Роберт Дювал

**Роберт Селден Дювал** (, 5 январи соли 1931, Сан Диего, Калифорния - 15 феврали соли 2026, Мидлберг, Вирҷиния, ИМА) — ҳунарпеша, коргардон ва продюсери амрикоӣ, ки дар филмҳои назаррас, ба мисли "MASH", "Падари рӯҳонӣ" ва "Apocalypse Now" нақш офаридааст. Барандаи ҷоизаи Оскар барои беҳтарин бозигари филми 1983 «Tender Mercy» (ва шаш маротиба номзад ба ин ҷоиза), барандаи BAFTA, ду ҷоизаи Эммӣ ва чор Глобуси тилоӣ.

Роберт Дювал, собиқадори синамои ИМА, як силсила персонажҳои фаромӯшнашавандаи драмавӣ, аз ҷумла амрикоиҳо, маъмурони пулис ва посбонони оддӣ, инчунин шахсиятҳои маъруфи сиёсӣ генерал Роберт Ли, Иосиф Сталинро офаридааст. Дар солҳои 1970-80-ум, бисёр филмҳо бо иштироки ӯ соҳиби ҷоизаҳо ва мукофотҳои муътабари байналмилалӣ дар соҳаи синамо шуданд ва дар байни ҳамкасбонаш дар шумораи филмҳо бо иштироки худ пешсаф аст, аз рӯи версияи Институти филмҳои амрикоӣ ба 100 филми беҳтарин дохил карда шудааст. Ба гуфтаи ҳунарпеша, вестерн жанри дӯстдоштаи ӯ дар синамост.

## Зиндагинома
Дювал дар Сан Диего дар оилаи Уилям Ҳовард Дювал, марди низомии касбӣ, ки баъдтар адмирал шуд, таваллуд шудааст.  Модари Роберт Дювал Милдред Вирҷиния Ҳарт аз насли мустақими генерал Роберт Ли, фармондеҳи нерӯҳои Конфедератсия дар давраи ҷанги шаҳрвандии Амрико мебошад. Падари Дювал ба ибодатгоҳи методизм тааллуқ дошт, Роберт ва модари ӯ пайравони дини масеҳӣ Мэрӣ Бейкер Эддӣ буданд. Ҳамчун писари марди низомӣ, Дювалл як муддат бо волидони худ дар Анна полис, дар наздикии Академияи ҳарбию баҳрии ИМА зиндагӣ мекард. Вай дар мактаби Северн дар Северн Парки Мэриленд ва мактаби Принсипиаи Сент Луиси Миссурӣ таҳсил кардааст. Дар соли 1953 ӯ Коллеҷи Принсипиаро, ки маркази таълимии масеҳии илмӣ дар Элса, Иллинойс мебошад, хатм кардааст. Дювал аз 19 августи соли 1953 то 20 августи соли 1954 дар сафи артиши ИМА хидмат кардааст ва ба ҳайси синфи якуми хусусӣ аз саф бароварда шудааст.

Дар соли 1954, Роберт Дювал ба Ню-Йорк ба хонаи ҳунарии Neighborhood Playhouse даромад. Дар давоми таҳсил, Дювал ҳамчун корманди почта кор мекард. Дар мактаб, ӯ бо Ҷен Ҳэкмен ва Дастин Ҳоффман вохӯрд, ки баъдтар бо онҳо дар майдонҳои наворгирии борҳо вомехӯранд. Мураббии Дювал дар мактаби театрӣ Санфорд Мейснер буд.  Мейснер Дювалро дар таҳияи асари Ҳортон Фут «The Midnight Caller» даъват кардааст. Баъдтар ҳамкории Роберт Дювал ва Ҳортон Фут идома ёфт ва дар фаъолияти ҳунарии Дювал нақши муҳим бозид. Маҳз Фут, ки Роберт Дювалро барои нақши "Тарснок" Рэдлӣ дар филми 1962 барои "To Kill a Mockingbird" тавсия кардааст.
## Фаъолият
Дювал фаъолияти актёрии худро дар Театри "Гейт"-и Ню-Йорк оғоз карда, соли 1958 дар филми "Mrs. Warren's Profession" аз рӯи намоишномаи Бернард Шоу нақши Фрэнк Гарднерро бозидааст. 5 намоишнома намоиш дода шуд, ки нахустнамоиш 25 июли соли 1958 барпо гардид. Кори нави театрии Роберт Дювал нақши Даг дар намоишномаи "Call Me By My Rightful Name" буд, ки аз ҷониби Майкл Шартлиф дар Театри "One Sheridan Square" ба саҳна гузошта шудааст. Нахустнамоиш 31 январи соли 1961 барпо гардид.

