open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мадина Искандарова

**Мадина Набиевна Искандарова** (тав. 24.12.1971 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1994 факултети забон ва адабиёти русӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро  хатм кардааст. Ихтисос омӯзгори забон ва адабиёти рус

Солҳои 1995-1996 – Дар вазифаи лаборанти калони кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ

Солҳои 1996 – 2008 – Муаллимаи кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2008-2014 – Муаллима кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз соли 2014-2018 – мудири кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русии факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз 05. 2018 то ҳол — И.в. мудири кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русии факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Рафоатхон Самадова

**Рафоатхон Ахунбабаевна Самадова** (тав. 25.08.1938 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, доктори илмҳои педагогӣ, Аз соли 2001 профессори кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
## Зиндагинома
Соли 1963 Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст. Ихтисос омӯзгори забон ва адабиёти рус. 

Солҳои 1965 – 1967 — Омӯзгори кафедраи методикаи таълими забони русӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Солҳои1967- 1971 — Омӯзгори кафедраи забони русӣ дар гурӯҳҳои тоҷикӣ ва узбекӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Соли 1971 — Омӯзгори калони кафедраи забони русӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Аз сентябри соли 1971 -  1975  — аспиранти ДДТ ба номи В.И. Ленин
Солҳои 1975-1976 — Омӯзгори кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Солҳои 1976 - 1980 — Сармуаллими кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Солҳои 1980 - 1985 — Дотсент, мудири кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Солҳои 1985 -1993  — Мудири кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Соли 1993 — Корманди калони илмӣ дар назди  ДИТ забон ва адабиёти АИ ҶТ

Солҳои1993 -1994  — Дотсенти кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Соли 1994 —  сармутахассиси калони илмӣ дар назди ДИТ забон ва адабиёти АИ ҶТ

Аз соли 2001 то ҳол — Профессори кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони русӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Шаҳло Дӯсматова

**Шаҳло Валиевна Дӯсматова** (тав. 26.04.1973 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1995 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров–ро хатм кардааст. Ихтисос муаллимаи забон ва адабиети рус дар мактабҳои милли ва забони тоҷики дар мактабҳои рус

Солҳои 1995-1999 — Лаборанти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 1999-2009 — Муаллимаи кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2009-2013 — сармуаллимаи кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2013-2016 — дотсенти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2016 то 2021 — декани факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз 26.08.2021 то ҳол — дотсенти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гулнора Ибрагимова

**Гулнора Хайдаровна Ибрагимова** (тав. 25.05.1967 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1989 факултети забон ва адабиети руси ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст. Ихтисос муаллимаи забон ва адабиети рус.

Солҳои 1994-2005 — муаллимаи кафедраи умумидонишгоҳии забони руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Солҳои 2005 -2008 — сармуаллимаи кафедраи умумидонишгоҳии забони руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Солҳои 2008-2013 — дотсент, мудири кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз августи соли 2016 то ҳоло —  дотсенти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ, ноиб декани факултети филологияи рус оид ба таълим дар факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Илмия Эшматова

**Илмия Сахобидиновна Эшматова** (тав. 1.08.1970 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1992 Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  хатм кардааст. Ихтисос филолог – муаллим.

Солҳои 1992-1994 — Муаллимаи кафедраи забоншиносии рус ва славянии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 

Солҳои 1994-1997 — Аспиранти кафедраи забоншиносии рус ва славянии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 

Солҳои 1997-1998 — Сарлаборанти кафедраи забони руси ва забоншиносии умумии РТСУ.

Солҳои 1998-1999 — Муаллимаи кафедраи забони руси ва забоншиносии умумии РТСУ.

Солҳои 2000-2003 — Муаллимаи кафедраи забоншиносии умумии РТСУ.

Солҳои 2004-2006 — Сармуаллимаи кафедраи лингвистикаи СГУ.

Солҳои 2006-2013 — Сармуаллимаи кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умуми факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Аз апрели соли 2017 то ҳоло —  дотсенти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Соҳиб Ато

рост|мини|250x250пкс| Минораи баланди мадрасаи Қуния.
**Соҳиб Ато Фахриддин Алӣ** (; соли 1288/1289) — вазири бузурги султони Салҷуқӣ. Ҳамчунин вазифаи вазирро дошт.

Солҳои 1256/1257 — 1258/1259 — амир дод (монанди вазири адлияи муосир), дар 1259 — ноиб, дар 1259/1260 — 1288/1289 — вазири султони Салҷуқӣ. Пас аз маргаш  Вазири бузург таъин шуд.

Таҳти сарварии Соҳиб Ато миқдори зиёди иморатҳо, чандин масҷиду мадрасаҳо, аз ҷумла масҷиди Соҳиб Ато ва манораи баланди мадрасаи Қуния, мадрасаи кабуд дар Сивас сохта шуданд (1271).
рост|мини|250x250пкс| Анадолу тақрибан 1300.
Асосгузори беиликҳои Соҳиб-Атауғулларӣ, ки дар ҳудуди Афёнқараҳисори ҳозира вуҷуд дошт. Иштирокчии ҷанг бо беиликҳои ҳамсояи Гермиён, ки дар натиҷа беиликҳои Соҳиб-Атауғулларӣ ба вассали беиликҳои Гермиён табдил ёфт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Сабоҳат Ёрова

**Сабоҳат Нурматовна Ёрова** (тав. 4.10.1969 ) , вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1995 ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардаааст. Ихтисос муаллими забон ва адабиёти рус дар мактаби миллӣ.

Солҳои 1988 – 1994 - Ҳамшираи тиббии шӯъбаи нефрологияи беморхонаи клиникавии шаҳри Ленинобод 

Соли 1995 — Лаборанти калони факултети тиббии Донишгоҳидавлатии Хуҷанд баноми академик Бобоҷон Ғафуров

Соли 1996 — Лаборанти калони кафедраи гигиенаи умумӣ ва иҷтимоӣ, инспектор, методисти шӯъбаи ғоибонаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд баноми академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 1998-2001 — Сарлабаранти кафедраи адабиёти рус ва хориҷии факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд баноми академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2001-2007 — Муаллимаи кафедраи адабиёти рус ва хориҷии факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2007-2008 — Сармуллимаи кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии факултети филологияи рус.

Солҳои 2008-2015 — Мудири кафедраи адабиёти рус ва хориҷии факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз соли 2015 то ҳол — Муовини декани тарбияи факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 
  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гулчеҳра Юнусова

**Гулчеҳра Саидовна Юнусова** (тав. 1.08.1965 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогика, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1990 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст.Ихтисос муаллимаи забон ва адабиёти рус

Солҳои 1987-1994 — Сармураббияи боғчаи № 3 шаҳри Хуҷанд

Солҳои 1994-1998 — Муаллимаи мактаб таҳсилоти миёнаи умумӣ №7 шаҳри Чкалов

Солҳои 1998-2004 — Мудири боғчаи № 15 шаҳри Чкалов

Солҳои2004-2007 — Муаллимаи кафедраи умумидонишгоҳии забони русӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои2007-2012 — Муовини декан оид ба таълими факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2012-2016 - Сармуаллимаи кафедраи адабиёти рус ва хориҷаи факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз мохи феврали 2016 то майи 2017 — Иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи адабиёти рус ва хориҷаи факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 

Аз моҳи майи 2017 то ҳол — Мудири кафедраи адабиёти рус ва хориҷаи факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Суюнов

* Хурам Суюнов
* Мавлонбердӣ Суюнов

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Олимӣ

* Абдуманон Олимӣ
* Қутбиддин Олимӣ
* Махсум Олимӣ

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Умида Юлдошева

**Умида Ибрагимовна Юлдошева** (тав. 7.01.1975 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 2000 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос муаллимаи забон ва адабиёти рус

Солҳои 2001–2002 — Муаллимаи забон ва адабиёти рус дар МТХ №44 н. Б.Ғафуров

Солҳои 2003-2006 — Аспиранти Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Солҳои 2008-2017 — сармуаллимаи кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Аз апрели соли 2017 то ҳоло —  дотсенти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Марина Сафарова

**Марина Ниязовна Сафарова** (тав. 11.03.1959 ) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент.
## Зиндагинома
Соли 1980 факултети забон ва адабиети руси Донишгоҳи давлатии Москав ба номи В.М. Ломоносовро хатм кардааст. Ихтисос филологи рус, омӯзгори дорандаи забони хориҷӣ.

