Грета Тунберг

**Грета Тинтин Элеонора Эрнман Тунберг** () — фаъоли муҳити зисти шведӣ, ки сарварони кишварҳои ҷаҳонро бар андешидани чораҳои фаврӣ ҷиҳати коҳиш додани оқибатҳои тағирёбии иқлим даъват кардааст. 

Фаъолияти Тунберг вақте оғоз шуд, ки вай волидонашро водор кард, ки чунин тарзи ҳаётро интихоб кунанд, ки изи карбони онҳоро коҳиш медиҳад. Моҳи августи соли 2018, дар синни 15-солагӣ, вай рӯзҳои мактабхонии худро дар назди бинои парлумони Шветсия гузаронд, то бо гузоштани ** (Корпартоии мактаб барои иқлим) ба иқдоми қавитар оид ба тағирёбии иқлим даъват кунад. Тунберг дар аввал барои ҷавонии худ ва тарзи суханронии ростқавл ва кунди худ  ҳам дар назди ҷомеа ва ҳам дар назди пешвоён ва маҷлисҳои сиёсӣ таваҷҷӯҳ пайдо кард, ки дар он ӯ пешвоёни ҷаҳонро барои наандешидани чораҳои ба назари ӯ кофӣ барои ҳалли бӯҳрони иқлим танқид мекунад. 

Дере нагузашта донишҷӯёни дигар дар ҷомеаҳои худ ба чунин эътирозҳо даст заданд. Якҷоя онҳо як ҳаракати корпартоии иқлимии мактабро таҳти унвони *Ҷумъа барои оянда* ташкил карданд. Пас аз суханронии Тунберг дар Конфронси Созмони Милали Муттаҳид оид ба тағирёбии иқлим дар соли 2018, корпартоии донишҷӯён ҳар ҳафта дар ҷое дар ҷаҳон баргузор мешуд. Дар соли 2019, эътирозҳои сершумори ҳамоҳангшудаи бисёршаҳрӣ баргузор шуданд, ки ҳар кадоми онҳо беш аз як миллион донишҷӯро дар бар мегирифтанд.  Барои пешгирӣ аз парвози карбон, Тунберг бо яхта ба Амрикои Шимолӣ рафт ва дар Саммити СММ оид ба Иқлим дар соли 2019 ширкат кард. Суханронии вай дар он ҷо, ки дар он " Чӣ гуна ҷуръат кардед? ", аз ҷониби матбуот васеъ паҳн карда шуд ва ба мусиқӣ дохил карда шуд.   Вай бо забони англисӣ ҳарф мезанад ва бештари муошират бо омма бо забони англисӣ сурат мегирад.

Ба таври ногаҳонӣ ба шӯҳрати ҷаҳонӣ расидани ӯ ӯро ҳам як пешво дар ҷомеаи фаъолон  ва ҳам ҳадафи мунаққидон  кард, бахусус ба далели ҷавонӣ. Таъсири ӯро дар арсаи ҷаҳонӣ *[[The Guardian]]* ва дигар рӯзномаҳо ҳамчун "падидаи Грета" тавсиф кардаанд.  Вай соҳиби унвонҳо ва ҷоизаҳои сершумор, аз ҷумла Идрори фахрии Ҷамъияти Ҷуғрофии Шотландия Шотландия, шомил шудан  ӣа рӯйхати ' 100 нафар бонуфузи *Time*, ҷавонтарин Шахси сол, шомил шудан ба рӯйхати Форбс аз 100 зани тавонои ҷаҳон ( 2019),  ва номзадҳо ба Ҷоизаи сулҳи Нобел дар 2019, 2020 ва 2021.  

Тунберг 3 январи соли 2003 дар Стокҳолм, Шветсия   духтари сарояндаи опера Малена Эрнман ва актёр Сванте Тунберг таваллуд шудааст.   Бобои падараш актёр ва коргардон Олоф Тунберг буд.    Вай хоҳари хурдии Биата дорад. 