Соли 1962 Улу Гросбард намоишномаи «The Days and Nights of BeeBee Fenstermaker»-ро дар асоси намоишномаи драматурги амрикоӣ Уилям Снайдер дар майдони "Sheridan Square Playhouse" ба навор гирифт. Роберт Дювал дар намоишнома нақши Боб Смитро бозид.

28 январи соли 1965 дар театри "Sheridan Square Playhouse" нахустнамоиши "A View from the Bridge" аз рӯи намоиши ҳамноми Артур Миллер баргузор шуд. Коргардон Улу Гросбард ва Дастин Ҳоффман буданд. Хамагй 780 намоишнома намоиш дода шуд, ки охирин намоишнома 11 декабри соли 1966 намоиш дода шуда буд. Роберт Дювал нақши Эддиро бозид ва соли 1965 "барои иҷрои барҷаста" дар ин нақш ба ҷоизаи "Obie" сарфароз шуд.

Соли дигар Дювал дар намоишномаи бродвеии Фредерик Нотт "Wait Until Dark" нақш бозид. Ин намоишнома баъдтар асоси филми "Wait until dark"-и соли 1967 буд, ки коргардонаш Теренс Янг  буда, ҳунарпешаи маъруф Одрӣ Ҳепбурн нақш бозидааст. Роберт Дювал хислати психопат Гаррӣ Роти хурдиро офаридааст, намоиш соли 1966 дар театри Бродвей машҳур гардид.

### Оғози фаъолият дар синамо ва телевизион
Соли 1959 Дювал дебюти телевизионии худро иҷро кард, ки ӯ дар намоиши телевизионии "Armstrong Circle Theatre" ӯ нақшҳои эпизод ро дар "The Jailbreak" ва соли 1960 дар "True Identification" баромад кард. Силсилафилм аз соли 1950 то 1957 дар шабакаи телевизионии NBC ва аз соли 1957 то 1963 дар шабакаи CBS пахш шуда, мутобиқгардонидашудаи осори нависандагон ва драматургҳои маъруф буд.

Пас аз ин чанд даъвати дигар ба телевизион, аз ҷумла нақшҳои эпизодӣ дар детективҳо, драмаҳои ҷиноятӣ гирифт. Аз ҷумла, ӯ дар силсилафилмҳои телевизионии «Alfred Hitchcock Presents», «Naked City», «Недоторкані», «U.S. Route 66», «The Twilight Zone», «The Outer Limits», «T.H.E. Cat», «The Fugitive», ва «The Mod Squad».

Дар солҳои 1960-ум ӯ дар синамо боз чанд нақш бозидааст, ки дар байни онҳо на танҳо нақшҳои эпизодӣ, балки аллакай нақшҳои дуюмдараҷа низ буданд. Соли 1963, Дювал дар "Captain Newman, M.D.", нақши капитан Пол Кабот Уинстонро бозид. 

Нақши дуюмдараҷаи Чиза дар филми "Countdown", 1968 ба Дювал пешниҳод намуданд. Ин филм дар жанри фантастикӣ ба навор гирифта шудааст, аммо аз эффектҳои махсуси муосир, кадрҳо, азнавсозии намуди киштии кайҳонӣ маҳрум аст.

Соли 1969 Роберт Дювал дар филми Фрэнсис Форд Коппола "The Rain People" нақши Гордон ва инчунин нақши Нед Пипперро соли 1969 дар "True Grit", ки соҳиби мукофот ва ҷоизаҳои сершумори синамо шудааст, нақш бозиданд.

