open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Осетияи Ҷанубӣ

**Осетияи Ҷанубӣ** - пойтахташ Схинволӣ
thumb|293px|right|Схинвол, соли 1886

Пеш аз джунбишҳои сиёсий тахминаг 25-30дарсади аҳоли аз гурджиҳо иборат буд. Дар ҳудудҳои шарқий асосан аз гурджиҳо дар раёнҳои ғарбий ва марказий осетинҳо зист мекунанд. Соли 2007-дар Одж(Осетияи джанубий) 47000 осетин ва 17500 нафар гурджи зиндагӣ мекарданд. Бад аз проблемаҳои политикии 2008ум сол гурджиҳо Одж.ро бори дигар тарк карданд. Дар он джанг 500 тани дигар ҳалокат ёфт.2009-сол аҳоли 54500 буд. Русия 600 миллион доллари амрикои инвеститсия равон кард, барой осудаги ва оромии халқ 3700 нафар ҳарбиёни доими фиристод, ин корҳо баргаштани қочоқҳои баргардондани Одж.ро тезонд. Манбаҳои Русия малумот медиҳанки аҳолии Одж. имруз 80000 аст.

## Таърих

## Иқтисодиёт

пойтахти Осетияи джанубий Схинвали , забони давлатиаш осетини,руси, паҳновари 3900 км2,аҳоли 72000(2003).жар Кафкози джанубий джойгиршудагист. Истиқлоли кишвар 1990 ум сол элон шуд вале хукумати Гурджистон намехостки осетинхо мустақил шавад, ин ғайрификриҳо як джунбиши сиёсийро ба миён овард. Ин джунбиш джанги Осетияи джанубий ном гирифт. Бад аз ин джанг кишвар истиқлоли худро элон кард. Русия соли 2008 истиқлоли Осетияи джанубийро этироф кард ,бади як сол Венесуэлаву Никарагуаҳам этироф карданд, дигар кишварҳои дунё Осетияи джанубийро як ноҳияи Гурджистон гўён мешиносан

Иқтисоди Одж.

Гурӯҳ:Кишварҳои нима-эътирофшуда
Язғулом

**Ҷамоати Язғулом** (язғуломӣ: Йуздом) ҷамоатест дар ноҳияи Ванҷ Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон.

## Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо
 
## Мардум

## Деҳоти ҷамоат

## Эзоҳ

Язғулом
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Ванҷ
Ҷуртелеку Шимлеулуй

**Джуртелеку Шимлеулуй** () яке аз шаҳрҳои вилояти Сэлаж, Руминия аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Дарёи Темза

**Дарёи Темза** - Themes River аз байни пойтахти Бритониёи Кабир Лондон мегузарад

Гурӯҳ:Дарёҳои Инглистон
Ҷулианна Мур

**Ҷулианна Мур** () () — ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Барандаи ҷоизаи «Эмми» (1988, 2012), «Глобуси тилоӣ» (2013, 2015) ва BAFTA (2015) аст.

## Инҷоро ҳам бингаред

* IMDB

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико‎
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Эмми
Гурӯҳ:Барандаи ҷоизаи «Глобуси тилоӣ»
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Windows 7

**Windows 7**  — ҳафтумин нусхаи системомил аз маҷмуаи Microsoft Windows, ки дар таърихи 22 октябри соли 2009 ба бозор арза шуд. Windows 7 барои истифода дар компютерҳои шахсӣ шомили анвоъи хонагӣ ва идорӣ тавлид шудааст.

## Эзоҳ
Схинвалӣ

**Схинволи** - пойтахти Гурҷистон
thumb|293px|right|Схинвол, соли 1886

Аҳоли Осетияи джанубий асосан аз осетинҳо дар шаҳрҳо  русу картлиҳо(гуржи) ва дар бахе канори мамлакат дигари славяниҳо туркиҳову курдон ҳам зиндагони мекунан. Ҳозир рӯз ба рӯз гуржиҳо кам шуда истоден.

## Таърих

## Иқтисодиёт

## Нигаред
* Гурҷистон

## Пайвандҳо
* Схинвол.ru
Даргириҳои шадид дар Осетияи Ҷанубӣ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Осетияи Ҷанубӣ
Арара

**Арара** () — шаҳр дар Бразилия.

## Пайвандҳо
* Сайти расмӣ 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Нерӯгоҳи барқи обии «Хоруғ»

**Нерӯгоҳи барқи обии «Хоруғ»** — дар шаҳри Хоруғ ҷойгир аст. НБО «Хоруғ» дар соли 1970 ба истифода дода шуда, 5-то дастгоҳи он ҳамагӣ 9000 кВт барқро истеҳсол мекунанд.
## Таърих
19 марти  соли 1933 бюрои КМ ҲК(б) Тоҷикистон  хоҳиши бюрои обкоми ВМКБ-ро дар бобати бунёди нерӯгоҳи барқӣ ба инобат гирифт. Ба Нарком (вазири) хоҷагии коммуналӣ супориш дод, ки қарори КМ КМ ҲК(б) Тоҷикистонро дар бобати бунеди неругоҳи барқӣ дар Помир иҷро намояд.

Дар  натиҷаи кушишҳои Ҳукумати ВМКБ баҳори соли 1934 дар Бадахшон нерӯгоҳи дизелӣ  ба кор даромад. Нерӯгоҳи дизелӣ имконият дод, ки муассисоти давлатӣ, беморхона нонвойхона ва алоҳида хонаҳои шаҳри Хоруғ чароғон гардад. Баробари ин пайдост, ки нерӯгоҳи дизелӣ хеч гоҳе имконият надорад, ки ба рушди саноатӣ ва муассисаҳои хидматрасонӣ мусоидат намояд.
Ҳукумати вилоят 10 марти соли 1934 масъалаи бунеди нерӯгоҳи барқии Хоруғро мавриди муҳокима қарор дода, таъкид кард ки қудрати нерӯгоҳи барқӣ бояд аз 1000 кВт кам набошад. Ба ин хотир кумиссиюни давлатӣ таъсис дода шуд.
Ҳукумати вилоят ба хотири ҳар чи тезтар сомон ёфтани кор фикру дархости кумиссиюнро ба Ҳукумати Тоҷикистон пешниҳод кард. Ҳукумати Тоҷикистон 24 августи соли 1934 фикру андешаҳои кумиссиюни Ҳукуматӣ бунеди нерӯгоҳи баркии Хоруғро бо кулӣ чузъиёташ тасдиқ кард. Яъне 1000 кВт арзиши бунёди нерӯгоҳи барқӣ 2296 сӯм буд.

26-уми октябри соли 1939 Ҳукумати вилоят масъалаи рафти кор дар нерӯгоҳи барқии Хоруғро муҳокима намуда, қайд кард, ки таввасути имдоди Ҳукумати ҷумҳурӣ соли 1939 то ҳолати 25 октябр иҷрои нақшаи солона 104,8 дар сад иҷро гардид. Дар сохтмон ба ҷойи 3400 ҳазор дар нақша пешбинӣ шуда, 3522,4 ҳазор сум корҳо сомон дода шуд.
## ҶСК Ширкати «Помир Энерҷӣ»
Баъди таъсисёбии ҶСК Ширкати «Помир Энерҷӣ» азнавсозии таҷҳизоти гидромеханикӣ ва системаи идоракунии он амалӣ гардид. Бо мақсади таъмини фаъолияти самарабахши НБО-и «Хоруғ» ду намуди ситема – системаи ПУМА – панели идоракунӣ бо дастгоҳҳои хурд, ва системаи САУ — тарзи идоракунии автоматикии гидроагрегатҳо ҷорӣ гардид. 
## Пайвандҳо
* Сомонаи ҶСК "Помир Энерҷӣ" 

Гурӯҳ:Энергетикаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нерӯгоҳҳои барқи обии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
Шаҳристон

мини|280x280пкс|Устонҳо ва шаҳристонҳои Эрон
**Шаҳристон** () — яке аз воҳиди маъмурии бахшбандиҳои кишварӣ дар Эрон ва бисёре аз кишварҳои ҷаҳон аст. Шаҳристон баробари контӣ () дар Бритониё ва Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва баробари **[[вулусволӣ]]** () дар Афғонистон, **[[ноҳия]]** дар Тоҷикистон ва **[[район]]** дар Русия аст.
 
Дар бахшбандиҳои кишварии Эрон, шаҳристон  воҳиди маъмурии  хурдтар аз устон ва бузургтар аз бахш аст. Ҳар устон ба чандин шаҳристон ва ҳар шаҳристон ба чандин бахш бахшбандӣ мешавад.
 

