open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Раҷаб Мирзо

**Раҷаб Мирзо** (*Мараимов Раҷабалӣ Мирзоевич*; 10 августи 1973, деҳаи Ангурбоғи ноҳияи Восеъ, вилояти Кӯлоб) — рӯзноманигори тоҷик, муассис ва сармуҳаррири рӯзномаи «Рӯзи нав».

## Зиндагинома
Раҷаб Мирзо 10 августи соли 1973 дар хоҷагии ба номи Ленин (ҳоло ба номи Рӯдакӣ, дар ин охир шаҳраки Заҳматобод)-и ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи рақами 7 ноҳияро бо медали нуқра хатм кардааст ва фориғуттаҳсили факултаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аст.

### Оила
Оиладор ва соҳиби як писар аст.

## Фаъолияти меҳнатӣ
Фаъолияти кориашро соли 1997 баъди хатми донишгоҳ аз нашрияи «Сурӯш» оғоз намуда, баъдан дар нашрияҳои «Восточный экспресс» (солҳои 1998—1999) ба сифати хабарнигор, «Ҷумҳурият» (солҳои 1999—2002, хабарнигор, мухбири махсус ва мудири шўъба), директори Маркази хабарии «Чархи гардун» (2002—2003), нашрияи «Нерўи сухан» (соли 2003, мудири шўъбаи итилоот ва сиёсат) кор кардааст.

Муассиси ҳафтаномаи «Рӯзи нав» аст, ки каме бештар аз як сол, аз 7 августи соли 2003 то 25 августи соли 2004 ба нашр расид.

Баъди «Рӯзи нав» Раҷаби Мирзо муддате (солҳои 2008—2009) сармуҳаррири радиои «Имрӯз» ва соли 2010 сардабири рўзномаи ҳаррўзаи Тоҷикистони мустақил — «Имрӯз-news» буд. Ва ду соли дигар устоди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд ва ба донишҷӯёни факултаи журналистика дарси «Журналистикаи сиёсӣ» гуфт.

Моҳи октябри соли 2011 Маркази таҳқиқоти сотсиологии «Бозтоб» -ро таъсис дода, роҳбари он буд.

### Фаъолияти сиёсӣ
Раҷаб Мирзо танҳо журналист нест, ки бештар таҳлилҳои ҷолиби сиёсиро матраҳ карда бошад, балки худ вориди майдони сиёсат буд. Ду маротиба — бори аввал феврали соли 2005 аз ҳавзаи Шоҳмансури шаҳри Душанбе ва бори дуюм дар интихоботи миёндаврии ҳавзаи Восеъ № 39 ба сифати номзад иштирок кардааст, вале дар ду маврид ҳам ба номзади ҳизби ҳоким интихоботро бохтааст.

Аз октябри соли 2005 то октябри соли 2013 аъзо, раиси ҲДТ дар шаҳри Душанбе буд. 4 ноябри соли 2006 барои баргузории як пикет ба нишони эътироз аз мавқеъгирии нодурусти вазорати адлия Раҷаб Мирзо дар қатори се узви фаъоли ҲДТ барои 15 рӯз зиндонӣ гардид. Дар анҷумани ахири ин ҳизб (октябри соли 2013 — пешопеши интихоботи президентӣ) узвияти худро қатъ кард.

## Ҷоизаҳо
Барандаи Ҷоизаи Кумитаи кор бо ҷавонони назди Ҳукумати ҶТ, «Журналисти сол — 2004», барандаи Ҷоизаи «Эътимод» -и Шӯрои ВАО (соли 2021) мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*
Корхонаи кимиёвии Исфара

**ҶСК «Корхонаи кимиёвии Исфара»** — яке аз корхонаҳои саноати кимиёвии Тоҷикистон мебошад, ки соли 1964 сохта шудааст ва дар вилояти Суғд, шаҳри Исфара бо нишонии кӯчаи Навобод 1 ҷойгир аст. Маҳсулотҳои гуногуни кимиёвӣ барои хоҷагии халқ истеҳсол мекунад. Сарвари ин корхона Содиқҷон Рустамӣ мебошанд.

## Эзоҳ
Гурӯҳ:Исфара
Анҷирак

**Анҷирак** () — навъе аз мурӯд. Худрӯй ва мазрӯъ мешавад.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Дарахташ бутташакл, парешоншоха, 4 — 7 м қад мекашад. Пӯсти тана ва шохаҳои асосиаш сиёҳтоб, ҷигарии кушод ё хокистарранг, андаке хордор. Баргаш миёнаҳаҷм (5 — 6 Х 2 — 3 см), дарозрӯяи байзашакл, нештармонанд. Апрел — май гул карда, сентябр — октябр мевааш мепазад. Мевааш миёнаҳаҷм (дарозиаш 38 — 40 мм, қутраш 40 — 42 мм, вазнаш 30 — 40 г), лӯнда, нӯгаш паҳн, пӯсташ зардча, сахт ва ғафс. Гӯшти мевааш сафеди гулобитоб, хушбӯй, сахт, доначадор, ширин ва андак нордон; 5 — 9 дона тухми ҷигарӣ дорад. Аз як бех дарахти 25 — 30-солааш 60 — 70 (баъзан 300—350 кг) ҳосил меғундоранд. Мевааш баъди пурра пухтан 11,82 % қанд, 0,14 % ҷавҳар ва 1,23 мг% витамини С дорад. Меваи анҷиракро тару тоза мехӯранд, мехушконанд ва барои зимистон (40 — 60 рӯз) нигоҳ медоранд. Баъди аз дарахт чида нигоҳ доштан, мевааш хуштаъм мешавад. Анҷиракро аз тухм, бехҷаст ва бо роҳи пайванд зиёд мекунанд. Ниҳолаш баъди 4 — 5 сол самар меорад (ниҳоли аз тухм рӯидааш баъди 10 — 11 сол).

Дар Тоҷикистон анҷираки худрӯй дар қаторкӯҳҳои Ҳисору Олой, Дарвоз, минтақаи бешазори паҳнбарг ва гармсер (то баландиҳои 1400—1600 м аз сатҳи баҳр) месабзад. Ниҳоли анҷираки хасакро барои пайванд истифода мебаранд. Бисёр навъҳои маъмули нок ва мурӯд дар натиҷаи ба анҷираки худрӯй пайванд кардан рӯёнда шудаанд. Анҷирак бештар дар дараи Ҳоит, деҳаҳои Ҷафр, Нимич, Янголику Хуфаки ноҳияи Рашт, Сатрону Пиндони ноҳияи Ҷиргатол дучор меояд. Дарахташ ба камобӣ, ҳашароти зараррасон ва касалиҳо тобовар аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Қосимов М., Навъҳои маҳаллии мурӯду нокҳо, Д., 1971;
* Запрягаева В. И., Лесные ресурсы Памиро-Алая, Л., 1976.

## Сарчашма
*
Анҷибар

**Анҷибар**, **атранҷибар**, **анҷибари бӯё** (Pelargonium roseum) — як навъ нимбутта ё буттаи худрӯй.

Дар шароити Тоҷикистон зироати яксола аст. Пояаш рост ё андак хамидаи сершох (1 — 2 м қад мекашад). Баргаш панҷамонанд (дарозиаш 4 — 5 см, бараш 5,5 — 7,5 см), думчадор, барги навсабзаш серпашмак. Гулаш гулобӣ, 5-барга (хӯшааш 2 — 12-гула). Анҷибар аслан аз Африқои Ҷанубист. Онро дар бисёр кишварҳои дунё парвариш карда, аз баргу пояаш равғани эфир мегиранд. Анҷибарро ба Тоҷикистон соли 1931 овардаанд. Анҷибар зироати гармипарвард аст. Тирамоҳ пеш аз кишт ба замин нурии органикӣ андохта, чуқур (27 — 30 см) шудгор мекунанд. Анҷибарро аз қаламча зиёд менамоянд. Баргу пояи Анҷибар барои истеҳсоли равғани эфир, одатан, моҳҳои август — сентябр ғундошта мешавад. Солҳои пеш дар хоҷагиҳои пешқадами ҷумҳурӣ аз ҳар га анҷибарзор 500—600 сентнер баргу пояи сабз ҷамъ оварда мешуд. Аз 1 т баргу пояи анҷибар 1400—1500 г равғани эфир мегиранд. Сифати равғани эфири анҷибар аз рӯи миқдори гераниол ва ситронеллоли таркиби он муайян карда мешавад. Равғани эфири анҷибари гулобӣ 51,8 — 51,9 % ситронеллол ва 21,4 — 20,2 % гераниол дорад; ментол ном моддаи таркиби равғани эфир набояд аз 15 % зиёд бошад. Равғани эфири анҷибарро дар атриёт, қаннодӣ, тиб ва истеҳсоли локу ранг фаровон истифода мебаранд.

