Муҳаммадсолеҳ Кумайлӣ

**Муҳаммадсолеҳ Кумайлии Хуросонӣ** (форсӣ: محمدصالح کمیلی خراسانی тав. 1944, Сомиро) — фақеҳ ва орифи муосир аст, ки ба таълим, таълиф ва тарбияти тасаввуфи исломӣ ба маънои ирфонӣ ва ахлоқӣ машғул аст.

Ӯ яке аз шогирдони Сайид Ҳошим Ҳаддод буд, ки Аллома Теҳронӣ дар китоби "Рӯҳи муҷаррад" аз ӯ ин гуна ёд кардааст: «Аммо аз иродатмандони ӯ — марҳуми Ҳаддод — дар Ироқ, Солеҳи Кумайлӣ буд.»  

## Тарҷумаи ҳол
**Кумайлӣ** дар соли 1320 ҳиҷрӣ (1360 ҳиҷрӣ) дар Сомирои Ироқ ба дунё омадааст. Ӯ дар синни 5-солагӣ аз падараш хондану навиштанро омӯхтааст ва дар синни 10-солагӣ расман дар Сомиро бо падараш таҳсилро оғоз карда, дар мадрасаи илмияи Мирзои Шерозӣ таҳсил кардааст. Кумайлӣ дар синни 15-солагӣ барои идомаи таҳсил ба Наҷаф рафт ва аз бузургоне чун Сайид Руҳуллоҳ Хумайнӣ таълим гирифт. 

Пас аз як сол ӯ ба Эрон сафар кард ва сипас ба Наҷаф баргашт ва таҳсили худро идома дод. Пас аз хондани дараҷаҳои олии дарсӣ дар Сомиро ва Наҷаф ва истифода аз уламои бузурги он ҷо, аз қабили Сайид Руҳуллоҳ Хумайнӣ, аз тарафи Сайид Муҳсин Ҳаким ба минтақаи Баълабакки Лубнон фиристода шуд ва чанд сол дар он ҷо роҳбарии як гурӯҳе аз шиаёни он минтақаро бар ӯҳда дошт. Ӯ хидматҳои гуногун, аз қабили таблиғи аҳком, омӯзиши Қуръон ва ҳамкорӣ бо роҳбари шиаёни Лубнон Сайид Мӯсо Садр анҷом дод ва фаъолиятҳои сиёсӣ ва иҷтимоии худро дар Лубнон ва ҳаф кишвари дигар идома дод. 

Кумайлӣ аз рӯи ишқу эҳтироми махсусе, ки ба Сайид Руҳуллоҳ Хумайнӣ дошт, пас аз пирӯзии Инқилоби Исломӣ ба Эрон омад, то ба фаъолиятҳои инқилобӣ дар Эрон кумак кунад. Аз соли 1396 қамарӣ ба Қум омада, ба идомаи таҳсил ва хидматҳои динӣ машғул шуд.

Ӯ аз он уламои ахлоқу ирфон аст, ки эҳтирому ишқи вижае ба Сайид Алӣ Хоманаӣ (Раҳбари Эрон) дорад ва борҳо ӯро бо унвони «фақеҳи ориф» хитоб кардааст ва изҳор доштааст:

«Бар мо мусаллам аст, ки Хоманаӣ як фақеҳу орифи беҳамто аст, ва итоати ӯ бар ҳамаи мусулмонон ваҷиб аст.»

## Устодон
### Устодони фиқҳ дар Ироқ
* Мирзо Алӣ Ғаравии Табрезӣ
* Муҷтабо Ланкаранӣ
* Абулқосим Доварии Исфаҳонӣ
* Сайид Насруллоҳ Мустанбит
* Сайид Рухулло Хумайнй
* Сайид Маҳмуд Ҳусайнии Шоҳрудӣ
* Сайид Абулқосим Хуӣ
* Сайид Муҳсин Ҳаким
* Мирзо Боқири Занҷонӣ (Наҷаф)

### Устодони фиқҳ дар Эрон
* Сайид Муҳаммадризо Гулпойгонӣ
* Сайид Шаҳобиддин Маръашии Наҷафӣ

### Устодони фалсафа, ахлоқ ва тасаввуф
* Сайид Ризо Садр
* Саробӣ
* Ҳасан Ҳасанзодаи Омулӣ
* Сайид Ҳошим Ҳаддод

### Маркази тадқиқотии «Тавҳид»
Кумайлӣ дар соли 1396 ҳиҷрии шамсӣ ба ташкили як пажӯҳишгоҳи фарҳангӣ, ҳунарӣ ва пажӯҳишӣ идома дод ва дар соли 1397 ҳиҷрӣ Маркази фарҳангӣ ва ҳунарии Пӯяндагони анвори тавҳид  таҳти назорати Идораи фарҳанг ва иршоди исломии Қум сабти ном шуд.

Ин марказ дар баробари интишор ва таълифи осори Муҳаммадсолеҳи Кумилӣ, дар ҳоли ҳозир Анҷумани уламои ахлоқу тасаввуф, таъсиси Бунёди хайрияи Солеҳия, баргузории конфронсҳо ва нишастҳои ирфонӣ, ёдбуди солонаи Сайид Ҳошим Ҳаддод ва баргузории мавзӯҳои ирфони исломӣ аст. 

## Таълифот
### Асарҳои Оятуллоҳ Кумайлии Хуросонӣ
# Ал-Матлиб ас-Салукия (арабӣ, нашри Дорулмаҳҷа ал-Байзо, Бейрут)
# Тарҷумаи «Ал-Маталиб ал-Салукия» (Интишороти Ороми дил, Теҳрон)
# Тасаввуфи Аҳли Байт ( Интишори Анвар Тавҳид  )
# Шартҳои ҳарбӣ дар фиқҳи исломӣ (Маркази чопи Ситоди Намояндагии Пешвои Олӣ дар Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ)
# Мишкоти дил, шарҳи Матолиби Салукия (нашрияҳои байналмилалӣ)
# Сарчашмаи роз, шарҳи дуои Ифтитоҳ (Нашриёти Анвар Тавҳид )
# Мофатих ал-Салук (нашриёти Ҷумҳурӣ)
# Ҳаддод дар оинаи Ҳаддод, Тарҷумаи ҳол ва аҳволи Сайид Ҳошим Ҳаддод (Нашриёти Анвар Тоҳид )
# Сад манзили дил, Шарҳи Манозил ас-Соирини Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ, 3 ҷилд (Нашриёти Анвар Тавҳид )
# Чилчароғи сулук
# Ахлоқи аҳлибайтӣ
# Наҷвои соликон
# Муноҷоти субҳгоҳӣ
# Тӯшаи соликон
# Матлаи маърифати нафс

### '''Китобҳо дар бораи Оятуллоҳ Кумайлии Хуросонӣ:'''

# "Шайхи ориф", муаллиф: Ваҳиди Барзӣ, нашриёти: "Оёти Ишроқ"
# **"**Диладода**",** муаллиф: Сайид Аббос Мӯсавӣ Мутлақ, нашр: "Осори донишварон"

## Нигорхона

آیت الله محمدصالح کمیلی.jpg|Оятуллоҳ Муҳаммадсолеҳ Кумайлӣ


## Эзоҳ

## Пайванди беруна
* Маркази иттилоотии Оятуллоҳ Кумилӣ 
* Нашриёти Анвори тавҳид 
* Маркази тадқиқоти «Тавҳид». 
* Пойгоҳи худшиносӣ
* Пойгоҳи тасаввуфи исломӣ 

Гурӯҳ:Фақеҳон
Гурӯҳ:Орифони мусалмон