open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кохи Ваҳдат

«**Кохи Ваҳдат**» — муҷтамаъи давлатӣ дар маркази шаҳри Душанбе.

## Таърих ва меъморӣ
«Кохи Ваҳдат» ҳамчун Хонаи маорифи сиёсӣ муталлиқ ба Кумитаи марказии Ҳизби коммунисти Тоҷикистон соли 1974 аз рӯи лоиҳаи як гурӯҳи меъморон (Эдуард Ерзовский, Ю. Пархов ва муҳандис С. Новокременов аз Институти давлати лоиҳакашии «Тоҷикгипрозем») сохта шудааст. Соли 1990 ба кохи кинову консерт табдили ном кард. Номи имрӯзааш аз соли 2000-ум. Солҳои 2017‒2020 мувофиқи услуби ороишию бинокорӣ ва меъмории муосири миллию ҷаҳонӣ таҷдиду навсозӣ шуд. Барои қабули меҳмонҳо, баргузории конфронс, симпозиум, анҷуман, машварат, намоиш, вохӯрӣ ва дигар тадорукоти давлатӣ таъйин шудааст. Кох дар қисми шимолии шоҳроҳи асосии Душанбе ҷойгир аст. Дар қисми ҷанубӣ ба гулгашти «Кохи Ваҳдат» ҳудуди меҳмонхонаи «Авесто» пайваст мешавад. Намои асосии бино ба сӯи хиёбони Рӯдакӣ нигаронида шудааст.

«Кохи Ваҳдат» чорошёна буда, даромадгоҳаш бо сангҳои маҳаллии ороишӣ зинат ёфтааст. Сақфу девор, зинапоя ва дигар унсурҳои дохилу беруни бино бо сабки меъмории миллӣ ва санъати кандакорию чӯбкорӣ, оинабандию гачкорӣ оро дода шудаанд. Саҳни берунии «Кохи Ваҳдат» бо сабки суннатӣ ва муосири бунёди кохҳо тазйин шуда, фаввораву гулзор ва дарахту буттаҳо барои фароғату истироҳат дорад. «Кохи Ваҳдат» аз толори асосӣ (бо 1000 ҷои нишаст), 9 толори хурд, ҳуҷраҳои кору машварат, тарҷума, техникӣ, китобхона, каҳвахона, анборхона, либосхона ва дигар утоқҳои хидматрасонӣ иборат аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Архитектура общественных зданий Душанбе ХХ века. Д., 2007;
* Архитектура и градостроительства Душанбе. Д., 2008;

Гурӯҳ:Кохҳои Душанбе
Масҷиди Лаъл

**Масҷиди Лаъл** дар Исломобод, Покистон

Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Масҷидҳои Исломобод
Сергей Лавров

thumb|left |Сергей Лавров дар ш. Душанбе
**Сергей Викторович Лавров ** -  дипломат, сиёсатмадор, вазири корҳои хориҷии Русия аз 9 марти соли 2004. Узви доимии Шӯрои Амнияти Русия, Сафири фавқулода. Дорандаи ордени  «За заслуги перед Отечеством».

## Зиндагинома
Сергей Лавров 21 марти соли 1950 дар Тбилиси таваллуд шудааст. Падараш аз рӯи миллат арманӣ - (насабаш, Калантаров ё Калантарян), модараш корманди Вазорати тиҷорати ИҶШС буд. Соли 1972 Донишкадаи давлатии муносибатҳои байналмилалии шаҳри Москваро хатм кардааст.
 
* Дар солҳои 1972—1976 — таҷрибаомӯз, атташеи Сафорати ИҶШС дар Ҷумҳурии Шри-Ланка.
* Аз 1976 то 1981 — вазифаи котиби дуюми Бахши созмонҳои иқтисодии байналмилалии ВКХ ИҶШС-ро ба уҳда дошт.
* Дар солҳои 1981—1988 — котиби якум, мушовир, мушовири аршади Ҳайати доимии ИҶШС дар СММ шаҳри Ню-Йорк.
* Дар солҳои 1988—1992 — ҷонишин, муовини аввали сардори идораи созмонҳои байналмилалӣ, сардори ҳамин идораи ВКХ ИҶШС.
* Дар солҳои 1994—2004 — Намояндаи доимии Федератсияи Русия дар СММ буд.
Сергей Лавров дар давраи сарварии президентони Русия Владимир Путин ва  Дмитрий Медведев (2004—2008) ба ҳайси вазири корҳои хориҷии Русия кор кардааст.

Гурӯҳ:Вазирони Русия
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Русия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Русия
Рамазон Мирзоев

**Рамазон Зарифович Мирзоев** () — ходими давлатии тоҷик.

## Зиндагинома
Рамазон Мирзоев 15 феврали соли 1945 дар деҳаи Сарсибулоқи ноҳияи Кӯлоб дар вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба дунё омадааст. Пас аз хатми Донишгоҳи кишоварзии Тоҷикистон дар соли 1967 дар муассисаҳои сохтмонии вилояти Кӯлоб машғул ба кор шудааст. Аз соли 1975 то соли 1978 дар проектҳои сохтмонии Афғонистон фаъолият доштааст. Дар соли 1979 муовини вазири сохтмони кишоварзӣ таъйин гардид.

Аз соли 1983 пас аз хатми Академияи илмҳои ҷамъиятии назди Комитети марказии Ҳизби камунистии Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравӣ машғули корҳои ҳизбӣ шуд.
Аз соли 1989 то 1992 депутати мардумии Парламенти Иттиҳоди Шӯравӣ. Дар солҳои 1991—1992 дар вазифаҳои муовини раиси шӯрои маҷлиси олии Иттиҳоди Шӯравӣ ва дастгоҳи раёсати Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст.