Солҳои 1980-1983 — Ассистенти кафедраи лексика ва услуби забони муосири русии ИРЗАРТ.  

Солҳои 1983-1995 — Сармуаллима, дотсенти кафедраи забони русии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко.

Аз соли 1998 то ҳоло — Дотсенти кафедраи забони муосири рус ва забоншиносии умумӣ факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Маъсумӣ

* Носирҷон Маъсумӣ
* Абуабдуллоҳи Маъсумӣ
* Фаррух Маъсумӣ
* Абдуллоҳи Маъсумӣ

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Артиш

**Артиш** — ҷамъи қувваҳои мусаллаҳи давлатӣ; қисми қувваҳои мусаллаҳ (бе ҚҲБ); танҳо қӯшунҳои хушкигард; иттиҳодияҳои фаврӣ (артишҳои умумиқӯшунӣ, танкӣ, ҳавоӣ ва ғ.); ташкилоти мусаллаҳи халқҳо ва гурӯҳҳои иҷтимоӣ, ки барои озодӣ ё гирифтани ҳокимият мубориза мебаранд (артиши озодихоҳ, артиши шӯришгарон ва ғ.).

Артиш ҳамчун мақомоти давлатӣ барои ҷорӣ кардани сиёсати он як қатор сифат ва хусусиятҳоро дорост: онро давлат ташкил ва таъмин мекунад; воситаи асосии ҳимояи мусаллаҳона ва бурдани ҷанг аст; аз одамони мусаллаҳ ва касбии барои муборизаи мусаллаҳона тайёр иборат мебошад; барои ин амал аслиҳаи мувофиқ, техникаи ҳарбӣ ва таъминоти ақибгоҳӣ дорад. Артиш бо соҳаҳои асосии ҳаёти ҷамъият алоқамандии зич дошта, ҷузъи махсуси он мебошад, лекин қонуниятҳои дохилии инкишоф ва мавҷудияти худро дорост. Артиш ҳамчун иттиҳодияи фаврӣ бори аввал дар Россия с. 1812, Германия с. 1866 ва Франсия с. 1870 ба вуҷуд омада буд. Артиш дар давраи инкишофаш як қатор марҳилаҳоро тай намудааст, ки бо пайдоиши аслиҳа (оташфишон, ракетиву ядроӣ ва ғ.) ва техникаи нав (танкҳо, самолётҳо, киштиҳои зериобӣ ва ғ.), такомули сохтори қӯшун (пайдоиши артиллерия, флоти ҳарбию баҳрӣ, авиатсия ва ғ.), ташкилу такмили онҳо (пайдоиши артиши доимӣ, кадрӣ, оммавӣ бо усулҳои мухталифи такмилдиҳӣ) ва ғ. вобаста аст. Артишҳо умумиқӯшунӣ (пиёдагард), танкӣ (механиконида), ҳавоӣ (авиатсионӣ), десанти ҳавоӣ ва мудофиаи зидди ҳуҷуми ҳавоӣ мешаванд. Таркиби артиш доимӣ набуда, ба хусусияти ҷанг ва тарзи амали он, вазифаи фаврӣ ва намуди артиш, инчунин ба хусусиятҳои майдони амалиёти муҳориба вобаста аст. Артиш, одатан, ба ҳайати ҷабҳа (фронт) дохил мешавад ё худ метавонад дар баъзе самти амалиёт зери итоати Сарфармондеҳи олӣ мустақилона амал кунад. Аз ибт. Артиш 20 мафҳуми «артиш» тадриҷан ба истилоҳи «Қувваҳои мусаллаҳ» иваз шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Артоболевский, Иван Иванович

**Артоболевский Иван Иванович** () — олими рус дар соҳаи назарияи мошин ва механизмҳо, узви пайвастаи АИ СССР (1946), Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Академияи кишоварзии ба номи К. А. Тимирязев (1926) ва фак-ти физика ва математикаи Донишгоҳи давлатии Москва (1927). Аз с. 1927 дар мактабҳои олии Москва дарс мегуфт. Проф. Донишгоҳи давлатии Москва (1932 — 42) ва Донишкадаи авиатсионии Москва (1942). Солҳои 1937 — 77 дар Ин-ти тадқиқоти илмии мошиншиносӣ кор кардааст. Иван Артоболевский таснифи механизмҳои фазоиро кор карда, усули таҳлили кинематикаи онҳоро нишон дод. Дар СССР яке аз аввалинҳо шуда оид ба механизмҳои фазоӣ рисола навишт. Усули таҳлили кинематикии механизмҳои мураккаби бисёрузваро кашф кард (1939). Оид ба муаммоҳои усулҳои назариявӣ ва амалии омӯзиши динамикаи мошинҳои корӣ, мошинҳои автоматӣ, истифодаи роботу манипуляторҳо ва мошинҳои қадамгузор тадқиқот бурда аст. Солҳои 1966 — 77 раиси ҷамъияти умумииттифоқии «Дониш», узви раёсати Шӯрои умумииттифоқии ҷамъиятҳои илмию техникӣ ва Кумитаи миллии СССР оид ба механикаи назариявӣ ва амалӣ, президенти Федератсияи байналхалқӣ оид ба назарияи мошину механизмҳо, ноиб-президенти Федератсияи умумиҷаҳонии ходимони илмӣ буд. Вакили Шӯрои Олии СССР (даъватҳои 7, 8, 9). Аз с. 1974 аъзои Раёсати Шӯрои Олии СССР.
## Ҷоизаҳо
Иван Артоболевский барандаи Мукофоти ба номи П. Л. Чебышев (1946) мебошад. Бо 5 ордени Ленин ва дигар ордену медалҳои шӯравию хориҷа сарфароз гаштааст.
## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Артрит

**Артрит** (аз  — банд, буғум, мафсил) — газаки банду буғум, бемориест, ки аз илтиҳоби банду буғум cap мешавад.

Артрит оқибати сил, сӯзок, брутселлёз, тиф, исҳоли хунин, ангина ва ғ., ҳамчунин зарбу лати бандҳо ва манбаи сирояти музмини микробҳо (ҳангоми газаки бодомак, дарди гӯши миёна, иллати узвҳои нафас, иллати дандонҳо ва ғ.) аст. Сирояти тӯлонии микробҳои касалиангез дар пайдоиши бемориҳои музмини бандҳо мавқеи муҳим дошта, боиси инкишофи аллергия мегардад. Заҳролудии тӯлонӣ, хунук хӯрдан, суст шудани қобилияти муҳофизатии организм низ ба пайдоиши артрит мусоидат мекунанд.