## Адабиёт
* Қосимов Ҷ. К. (ва диг.), Зироатҳои Тоҷикистон, Д., 1975;
* Ҳоҷиматов М., Анҷибар, дар кит.: Энсиклопедияи Советии Тоҷик (ЭСТ), ҷ. 1, Д., 1978;
* Крачковская Л., Алимов Ф., Рекомендации по возделыванию герани в Таджикской ССР, Д., 1987;
* Полуденный Л. В., Сотник Е. Е., Эфирно-масличные и лекарственные растения, М., 1979;
* Флора Таджикской ССР, т. 6, Л., 1981.

## Сарчашма
*
Анҷибари тал

**Анҷибари тал**, **кафшакгул** (Geranium collinum) — гиёҳест худрӯй. 

Пояаш сершох (15 — 120 см қад мекашад), пашмакдор. Баргаш гурдашакл, 5 — 7-парра, панҷамонанд. Гулаш бунафши арғувонӣ, гулобӣ, баъзан сафед (сершаҳд), моҳҳои июн — август мешукуфад. Тухмаш майда, дарозрӯя, бӯртоб (охири июл — сентябр мерасад). Дар минтақаи ҷангалзори дарахтони паҳнбарг, арчазор, алафзори дашт, марғзори баландкӯҳ, соҳили рӯду дарёҳо (қаторкӯҳҳои Қурама, Зарафшон, Ҳисору Дарвоз, мавзеъҳои Тоҷикистони Ҷанубӣ, Тоҷикистони Шарқӣ ва Помири Ғарбӣ, 800 — 3800 м аз сатҳи баҳр) нумӯ меёбад. Анҷибари тал хӯрокии хуби чорвост (махсусан бузу гӯсфанд нағз мехӯрад). Табибони халқӣ ҷӯшоби бех ва баргашро чун доруи рафъи илтиҳоб ва хунбанд (ҳангоми хуншории бачадон ва бавосир) тавсия медиҳанд, инчунин бо он саръ, бехобӣ, тарбод, исҳол, иллати меъдаву рӯдаро табобат мекунанд. Баргу пояи кӯфтаи онро ба ҷароҳати бадани чорво мепошанд. Аз анҷибари тал дар замонҳои гузашта ранги зард мегирифтанд.

## Адабиёт
* Қосимов Ҷ. К. (ва диг.), Зироатҳои Тоҷикистон, Д., 1975;
* Ҳоҷиматов М., Анҷибар, дар кит.: Энсиклопедияи Советии Тоҷик (ЭСТ), ҷ. 1, Д., 1978;
* Крачковская Л., Алимов Ф., Рекомендации по возделыванию герани в Таджикской ССР, Д., 1987;
* Полуденный Л. В., Сотник Е. Е., Эфирно-масличные и лекарственные растения, М., 1979;
* Флора Таджикской ССР, т. 6, Л., 1981.

## Сарчашма
*
Анҷирак (деҳа, н. Дарвоз)

**Анҷирак** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаи Хумби ноҳияи Дарвози ВМКБ. Аз Анҷирак то маркази ноҳия 3 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 219 нафар (2009), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа мактаби ибтидоӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёчаи Анҷирак обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Дарвоз
Гурӯҳ:Ҷамоати Қалъаи Хумб
Анҷиркон

**Анҷиркон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Панҷрӯди ноҳияи Ҳамадонӣ. Аз деҳа то маркази ноҳия — шаҳраки Москва 14 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2709 нафар (2009), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа мактаб надорад. Кӯдакон дар мактаби деҳаи Сафедоб таҳсил мекунанд. Анҷиркон нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёи Панҷ обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳамадонӣ
Гурӯҳ:Ҷамоати Панҷрӯд
Анҷирухон

**Анҷирухон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Саричашмаи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Аҷирухон то шаҳри Кӯлоб 74 км, то маркази вилоят 163 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 99 нафар (2009), тоҷикон.

## Иқтисод
Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: зироаткорӣ, боғдорӣ, чорводорӣ. Заминҳо аз чашма обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шамсиддин Шоҳин
Гурӯҳ:Ҷамоати Саричашма
Анҷиршафтолуи сурх

**Анҷиршафтолуи сурх** — навъе аз шафтолуҳои миёнапазаки маҳаллӣ.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Дарахташ сершохубарг, то 4 — 5 м қад мекашад. Дарозии шохаҳояш то 5 м, ранги навдаҳои офтобрасаш сурхча, навдаҳои тарафи сояаш сабзи зардтоб. Пӯстлохи танааш шахшӯл, хокистарранги кушод. Муғҷаҳояш калон, тӯда-тӯда ҷой гирифтаанд. Баргаш нӯгтез, нештаршакл, рӯяш суфта, сабзи кушод, канорҳояш дандонадор, думчааш дароз. Гулаш калони дуҷинса, гулобӣ, ғӯракаш серпашм. Мевааш миёнаҳаҷм (38 х 75×76 мм; вазнаш ба ҳисоби миёна 100—130 г), анҷирмонанд, чуқурчаи қифшакл дорад; рангаш асосан сафеди зардча, бо доғи сурхи сиёҳтоб пӯшида шудааст; думчааш кӯтоҳи ғафс. Гӯшти мевааш сафеди нахдор, нарм ва хушбӯй, пӯсташ бо душворӣ ҷудо мешавад; донакаш нисбатан майда (5 г), гирдаи паҳн, хокистарранги кушод, аз гӯшт ҷудо намешавад (аксар вақт мекафад), мағзаш талх. Анҷиршафтолуи сурх дар ҳама гуна хок месабзад. Гулаш худгардолуд аст. Дарахташ ба гармо ва сармо (то −22°С) тоб меоварад. Норасоии об ба сифату таъми мева таъсири манфӣ мерасонад. Ниҳолаш соли сеюми шинондан ба ҳосил медарояд. Аз ҳар га 200 сентнер ҳосил мегиранд. Меваашро барои тархӯрӣ, тайёр кардани шафтолуоб ва мураббо истифода мебаранд.

## Парвариш
Анҷиршафтолуи сурхро дар вилоятҳои Суғд, Хатлон ва водии Ҳисор, инчунин дар Эрону Афғонистон, Хитой парвариш мекунанд.

## Нигаред низ
* Анҷиршафтолу

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Навъҳои шафтолу
Гурӯҳ:Меваҳо
Гурӯҳ:Дарахтони мева
Анҷуману-л-удабо

«**Анҷуману-л-удабо**» — тазкираест, ки Шамсуддин Ҳақиқии Табрезӣ (вафот 1943) ном тазкиранигори эронӣ солҳои 1929 — 1932 тартиб додааст.

## Мундариҷа
Ин тазкира аз 9 ҷилд иборат аст. Шарҳи ҳол ва намунаи ашъори 12 ҳазор шоирро дар бар мегирад. Номи шоирон мутобиқи алифбои арабиасоси форсӣ омадааст. Се ҷилди аввали «Анҷуману-л-удабо» аз ду қисм иборат аст. Дар қисми аввал шарҳи ҳолу намунаи осори 1378 шоир аз оғози шеъри форсӣ то садаи XVIII ҷой гирифтаанд. Дар қисми дуюм, ки аз 2 ҷилд иборат аст, оид ба 629 шоир маълумот дарҷ гардидааст. Қисми сеюми «Анҷуману-л-удабо» шарҳи ҳол ва осори муосирони муаллиф — ибтидои садаи XX-ро дар бар мегирад.

Муаллифи «Анҷуману-л-удабо» ба ҳайси маъхази асараш «Лубобу-л-албоб», «Тазкирату-ш-шуаро»-и Давлатшоҳи Самарқандӣ, «Майхона», «Сарви Озод», «Оташкада», «Маҷмаъу-л-фусаҳо», «Намунаи адабиёти тоҷик» ва ғайраро ном бурдааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Аҳмад Гулчини Маонӣ, Таърихи тазкираҳои форсӣ, ҷ. 1. Т., 1348.
Анҷумани нависандагони Тоҷикистон

