open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Захираҳои бонкӣ

**Захираҳои бонкӣ** — маблағҳои муайяни пулӣ.

## Тавсиф
Маблағҳои муайяни пулӣ, ки барои пешбурди фаъолияти тиҷоратию хоҷагидории бонкҳо лозиманд; маҷмӯи воситаҳои пулие, ки дар ихтиёри бонк қарор дошта, барои анҷом додани амалиёти фаъол истифода мешаванд. Заминаи асосии ташкили захираҳои бонкиро амалиёти ғайрифаъоли бонк ташкил медиҳад. Захираҳои бонкӣ қисми таркибии захираҳои молиявии бонк ба ҳисоб рафта, сохтори онҳо ба хусусият ва дараҷаи фаъолияти бонкҳо вобастагии амиқ дорад. Дар таҷрибаи муосир сохтори Захираҳои бонкиро ба захираҳои худии бонк ва захираҳои ҷалбкардашуда ё худ захираҳои қарзӣ ҷудо кардаанд. Захираҳои худии бонк сармояи оинномавии муассисаи бонкӣ, маблағҳои фондҳои захиравӣ, даромади софи тақсимнашудаи бонк ва сармояи иловагиро дар бар гирифта, маъмулан, то 20–30 дарсади асос (база)-и умумии захиравии бонкҳоро ташкил медиҳанд.

Қисми дигари асос (база)-и захиравии бонкҳоро захираҳои ҷалбкардашуда ва ё захираҳои қарзӣ ташкил медиҳанд. Ба захираҳои ҷалбкардашуда (қарзӣ) депозитҳои муҳлатнок, депозитҳои бемуҳлат, пасандозҳои аҳолӣ, сертификатҳои амонатӣ, коғазҳои қиматноки фурӯхташудаи бонк, қарзҳои байнибонкии гирифташуда, маблағҳои дар ҳисобҳои муросалотибудаи мизоҷон дохил мешаванд. Дар таҷрибаи муосир наздики 70–80 дарсади асоси захиравии бонкиро захираҳои аз ҷониби бонк ҷалбкардашуда ташкил медиҳанд.

Захираҳои бонкӣ вобаста ба арзиш, дараҷаи таъсиррасониашон ба даромаднокӣ ва бозоргирии бонк ба арзону қимат, бозоргиру камталабот ва ғ. ҷудо мешаванд. Дар ҳамаи мавридҳо таносуби захираҳои бонкӣ, яъне таносуби байни захираҳои худӣ ва ҷалбкардашуда бояд нигоҳ дошта шавад. Дар мавриди гузаронидани сиёсати пулию қарзӣ (monetary policy) меъёрҳои ин таносуб муайян карда мешаванд.
	
## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Пошо (унвон)

чап|мини|453x453пкс|Бунчуки Пошои Усмонӣ. соли 1877
[100px|мини|[Мустафо Камол Отатурк|Мустафо Камол Пошо]] 
[100px|мини|[Анварпошшо|Анварпошо]]
100px|мини|Аҳмад Мухтор Пошо
**Пошо** ( ,  - *пошо*,   , аз , ки аз &nbsp;— «ҳоким»)&nbsp;— унвони баланд дар низоми сиёсии Имперотурии Усмонӣ. Он ба унвоне бармегардад, ки ба ҳокимон дар имперотуриҳои Ошурӣ ва Ҳахоманишиён дахл дорад ва дар Китоби Муқаддас зикр шудааст.

Тахминан ба вазифаи фармондор ё генерал (адмирал) баробар аст.   

Дар ибтидо ин унвон танҳо барои раҳбарони низомиён истифода мешуд, вале баъдан он беқурб шуд ва метавонист нисбат ба ҳар мансабдори баландпоя ва ҳатто шахси сеюме, ки ба ҳамин гуна шараф сазовор гаштааст, раво дониста шавад. Дар болои пошоҳо дар иерархияи усмонӣ волиҳо ва вазирҳо буданд, дар поён.— бек.

Се сатҳи мақоми *пошо* мавҷуд буд.

Ҳукумати Ҷумҳурии Туркия ин унвонро тақрибан дар солҳои 1930 бекор кард.  Ҳарчанд он дигар унвони расмӣ нест, ҷомеа ва расонаҳои Туркия аксаран аз афсарони аршади Қувваҳои Мусаллаҳи Туркияро ба унвони "пошо" ёд мекунанд.

Дар Нерӯҳои баҳрии Фаронса "pasha" ( *pacha* дар Фаронса) лақаби фармондеҳ аст, ки ба истилоҳи "skipper" дар нерӯҳо баҳрии (флотҳои) инглисизабон монанд аст  .
## Феҳристи пошоҳои маълум

Меъёри дохилшавӣ ин аст, ки шахс дар ҷомеаи худ рутбаи "пошо" доштааст.

* Аббос Ҳилмии II
* Анварпошо 
* Исмат Айнуну
* Муҳаммад Алӣ Пошо
* Мустафо Камол Отатурк
ва дигарон.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Унвонҳо
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations
Зарҳалкорӣ

**Зарҳалкорӣ** — як навъ ҳунари ороиш, амали бо маҳлули тилоранг оро додани маснуоти заргарӣ, ашёи рӯзгор, ҷузъҳои меъморӣ, китоб, асарҳои санъати тасвирӣ ва ғ.

## Тавсиф
Зарҳалкорӣ таъйиноти ороишӣ ва муҳофизатӣ дошта, аз қадим байни заргарон, хаттотон, мусаввирон ва наққошон маъмул буд. Сатҳи маснуоти зарҳалкоришуда мустаҳкам ва зангногир мешавад. Онро барои ороиши муқова ва саҳифаи дастнависҳо низ истифода мебурданд. Барои ороиши нақшҳои ашёи рӯзгор (зарф, қандил, корд, сандуқ ва ғ.), маснуоти заргарӣ зарҳалкориро истифода мебаранд. Махсусан, дар асрҳои 14-15 сохтани қандилу табақча ва анвои дигари зарфҳои зарҳалкорӣ бештар маъмул буд. Деги Абдулазиз ибни Шарафуддин, ки намунаи олии санъати филиззороист (ҳоло дар осорхонаи Эрмитажи Санкт-Петербург маҳфуз аст), бо ҳашт ҳалқаи нуқракӯби зарҳалкоришуда оро дода шудааст. 

Зарҳалкорӣ дар санъати меъморӣ низ васеъ истифода мешавад. Оро додани ҷузъҳои меъморӣ (масҷиду мадрасаҳо, маъбад, манораҳо, қасру кӯшк ва дигар иншооти ҳокимнишин), ҳайкалу муҷассамаҳо ва асарҳои наққошӣ бо усули зарҳалкорӣ аз қадим маъмул буда, дар асрҳои миёна ривоҷ ёфт. Раву болорҳо, сутунҳо, дару дарвоза ва ҷузъҳои дигари иншооти меъмории ин давра (асрҳои 14-20) Зарҳалкорӣ шудаанд, ки намунаҳои онҳо дар ҳудуди Осиёи Марказӣ зиёд вомехӯранд. Дар санъати ороишии муосир барои оро додани ашёи рӯзгор, осори меъморӣ, тамғакоғазҳо, қоғазҳои борпечонӣ ва дигар маҳсулоти чопӣ усули гуногуни анъанавию техникии зарҳалкориро васеъ истифода мебаранд. Наққошони тоҷик Зарҳалкориро барои ороиши 5 гунбади Мақбараи Мирсайид Алии Ҳамадонӣ (Кӯлоб, 2006), биноҳои муҳимми давлатӣ, маишию хидматрасонӣ ва саноати полиграфӣ моҳирона истифода бурдаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Заргарӣ
Захаров Матвей Василевич

**Захаров Матвей Василевич** (5.8.1898, Твер – 31.1.1972, Маскав) — сарлашкари шӯравӣ. Маршали Иттиҳоди Шӯравӣ (1959). Ду карат Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1945, 1971), Қаҳрамони Ҷумҳурии Чехословакия (1970). 

## Зиндагинома
Хатмкардаи Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзе (факултаи таъминот – 1928, факултаи амалиёти ҳарбӣ – 1933) ва Академияи ҳарбии Ситоди генералӣ (1937). Ҳангоми Ҷанги граждании Русия дар вазифаҳои фармондеҳӣ ва ситодӣ фаъолият дошт. Сардори ситоди Округи ҳарбии Ленинград (1937–38), ёрдамчии сардори Ситоди генералӣ (1938–40), сардори Ситоди Артиши 12-ум, баъдан Округи ҳарбии Одесса (1940–41). Дар солҳои ҶБВ (1941–45) сардори Ситоди Артиши 9, сардори фронтҳои Захиравӣ, Даштӣ, Паси Байкал ва фронти 2-юми Украина буд. Дар таҳияи нақшаҳои зиёда аз 20 амалиёти ҳуҷумии фронтӣ ширкат дошт. Баъд аз ҶБВ сардори Академияи ҳарбии Ситоди генералӣ (1945–49 ва 1963–64), муовини сардори Ситоди генералӣ (1942–52), нозири калони Артиши Шӯравӣ (1952–53), фармондеҳи лашкари Округи ҳарбии Ленинград (1953–57), сарфармондеҳи Гурӯҳи лашкари шӯравӣ дар Олмон (1957–60), сардори Ситоди генералӣ – муовини аввали Вазири мудофиаи ИҶШС (1960–63 ва 1964–71) буд. 