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* Феҳристи бахшҳои Эрон
* Феҳристи деҳистонҳои Эрон
* Феҳристи рустоҳои Эрон


Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Эрон
Деҳистон

**Деҳистон** () —  хурдтарин воҳиди тақсимоти кишварӣ дар Эрон аст, ки дорои маҳдудаи ҷуғрофиёии муъаяйн буда ва аз ба ҳам пайвастани чанд русто, макон, мазраъаи ҳамҷавор ташкил мешавад, ки аз лиҳози муҳити табиъӣ, фарҳангӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоъӣ ҳамгун буда ва имкони хадамотрасонӣ ва барномарезӣ дар систему шабакаи воҳидеро фароҳам менамояд.

Деҳистон зермаҷмуъае аз бахш аст. Воҳидҳои бузургтар аз бахш ба тартиб иборатанд аз шаҳристон ва устон.
 
Маркази деҳистон мунҳасиран рустое аз ҳамон деҳистон аст, ки муносибтарин маркази хадамоти рустоии он маҳдуда шинохта мешавад.

Намояндаи давлат дар деҳистон деҳдор хонда мешавад. Сохтмону созмони идории маҳалли фаъолият деҳдор деҳдорӣ ном дорад.

Бино бар Қонуни таъорифу завобити тақсимоти кишварии Эрон, ҳадди ақалли ҷамъияти деҳистон бо дар назар гирифтани вазъи парокандагӣ ва иқлими кишвар ба се дараҷаи тарокумӣ ба шарҳи зер тақсим мешавад: 
* а) тарокуми зиёд — 8000 нафар. 
* б) тарокуми мутавассит — 6000 нафар. 
* в) тарокуми кам — 4000 нафар. 

Деҳистонҳои мавҷуд, ки аз назари вусъат, ҷамъият ва дастрасӣ дорои тарокуми матлуб буда дар қолаби мавҷуд боқӣ ва он теъдод аз деҳистонҳое, ки аз ин лиҳоз номутаносиб мебошанд аз тариқи тақсим ва ё идғом таъдил ва ба деҳистонҳои ҷадид табдил хоҳанд шуд. 

## Эзоҳ

 


Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Эрон
Гурӯҳ:Зербахшҳои Эрон
Комилҷон Холов

**Комилҷон Холов** (*Холов Комилҷон Маҳмадраҳимович*; 6 июли 1983, ҶШС Тоҷикистон) — рӯзноманигори тоҷик.

## Зиндагинома
Комилҷон Холов 6 июли соли 1983 дар оилаи хидматчӣ таваллуд шудааст. Мактаби миёнаро то синфи 3 дар мактаби миёнаи № 1 ноҳияи Файзобод хонда, сипас таҳсилро аз синфи 4 дар мактаби миёнаи № 59-и шаҳри Душанбе то синфи 9 идома додааст. Маълумоти миёнаи асосиро бо гирифтани шаҳодатномаи намунаи «аъло» соҳиб гардидааст. Маълумоти пурааи миёнаро низ, бо хатми мактаб- экстернати № 35-и шаҳри Душанбе бо гирифтани атестати намунаи «аъло» соҳиб шудааст.

Соли 2000-ум ба факултаи ҳуқуқшиносии ДДМТ дохил шуда, онро соли 2005 аз рӯйи ихтисоси «Ҳуқуқшинос» бо гирифтани дипломи аъло хатм намуд. Соли 2001 дар курсҳои кӯтоҳмуддати таҳияи филмҳои ҳуҷҷатӣ (аз рӯйи барномаи «Save the children UK») дар шаҳри Тошкенти Ҷумҳурии Узбекистон таҳсил намудааст. Соли 2007 аз курсҳои омӯзишии телевизион ва радио (аз рӯйи барномаи JICA) дар шаҳрҳои Осака ва Токиои Ҷопон гузаштааст.

Аз моҳи октябри соли 2007 то моҳи марти соли 2008 дар курсҳои шашмоҳаи омӯзиши забони англисӣ (дар донишгоҳи Теikyo Loretto Heights University) Ииёлоти Колорадои ИМА таҳсил намудааст.

Фаъолияти кориашро соли 2000-ум аз Маркази кӯдакон ва наврасони Идораи маорифи шаҳри Душанбе, аз вазифаи ташкилотчии корҳои фарҳангӣ — оммавӣ шурӯъ намудааст. Аз соли 2003 то 2005 дар Мактаби махсуси ҷумҳуриявии Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои ёрдамчии директор оид ба тартибот ва муовини директор оид ба тарбия кор кардааст. Аз 15 сентябри соли 2005 дар телевизиони Тоҷикистон фаъолият мекунад. Аз 15.09.2005 то 4.04.2006 дар вазифаи сармуҳаррири идораи барномаҳои фароғатӣ ва аз 04.04.2006 то 19.01.2007 дар вазифаи муовини директори Шабакаи якуми телевизиони Тоҷикистон кор кардааст. Аз соли 2007 то ҳол дар вазифаи сармуҳаррири гурӯҳи эҷодии барномаҳои муаллифии «Симо»-и Шабакаи якуми телевизиони Тоҷикистон фаъолият карда истодааст.

Соли 2007 бо нишони «Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ
Оли Сомон (деҳа)

Оли Сомон (то тобистони соли 2008 — Олий Совет) — деҳаест дар ҷамоати Зайнабободи ноҳияи
Рӯдакии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Санаи ташкилшавиаш — 1930.
Деҳа дорои 4000 нафар аҳолӣ буда, аз маркази ноҳия (шаҳраки Сомониён) 2 км дуртар аст.
Андешакада

**Андешакада** () ё **конуни тафаккур** ё **утоқи фикр** () — созмон, муассиса, ширкат ё гурӯҳе, ки кор ҳидояти пажӯҳишро анҷом медиҳанд ва даргири масоили мухталифе чун сиёсатгузориҳои иҷтимоъӣ, роҳбурди сиёсӣ, иқтисодӣ, илмӣ, ё мавзӯъот марбут ба фановарӣ ё сиёсатҳои тиҷорӣ ё ҳатто тавсияҳои низомӣ ҳастанд. Дар дунёи кунунӣ навъе созмони вежа барои тафаккур ва пажӯҳиш дар ҳавзаи сиёсатсозӣ, тасмимсозӣ ва тавлиди идея, мутолиоти миёнриштаӣ вуҷуд дорад, ки бар асли ҷамъандешӣ ва идеяпарозӣ устувор аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* ''Think Tank Explosion: Growth of the Independent Think Tank Industry in the United States''  — Special report charting the dramatic increase in the number of independent U.S. think tanks since the end of World War II.

Гурӯҳ:Пажӯҳиш
Гурӯҳ:Сиёсат
Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ
Алексей Дьяков

**Алексей Дяков Михайлович**- дар мавзеъи Лучакови губернияи Твер таваллуд шудааст. Ходими сиёсӣ, ки дар зиндагии халқи Бадахшон ва Тоҷикистон, дар барпо намудани ҳокимияти шуравӣ дар Помир шуғл варзидааст. Дар арафаи инқилоби февралӣ узви РСДР (П) мегардад. Баъди хондан дар донишгоҳи Томск чун муборизи фаъол шомили ҳайати инкилобчиҳо гардид. Соли 1920 ба Москва омада факултаи тибии Донишгоҳи давлатии Москваро хатм мекунад. Баъди хатми он ба Осиёи Миёна меояд, ки дар ин ҷо бародараш Таричан Михайлович Дяков дар мақомоти ВИК кор мекард. Соли 1921 чун табиби ҳарбӣ дар ҳайати сегонаи ҳарбӣ - сиёсӣ ба Помир омад. Соли 1923 чун табиби ҳарбӣ дар Тошканд кор кард. Сипас мудири шуъбаи тахтонии ташвиқоту тарғиботи КМ ВКП  (б) Туркистон интихоб гардида, якбора сардори шуъбаи тоҷикии донишгоҳи коммунстии Осиёмиёнагиро низ ба уҳда дошта, барои таъсиси Дорулмуаллимини тоҷик (ш. Тошканд) хидматҳои сазовор кард.

Соли 1924 комиссари халқии тандурустии ҶМШС Тоҷикистон интихоб шуда,дар айни ҳол  шуъбаи ташкилии ҳизбии бюрои ташкили КМ ВКП (б) –и  Ӯзбекистон дар Тоҷикистонро уҳдабарӣ мекард.