Дард, варам ва тағйири шакл кардани банд, сурх шудани пӯсти рӯйи банд, беҳолӣ, вараҷа, пасту баланд шудани ҳарорат аломатҳои асосии артрит мебошанд. Ҳангоми кӯҳна гаштани беморӣ бандҳо бадшаклу камҳаракат мешаванд. Дар сурати сари вақт ва дуруст табобат кардан, ки он истифодаи доруҳои пурсамар, варзиши шифоӣ ва масҳро фаро мегирад, бемор шифо меёбад. Ба варзиши шифоӣ ва масҳ фавран баъди нест шудани зуҳури шадиди беморӣ шурӯъ бояд кард. Дар аввал машқҳои одиро иҷро карда, тадриҷан онҳоро мураккаб мегардонанд. Ба бемороне, ки гирифтори артрити музминанду фаъолияти бандҳояшон халал ёфтааст, варзиши шифоии (ҳаракати) муттасил зарур мебошад. Маҳлул ва марҳамҳое, ки ба бандҳо мемоланд, чун воситаи мусаккин истифода мешаванд. Барои масҳ фақат доруҳои таъйинкардаи духтурро истифода бояд бурд.

Пешгирии артрит: сари вақт табобат кардани бемориҳои сироятӣ, мунтазам тоза кардани ҷавфи даҳон, худдорӣ аз оббозӣ дар оби хунук ва ғ. Обутоби организм, тарбияи ҷисмонӣ, беҳтар кардани шароити зиндагию меҳнат низ барои пешгирии артрит аҳамияти калон доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Артрогрипоз

**Артрогрипоз** (аз юн. arthron — банд ва grypos — хамида, каҷ) — бемории модарзодии бандҳои дасту по.

Дар натиҷаи атрофияи мушакҳо ва ба бофтаи чарбӣ иваз шудани торҳои мушак ба амал меояд. Ҳангоми артрогрипоз дастҳо ба бадан ҷафс шуда меистанд; панҷаи даст ва ангуштон мисли чанголи мурғон аст. Пойҳо каҷ ва аз ҳам дур мебошанд. Кафи пойҳо шакли муқаррарии худро гум мекунад. Бо мақсади табобати артрогрипоз аз усулҳои ҷарроҳӣ, раддодӣ (ортопедӣ), бандинагузорӣ, варзиши шифоӣ ва ғ. истифода мекунанд. Табобат ҳар қадар бармаҳал оғоз шавад, натиҷааш ҳамон қадар хубтар аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Абдуворис Мингбоев

**Абдуворис Юзбоевич Мингбоев** (тав. 20.03.1959) , вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои психологӣ, дотсент. 
## Зиндагинома
Соли 1982 Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М. Кировро хатм намудааст. Ихтисос психолог.

1982-1984 - Омӯзгори фанни биология, химия мактаби таҳсилоти умумии № 39 н. Деваштич.

1984-1987 - Муаллими кафедраи умумидонишгоҳии психологияи умумии Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М. Киров. 

1987-1991 - Аспиранти Пажӯҳишгоҳи психологияи умумии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 

1991-1996 - Дотсенти кафедраи психологияи умумии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 

1996-2001 - Ҷонишини мудири шуъбаи идеологии ҳукумати вилояти Суғд.

2011-2015 - Мудири шуъбаи тарбияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 

Аз с.2015- то 2020 - Декани факултети тарбияи ҷисмонии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 

Аз 09.2020 - то ҳол -  Сармутахассиси шуъбаи тарбияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони асри XXI
Артрология

**Артрология** (аз arthron — банд ва …логия) — як фасли терапия (бемориҳои дарун), ки пайдоиш, ҷараён ва зуҳуроти болинии бемориҳои бандҳо, ҳамчунин усулҳои пешгирӣ, ташхис ва муолиҷаи онҳоро меомӯзад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Revolut

**Revolut** — як необанки сатҳи ҷаҳонӣ ва фанноварии молӣ мебошад, ки хадамоти бонкиро арза мекунад. Идораи марказии он дар Лондон буда, соли 2015 аз ҷониби Николай Сторонский ва Влад Ясенко таъсис ёфтааст. Он ҳисобҳоеро пешниҳод мекунад, ки мубодилаи асъор, кортҳои дебетӣ, кортҳои виртуалӣ, Apple Pay, " хазина "ҳои дорои баҳра, муомилоти саҳҳом, рамзарзҳо, колоҳо ва дигар хадамотро дар бар мегирад.

Дар соли 2020 Revolut дар Ҷопон ва ИМА густариш пайдо кард ва ҳайати кормандони худро аз 1,500 то 6,000 афзоиш дод. Моҳи ноябри соли 2020 он то сатҳии бехароҷотӣ расид ва бо арзиши 4,2 миллиард фунт стерлинг ба арзишмандтарин ширкати фанновариҳои молии Бритониё табдил ёфт. Дар моҳи январи соли 2021 Revolut барои гирифтани иҷозатномаи бонкии Бритониё муроҷиат кард, аммо мувофиқи додаҳои декабри 2023 ҳанӯз интизор аст то танзимгарон якчанд масъалаҳои эътиборро баррасӣ мекарданд. Давраи маблағгузории 800 миллион доллари ИМА дар моҳи июли соли 2021 арзиши ширкатро ба 33 миллиард доллар боло бурд, ки онро ба арзишмандтарин ширкати навпои технологии Бритониё дар он замон табдил дод, аммо арзиши бозории он дар моҳи декабри соли 2023 18 миллиард доллар арзёбӣ шудааат.

## Таърих
Revolut 1-уми июли соли 2015 аз ҷониби Николай Сторонский зодаи Русия ва Влад Ятсенко зодаи Украина таъсис ёфтааст. Ширкат аслан дар Level39, як инкубатори фанновариҳои молӣ дар Канарӣ Ворф, дар Лондон ҷойгир мебошад.

Он ба пешниҳоди хадамоти рамзарзо дар соли 2017, аз тиҷорати рамзарз оғоз кард.

26-уми апрели соли 2018, Револют 250 миллион долларро дар маблағгузории Силсилаи C ба даст овард. Он арзиши пас аз маблағгузорӣ 1,7 миллиард доллари амрикоиро дошт, ки Револютро ба як такшох табдил дод. DST Global аз ҷониби Юрий Милнер таъсис ёфтааст, ки дар сармоягузориҳои минбаъдааш аз ҷониби Кремл пуштибонӣ шудааст.

Дар моҳи декабри соли 2018, Револют иҷозатномаи бонки чолиширо аз Бонки марказии Аврупо, ки аз ҷониби Бонки Литва ба даст овард ва ба он иҷозат дод, ки пасандозҳоро қабул кардаву қарзҳои истеъмолӣ пешниҳод кунад, аммо пешниҳоди хадамоти сармоягузорӣ ба муштариёнашро иҷозат намедод. Ҳамзамон, аз ҷониби Бонки Литва иҷозатномаи Муассисаи пули электронӣ низ ба Револют дода шуд.