## Осор
Муаллифи чандин таҳқиқот оид ба масъалаҳои назарияи ҳарбӣ ва таърих, таълим ва тарбияи ҳайати шахсии артиш ва флот. 

## Мукофотҳо
* Ордени Ленин 5 маротиба; 
* Ордени Револютсияи Октябр;  
* Ордени Байрақи Сурх 4 маротиба; 
* Ордени Суворов (дараҷаи 1, 2); 
* Ордени Кутузов (дараҷаи 1); 
* Ордени «Ситораи Сурх» 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Захарченя Борис Петрович

**Захарченя Борис Петрович** (01.05.1928, Орша, Беларус — 10.04.2005, Санкт-Петербург), физики рус, академики АИ Федератсияи Русия (1992). 

## Зиндагинома
Хатмкардаи Университети давлатии Ленинград (1952). Аз соли 1952 дар Институти физика ва техникаи ба номи А. Ф. Иоффе кор кардааст, професори Университети давлатии электротехникии Санкт-Петербург (аз 1972). 

## Корнома
Корҳои асосии Захарченя ба тайфшиноси (спектроскопия)-и ҷисми сахт, фавқунноқилҳои баландҳарорат бахшида шудаанд. Захарченя ҳамроҳи Е. Ф. Гросс тайфҳои экситонҳоро дар майдонҳои электрӣ ва магнитии беруна таҳқиқ карда, бисёр хусусиятҳои онҳоро ошкор намуд, остиллятсияи фурӯбарии магнитиро дар нимноқилҳо кашф кард (1957). Захарченя имконияти ҳаракати экситонро дар кристалл ба таври таҷрибавӣ исбот карда, бо дигарон тайфшиносии магнитию оптикиро дар равандҳои фемтосониявӣ дар нимноқилҳо анҷом дод. Захарченя ҳамроҳ бо дигарон усулҳои самтгирии оптикии спинҳои электронӣ ва ҳастаҳоро дар нимноқил таҳия намуд. Таҳти роҳбарии Захарченя чандин афзорҳои оптикии электронӣ ва квантию оптикӣ сохта шуданд. Ӯ таҳқиқотро оид ба хосияти физикии фавқунноқилҳои баландҳарорат анҷом додааст.

## Мукофотҳо
* Мукофоти ленинӣ (1966), 
* Мукофоти давлатии ИҶШС (1976). 
* Медали тилои ба номи П. Н. Лебедеви АИ Федератсияи Русия (1966).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Заряди электрии бунёдӣ

**Заряди электрии бунёдӣ** — заряди электрии мусбат ё манфии хурдтарин. 

## Тавсиф
Бузургиаш е = 1,6021892·10–19 Кл. Заряди электрии қариб кулли зарраҳои бунёдӣ ба +е ё ба –е баробар аст ё зарра умуман безаряд мебошад (ба истиснои баъзе резонансҳо, ки заряди электриашон ба е каратӣ мебошад, мас., бо Λ++ заряди 2е). Ҳангоми таъсири мутақобили ҷисмҳо бузургии зарядҳои электрии интиқолшаванда ҳамеша ба е каратӣ мебошад. Табиати квантонии заряди электрӣ ҳанӯз муайян карда нашудааст. Зарраҳо бо заряди электрии касрӣ ҳанӯз мушоҳада нагардидаанд, вале дар назарияи зарраҳои бунёдӣ тахмин меравад, ки нақши зарраҳои воқеан бунёдиро зарраҳои воқеӣ, вале ҳанӯз мушоҳаданашуда – кваркҳо бо заряди электрии касрии  мебозанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зафарнома

**Зафарнома** () — манзумаи таърихии шоир, таърихнигор ва ҷуғрофиёдон Ҳамдуллоҳи Муставфӣ, ки дар пайравии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ навишта шудааст (1334/35).

## Тавсиф
Таълифи Зафарнома тақрибан 15 сол идома ёфта, дар он таърихи ҷомеаи исломӣ аз аҳди зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с) то давраи ҳукумати муғулҳо ба назм кашида шудааст. Асар дар 75 ҳазор байт таълиф шуда, аз се қисм иборат аст. Дар қисми аввали асар (бахши таърихи арабҳо; 25 ҳазор байт) таърихи ислом (аз ибтидо то таназзули хилофати Аббосиён), дар қисми дуввум (бахши аҳкомӣ ё аҷамӣ; 20 ҳазор байт) таърихи аҳди ҳукмронии сулолаҳои Аҷам (аз Саффориён то Салҷуқиён) ва дар қисми севум (бахши султонӣ: 30 ҳазор байт) таърихи аҳди ҳукумати муғулҳо (аз давраи Чингизхон то охири аҳди ҳукумати Абусаиди Баҳодурхон) ба назм кашида шудааст. Дар таълифи Зафарнома муаллиф аз осори таърихии зиёде, аз қабили «Таърихи Табарӣ», «ал-Маориф»-и ибни Қутайба, «ал-Комил»-и Ибни Асир, «Таҷорибу-л-умам»-и Абуалӣ Мискавайҳ, «Таърихи Яминӣ»-и Утбӣ, «Низому-т-таворих»-и Абдуллоҳ ибни Умари Байзовӣ, «Салҷуқнома»-и Заҳируддин Ҳусайни Нишопурӣ, «Таърихи Ҷаҳонгушой»-и Ҷувайнӣ, «Ҷомеу-т-таворих»-и Рашидӣ ва ғ. истифода бурдаст. Зафарнома ба сабки хуросонӣ ва дар қолаби маснавӣ суруда шуда, назми он нисбат ба шеъри Фирдавсӣ заифтар аст. Зафарнома бо истифода аз калимаву таркибҳои асили форсӣ навишта шуда, забони асар содаву равон аст. Асар барои омӯзиши воқеаҳои таърихи аҳди ҳукмронии муғулҳо маъхази асосӣ аст. Комилтарин нусхаи Зафарнома дар Осорхонаи Британияи Кабир таҳти № or. 2833 нигаҳдорӣ мешавад. Дар Теҳрон то ҳол 6 ҷилди Зафарнома чоп шуда, нашри пурраи асар дар 11 ҷилд хотима меёбад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зафарномаи Шоҳҷаҳонӣ

**Зафарномаи Шоҳҷаҳонӣ** (), **Зафарномаи Шоҳҷаҳон подшоҳ** — манзумаи таърихии шоири дарборӣ Ҳоҷимуҳаммадхон Қудсии Машҳадӣ, ки бо амри император Шоҳҷаҳон (ҳукмронӣ 1627-58) дар пайравии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ таълиф кардааст (1637).

## Тавсиф
Зафарномаи Шоҳҷаҳонӣ аз 8 ҳазор байт иборат буда, воқеаҳои таърихии Ҳиндро аз таваллуди Шоҳҷаҳон (1592) то даҳумин соли аҳди ҳукуматаш (1637) дар бар мегирад. Зафарномаи Шоҳҷаҳонӣ барои омӯзиши таърихи лашкаркашиҳои Шоҳҷаҳон ба Мивор (1613), Дакан (1617), Гуҷарот, фатҳи Конгра (1620), ҷанги Дороб бо Ёқути Даканӣ, муборизаҳои дохилидарбории Темуриёни Ҳинд пас аз фавти Ҷаҳонгир, кушта шудани шоҳзодаҳо (Хусрав ва Шаҳрёр), ба тахт нишастани Шоҳҷаҳон, лашкаркашии Имомқулихон ба Балх, фатҳи Қандаҳор, фиристода шудани Сафдархон (сафири Темуриёни Ҳинд) ба дарбори Сафавиён (1630), фатҳи қалъаи Давлатобод ва шаҳри Аҳмаднагар аз ҷониби Шоҳҷаҳон (1633) ва боҷгузории дарбори Темуриёни Ҳиндро қабул кардани сулолаҳои маҳаллии Одилшоҳиёну Қутбшоҳиён маъхази асосӣ мебошад. Ашъори Зафарномаи Шоҳҷаҳонӣ содаву равон ва устувор буда, дар он санъатҳои лафзӣ фаровон истифода шудаанд. Қадимтарин нусхаи хаттии Зафарномаи Шоҳҷаҳонӣ, ки баъди 24 соли таълифи асар рӯйнавис шудааст (1661), дар китобхонаи Кембриҷ нигаҳдорӣ мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:китобҳои таърих
Зафарномаи Хусравӣ