Сипас ӯ худро куллан ба омӯзиши таърихи Ҳинду Осиёи Марказӣ бахшид. Доктори илми таърих, мудири сектори Пажӯҳишгохи  АИ ИҶШС, устоди донишгоҳи давлатии Москва, муаллифи силсилаи мақолаҳо ва монографияҳо дар тайёр кардани кадрҳои тоҷик равнақи илм дар Тоҷикистон хидматҳои босазое дорад.
Абдурраҳим Ҳоҷибоев

**Абдурраҳим Ҳоҷибоев**  — сиёсатмадор, ходими ҳизбӣ 
## Зиндагинома
alt=Абдураҳим Ҳоҷибоев — сиёсатмадор, ходими ҳизбӣ|thumb|Абдурраҳим Ҳоҷибоев — сиёсатмадор, ходими ҳизбӣ
Абдурраҳим Ҳоҷибоев соли 1890 дар Хуҷанд дар оилаи деҳқони миёнаҳол таваллуд ёфта, дар мактаби русию маҳаллии Хуҷанд таҳсил кардааст. Баъди ғалабаи Инқилоби Октябр дар шуъбаи зироати Университети давлатии Туркистон дониш омӯхтааст. Соли 1918 дар вилояти Закаспии ҶМШС Туркистон, солҳои 1919-1922 дар уездҳои Қуқанд фаъолият меварзад. Солҳои 1925-1928 ба ҳайати комиссари зироати ҶМШС Ӯзбекистон кор кард. Сипас чун Раиси Шӯрои Нозирони тоҷик дар пеш бурдани хоҷагии халқи Тоҷикистон саҳми калон гузошт. Соли 1929 очерки иқтисодии ӯ «Тоҷикистон» дар Маскав нашр шуд. Мувофиқи қарори КМ ВКП(б) ва Пленуми КМ ВКП(б), комиссияи марказии назорати ҳизбии ҲК(б) Тоҷикистон соли 1933 Абдурраҳим Ҳоҷибоев чун «миллатчии буржуазӣ» айбдор гардида аз вазифаи раиси ШКХ Тоҷикистон озод шуда ҳамроҳ бо Нусратулло Махсум ба Москва фиристонда шуд. 8 июли соли 1937 бо баҳонаи алоқаи наздик доштанаш бо гурӯҳи зиддишӯравии Н.И. Бухарин ва хато баровардани роҳи стахановӣ ба ҳабс гирифта шуда, ниҳоят ба қатл расид. (Рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ», 27.IV.1990).

## Эзоҳ

## Пайванд
* 

Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон
Акмал Икромов

**Акмал Икромов** (; ) — ходими давлатӣ ва сиёсатмадори шӯравӣ.

## Зиндагмнома
Акмал Икромов соли 1898 дар оилаи деҳқон таваллуд ёфтааст. Арбоби давлатӣ ва ҳизбӣ ва яке аз ташкилотчиёни ҳизби коммунисти Ӯзбекистон. Фаъолияти ҳизбияш аз вилоятҳои Наманган, Тошкент, Фарғона оғоз гардидааст. Аввал ҷонишини кумитаи инқилобии Намангон, баъдтар котиби кумитаҳои вилоятии РКП (б) дар Фарғона ва Сирдарё буда, сипас ду сол ба ҳайси мудири шуъбаи ташкилӣ ва котиби КМ ҲК Туркистон кор кард. Аз соли 1922 дар Университети коммунистии ба номи Свердлови Москва таҳсил кард. Соли 1925 котиби кумитаи ҳизбии вилояти Тошкент ва дар як вақт котиби КМ ҲК (б) Ӯзбекистон, аз соли 1929 котиби якуми КМ ҲК (б) Ӯзбекистон ва Бюрои Осиёмиёнагии КМ ВКП (б). Вакили анчуманҳои XII, XIV, XVII — уми ҳизб, дар анҷуманҳои XIV-XVI-ум номзад ба узвияи, дар анҷумани XVII-аъзои КМ ВКП (б) интихоб гардид. Узви КИМ-и ИҶШС ва номзад ба аъзоии КИМ, солҳои 1925—1937 узви Президиуми КИМ — и Ӯзбекистон буд. Бо ордени Ленин мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Инқилобгарони Ӯзбекистон
Сайфулло Абдуллоев

**Сайфулло Абдуллоев** (1899, Хоруғ — 1938) — ходими ҳизбию давлатии Тоҷикистон. Аз муборизони барқарор кардани Ҳокимияти Советӣ дар Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Солҳои 1912—1915 дар мактаби русии маҳаллии шаҳри Хоруғ таҳсил кардааст. Солҳои 1916—1918 дар хидмати армияи подшоҳӣ дар Помир буд. Баъди ғалабаи Ҳокимияти Советӣ дар Помир солҳои 1918 — 26 аввал дар сафи отрядҳои револютсионӣ узви комиссияи фавқулода оид ба муборизаи зидди ҳаракати аксулинқилобӣ, ҳаннотӣ ва балвогарӣ, баъд раиси Комитети револютсионии ВМКБ, 1926—1928 мудири шуъбаи тарғиб ва ташвиқи Бюрои ташкилоти ПК (б) ӯзб. дар РАСС Тоҷикистон, прокурори ВМКБ буд. Соли 1928 ВКП (б) Абдуллоев дар вазифаи ҳизбӣ (ҳизби коммунист) ба корхонаҳои саноатии Урал фиристод. Солҳои 1929—1936 котиби масъули Комитети ҳизбии округи Ҳисор, мудири шуъбаи кадрҳои КМ ПК (б) Тоҷикистон, комиссари халқии зироати республика, котиби КМ ПК (б) Тоҷикистон, раиси Комиссияи Марказии назорат ва комиссари Инспексияи коргару деҳқон, 1936—1937 котиби дуюми КМ ПК (б) Тоҷикистон Борҳо аъзои КИМ-и ҶШС Тоҷикистон интихоб гардидааст. Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони съезди XVII ҲК (б) Умумииттифоқӣ
Юлдош Охунбобоев

**Йулдош Охунбобоев** () — ходими давлатии Ӯзбекистон.

## Зиндагинома
Солҳои 1917—1927 раиси комиссияи марказии гузаронидани ислоҳоти замину об. Солҳои 1925—1938 раиси КИМ-и Шӯроҳои ҶМШС Ӯзбекистон, солҳои 1938—1943 Раиси Президиуми Шӯрои Олии ҶШ Ӯзбекистон, ҷонишини раиси Президиуми Шӯрои Олии ИҶШС, депутати Шӯрои Олии ИҶШС ва Шӯрои Олии ҶШС Ӯзбекистон (с. 1938) Президенти якуми ҷумҳурии Ӯзбекистон.

## Эзоҳ
Мавлонбеков Аҳмадбек

**Мавлонбеков Аҳмадбек**  (1897 — 1937)– дар Хуҷанд дар оилаи хаткашон таваллуд шудааст. Аз соли 1917 дар телеграфии Хуҷанд кор кард. Солҳои 1918-1923 мудири шуъбаи меҳнат ва таъминоти иҷтимоии комиҷроияи Хуҷанд, раиси кумитаи ҳизбӣ, раиси кумитаи фавқуллодаи вилояти Фарғона, раиси кумитаи ҳизбии вилояти Самарқанд буд. Дар анҷумани 1 муассисони ҲК (б) Ӯзбекистон (феврали соли 1925) раиси комиссияи марказии назорати ҳизбии ҲК (б) Ӯзбекистон интихоб гардид. Соли 1926 раиси комиссияи баруйихатгирии марказии назорати ҳизбии ҲК (б) Ӯзбекистон, сипас комисари халқии ИКД Ӯзбекистон интихоб гардид.  Соли 1926 раиси комиссияи барйихатгирии аҳолии Ӯзбекистону Тоҷикистон. Солҳои 1927-1930 комиссари халқии адлия ва прокурори ҶШС Ӯзбекистон, солҳои 1931-1933 шунавандаи Институти профессураи сурхи Москва, соли 1933 ҷонишини якуми сектори сиёсии МТС ва совхозҳои пахтакории Осиёи Миёна, солҳои 1934-1937 мудири шуъбаи тарғибу ташвиқи КМ ҲК (б) Тоҷикистон. Вакили анҷуманҳои X ва XIV ҳизб. Дар анҷумани XIV узви комиссияи марказии назорати КМ ВКП (б) интихоб шуд. Борҳо узви КМ ҲК узви КИМ-и Тоҷикистон ва Ӯзбекистон интихоб шуда бо ордени Байрақи Сурх мукофонида шудааст.
Анваров Саидаҳмад