Дар моҳи марти соли 2019 Revolut бо Dax муттаҳид шуд, ҳамон сол директори молиявии ширкат Питер О’Хиггинс истеъфо дод. *TechCrunch* хабар дод, ки ӯ пас аз иддаои нокомии мувофиқат даст кашид, Аммо О’Хиггинс рад кард, ки ӯ бо ин сабабҳо тарк карда буд.

Дар моҳи июли соли 2019, Revolut савдои саҳмияҳоро дар Биржаи Ню-Йорк ва Nasdaq, барои аввал бор бамуштариён дар тарофаи металлии худ оғоз кард. Баъдан ин барои ҳама корбарон дастрас шуд.

Дар моҳи августи соли 2019 ширкат чанд нафарро эълон кард, ки таҷриба дар бонкдории анъанавӣ доранд, аз ҷумла Волфганг Бардорф, собиқ директори иҷроияи Goldman Sachs ва роҳбари ҷаҳонии моделҳо ва методологияҳои пардохтпазирии Deutsche Bank, Филипп Дойл, қаблан роҳбари ҷиноятҳои молиявӣ дар ClearBank ва қаллобӣ менеҷери пешгирӣ дар Visa ва Стефан Вилл, ки қаблан ноиби аршади молия дар N26 ва мудири молияи корпоративӣ дар Credit Suisse буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рамзарзҳо
Гурӯҳ:Ширкатҳои фанноварии молӣ
Гурӯҳ:Саррофиҳои арзи диҷитол
Норайр Арутюнян

**Арутюнян Норайр Саакович** (3 январи 1936, Ереван, Арманистон — 23 феврали 2007, Душанбе) — ҳайкалтарош (пайкарасоз), Арбоби ҳунари Тоҷикистон (1997).

## Зинндагинома
Хатмкардаи Донишкадаи бадеӣ-театрии ш. Ереван (1965). Солҳои 1965 — 69 ҳунарпешаи дастаи рақсу суруди Филармонияи давлатии Арманистон, 1969 — 70 пайкарасози Фонди бадеии Тоҷикистон, 1971 — 79 ороишгари з-ди сангрезаи ш. Душанбе, 1979 — 81 пайкарасози Вазорати фарҳанги ҶТ, 1981 — 87 муаллими Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов, аз с. 1987 то поёни умр ҳайкалтароши Иттиҳодияи илмӣ-истеҳсолии ҷумҳуриявӣ оид ба ҳифз, тармим ва истифодаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Вазорати фарҳанги ҶТ ва ҳамзамон Фонди бадеии Тоҷикистон буд. А. дар офаридани портретҳои муҷассамавӣ маҳорати баланд дошт, симои маънавии қаҳрамононашро ҳамаҷониба мекушод. Нимпайкараҳои акад. Е. Павловский дар ш. Душанбе, шоири маъруф М. Турсунзода дар ш. Турсунзода, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ К. Исмоилов дар ш. Ваҳдат, Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ И. Шарифов дар ноҳ. Данғара, акад. Б. Ғафуров дар ш. Душанбе, Қаҳрамонони Иттифоқи Советӣ Н. Қаробоев ва С. Турдиев дар ш. Душанбе, лавҳаҳои ёдгории арбобони давлатӣ Н. Махсум ва Ҷ. Расулов дар ш. Душанбе аз зумраи онҳоанд. Дар тарбияи пайкарасозони ҷавон саҳми калон гузоштааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон
Артроз

**Остеоартро́з** (, аз  «устухон» +  «буғум»), **артроз**, **буғумдард**, **кумол** — иллати музмини бандҳо.

Ба Артрозбештар раққосҳо, операторони компютер, варзишгарон ва ғ. бинобар ихтилоли фаъолияти ғадудҳои усораи дохилӣ, дар натиҷаи зарбулати бандҳо, барзиёдии вазн, аз сабаби ихтилоли равандҳои мубодила дар организм, инчунин ҳангоми кори бисёру доимии ҷисмонӣ гирифтор мешаванд. Пӯшидани пойафзори танг низ боиси артрози бандҳои кафи по мегардад. Ҳам бандҳои калон (зону, кос, соқу кафи по, оринҷ) ва ҳам бандҳои хурд, аз ҷумла бандҳои сутунмӯҳра (спондилоартроз), осеб меёбанд. Ҳангоми артроз тағояке, ки сатҳи банди устухонҳоро фаро гирифтааст, тадриҷан вайрону тунук шуда, бофтаи устухон ва пардаи дохилии халтачаи буғум зиён мебинад. Баъзан устухон аз ҳад калон мешавад. Беморӣ аз дарди начандон шиддатноку номуттасили бандҳо оғоз ёфта, ҳангоми кори сабук худ аз худ нест мешавад. Баъд аз кори дуру дарози вазнин дард аз нав пайдо шуда, тадриҷан доимӣ мегардад. Бандҳо андаке варам ва дар аснои даст расондан дард мекунанд, аз хаму ростшавӣ қирс-қирс садо мебароранд. Тағйир ёфтани шакли банд ва дар бандҳои калон ҷамъ шудани моеъ аз эҳтимол дур нест.

Муолиҷаи артроз ба муайян кардани банди иллатёфта ва давраи беморӣ вобаста аст. Мақсад аз табобат мӯътадил гардондани раванди мубодилаи моддаҳо дар организм ва аз бори вазнин эҳтиёт намудани банди иллатёфта мебошад. Дар баъзе мавридҳо ҷарроҳӣ низ зарур аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Мунаввара Ойматова

**Мунаввара Абдураҳимовна Ойматова** (тав. 9.02.1970) , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент.  
## Зиндагинома
Соли 1995 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров хатм кардааст.  Ихтисос: муаллими забон ва адабиёти ӯзбек

Соли 1995 — Лаборанти кафедраи адабиёти ӯзбек факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Соли 1999 — Сармуаллими кафедраи рӯзноманигорӣ ваназарияи тарҷума бозабони ӯзбекии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Соли 2002 — Дотсенти кафедраи рӯзноманигорӣ ва назарияи тарҷума бо забони ӯзбекӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Соли 2004 — Дотсенти кафедраи усули таълими забон ва адабиёти ӯзбек Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

2012-10.2018 — Дотсенти кафедраи забон ва адабиёти ӯзбек ва методикаи таълими он факултети забоҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Аз 10.2018 — Ноибдекан оид ба илм ва инноватсияи факултети филологияи ӯзбекДонишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гули коғазӣ

**Гули коғазӣ** () як ҷинси растаниҳои ҳамешасабзи оилаи Nyctaginaceae (шабшукуфон) аст. Дар Амрикои Ҷанубӣ паҳн шудааст.

## Ном
Ин насл ба номи Луи Антуан де Бугенвилл (1729—1811), сайёҳи фаронсавӣ, роҳбари аввалин экспедитсияи фаронсавӣ дар саросари ҷаҳон, узви Академияи илмҳои Париж гузошта шудааст.
чап|мини| Гуликоғази бараҳна

## Тавсифи биологӣ
Намояндагони ин ҷинс буттаҳои ҳамешасабзи кӯҳнавард, баъзан дарахтони паст мебошанд. Растаниҳо дар табиат ба баландии 5 м мерасад.

Баргҳо алтернативӣ буда, кунҷҳои пурра доранд.

Гулҳо хурд, ноаён буда, дар шохаҳои васеи рангоранг (одатан арғувон) иҳота шудаанд, ки арзиши ороишии намояндагони ин наслро муайян мекунанд.