Тунберг мегӯяд, ки вай бори аввал дар бораи тағирёбии иқлим дар соли 2011, вақте ки ҳаштсола буд, шунида буд ва намефаҳмид, ки чаро дар ин бора ин қадар кам кор карда мешавад.   Вазъият ӯро рӯҳафтода кард ва дар натиҷа дар синни 11-солагӣ ӯ гап задан ва хӯроки зиёдро қатъ кард ва 10 кг дар ду моҳ хароб шуд.  Дар ниҳоят, ба ӯ бемории синдроми Аспергер, ихтилоли обсессивӣ-компульсивӣ (ОКБ) ва мутизми интихобӣ ташхис карда шуд.   Дар яке аз аввалин суханронии худ, ки амали иқлимро талаб мекард, Тунберг ҷанбаи мутизми интихобшудаи ҳолати ӯро тавсиф кард, ки вай "танҳо ҳангоми зарурат сухан мегӯяд". 

Дар моҳи августи соли 2018, Тунберг корпартоии иқлими мактабӣ ва суханрониҳои оммавиро оғоз кард, ки барои он ӯ як фаъоли эътирофшудаи иқлим гардид . Дар мусоҳиба бо Эми Гудман аз *Democracy Now!*, вай гуфт, ки идеяи ҳамлаи иқлимӣ пас аз тирпарронӣ дар мактаб дар ИМА дар моҳи феврали соли 2018 боиси саркашӣ кардани чанд ҷавон аз бозгашт ба мактаб шуд.  Ин фаъолони наврас дар Мактаби миёнаи Марҷори Стоунман Дуглас дар Паркленд, Флорида, барои дастгирии назорати бештари силоҳ, Марш барои ҳаёти мо ташкил карданд.   Моҳи майи соли 2018 Тунберг дар озмуни эссе оид ба тағирёбии иқлим, ки аз ҷониби рӯзномаи Шветсия *Svenska Dagbladet* баргузор гардид, ғолиб омад. Қисман, вай навишт: "Ман мехоҳам худро бехатар ҳис кунам. Вақте ки ман медонам, ки мо дар бӯҳрони бузургтарин дар таърихи инсоният қарор дорем, чӣ гуна ман худро бехатар ҳис карда метавонам?" 

### Фаъолият дар шабакаҳои иҷтимоӣ
Тунберг акси рӯзи аввалини корпартоии худро дар Instagram ва Twitter нашр кард ва дигар ҳисобҳои васоити ахбори иҷтимоӣ ба зудӣ сабаби ӯро қабул карданд. Ҷавонони бонуфуз паёми ӯро дар Instagram афзоиш доданд ва дар рӯзи дуюм ба ӯ дигар фаъолон ҳамроҳ шуданд. Намояндаи бонки Финландия Nordea яке аз твитҳои Тунбергро ба беш аз 200 000 пайрав овардааст. Профили шабакаи иҷтимоии Тунберг хабарнигорони маҳаллиро ҷалб кард, ки ҳикояҳояшон дар тӯли камтар аз як ҳафта фарогирии байналмилалӣ пайдо карданд. 

Тунберг дар тӯли фаъолияти худ мукофотҳо ва ҷоизаҳо гирифтааст. Дар моҳи майи соли 2018, пеш аз оғози корпартоии мактабӣ, вай яке аз ғолибони озмуни эссе дар бораи тағирёбии иқлим аз ҷониби *Свенска Дагбладет (The Swedish Daily News)* барои ҷавонон буд.  Тунберг аз ширкат дар маросимҳо ё гирифтани ҷоизаҳо, агар парвоз аз ӯ талаб карда шавад, худдорӣ кард, масалан барои Ҷоизаи байналмилалии сулҳи кӯдакон.  Вай аз созмонҳои ғайридавлатии гуногун, балки аз муассисаҳои илмӣ низ ҷоизаҳо гирифтааст, ки муваффақияти ӯро дар баланд бардоштани сатҳи огоҳӣ ситоиш кардаанд.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон