Стефания Туркевич-Лукиянович

**Стефания Туркевич-Лисовска**, аз соли 1937 **Лукиянович** , ( 25 апрели 1898, Лвов )&nbsp;- 8 апрели 1977, Кембриҷ )&nbsp;- композитор, пианинонавоз ва мусиқишиноси укроинӣ. Аввалин композитори укроинӣ расман эътироф шудааст. Дар замони Иттиҳоди Шӯравӣ фаъолияти ӯ аз ҷониби мақомоти давлатӣ мамнӯъ буд.

## Зиндагинома
мини|277x277пкс| Қатори миёна (аз чап ба рост): хоҳар Ирина, бародар Лев ва Стефания, тақрибан 1915
Стефания Туркевич 25 апрели соли 1898 дар Лвив дар оилаи коҳин таваллуд шудааст. Вай фарзанди аввалин дар оилаи коҳини католикии юнонӣ, дирижёри хор, катехист ва мунаққиди мусиқӣ Иван Эмануэл Туркевич (1872-1936)  ва София Кормош. Вай инчунин хоҳари хурдӣ Ирина Туркевич-Мартинетс ва бародари хурдӣ Лев Туркевич дошт.

Стефания аввал дар Донишкадаи олии мусиқӣ таҳсил кардааст. М.Лисенко бо Василий Барвинский, баъдтар (1914-1916) дар Вена бо пианинонавоз Виллем Куртс ва Ежи Лялевич. Пас аз Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ вай дар Донишгоҳи Лвив (Укрои)) таҳсил карда, дар он ҷо фалсафа, педагогика ва мусиқӣ омӯхтааст; Вай мусиқиро бо устодаш Адолф Хибинский омӯхтааст. Стефания донишгоҳро соли 1921 хатм кардааст. Дар баробари ин (тирамоҳи соли 1919&nbsp;- тобистони соли 1920) дар Семинарияи давлатии муаллимон  ва соли 1921 инчунин дар Консерваторияи Ҷамъияти мусиқии Полша мусиқиро омӯхтааст.&nbsp;. Аз соли 1921 то соли 1923 таҳсилашро дар Вена давом дода, дар он чо бо Гвидо Адлер дар университети Вена ва Ф. Вюрер ва Иосиф Маркс (Академияи мусикй) давом додааст.

Соли 1925 вай бо Роберт Лисовски издивоҷ кард. Аз соли 1927 то 1930,  вай дар Берлин зиндагӣ мекард ва дар он ҷо бо Арнолд Шоенберг ва Франтс Шрекер таҳсил кардааст. Соли 1930 вай ба Прага рафт ва дар онҷо аввал аз Отакар Шин дар Консерваторияи Прага, баъд бо Витеслав Новак (Мактаби олии маҳорат) дарси композитсияро омӯхтааст. Вай инчунин бо Зденек Нидли (Донишгоҳи Чарлз) таҳсил кардааст. Соли 1934 дар Прага рисолаи номзадиашро оид ба мусиқӣшиносӣ дифоъ кард. Мавзӯи рисолаи номзадиаш: «Унсури укроинӣ дар асарҳои П.Чайковский «Пойафзол», Н.&nbsp;Римский-Корсаков «Шаби пеш аз Мавлуд» ва муқоисаи онҳо бо операи Николай Лисенко «Шаби солинав». Инчунин аз тирамоҳи соли 1933 хонум Лисовска фортепиано дарс медод ва дар Консерваторияи Прага ҳамроҳӣ буд.

Солҳои 1935-1939 дар Донишкадаи олии мусиқии Лвив аз гармония ва фортепиано ва аз соли 1939 дар Консерваторияи муттаҳид дарс додааст.&nbsp;

Соли 1937 вай боз ба шавхар баромад&nbsp;— ба Нартсисс Лукиянович, ки равоншинос, ва нависанда ҳам буд. Дар соли 1944, оила ба Вена кӯчид ва аз он ҷо онҳо дар соли 1946 ба Англия кӯчиданд.

Стефания Лукиянович 8 апрели соли 1977 дар Кембриҷ, Британияи Кабир даргузашт.