**Зафарномаи Хусравӣ** () — асари таърихии муаллифи номаълум, ки соли 1863 китобат шудааст.

## Тавсиф
Матни асар бо шарҳи воқеаҳои таърихии охири аҳди амир Ҳайдар (1800-26) оғоз шуда, бо тасвири муборизаи ворисони ӯ (Ҳусайнхон, Умархон, Насруллоҳ) барои тоҷу тахти Аморати Бухоро, ҳукумати кӯтоҳмуддати Муҳаммад Ҳусайнхон, Умархон, ғалаба ва лашкаркашиҳои амир Насруллоҳ (1827-61) хотима меёбад. Муаллифи Зафарномаи Хусравӣ шояд дар дарбори амир Насруллоҳ вазифаи муншӣ, таърихнигор ё мақоми дигари олирутбаро ба уҳда дошт, ки воқеаҳои аҳди ҳукмронии ӯ, хусусан иқдомҳои андешидаашро барои таҳкими ҳокимияти марказӣ дар Бухоро, рақобату муборизаҳояш бо хонҳои Хӯқанду Хева, лашкаркашиҳои ӯро ба Фарғона, Хӯқанд, Шаҳрисабз, Ӯротеппа, Балх, Бадахшон ва Қундуз муфассалу дақиқ тасвир кардааст. Зафарномаи Хусравӣ барои омӯзиши воқеаҳои кушта шудани хони Хӯқанд — Муҳаммадалӣ ва аҳли хонаводааш, паноҳ овардани шоҳи Афғонистон Дӯстмуҳаммадхон ба Бухоро, гуфтушуниди ӯ бо амир Насруллоҳ, сар задани ихилоф дар байни ду роҳбари давлат, фирори Дӯстмуҳаммадхон аз роҳи Шаҳрисабз ба Қундузу Кобул, тартиби лашкардорӣ, нақшаҳои ҳарбӣ, хадамоти ҷосусон, ташкили набарди сипоҳи Аморати Бухоро ва ғ. маъхази арзишманд мебошад. Ягона нусхаи дастхатти Зафарномаи Хусравӣ таҳти рақами 95 дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии ба номи академик А. Мирзоеви Маркази мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳфуз аст. Зафарномаи Хусравӣ дар Тоҷикистон бо муқаддима ва тавзеҳоти И. Раҳматов чопи факсимилӣ шудааст (1989).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Зафарнома (манзумаи таърихии Бадрӣ)

**Зафарнома** () — манзумаи таърихии шоир ва таърихнигори форсизабони Ҳинд Бадруддини Кашмирӣ.

## Тавсиф
Зафарнома дафтари охирин (чорум)-и «Расулнома»-и Бадруддини Кашмирӣ аст, ки ба шарҳи лашкаркашӣ ва ҳодисаҳои таърихии аҳди Абдуллоҳхони Шайбонӣ (1583–98) бахшида шудааст. Асар дар 16 ҳазор байт таълиф шуда (1593), аз муқаддима ва 56 хома (боб) иборат аст. Дар муқаддима шарҳи ҳолу осори муаллифу сабабҳои таълифи асар ва дар матни асосӣ таърихи хонадони Шайбониён аз давраи хурдсолии Абдуллоҳхони II то ишғоли Самарқанд, баъдан тавсифи тохтутози Абдуллоҳхон ба мулкҳои Бадахшон, Кӯлоб (1584), Ҳирот (1588), Машҳад, Марв, Дашти Қипчоқ ва Хоразм (1593) дарҷ шудааст. Бадруддини Кашмирӣ асарашро дар заминаи асноду мактубҳои расмии Абдуллоҳхон таълиф намуда, нисбат ба Ҳофизи Таниш баъзе лашкаркашиҳои султонро дақиқтар сабт кардааст. Омӯзиши муқоисавии Зафарнома бо асарҳои «Таърихи Рашидӣ»-и Мирзо Ҳайдари Дуғлот ва «Тазкираи Ҳумоюн»-и Боязиди Баёт имкон медиҳад, ки таърихи асри 16-и Бадахшону Кӯлоб пурратар таҳқиқ гардад. Ягона нусхаи хаттии Зафарнома Ганҷинаи дастнависҳои шарқии ба номи академик А. Мирзоеви Маркази мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 779 нигаҳдорӣ мешавад. Забони асар сода аст. 

Намунаи ашъори асар:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҳипоспадия

мини
мини
**Ҳипоспадия** (; аз *ҳипо*…ва юн. *spao* — ёзонидан, кандан) — як нуқси модарзодӣ дар пешоброҳа (асосан дар мардон), ки сӯрохи хориҷии пешоброҳа қабл аз сари нара ва дар сатҳи таҳтонии кер ҷойгир аст. Ин сӯрох метавонад дар танаи олат ва хоя бошад.

## Тавсиф
Гипоспадия фақат дар ҷинси мард ба мушоҳида мерасад. Мувофиқи баъзе малъумот ба гипоспадия аз 200—500 нафар навзод як нафар гирифтор аст. Ҳангоми гипоспадия сӯрохи беруни роҳи пешоб дар зери узви таносул, дар назди хоя ва ҳатто дар қадкашак чойгир аст.

Вобаста ба ин се дараҷаи Гипоспадияро фарқ мекунанд:
* дараҷаи I — гипоспадияи сараки олоти таносул;
* дараҷаи II — гипоспадияи олоти таносул;
* дараҷаи III — гипоспадияи хоя ё хояю қадкашак.

Дар натиҷаи гипоспадия аъзои таносул каҷ мешавад; дар баъзе ҳолатҳо (гипоспадияҳои дараҷаи
II ва III) он то ҳадде каҷ мегардад, ки бемор наметавонад дуруст пешоб ронад (пешоб пош мехурад, ба хоя, ронҳо ва либос мерасад), бинобар ин у фақат нишаста пешоб мекунад. Дар чунин беморон алоқаи
ҷинсӣ низ бо душворӣ сурат мегирад.

Ҳангоми гипоспадия сӯрохи беруни роҳи пешоб танг мешавад. Дар мавриди гипоспадияи дараҷаи
ІІІ бисер вақт муқаррар кардани ҷинси кӯдак душворӣ пеш меорад, зеро олоти таносул бинобар инкишоф нафтан, ба назар мисли клитори захим (гипертрофӣ) ва хояи «дукафон» шабеҳи лабхои фарҷ менамояд. Дар ин гуна ҳолатҳо машварати духтурони мутахассис — урологҳо ва эндокринологҳо ҳатмист.

Зиёда аз 300 усули ислоҳ намудани гипоспадия мавҷуд аст. Гипоспадияи дараҷаи I муолиҷаро тақозо намекунад. Ҳангоми гипоспадияи дараҷаи ІІ ва III амалиёти ҷарроҳи зарур аст.

Ҷарроҳии гипоспадия зина ба зина сурат мегирад; максад аз он рост кардани олати таносул ва барқарор сохтани пешоброҳа мебошад. Бино ба маълумоти солҳои охир бисёр мутахассисон аз ҷарроҳии якзинавии гипоспадия ҷонибдорӣ мекунанд. Он имкон медихад, ки нуқси олати таносул дар муддати кӯтоҳ бартараф карда шавад. Яке аз чунин рохҳои муолиҷа усули S. Salinas мебошад. Афзалиятхои усули мазкур дар мавриди табобати гипоспадия аз чониби олимони ҷумҳурӣ (У. А. Қурбонов, А. А. Давлатов, С. М. Ҷанобилова) исбот шудаанд.

Кӯдакон бояд аз синни 3-5-солагӣ ҷарроҳи карда шаванд, чунки дар ин синну сол деформатсияи олати таносул ханӯз устувор нест.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зодоварӣ
Темурнома

**Темурнома** (), **Зафарнома** () — манзумаи таърихӣ-ҳамосии Ҳотифии Харҷирдӣ, ки дар пайравии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ ва «Искандарнома»-и Низомии Ганҷавӣ суруда шудааст (1491).

## Тавсиф
Зфарнома бо дархости Мирзо Бадеуззамон ибни Султон Ҳусайни Бойқаро дар бораи шарҳи зиндагӣ ва тохтутози Темур таълиф шудааст. Ҳотифӣ Зафарномаро дар асоси «Зафарнома»-и Шарафуддин Алии Яздӣ дар 40 ҳазор байт ба назм дароварда, набардҳои таърихиро нисбатан муболиғаомез тавсиф кардааст. Муаллифи асар дар ибтидо тохтутозҳои Темурро тавсиф карда, дар қисми охири Зафарнома аз амали худ пушаймон шудааст ва ба назм овардани зиндагии амири золиму хунхорро шоиста намедонад. Аз мазмуни ашъори Зафарнома бармеояд, ки Ҳотифӣ ба монанди Фирдавсӣ дар охири умр ба фақру тангдастӣ дучор шуда, аз ҷониби ворисони Темур чандон подош наёфт.

Зафарнома бо забони сода суруда шуда, дар он аз калимаҳои қадими забони форсӣ ва истилоҳоти низомии туркӣ фаровон истифода шудааст. Дар ганҷинаҳои осори хаттии ҷаҳон зиёда аз 150 нусхаи хаттии асар мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Владимир Захаров

**Захаров Владимир Евгеневич** (; ) — и рус, академики АИ Федератсияи Русия (1991). 

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти энергетикии Маскав (1960) ва Университети давлатии Новосибирск (1963). Солҳои 1966–72 дар Институти физикаи ҳастаи шуъбаи сибирии АИ ИҶШС (Новосибирск), аз 1973 дар Институти физикаи назариявии ба номи Л. Д. Ландау АИ Федератсияи Русия (солҳои 1992–2004 директор), аз соли 2005 дар Институти физикаи ба номи П. Н. Лебедеви АИ Федератсияи Русия, инчунин аз соли 2004 дар Институти таҳқиқоти бунёдӣ дар Принстон (ИМА) кор кардааст. 