Соли 1992 мудири шуъбаи коргузории Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият доштааст.
Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 18 январи соли 1995 Сафири Фавқулодда ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия ва аз октябри соли 2001 дар Ҷумҳурии Исломии Эрон таъйин гардидааст.
Оиладор, соҳиби шаш фарзанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Сомонаи расмии Сафорати Ҷумҳӯрии Тоҷистон дар Ҷумҳӯрии Исломии Эрон 

Гурӯҳ:Сафирони Тоҷикстон
Руслан Бобохоҷаев

**Бобохоҷаев Руслан Исламович** (15 феврали 1946, Хуҷанд) — номзади илмҳои кимиё.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Тарҷумаи ҳол
Убайдулло Давлатов

**Убайдулло Давлатов** (*Давлатов Убайдулло Абдуллоевич*; 3 феврали 1952, деҳаи Қаросу, ноҳияи Орҷоникидзеобод) — давлатмарди тоҷик, Судяи дараҷаи олии тахассусӣ (1990), Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1998).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Университети давлатии Тоҷикистон (1975). Оператори Идораи марказии омори ҶШС Тоҷикистон (1968—1970), адвокати маслиҳатхонаи ҳуқуқӣ (1975—1979), коромӯзи вазифаи судяи халқӣ (1979—1980), судяи суди ноҳияи Орҷоникидзеобод (1980—1986), раиси суди ноҳияи Октябр (ҳоло Исмоили Сомонӣ; 1986—1987), судяи суди ноҳияи Марказӣ (ҳоло Фирдавсӣ; 1987—1990), раиси суди ноҳияи Фурунзе (ҳоло Сино; 1990)-и ш. Душанбе), узви Суди олӣ (1990—1994), раиси Суди олии ҳакамӣ (1994), раиси Суди олӣ (1995—2000), раиси Суди олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2005). 

Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005—2010), муовини раиси кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон (2010—2011), раиси кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ (2011—2015).

Муаллифи 60 мақолаи илмиву оммавӣ оид ба масъалаҳои ҳуқуқӣ. Вакили шӯроҳои депутатҳои халқии ноҳияи Орҷоникидзеобод (1981—1986) ва ноҳияи Октябри шаҳри Душанбе (1986—1988) интихоб гаштааст. Аз марти 2015 дар нафақа.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени Иттиҳод (2008), медали «20-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011) қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Наҳтулло Назаров

**Наҳтулло Назаров** (*Назаров Наҳтулло Эмомович*; 20 январи 1957, ноҳияи Фархор, вилояти Кӯлоб — 17 октябри 2020, Тоҷикистон) — доктори илмҳои кишоварзӣ, узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои аграри ва шуғли аҳолӣ, аз 17 марти соли 2005.

## Зиндагинома
Наҳтулло Назаров 20 январи 1957 дар ноҳияи Фархори вилояти Кӯлоб ба дунё омадааст. Донишгоҳи аграрии Тоҷикистонро хатм намудаст.

## Корнома
Наҳтулло Назаров аз соли 1983 омӯзгор, сипас, аспирант ва раиси Иттифоқи касабаи Донишгоҳи кишоварзӣ буд, ки баъдтар сардори Раёсати кор бо ҷавонони ҳукумати шаҳри Душанбе таъйин шуд. Даҳ сол намояндаи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон буд (2000—2010). Пас аз порлумон дар вазифаҳои раиси шуъбаи Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе (2010—2017), муовини ректори Донишгоҳи соҳибкорӣ ва хидмат (2017—2019) ва як соли ахири умр раиси дастгоҳи Маркази таҳқиқоти стратегии назди президенти Тоҷикистон кор кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Мубинҷон Қаюмов

**Қаюмов Мубинҷон** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иқтисод, буҷет, молия ва андоз, аз 17 марти соли 2005. Соли таваллуд - 9 марти соли 1955 дар шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Мулло Муҳаммадсолеҳи Бадахшонӣ

**Мулло Муҳаммадсолеҳ Мухлисии Бадахшонӣ** (асри XVII) — шоири форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар охири асри XVI ва аввали асри XVII умр ба сар бурдааст. Дар Қундузи Бадахшон таваллуд ёфта, барои таҳсили улуми расмии давр ба Бухоро меояд.

Мухлисӣ марди фозилу донишманд ва аз илми шеър бохабар буд. Аз ӯ якчанд ғазалу порчаҳои ҷудогонаи насри бадеӣ тавассутп тазкираву манбаъҳои адабӣ то замони мо расидаанд, вале, мутаассифона, девонаш дастрас нагардидааст. Ғазалҳои Мухлисӣ дар мавзӯъ ва мазмунҳои ишқӣ суруда шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Исмоил Талбаков

**Исмоил Иброимович Талбаков ** (24 марти 1955, ноҳияи Темурмалик, вилояти Хатлон — 17 декабри 2016) — узви Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 2000. Узви Ҳизби коммунистии Тоҷикистон

## Зиндагинома
Исмоил Талбаков 24 марти соли 1955 дар деҳаи Ҳасанбегии ноҳияи Совет (ҳоло Темурмалик) ба дунё омадааст. Соли 1976 факултаи иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм карда, аз соли 1983 дар вазифаҳои Ҳизби коммунистии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Солҳои 1990—1993 котиби якуми кумитаи Ҳизби коммунистии Тоҷикистон, ноҳияи Темурмалик, солҳои 1993—2000 котиби якуми ҳизбии минтақаи Кӯлоб буд. Аз соли 2000 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Муовини раиси кумиссиюни иқтисодӣ-иҷтимоии Ассамблеяи байнипарлумонии ИДМ.

Соли 2006 ва 2013 аз ҷониби ҳизби коммунисти ҶТ ҳамчун номзад ба мақоми президентӣ пешбарӣ шуда буд. Оиладор, соҳиби чаҳор фарзанд. Ӯ 17 декабр,2016 дар синни 61 солагӣ дар шаҳри Душанбе вафот кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН
* И. ТАЛБАКОВ: НОМИ КОММУНИСТ ТАҒЙИРНОПАЗИР АСТ Посухи котиби КМ ҲКТ Исмоил Талбаков ба суолҳои нашрияи «Миллат» 
* Исмоил Талбаков: «Ман ба Зайд Саидов ҳамроҳ нашудам»

Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Корея

**Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея** (**ҶХДК**) () — давлате дар Шарқи Осиё аст, ки бо номи ғайрирасмии **Кореяи Шимолӣ** маъруф аст. Ин кишвар дар қисми шимолии нимҷазираи Корея ҷойгир буда, бо Ҷумҳурии Корея дар ҷануб (кишварҳоро минтақаи ғайринизомӣ ҷудо мекунад), бо Ҷумҳурии Халқии Чин дар шимол ва бо Федератсияи Русия дар шимолу шарқ ҳамсарҳад аст. Аз ғарб кишварро Баҳри Зард ва аз шарқ Баҳри Ҷопон мешӯяд. 

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

Тибқи маълумоти Департаменти масъалаҳои иқтисодӣ ва иҷтимоии СММ, шумораи аҳолии ҶХДК то 1 январи соли 2015 25 223 526 нафарро ташкил медиҳад.

## Фарҳанг ва маориф

## Эзоҳ

 
 

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Шарқӣ
*
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Ахмедов Ҷаббор Ҷалолович

**Ахмедов Ҷаббор Ҷалолович** - (29 августи соли 1955 дар шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд)  Узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV оид ба қонунияти конститутсионӣ, қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон буд.
   