**Анҷумани нависандагони Тоҷикистон** — мақоми олии идораи Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

Дар Анҷумани нависандагон муҳимтарин масъалаҳои эҷодию ғоявии адабиёт, ҳунари нависандагӣ, равияҳову ҷараёнҳои нави адабӣ, бурду бохти асарҳои мансуру манзум, асарҳои саҳнавӣ, адабиёти бачагону наврасон ва нақди адабӣ, ки аз як анҷуман то анҷумани дигар ба табъ расидаанд, мавриди таҳлилу баррасӣ қарор мегиранд. Анҷумани нависандагон оиномаи ИН-ро қабул мекунад, агар зарурат пеш ояд, ба он тағйироту иловаҳо ворид месозад. Ҷараёни Анҷумани нависандагон аз интихоби мақомоти пешбарандаи кор (раёсат, котибот, ҳайати таҳририя ва комиссияи мандатӣ), оғоз меёбад. Дар замони шӯроӣ тибқи анъана дар Анҷумани нависандагон дар оғоз Котиби якум ва ё Котиби идеологии Ҳизби коммунистӣ суханронӣ мекарданд. Дар даврони давлати соҳибистиқлол гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Анҷумани нависандагон агар Президенти кишвар иштирок дошта бошад, сухан мекунад ва ё ҷонишини аввали сарвазир номаи табрикии Президентро қироат менамояд. 23 апрели сои 1932 Қарори КМ ВКП (б) «Дар бораи дигаргунсозии ташкилотҳои адабӣ-бадеӣ» ба тасвиб расид. Дар асоси ин қарор Ҳизби коммунистии Тоҷикистон қарори худро (10 июли 1932) қабул намуд; дар он аз ташкили Оргбюрои (Кумитаи тадорукоти) ташкили Анҷумани нависандагони Тоҷикистон дар ҳайати зерин — Садриддин Айнӣ, Абулқосим Лоҳутӣ, Расулӣ (раис), С. Улуғзода, З. Тӯрақулов, Қ. Дайламӣ, Ҳасанӣ, Рустамова, Б. Азизӣ, Бурҳонов, Юртаев, Рашид Абдулло (котиби масъул) суҳан мерафт. Анҷумани якуми нависандагони Тоҷикистон аз 10 май то 18 майи соли 1932 давом кард. Рӯзномаи анҷуман аз 10 масъала иборат буд:

Маърӯзаи ҳисоботии Бюрои осиёимиёнагии нависандагон; Маърӯзаи ҳисоботии С. Носиров; Шаби адабӣ бахшида ба Пайрав Сулаймонӣ ва Мунзим (маърӯзаҳои Қ. Дайламӣ ва Раҳим Ҳошим); Шаби адабӣ бахшида ба эҷодиёти Фирдавсӣ (маърӯзаи профессор Фитрат); Дар бораи забони адабиёти бадеӣ ва аз ҷумла адабиёти тоҷик (маърӯзаи Комилӣ); Дар бораи вазъи ҷамъоварии фолклор (маърӯзаи Ҷабборӣ); Инъикоси Тоҷикистон дар адабиёти рус (маърӯзаи В. Шкловский); Дар бораи драматургияи тоҷик; Ташкили кор бо адибони ҷавон (маърӯзаи Зинкевич); Интихобот.

Дар ин анҷуман намояндаи нависандагони СССР, котиби якуми КМ ПК (б) Тоҷикистон Бройдо ва Раиси Шӯрои Комиссарони халқ А. Раҳимбоев, Абулқосим Лоҳутӣ суханронӣ карданд. Дар анҷумани мазкур Раиси ИН Тоҷикистон С. Носиров, котиби масъул Раҳим Ҳошим ва Раиси комиссияи тафтишот Алӣ Хуш, вакилон ба Анҷумани якуми нависандагони СССР интихоб гардиданд. Дар ҷараёну баргузории анҷуманҳои минбаъдаи ИН Тоҷикистон баъзе навигариҳо ба миён омаданд. Дар Пленуме, ки баъди анҷуман баргузор мешавад, раиси ИН, котибони ӯ (се нафар), инчунин сармуҳаррирони нашрияҳои ИН (ҳоло — 2011 — маҷаллаи «Садои Шарқ», г. «Адабиёт ва санъат», маҷаллаи «Памир») интихоб мешаванд. Баъд аз Анҷумани якуми ИН Тоҷикистон солҳои 1947, 1954, 1959, 1966, 1971, 1976, 1981, 1986, 1997, 2003, 2008 дувоздаҳ Анҷумани нависандагон баргузор гардиданд.

## Адабиёт
* 
* Набиев А. Таърихи ташаккули Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, Д., 2004.

Гурӯҳ:Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Анҷумани Равшан

**«Анҷумани Равшан»** — тазкираест, ки Сайид Абдулвосеъ Сафои Завораӣ ном тазкиранигори эронӣ соли 1852 тартиб додааст. 

Шарҳи ҳол ва намунаҳои осори адибони ҳамасри муаллиф, ашхосеро дар бар мегирад, ки ситоишгари ҳукмрони вақти Исфаҳон — Ҷароғалихони Зангина (Сироҷулмулк) буданд. Сафои Завораӣ дар таълифи тазкирааш ба ҳамкасби худаш Мирзо Муҳаммадалӣ Музаҳҳиби Исфаҳонӣ тақлид кардааст. Мутобиқи алифбои арабии форсӣ «Анҷумани Равшан» ба бобҳо ҷудо шудааст, ки онҳо дар тазкира «Фурӯғ» ном доранд. Нусхаи ягонае аз он моли донишманди эронӣ Сайид Муҳаммад Муҳити Таботабоист, ки хаттоти маъруф Абдураҳими Афсар ба хатти настаълиқ китобат кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Аҳмад Гулчини Маонӣ, Таърихи тазкираҳои форсӣ, ҷ. 1, Т., 1348 ҳ. ш.
Анҷумани Рӯдакӣ

**Анҷумани Рӯдакӣ** — муассисаи адабӣ ва илмию фарҳангӣ дар Париж (Фаронса).

## Таъсис
Соли 1993 бо ибтикори як идда аз аҳли фарҳанги форсизабон таъсис ёфтааст. Густариши ҳамкориҳои илмию фарҳангӣ миёни кишварҳои форсизабон, таҳкими робитаҳои ховаршиносони Тоҷикистон, Афғонистон ва Эрон бо ҳампешагони аврупоӣ, таҳия ва нашри китобу рисолаҳо оид ба забон, адабиёт ва фарҳанги форсизабонҳо дар Европа, мусоидат ба сафарҳои олимони тоҷик ба давлатҳои Европа ва олимони аврупоӣ ба Тоҷикистон, ҷалби назари тоҷикдӯстони саросари ҷаҳон барои сармоягузорӣ ба Тоҷикистон аҳдофи асосии Анҷумани Рӯдакӣ мебошанд. Анҷумани Рӯдакӣ бо АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, созмони «Пайванд», ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино, Ҷамъияти дӯстдорони фарҳанги бостон, Бунёди тибби Сино, Бунёди Борбад робита ва ҳамкории зич дорад. Бо талоши Анҷумани Рӯдакӣ дар Париж китобҳои «Пажуҳиш дар фарҳанги бостон ва шинохти Авасто» (дар се ҷилд, 1998—2000) «Шоирзанони Афғонистон» (2000), «Ҳофиз» (2006) ва ғайра ба табъ расидаанд. Анҷумани Рӯдакӣ сохтмони биноҳои «Фарҳангистони ориёӣ» дар шаҳри Истаравшан, Озмоишгоҳи ҳуҷайраҳои бунёдӣ дар ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино, Дармонгоҳи бахши ҷарроҳии қалб дар шаҳри Душанбе ва ғайраро маблағгузорӣ кардааст. Аъзои фаъоли Анҷумани Рӯдакӣ раиси Коллеҷи байналмилалӣ дар Мадрид, намояндаи «Пайванд» дар Испания Манучеҳри Фарҳангӣ, шоири маъруфи эронӣ ва намояндаи «Пайванд» дар Амрико Масъуди Сипанд, ҳуқуқшиноси байналмилалӣ ва яке аз бунёдгузорони Анҷумани Рӯдакӣ дар Париж доктор Обтин Сосонфар, устоди донишгоҳи Люзан, ҷарроҳи машҳури қалб аз Швейсария профессор Ҳусайн Содиқӣ дар таблиғи фарҳанги мардуми тоҷик ва давлати тозаистиқлоли тоҷикон дар мамолики хеш хидмати босазое анҷом додаанд. Анҷумани Рӯдакӣ бо ҳамкории анҷумани «Пайванд» намояндагиҳои ин созмонро дар кишварҳои Испания, Голландия, Фаронса, Англия, Германия, Белгия, ИМА, Канада ташкил кардааст. Анҷумани Рӯдакӣ доир ба шинохт ва эҳтироми миллати тоҷик дар кишварҳои гуногуни ҷаҳон, аз ҷумла дар Тоҷикистон, Шветсия, Фаронса, Германия, Голландия ва ғайра конференсияҳои байналмилалӣ доир намудааст. Раиси Анҷумани Рӯдакӣ Масъуди Миршоҳӣ мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Рӯдакӣ
Ҳалк (Marvel Comics)

**Ҳалк** (; номи ҳақиқӣ **доктор Роберт Брюс Бэннер**) — шахсияти хаёлӣ, абарқаҳрамон дар китобҳои комики мунташиршуда тавассути Marvel Comics. Ҳалк тавассути Стэн Ли ва Ҷек Кёрби аввалин бор дар *Ҳалки Шигифтангез* #1 (майи соли 1962) эҷод шуд.