**Анваров Саидаҳмад**  (1894-1938)– дар Конибодом дар оилаи деҳқон таваллуд ёфтааст. Ходими давлатӣ, иштирокчии фаъоли муборизаи роҳи пойдор кардани Ҳокимияти Шӯравӣ дар Тоҷикистон. Узви ҳизби коммунист аз соли 1919. То солҳои 1918 дар мактаби русии маҳаллӣ таҳсил кард. Солҳои 1918-1925 инструктори иттифоқи «Кушчӣ» («Ҷуфтгарон»)-и Конибодом, мудири шуъбаи обу замини вилояти Фарғона. Солҳои 1925-1929 комиссари халқии зироат ҶМШС Тоҷикистон, солҳои 1929-1931 намояндаи доимии ҶШС Тоҷикистон дар ШКХ ИҶШС, солҳои 1931-1933 дар академияи умумииттифоқии хоҷагии қишлоқи Москва таҳсил кардааст. 1933-1935 сардори шуъбаи сиёсии МТС-Шаҳринав, раиси комиҷроияи ноҳияи Варзоб, солҳои 1935-1937 коркуни масъули комиссариати халқии нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон буда, борҳо ба узвияти КМ ҲК (б) Тоҷикистон ва КИМ – и ҷумхурӣ интихоб шудааст. Аз руи маълумотҳои мо хидмати ин марди хирадманд барои дар сатҳи ИҶШС ҳал кардани масоили мубрами ҷумхурӣ хеле калон буда, шахсияти Саидаҳмад Анваров тадқиқоти мушаххас ва мукаммалро мехоҳад.
Сомонаи иттилоъоти ҷуғрофиёӣ

**Сомонаи иттилоъоти ҷуғрофиёӣ**, **СИҶ**, ё **ҶӣЭйЭс** ( — GIS) — сомонаи роёнаӣ барои мудирияту воковии иттилоъоти ҷуғрофиёӣ буда, ки тавонои гирдоварӣ, захира, воковӣ ва намоиши иттилоъоти ҷуғрофиёиро дорад. Ҳадафи ниҳоии як сомонаи иттилооти ҷуғрофиёӣ, пуштибонӣ барои тасмимгириҳои поягузоришуда бар пояи додаҳои ҷуғрофиёӣ мебошад ва амалкарди асосии он ба даст овардани иттилоъотест, ки аз таркиби лояҳои мутафовити додаҳо бо равишҳои мухталиф ва бо дидгоҳҳои гуногун ба даст меоянд.

## Эзоҳ
Депо Пилски Кругляк

thumb|250px|Депо Пилски Кругляк
**Депо Пилски Кругляк** - Санаи сохтмони Депои Пилск ба солҳои 1870-1874 муайян карда шуда, ба инкишофи роҳи оҳан дар сархамини Пруссия алоқаманди дорад. Депо бо шарофати сохти меъмории ғайримукаррарии худ, яке аз иншоотҳои намунави барои якчанд иншооти **Аврупо** гашта бинокрон ҳангоми бунёди биноҳо ба намуди заҳирии он такя мекунанд. Пас аз як чанд соли истифодабари, яъне солҳои 90-уми асри XX ба истифода додани он мавқуф гузошта, ҳамин тавр аз хотирхо фаромуш шуд.

Даххо истиқоматкунандагони гирду атроф ҳолати Депоро дида ба қароре омаданд, ки ин иншооти таърихиро аз нав барқарор созанд.

## Пайвандҳо
* Депо Пилски Кругляк
Ғазоирии Розӣ

**Ғазоирии Розӣ** (; ) — и бузурги эронии аҳли Рай ва аз маддоҳони умарои охири Дайламӣ дар Рай ва низ султон Маҳмуди Ғазнавӣ будааст.

## Зиндагинома
Ҳаёти Абӯ Зайд Муҳаммад Ғазоирии Розӣ дар садаи XI ҷараён ёфта, зодгоҳи ӯ шаҳри Рай аст. Ғазоирӣ таҳсили илмро низ дар Рай гузаронидааст. Маутаассифона доир ба рӯзгор ва эҷодиёти шоир дар ҳеч яке аз сарчашмаҳо маълумоти муфассал ҷой надорад.

Шоир соли 1034 вафот кардааст.

Аз ашъори Ғазоирӣ ба ғайр аз чанд қасида, қитъа ва рубоӣ чизи дигаре боқӣ намондааст, ҳол он ки ӯро дар тазкираҳо чун шоири тавоно ёд мекунанд.

## Осори боқимонда

## Аз қасоид
:: Зи диноргун беду абри сапед,

:: Замин гашта зарину симин само.

:: Чаро н-ояд оҳуи симини ман,

:: Ки бар чашм кардамаш ҷое чаро?

:: Насими ду зулфайни ӯ бигзарад,

:: Баромехта бо насими сабо.

:: Чи гӯямаш, гӯямаш чун бигзарад,

:: Ало, эй насимассабо, марҳабо.

:: Кунам хидмати подшоҳ, то кунад -

:: Маро бар ту бар подшоҳ, подшоҳ.

*** 

:: Саҳаргоҳон яке амдан ба саҳро баргузар, бингар,

:: Ду гардан осмон гӯӣ яке зеру дигар аз бар.

:: Чу барқ аз меғ бидрахшад, ту пиндорӣ яке зангӣ

:: Зи хиргоҳе ба хиргоҳе давонад пораи ахгар.

:: В-аз он ахгар бисӯзад дасташ аз гармиву бетобӣ

:: Аз он осеб бихрӯшад равоне биафканад озар.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Барномаи Адабӣ
Дум

[thumb|Думи [каждум]]
**Дум** —  як қисми тани ҳайвон мебошад. Бештар ширхӯрон монанди гов, шутур, хар, асп ба сафи ҳайвоноти думдор медароянд.

## Думи паррандаҳо
Шутур

thumb|Шутур
**Шутур** - ин ҳайвонест, ки дар биёбонҳо ба муддати тӯлон метавонад бе об зиндагӣ намояд.

Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр
Яҳува

**Яҳува** () — номи Худои миллии подшоҳии Исроил ва баъд аз суқути он, худои миллии подшоҳиҳои шимолии Исроил ва Яҳудо буд. Решаҳои ин худо ҳадди ақал ба аввалҳои асри оҳан ва авохири асри биринҷ мерасад.

## Эзоҳ
Қутос

**Қутос** — ин ҳайвонест, ки дар минтақаҳои баланд ва сард зиндагӣ мекунад. Қутос дорои пашми зиёд мебошад ва шохҳои пурқувват дорад. Дар Тоҷикистон қутосҳо дар Помир дучор мешаванд. Қирғизҳои Афғонистон ҳам қутос парвариш мекунанд. Шири қутос аз шири гов бисёр фарқ дорад; шири қутос серравған аст.

## Номӣ илмӣ
Қутоси ваҳшӣ: *Bos mutus*

Қутоси хонагӣ: *Bos grunniens*

## Эзоҳ
Абри баргаҳо

thumb|Абри баргаҳо ва ё барчасбҳо
**Абри баргаҳо** () — ин намуди визуалии феҳристи гурӯҳҳо ва рӯдаҳо мебошад. Шумораи бисёр истифода бурдани ин ё он гурӯҳ, ҷустуҷӯ, пайвандҳо дар шабакаи интернет аз ягон сомонаи муайян бо вожаҳо, номҳо, ки дар як гӯшаи саҳифа чун акс намоён мешавад. Дар ин акс одатан феҳристи пайвандҳо ба назар мерасанд.

## Нигаред
* Фолксономия
* Гурӯҳбандӣ
* Сомона

Гурӯҳ:Веб 2.0
Гурӯҳ:Интернет
Александр Дедюшко

**Александр Викторович Дедюшко** (20 май, 1962 — 3 ноябр 2007) — яке аз ҳунарпешагони рус буд

## Пайвандҳо
Сомонаи расмии хотиравӣ
Ставропол

**Ставропол** — шаҳр дар Русия, маркази маъмурии вилояти Ставропол.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Соли 1911

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1911]]*
* Мирзо Турсунзода соли 1911 дар деҳаи хушманзараи водии Ҳисор ба дунё омадааст.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1911]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1911
Ваҳдат (шаҳрак, н. Лахш)

**Ваҳдат** (то соли 2008 — *Ҷиргатол*)  — шаҳрак, маркази маъмурии ноҳия ва ҷамоати шаҳраки ноҳияи Лахш.

## Ҷуғрофия
Дар соҳили поёноби дарёи Кабудоб (ҳавзаи дарёи Сурхоби Вахш) воқеъ гаштааст. Аз Ваҳдат то шаҳри Душанбе 284 км; роҳ мум­пӯш.