## Корнома
Корҳои асосии Захаров ба соҳаи физикаи плазма, паҳншавии мавҷҳо дар муҳитҳои ғайрихаттӣ, муодилаҳои ғайрихаттии физикаи математикӣ ва усули масъалаи баръакс бахшида шудаанд. Захаров усули тавсифи равандҳои ғайрихаттиро дар плазма таҳия намуда, ҳодисаи сакта (коллапс)-и мавҷҳои легмюриро кашф кард (1972), назарияи ғайрихаттии хомӯшшавии Ландауро таҳия, намудҳои гуногуни солитонҳо ва устувории онҳоро таҳқиқ намуд. Вай инчунин тайфҳои колмогоровии турбулентияти мавҷии заифро дар муҳитҳои ғайрихаттӣ ва дар плазмаҳо кашф кард (1967–68). Захаров параметрҳои ангезиши асоси мавҷҳо (аз ҷумла мавҷҳои сатҳи моеъ), ҳодисаи худконунгирии мавҷҳоро дар муҳити ғайрихаттӣ таҳқиқ кард. Ӯ усули нави амалҳои интегронии муодилаҳои физикаи математикиро таҳия намуда, бо ёрии онҳо ҳалли дақиқи муодилаҳои назарияи умумии нисбият ва муодилаҳои Янг-Миллсро дарёфт. 

## Мукофотҳо
* Мукофоти давлатии ИҶШС (1987);
* Мукофоти давлатии Федератсияи Русия (1993); 
* Медали П. Дирак (2003).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Сангвор (ҷамсовет)

**Сангвор** (рус. Сангвор) — ҷамсовет дар ҳайати ноҳияи Тавилдара, ҶШС Тоҷикистон.

Тамоми маълумот ба санаи таърихи соли 1932. 

Аз китоби **Список населенных пунктов ТаджССР, 1932, ш. Сталинобод** — 140 саҳифа.

Таркиб (номҳо русӣ аз рӯи китоб), шумораи хоҷагӣ; шумораи аҳолӣ:

# Арзунг — 39	393
# Боршит	15	137	тоҷикон
# Бурса	11	95	тоҷикон
# Дарай-кальб	18	175	тоҷикон
# Дарахтак	18	148	тоҷикон
# Мазари-шайхо	52	387	тоҷикон
# Нау	14	140	тоҷикон
# Найгуфт	23	190	тоҷикон
# Нусай	20	168	тоҷикон
# Пашимгар	9	144	тоҷикон
# Рога	25	240	тоҷикон
# Руоба	23	179	тоҷикон
# Сангвор (марказ) 	46	426	тоҷикон	85 км то маркази ноҳия
# Скат	38	350	тоҷикон
# Урфат-боло	11 118

дар умум	362	3290

## Манбаъ

* Список населенных пунктов ТаджССР

Гурӯҳ:Ноҳияи Сангвор
Шити тақсимоти барқ

мини|357x357пкс|Панели электрикии пластикӣ бо таҷҳизоти гуногуни модулӣ.
**Тахтаи тақсимот** дастгоҳи мукаммалест, ки барои қабул ва паҳн кардани энергияи барқ дар шиддати камтар аз 1000 В, ҷараёни тағйирёбандаи якфаза ва сефаза бо басомади 50-60 Гтс, фурӯзон ва хомӯш кардани хатҳои гурӯҳӣ, инчунин барои ҳифзашон ҳангоми сарбории изофӣ ва расиши кӯтоҳ пешбинӣ шудааст.

Он дар чароғҳо ва дастгоҳҳои барқии биноҳои саноатӣ, ҷамъиятӣ, маъмурӣ ва дигар ба ҳамин монанд истифода мешавад. Он бояд ба талаботи ГОСТ 51321, ГОСТ 32397-2013 (собиқ ГОСТ Р 51778-2001 - бекоршуда) мувофиқат кунад. Вай дорои таҷҳизоти гуногуни коммутатсионӣ, муҳофизатӣ ва нишондиҳанда мебошад. Он ба як ё якчанд занҷирҳои берунии барқии берунӣ пайваст шуда, аз як ё якчанд занҷирҳои воридотӣ қувва мегирад ва ба ноқилҳои бетараф ва муҳофизаткунанда пайваст шуда аст  .

## Истилоҳот ва таърифҳо
7.1.4. Шитфазкунандаи асосӣ (ША) — шитфазкунандаи тақсимотие, ки тавассути он тамоми бино ё қисми ҷудогонаи он бо нерӯи барқ таъмин мегардад. Нақши ША-ро метавонанд ВРУ ё шити шиддати пасти зеристгоҳ иҷро кунанд.

7.1.6. Шитфазкунандаи гурӯҳӣ — таҷҳизотест, ки дар он таҷҳизоти муҳофизатӣ ва коммуутатсионӣ (ё танҳо таҷҳизоти муҳофизатӣ) барои гурӯҳҳои алоҳидаи чароғҳо, розеткаҳои барқӣ ва қабулкунакҳои доимии барқӣ насб карда мешаванд.

7.1.7. Шитфазкунандаи хонагӣ — шитфазкунандаи гурӯҳиест, ки дар дохили хона насб шуда, барои пайваст кардани шабакае, ки чароғҳо, розеткаҳо ва қабулкунакҳои доимии барқии хонаро таъмин мекунад, пешбинӣ шудааст.

7.1.8. Шитфазкунандаи тақсимотии ошёна — шитфазкунандаест, ки дар ошёнаҳои биноҳои истиқоматӣ насб карда шуда, барои таъмин кардани хонаҳо ё шитфазкунандаҳои хонагӣ пешбинӣ шудааст.

7.1.9. Утоқи шитҳои барқӣ — утоқест, ки танҳо барои кормандони тахассусии хизматрасон дастрас аст ва дар он ВУ, ВРУ, ША ва дигар таҷҳизоти тақсимотӣ насб карда мешаванд.

7.1.11. Шабакаи тақсимотӣ — шабакае, ки аз ВУ, ВРУ, ША то нуқтаҳои тақсимотӣ ва шитҳо меравад.

7.1.12. Шабакаи гурӯҳӣ — шабакае, ки аз шитҳо ва нуқтаҳои тақсимотӣ то чароғҳо, розеткаҳои барқӣ ва дигар қабулкунакҳои барқӣ мерасад.

**[[Қоидаҳои насби таҷҳизоти барқӣ]] (ҚНТБ)** Боби 7.1. Таҷҳизоти барқии биноҳои истиқоматӣ, ҷамъиятӣ, маъмурӣ ва маишӣ
Гурӯҳ:Электротехника
Гурӯҳ:Унсурҳои сохтмон
PAL

[мини|450x450пкс|Спектри сигнали телевизионии PAL.PAL-I бо фарқи басомади 6,0 МГц байни ташвиқгари тасвир ва овоз нишон дода шудааст (дар [Британияи Кабир, Гонконг ва Сингапур истифода мешавад). Бо ранги қаҳвагӣ спектри подташвиқгари ранг (Chroma) нишон дода шудааст.]]
**PAL** ( — тағйири фаза бо ҳар сатр) — низоми аналогии телевизиони ранга буда, аз тарафи муҳандиси ширкати олмонии «Telefunken» Вальтер Брух таҳия шуда, дар солҳои 1966 дар Олмон, Британияи Кабир ва як қатор кишварҳои дигари Аврупои Ғарбӣ ҳамчун стандарти пахши телевизионӣ қабул гардид. То соли 2002, низоми PAL маъмултарин низоми телевизионӣ дар ҷаҳон маҳсуб мешуд. Дар охири солҳои 1990, пахшҳои бо ин стандартро дар 62 кишвар 67,8 % тамошобинони ҷаҳон медиданд.
Аҳмади Тафаззулӣ

**Аҳмади Тафаззулӣ** (احمد تفضلی; зод. 7 декабри 1937, Исфаҳон — 12 январи 1997, Теҳрон, Эрон) — забоншинос, эроншинос, пажӯҳишгар, мутарҷим ва мутахассиси забонҳои порсиг, форсӣ ва устоди забонҳои бостонии Донишгоҳи Теҳрон буд. Аз соли 1987 узви Шурои илмии Маркази доиратулмаорифи бузурги исломӣ ва аз соли 1991 муовини илмии Фарҳангистони забону адаби форсӣ буд. Тафаззулӣ аз андаке коршиносони риштаи забонҳои эронии миёна, ба хусус порсиг ва портӣ дар сатҳи байналмилалӣ маҳсуб мешуд.

## Зиндагинома
Аҳмади Тафаззули 7 декабри соли 1937 дар Исфаҳон зода шуд. Таҳсилоти муқаддамотиро дар Теҳрон гузаронид ва соли 1957 бо дарёфти медали дараҷаи аввали фарҳанг аз Дорулфунун диплом гирифт. Ӯ 14 январи соли 1997 ҳангоми рондани мошин аз донишгоҳ ба самти хонааш ғайб зад ва ҷасади ӯро баъди чанд соат пайдо карданд. Ин куштор дар баробари куштори теъдоде аз пажӯҳишгарон ва рӯшанфикрон рух додааст. Ӯ ҳамчун қурбонии куштори силсилавӣ номида мешавад.

## Осор
* Вожаномаи «Минуи хирад». Бунёди фарҳани Эрон, 1348.
* Тарҷумаи «Минуи хирад». Чопи аввал. Бунёди фарҳанги Эрон. 1354.
* Намунаҳои нахустин инсон ва нахустин шаҳриёр дар таърихи афсонаии Эрон. Ҷилди 1 аз Артур Кристенсен бо ҳамкории Жола Омӯзгор. Теҳрон, Нашри нав. 1364.
* Устураи зиндагии Зардушт. Бо ҳамроҳии Жола Омӯзгор. Теҳрон. Нашри чашма. 1370.
* Забони паҳлавӣ, адабиёт ва дастури он. Бо ҳамроҳии Жола Омӯзгор. Теҳрон, 1373.
* Таърихи адабиёти Эрони пеш аз ислом.