Вай ҳаюлои ҷаҳишёфтаи инсоннамо, азимҷусса ва сабзранг аст, ки зӯри зиёде доштаву наметавонд хашмашро контрол кунад. Ҳалк гоҳе вақтҳо таҳоҷумӣ ва ваҳшӣ ва гоҳе боҳуш ва барномарез намоиш дода шудааст. Ӯ аксаран ба унвони шахсияти муқобилқаҳрамон дида мешавад. Ҳалк ҳамон *доктор Роберт Брюс Бэннери* физикдон мебошад. Бэннер аввалин бор вақте, ки ба сурати иттифоқӣ дар маърази партави бомбаи гамаи ихтироъи худаш қарор гирифт, ба Ҳалк табдил шуд. Ҳоло ҳар вақт Бэннер хашмгин шуда ё зиндагиаш дар хатар бошад, ба Ҳалк табдил мешавад.

Аз Ҳалк дар расонаҳои зиёде истифода шудааст. Аз маъруфтарини онҳо метавон ба сериёле бо бозигарии Билл Биксби дар нақши доктор Беннер ва Лу Феррино, дар нақши Ҳалк ва панҷ филми синамоӣ бо бозигарии Эрик Бана, Эдвард Нортон ва Марк Руффало дар нақши доктор Брюс Бэннери ишора кард. Ӯ ҳамчунин дар чандин филмҳои тавири телевизионӣ ҳузур дошт. Барои эҷод Ҳалк дар филмҳои *[[Ҳалк]]* (2003), *[[Ҳалки шигифтангез]]* (2008) ва *[[Интиқомҷуён (филм 2012)|Интиқомҷуён]]* (2012) ва чандин бозиҳои компютерӣ истифода шудааст.

## Эзоҳ


Q188760
Анҷумани байналмилалии мутолиоти ҷавомеи форсизабон

**Анҷумани байналмилалии мутолиоти ҷавомеъи форсизабон** — созмони илмию фарҳангӣ. 

## Таъсис
Соли 1999 таъсис ёфтааст. Дафтари асосиаш дар шаҳри Нию-Ёрки ИМА воқеъ мебошад. Бахшҳояш дар бисёр кишварҳои дунё, аз ҷумла дар Тоҷикистон (2001) ифтитоҳ гардидааст. Ҳадафи Анҷуман омӯзиши таърих ва фарҳанги мардуми форсизабони дунё мебошад. Ба узвияти он бисёр олимони варзидаи давлатҳои гуногуни дунё пазируфта шудаанд. Анҷумани соҳаҳои мухталифи илм, аз ҷумла масоили улуми иҷимоӣ, иқтисод, таърих, забон, адабиёт, фолклор, мардумшиносӣ, ҷомеашиносӣ ва ғайраро мавриди таҳқиқ қарор медиҳад. Матолиби заруриро дар маҷаллаи «Мутолиот дар ҷавомеъи форсизабон» ба забонҳои форсию англисӣ ва дар хабарномааш «ASPS Newsietter» ба табъ мерасонад. Ҳамзамон Анҷуман ба хотири амалӣ сохтани ҳадафҳои худ ба олимони давлатҳои форсизабон бобати табъу нашри осори илмиашон, ширкат варзидан дар конференсияву семинарҳои илмии байналмилалӣ мадади моддӣ ва амалӣ мерасонад, барои таҷрибаомӯзӣ ва таҳсили кӯтоҳмуддат ба олимон ва донишҷӯёни ҷавони қобилиятнок дар ИМА шароити мусоид фароҳам меоварад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Чароғравшан

**Чароғравшан** — яке аз суннатҳои анъанавӣ ва муҳими мардуми шиамазҳаби исмоилияи Бадахшон мебошад. Чароғравшан ҳамчун маросим шаби дуюми пас аз марг дар хонаи шахсифавтида баргузор мешавад. Аз рӯйи ақидаҳои мардуми Бадахшон, рӯҳи инсон ба нур алоқаманд буда, чароғ фурӯзон намуданро дар ин шаб баҳри таскин додан ва пок намудани арвоҳи майит ҳатмӣ меҳисобанд. 
Маросими чароғравшан аз ҷониби халифа ва муридони ӯ дар ҳузури аҳли байт ва наздикону пайвандони шахси вафоткарда гузаронида мешавад. Дар ин маросим чароғдон, пилта (фатила), чуб (далилак) ва равғани махсус аз зайтунро назди халифа мегузоранд. Сипас бо хондани чароғнома аз ҷониби халифа чароғ фурӯзон мешавад ва ёрдамчиёни халифа то охири маросим пилтаро тоб додан мегиранд. Чароғравшан дар даҳсолаҳои пеш то се соат ва ҳатто аз ин зиёдтар идома меёфт. ҳоло, ҳамагӣ як-якуним соат гузаронида мешавад. Оид ба шакли баргузории ин маросим М. Шоҳҷамолов ба мо маълумотинисбатан муфассал дода, аз ҷумла қайд намуд, ки: «суннати чароғравшан яке аз бошукӯҳтарин ойинҳои мазҳабии мардуми Шуғнон ва ҷамоати шиаи исмоилияи Бадахшон буда, бо номҳои «Даъват», «Даъвати Пир Шоҳносир» ва «Чароғравшан» маъруф аст.

Дар Чароғравшан назди халифа чароғдон, пахта ва равғанро ҳозир мекунанд ва халифа бо тоб додани пилта «Чароғнома»-ро қироат мекунад. ҳозирин дар поёни ҳар як муноҷот ба Ҳазрати Муҳаммад (с) ва аҳли байти ӯ дуруд мефиристанд».
ҳангоми баргузории чароғравшан ҳар гуна чароғ истифода намешавад. чароғдон махсус буда, аз як навъ санг, ки онро дар Рӯшону Шуғнон «сангалич» меноманд, омода мегардад. Он чароғ ҳамчун ашёи муқаддас дар дасти халифаҳо меистад. 
## Нигаред низ
* «Бист» 
* «Чил» 
* «Сари сол»  
* «Сол»
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон
Лалаик (суруд)

**«Лалаик»** - суруди суннатии мардуми Бадахшон.

Яке аз одатҳои анъанавии мардуми Бадахшон ин аст, ки аз ҷониби занону духтарон болои сари ҷасад суруди суннатии «лалаик» бо оҳанги нарм суруда мешавад. 
Лалаик як навъ сурудест, ки ба монанди суруди аллаи модар сароида мешавад ва гӯё онҳо бо ин суруд майитро ба хоби абадӣ равона менамоянд. Дар ин хусус муҳаққиқ М. Шоҳҷамолов чунин овардааст: «Баъди ҷон додан болои мурда муддате матоъи сурх мепӯшонанд ва хешовандони наздик, аз ҷумлаи занону духтарон болои он навҷа мекунанд ва бо суруди ғамангезии «Лалайик» ӯро чун кӯдак алла мегӯянд» 
## Нигаред низ
* «Бист» 
* «Чил» 
* Чароғравшан  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон
Маддоҳӣ

**Маддоҳӣ (Маддоҳ)** — як навъи мусиқӣ- адабии халқӣ, ки дар байни мардуми Кӯҳистони Бадахшон, махсусан, Шуғнону Рӯшон, густариш ёфтааст. Ин жанр дар байни сокинони Ишкошим бо номи «қасоид» ва миёни исмоилимазҳабони Дарвоз бо истилоҳи «ҳайдарӣ» низ маъруф аст. Маддоҳ хусусияти динӣ-мазҳабӣ дошта, мундариҷаи матнҳои он аз муноҷот ба Худо, расули ӯ, васфу ситоиши дигар пайғамбарону анбиё, имомони замону пирон ва махсусан, тавсифи корнамоиҳои ҳазрати Алӣ ва ёрони ӯ иборат мебошад. Маддоҳиро бештар дар
рӯзҳои аввали азодорӣ, нишасти шабҳои ҷумъа, истиқболу таҷлили ягон ҳодисаи муҳими мазҳабӣ, маҳфилҳои ифтитоҳии ҷойҳои муқаддас, маросимҳои ёдбуди гузаштагон иҷро мекунанд. Махсусан, маддоҳӣ дар маросимҳои азодории мардуми исмоилии Кӯҳистони Бадахшон мавқеъ дорад. Дар ин гуна мавридҳо
тавассути сурудҳо сабру таҳаммул, ғанимат донистани умр, шукргузорӣ аз рӯзгори хеш, парҳез кардан аз корҳои зишт, пеша кардани адлу адолату инсоф, некию накӯкорӣ ва ғ. тарғибу таблиғ карда мешавад. Пайдоиши маддоҳиро, тибқи ривоятҳо, ба мутафаккири бузурги тоҷик Носири Хусрав нисбат медиҳанд. Аммо возеҳан пайдоиш ондар байни сокинони гуногунлаҳҷаи Бадахшон
ба густариши адабиёти китобии форсӣ-тоҷикӣ рабт дорад. Ба репертуари мадҳиясароён бештар ғазалу қасидаҳо аз эҷодиёти шоирони аҳли тасаввуф, аз ҷумла, Саноӣ, Аттор, Ҳофиз, Аҳмади Ҷомӣ, Мавлонон Ҷалолиддини Балхӣ ва баъзе шоирони маҳаллӣ дохил мешаванд. Инчунин маддоҳон аз достонҳои
динию фалсафии «Панҷ киштӣ», «Ҷамҷама», «Фатҳи қалъаи Хайбар», «Саховати Муртазо Алӣ» ва ғайра пораҳоро ба оҳанг дароварда, месароянд.