Ҷаббор Ҷалолович  Ахмедов - соли 2015 аз Ҳавзаи интихоботии Бобоҷон Ғафуров № 14 вилояти Суғд - вакили  Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V 
## Нигаред низ
* Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*  КОМИССИЯИ МАРКАЗИИ ИНТИХОБОТ ВА РАЪЙПУРСИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН 
*МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V
Нодирҷон Солиҷонов

**Нодирҷон Солиҷонов** — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба энергетика, саноат, сохтмон ва коммуникатсия, аз 17 марти соли 2005.

## Зиндагинома
Нодирҷон Солиҷонов 3 сентябри соли 1951 дар ноҳияи Ашт таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Маҳмад Раҳимов

**Раҳимов Маҳмад Забирович** — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба қонунияти конститутсионӣ, қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон, аз 17 марти соли 2005.

## Зиндагинома
10 августи соли 1954 дар ноҳияи Рӯдакӣ таваллуд шудааст.

Cоли 1978 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Миллии Тоҷикистонро хатм намуда, минбаъд дар ҳамон факултет ба сифати ассистент, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи «Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва тиҷоратӣ» фаъолият намудааст.

Аз соли 1985—1993 ба ҳайси муовини декани факултети ҳуқуқшиносӣ кор кардааст. Соли 1994 ба сифати мудири кафедраи «Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва тиҷоратӣ»-и факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон интихоб шудааст. Соли 2000 рисолаи докториро ҳимоя намуда, сазовори унвони доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ гардидааст. Соли 2001 профессори кафедраи "Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва тиҷоратӣ-и Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон интихоб шудааст.

Бо фармони Президенти ҶТ аз 17 марти соли 2009 ба вазифаи Директори Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд.

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Рӯдакӣ
Нуралӣ Риоев

**Риоев Нурали Раҳмоналиевич** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои байналмилалӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва иттилоот, аз соли 2005. 29 ноябри соли 1959 дар ноҳияи Дарвози ВМКБ таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Исмоил Орифшоев

**Орифшоев Исмоил** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм маориф, фарҳанг ва сиёсати байни ҷавонон, аз 17 марти соли 2005. 4 сентябри соли 1951 дар шаҳри Хоруғи ВМКБ таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Барзах

**Барзах** () — макони миёнҷие, ки дар байни олами моддиву муҷаррад (абстракт) қарор дорад; чизе, ки дар миёни ду ашёи ба ҳам муқобил воқеъ аст ё миёни ду чизи зидди якдигар.

Асоси барзах дар дини ислом дар фалсафаи калом (вуҷуди олами арвоҳ) ва фаришташиносӣ (ақли даҳгона ё «уқули ашира»)-и Ибни Сино баён шуда буд, вале баъдтар дар афкори тасаввуфӣ мавқеи марказӣ пайдо кард. Ҳенрӣ Корбен барзахро воқеъ дар бораи олами махсус ба қалам дода, маҳалли онро иқлими ҳаштум меномад, ки дар харитаи ҷуғрофиёии суннатӣ вуҷуд надорад ва аз дидгоҳи фалсафию ирфонӣ асосу мояи метафизикӣ пайдо мекунад. Яъне, он оламе ҳисобида мешавад, ки фариштагони меҳину кеҳин дар он вуҷуд дошта, рӯҳи инсон низ пас аз марг ба он макон хоҳад рафт. Суфиён бошанд, таъкид мекунанд, ки ҳангоми тазкияву тасфияи нафс он иртиқо пайдо карда, аз ин олами «моддияти ғайримоддӣ» мегузарад то ба марҳилаи фано бирасад. Номи ин оламро муҳаққиқи эронӣ Дориюши Шойгон «Ҷобулқо» ва «Ҷобулсо» меномад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* دانته الیگیری. کمیدیای الهی. برزخ. تهران، ۱۹۶۳؛
* داریوش شایگان. هانری کاربین. تفکر عافاق معنوی در اسلام ایرانی. تهران، ۱۹۷۳؛
* دهله م. خداشناسئ زردوشتی. مجلۀ فرهور. تهران، ۱۹۹۶، رقم ۶.

## Сарчашма
*
Шодӣ Шабдолов

**Шабдолов Шодӣ Давлатович** () — сиёсатмадори тоҷик, раиси Ҳизби коммунистии Тоҷикистон (1991—2016)..

## Зиндагинома
Шодӣ Шабдолов 17 октябри соли 1943 дар шаҳри Хоруғи ВМКБ таваллуд шудааст.

Аз соли 1991 то соли 2016 раиси Ҳизби коммунистии Тоҷикистон, аз соли 2000 то 2015 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

## Даргузашт
Шодӣ Шабдолов 19 октябри соли 2023 дар 80-солагӣ дар шаҳри Хоруғ даргузашт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Сафаралӣ Раҷабов

**Сафаралӣ Раҷабов** (*Раҷабов Сафаралӣ Раҷабович*; 2 сентябри 1955, деҳаи Чилча, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 6 октябри 2011, Душанбе, Тоҷикистон) — ходими давлатии Тоҷикистон. Номзади илмҳои сиёсатшиносӣ (2000), Корманди шоистаи Тоҷикистон, Аълочии маорифи Тоҷикистон. Раиси Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—2000), Вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2005). Раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз соли 2005 то охири умр).

## Зиндагинома
Раҷабов Сафаралӣ 2 сентябри соли 1955 дар ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст.
Хатмкардаи факултаи индустриалӣ-омӯзгории Институти давлатии педагогии Душанбе (1977), факултаи механиконии Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1989) хатм кардааст.
Муаллими мактаби миёнаи № 8 (1977), мудири Клуби варзиши техникии ДОСААФ (1977-80), директори Комбинати байнимактабии таълимию истеҳсолии ноҳия (1981-86), директори Омӯзишгоҳи касбҳои техникии № 24 ноҳияи Файзобод (1986-89), депутат (аз соли 1990), котиб, ҷонишини раис ва раиси (аз соли 1993) Кумитаи Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба қонунгузорӣ, тартиботи ҳуқуқӣ ва ҳуқуқи инсон (1990-95), Раиси Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—2000), Вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000-05). Аз 17 марти соли 2005 то охири умр раиси
Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сохтори давлатӣ ва худидораи маҳаллӣ. Бо орденҳои Исмоили Сомонӣ, «Иттиҳод» ва медали «20-солагии истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН
* Сафарали Раджабович Раджабов
* http://www.centrasia.ru/person.php 
* http://www.shoir.tj/news/umer_ehks_spiker_parlamenta_tadzhikistana_safarali_radzhabov/2011-10-07-327
* РАДЖАБОВ Сафарали 

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV
Ҷумъабой Сангинов

**Ҷумъабой Сангинов** (*Сангинов Ҷумъабой Раҳматович*; зод. 22 феврали 1952, ноҳияи Масчо, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — пизишк, доктори илмҳои тибб, профессор.  Корманди шоистаи Тоҷикистон (1994).