## Истифода
Баъзе намудҳо ҳамчун растаниҳои дарунӣ ё гармхонаӣ парвариш карда мешаванд, ин пеш аз ҳама ба навъҳои бразилиии  дахл дорад. ва  . Растаниҳо бо буридани бурида ба осонӣ паҳн мешаванд ва зуд мерӯянд.

## Намудҳо
мини| гуликоғази ҳамчун бонсай парвариш карда мешавад

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


## Эзоҳ

## Адабиёт
*  

## Пайвандҳо
* 
* ''Bougainvillea spinosa'' in Argentina
* Flora Brasiliensis: ''Bougainvillea'' Архивная копия от 3 октября 2008 на Wayback Machine
Гурӯҳ:Рустаниҳои хонагӣ
Коромӯзӣ

мини| Маркази таълимӣ дар корхонаи Volkswagen дар Волфсбург (1981)
Ба маънои том **коромӯзӣ** (инчунин *таълими касбӣ*) як намуд омӯзише аст, ки бо касб машғул шудан ва таҷриба намудани онро  имкон медиҳад. Ин қисми таълими касбӣ нест. Давомнокии такмили ихтисос, зеро ҳадафи он танҳо мутобиқ кардани дониш ва малакаҳои шахс ба талаботи тағйирёбанда мебошад.

## Коромӯзӣ дар Олмон

### Муқаррароти ҳуқуқӣ
Қонуни таълими касбӣ муқаррароти асосии коромӯзиро дар Олмон ташкил медиҳад. Баъзе касбҳо, махсусан касбҳои соҳаи тиб (касбҳои соҳавии/фаннии тандурустӣ) бо қонунҳои махсус танзим карда мешаванд (масалан, қонун оид ба соҳаи ҳамширагӣ ва парасторӣ, қонун дар бораи парастории пиронсолон, қонун дар бораи физиотерапевтҳо, қонун дар бораи наҷотдиҳандагон в. ғ.).

Аз соли 2020 инҷониб *Қонун дар бораи таълими касбӣ* сатҳи ҳадди ақали музди меҳнати коромӯзонро низ муқаррар кардааст.

### Маълумоти умумӣ

### Вазифаҳои ташкилотҳои масъул
Ташкилотҳое, ки тибқи *қонун дар бораи таълими касбӣ* масъуланд (аз ҷумла, Палатаи саноат ва савдо ва палатаҳои касбу ҳунар ) чунин вазифаҳо ба ӯҳдаи худ доранд:

### Барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ
*Мақолаи асосӣ: [[Барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ]]*

## Коромӯзӣ дар Австрия

## Коромӯзӣ дар Швейтсария

## Коромӯзӣ дар Белгия (Ҷамъияти олмонзабон)

## Коромӯзӣ дар ИМА

Гурӯҳ:Таҳсилоти касбӣ
Рустам Комилов

**Рустам Комилов** (*Комилов Рустам Саъдуллоевич;* ) — шарқшинос ва файласуфи тоҷик, доктори илмҳои фалсафа (1999), профессор, Аълочии маорифи Тоҷикистон (2001).

## Зиндагинома
Рустам Комилов 1 декабри 1963 дар ноҳияи Орҷонкидзеобод ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1985) ва аспирантураи Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон (1992) аст.

## Коронома
Муаллими мактаби миёна (1985—1987), омӯзгори кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии Институти давлатии санъати Тоҷикистон (1988—1989), омӯзго­ри кафед­раи таърихи фалсафаи ДДМТ (1992—1994), дотсент (1995—2001) ва профессори кафед­раи уму­мидо­ниш­го­ҳии фалсафаи ДМТ (2001), мудири кафедраи фалсафаи Институти фалсафаи АИ Ҷум­ҳу­рии Тоҷикистон (2002—2005), профессори кафедраи фалсафаи ДМТ (аз соли 2005).

## Фаъолияти илмӣ
Доираи таҳ­қи­қо­ти Рустам Комилов таърихи афкори фал­са­фӣ, иҷтимоӣ ва сиёсии хал­қи тоҷик, таърихи фалсафаи илм, фалсафаи ҳуқуқ, дин, сиё­сат ва сухан­ши­носӣ буда, муаллифи беш аз 200 кори илмӣ, методӣ ва оммавӣ мебошад.

Таҳ­ти роҳ­барии Рустам Комилов 3 нафар рисолаи ном­задӣ дифоъ кардаанд.

## Осор
* Таълимоти иҷтимоӣ-ор­мо­нӣ дар таърихи фалсафаи аср­ҳои 13-15 тоҷик. Д., 1993;
* Мух­тасари таърихи адён. Д., 1995;
* Сайре дар олами иқтисодии ҷаҳони ислом. Д., 1996;
* Назарияи ҷомеаи ормонӣ дар таърихи фар­ҳанги фор­су тоҷик: аз аҳди бос­тон то қарни 16. Д., 1997;
* Аз таъ­рихи афко­ри иҷтимоӣ-сиёсии аҳди Сомониён. Д., 1998;
* Фарҳанги мухтасари ҷаҳонбинӣ. Д., 2002;
* Фалсафаи ҳуқуқ. Д., 2005;

* Фалсафаи илм (ҳам­муаллиф). Д., 2008.

## Эзоҳ


## Адбиёт
* 
* Энсиклопедияи олимони Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷи­кис­тон. Д., 2008;
* Фалсафаи тоҷик аз аҳди бостон то имрӯз. Д., 2011.

Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Бизнеси байналмилалӣ

**Тиҷорати байналмилалӣ** гуфта тиҷорати молҳо, хидматрасониҳо, технологияҳо, сармоя ва ё дониш тавассути сарҳадҳои миллӣ ва дар сатҳи ҷаҳонӣ ё фаромиллиро меноманд.

Он муомилоти фаромарзии мол ва хидматрасониҳоро байни ду ё зиёда кишвар дар бар мегирад. Амалиётҳои захираҳои иқтисодӣ дорои сармоя, маҳоратҳо ва одамон бо мақсади истеҳсоли байналмилалии молҳо ва хидматҳои физикӣ , ба монанди молия, бонкдорӣ, бима ва сохтмон ба ҳисоб меравад. Тиҷорати байналмилалӣ инчунин ҳамчун глобализатсия маълум аст.
Гурӯҳ:Фаъолияти берунаи иқтисодӣ
Ташкилоти якдилии халқҳои Осиё ва Африқо

**Ташкилоти якдилии халқҳои Осиё ва Африқо** (ТЯХОА) — ташкилоти байналхалқии ҷамъиятиест, ки бо мақсади ба ҳам мутобиқгардонӣ ва пурзӯр намудани муборизаи озодихоҳии халқҳои Осиё ва Африка таъсис ёфтааст. Дар Конференцияи 1-уми якдилии халқҳои Осиё ва Африка (26 декабри 1957—1 январи 1958, Қоҳира) бо номи Совети якдилии мамлакатҳои Осиё ва Африка ташкил шуд ва дар Конференцияи дуюм (апрели 1960, Конакри) номи ТЯХОА-ро гирифт. ТЯХОА тақрибан 80 ташкилот, партияҳои сиёсӣ, ҳаракатҳои миллии озодихоҳӣ, комитетҳои якдили ва ғайраро муттаҳид менамояд.