**Мадҳия** - як навъи сурудхониест, ки бо оҳанги ба наътмонанд суруда мешавад. Матни сурудҳо мазмуни ахлоқию таскинӣ дошта бештар аз ғазалиёти шоирони форсу тоҷик – Ҳофизи Шерозӣ, Абдурањмони Ҷомӣ, Ҷалолиддини Румӣ, Носири Хусрав ва дигарон иборат мебошанд.

## Нигаред
* «Лалаик» (суруд) 
* Чароғравшан  
## Пайвандҳо
*  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарҳои иҷроӣ дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мусиқии анъанавии тоҷикон
Гурӯҳ:Таронаҳои мардумӣ
Спирт

**Спирт** (лотинӣ spiritus - рӯҳ) — пайвастагии органикӣ, ки аз як ё якчанд гурӯҳи гидроксилии бо атоми карбони сершуда бевосита пайваст, иборат аст.

## Сарчашма
Нобовар Чаноров

**Нобовар Чаноров** () — овозхон ва оҳангсози тоҷик.

## Зиндагинома
Нобовар Чаноров 25 декабри соли 1970 дар ноҳияи Рӯшон таваллуд шудааст. Мактаби рақами 6-и рустои «Деҳрушон»-и ноҳияи Рушон ва донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистонро бо ихтисоси актёр ва режиссёр хатм кардааст. Гурӯҳи «Шамс» аслан бо мусиқии мардумӣ сару кор дорад ва то ба ҳол чор албоми гурӯҳ омода шудааст. «Шамс» ҳамчунин дар Афғонистон, Ӯзбекистон, Русия ва Аврупо низ шуҳрат дорад.
Нобовар ба оҳангу таронаҳои мардумӣ умри дубора мебахшад ва сафарҳои ҳунарии ӯ дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Фаронса, Италия, Испания, Белгия, Русия ва кишварҳои дигар истиқболи гарм ёфтаанд.

## Дастовардҳо
Ҳамроҳи сарояндагони варзидаи эстрадаи тоҷик: Нигина Амонқулова, Шабнами Сурайё, Фарзонаи Хуршед, Меҳрнигори Рустам, Дамирбек Олимов Ҷонибеки Мурод Нобовар Чаноров (бо суруди «Ба лолазор») дорандаи ҷоизаи «Tamoshow Music Awards — 2017» аз рӯи рейтинги шабакаи Ютуб соҳиб шудаст. Барои гирифтани ин ҷоизаи муътабари мусиқии тоҷик дар 9 бахш 45 номзад мубориза бурданд.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Аболитсионизм

**Аболитсионизм** – 1. Кӯшиши омма дар роҳи бекор кардани ягон қонун; 2. Ҳаракати аз ғуломӣ озод кардани зангиҳо дар ИМА (асрҳои XVIII-XIX).

Аболитсионизм зиёиён, буржуазияи майда, фермерҳо ва коргаронро муттаҳид карда, дар рафти ҷанги шаҳрвандӣ дар ИМА (1861-1865) барои барҳам додани ғуломӣ нақши муҳим бозидааст.
Аболитсионистон гуфта шахсони аврупоинажод (сафедпӯст)-ро меноманд, ки зидди ғуломдории зангиёни африкоӣ мубориза мебурданд. 
## Шахсиятҳои мубориз зидди ғуломдорӣ
Солҳои 1807—1808 гг. овардану фурӯхтани ғуломон зангиёни африкоӣ дар мустамликаҳои англис ва ИМА манъ карда шуд. Соли 1833 пурра ғуломдорӣ дар Британияи Кабир барҳам дода шуд, аз ҷумла дар мустамликаҳои бритониё дар Ҳинудстони Ғарбӣ (русӣ:Вест-Индия). Дар ИМА соли 1865  (дар асоси тағйироти 13 дар Конститутсияи ИМА), дар  Бразилия соли 1888 ва  Имперотурии Усмонӣ — соли 1897  (де-факто соли 1923), Чин — соли 1910 ғуломдорӣ барҳам дода шудааст..
Шахсиятҳои маъруфи ҳаракати зидди ғуломдорӣ Авраам Линколн, Уилям Ллойд Гаррисон, Фредерик Дугласс, Гарриет Табмен, Ҷон Браун, Вендел Филлипс, Гарриет Бичер Стоу, Ҷонс Хопкинс, Ҷон Рокфеллер ва диг. буданд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Википедияи русӣ 
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Ғуломдорӣ
Меҳрнигори Рустам

**Меҳрнигори Рустам** (4 октябри 1994, ноҳияи Ховалинг) — овозхони мусиқии попи тоҷикӣ,

## Зиндагинома
Меҳрнигори Рустам 14 октябри соли 1994 дар ноҳияи Ховалинг ба дунё омадааст. Меҳрнигор аз синни 5 солагӣ ба суруд хондан оғоз карда то имрӯз дар озмунҳои зиёд иштирок кардааст. Вай мактаби байналмиллалии шаҳри Душанберо соли 2011 хатм кардааст. Донишҷӯи факултаи академии Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхӯҷа Сатторов буд ва соҳиби таҳсилоти олӣ гардидааст, ҳамзамон дар дастаи ҳунарии «Ориё»-и назди Кумитаи телевизион ва радио фаъолият мекард. Бародараш Сафармуҳаммад Рустам низ сароянда мебошад.

## Эҷодиёт
Соли 2001 дар озмуни «Ғунчаҳои умед» ва соли 2003 дар озмуни «Офтобак» ширкат карда, соҳиби Шоҳҷоизаи ин озмун шудааст. Баъдан дар озмуни байналмилалии «Йединҷи туркча олимпиадалари» дар Туркия соҳиби медалҳои тило ва нуқра шудааст. Соли 2006 дар озмуни «Бозиҳои делфӣ» миёни наврасони кишварҳои ИДМ ба гирифтани ду медали тило — дар бахши таронаҳои мардумӣ ва таронаҳои эстрадӣ ноил шудааст. Дар Озмуни «Ҷило-2014», дар шаҳри Душанбе аз рўи 12 номинатсия ва аввалин бор дар сатҳи байналмиллаӣ доир гардид. Дар яке аз бахшҳои озмуни «Ҷило» дар самти «Мусиқии замонавӣ ва машҳур», овозхони беҳтарини мард Нобовар Чаноров ва сарояндаи зан Меҳрнигори Рустам дониста шуданд.
Ҳамроҳи сарояндагони варзидаи эстрадаи тоҷик: Нигина Амонқулова, Шабнами Сурайё, Фарзонаи Хуршед, Ҷонибеки Мурод, Дамирбек Олимов Меҳрнигори Рустам (бо суруди «Таронаборон») дорандаи ҷоизаи «Tamoshow Music Awards — 2017» аз рӯи рейтинги шабакаи Ютуб соҳиб шудаст. Барои гирифтани ин ҷоизаи муътабари мусиқии тоҷик дар 9 бахш 45 номзад мубориза бурданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Кӯдакон-сарояндаҳои Тоҷикистон
Муслима Қодирова

**Муслима Қодирова** - овозхони мусиқии попи тоҷикӣ, 3 августи соли 1988 дар деҳаи Ғешии н. Ваҳдат таваллуд шудааст.

## Зиндагинома
**Муслима Қодирова**, 3 августи соли 1988 дар деҳаи Ғешии н. Ваҳдат таваллуд шудааст. Соли 2006 пас аз хатми мактаби миёна вай ҳуҷҷатҳояшро ба Консерваторияи Миллии Тоҷикистон супурда, соли 2011 ин даргоҳи ҳунарро бо сари баланд хатм намуд. Муслима соҳиби ду писар мебошад.
## Эҷодиёт
Муслима то ҳол 5 албоми сурудҳояшро сабт кардааст.
### Сурудҳо
* «Алла»;
* «Модар»;
* «Пешво»...
## Пайвандҳо
* http://www.ozodi.tj/content/article/24674124.html
Абреже

**Абреже** (франс. abrege – баёни мухтасар) – номгӯи ҷанбаҳои асосӣ ва ё зерсарлавҳаҳои матн, ки баъд аз сарлавҳа дар оғози матн ҷой дода мешавад. Мухтасарбаёнӣ, асосан, ба мақсади ҷалби хонанда ба мутолиаи матн истифода шуда, барои интихоби қисматҳои зарур ба ӯ ёрӣ мерасонад. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Ҳарзагӯӣ

**Абсурд** (лот. absurdus) – сухан ва ё навиштаи безавқи дур аз маъниву матлаб. Сухани бемаънӣ. Ҳарзагӯӣ дар матнҳо ва ахбори ВАО.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Авомфиребӣ

**Авомфиребӣ** (юн. demagogia) – пешакӣ қасди дурӯғ гуфтан, фактҳои беасос, хушомад, тамаллуқ, муоширати фиребанда ва амсоли ин, ки барои расидан ба мақсадҳои нопок истифода мебаранд.
 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Муҳаммадрафии Кароматулло

**Муҳаммадрафи Кароматулло** (14 январи 1986, Душанбе) — овозхон ва оҳангсози тоҷик. Ҳунарманди шоистаи Тоҷикистон (2021).