## Аҳолӣ

## Маориф, фарҳанг ва иҷтимоиёт
Ваҳдат мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, омӯзишгоҳи касб­ҳои техникӣ, омӯзиш­го­ҳи тиббӣ, мактаб-интернат, омӯ­зиш­гоҳи омӯз­горӣ, шуъбаи маориф, 2 мактаби вар­зи­шӣ, ҳавзи шиноварӣ, варзишгоҳ барои 5 ҳазор нафар, ки­тоб­хона, 3 муассисаи фарҳангию фароғатӣ, осор­­хона, кӯ­да­ки­стон, 4 суратгирхона, нуқта­ҳои хидмати маишӣ, маркази савдо, 15 нуқтаи савдои хусусӣ, ошхона, чойхона, шуъбаи алоқа, беморхонаи марказӣ, 5 дорухона, маркази салома­тӣ, аэропорт, автовокзал дорад. Дар Ваҳдат идораи хо­ҷа­гии ҷангал, ҷамъияти матлубот, идораи роҳсозӣ, идораи байторӣ, пой­гоҳи нақлиёт, ситоди ҳолатҳои фав­қулода, идо­раи кишоварзӣ, комиссариати ҳарбӣ, шуъ­баи корҳои дохилӣ, идораи суди ноҳия, прокуратура, муассисаи сер­соҳаи хо­ҷагии манзилӣ-коммуналӣ, идораи нозироти андоз, шуъ­баи омор, сабти асноди ҳолатҳои шаҳрвандӣ (САҲШ), идораи матбаа, коргоҳи табъу нашри «Файзи олам», мас­ҷиди ҷомеи марказии ноҳияи Лахш, анбори Агентии захираҳои давлатӣ, қисми низомии 2120, пойго­ҳи зил­зиласанҷии Институти зилзила­санҷии АИ Ҷумҳурии То­ҷи­кистон ҷойгир шудааст.

## Кишоварзӣ
Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғ­дорӣ ва картошкапарварӣ. Заминҳо аз оби дарёи Пиёзӣ обёрӣ мешаванд.

## Ҳамчунин нигаред
*Ноҳияи Лахш

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Лахш
Донг Хой

**Донг Хой** () — яке аз билоятҳои Вилояти Куанг Бин, Виетнам аст.
## External link
* Донг Хой 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Вйетнам
Водии гургон: Ироқ

**«Водии гургон: Ироқ»** () —  филми туркии соли 2006 бо коргардонии коргардон Сардор Акор. Филмро дар ноҳияи Низипи вилояти Ғозиайнтоб наворбардорӣ карданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои туркӣ
Нанси

thumb|300px|Нанси, фаввораи Нептун дар майдони Станислас

**Нанси́** () — шаҳр ва коммуна дар Фаронса, маркази маъмурии (префектура) департаменти Мёрт ва Мозел дар региони Лотарингия. Аҳолии Нанси беш аз 410&nbsp;508 нафар (додаҳо аз соли 1999), дар шаҳр беш аз 105&nbsp;100 нафар (додаҳо аз соли 2004) зиндагӣ мекунанд. Дар соҳили дарёи Мозел ҷойгир аст. Роҳи оҳани ба Париж, Страсбур, Леж.

## Таърих

## Меъморӣ
Нанси ба шаҳри куҳан бо кӯчаҳои танг ва биноҳои куҳна ҷудо мешавад

## Нигаред
* Донишгоҳи Нанси

## Пайвандҳо
* Office de tourisme de Nancy

Гурӯҳ:Нанси
Саратон

**Саратон** () — маразе, ки дар асари он дар бадан ҷароҳат, варам ва барҷастагиҳо пайдо мешашвад, ки намудаш монанди пои харчанг аст.

## Бемориҳои омосӣ
Бемориҳои омоси ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд:
* гурӯҳи якум — омоси хушсифат, ки бо роҳи чарроҳи табобат мешавад.
* гурӯҳи дуюм — омосҳои бад сифат, ки хусусияти пахншавии беист, автономии ва авзоиши ҳучайраҳо дар мавзеи илат мебошад.
Хучайраҳои хушсифат дар замони муосир хатари зиёд надорад.Табибон рохи пешгирии онро бо усули чаррохи гирифтаанд. Яъне ки ин гурӯҳи саратон дар холл хатаре ба инсон намерасонад , аммо ба табобати духтурон нигоҳ накарда нафароне хастанд ки ба доруҳои додашаванда ва худ чаррохи тобовар нестанд.
Ҳучайраҳои бад сифат хусисиятҳо ва кобилияти авзоиши худро ба ҳамаи ҳучайраҳои насли оянда мегузаронад. Ҳучайраҳои бад сифат бо роҳи табобати кимиёви ва табобати нури ва чарроҳи табобат мешаванд.
Факторҳои, ки боиси пайдоиши бемории омоси мебошанд, то ҳозир дар омузиш хастанд. Як чанд теория ва гипотеза ҳаст, ки то ҳозир ягон намуди онҳо теорияи ягона қабул нашудааст.
Дар натиҷаи омузиши теорияҳо, як чан намуд факторхо муаян шудаанд, ки боиси пайдоиши бемориҳои омоси бадсифат хастанд.

## Ба ин гуруҳ факторҳо дохил мешаванд
* Муҳити зист, анъана, одатҳо.
* Кимёви.
* Агенти нурию, концерогени.
* Дигаргуннии муҳити дохилаи организм.
* Вируси.
Бемории омосҳои бадсифат дар тамоми узви бадани инсон пайдо шуда метавонанд; чунки ҳуҷайраи узувҳои худи одам дар зери таъсири факторҳои дар боло зикр шуда мутатсия шуда ба ҳучайраи бад сифат мубадал мегардад.
Чи хеле, ки мо дар боло зикр кардем бемориҳои омосии бадсифат аз муҳити зист, ва анъана ва одатхо вобастаги дорад.
Дар Ҷумхури Тоҷикистон бемориҳои омоси бад сифати пуст дар вилояти Хатлон аз сабаби иқлими гарм ва дар зери таъсири офтоб зиёд будан, зиёдтар во мехурад.

Бемориҳои омоси бад сифати узвҳои ҳозима аз сабаби пур хури, таъомҳои бирёну равғании бисёр ва хело гарм истеъмол кардан пайдо шуданаш мумкин.
Ин чунин саратони лабу забон, дар Тоҷикистон, аз сабаби одати бади нос каши бисёртар дида мешавад.

Дар як сол зиёда аз 2 миллион одам дар руи замин аз омосҳои бад сифат мемиранд.
Ҳамзамон рақами беморони дар муоинаи тибби ва табобат будан зиёда аз 5 миллионро ташкил медиҳад.

## Барои пешгирии бемории саратон
Ҳар як инсон бояд ҳаёти солимро пеш барад, ва ҳатман дар як сол ду маротиба аз муоинаи тибби гузарад. Дар сари вақт муаян кардани омоси бадсифат ва табобати он боиси саломатии инсон мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Осебшиносӣ
Гурӯҳ:Саратоншинсӣ
Парчами Афғонистон

**Парчами Афғонистон** — матоъи сафед дар таносуби 1:2 буда, дар рӯи он калимаи шаҳодат навишта шудааст. Ин парчам амалан 15 августи 2021 пас аз суқути Кобул ва контроли Афғонистон тавассути Толибон ба тасвиб расид. Пеш аз ин, дар солҳои 1997—2001, ин парчам қаблан ба унвони парчами давлатӣ мавриди истифода қарор мегирифт.

Афғонистон дорои 25 парчам аз замони таъсиси хонадони Ҳутак дар соли 1709 будааст. Танҳо дар қарни бистум, Афғонистон аз 18 парчами миллӣ убур кард, бештар аз ҳар кишвари дигаре дар он давра аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Афғонистон
Қоҳир Расулзода

**Қоҳир Расулзода** (**Абдуқоҳир Абдурасулович Назиров** (то майи соли 2007); тав. 8 марти 1961, ноҳияи Ғафуров, вилояти Суғд, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — ходими сиёсӣ ва давлатии Тоҷикистон, 8-умин Cарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон. Корманди шоистаи Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Қоҳир Расулзода  8 марти соли 1961 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ҷамоати Хистеварз таваллуд шудааст. Маълумот - олӣ. Соли 1982 Институти кишоварзии Тоҷикистонро (ҳоло Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон) бо ихтисоси «муҳандис-гидротехник» хатм намудааст.

## Фаъолияти меҳнатӣ
Фаъолияти меҳнатиро ба сифати техник–санҷишгари санҷишгоҳи сохтмонии иттиҳодияи «Тоҷикирсовхозстрой» дар соли 1982 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров оғоз намудааст. Баъдан дар вазифаҳои муҳандиси шуъбаи истеҳсолӣ, сармуҳандис, сардори КСМ-4, сардори иттиҳодияи «Тоҷикирсовхозстрой» (шаҳри Хуҷанд) фаъолият доштааст.

Аз январи соли 2000 то декабри соли 2006 Вазири мелиоратсия ва хоҷагии оби Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Аз 27 феврали соли 2007 то 2013 – Раиси вилояти Суғд.

Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  аз 23 ноябри соли 2013 сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст.

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2020 бинобар таъсиси Ҳукумати нав Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардид.

Оиладор, соҳиби се фарзанд мебошад.