## Эҷодиёт

; Асарҳои симфонй

* Симфония&nbsp;- Симфонияи №. 1&nbsp;- 1937.
* Симфонияи №. 2 (а)&nbsp;- Симфонияи №. 2 (а)&nbsp;- 1952.
* Симфонияи №. 2 (б) (варианти 2)&nbsp;- Симфонияи №. 2 (б) (версияи 2).
* Симфония&nbsp;— Симфониетта&nbsp;- 1956.
* Се очерки симфонй&nbsp;— Се очерки симфонй&nbsp;— 3 май соли 1975.
* Шеъри симфонй&nbsp;Ла Вита.
* Симфонияи кайхонй&nbsp;— Симфонияи кайхонй&nbsp;- 1972.
* Сюита барои оркестри асбобҳои дугона&nbsp;- Сюита барои оркестри дукаса.
* Фантазия барои оркестри ду-тордор&nbsp;- Фантазия барои оркестри асбобҳои дукарата.

; **Балетхо**

* Дастҳо&nbsp;— Духтари дастони хушкшуда&nbsp;- Бристол, 1957.
* Марворид&nbsp;- Гарданбанд.
* Баҳор (Балети кӯдакон)&nbsp;- Баҳор&nbsp;- (Балети бачагона) 1934-5.
* Мавка (а)&nbsp;- Мавка&nbsp;- "Нимфи ҷангал"&nbsp;- 1964-7&nbsp;- Белфаст.
* Мавка (б)&nbsp;- Мавка&nbsp;- "Нимфи ҷангал"&nbsp;- 1964-7&nbsp;- Белфаст.
* тарсончак&nbsp;- Тарҷумон&nbsp;- 1976.

; Опера

* Мавка (аз рӯи суруди ҷангали Леся Украинка ) (нотамом).

; Операҳои бачагона

* Подшоҳи Оҳ ё дили Оксана&nbsp;- Цар Ох ё дили Оксана&nbsp;- 1960
* Гӯша&nbsp;- Иблиси ҷавон
* Шаҳри баҳор&nbsp;- Қитъаи сабзавот (1969)

; Асарҳои хорсаройӣ

* Литургияи соли 1919.
* Забур ба Шептитский.
* Пеш аз Ҷанг.
* Триптих.
* Лулаби (Ах, гурба нест; 1946).

; Асарҳои камеравй ва инструменталй

* Соната барои скрипка ва фортепиано 1935&nbsp;— Соната барои скрипка ва фортепиано.
* (а) Квартети сатр 1960-1970&nbsp;- Квартети тор.
* (б) Квартети торӣ 1960-1970&nbsp;- Квартети тор.
* Трио барои скрипка, альт ва виолончель 1960—1970&nbsp;- Трио барои скрипка, виола ва виолончель.
* Квинтет барои ду скрипка, альт, фортепианои виолончел 1960—1970&nbsp;- Квинтети фортепиано.
* Трио барои флейта, кларнет, фагот 1972&nbsp;- Триои шамол.

; Барои фортепиано

* Вариантҳо дар мавзӯи Украина 1932&nbsp;- Вариантҳо дар мавзӯи Украина.
* Фантастика: Сюитаи фортепиано дар мавзӯъҳои украинӣ&nbsp;- Фантазия: Сюита барои фортепиано дар мавзӯъҳои Украина 1940.
* Бесавод&nbsp;- 1962.
* Гротеск&nbsp;- Гротеск 1964.
* Сюитаи кӯҳӣ&nbsp;- Сюитаи кӯҳӣ 1966—1968.
* Силсилаи спектакльхо барои бачахо&nbsp;- Сикли порчаҳо барои кӯдакон 1936—1946.
* Каролҳои украинӣ ва сурудҳои Мавлуди Исо&nbsp;- Каролҳои украинӣ ва Щедривка.
* Вай хабархоро мехонад&nbsp;- Хабари хуш.
* Мавлуди Исо бо Арлекин 1971.

; Асарҳои гуногун

* Дил&nbsp;-Дил&nbsp;- Овози яккаса бо оркестр.
* Лорелай&nbsp;- Лорелей&nbsp;- ривоёт, гармония ва фортепиано 1919&nbsp;— суханони Лесия Украинка.
* май&nbsp;— Май&nbsp;- 1912.
* Мавзуи суруди халкй&nbsp;- Мавзӯъҳои сурудҳои мардумӣ.
* Дар Майдон&nbsp;- Майдони Истиқлолият&nbsp;- порчаи фортепиано.
* Ман бо маслиҳат ба ҷангал намеравам&nbsp;— Суруди Лемко&nbsp;— Суруди лемки барои овоз ва тор.