## Зиндагинома
Муҳаммадрафи Кароматулло 14 январи соли 1986 дар оилаи овозхони номдори тоҷик Кароматуллои Қурбон ба дунё омадааст. Шӯҳрати Муҳаммадрафи Кароматулло аз солҳои 2006 дар байни мардуми суруддӯст баланд шудааст. Ҳунарнамоиҳои Муҳаммадрафи Кароматулло дар телевизиону радиоҳои ватанӣ бисёр намоён шуд ва мардум сурудҳои ин ҳунармандро бо ишқу муҳаббат гӯш мекунанд. Ҳоло Муҳаммадрафи роҳбари бадеии ансамбли эстрадии «Ориё»-и Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хоҳараш Нозияи Кароматуллоҳ узви ин ансамбл мебошанд.

Муҳаммадрафии Кароматулло аз соли 2006 инҷониб бо муҳандиси садо Олим Ширинов («JC Records Studio») ҳамкорӣ дорад, ки беш аз 100 таронаи ӯро сабт кардааст.

## Ҷоизаҳо
Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 23 июл 2021 №213, Муҳаммадрафи Кароматулло бо унвони фаҳрии «Ҳунарманди шоистаи Тоҷикистон» сарфароз шудаст..

## Пайвандҳо
* Муҳаммадрофеъ: Дуэти ману Юлдуз Усмонова аз дигарон фарқ дорад
* http://tajikistantimes.com/tajikistan/karomatullo-i-urbonro-k-kusht/
* Ба истиқболи 55-солагии сарояндаи нотакрор Кароматулло Қурбонов
* Хайрбод. Гузориш аз маҳалли қатли Кароматуллоҳи Қурбон баъди 25 сол.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Мурғаки бадан

alt=Мурғаки бадан|thumb
Мӯйи ба тан сих ё рост шудан (Мурғаки бадан) ба барҷаста шудани маҳали равиши мӯ дар сатҳи сатҳи пӯсти фард ишора дорад ва маъмулан ҳангоме, ки як фард таҷоруби қавӣ ва эҳсосоти шадид монанди тарсу шодӣ ва сархушӣ ё ангехтагии ҷинсиро таҷриба мекунад, рух медиҳад. Истилоҳи пизишкии ин мавзӯъ "cutis anserina" ё "horripilation" аст.

## Манбаъ
Аз Википедиаи порсӣ
Истинод

**Истинод** – қисми таркибии дастгоҳи нашрия, ки сарчашмаро нишон ва ё маълумоти дар матни асосӣ овардашударо шарҳ медиҳад. Аз рӯйи ҷойгиршавӣ чунин навъи истинодҳо мавҷуданд:
 
# Истиноди дохилиматнӣ – дар дохили матни асосӣ ҷой дода мешавад; 
# Истиноди баъдазматнӣ – дар охири матн дар поварақ ҷо дода мешавад; 
# Истиноди саҳифаӣ – дар поварақи саҳифаи матни асосӣ гузошта мешавад..
истинод استناد
арабӣ
исм
ба чизе такя кардан
Мокон... бар дари Рай нишаста ва ба Рай истинод карда, то Тош бирасид.
Низомии Арӯзӣ
таҳқиқ кардан, санад ва далел овардан; санад, далел

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Сӯҳон

**Сӯҳон** — абзорест, ки бо он маснуоти филиззӣ, чӯбӣ ва ғайра суфта карда мешаванд. Бо сӯҳон асбобҳои гуногунро тез ҳам мекунанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Абзорҳо
Истилоҳотшиносӣ

**Истилоҳотшиносӣ** (аз лот. terminus ва юн. logos – калима) – маҷмӯи истилоҳоти муайяни дар ин ё он соҳаи илм, техника, фарҳанг, ҳаёти иҷтимоӣ, истеҳсолот ва ғ. истифодашаванда; соҳаи илми луғатшиносӣ, ки истилоҳотро меомӯзад. Дар шароити муосир истилоҳоти рӯзноманигорӣ аз ҳисоби мафҳумҳои байналхалқӣ ғанӣ мегардад.
 
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Истиноди библиографии дохилиматнӣ

**Истиноди библиографии дохилиматнӣ** – ишораи библиографӣ дар дохили матни асосӣ, ки гоҳо дар дохил ва баъзан дар поварақ ва охири матн зикр мешавад. Бештар ба матнҳои илмӣ хос аст.
## Нигаред
* Истинод 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилоот (дар журналистика)

**Иттилоот** (аз лот. information – навгонӣ, баён, шарҳ ) – **Иттилоот (дар журналистика)** — маълумоти мушаххас дар бораи воқеаву ҳаводис: шахс, ашё, рӯйдод, воқеа, ҳодиса, падида ва равандҳо, сарфи назар аз шакли пешниҳоди онҳо, ки сарчашмаи муайян дорад, маҳфуз дошта мешавад, коркард ва таҷдид мегардад. 

Мафҳуми имрӯзаи иттилоот бори аввал аз ҷониби Ситсерон истифода шудааст. Дар назарияи журналистикаи муосир иттилоот, пеш аз ҳама, навгониест дар шакли маълумоти кӯтоҳ, ки аҳамияти иҷтимоӣ дорад. Ҳамаи он иттилооте, ки тавассути ВАО ба мардум пешниҳод мешаванд, иттилооти журналистӣ меноманд. Дар журналистика истилоҳи иттилоот бо маъноҳои зиёд истифода мешавад:
* - *ба маънои маҳдуд* – маҷмӯи маълумоти ташреҳнаёфта дар хусуси фактҳои муҳим, навгонии тоза аз соҳои гуногуни ҳаёти иҷтимоӣ: сиёсӣ, иқтисодӣ, фарҳангӣ, илмӣ, варзишӣ ва ғайра. Иттилооти ватаниву хориҷӣ. Ин гуна иттилоот амалан дар жанрҳои хабар, ҳисобот ва мусоҳиба инъикос мешавад;
* - *ба маънои васеъ* – тамоми ахбору маълумоти барои аудитория аҳамиятнок, ки дар шакли асарҳои публитсистӣ, илмӣ ва санъат тавассути ВАО пахш мешаванд. Ин гуна иттилоот ба ташреҳ ва таҳлил зарурат дорад. Аз ин рӯ, онро факт ва тафсир ташкил медиҳад;
* - *ба маънои махсус* – маълумоти коркардашуда, ки ба хонанда, шунаванда ва бинанда таъсир мерасонад. Дар ин ҳолат иттилоот на хислати матнро ифода мекунад, балки натиҷаи таъсири байниҳамии асар ва аудиторияро мефаҳмонад.

Иттилоот намудҳои гуногун дорад:
* - иттилооти фактӣ, ки дар он эътимоднокии маълумотро дар вақту фазои муайян мавҷудияти ҳақиқии ин ё он зуҳурот ташкил медиҳад;
* - иттилоти эҳтимолӣ – тахмин ва ё маҷмӯи тахминот доир ба ҳолати ин ё он зуҳурот;
* - иттилооти тадбирӣ – маълумоти «банақшагирифташуда» доир ба имконияти рух додани ҳодиса;
* - иттилооти арзишӣ – ифодакунандаи муносибати субъект ба ин ё он предмет, ки хусусияти баҳодиҳӣ дорад;
* - иттилооти меъёрӣ – ба талабот, унвонияти гурӯҳҳои иҷтимоӣ, ашхоси алоҳида ва амсоли ин тахмин шуда.
Аз рӯйи ҳаҷм иттилоотро боз ба ду навъ ҷудо мекунанд: кӯтоҳ ва васеъ. 
## Нигаред
* Иттилооти аввалин  
* Иттилооти байналхалқӣ  
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Иттилооти аввалин

**Иттилооти аввалин** – маълумоти ибтидоии аз ҷониби журналист дастрасшуда, ки барои коркард ва пахш дар ВАО истифода мешавад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Иттилооти байналхалқӣ

**Иттилооти байналхалқӣ** – иттилоот дар бораи воқеаҳои муҳимме, ки дар хориҷи кишвар ба амал омадаанд. ВАО ин гуна иттилоотро аз оҷонсиҳои иттилоотӣ ва мухбирони худӣ мегирад. ВАО-и Тоҷикистон чунин иттилоотро бештар тавассути воситаҳои электронии кишварҳои пешрафта дастрас мегардонад.
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти дастрас

**Иттилооти дастрас** – дар ҳар кишвар ҳаҷми ин гуна иттилоотро қонунгузориҳои миллӣ муайян мекунад.

Чун қоида ба чунин иттилоот дохил мешавад:
*  иттилоот дар бораи фаъолияти мақомоти давлатӣ, аз ҷумла иттилооти ошкори судӣ;
*  иттилооти ҳуқуқӣ, аз ҷумла иттилоот дар бораи ҳуқуқ, озодӣ, уҳдадориҳои шаҳрвандон ва тартиби пахши онҳо;
*  иттилоот дар бораи ҳолатҳои фавқулода, санитарию эпидемологӣ ва ғайра, ки бехатарии инсонро таъмин мекунанд;
*  иттилоот дар бораи муассисаҳои ҷамъиятӣ ва ҳизбҳои сиёсӣ;
*  иттилоот дар бораи фаъолияти шахсони ҳуқуқӣ.
 