Комитети советии якдилии мамлакатҳои Осиё ва Африка аз рӯзи таъсис ёфтани ТЯХОА аъзои он аст. Органи олии ТЯХОА—Конгресс (дар се сол як маротиба даъват мешавад). Органҳои роҳбарикунанда — Совет (бо иштироки намояндагони тамоми аъзоёни ТЯХОА) ва Президиум (сессияи Совет соле як маротиба ва сессияи Президиум соле ду маротиба даъват карда мешавад). Органи иҷроияаш Котиботи доимӣ. Котиби генералӣ Н. А. Раззоқ, (Ироқ) мебошад.

Қароргоҳаш шаҳри Қоҳира.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Маҳмадалӣ Қурбонзода

**Маҳмадалӣ Қурбонзода** (*Қурбонзода Маҳмадалӣ Раҳмат*; зод. 20 феврали 1985, ноҳияи Восеъ, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ (2021), профессор.

## Зиндагинома
Маҳмадали Қурбонзода 20 феврали соли 1985 дар ноҳияи ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби № 33-и ноҳияи Восеъ соли 2002 ба факултети иқтисодии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон дохил шуда, онро соли 2007 аз рӯи ихтисоси ҳисоби бухгалтерӣ ва аудит хатм кардааст. Соли 2022 Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз руйи ихтисоси идоракунии давлатӣ хатм кардааст.

## Корнома
Баъди хатми донишгоҳ дар Институти иқтисодиёти кишоварзии Академии илмҳои кишоварзии Тоҷикистон ходими хурди илмӣ (2007), иқтисодчӣ (2007—2008), аспиранти шуъбаи рӯзона ва раиси олимони ҷавони ИИК АИКТ (2008—2012), ходими илмӣ (2011), ходими калони илмӣ (2012) ва мудири шуъбаи омӯзиши муаммоҳои иҷтимоию-иқтисодии ноҳияҳои кӯҳистони Институти иқтисодиёти кишоварзии Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (2012—2013) ва ҳамзамон солҳои 2011—2012 муаллими калони кафедраи фаъолияти бонкии Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон буд.

Дар солҳои 2013—2014 мудири кафедраи идоракунии давлатӣ ва маҳаллии факултети иқтисод ва идораи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2014—2020 директори Коллеҷи технологии шаҳри Душанбе, аз феврали 2020 то ноябри 2020 директори Коллеҷи информатика ва техникаи компютерии шаҳри Душанбе ва дар солҳои 2020—2022 ректори Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон буд.

Маҳмадалӣ Қурбонзода аз 29 январи соли 2024 ректори Донишгоҳи давлатии Бохтар таъйин шудааст.

### Вакилӣ
Маҳмадали Қурбонзода узви ҲХДТ аз соли 2011 ва вакили Маҷлиси вакилони ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе даъвати шашум ва аз 14 августи соли 2022 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст.

## Таълифот
Муаллифи беш аз 50 асари илмӣ, аз ҷумла 4 китоби дарсӣ ва 3 монография мебошад.

## Ҷоизаҳо
* 2014 — ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника
* 2015 — унвони Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон
* 2021 — медали «Хидмати шоиста».

## Эзоҳ
Заробиддин Қосимӣ

**Заробиддин Қосимӣ** (*Сироҷов Заровудин Қосимович*; зод. 4 ноябри 1967, ҶШС Тоҷикистон) — давлатмард ва сафири тоҷик, Фиристодаи фавқулода ва мухтори дараҷаи II. Котиби матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2024).

## Зиндагинома
Заробиддин Қосимӣ 4 ноябри соли 1967 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Солҳои 1974—1984 дар мактаби миёна, солҳои 1984—1991 дар шуъбаи забони арабии факултаи Забонҳои шарқи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таҳсил ва дар солҳои 1986—1988 дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хидмати ҳарбӣ кардааст.

### Хонавода
Оиладор ва падари шаш фарзанд.

## Корнома
Заробиддин Қосимӣ солзли 1991—1992 муаллими забонҳои арабию форсӣ ва забону адабиёти тоҷик дар мактаби таҳсилоти ҳамагонии рақами 48 шаҳри Душанбе, 1992—1993  ходими хурди илмии Пажӯҳишгоҳи ҳуқуқ ва фалсафаи шарқи Академияи илмҳои Тоҷикистон, 1993—1996 — нозир ва нозири калони Маркази матбуоти Вазорати корҳои дохилии ҶТ, 1996—2005 сардори Маркази матбуоти Вазорати мудофиа ва котиби матбуотии вазири мудофиаи Тоҷикистон, 2005—2015 машваратчии калони Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, мушовири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини роҳбари Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2015—2016 директори Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар»-и назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2016—2020 сафири фавқулода ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Подшоҳии Арабистони Саудӣ, 2020—2024 сафири фавқулода ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Арабии Миср буд.

Аз 29 январи соли 2024 Котиби матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст.

## Эзоҳ
Арӯзи Сайфӣ

«**Арӯзи Сайфӣ**» () — рисолаи илмию таълимиест дар илми арӯз, ки онро соли 1491 Сайфии Бухороӣ таълиф намудааст.

Бо номҳои «Рисолаи арӯз», «Илму-л-арӯз», «Мизону-л-ашъор» ва «Рисолаи Сайфӣ» низ машҳур буда, аз муқаддима ва 112 фасл иборат аст. Дар муқаддима оид ба сабабҳои таълифи рисола, дар фаслҳои 1 — 13 аз таърифи шеър ва моҳияти шоирӣ, нахустин шоирони форс-тоҷик, нахустшоирони қасидасарои форс-тоҷик, эҳтиёҷ ба илми арӯз ва сабаби чунин ном гирифтани ин илм, мавзун ва номавзунии каломи бадеъ, маънии луғавӣ ва истилоҳии тақтеи байт ва кайфияти он; баёни ҳарфҳое, ки навишта мешаванду талаффуз намешаванд, «алиф»-у «вов»-у «ҳо»-ю «ё», «нун»-и сокин ва баъзе ҳарфҳое, ки ҳангоми тақтеи шеър ба эътибор гирифта намешаванд, баёни аҷзои байт (ватад, сабаб, фосила), сабаби байт номидани ду мисраи шеър, рукнҳои солими баҳрҳои арӯз, миқдори баҳрҳо, рукнҳои солим ва фаръӣ сухан меравад. Дар фаслҳои баъдина оид ба баҳрҳои арӯз, доираҳои арӯз, ваҷҳи тасмияи баҳрҳо ва ғ. маълумот дода шудааст. Муаллиф дар боби 112 аз авзони рубоӣ, шаҷараҳои ахрабу ахрам (муханнақ) баҳс оростааст. Забон ва услуби иншои «Арӯзи Сайфӣ» хеле содаю равон аст.

Матни «Арӯзи Сайфӣ» соли 1867 ва 1872 бо тарҷумаи англисӣ дар шаҳри Калкатта (Ҳиндустон) ба табъ расидааст.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Илми арӯз
Сайфии Бухороӣ

**Сайфии Арӯзии Бухороӣ** (; ? — 1503) —  ва адабиётшиноси форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Бухоро ва Ҳирот илм омӯхтааст. Бо доираи адабие, ки Ҷомию Навоӣ сарварӣ мекардаанд, қаробат пайдо намуда, дар муҳити адабии Ҳирот шӯҳрат ёфт. Соли 1487 Ҳиротро тарк карда, ба Бухоро омад.
Назар ба маълумоти сарчашмаҳои адаби Сайфии Арӯзии Бухороӣ ду девони ашъор, се рисола — «Рисолаи арӯз», «Рисолаи муаммо» ва «Рисолаи мусиқӣ» таълиф карда будааст.