## Зиндагинома
Ҷумъабой Сангинов 22 феврали соли 1952 дар ноҳияи Масчо  ба дунё омадааст. Соли 1974 Донишкадаи тиббии Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Хонавода
Оиладор ва соҳиби 3 фарзанд мебошад.

## Корнома
Фаъолияти коришаро дар Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии №1-и шаҳри Душанбе оғоз кард. Минбаъд аз соли 1976 то соли 1980 дар Беморхонаи марказии ноҳияи Мастчоҳ ба ҳайси духтури ҷарроҳ фаъолият кардааст. Муовини сардухтури беморхонаи мазкур буд.

Аз соли 1980 то соли 1982 ординатураи клиникиро дар Донишкадаи тиббии Тоҷикистон хатм намуда, дар Беморхонаи шаҳрии клиникии №5-и шаҳри Душанбе ба ҳайси духтури ҷарроҳ кор кардааст. Баъдтар, ба ҳайси мудири шӯъбаи ҷарроҳии ҳамин беморхона то соли 1985 кор кардааст.

Аз соли 1985 то соли 1987 сардори шӯъбаи кадрҳои Вазорати тандурустии Тоҷикистон буд. Солҳои 1987-1991 дар вазифаи сардухтури Диспансери ҷумҳуриявии саратоншиносӣ, аз соли 1991 то соли 1996 сардори Раёсати тандурустии ҳукумати шаҳри Душанбе буд.

Баъдан, аз соли 2000-ум то 2011-ум 3 даъвати Маҷлиси Олӣ – даъватҳои II, III, IV, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст. Роҳбари фраксияи Ҳизби халқӣ-демократии Тоҷикистон дар Маҷлиси намояндагон буд.

Дар ин замон ҳамеша бо ҷомеа ва расонаҳои кишвар иртибот дошт. Аз вакилони ҲХДТ буд, ки аз суҳбат бо расонаҳо худдорӣ намекард. Дар ҳар мавзӯе бештар талош мекард, ки на аз нигоҳи гурӯҳеву манфиатҳои ҳокимони вақт балкӣ бештар аз диди як давлатмард ва манфиатҳои миллӣ суҳбат мекард.

7-уми январи соли 2011 бо Фармони Президенти Тоҷикистон Ҷумъабой Сангинов муовини аввали раиси вилояти Суғд таъйин гардид. Дар ин солҳо лаҳзаҳои ҳассоси баҳсҳои марзӣ миёни Тоҷикистону Қирғизистон идома дошт. Ҷумъабой Сангинов дар ин давра низ аз чеҳраҳои матраҳ буд. 28 апрели соли 2015 аз вазифаи муовини якуми раиси вилояти Суғд ба нафақа рафт. 

Ҳоло Ҷумъабой Сангинов машғули фаъолияти тиббӣ ва тадриси донишҷӯён мебошад.

## Ҷоизаву унвонҳо
Дорандаи унвони Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон аст, ки соли 1994 гирифтааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Маълумотнома дар бораи вакилони Маҷлиси намояндагон

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Ҷалол Камолов

**Камолов Ҷалол Асадович** — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқӣ, мудофиа ва амният, аз 17 марти соли 2005 то марти 2010. 23 ноябри соли 1959 дар шаҳри Панҷакент таваллуд шудааст.

## Зиндагинома
23 ноябри соли 1959 дар шаҳри Панҷакент таваллуд шудааст. Баъд аз хатми факултаи забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлитии педагогии шаҳри Душанбе фаъолияти кориашро аз мактаби миёнаи №8, ноҳияи Панҷакент оғоз намуда, сипас аз соли 1986 то соли 1995 дар вазифаи котиби масъули комиссияи кор бо ноболиғони комиҷроия, мудири шуъбаи умумӣ, идоракунандаи мудирияти корҳо, котиби комитети иҷроияи Шӯрои депутатҳои халқи шаҳри Панҷакент кор кардааст.

Соли 1995 ба вазифаи роҳбари дастгоҳи Раиси шаҳр таъйин шуда, то соли 2005 дар вазифаҳои мудири шуъбаи шаҳрии фонди ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, мудири шуъбаи маорифи Ҳукумати шаҳри Панҷакент адои вазифа намудааст.

Соли 2005 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҳавзи интихоботии Панҷакент №21 интихоб шудааст.

Соли 2011 ба вазифаи мушовири калони Комиссияи экологии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуда, аз моҳи июли соли 2012 дар вазифаи мудири шуъбаи умумии Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намуда истодааст.

Оиладор, сохиби се фарзанд аст.

## Пайвандҳо

* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Мирзобек Ҳоҷиев

**Ҳоҷиев Мирзобек** (5 январи 1946, ноҳияи Айнӣ) — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқи, мудофиа ва амният, аз 17 марти соли 2005.

## Зиндагинома

Мирзобек Ҳоҷиев 5 январи соли 1946 дар ноҳияи Айнӣ таваллуд шудааст. Таҳсилот — олӣ. Донишгоҳи омӯзгории Хучандро соли 1966, мактаби ҳизбии Тошкандро соли 1980 ва Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро соли 1985 хатм кардааст. Ихтисос аз рӯи таҳсилот — муаллим, иқтисодчӣ сиёсатшинос.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Алгебраи хаттӣ

**Алгебраи хаттӣ** — муҳимтарин фасли алгебра.
 
## Муодилаҳои хаттӣ
Аввалин масъалае, ки дар соҳаи Алгебраи хаттӣ ба миён омад, назарияи муодилаҳои хаттӣ буд. Инкишофи назарияи муодилаҳои хаттӣ аввал боиси пайдоиши назарияи муайянкунандаҳо, баъдтар боиси ба миён омадани назарияи матритсаҳо ва назарияи бо он алоқаманди фазои векторӣ гашт. Алгебраи хаттӣ назарияи шаклҳо, қисман назарияи инвариантҳо ва ҳисоби тензориро низ фаро мегирад. Баъзе бобҳои таҳлили функсионалӣ натиҷаи инкишофи масъалаҳои дахлдори Алгебраи хаттӣ мебошанд.