## Мукофот ва ҷоизаҳо
* унвони «Корманди шоистаи Тоҷикистон»,  
* ордени Зарринтоҷ дараҷаи II,
* медали ҷашнии «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»,   
* мукофоти давлатии Ҷумҳурии Ӯзбекистон – ордени «Фидокорона хизматлари учун» (Барои меҳнати фидокорона). 
## Нигаред низ
* Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо
*
Гурӯҳ:Сарвазирони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони тоҷик
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ғафуров
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
7 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои |Гурӯҳ:Ҷашнҳои 7 март]]*

### Миллӣ
 

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 7 март ]]*
 

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 7 март]]*
* 1961 — Қоҳир Расулзода, ходими давлатӣ, сарвазири Тоҷикистон
* 1962 — Шамсиддин Ашӯров, ҳунарпешаи театр.
* 1922 — Зулфия Баҳриддинова, рассоми тоҷик, Рассоми Халқии Тоҷикистон, дорандаи ҷойизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.
* 1936 — Алӣ Бобоев, заминшинос, дорандаи ҷойизаи давлатии ба номи Сино
* 1904 — Василий Кузин (дарг. 1978), коргардони наворбардори филм, Ходими Шоистаи Ҳунари Тоҷикистон.
* 1938 — Ҷӯра Латифов, доктори илми таърих, профессор.
* 1962 — Дониёр Набиев, доктори илми техникӣ.
* 1894 — Мирзо Довуд Ҳусейнов (дарг. 1938), арбоби ҳизбӣ (солҳои 1929—1932 Котиби якуми КМ ПК Тоҷикистон).
* 1936 — Достӣ Шарифов, муаррих, профессор.
* 1995 — Хейли Лу Ричардсон, ҳунарпешаи амрикоӣ
* 

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 март]]*

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0307.html 
* http://www.calend.ru/day/03-07/ 
* Наука, 7.03
* news.bbc 7.03

## Эзоҳ

*
Рӯзи Ғалаба

[thumb|170px|[Медали «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»]]
thumb|Парад дар Москва 2005
thumb|Парад дар Киев 2010

**Рӯзи Пирӯзӣ** — ҷашни пирӯзии ИҶШС бар Олмон дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар солҳои 1941—1945 аст, ки 9 май дар Тоҷикистон, Русия, Украина ва дигар ҷумҳуриҳои пешини Иттиҳоди Шуравӣ баргузор мешавад.

## Таърих
Дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳама мардуми шуравӣ ширкат карда ва дар пирӯзии Иттиҳоди Шуравӣ бар Олмони фашистӣ саҳми хешро гузоштаанд. Аз он ҷумла, аз Тоҷикистон дар набардҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ 58 ҳазор ҷанговар мардонигию шуҷоат нишон дода, сазовори ордену медалҳои давлатӣ гардиданд. 54 кас аз размандагони Тоҷикистон бо баландпоятарин унвони давраи Иттиҳоди Шӯравӣ — Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ сазовор шуданд.

Пас аз ба поён расидани ҷанг, **[[9 май]]** **Рӯзи Пирӯзӣ — ҷашни расмии ИҶШС** эълон гардид ва ҳар сол дар ҳама ҷумҳуриҳои Иттиҳоди Шуравӣ баргузор мешуд.

Рӯзи Пирӯзӣ дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ (солҳои 1941—1945) яке аз ҷашнҳои давраи шуравӣ аст, ки дар Тоҷикистони муосир боқӣ мондааст.

## Баргузории ид
                                                                         
**[[9 май]]** тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», ҳамчун **Рӯзи Ғалабaи халқҳо дар Ҷанги Бузурги Ватани (1941—1945)** эълон гардида дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба иди расмии давлатӣ табдил ёфтаст ва ҳар сол ҷашн гирифта мешавад..

Ба муносибати Рӯзи Пирӯзӣ дар шаҳру вилояту ноҳияҳои Тоҷикистон якчанд кӯча, майдон ва боғи Ғалаба дар Душанбе номгузорӣ шудааст. Дар остонаи ҷашн ҳафтаи «Поси хотир» (аз Тоҷикистон 90 ҳазор ҷанговар дар амалиётҳои ҷангӣ ҷон бохтаанд) дидорҳо бо куҳансарбозони ҷанг баргузор мешуданд, ки барои тарбияи насли наврас нигаронида шуда буданд.

[thumb|200px|[Парчами Ғалаба]]

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Рӯзҳои Ид

Гурӯҳ:Идҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзи Ғалаба
Гурӯҳ:Ҷанги Бузурги Ватанӣ
Гурӯҳ:Идҳои Русия
Гурӯҳ:Идҳои Украина
Вахш

**Дарёи Вахш** () — рӯдест дар Осиёи Марказӣ, ки дар Қирғизистону Тоҷикистон равон аст ва бо рӯди Панҷ пайваста дар Омударё мерезад.

## Решашиносии ном
Вожаи «Вахш» бархоста аз вожаи «vaxšu-» дар эронии бостон аст ва маънояш «боланда, фазоянда» аст. Ҳамин номро юнониён «Ὄξος» навиштанд ва румиён онро лотинӣ карданду «Oxus» нигоштанд. Ин вожа дар номи рӯдҳои Вахшу Вахон (ва эҳтимолан дар номҳои Вахиё ва Ахшу ё Кӯлобдарё, ки туркона Оқсуяш хонем) боз мондааст.
 
Вахш дар даврони бостон сарчашмаи аслии Омударё  шумурда мешуда аз ин рӯд номи бостонияш бар ин рӯд боз мондааст.
## Хусусиятҳо
Дарёи Вахш (Рӯди Вахш)— яке аз калонтарин шохобҳои Омударё буда, аз қисми шарқии қаторкӯҳи Олой дар масофаи 524км ҷорӣ мешавад. Ҳавзаи дарёи Вахш 39100км² мебошад. Шохобҳои калонтарини он аз каторкӯҳҳои Паси Олой сар шуда, дар саробаш номи Карсуро мегирад. Вай дар поёнтар бо номи Кизилсӯ маълум аст. Кизилсӯ аз тафи чап шохобҳои гуногун  дошта, аз водии Олой мегузарад ва ҳудуди Тоҷикистонро ба дигар шохоб ба Муғсӯ ҳамроҳ мешавад. Муғсӯ аз ҳудуди шимоли шарқии Помир сарчашма гирифта, дар сароби худ Баландкиик номида мешавад. Муғсӯ бо Кизилсӯ як шуда Сурхобро ташкил медиханд. Дар қисмати шарқӣ ба Сурхоб дарёи Хингоб якчоя шуда,ба худ номи Вахшро мегирад. Дарёи Вахш дар байни дигар дарёҳои ҷумҳурӣ хусусиятҳои махсус дорад. Давраи сероби моҳҳои июн-июл мебошад. Оби он ҳамеша каму зиёд мешавад. Дар як сония 836м мукааб об ҷорӣ мешавад, ки ин ба 20,4%-и сарфи солона баробар аст. Давраи камобии он ба моҳҳои декабр, январ, феврал ва март рост меояд. Дарёи Вахш яке аз дарёҳои аҳамиятноктарини Тоҷикистон буда, барои обёрии заминҳои пахтакор ва дигар зироатҳои водии Вахш мавриди истифодаи васеъ қарор мегирад. Аз лиҳози иқтисодӣ дарёи Вахш барои рушди қувваҳои истеҳсолкунандаи Тоҷикистон мавқеи бузург дорад.

Дарозои ин рӯд 786 км, паҳнои ҳавзаи обхезаш 39 100 км², миёнгини гузашти обаш 156 м³/с аст. Оби ин рӯд барои обёрӣ дар пахтазорҳо ба кор меравад. Аз дараи рӯди Вахш шоҳроҳи Душанбе — Чанак мегузарад.
## Захираи нерӯи барқӣ ва обёрӣ

Дарёи Вахш захираи нерӯи барқӣ хеле бузург аст. Ин дарё бо якҷоягӣ бо дарёи Панҷ зиёда аз 75%-и захираи нерӯи барқӣ ҷумҳуриро ҷамъ намудааст.

Мавҷудияти релеф, маҳаллу иқлими хоси минтақа яке аз сабаби асосии серобию тезобии дарёи Вахш гардидааст. Чунин шароит имкон фароҳам овардааст, ки аз 1 км маҷрои Вахш (Нерӯгоҳҳои барқии обии Вахш) тақрибан 13000 киловатт нерӯи барқ ҳосил карда шавад Дарёи Вахш яке аз муҳимтарин дарёи обёрикунандаи Осиёи Миёна аст ва афзалияти он зиёд мебошад.