## Эзоҳ
Захинавӣ

**Захинавӣ** (), **Абумуҳаммад Абдулвоҳид ибни Ашъас… ибни Сайёри Ҳанафӣ** (? — қабл аз 912, Захинаво, Самарқанд) — муҳаддис.

## Зиндагинома
Дар талаби илм ба Бағдод сафар карда, аз Абуҳотим Муҳаммад ибни Идриси Розӣ, Алӣ ибни Довуди Қантарӣ ва дигарон илму ҳадис омӯхтааст. Муҳаммад ибни Ҷаъфар ибни Ашъас ва дигарон аз ӯ ҳадис ривоят кардаанд. Самъонӣ дар зери моддаи «Рахинавӣ» гуфтааст, ки Захинавӣ аз Абуалӣ Ҳасан ибни Алӣ ибни Саббои Андоқии Самарқандӣ ҳадис ривоят кардааст. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Захираи дахлнопазир

мини|Нонпазии саҳроӣ (Ҷанги ҷаҳонии якум)
мини
**Захираи дахлнопазир** — захираи озуқа, сӯзишворӣ, лавозимоти ҷангӣ ва дигар воситаҳои моддӣ.

## Тавсиф
Захираи дахлнопазир тибқи миқдори муқарраршуда дар қисмҳои ҳарбӣ: дар анборҳо, мошинҳои ҷангӣ, дар назди аслиҳа, миномётҳо ва пулемётҳо нигоҳ дошта шуда, дар ихтиёри ҳайати шахсӣ қарор дорад ва дар ҳолатҳои махсус танҳо бо иҷозати фармондеҳон истифода мешавад. Захираи дахлнопазир дар артиш, авиатсия ва экспедитсияҳои тӯлонӣ мавҷуд аст. Захираи дахлнопазир метавонад аз зарфи махсус барои сӯзишворӣ (бензин) иборат бошад ва дар мошин нигоҳ дошта шуда, фақат ҳангоми тамом шудани сӯзишворӣ дар маконе, ки пайдо кардани сӯзишворӣ имкон надорад, истифода шавад. Зери мафҳуми захираи дахлнопазир миқдори муайяни пул низ фаҳмида мешавад, ки барои ҳолатҳои буҳронӣ ё ғайричашмдошт пасандоз мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҳолатҳои фавқулода
Зарра

**Зарра** — истилоҳи соҳаҳои гуногун, дар физика бештар барои ишорат кардани объектҳое, ки онҳоро дар раванди таҳқиқот тақсимнашаванда ва нуқтавӣ номидан мумкин аст, истифода мешавад.

Мафҳуми зарра зарраҳои бунёдиро дар бар мегирад, вале бо онҳо маҳдуд намешавад. Дар механикаи оморӣ системаи термодинамикиро аз зарраҳо таркибёфта меҳисобанд. Ин зарраҳо метавонанд электронҳо, атомҳо, ионҳо, инчунин молекулаҳо бошанд. Истилоҳи ба ҳамин шабеҳ дар физикаи атом ва механикаи квантӣ низ истифода мешавад, вале дар механикаи классикӣ, асосан, истилоҳи нуқтаи материалиро ба кор мебаранд. Ҳиссаҳои хурди як модда дар дохили моддаи дигарро низ, бахусус ҳангоми баррасии пароканиши рӯшноӣ, зарра меноманд.

Дар саноати кӯҳкорӣ ва истихроҷи маъдан зарра реза ё пораи алоҳидаи маъдан ё дигар унсури он мебошад, ки ба қонунмандии заррачаҳои ба он монанд тобеъ буда, дар раванди тақсимот (ғанисозӣ), беобкунӣ (деҳидратсия), аз чанг тозакунӣ андоза, зичӣ ва шакли ба худ мувофиқро мегирад. Зарраҳои коллоидӣ — зарраҳои фазаи дисперсии андозаашон аз 1 то 500 нм мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Физика
Ҳисор (ҷамсовет)

**Ҳисор** (рус. Гиссар) — ҷамсовет дар ноҳияи Ҳисор (тибқи маълумотҳои соли 1932)

Таркиб, ба ҳолати соли 1932:

* Оқулии поён (Акулини-поён) 46	хоҷагӣ 226	нафар - тоҷикон
* Ҳисор (Гиссар), марказ - 94	хоҷагӣ, 360	нафар, тоҷикон 
* Дурбат 67 хоҷагӣ, 262	нафар, тоҷикон 
* Ҷарак (Джарак) 7 хоҷагӣ, 27	нафар, тоҷикон
* Кончӣ (Канчи)	56 хоҷагӣ, 283	нафар, тоҷикон
* Қзил-қишлоқ (Кзыл-кишлак)	15	хоҷагӣ, 85	нафар, тоҷикон
* Кунада 18	хоҷагӣ, 76	нафар, тоҷикон
* Латтабанд (Лятабанд)	60	хоҷагӣ, 292	нафар, тоҷикон
* Сариқамиш (Сари-камыш) 53	хоҷагӣ, 233	нафар, тоҷикон
* Сумбула (Сумбуля)	5 хоҷагӣ, 26	нафар, тоҷикон
* Тӯла (Туля)	25 хоҷагӣ, 108	нафар, тоҷикон
* Хоҷа Содиқ (Ходжа Садык)	80	хоҷагӣ, 324	нафар, тоҷикон
* Шӯроб (Шураб)	28 хоҷагӣ, 122	нафар, тоҷикон
* Шӯроби афғон (Шуроби-авган) 17	хоҷагӣ,	77	афғонҳо
* Шурзи-бобо 65 хоҷагӣ,	231	нафар, афғонҳо

## Манбаъ
* Список населенных пунктов ТаджССР 

Гурӯҳ:Ҷамсоветҳои ноҳияи Ҳисор
Захираи тилло

мини
**Захираи тилло** — захирае, ки дар шакли сабика ва тангаҳо дар ихтиёри бонки марказӣ ва вазорати молияи кишвар қарор дорад ва як қисми захираи тило ва асъор мебошад. 

## Тавсиф
Асосан бо мақсадҳои эҳтиётӣ, андӯхт, гирдоварӣ ва ё таъйиноти нигоҳдории дороию эътимод ба аломатҳои пулӣ ташкил карда мешавад. Дар замонҳои қадим захираи тилло ҳамчун роҳу василаи нигоҳдории дороии давлатҳо, дар асрҳои миёна ҳамчун воситаи таъминоти қурби устувору эътимодноки пулҳои коғазӣ аз ҷониби бонкҳо ташкил шуда буд. Дар замонҳои пеш захираи тилло бо роҳи гирд овардану нигоҳ доштани сабикаҳои тиллоӣ ва сикка (танга)-ҳо сурат мегирифт. Бонкҳо дар мавриди зарурӣ сабикаву сиккаҳоро барои нигоҳдорӣ аз шаҳрвандону коргоҳҳо қабул мекарданд. Бо ҳамин роҳ эътимоднокии хазинадориву фаъолияти самарноки бонкҳо таъмин карда мешуд. 

Захираи тиллои хазинаҳои давлатӣ ва бонкҳо бо мақсадҳои зайл истифода мешуд:
* Ҳамчун захираи эҳтиётии пардохтҳои байнидавлатӣ;
* Захира барои таъминоти гардиши боэътимоди пули дохилӣ;
* Захира барои пардохти амонатҳо ва ивази пулҳои коғазӣ (банкнотҳо).

Дар асри XX зарурати ба ҷои нақдинаҳо мунтазам кор фармудани захираи тилло аз байн рафт, чунки ҳаҷми пули дар муомилот қарордошта зери таъсири афзоиши чашмраси ҳаҷми тиҷорат зарурати истифодаи захираи тиллоро аз байн бурд. Давлатҳо бо мақсади афзун гардонидани захираи тиллои худ ба хориҷа баровардани тиллоро манъ карда, афзоиши онро аз ҳисоби истихроҷ ва хариди он таъмин мекарданд. Бо ин роҳ монометализми тиллоӣ аз байн бардошта шуд. Минбаъд муомилоти пулҳои коғазии қурби тилодошта оғоз меёбад, ки он стандарти тиллоӣ ном гирифт. Стандарти тиллоӣ низоми пулии яккафилиззие мебошад, ки ҳамчун воситаи ченаку андозаи тилло хидмат карда, дар муомилот тангаҳои тиллоӣ истифода мешаванд, ё ин ки аломатҳои пулии амалкунанда бевосита ба тилло бадал карда мешаванд.

Пулҳои тиллоӣ се марҳалаи муомилотро аз сар гузаронидаанд: тиллотанга, тиллосабика, тиллоқурб. Марҳалаи аввал – тиллотанга ҳамон давраест, ки дар муомилот сиккаи тангаҳо мавриди истифода қарор доштанд. Дар давраи муомилоти тиллосабика захираи тилло дар вазнҳои бештар (8–20 кг) ба қолиб рехта шуда, сабика ном дошт. Имрӯз онҳо дар ҳамин шакл ва бо ҳамин ном дар анбори бонкҳо нигоҳ дошта шуда, ҳангоми зарурат мавриди истифода қарор мегиранд. Дар намуди муомилоти тилоқурб ба тилло иваз кардани пулҳои коғазӣ барҳам дода шуда, тиллоро дар мавридҳои додугирифти алоҳидаву ҳаҷман калон дар шакли захиравиаш истифода мебаранд.