Мақомоти давлатӣ, ташкилотҳои ҷамъиятӣ новобаста ба шакли фаъолият, ҳамчунин шахсони мансабдор вазифадоранд, ки дар бораи фаъолиятшон ба ВАО иттилоот пешниҳод намоянд. Ин ҷо иттилооти махфӣ (сирри тиҷорат, банкдорӣ ва ғайра) истисност; - иттилооти дигари хусусияти сиррӣ надошта бояд бе маҳдуд ба журналистон пешниҳод карда шавад. Ин маънои онро дорад, ки ба истиснои ҳолатҳои дар қонун пешниҳодшуда, аз додани иттилоот даст кашидан қонунвайронкунист.
Ба иттилооти ба ҳамагон дастрас ҳамчунин иттилооти фарҳангӣ ва иҷтимоӣ низ дохил мешавад. Аз чунин ҳодисаҳо, мисли анонси намоишнома ва ё консерт, кушодашавии комёбиҳои бадеӣ, гузаронидани чорабиниҳои ҷамъиятӣ, идҳо, сайругашти халқӣ, шанбегиҳо ва ғайра муассисаҳое иттилоот медиҳанд, ки дар ташкили онҳо ташаббускоранд.

## Нигаред
* Иттилооти байналхалқӣ
* Иттилооти дастрасиаш маҳдуд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти журналистӣ

**Иттилооти журналистӣ** – объекти фаъолияти журналистон, ки ҷамъоварӣ, коркард ва пахши ахбори ифодакунандаи манфиатҳои иҷтимоӣ ва ҳодисаҳои муҳимро фаро мегирад. Иттилооти журналистӣ хусусиятҳои фарқкунандаи худро дорад. Дар аввал, вай чун қоида навгонӣ аст. Барои журналист ҷустуҷӯи навгонӣ аз тамоми соҳаҳои ҳаёти иҷтимоӣ – сиёсат, иқтисодиёт, илм, фарҳанг, варзиш вазифаи асосӣ аст. Дуюм, иттилооти журналистӣ бояд асил бошад. Вақте матбуот, радио ва ё телевизион дар давоми рӯз як чизро пахш мекунад, завқи аудитория ба иттилоот ва сарчашмаи он кам мешавад. Сеюм, иттилооти журналистӣ бояд фоиданок бошад.
## Нигаред
* Иттилоот (дар журналистика)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти ибтидоӣ

**Иттилооти ибтидоӣ** – иттилооте, ки бо ин ё он мақсади муайян пешакӣ ҷамъоварӣ шуда, бо истифодаи усулҳои махсуси таҳқиқот баъдан коркард мешавад. 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти иловагӣ

**Иттилооти иловагӣ** – иттилои матнӣ (ҳуруфӣ), рақамӣ, графикӣ, овозӣ ва амсоли ин, ки мазмунан ба барномаи асосии телевизионӣ ва ё радиоӣ алоқамандӣ надорад. Он барои гурӯҳи номаҳдуди ашхос пешбинӣ шуда, ҳамроҳ бо мавҷи умумӣ дар шакли барномаи телевизионӣ ва ё радиоӣ пахш ва тибқи қонунҳои кишвар сабти ном мешавад. 
## Нигаред
* Иттилооти ибтидоӣ 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти иҷтимоӣ

**Иттилооти иҷтимоӣ** – маҷмӯи донишҳо, маълумот ва хабарҳое, ки дар ҷамъият ба шакл дароварда мешаванд, таҷдид мегарданд ва гардиш мекунанд. Иттилооти иҷтимоӣ дар шаклҳои осори мустанад (солномаҳо, китоб, рӯзномаву маҷаллаҳо, наворҳои магнитӣ), осори бадеӣ (асарҳои адабиёт ва санъат) ва шифоҳӣ татбиқ мегардад. 
## Нигаред
* Иттилооти дастрас
* Иттилооти журналистӣ
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти манфӣ

**Иттилооти манфӣ** – иттилооте, ки дар бораи ҳодисаҳои хислати таҳлукавӣ дошта маълумот медиҳанд ва ба мардум эҳсоси ҳаяҷон ва нооромӣ меоранд. 

## Нигаред
* «Робита бо ҷомеа» (PR)
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти махфӣ

**Иттилооти  махфӣ** – маълумоти ғайрирасмии аз ҷониби манбаи боэътимод тасдиқнашуда. Ҳолатҳое мешавад, ки рӯзноманигор сарчашмаи иттилооти махфиро медонад, аммо бо сабабҳои гуногун: бо шарофати дӯстӣ, шиносоӣ, дастрасии иттилоот аз шахси машҳур, харидани иттилоот аз нафари бохабар бо шарти дуҷониба ва амсоли ин наметавонад онро ошкор кунад.
Иттилооти дастрасиаш барои журналистон маҳдуд. Чунин иттилоотро шартан ба се категория ҷудо мекунанд:
1) маҳдудияти озодии иттилооте, ки раванди амалии демократикунониро таъмин мекунад;
2) маҳдудияти озодии иттилооти таъминкунандаи фаъолияти муътадили сохторҳои тиҷоратӣ;
3) маҳдудияти озодии иттилооте, ки ба ҳимояи ҳуқуқи шахс равона шудааст (ниг. Иттилооти дастрасиаш маҳдуд).
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилооти дастрасиаш маҳдуд

**Иттилооти дастрасиаш маҳдуд** – сатҳи дастрасии иттилоот ба журналист. Ба иттилооти дастрасиаш маҳдуд сирри давлатӣ ва иттилооти махфӣ дохил мешавад.
## Нигаред
* Иттилооти дастрас

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Иттилои боэътимод

**Иттилои боэътимод** – мафҳуми дар журналистика ва иртиботи оммавии Ғарб маъмулшуда; иттилои боэътимод яке аз муҳимтарин принсипҳои назарияи масъулияти иҷтимоӣ маҳсуб меёбад. Дар интишори чунин иттилоъ боэътимодии сарчашма ва аниқ будани он ба назар гирифта мешавад. 

## Нигаред
* Иттилоот
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Шерак

**Шерак** — марде сакоӣ, каҳрамони афсонаӣ, ки муаллифони Юнони Бостон аз ӯ хабар додаанд.

Нависандаи юнонӣ Полиен ҳикоят мекунад, ки шоҳи Эрон — Дориюш азми юриши зидди сакоиҳо кард. Чупон Шерак қарор медиҳад, ки ҳамқабилагони худро аз бадбахтӣ раҳо кунад. Вай худро маъюбу маслуқ сохта ба урдугоҳи форсҳо меравад ва ба Дориюш арз мекунад, ки шоҳони сакоиҳо уро ба ин ҳол овардаанд ва у аз онҳо қасос гирифтанист. Шерак бо ин баҳона ба аскарони форс роҳбалад шуда, онҳоро (бо сардории Доро) ба биёбони регзоре меоварад, форсҳо дар он ҷо аз гуруснагию ташнагӣ қариб ҳалок шуда буданд. Форсҳо бо машаққати зиёде то ба рӯди Бохтар расиданд ва ҷон ба саломат бурданд. Шерак қаҳрамонона ҳалок шуд, вале халқи худро аз марг наҷот дод.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арҷумани Фарҳанги Бостон

**Анҷумани Фарҳанги Бостон** — иттиҳодияи ҷамъиятии илмию фарҳангӣ. Соли 1992 дар шаҳри Душанбе таъсис ёфтааст.

Иштироки фаъолона ва мусоидат дар бобати омӯзишу тарғиби фарҳанг, забон, осори илмию бадеии бостонии мардуми ориёӣ, хоса тоҷикон, эҳёи ҷашну суннатҳои бостонии мардуми эронинажод, ҳифзи ёдгориҳои таърихии бостонӣ ва ғайра аз аҳдоф ва вазифаҳои Анҷуман мебошанд. Бо саъю талоши аъзои он пораҳо аз китоби «Авасто» (2001) ва тарҷумаҳои форсии «Готҳо»-и Зардушт ба тоҷикӣ бо ҳуруфи крилликӣ баргардон ва нашр шудаанд. Анҷуман бо анҷумани «Рӯдакӣ» (Париж) дар баргузории ҳамоишҳои ҳарсолаи «Пажӯҳиш дар фарҳанги бостон» фаъолона ҳамкорӣ менамояд. Ҳамоишҳои солҳои 1992, 1996, 2001, 2003 дар Душанбе, ҳамоишҳои дигар дар Ҳамбург (Германия), Гётеборг (Шветсия), Париж гузаштанд. Анҷуман бо анҷуманҳои «Пайванд», «Борбад», бо марказҳои фарҳангӣ дар Русия, Европа, ИМА, Австралия, Эрон, Ҳиндустон ва донишмандони алоҳида аз мамолики гуногун ҳамкорӣ мекунад. Шуъбаҳои он дар вилоятҳои Суғд, Хатлон, ВМКБ амал менамоянд. Раиси А. — профессор П.Ҷамшедов.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*