Шаҳрҳои вилояти Хатлони Тоҷикистон - Норак, Сарбанд ва Қӯрғонтеппа дар канораи дарёи Вахш ҷойгир шудаанд ва аз захираҳои оби дарё барои нӯшокӣ ва обёрии заминҳо истифода мебаранд. Дар резишгоҳи дарёи Вахш ба Панҷ мамнуъгоҳи давлатии «Бешаи палангон» ҷойгир аст, ки барои набототу ҳайвоноти он, оби дарё манбаӣ зист аст.

## Пайнавиштҳо


## Инҷоро ҳам бингаред
* Нерӯгоҳои барқи обии Вахш
* Обанбори Норак
* 

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дарёҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо
Зиндони марказии Бағдод

**Зиндони Марказии Бағдод**, дар гузашта машҳур бо номи **Зиндони Абу Ғрайб prison** (; боз Абу Ғраиб, ки маънояш 'падараи зоғ' ё 'Ҷойи Зоғҳо' мебошад) дар Абу Ғраиб, шаҳр дар Ироқ 32&nbsp;km (20&nbsp;mi) дар ғарби Бағдод.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*General Janis Karpinski was in charge of Abu Ghraib and now is a talk radio host  Interview with Janis 2nd hour of the Interview 
*Map showing location - globalsecurity.org
*Prisoner abused by American soldiers at Abu Ghraib prison (Iraq, April 2004) (GRAPHIC!)
*Satellite Photograph - Google Maps
*Memo Reveals Bush may have OK'd Torture 
*The Abu Ghraib Prison Photos &ndash; a collection of graphic photos showing torture and humiliation of Iraqi inmates by a group of U.S. soldiers in Abu Ghraib prison, released by The Washington Post, ABC News, The New Yorker, CBS and Global Free Press
*New Prison Images Emerge  &ndash; The Washington Post May 6, 2004 article by Christian Davenport
*Chain of Command &ndash; The New Yorker May 9, 2004 article by Seymour M. Hersh
*Videos Amplify Picture of Violence &ndash; The Washington Post May 21, 2004 article by Josh White, Christian Davenport and Scott Higham
*Use of Dogs to Scare Prisoners Was Authorized &ndash; The Washington Post June 11, 2004 article by Josh White and Scott Higham
*After image: the meanings of Abu Ghraib 
*Thanks Joe Darby &ndash; a site for expressions of support for Joe Darby, the soldier that exposed the graphic photos and video that brought the Abu Ghraib prison scandal to light.
*Abu Ghraib legal news and resources , JURIST
*DocsThatInspire.com  Audio interview with Rory Kennedy, director of the new documentary film, "Ghosts of Abu Ghraib"
*HBO: Ghosts of Abu Ghraib  HBO's documentary premiered February 22, 2006.
*An Iraq Interrogator's Nightmare, Washington Post 9 Feb 2007
*http://www.globalsecurity.org/org/news/2004/040506-iraq-abuse.htm, Prison with a Past by Matthew McAllester

Гурӯҳ:Ҳуқуқи башар дар Ироқ
Гурӯҳ:Пойгоҳҳои ҳарбӣ дар Ироқ
Гурӯҳ:Зиндонҳо дар Ироқ
Линди Ингленд

**Линди Рана Ингленд** (Lynndie Rana England) (соли таваллудаш 8 ноябр, 1982) собиқ афсари Артиши ИМА, ки дар Ширкати Полиси Ҳарбии 372ум хидмат мекард. Ӯ ва як чанд нафар хидматчиён соли 2005 аз тарафаи суди ҳарбӣ ба ҷинояткор ҳисобида шуд ба  - дар алоқа бо Зӯровариҳо дар Абу Ғрайб дар Зиндони Марказии Бағдод дар Бағдод. 
## Сарчашмаҳо

## Further reading

## Пайвандҳо

*'What happens in war happens', a profile with the Guardian UK, Jan 3, 2009
*Symbol Of Shame?  &ndash; a CBS News article, May 7, 2004
*A new monster-in-chief &ndash; *[[The Observer|Observer]]* article by Mary Riddell, May 9, 2004
*"Doing a Lynndie"
*McKelvey, Tara. Lynndie England : A Soldiers Tale  &ndash; *[[Marie Claire]]* 
*England back in Mineral County 

Гурӯҳ:Афсарони Артиши ИМА
Гурӯҳ:Занон дар Артиши ИМА
Гурӯҳ:Kentucky criminals
Шангҳай

**Шангҳай** (хит. 上海, пиньинь Shànghǎi) — аз шаҳрҳои тарақикарда ва бандарӣ дар Чин ва яке аз марказҳои иқтисодии ҷаҳонӣ. Ҷамъияти он дар соли 2018 беш аз 24 мил расида буд.

Гурӯҳ:Шангҳай
Ҳовард Ҳюз

thumb|Ҳовард Ҳюз
**Ҳовард Робард Ҳюз хурдӣ** () (24 декабр 1905 — 5 апрел 1976) — тоҷир-саноатчии амрикоӣ, коргардон, пионер ва навовари соҳаи ҳавонаварди , инчунин яке аз сарватмандтарин одамони ҷаҳон буд. Вай бо сохтани ҳавопаймои «Ҳюз Ҳеркулес» машҳур гаштааст.

## Асарҳо дар бораи Ҳовард Ҳюз
* Филми «Авиатор» Мартин
Скорсез
* Филм «Мистификация» (2007)
* Фильм «» (The Amazing Howard Hughes), Режиссер William A. Graham, США, 1977 год

## Нигаред
* Лоиҳаи Jennifer
* Hughes Helicopters

## Пайвандҳо
* Говард Хьюз. Биография

Гурӯҳ:Ҳавонавардони ИМА
Гурӯҳ:Миллиардерҳои ИМА
Турсун Ӯлҷабоев

**Турсун Ӯлҷабоев** — 1 майи соли 1916 дар деҳаи Қуруқи ноҳияи Хуҷанд — 31 майи соли 1988), ходими ҳизбӣ ва давлатӣ, Котиби якӯми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон байни 24 майи, соли 1956 ва 12 апрели, соли 1961 буд.

## Зиндагинома
Турсун Улҷабоев 1 майи соли 1916 дар деҳаи Қуруқи ноҳияи Хуҷанди вилояти Суғд ба дунё омадааст. Соли 1935 техникуми омузгорӣ ва соли 1950 Мактаби олии ҳизбии назди КМ ҲКИШ дар шаҳри Москва хатм кардааст.
Фаъолияти кориашро ҳамчун омӯзгори синфҳои ибтидоӣ дар ноҳияи Нов (1935—1937) саркарда, сипас ба ҳайси мудири шуъбаи пешоҳангони кумитаи комсомолии ноҳияи Нов, котиби якуми Кумитаи Марказии ИЛКҶ (комсомоли) Тоҷикистон (1941—1945), котиби якуми кумитаҳои ҳизби коммунисти вилоятҳои Сталинобод, Кӯлоб ва Ленинобод (1950—1954), котиби Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Тоҷикистон (1954—1955), Раиси Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, ҳамзамон Вазири корҳои хориҷии ҶШС Тоҷикистон (1955—1956), Котиби якӯми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон (аз майи соли 1956 то апрели соли 1961) кор кардааст. Маҳз бо ташаббусу сарварии Турсун Ӯлҷабоев соли 1960 сохтмони Нерӯгоҳи барқии обии Норак ҷомаи амал пӯшид.
Дар пленуми КМ ҲКИШ (апрели соли 1961) ҳамроҳи Раиси Шӯрои Вазирони ҷумҳурӣ Н. Додхудоев дар қаллобии мунтазами ҳуҷҷатҳои ҳисоботӣ ва ҳисоботҳои бардурӯғ пешниҳод кардан дар бораи иҷроиши нақшаҳои пахтасупорӣ ба давлат гунаҳгор дониста шуд ва аз ҳамаи вазифаҳо озод ва аз ҳизби коммунистӣ хориҷ гардид. Турсун Улҷабоев баъдан сафед карда шудааст.

## Фаъолияти баъдина
Солҳои минбаъда ба ҳайси директори совхози қафомондаи «Метин — туғай», ҳоло хоҷагии ба номи Турдиеви ноҳияи Мир Саид Алии Ҳамадонии вилояти Хатлон (1961—1964), директори совхози «Ғарм» — и ноҳияи Комсомолобод (1964—1973), ҷонишини директор, аз соли 1976 то соли 1986 директори совхози «24 партсъезд» — и ноҳияи Куйбишев (ҳоло ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ) кор кардааст.

Турсун Улҷабоев вакили Шӯрои Олии ИҶШС, Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, узви КМ ИЛКҶ ва КМ ҲК Тоҷикистон, узви комиссияи тафтишотии ҲКИШ буд.
 
Дар давраи истиқлол роҳбарияти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хидматҳои Т. Улҷабоев дар рушди иқтисолиёти ҷумҳурӣ баҳои баланд дод. Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон (1997) Нерӯгоҳи барқии обии Норак ба номи Турсун Улҷабоев гузошта шуд.