## Ҳисоботи захираи тиллои давлатҳо

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зарраҳои аҷиб

**Зарраҳои аҷиб** — гурӯҳи зарраҳои бунёдӣ, ки адади квантии аҷобат (S)-и ғайрисифрӣ ва дигар ададҳои квантии онҳоро тавсифдиҳанда («малоҳат» ва «ҳусн»-и сифрӣ) доранд.

Баъди дар таркиби нурҳои кайҳонӣ кашф шудани пи-мезон (1947) ва анҷом додани озмоишҳо дар суръатфизоҳои баландэнергия зарраҳои нави зиёд, аз ҷумла се зарраи аҷиб — К-мезонҳо (массаашон 500 МэВ/с²) ва зарраҳои аз протон вазнинтар (массаи протон 938,27 МэВ/с²) — Λ-зарраҳо (массаашон 1115,6 МэВ/с²) ва Σ-зарраҳо (массаашон 1189,4 МэВ/с²) кашф гардиданд (1949-51). Дар раванди таҳқиқи хосияти ин зарраҳо рафтори аҷиби онҳо аён гашт: онҳо ҷуфт-ҷуфт тавлид мешуданд, ҳарчанд зарра ва аксизарра набуданд (қонунияти то ҳол кашфнагардида амал мекард). Ҳангоми бархӯрди ду протон реаксияи

p + p → p + Λ0 + K+

ҷараён гирифта, дар натиҷа ду зарраи аҷиб: Λ-зарра ва К-мезон ба вуҷуд меомаданд. Ин раванд таҳти таъсири мутақобилаи неруманд ба амал омада, сипас зарраҳои аҷиби тавлидшуда ба мюон, нуклон, пион ва нейтрино коҳиш меёфтанд:

*K*+ → µ+ vµ, Λ → p + π-,

*K*+ → π+ + π0, Λ → n + π0,

Ҳангоми коҳиши Λ-зарра зарраҳои зӯртаъсир р ва n ё n ва пи-мезон ҳосил мешаванд. Аз ин рӯ, умри ин З. а. бояд ба 10−23 с баробар мебуд, ҳол он ки умри онҳо (10−8 — 10−10) с мебошад ва ба таъсири мутақобили суст хос аст.

Зарраҳои аҷиб, ки массаашон аз массаи нуклон зиёд аст — гиперонҳо (Λ, Σ0,Σ+, Σ- Ξ0, Ξ-, Ω- — гиперон) ном гирифтанд. Ба гурӯҳи зарраҳои аҷиб баъзе резонансҳо низ шомиланд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зарраҳои бунёдӣ
Зарраҳои миёнситораӣ

**Зарраҳои байниситоравӣ** — зарраҳои сахти микроскопие, ки дар муҳити байниситоравӣ мавҷуданд.

Зарраҳои байниситоравӣ, асосан, дар натиҷаи ихроҷи сусти атмосфераи ситораҳои паканаи сурх, инчунин дар раванди таркиши ситораҳо ва бо суръати баланд ихроҷ шудани газ аз ҳаста (ядро)-и галактикаҳо ҳосил мешаванд. Зарраҳои байниситоравӣ барои ҳалли бисёр масъалаҳои астрофизикӣ, аз ҷумла фурӯбурди нурҳои байниситоравӣ (асосан дар қисми ултрабунафши тайф), қутбнокшавии байниситоравӣ, афканишоти байниситоравӣ, сардшавии муҳити байниситоравӣ нақши муҳим мебозанд. Андозаи зарраҳои байниситоравӣ аз 0,01 то 0,2 мкм-ро ташкил медиҳад. Эҳтимол меравад, ки зарраҳо ҳастаҳои мушкилгудоз буда, асосан, аз графит, силикат ё филиззот иборатанд ва атрофашон бо моддаҳои органикӣ ё қабатҳои яхин пӯшонида шудааст. Таҳқиқоти олимон нишон медиҳанд, ки шакли аксар зарраҳои байниситоравӣ куравӣ нест. Баъзе заррачаҳои чангӣ дар натиҷаи таҷзияи кимиёии атомҳо ё ба молекула ташаккул ёфтани онҳо ба вуҷуд меоянд. Зарраҳо равшаноии ситораҳои дурро паст намуда, таркиби тайфӣ ва ҳолати қутбнокии онҳоро тағйир медиҳанд. Афканиши инфрасурхи зарраҳои гармшуда дар тайфи туманоти сайёравӣ ва қабатҳои наздиситоравӣ мушоҳида мешавад. Мавҷудияти зарраҳо метавонад сохтори туманотро дигар карда, ба низоми ҳароратии муҳити байниситоравӣ таъсир расонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Муҳити миёнситораӣ
Қатъкунандаи барқ

**Қатъкунандаи барқ** — дастгоҳи баландшиддати коммутатсионӣ мебошад, ки аз рӯи дараҷаи ҷараёнҳои иҷозатдодашудаи коммутатсионӣ мавқеи миёнаро байни Ҷудокунанда (коммутатсия зери барқ манъ аст; ба истисно — иҷозати пайваст кардани трансформаторҳо ва хатҳо дар ҳолати бекор — низ. бештар дар Ҷудокунанда) ва Қатъкунанда (нафтӣ, вакуумӣ, ҳавоӣ, электромагнитӣ, элегазӣ) ишғол мекунад, ки қобилияти қатъкунии ҷараёнҳои номиналии барқ ва ҳамчунин аз ҷараёнҳои зиёдатӣ дар ҳолатҳои фавқулоддаро дорад.  
Қатъкунандаи барқ барои коммутатсияи ҷараёни номиналӣ пешбинӣ шудааст, вале барои қатъ кардани ҷараёнҳои кӯтоҳ (к.з.) ҳисоб нашудааст. Қатъкунии ҷараёнҳои зиёдатӣ дар чунин қатъкунандаҳо тавассути предохранител-ҳои махсус амалӣ мегардад.
## Мундариҷа
# Привод
# Навъҳои қатъкунандаҳои барқ
# Истифода
# Бартариҳо
# Нуқсонҳо
# Унсурҳои иловагӣ
# Низ. ҳамчунин
# Адабиёт
# Эзоҳҳо

## Привод
Приводи қатъкунандаҳои бор метавонад **дастӣ** бошад (бо фишори мустақими инсон ё тавассути пружинаи пешакӣ фишурдашуда).  
Баъзан **приводи барқӣ** барои пайваст (масалан, дар ВВНР "Волна") ва **соленоиди идоракунии дур** барои қатъкунӣ истифода мешавад.  

## Навъҳои қатъкунандаҳои барқ
Аз рӯи усули **хомӯшкунии камони барқ**, қатъкунандаҳои барқ ба навъҳои зерин ҷудо мешаванд:  

* **Автогазӣ** — навъе, ки дар Русия ва кишварҳои ИДМ бештар маъмул аст;  
* **Вакуумӣ** — навъи ояндадори қатъкунандаҳои барқ;
* **Элегазӣ**;  
* **Ҳавоӣ**;  
* **Электромагнитӣ**.  

**Қатъкунандаи вакуумии барқ**  

## Истифода
Қатъкунандаҳои барқ дар Тақсимгоҳҳо ва Зеристгоҳҳо бо шиддати 6–10 кВ насб карда мешаванд ва вобаста ба сохт ва ҷараёни номиналӣ метавонанд қудратро то чанд МВА коммутатсия кунанд.  

**Қатъкунандаи автогазии барқ**  

## Бартариҳо
* Соддагӣ дар истеҳсол ва истифода;  
* Арзиши хеле паст нисбат ба дигар қатъкунандаҳо (махсусан автогазӣ) — чанд маротиба арзонтар;  
* Имкони қатъ ва пайваст кардани ҷараёнҳои номиналии барқ;
* Ҳузури муҳофизати арзон аз ҷараёнҳои зиёдатӣ дар шакли Предохранитель-ҳои бо **қуми кварц** пуршуда (навъи ПК, ПКТ);  
* Ҳузури **фосилаи намоён** байни тамосҳо, ки зарурати насби ҷудокунандаи иловагӣ-ро аз байн мебарад (фосилаи намоён барои амнияти корҳои хати хориҷшаванда лозим аст).

## Нуқсонҳо
* Танҳо барои коммутатсияи қудратҳои номиналӣ мувофиқ аст;  
* Захираи кории нисбатан кам (махсусан дар қатъкунандаҳои автогазӣ).  

## Унсурҳои иловагӣ
Ҳамчун унсурҳои иловагӣ дар қатъкунандаи бор метавон **кордҳои заминкунӣ** бо **идоракунии дастӣ** насб кард (одатан бо **блокировкаи механикӣ** байни кордҳои заминкунӣ ва тамосҳои қувваи қатъкунанда).  
Ҳамчунин мумкин аст **соленоиди қатъкунии дур**, **тамосҳои сигналӣ** барои нишон додани ҳолати тамосҳо ва **механизми кор кардани предохранителҳо** насб карда шаванд.  