Гурӯҳ:Анҷуманҳо
Анҷумани Хоқон

**«Анҷумани Хоқон»** — тазкираест, ки шоир ва донишманди эронӣ Фозилхони Гаррусӣ мураттаб кардааст.

Шарҳи ҳол ва намунаи ашъори шоирони охири садаи XVIII ва нимаи аввали садаи XIX-и Эронро дар бар мегирад. «Анҷумани хоқон» дар асоси маълумоту санадҳои тазкираи «Анҷуманоро»-и Ахтар Аҳмадбеки Гурҷӣ мураттаб шудааст ва аз чор анҷуман (фасл) ва муқаддимаву хотима иборат аст. Дар муқаддима сабаби таълифи асар шарҳ ёфтаааст. Анҷумани аввал ба зикри зиндагиномаву корнамоиҳои Фатҳалишоҳи Қоҷор (ҳукмронӣ 1797—1834), ки бо тахаллусаш «Хоқон» шеър менавишт, бахшида шуда, намунаи ашъори ӯро дар бар мегирад. Анҷумани дуюм «Дар аҳволу афкори шоҳзодагон ва маъдуде аз бузургони силсилаи Қоҷор» ном дорад. Дар анҷумани сеюм шарҳи ҳоли як қатор намояндагони дарбори Фатҳалишоҳи Қоҷор оварда шудааст. Анҷумани чорум зикри шоирони одӣ (ғайриасилзодагон)-и мамлакат ва аҳволу осори онҳоро фаро мегирад. Хотима «дар аҳволу ашъори муаллиф» мебошад, ки бо тахаллуси «Ровӣ» шеър менавишт.

«Анҷумани хоқон» барои омӯхтани адабиёти охири садаи XVIII — нимаи аввали садаи XIX ва вазъи муҳити адабии дарбор дар он замон сарчашмаи хуб аст.

## Адабиёт
*

Гурӯҳ:Анҷуманҳо
Анҷумани 18-уми Ҳизби Коммунистии Поён

**Анҷумани 18-уми Ҳизби Коммунистии Поён** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Садриддин Айнии ноҳияи Хуросон. Аз Анҷуман то маркази ноҳия — шаҳраки Обикиик 18 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1773 нафар (2009), тоҷикон. 

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ, боғдорӣ. Заминҳо аз каналҳои Ёвонсу ва Хоҷақалъа обёрӣ мешаванд.

## Адабиёт
*

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Хуросон
Гурӯҳ:Ҷамоати Садриддин Айнӣ
Чордеҳ (Хуросон)

**Чордеҳ** (то 2024 — *Анҷумани 18-уми Ҳизби Коммунистии Боло*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Садриддин Айнии ноҳияи Хуросон. Аз деҳа то маркази ноҳия — шаҳраки Обикиик 20 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2672 нафар (2009), тоҷикон.
## Иқтисод
Бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва пахтакорӣ. Заминҳо аз канали Ёвонсу обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Хуросон
Гурӯҳ:Ҷамоати Садриддин Айнӣ
Анҷуманоро

**«Анҷуманоро»** — тазкираи шоир ва донишманди гурҷинасаби эронӣ Аҳмадбеки Гурҷӣ (тахаллусаш Ахтар).

Ахтар солҳои 1807 — 16 ба тартиб додани «Анҷуманоро» машғул будааст. Бо вуҷуди ин аз сабаби вафоти ӯ тазкира нотамом монд. Бародари хурдии ӯ Муҳаммад Боқирбек, ки бо тахаллусаш «Нишотии Гурҷӣ» шеър менавишт, ба такмили тазкира пардохт. Вале ӯ ҳам дере нагузашта вафот кард ва шоҳи Эрон Фатҳалишоҳи Қоҷор (ҳукмронӣ 1797—1834) такмили тазкираро ба шоир Фозилхони Гаррусӣ супорид. Фозилхони Гаррусӣ соли 1818 ба ҷойи тазкираи Ахтар ба шоҳ тазкираи худ «Анҷумани Ҳоқон»-ро пеш ниҳод.

«Анҷуманоро» шарҳи ҳолу намунаи ашъори 95 (дар нусхаҳои дигар 127—129) нафар шоири охири садаи XVIII ва нимаи аввали садаи XIX-и Эронро дар бар мегирад. Номи шоирон дар тазкира ба тартиби алифбои форсӣ омадааст. Муаллиф оид ба ҳар шоир маълумоти мухтасари тарҷумаиҳолӣ дода, аз ашъори онҳо намунаҳо овардааст. Маълумоти Ахтар муътамад буда, ба мушоҳидаҳои худи ӯ асос ёфтаанд. Ахтар ҳангоми зикри шарҳи ҳоли шоирон ба дараҷаи донишмандӣ ва аз кадом илмҳои замона баҳравар будани онҳо низ диққат додааст. Ҳамчунин ба касбу кор, устодону шогирдон, вазъи зиндагии шоирон ишораҳо кардааст. Мураттиб дар хусуси арзиши бадеии ашъори шоирон, сабку услуби онҳо, ба кадом навъу шаклҳои шеър рағбат доштану моҳир будани онҳо маълумот додааст. Дар баъзе мавридҳо Ахтар норасоиҳои эҷодии шоирон ва камбудиҳои тазкиранигоронро низ гуфтааст. Нусхаҳои хаттии «Анҷуманоро» дар китобхонаҳои Эрон ва кишварҳои дигар маҳфузанд. Як нусхаи онро донишманди эронӣ Хайёмпур соли 1964 дар Табрез ба табъ расонд. Соли 1968 эроншиноси шӯравӣ Л. Г. Ахмедзянова акси нусхаи хаттии Китобхонаи маҷлиси миллии Теҳронро дар шаҳри Москва чоп намуд.

«Анҷуманоро» сарчашмаи муътамади таърихи адабиёти охири садаи XVIII ва ибтидои садаи XIX-и Эрон буда, барои омӯхтани адабиёти ин давра хеле судманд аст.

## Адабиёт
* Тазкире Ахмада Горджи Ахтара «Анджоманара». Публикация факсимиле текста и исследование Л. Г. Ахмедзяновой, М., 1986;. Хайёмпур, Тазкираи Ахтар, Т., 1342 ҳ. ш.

## Сарчашма
*
Бақои Мираконӣ

**Бақо** Мирбақохоҷаи Мираконӣ (қарни 19) — и тоҷик.

## Зиндагинома
Дар қасабаҳои наздики Бухоро, дар хонадони содот (саййидон), ба дунё омадааст. Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кар­да, улуми мутадовилаи дав­рашро омӯхтааст. Тазкирани­гор Қорӣ Раҳ­матуллоҳи Возеҳ аз ӯ чун шахси фозилу донишманд, дӯстдори мусоҳибати аҳли фазлу камол ёд мекунад. Монанди аҷдоди худ дар мансабҳои давлатӣ хидмат мекард. Ашъораш дар анвои шеърии қасида, ғазал, рубоӣ ва ғ. ба воситаи тазкираҳову баёзҳо боқӣ мондаанд. Абёти зерин аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абибов А. Ганҷи Зарафшон. Д., 1991.

*
Бақоева, Наталя Павловна

**Бақоева Наталя Павловна** (тав. 1951, Душанбе) — биолог, доктори илмҳои биология (1996), профессор (2002).

## Зиндагинома
Хатмкардаи УДТ (1975). Солҳои 1975–1996 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба фаъолияти илмию омӯзгорӣ машғул буд. Аз соли 1997 мудири кафедраи химия ва биохимияи Академияи давлатии кишоварзии шаҳри Самараи Федератсияи Россия. Доир ба таъсири пешкишт, нуриҳо ва тарзи шудгору нарм кардани замин, нуриандозӣ, роҳҳои баланд бардоштани ҳосили гандуми баҳорӣ ва тирамоҳӣ дар шароити бешадашт ва ғ. пажӯҳишҳои назаррас анҷом додааст. Муаллифи беш аз 90 асару мақолаи илмист.

## Осор
* Структурно-функциональные особенности мультифермент­ного комплекса цикла Кальвина. Д., 1996;
* Влияние предшественников, способов основной обработки почвы и удобрений на уражайность и биохимические показатели качества зерна озимой и яровой пшеницы в условиях лесостепи среднего Поволжья// ж. Успехи современного естествознания. № 12, 2007.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*