## Ҷоизаҳо
* ордени Ленин,
* 2 ордени Нишони Фахрӣ,
* 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* панҷ медал ва чор Граммотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ИҶШС мукофотонида шудааст

## Нигаред низ
* Нерӯгоҳи барқии обии Норак

## Пайвандҳо
* Биография 
* Биография на ЦентрАзия. Ру 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Раисони Шӯрои Вазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон
Joomla!

**Joomla!** (хонда мешавад «Ҷу́мла») — сомонаи мудирияти муҳтаво, ки бо забонҳои барноманависии PHP ва JavaScript навишта шуда, барои захираи додаҳо аз MySQL истифода мешавад. Joomla! барномаи озодасос буда, бо иҷозатномаи GPL маҳфуз аст.

## Этимология
Номи «Joomla!» аз рӯи таллафуз ба калима «Jumla», ки тарҷумааш аз забони суаҳили «ҳама якҷоя» монанд аст, ки ҳамкории барноманависон ва ҳаводоронро барои рушди ин система иникос менамояд

## Таърих
Системаи идоракунии муҳтаво Joomla! ҷавобгӯи Mamboи машҳур мебошад. Як гурӯҳи барноманависони мустақил аз лоиҳаи Mambo аз сабаби набудани якдигарфаҳмӣ ва сиёсати иқтисодӣ ҷудо шуданд. Ва 16 сентябр соли 2005 якум нусхаи Joomla! барноманависӣ шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Joomla
* Joomla чист? (форсӣ) 

Гурӯҳ:Сомонаҳои мудирияти муҳтаво
Гурӯҳ:Сомонаҳои мудирияти муҳтавои озод
Гурӯҳ:Нармафзорҳои озоди навишташуда бо PHP
Антил Ҳоланд

**Антил Ҳоланд** - *Netherlands Antilles* - ҷазоир дар дарёи Кариб аст.
Баъзе аз ин ҷазоир аз тарафи Христофор Колумб кашф шудаанд.
## Constitution

## Вазъияти оянда

## Ҷазоир
thumbnail|right|280px

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Маданият

## Нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
; Ҳукумат
* GOV.an  - Сомонаи асосии ҳукуматӣ
Ҷазираҳои Фолкланд

**Ҷазираҳои Фолкланд** - забони англисӣ *Falkland Islands* ва бо забони испанӣ *Islas Malvinas* маҷмӯаи ҷазираҳо дар Амрикои Ҷанубӣ аст.

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Нигаред

## Пайвандҳо

## Нигаред
Савсан

**Савсан**, ё **Ирис** () — як намуди рустанӣ аз оилаи (*Iridaceae*) мебошад. Савсанҳо дар ҳамаи минтақаҳои вомехӯранд. Оилаи савсанҳо беш аз 800 буда рангҳо ва сохтҳои гуногун доранд. Барои ҳамин номи ( — *рангинкамонро*) гирифтааст.

## Гуна
[thumb|left|[Расми ботаникӣ Якоб Штурм аз китоби *Deutschlands Flora in Abbildungen*, 1796]]

## Эзоҳ
Корофарин

**Корофрин** (), **соҳибкор**, **бизнесмен** —  фардест, ки тиҷорати худро ба манзури касби суд дар қолаби ироаи хадамот, тиҷорат ё тавлид дорад.

Ӯ касест, ки чизи ҷадиде халқ менамояд; Масалан як роҳкори ҷадид, як проект, як тиҷорат ё як ширкати ҷадид ва афродеро барои расидан ба он ҳадаф истихдом ва ҳидоят мекунад. Мумкин аст корофарин худаш як идеяпардоз набошад, вале қатъан ҳамон касест, ки тасмим мегирад як идаеяро ба воқеият табдил намояд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бизнес
Гурӯҳ:Касбҳо
Гурӯҳи Билдерберг

**Гурӯҳи Билдерберг** () — конфронси ғайрирасмӣ, солона, танҳо бо даъватнома аст. Ин анҷумани беш аз 130 меҳмонон, ки бештари онҳо дар соҳаи сиёсат, тиҷорат, ва бонк кору фаъолият мебаранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷаҳонишудан
Гурӯҳ:Тиҷорати байналмиллалӣ
Гурӯҳ:Ҷамъиятҳои махфӣ
1 июн

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

thumb|
thumb|
*  Рӯзи ҷаҳонии кӯдак (International Children’s Day)
*  Рӯзи ҷаҳонии волидон (Global Day of Parents)
*  Рӯзи ҷаҳонии шир (World Milk Day)

### Миллӣ
* , Рӯзи меҳнат.
* , Рӯзи шинонидани дарахтон.
* , Мадарака, Рӯзи Озодӣ да Кения.
* , Рӯзи кӯдак.
* , Рӯзи модар ва кӯдак.
* , Рӯзи президент.
* , Рӯзи флоти шимолӣ.
* , Рӯзи истиқолол.
* , Теннесси, Рӯзи давлатдорӣ.
* , Рӯзи Қонуни асосӣ.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 1 июн]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 1 июн]]*
* 940 — Абулвафои Бузҷонӣ, риёзидон, муҳандис ва ҳайатшиноси маъруфи форс-тоҷик
* 1896 — Абдулло Раҳимбоев, ходими давлатӣ ва ҳизбӣ
* 1935 — Тӯрахон Аҳмадхонов, ҳунарпеша ва коргаргардони театр
* 1955 — Евгения Симонова, ҳунарпешаи синамо ва театр

### Ҷашнҳо
* 1935 
** Тӯрахон Аҳмадхонов, ҳунарпеша ва коргардони театр, драматург, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
** Бобо Сангинов, селексионер, академики АИ Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Сино.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 июн]]*
* 1934 — Абдулқодир Муҳиддинов (1892—1934), ходими давлатӣ ва ҳизбӣ

## Тақвими мардумӣ
Ҷавзо (21 Май — 21 Июн) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Хурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ҷавзо
Соли Муш мувофиқи

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0601.html 
* http://www.calend.ru/day/06-01/
Соли 1955

## Рӯйдодҳо

## Таваллуд
* 1 июн — Евгения Симонова

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1955
Владислав Листев

**Владислав Николаевич Листев** (10 майи 1956 — 1 марти 1995) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус ва рӯзноманигори телевизиони Русия буд.

## Эзоҳ

## Манобеъ
* NEWSru.com :: Досье / Криминал / Листьев, Владислав
* Владислав Листьев на сайте Memorium 
* Компромат. Ру: Четыре версии убийства Листьева
* Пол Хлебников  Крёстный отец Кремля Борис Березовский, или история разграбления России. Глава пятая: Убийство Листьева. 
* Ъ — Хроника событий
* Аргументы и Факты — Владислав Листьев. Смерть ходила за ним по пятам 
* Видео «Владислав Листьев. Убийство»
* Сообщество Владислава Листьева

Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ
Безансон

**Безансо́н** (; классик: ; садаи миёна: ; ) — шаҳрест дар шарқи Фаронса, дар наздикии меандри дарёи Дубс, маркази маъмурии департаменти Ду ва Франш-Конте. Мошинсозӣ, соатҳои бофандагӣ ва санъати дӯзандагӣ. Дар соли 2013 116 952 аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Син Ши Хуанди

**Син Ши Хуанди** (;259—210 сс. пеш аз милод) — император, сарвари шоҳигарии Cин (аз 246 с. пеш аз милод).

thumb|Син Ши Хуан Ди, асосгузори сулолаи Тсин ва якум императори муттаҳидаи Чин
## Таърих
Дар асрҳои VIII-XII пеш аз милод давлати Чжоу рӯ ба таназзул ниҳода, барҳам мехӯрад. Дар ҳудудҳои он мулкҳои алоҳида-вилоятҳои зиёди мустақил ташкил меёбад. Дар байни онҳо Син пурқуввату калонтарин буд.  

Дар зарфи қариб 100 сол ҳокимони Син барои дар тамоми Чин ҳукмрон шудани худ мубориза бурданд. Оқибат ба Чжен ном ҳокими Син муяссар мешавад, ки тамоми Чинро ба зери тасарруфи худ дарорад. Соли 221 пеш аз милод Чжен ба худ унвони “Син Ши Хуан Ди”-ро маънояш   “Подшоҳи аввалини Син”-ро гирифта, ба тахти императории ин давлат менишинад. Син Ши Хуан Ди дар Син (Чин) муддати дуру дароз – аз соли 246 то соли 210 пеш аз милод ҳукмронӣ кардааст. дар ин давра Чин ба давлати ягонаи марказиятнок табдил меёбад. Ба ҳайати империяи Син 36 вилоят дохил буд. Ҳокимияти мутлақ ба император тааллуқ дошт.