## Ичрои асарҳои мусиқии [[композитор]]
Баъзе асарҳои композитор дар солҳои 1920—1930 дар Лвов (Укроин) ва Прага,  солҳои 1956—1961 дар Аврупои Ғарбӣ ва дар солҳои 1969—1970&nbsp;сол дар Канада намоиш дода шудаанд.&nbsp;  Аммо то ҳол бисёр асарҳои композитор дар саҳна намоиш дода нашудаанд, гарчанде ки солҳои охир баъзе асарҳои ӯ дар Канада ва Укроин намоиш дода шудаанд. Дар соли 2014 сабтҳои суруди композитор дар CD дар Канада бароварда шуданд (қисми маҷмӯаи "Галисианҳо I&nbsp;- Сурудҳои санъат»).

8 ноябри соли 2020 нахустнамоиши он дар Филармонияи миллии Лвов &nbsp;операи «Дили Оксана»-и Стефания Туркевич-Лукиянович бо роҳбарии Сергей Хороветс. Опера расо 60 сол пеш дар соли 1960 навишта шуда буд ва танҳо соли 2020 бори аввал дар Укроин ба саҳна гузошта шуд. Ин опера ба хоҳари Стефания - Ирина Туркевич-Мартинетс (1899-1983), бахшида шудааст&nbsp;сарояндаи опера ва камеравӣ, ки пас аз ҷанг ба Канада муҳоҷират кард ва соли 1960 Театри кӯдаконаи Укроин дар Виннипегро ба ӯҳда дошт.

26 декабри соли 2020 дар Филармонияи вилоятии Черновтсӣ нахустнамоиши ҷаҳонии операи бачагонаи «Кутс» баргузор гардид.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо

* Енциклопедія українознавства : Словникова частина : [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. профессор, д-р Володимир Кубійович. — Париж—Нью-Йорк : Молоде життя, 1955—1995.
* *Карась&nbsp;Г.&nbsp;В.* Статика і динаміка жанру дитячої опери у творчості композиторів української діаспори ХХ ст. // Вісник Державної академії керівних кадрів культури і мистецтв Науковий журнал&nbsp;— №&nbsp;2, 2010.
* *Медведик&nbsp;П.&nbsp;К.* Лукіянович-Туркевич Стефанія Іванівна  // Енциклопедія сучасної України : у 30 т. / ред. кол. І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2001­–2020. — .
* 

## Пайвандҳо
* Нахустнамоиши сабти аудио ва видеои симфония (15.09.2020)&nbsp;1 Стефания Туркевич (1937) дар барномаи мобилии Ukrainia Live Classic!
* Стефания Туркевич: Галисияҳо I | Сурудҳои санъат
* Осорхонаи мусиқӣ ва ёдбуди Соломия Крушелнитска дар Лвов: шабе бахшида ба 110-солагии Стефания Туркевич&nbsp;— аввалин бастакори касбии укроин 
* Лоиҳаи суруди санъати Укроин&nbsp;- Стефания Туркевич (1898—1977 
* "Кинг О" ё дили Оксана&nbsp;- Дили Оксана
* Филм дар бораи Стефания Туркевич&nbsp;- Филм дар бораи Стефания Туркевич
* Премйераи ҷаҳонии симфонияи якуми Стефания Туркевич&nbsp;— Нахустнамоиши ҷаҳонии симфонияи якуми Стефания Туркевич
* Се очерки симфонй&nbsp;- Сарвазири ҷаҳон
* Концерт бахшида ба 120-солагии рузи таваллуди Стефания Туркевич&nbsp;— Консерт бахшида ба 120-солагии рӯзи таваллуди Стефания Туркевич
* Премьера. Стефания Туркевич-Лукиянович операи «Дили Оксана».&nbsp;— Премьера. Стефания Туркевич-Лукиянович операи «Дили Оксана».

Гурӯҳ:Композиторони Укроин
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1977
Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1898
Гурӯҳ:Зодагони 25 апрел