## Нигаред
* Геометрияи таҳлилӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Мальцев А. И.* Основы линейной алгебры. М.: Наука, 1975.
* *Гельфанд И. М.* Лекции по линейной алгебре М.: Наука, 1971.
* *Фаддеев Д. К.* Лекции по алгебре. М.: Наука, 1984.
* *Кострикин А. И.* Введение в алгебру, М.: Наука, 1977.
* *В. А. Ильин, Э. Г. Позняк* Линейная алгебра, М.: Наука — Физматлит, 1999.
* *В. А. Ильин, Г. Д. Ким* Линейная алгебра и аналитическая геометрия, М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2007, 400с.
* *Беклемишев Д. В. Аналитическая геометрия и линейная алгебра.-М.: Высш. шк. 1998, 320с.
* *Беклемишев Д. В. Дополнительные главы линейной алгебры.-М.:Наука 1983, 336с.
* *Булдырев В. С., Павлов Б. С. Линейная алгебра и функции многих переменных.-Л.:ЛГУ 1985, 496с.
* *Гантмахер Ф. Р. Теория матриц.-М.: Наука 1966, 576с.
* *Гельфанд И. М.*, Линейная алгебра . Курс лекций.
* *Ефимов Н. В., Розендорн Э. Р.* Линейная алгебра и многомерная геометрия.-М.:Наука 1969, 528с.
* *Кострикин А. И., Манин Ю. И.* Линейная алгебра и геометрия.-М.:Наука 1986, 304с.
* *Курош А. Г.* Курс высшей алгебры.-М.:Наука 1968, 331с.
* *Ланкастер П.* Теория матриц.-М.:Наука 1973, 280с.
* *Проскуряков И. В.* Сборник задач по линейной алгебре.-М.:Наука 1966, 384с.
* *Стренг Г.* Линейная алгебра и ее применения.-М.:Мир 1980, 454с.
* *Фаддеев Д. К., Фаддеева В. Н.* Вычислительные методы линейной алгебры.- 356с.
* *Халмош П.* Конечномерные векторные пространства.-М.:Физматгиз 1963, 264с.
* *Хорн Р., Джонсон Ч.* Матричный анализ.- 655с.
* *Шилов Г. Е.* Математический анализ (Конечномерные линейные пространства).- 264с.
* *Тыртышников Е. Е.* Матричный анализ и линейная алгебра . Курс лекций для студентов факультета ВМК, МГУ.

## Сарчашма
* 

*
Гурӯҳ:Алгебра
Олим Салимзода

**Салимов Олим** — ходими давлатӣ, узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои байналмилалӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва иттилоот, аз 17 марти соли 2005. 28 январи соли 1956 дар ноҳияи Мастчоҳ таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Акрамшо Фелалиев

** Акрамшо Фелалиев** — доктори илмҳои кишоварзӣ (2003). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (2004), узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV оид ба масъалаҳои аграрӣ ва шуғли аҳолӣ.

## Зиндагинома
Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1982), ихтисос — «биология».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: биология, генофонд ва полиморфизми дарахтҳои мевадор.
Ходими хурд ва калони илмӣ (1990—1994), мудири озмоишгоҳи мевадорӣ, котиби илмии (1994—2005) Институти биологии Помири Академияи илмҳои ҶТ. Намояндаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005—2010; 2010 — то имрӯз).
Дорандаи Ҷоизаи Комсомоли ленинии Тоҷикистон (1991).
  
Акрамшо Фелалиев — аз Ҳавзаи интихоботии Хоруғ № 41 Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон — вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V
 

## Нигаред низ
* Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* КОМИССИЯИ МАРКАЗИИ ИНТИХОБОТ ВА РАЪЙПУРСИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V
Инъомҷон Охунов

**Охунов Инъомҷон Нурматович** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сохтори давлатӣ ва худидораи маҳаллӣ, аз 17 марти соли 2005. 10 июни соли 1951 дар ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳи, вилояти Суғд таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Математикаи олӣ

**Математикаи олӣ** — курси таълмиест, ки дар мактабҳои олӣ ва махсус, инчунин мактабҳои техникӣ омӯхта мешавад. Одатан ҳандасаи таҳлилӣ, унсурҳои алгебраи олӣ, ҳисоби дифференсалӣ ва ҳисоби интегралӣ ва дифференсиалӣ, муодилаҳои дифференсиалӣ назарияи эҳтимолият ва ҷузъҳои риёзиёти омориро дар бар мегирад. Вобаста ба талаботи илму техникаи замон доираи ин курс васеъ мешавад ва бо ин мақсад ба он дигар соҳаҳои математикӣ низ ҳамроҳ шуда истодаанд.

Математикаи олӣ дар иқтисодиёт ва техника васеъ истифода бурда мешавад. Яке аз фанҳои асосӣ дар бисёре аз муассисаҳои таҳсилоти олии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад, ба ғайр аз тахассусҳое, ки қисматҳои математика ба фанҳои гуногун тақсим шудаанд.

## Адабиёт
*В. Ю. Киселев, А. С. Пяртли, Т. Ф. Калугина, ''Высшая математика. Первый семестр,'' Интерактивный компьютерный учебник.
*

## Нигаред
*Риёзиёт
## Ҳаволаҳо
* 

Гурӯҳ:Математика
Ҳандасаи таҳлилӣ

right|240px
**Ҳандаса таҳлилӣ** () — фасли ҳандаса, ки дар он шаклҳои содатарини геометрӣ (хатти рост, ҳамворӣ ва сатҳи тартиби дуввум) ва хосиятҳои онҳо бо усулҳои координатии алгебра омӯхта мешаванд.

Таҳияи усули координатаҳо ба рушди ахтаршиносӣ, механика ва техника дар садаи XVII вобаста буда, шакли таҳқиқу саҳеҳи онро Р. Декарт дар асараш «Ҳандаса» истифода карда буд. Минбаъд ҳандасаи таҳлилиро П. *Ферма*, Г. *Лейбнитс*, И. *Нютон* ва Л. *Эйлер* ривоҷ дода, Ж. *Лагранж* дар бунёди механикаи таҳлилӣ ва Г. Монж дар геометрияи дифференсиалӣ истифода кардаанд.                                      