## Ҷусторҳои вобаста
* Қатъкунандаи автогазӣ  
* Қатъкунандаи вакуумӣ — қатъкунандаҳои барқ
* Ҷудокунанда
ChatGPT Атлас

**ChatGPT Atlas** () — як браузери бо ҳуши маснӯъӣ асосёфта ва мубтанӣ бар Chromium мебошад, ки аз ҷониби OpenAI таҳия шудааст. Ин браузер ҳоло танҳо барои MacOS дастрас аст ва қарор аст дар оянда барои Windows, iOS ва Android низ нашр шавад.

## Таърих
OpenAI ин браузерро дар 21 октябри 2025 муаррифӣ карда, дар ҳамон рӯз барои macOS нашр намуд. Ин браузер бо хусусиятҳои зеҳни сунъии ChatGPT, монанди SearchGPT ва ёвари он, якҷоя шудааст.

## Таҳия ва нашр
Идеяи ChatGPT Atlas пас аз муваффақияти абзорҳои AI-и ChatGPT ва OpenAI пайдо шуд. Ҳисоботҳо дар миёнаи соли 2025 нишон доданд, ки OpenAI браузереро таҳия мекунад, ки бо Chrome ва Edge рақобат кунад. Браузер расман 21 октябри соли 2025 эълон карда шуд ва нашри он дар macOS оғоз ёфт. Браузер муҳаррики Chromium-ро барои мутобиқати пурра бо аксари вебсайтҳо ва васеъшавӣ истифода мебарад.

## Эзоҳ
Зарраҳои векторӣ

**Зарраҳои векторӣ**, **бозонҳои векторӣ** — бозонҳое, ки аз пайкҳои таъсири мутақобили суст иборатанд. Маъмулан зарраҳои векториро бозонҳои мобайнӣ низ меноманд.

Тибқи назария таъсири мутақобили суст низ ҳамчун таъсири мутақобили электромагнитӣ тавассути зарраҳои спинашон J = 1 амалӣ мегардад. Ҳомили таъсири мутақобили электромагнитии байни зарраҳои заряднок *фотон* (зарраи безаряд ва дорои массаи оромии сифрӣ ва спини J = 1) мебошад. Фотон манбаи ҷуфти фермион – антифермион аст (ҷамъи заряди электрии зарраҳои тавлидкардаи фотон ҳамеша баробари сифр мебошад). Фотон манбаи фотони дигар шуда наметавонад. Тафовути байни таъсири мутақобили электромагнитӣ ва таъсири мутақобили суст дар он аст, ки пайки таъсири мутақобили суст зарраҳои соҳиби массаи бузурги зарядноки W± ва зарраи безаряди Z мебошанд. W+-бозон антизарраи W– -бозон аст. Бинобар бузург будани массаи бозонҳои мобайнӣ таъсири мутақобили суст кӯтоҳтаъсир (10-17 м) мебошад. Равандҳои сусте низ ба вуҷуд меоянд, ки тавассути мубодилаи бозони мобайнии безаряди Z-бозон амалӣ мегарданд. Дар ин маврид зарядҳои электрии лептонҳои мутақобилтаъсир тағйир намеёбад. Равандҳои сусте, ки тавассути мубодилаи кванти майдони суст – W±-бозонҳо ба амал меоянд, ҷараёнҳои сусти заряднок ном доранд. Агар таъсири мутақобили суст дар натиҷаи мубодилаи бозонҳои мобайнии безаряди Z ба амал ояд, он гоҳ сухан дар бораи ҷараёнҳои сусти безаряд меравад. Бозонҳои мобайниро бори нахуст (1983) дар таҷрибаҳои махсуси дар Маркази аврупоии таҳқиқоти ҳастаӣ (Женева, Швейсария) анҷомдодашуда мушоҳида кардаанд. Мавҷудияти бозонҳои мобайниро дар ибтидои солҳои 70 асри 20 С. *Вайнберг*, А. *Абдуссалом* ва Ш. *Глэшоу* пешгӯӣ карданд ва барои дар таҷриба мушоҳада кардани онҳо пешниҳод шуд (1976), ки дар Маркази таҳқиқоти илмии аврупоии Шӯрои таҳқиқоти ҳастаӣ (Женева, Швейсария) суръатфизои нав сохта шавад. Соли 1981 бо роҳбарии С. Ван дер Меер чунин суръатфизо – коллайдери протон-антипротон (суперсинхротрон S  S) бо энергияи ҳар як зарраи бархӯранда 270 ГэВ (сипас то 315 ГэВ расонидаанд) сохта шуд.Тахмин мерафт, ки бозонҳои мобайнӣ – W ва Z-бозонҳо дар бархӯрдҳои навъи  тавлид мешаванд:

  → W± + X ва  → Z + X.

Ин ҷо Х – маҷмӯи зарраҳои дигар аст, ки дар  -бархӯрд тавлид мешаванд.

Умри бозони мобайнӣ ≈ 3∙10-25 с аст. Бинобар ин, далели тавлид шудани онро танҳо тавассути сабт намудани маҳсулоти коҳиши он собит мекунанд. Усули дигар ва боэътимоди мушоҳидаи W ва Z-бозонҳо дар -бархӯрд таҳқиқи шохаҳои коҳиши онҳо ба лептонҳо мебошад:

W+ → е+ + ʋе ; W- → е- + ῡе ; Z → е+ + е-

Дар ин раванд лептонҳои тавлидшуда нисбат ба хатти бархӯрди протон ва антипротон арзӣ ҳаракат мекунанд. Аз ин рӯ, онҳоро аз заминаи адронҳо ҷудо кардан мушкил нест. Натиҷаи таҷрибаҳо нишон дод, ки массаи бозонҳо ба W = (81 ± 2) ГэВ ва Z = (93 ± 2) ГэВ баробар аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бозонҳо
Зарраҳои малеҳ

**Зарраҳои малеҳ** — оилаи адронҳо ва кваркҳое, ки соҳиби адади квантии «малоҳат» мебошанд.

Хусусиятҳои зарраҳои малеҳро ба осонӣ дарк кардан мумкин аст, агар мавҷудияти кварки нав – кварки малеҳ – с-кваркро ба заряди электрӣ ташбеҳ диҳем (с – ҳарфи аввали калимаи анг. charm – малоҳат). Он гоҳ «малоҳат» ба фарқи ададҳои с-кваркҳо ва антикваркҳое баробар мешавад, ки аз онҳо адронҳо таркиб ёфтаанд (с-кварк ба оилаи кваркҳои вазнин мансуб аст). Ин аз он бармеояд, ки зарраҳои малеҳ нисбат ба П- ва К-мезонҳо, ки аз кваркҳо ва антикваркҳои ғайрималеҳ таркиб ёфтаанд, хеле вазнинтаранд. Мезонҳои сабуктарини малеҳ бо D ва F ишора карда мешаванд.

Массаи ин мезонҳо чунин аст:

m(*D*0) = 1863,3 МэВ, m(*D**0) = 2006,0 МэВ, m(*D*+) = 1868,4 МэВ, m(*D**+) = 2008,6 МэВ, m(F) = 2039 МэВ, m(F*) = 2140,0 МэВ, m(*D*+) – m(*D*0) = 5,0 МэВ, m(*D**+) – m(*D**0) = 2,6 МэВ

Зарраҳои малеҳ танҳо тавассути таъсири мутақобили суст ба адронҳои одӣ коҳиш меёбанд. Аз ин рӯ, D ва F-мезонҳо ба таъсири мутақобили зӯр ва электромагнитӣ устуворанд. Мезонҳои малеҳи ангехта тавассути таъсири мутақобили зӯр ё электромагнитӣ, ки дар онҳо қонуни бақои малоҳат вайрон намешавад, ба зудӣ коҳиш меёбанд. Баъзе роҳҳои коҳиши мушоҳадашудаи мезонҳои малеҳ: D → K + π, D → μ + νμ + X, F → η + X, D* → D + π, D* → D + γ (X – маҷмӯи зарраҳои боқимондаи дар раванди коҳиш тавлидшуда). Умри мезонҳо ба ададҳои зерин баробаранд: τ(D±) = 8·10–13c, τ(F) = 3·10–13 c, τ

Кашфи зарраҳои малеҳ пирӯзии назарияи зарраҳои бунёдӣ*,* бахусус тамсила (модел)-и кваркии онҳо буд. Таснифи кваркҳо, дарк кардани тайфи онҳо яке аз муаммоҳои асосии назарияи мазкур ҳисоб ёфта, кашфи зарраҳои малеҳ яке аз далелҳои таҷрибавии собит кардани мавҷудияти як қатор тайфи кваркҳо мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Адронҳо
Макс Планк

**Макс Карл Эрнст Людвиг Планк** (; ) — физикдони назарии олмонӣ, бунёнгузори физикаи квантӣ. Барандаи Ҷоизаи Нобел дар соҳаи физика (1918) ва дигар ҷоизаҳо, узви Академияи илмҳои Пруссия (1894), чанде аз анҷуманҳои илмии хориҷӣ ва академияҳои илмҳо. Дар тӯли солҳои зиёд яке аз роҳбарони илми Олмон буд.

## Эзоҳ
Зарраҳои муаллақ

**Зарраҳои муаллақ** — зарраҳои дар об ё ҳаво муаллақ шинокунанда, ки аз якчанд ҳиссаи микрон то якчанд мм андоза доранд.