### Идомаи фаъолият
Аз ибтидои солҳои 1970-ум дар карераи синамоии Роберт Дювал давраи нав оғоз шуд. Вай нақши майор Фрэнк Бёрнсро дар филми «MASH» таҷассум кардааст. Филм муваффақияти калон пайдо кард ва барои Дювал аввалин филми мазҳакавӣ гардид.  Дювал исбот кард, ки у на танҳо нақшҳои драмавӣ, балки нақшҳои мазҳакаро ҳам иҷро кардааст.

Роберт Дювал бо аввалин нақши асосии худ дар филми култи Ҷорҷ Лукас "THX 1138" шӯҳрат пайдо кард. Дар мусоҳиба бо The Times 21 июни соли 2007, Дювал иқрор шуд, ки пас аз кор бо Лукас, ӯ итминон дошт, ки "писар беҳтарин коргардони давраи ӯ мешавад".

Пас аз муваффақияти аввалини воқеӣ, нақши муҳими навбатии ҳуқуқшинос Том Ҳейген дар филми Коппола "Падари таъмидӣ" шуд. Барои ин нақш соли 1972 Дювал ба ҷоизаи Оскар дар номинатсияи "Беҳтарин нақши дуюмдараҷа" пешбарӣ шуд. Соли 1974 Коппола Дювалро даъват кард, ки дар идомаи филми «Падари таъмидӣ II» бозӣ кунад. Нақши ҳуқуқшинос барои як қабилаи мафия ба Дювал аз ҷониби ҷомеа ва мунаққидон эътироф шуд. Асоси муваффақият, ба гуфтаи мунаққидони синамо, қобилияти комилан ба симои қаҳрамони худ табдил додани Дювал буд ва вақте ки ӯ дар экран пайдо шуд, ӯро на ҳамчун актёр Роберт Дювал дар нақ, балки ҳамчун Том Ҳейген қабул мекарданд. Дар қисми сеюми трилогия, қаҳрамони Дювал "мемирад" ва сабаби марг маблағи номувофиқи ҳунарпеша барои нақш буд.

## Ҳаёти шахсӣ

Роберт Дювал чор маротиба оиладор шудааст, ҳунарпеша дар ҳеч кадоме аз ин чор издивоҷ фарзанд надошт.

* Зани аввали ӯ Барбара Бенҷамин буд, ки издивоҷ бо ӯ 31 декабри соли 1964 баста шуда 11 сол давом кард ва дар соли 1975 бо талоқ ба охир расид.
* Дафъаи дуввум 22 августи соли 1982 бо ҳунарпеша Гейл Янгс оиладор шуд. Ин ҷуфт дар соли 1986 барои талоқ ариза пешниҳод карданд.
* Зани сеюми ҳунарпеша Шарон Броффӣ буд, издивоҷ 1 майи соли 1991 баста шуда то соли 1996 давом кард.
* Зани чоруми Роберт Дювал ҳунарпешаи аргентинӣ Лусиана Педраса ( буд. Лусиана аз Дювал 41 сол хурдтар буд. Ин ҳамсарон 6 октябри соли 2004 пас аз ҳафт соли издивоҷи шаҳрвандӣ издивоҷ карданд. Дар мусоҳиба бо нашрияи интернетии WENN 28 октябри соли 2003, Роберт Дювал тафовути назарраси синну сол байни ӯ ва арӯсшавандаашро шарҳ дод: «Фарқияти синну сол ҳеч гоҳ ӯро ба ташвиш наовард. Мо ба ҳама ҷо якҷоя меравем ва ҳама чизро якҷоя мекунем. Чунин менамуд, ки мо ҳамеша якдигарро мешинохтем».

## Филмнома
### Синамо

### Телевизион

## Ҷоизаҳо
* Дар ин саҳифа рӯихати ҷоизаву мукофотҳои бадастовардаи Роберт Дювал ба забони англисӣ оварда шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Коргардонҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XXI
Гурӯҳ:Продюсерони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои театри ИМА