Моҳияти усули координатаҳо аз муайян кардани мавқеи нуқта бо ёрии ададҳо ва ифодаи хосиятҳои геометрии хатҳо тавассути координатаҳо иборат аст. Ҳар гуна хатро ҳамчун ҷои геометрии нуқтаҳои хосиятҳояшон умумӣ баррасӣ метавон кард. Агар ҷои геометрии нуқтаҳо дар ҳамворӣ (координатаҳои x, y) бо ҷуфти ададҳо ифода карда шаванд, хат ва хосиятҳои он бо муодилаи (x, y) = 0 муайян мешаванд ва баръакс, яъне, дар ҳандасаи таҳлилӣ омӯзиши хосияти хатҳо ба таҳқиқи муодилаҳо иваз мегарданд. Дар ҳолати аз рӯйи хатти *l*-ҳамворӣ ҳаракат кардани нуқтаи М (расм) координатаҳои он (*x, y*) низ тағйир меёбанд. Пас, вобастагии координатаҳо ва нуқта бо формулаи f*(x, y)*=0 ифода меёбад. Мас., аз секунҷаи росткунҷаи ОМР равшан аст, ки муодилаи давраи (К) радиусаш r ва марказаш нуқтаи О (ибтидои координата) *x<sup>2</sup>+y<sup>2</sup>-r<sup>2</sup>*=0 аст. Хатти рости АВ-ро баррасӣ мекунем. Бигузор М нуқтаи ихтиёрии АВ ва ОА=а, ОВ=в бошад, он гоҳ РА= а‒х мешавад. Аз монандии секунҷаи МРА ва ВОА маълум мешавад, ки y/a-x=b/a аст. Аз ин ҷо муодилаи хатти рости АВ-ро чунин навиштан мумкин аст: вх+ау-аb=0. ҳандасаи таҳлилӣ дар ҳамворӣ хатҳои тартиби якум (Ах+Ву+С=0) ва тартиби дуввум (Ax2+Bxy+Cy2+Dx+Ey+F=0), сатҳҳои тартиби якум (ҳамворӣ) ва тартиби дуввум (эллипсоид, гиперболоид, параболоид ва ғайра)-ро меомӯзад.

Усулҳои ҳандасаи таҳлилӣ дар фаслҳои гуногуни риёзиёт, механика, физика ва ғ. истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* В. А. Ильин, Э. Г. Позняк. Аналитическая геометрия. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2002. — 240.с

## Сарчашма
*
Абдуманнон Холиқзода

**Абдуманнон Холиқзода** (*Холиқов Абдуманнон Ғаффорович*; ) — ходими давлатӣ, муовини сардори Хадамоти иҷрои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2020). Узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқӣ, мудофиа ва амният, аз 17 марти соли 2005.

## Зиндагинома
21 августи соли 1961 дар шаҳри Қурғонтеппа таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Муҳриддин Шералиев

**Шералиев Муҳриддин** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иқтисод, буҷет, молия ва андоз, аз 17 марти соли 2005. 18 декабри соли 1950 дар ноҳияи Восеъ таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Абдуҷалол Салимов

**Салимов Абдуҷалол Салимович** () — ходими давлатӣ, Вазири нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон. (2000—2005). Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV

## Зиндагинома
1 марти соли 1950 дар ноҳияи Восеъ таваллуд шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Абдуҷалил Бобокалонов

**АбдуҷалилБобокалонов** () — омӯзгор, муаррих. Узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои иҷтимоӣ, оила, ҳифзи сиҳатӣ ва экология, аз 17 марти соли 2005.

## Зиндагинома
Абдуҷалил Бобокалонов 4 августи соли 1949 дар деҳаи Обиборики ноҳияи Ғончӣ таваллуд шудааст. Баъди хатми Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С. М. Кироваз соли 1971 дар факултаи таърихи ҳамин донишкада фаъолияти илмиву омўзгорӣ бурда, дар вазифаҳои омӯзгор, сармуаллим, мудири кафедра, декан ва ноиб-ректор кор кардааст.

Як даъват вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Мавсуф то лаҳзаҳои вопасини ҳаёт ҳамчун профессори кафедраи таърихи умумии ДДХ ба номи академик Бобоҷон Fафуров ва дар вазифаи муовини якуми раиси Шӯрои вилоятии Ҳаракати ҷамъиятии Ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон фаъолият бурдааст.

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Акбар Ҳакимов

**Акбар Ҳакимов** (*Ҳакимов Акбар Дӯстмуродович*; 26 майи 1963, деҳаи Муллотуғма, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — соҳибкори тоҷик. Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005—2010).

## Зиндагинома
Акбар Ҳакимов 26 майи соли 1963 дар деҳаи Муллотуғмаи ноҳияи Файзобод дар хонадони асппарвари маъруф Дӯстмурод Ҳакимов ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи № 22-и ноҳияи Файзобод, факултети ҳуқуқшиносӣ ва факултаи молия ва қарзи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

### Хонавода
Акбар Ҳакимов оиладор ва соҳиби 5 фарзанд аст.

## Фаъолияти корӣ
Солҳои 1980—1982 дар маъмурияти кинотеатри Файзобод кор кардааст. Солҳои 1982—1989 коргари муассисаи нақлиётии «Тоҷиктрансэкспедитсия», 1989—1991 таъминотчӣ, 1991—1993 ҷонишини директор ва 1993—1995 директори кооперативи «Арча», 1995—1996 мудири шуъбаи ҳуқуқ, сардори Раёсати робитаҳои иқтисодии хориҷӣ ва 1996—1997 муовини вазири Вазорати ғаллаи ҶШС Тоҷикистон, 1997—1998 ҷонишини раиси Ширкати давлатии холдингии «Ғалла», 1998—2001 директори генералии Комбинати истеҳсолии ордбарории ноҳияи Нов, 2001—2003 директори генералии Комбинати агросаноатии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон, сипас сарвари кулли ҶСК комбинати агросаноатии «Гулистон»-и ноҳияи Спитамени вилояти Суғд ва ҳамзамон раиси Кумитаи иҷроияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар ҳамин корхона буд. 

Аз соли 2010 ба ҳайси раиси Шӯрои директорони ҶСК холдингии «Ганҷ» фаъолият дорад.

## Вакилӣ
Соли 2000 вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Суғд, соли 2005 аз ҳавзаи интихоботии № 11-и ноҳияи Файзобод вакили мардумӣ дар Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст ва ба ҳайси муовини раиси Кумита оид ба буҷет, молия ва саноат кор кардааст.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени Шараф дараҷаи II қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Зуракан Давлаталиева

**Давлаталиева Зуракан Шамшиевна** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои аграрӣ ва шуғли аҳолӣ, аз 17 марти соли 2005. 10 апрели соли 1953 дар ноҳияи Токтогули вилояти Уши Ҷумҳурии Қирғизистон таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Зулфия Узоқова

**Узоқова Зулфия Анваровна** - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба қонунияти конститутсионӣ, қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон, аз 17 марти соли 2005. 24 январи соли 1959 дар ноҳияи Нови вилояти Суғд таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо

* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Махфират Хидирзода

**Махфират Хидирзода** (*Хидирова Махфират Умаровна*; ) — сиёсатмадор, доктори илмҳои фалсафа, профессор.

## Зиндагинома
Махфират Хидирзода 6 сентябри соли 1973 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.

## Вакилӣ
Махфират Хидирзодаузви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сохтори давлатӣ ва худидораи маҳаллӣ, аз 17 марти соли 2005. вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Тоҷинисо Маҳмадова

**Маҳмадова Тоҷинисо Файзалиевна** — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм, маориф, фарҷанг ва сиёсати байни ҷавонон, аз 17 марти соли 2005. Муовини вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2008—2012).