Аз ҷиҳати пайдоишу таркиб зарраҳои муаллақ табиати биогенӣ, терригенӣ, хемогенӣ, вулканогенӣ ва космогенӣ доранд. Онҳо барои пайдоиши сангҳои таҳшинӣ (гилҳо, алевритҳо, сангҳои хемогенӣ ва ғ.) масолеҳи асосӣ ба шумор мераванд. Миқдори зарраҳои муаллақ шаффофият ва дигар хосиятҳои физикию кимиёии об ё ҳаво (ранг, садогузаронӣ ва ғ.)-ро муайян мекунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зарраҳо
Зарраҳои хунсои воқеъӣ

**Зарраҳои мутлақ нейтралӣ**, **зарраҳои мутлақ хунсо** — зарраҳои бунёдӣ ё системаҳои зарраҳои алоқаманде, ки барояшон ҳамаи тавсифоти зарраро аз антизарра фарқкунанда (зарядҳои электрӣ, барионӣ, лептонӣ, аҷобат, малоҳат, ҳусн) ба сифр баробар аст.

Ба туфайли ҳамин хосиятҳо зарраҳои мутлақ нейтралӣ бо антизарраҳои худ айнан яксонанд. Фотон- γ, π0 К0, ипсилон-зарра, гурӯҳи резонансҳои сифризаряд (зарядашон сифрӣ) шомили ин қатори зарраҳоянд. Адронҳои воқеан нейтралӣ соҳиби адади квантии махсус — «ҷуфти зарядӣ» мебошанд ва он қимати С = ±1-ро мегирад. Ҷуфти зарядӣ дар таъсири мутақобили зӯр ва электромагнитӣ боқӣ монда, дар таъсири мутақобили суст нигоҳ дошта намешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зарраҳои бунёдӣ
Резонансҳо

**Зарраҳои резонансӣ,** **резонансҳо** — ҳолатҳои ангехтаи кӯтоҳумри адронҳо*,* ки бар хилофи дигар зарраҳои бунёдии ноустувор, асосан, тавассути таъсири мутақобили зӯр коҳиш меёбад.

Умри зарраҳои резонансӣ дар фосилаи кӯтоҳи вақт 10−22 — 10−24 с вуҷуд дорад. Аввалин зарраҳои резонансӣ тавассути ҳубобкамераҳои ҳидрогенӣ дар реаксияи таъсири мутақобили пи-мезонҳо бо нуклонҳо мушоҳида шуда буданд. Массаи зарраи резонансӣ (мас., дар реаксияи коҳиши ∆- → n + π) аз таносуби релятивии байни масса, энергия ва импулс муайян карда мешавад: *E<sup>2</sup> = p<sup>2</sup>c<sup>2</sup> + m<sup>2</sup>c<sup>4</sup>,* ин ҷо *р* ва *Е* мувофиқан импулс, энергияи нуклон ва пи-мезон мебошанд.

Зрраҳои резонансӣ нахустин бор дар ибтидои соли 1950 аз тарафи физики италиявӣ Э. Ферми кашф шуда буданд. Аксари зарраҳои резонансӣ солҳои 1960 дар таҷрибаи суръатфизоҳои протонӣ ошкор гардидаанд. Зарраҳои резонансӣ ба ду гурӯҳ ҷудо мешаванд: зарраҳои резонансии барионӣ, ки соҳиби заряди барионӣ (В = 1) буда, ба мезонҳо ва як бариони устувор тақсим мешаванд ва зарраҳои резонансии мезонӣ (В = 0), ки ба мезонҳо коҳиш меёбанд. Зарраҳои резонансӣ бо аҷобати сифрӣ зарраҳои резонансии аҷиб номида мешаванд. Массаи зарраҳои резонансии барионӣ дар ҳудуди аз 1,2 то 4 ГэВ/с2 ва массаи зарраҳои резонансии мезонӣ аз 0,7 то 2 ГэВ/с2 (ба истиснои зарраҳои резонансии мезонии малеҳ, 9-10 ГэВ/с2) қарор доранд.

Зарраҳои резонансии нуклониро ҳамчун ҳолатҳои ангехтаи *[[протон]]* ва *[[нейтрон]]* муоина кардан мумкин аст. Мавҷудияти зарраҳои резонансии нуклонӣ далели сохтори дохилии мураккаб доштани онҳо мебошад. Аксари адронҳои маълум зарраҳои резонансӣ мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Адронҳо
Зарраҳои якдоменӣ

**Зарраҳои якдоменӣ** — зарраҳои моддаҳои сохтори магнитиашон якдоменӣ.

Зарраҳои якдоменӣ зарраҳои магнетик (сегнетоэлектрик)-и андозааш хурд бо магнитнокшавии якҷинса дар тамоми ҳаҷми зарра бе таъсири қувваҳои берунӣ мебошанд. Зарраҳои якдомении магнитӣ (ферро-, ферримагнитӣ, сустферромагнитӣ) хеле маъмуланд. Зарраҳои якдомении ферромагнитӣ ба сифати ҳомилони иттилоот ва инчунин ҳангоми ҳосил кардани хӯлаҳои баландкоэрситивӣ истифода мешаванд. Мафҳуми зарраҳои якдомениро Я. И. Френкел ва Я. Г. Дорфман ба илм ворид кардаанд (1930). Ҳангоми хурд кардани андозаи зарраҳои ферромагнитӣ агар энергияи озоди зарра дар ин ҳолат аз энергияи зарра дар ҳолати бисёрдоменӣ бузургтар бошад, онҳо ба сохтори якдоменӣ соҳиб мешаванд. Андозае, ки ҳангоми аз он хурд будан зарра соҳиби сохтори якдоменӣ мегардад, андозаи буҳронӣ *D<sub>b</sub>* номида мешавад. Андозаи буҳронии зарра қабл аз ҳама ба бузургии сершавии магнитнокшавӣ *I<sub>s</sub>* ва анизотропияи магнитии умумӣ *K* вобаста мебошад. Бузургии *D<sub>b</sub>* баробари афзоиши *K* ва камшавии *I<sub>s</sub>* зиёд мешавад. Барои аксар ферромагнетикҳо *D<sub>b</sub>~*10−4-10−6 см аст (барои филиз *D<sub>b</sub>* = 7 нм). Ҳангоми хурд шудани андоза зарраҳои якдомении ферромагнитӣ ба ҳолати супермагнитӣ мегузаранд, ки дар он самтгирии моменти магнитии зарра мавқеи доимии худро дар натиҷаи таъсири флуктуатсияи ҳароратӣ дар фазо нигоҳ намедорад. Дар охирҳои асри 20 сохторҳои магнитии гирдбодӣ дар зарраҳои хурде, ки ба меъёрҳои якдоменӣ мувофиқат мекунанд (доштани ҳолати устувор, мавҷуд набудани сарҳадҳои доменӣ), ба таври назариявӣ пешгӯӣ ва дар таҷриба собит карда шуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зарраҳо
Ғуломҳусайн Банон

**Ғуломҳусайн Банон** (; ) — хонандаи мусиқии дастгоҳии эронӣ, узви Шӯрои мусиқии Радио, устоди овози Ҳунарстони мусиқии Теҳрон ва бунёнгузори Анҷумани мусиқии Эрон.

## Зиндагинома
Ғуломҳусайн Банон дар хонаводае аҳли ҳунар дар маҳаллаи Қулаки Теҳрон, дар таърихи 10 урдибиҳишти 1290 зода шуд. Падараш Каримхони Банонуддавлаи Нурӣ ва модараш Шарафуссалтана духтари шоҳзода Муҳаммадтақи Мирзо Рукнуддавла бародари Носируддиншоҳ буд. Ӯ дар ёздаҳсолагӣ овозро назди Муртазо Найдовуд омӯхт. Зиёуззокирин ва Сайф дигар мураббиёни овози вай буданд.

## Фаъолияти ҳирфаӣ
Ба гуфтаи худи ӯ, фаъолияташро дар соли 1306 оғоз кард ва фақат дар ҷаласоти хусусӣ ва дар ҳузури дӯстон ва ошноён овоз мехонд. Банон аз соли 1315 то 1321 дар хиёбони 30 метрии Аҳвоз сокин буд ва дар он солҳо корманди идораи Эронбори Аҳвоз буд.

Ӯ аз авохири шаҳривари 1321 вориди Радио шуд ва бо ҳамкории ҳунармандоне чун Рӯҳуллоҳи Холиқӣ садояш ба гӯши мардум расид.

Аз соли 1321 ва бо ҳамкории шуморе аз ҳунармандони дигар аз Радиои Теҳрон садои Ғуломҳусайн Банон аз Радио шунида шуд. Ӯ вориди оркестри Анҷумани мусиқӣ шуд ва бо оркестри шумораи як низ ҳамкорӣ кард. Банон аз бадъи шурӯъи барномаи «Гулҳои рангоранг» бино ба даъвати Довуди Пирниё бо он ҳамкорӣ дошт. Вай дар тӯли фаъолияти ҳунарии худ, ҳудуди 350 оҳанг иҷро кард. Вижагии садои вай зирубамҳо ва таҳрирҳои садои ӯст. Бархе Банонро бузургтарин иҷрокунандаи сабки Вазирӣ-Холиқӣ медонанд. Ӯ ҳамчунин дар канори Адиби Хонсорӣ аз иҷрокунандагони осори Сабо ва Муртазо Маҳҷубӣ буд. Ҳамчунин ба мураккабхонӣ ва талфиқи шеъру мусиқӣ мусаллат буд.

## Эзоҳ