Аз онҳо «Рисолаи арӯз» (таълифаш 1491), ки бо номҳои «Илму-л-арӯз», «Мизону-л-ашъор», «Арӯзи Сайфӣ», «Рисолаи Сайфӣ» машҳур аст ва мунтахаби девони ӯ то замони мо расидааст. Сайфии Арӯзии Бухороӣ дар «Рисолаи арӯз» оид ба моҳияти шеъру шоирӣ, шарҳу баёни истилоҳот ва қонуну қоидаҳои арӯз, баҳрҳо ва доираҳои арӯз хеле муфассал ва бо забони содда баҳс менамояд. Сайфии Арӯзии Бухороӣ дар таълифи «Рисолаи арӯз» аз як тараф ба рисолаи дар соҳаи илми арӯз навиштаи гузаштагонаш — Халил ибни Аҳмад, Иброҳим ибни Абдурраҳмони Арӯзӣ, Шамси Қайси Розӣ, Мавлоно Юсуфи Арӯзии Нишопурӣ ва дигарон такя карда бошад, аз тарафи дигар, таҷрибаи эҷодии шоирони маъруфи замонашро низ ба эътибор гирифтааст. Аз ин рӯ, «Рисолаи арӯз» барои омӯхтани таърихи таҳаввули арӯз ва маҳфуз доштани абёти шоирони хурду бузурги давраҳои гуногун, инчунин осори муаллиф сарчашмаи пурқимати назарӣ ва адабист. «Рисолаи арӯз» нахустин бор соли 1867 ва пас аз он соли 1872 бо тарҷумаи англисиаш дар Калкатта ба табъ расидааст.

Довони мунтахаби Сайфии Арӯзии Бухороӣ, ки аз рӯи тадқиқу тавсифи академик Абдулғанӣ Мирзоев се нусхаи он то замони мо расидааст, аз ғазалиёт, қитъаҳо, фардиёт ва муаммоҳо фароҳам омадааст. Ғазалиёти Сайфии Арӯзии Бухороӣ аз ҷиҳати шакл аз ғазалҳои маъмули асри 15 фарқе надоранд, вале аз ҷиҳати мазмун бар хилофи ғазалҳои анъанавӣ бештар ба таърифу тавсифи аҳли ҳунар — кафшдӯз, пардозгар, косагар, оҳангар, табиб, рангрез ва дигарон оиданд. Баъдтар маҷмӯи ин гуна шеърҳо унвони «Шаҳрошӯб»-ро гирифтанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Аҳмад ибни Иброҳими Нишопурӣ

**Аҳмад ибни Иброҳими Нишопурӣ** (; ) — донишманд,  ва и форс-тоҷик, муаллифи китобҳои «Иститору-л-имом», «Рисолату-л-муъҷиза» ва «Исботу-л-имома».

## Эзоҳ

## Адабиёт

*
Хосият Рустам

**Хосияти Рустам** () соли 1971 дар деҳаи Олмоси ноҳияи Чусти вилояти Намангон таваллуд шудааст. Дар факултаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Ӯзбекистон (1988—1993) ва Донишгоҳи олии адабиёт (2001—2004) таҳсил кардааст.

Аз соли 2015 сармуҳаррири рӯзномаи «Ҷаҳони китоб» мебошад. Китобҳои ашъори «Осмондаги уй» (1997); Начот (Наҷот) (2003); Ридо (Мантия) (2004); Девор (Девор) (2006); август (2008); Ишғол (Шуғл) (2011); 40:0 (2011); Unutilgan yillar (Солҳои фаромӯшшуда) (2014); Юпанч (Тасалӣ) (2005); Бебош булутлар (Абрҳои беназорат) (2019).

Китобҳои ӯ ба забонҳои хориҷӣ ва дигар кишварҳо нашр шудаанд, аз ҷумла: Ertasi yoʻq kunlar (Рӯзҳои бе фардо) (нашр дар Туркия, ба туркӣ тарҷумаи Башир Оксуз (2008); Qorxunç (Нашр дар Озарбойҷон), ба забони озарбойҷонӣ тарҷума кардааст (2009). Китобҳои ӯ дар Қазоқистон, Колумбия, Русия, ИМА ва дигар кишварҳо ба забонҳои қазоқӣ, испанӣ, русӣ, инглисӣ, олмонӣ ва ғайра низ нашр шудаанд.

Вай дар ҷашнвораҳои мухталифи байналмилалии шеър ширкат варзид ва дар ҷашнвораи байналмилалии шеъри Таиланд (2018) ҷоизаи эҷодӣ гирифт. Шеърҳои Марина Цветаева, Евгений Еутушенко, Анна Ахматова, Борис Пастернак, Ромиз Ровшен, Нигар Рефибейли, Ризо Халил, Негиб Фозил Кисакурак, Хусну Дағларҷаро ба ӯзбекӣ тарҷума кардааст. Хосияти Рустам соли 2004 бо медали «Шӯҳрат» мукофотонида шуда, узви Иттифоқи нависандагони Узбакистон аст. Вай соли 2015 барандаи Ҷоизаи байналмилалии Озарбойҷон ба номи Микаил Мушфик шудааст. Аз соли 2019 узви Иттифоқи нависандагони Озарбойҷон аст. 

Хосияти РУСТАМ СЕЗДАХУМ Лауреати Ҷоизаи байналмилалии ба номи Наҷӣ Нааман (2021) Резиденти Барномаи байналмилалии адибони Донишгоҳи Айова (2021) Узви Иттифоқи журналистони Озарбойҷон (2021) Ҷоизаи олии «Рицари тиллоӣ» (барои тарҷумаҳои интихобшуда) шеъри муосири рус ба ӯзбекӣ) (2021) Шеърҳояш ба зиёда аз 30 забон тарҷума ва китобҳояш дар чандин кишварҳои хориҷӣ нашр шудаанд. 

## Эзоҳ
Кашпо

[мини| Кашпо дар санъати ороишии [:ru:Арт-нуво|арт-нуво ]]
**Кашпо (зарфи ороишёфтае, ки гулдонро дохилаш мегузоранд)** (аз , тарҷумаи таҳтуллафзӣ «пинҳонкунандаи гулдон») зарфи ороишӣ, ки ба мисли гулдон дар қисми поёнӣ  сӯрохӣ надорад, дар дохили он кӯза бо гиёҳ гузошта мешавад.

Кашпоҳо аксар вақт аз плостик, чӯб, филизот, матоъ, бофташуда бо ресмон ё ришта, сафол... сохта мешаванд. Барои хонаҳои берунӣ ё хунук, маводи ба намӣ тобовар истифода мешавад.

Гурӯҳ:Тарроҳии чашмандоз
Гурӯҳ:Гулкорӣ
Ҷоизаи Оскар (2024)

**96-умин давраи [[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаҳои Оскар]]** — маросиме ба мизбониии Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо (AMPAS), ки аз беҳтарин филмҳои намоишдодашудаи дар соли 2023 таҷлил кард. Ин маросим дар таърихи 10 марти соли 2024 дар толори Театри Долбӣ, Ҳолливуд, (Лос-Анҷелес, иёлати Калифорния) баргузор шуд. Кумедиян Ҷиммӣ Киммел барои чаҳорумин бор мизбони ин барнома буд. Ӯ пештар муҷригари «Оскар»-ро дар давраҳои 89-м (2017), 90-ум (2018) ва 95-ум (2023) уҳдадор буд.