## Зиндагинома
Тоҷинисо Маҳмадова 18 ноябри соли 1968 дар ноҳияи Ёвон таваллуд шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Галия Рабиева

**Рабиева Галия Рабиевна** (2 январи 1954, ноҳияи Рӯдакӣ) — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои байналмилалӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва иттилоот, аз 17 марти соли 2005. Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV

## Зиндагинома
Галия Рабиевна 2 январи соли 1954 дар ноҳияи Рӯдакӣ таваллуд шудааст.  

 

## нигаред
• Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН
* 
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Ҷазираҳои Мариана

thumbnail|Ҷазираҳои Мариана
**Ҷазираҳои Мариана**(Ҷазираҳои Мариана - Marianas Islands) — як гурӯҳ ҷазираҳо, ки дар ғарби қисми марказии укёнуси Ором (дар Микронезия) воқеъ аст. Аз 15 ҷазираю рифҳои хурд иборат аст.
 
Масоҳат — тақрибан 1018 км², Аҳолӣ — 213 241 наф. (2010). Дар ҷазираҳо ду воҳиди маъмурӣ: Гуам (541 км²) и Ҷазираҳои Шимолии Мариана (477 км²) ҷойгиранд. ки ба ИМА ниёз доранд ва дорои мақоми «қаламрави муташаккилӣ ҳамроҳнабуда» (''Unincorporated'' ''organized territory'') мебошад, ки мазмунаш қаламрави мазкур таҳти идораи ИМА қарор дорад (аммо як қисми ҷудонашавандаи он ба ҳисоб намеравад). 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Амрико
Мюнхен

**Мюнхен** () — шаҳр дар соҳили дарёи Изар ва кӯҳи Алп дар замини федералии Бавария қарор гирифта аст. Мюнхен сеюмин шаҳри бузурги Олмон пас аз Берлин ва Ҳамбург аст. Шаҳр маркази музофоти Бавария буда, масоҳаташ 310,7 километри мураббаъ ва аҳолиаш 1.484.226 миллион нафарро ташкил медиҳад. Мюнхен мизбони бозиҳои Олимпиадаи тобистонии соли 1972 буд.

## Демография

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бавария
*
Дарс

right|thumb|"Дарси душвор" аз тарафи Уилям-Адолф Бугеру.
**Дарс** — як навъ ва қисми муҳими таълиму тарбия мебошад, ки дар як вақти муаяни рӯх гузаронида мешавад. Дар дарс як ё якчанд нафар хонандагон иштирок мекунад. (Онҳоро талаба, толиба ва ё донишҷӯ ҳам меноманд), ки бо онҳо муаллим ё омӯзгор аз ин ё он равия дарс мегӯяд. Дарс метавонад як қисми китоби дарсӣ бошад. Дарс одатан дар синфхона гузаронида мешавад ва ё ҳамчун машғулияти берун аз синф.

## Нақшаи дарс
Муаллимон ва омӯзгорон одатан нақшаи дарсро доранд, ки за рӯи он дарс мегӯянд

## Нигаред
* мактаб

Гурӯҳ:Таълим
Гурӯҳ:Омӯзиш
Ҳафт муъҷизаи нави ҷаҳон

**Ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон** — ки аз тарафаи дар Ғарб интихоби ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон аз байни сохтумонҳои меъмории ҷаҳон ташкил карда шуд, ки номи онҳо рӯзи 7 июли соли 2007 эълон шуд. Ҳамин тариқ, се ҳафт (777) мешавад. Овоздиҳӣ тариқи SMS, телефон ва Интернет гузаронида шуд.

Байни номзадҳои мӯъҷизаи нави ҷаҳон Кремли Москва ва Майдони сурх буданд.

## Номзадҳои мӯъҷизаи нави ҷаҳон
[thumb|[Девори Бузурги Чин]]
## Натиҷаи овоздиҳӣ
Дар рӯзи ҳафтуми моҳи ҳафтуми соли ҳафтум, яъне 07.07.07 ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон дар шаҳри Лиссабони Португалия эълом муайян шуданд. Ин мӯъҷизоти навро 100 миллион нафар таввасути раъйдиҳӣ дар Интернет интихоб кардаанд.

Муҷассамаи Исои наҷотбахш дар Бразилия, Қалъаи Макту Пикту дар Перу, аҳроми Чичен Итза дар Мексика, садди бузурги Чин, қаълаи Ал Бутраи Урдун, Коллизеуми Рум ва Тоҷмаҳали Ҳиндустонро ҳафт мӯъҷизаи нави дунё унвон шудаанд.

## Эзоҳ


## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ бо забони русӣ
* Номнависи барои овоздиҳӣ

## Нигаред
* Ҳафт мӯъҷизаи ҷаҳон

Гурӯҳ:Ҳафт мӯъҷизаи ҷаҳон
IRC

**IRC** ( — як навъи чат - баҳс, интернет-чат) — системаи хизматӣ, ки бо ёрии он тариқи шабакаи Интернет бо дигарон дар як вақт суҳбат кардан мумкин аст. IRC соли 1988 аз тарафаи донишҷӯи финӣ Ярко Ойкаринен (*Jarkko Oikarinen*) сохта шуд.

## Дар бораи IRC

IRC аз серверҳо иборат аст. Сервер бо дигар серваерҳо пайваст аст. Якҷоягии серверҳо шабакаро ташкил мекунад. Дар ҷаҳон даҳҳо серверҳо мавҷуд аст. Аз ҳама машҳуртарин ва кӯҳнатарин - IRCNet ва EfNet мебошанд.