## Феҳристи барандагон ва номзадҳо

### Филмҳо бо чандин номзадӣ / пирӯзӣ

### Дастабандиҳои аслӣ

### Дигар дастабандиҳо

### Ҷоизаҳои вижа

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маросими ҷоизаҳои «Оскар»
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 10 март
Муқова

мини|180x180пкс| Сарпӯши китоби холӣ
**Муқова** -  рӯйпӯши китоб, ҳуҷҷатҳо ва ғайра, инчунин унсури ороиши бадеии онҳо. ин мафҳумро **ҷилд** низ мегуянд. 

## Мақсад
Муқова одатан варақи коғази ғафс ё картони нармест, ки бо чарм, чарми маснуъӣ ва ё коғаз рукаш шуда,  дар атрофи блоки китоб (маҷмуаи коғазҳои бо ҳам духташуда ва ё ширешшуда) насб мешавад. Муқова барои ҳифзи китоб аз фарсудашавӣ хидмат мекунад.  

Баъд аз рӯйи кор омадани таҷҳизоти ҷопгар, баробари васеъ шудани бозори хонандагон ва шиддат гирифтани рақобат, муқова вазифаҳои иттилоотӣ ва таблиғотиро ба даст овард. 

## Намудҳои сарпӯш
Аз рӯи анъана 2 навъи муқоваро вуҷуд дорад: муқоваи сахт ва муқоваи нарм  :

**Муқоваи сахт:**

# муқоваи чармии картондор;
# муқоваи коғазии кардондор;
# муқоваи коғазӣ, чармӣ, плостикӣ, филезӣ... ки бо сими печон омода мешавад.

**Муқоваи нарм:**

# муқоваи коғазии бо гармширеш насбшаванда;
# муқоваи коғазии бо гармширеш насбшавандаи лабгардон

*

## Қайдҳо

## Адабиёт

* Энсиклопедияи тиҷорати китоб. — Ю. Ф Майсурадзе, А. Милчин, Н.П.Маковеев ва ғ. — Эд. 2, аз нав дида баромада ва иловагй - М., 2004. —5-7975-0744-7

## Пайвандҳо

* ГОСТ 7.84-2002: Нашрияҳо. Сарпӯшҳо ва бастаҳо
Шотемур, Шириншо Шириншоевич

**Шириншо Шириншоевич Шотемур** () — радиологи тоҷики аҳли Шӯравӣ ва Рӯсия, номзади илмҳои тиб, дотсент, мудири шуъбаи диагностика ва томографияи радиатсионии беморхонаи Боткини шахри Маскав.

## Даргузашт
Шириншо Шотемури хурдӣ дар синии 88-солагӣ пас аз бемории вазнини тӯлонӣ  дар Маскав 3 июни 2020 даргузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Табибони Русия
Варақи қайд

рост|мини|150x150пкс
**Варақи қайд —** варақи хурди часпдорест, ки дар тарафи пушташширеше махсус дорад. Варақҳо дар шакли дафтар часпонида мешаванд, ки варақҳо ба осонӣ канда мешаванд ва ба ҳама гуна ашё метавонад  бичаспад, пас аз кандан дар осоре аз ширеш намемонад. Одатан, он барои ёддоштҳои кӯтоҳ ва ёдраскуниҳо истифода мешавад.

Ширкати амрикоии 3M бори аввал ба истеҳсоли чунин коғаз таҳти бренди Post-it оғоз кард. Натиҷаҳо аз ҳама интизориҳо зиёдтар буданд: меъёри фармоиши такрорӣ (шумораи одамон ва корхонаҳое, ки пас аз баррасии намуна маҳсулот фармоиш додаанд) аз 90% гузашт - ду маротиба зиёдтар дар таърихи 3M  . Аз соли 1980 инҷониб чунин коғаз бо номи нав дар саросари Иёлоти Муттаҳида Амрико фурӯхта шуд ва як сол пас он дар бозорҳои Канада ва Аврупо пайдо шуд. Соли 1999 маҷаллаи *Fortune* онро ба рӯйхати муҳимтарин ихтирооти асри 20 дохил кард  .

Коғази ёддоштҳои классикӣ то ҳол аз ҷониби 3M таҳти бренди Post-it истеҳсол карда мешавад. Он ранги зард дорад ва андозааш 76х76 мм. аст.

Варақи қайд дар шакли маҷозӣ дар нармафзорҳои компиютери низ мавҷуд аст

## Пайвандҳо
Қаламтарош

мини|'''Қаламтарош''' барои қаламҳои гуногунҳаҷм
мини| '''Қаламтароши''' механикӣ
**Қаламтарош** дастгоҳест, ки тез кардани қаламро осон мекунад. Тарҳҳои гуногуни қаламтарошҳо мавҷуданд - аз дастӣ, ки дар ҷайб ё қуттии қалам ҷойгиранд, то суфтакунакҳои калонтаре, ки дар мизи корӣ насб карда мешаванд (механикӣ ва барқӣ).  

## Таърих
то ихтирои қаламтарош қаламро бо корд тез мекарданд. **Қаламтарош** ин вазифаро хеле осон карда, қаламро боз ҳам тезтар карданд. Баъзе намудҳои махсуси қалам, ба монанди қалами дуредгар, аз сабаби шакли ҳамворашон одатан бо корд тез карда мешаванд.

Бернард Лассимон, математики фаронсавӣ, соли 1828 аввалин патентро (патенти фаронсавии № 2444) барои қаламтарош ба даст овард  .

Дар айни замон, қаламтарошҳо дар шаклҳо ва рангҳои гуногун ба муштариён пешниҳод мешавад.

## Қайдҳо

## Адабиёт

* Чинки // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1961. — Т. IX. — Стб. 551—554.
Аҳмад ибни Имодуддин

**Аҳмад ибни Имодуддин** (; ) — пизишк,  ва кимиёдони форс-тоҷик, муаллифи китоби «Фӣ синоъату-л-иксир».

## Эзоҳ
Аҳмад Бадилӣ

**Шайх Аҳмади Бадилӣ** (; ? — қарни XI, Сабзвор) — шайх, сӯфӣ, зоҳид, ориф ва и форс-тоҷик.

## Эзоҳ
Каримии Самарқандӣ

**Баҳоуддин Каримии Самарқандӣ** (; ? — қарни XII) — и форс-тоҷики аҳли Самарқанд.

## Зиндагинома
Шахси таҳсилдида, донишманди фозилу муътабари Самарқанд будааст, вале дар синни камолот ба сабаби касодии бозори шеъру адаб маҷбур шуд ба шаҳрҳои дигари Мовароуннаҳру Хуросон сафар кунад. Аз эҷодиёти ӯ дар манбаъҳои адабӣ (мас. «Лубобу-л-албоб»-и Авфӣ) рубоиҳо, қасидаҳо, қитъаҳо сабт гардидаанд. Дар ашъораш масъалаҳои ахлоқ ва ҳикмату андарзро матраҳ кардааст. 

Намунаҳое аз ашъори ӯ:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Кофии Бухороӣ

**Саъдуддин Кофии Бухороӣ** () — и қасидасаро ва рубоисарои форс-тоҷики қарни XII.

## Эзоҳ