Барои кор бо irc барномаи махсус ки клиент ё мизоҷон лозим аст

## Шабакаҳои машҳури IRC
Байни шабакаҳои намоён:
* EFNet
* Undernet
* DALNet.RU
* Freenode, пештар Open Projects Network (OPN) ном дошт

## Нигаред
* Баунсер
* Интернет-общение
* Веб-чат
* IRC бозӣ
* Instant Messenger
* Skype
* NNTP

## Пайвандҳо
* ircinfo.ru — программаҳо, ахбор, мақолаҳо дар бораи IRC, вебгейт
* neora.ru — кумак ва мақолаҳо дар бораи  IRC

*
Миннеаполис

right|thumb|400px|Миннеаполис
**Миннеаполис** (Minneapolis) шаҳрест дар шимоли ИМА. Дар иёлати Миннесота. дар ду соҳили дарёи Миссисипи воқеъ аст. Маркази муҳими молия ва нақлиёту тиҷоратаи қисми шимоли ғарбии мамлакат, шаҳри калони саноатӣ. Саноати орд, консерви гӯшт, шир, чӯббурӣ ва коркарди чӯб, соҳаҳои асосианд. Мошинсозӣ, коркарди метал (радиоэлекторника, истеҳсоли таҷҳизоти электрӣ ва таҷҳизоти мошинҳои хоҷагии қишлоқ), саноати химия, полиграфия босуръат тараққӣ мекунад. Донишгоҳ дорад.

## Иқлим
## Таърих
## Варзиш

Гурӯҳ:ИМА
Гурӯҳ:Шаҳрҳои ИМА
Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон

**Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон**

thumb|Осорхонаи Панҷакент
thumb|Осорхонаи миллии Тоҷикистон (Душанбе) National Museum of Tajikistan
right|thumb| Осорхонаи ҷумҳуриявии академик Бобоҷон Ғафуров, ш.Ғафуров, вилояти Суғд 
thumb|Мусаввара дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон

* Осорхонаи миллии Тоҷикистон, Душанбе, (1934)
* Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ба номи Хушқадамов, Хоруғ, (1944)
* Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон,  Душанбе, (1958)
* Осорхонаи адабии Айнӣ,  Душанбе, (1963)
* Хона - музейи Муҳаммадҷон Раҳимӣ, Душанбе, (1968)
* Хона - музейи Муҳиддин Аминзода, Хуҷанд, (1974)
* Осорхонаи адабии Турсунзода, Душанбе, (1978)
* Осорхонаи мардумшиносии АИ Тоҷикистон, Душанбе, (1981)
* Осорхонаи адабии Лоҳутӣ, Душанбе. (1981)  
* Комплекси осорхонаҳои таърихӣ-кишваршиносии ш. Кулоб, (1985)
* Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии вилояти Суғд, Хуҷанд, (1986) 
* Осорхонаи Лутфулло Бузургзода - осорхонаи Лутфулло Бузургзода — Навгилем, Исфара
* Осорхонаи тибби тоҷик ба номи Мирзо Олимов, Исфара

### Осорхонаҳои [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар даврони истиқлол
Дар давраи истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин осорхонаҳо таъсис ёфтаанд:
*  Осорхонаи асбобҳои мусиқии ба номи Гурминҷ Завқибеков (1991)
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Фархор) (1992),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Қайроқум) (1993),
*  Хона-музеи Мубораки Вахонӣ (Ишкошим) (1993),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Рӯдакӣ) (1995),
*  Осорхонаи таърихӣ (Роғун) (1995),
*  Осорхонаи шарафи ҷангӣ (Душанбе) (1995),
*  Хона-музейи Шоҳкамбари Офтобӣ (Ишкошим) (1996),
*  Осорхонаи ҷумҳуриявии фарҳанги мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ (Душанбе) (1996)
*  Осорхонаи ҷумҳуриявии академик Бобоҷон Ғафуров, ноҳияи Бобоҷон Ғафуров (1998),
*  Осорхонаи шаҳрии «Бибихонум» (Қӯрғонтеппа) (1999),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Файзобод) (1999),
*  Хона-музеи Шириншо Шотемур (Шуғнон) (1999),
*  Хона-музеи Моёншо Назаршоев (Шуғнон) (1999),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ба номи Иброҳим Исмоилов (Ишкошим) (2000),
*  Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон, Душанбе (2001),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Мурғоб) (2001),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Ваҳдат) (2001),
*  Мамнунгоҳи таърихӣ-фарҳангии Хулбук (Восеъ) (2002),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Ховалинг) (2004),
*  Осорхона-комплекси ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносӣ (Кулоб) (2005),
*  Осорхонаи мероси хаттӣ ва адабии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ (Кӯлоб) (2006),
*  Осорхона-мамнунгоҳи ҷумҳуриявӣ (Данғара) (2007),
*  Комплекси ҷумҳуриявии таърихӣ-фарҳангии «Панҷруд» (2008),
*  Осорхонаи заминшиносии Тоҷикистон (Душанбе) (2011),
*  Осорхонаи вилоятии таърихӣ-кишваршиносии «Авесто» (Қӯрғонтеппа)
*  Мамнунгоҳи таърихӣ-фарҳангӣ (Ҳисор)

## Манобеъ
*  ,

## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Тоҷикистон
Гурӯҳ:Феҳрист:Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Либретто

**Либретто** - libretto-китобча, матни адабии асарҳои мусикӣ-драмавӣ: опера, оперетта, дар гузашта-кантата, ораториява сенарияи балет. Либреттои опера ва балет дар асоси қоидаю қонунҳои дараматургия навишта мешаванд. Либретто дар шакли шеър, баъзан наср, муҷаз ва мувофиқи қоидаю қонуни мусиқӣ навишта мешавад. Дар Либреттои балет мазмун муфассалтар баён ёфта, лаҳзаҳои рақс ва ҳамаи имову ишора дар он пурра тасвир меёбанд. 
Ба қавли Н. Нурҷонов: «Либреттои опера ва балет дар асоси қонунҳои драматургия таълиф меёбад. Либретто дар шакли шеър, баъзан наср, содаю равон ва мувофиқи қоидаю қонуни мусиқӣ навишта мешавад. Дар Либреттои балет мазмун муфассалтар баён ёфта, ҳатто лаҳзаҳои рақс ва ҳама имову ишора дар он пурра тасвир меёбанд. Либретто дар асоси мавзӯи мустақил ё ягон асари бадеӣ ба миён меояд. Мас., Либреттои операи «Евгений Онегин»-и П. И. Чайковский ва балети «Фавораи боғчасарой» – Б. В. Асафев дар асоси достони ҳамноми А. С. Пушкин эҷод шудаанд.

Либреттои операи «Комде ва Мадан»-и Зиёдуло Шаҳидӣ ва балети «Писари Ватан»-и Ю. Тер-Осипов дар асоси достонҳои ҳамноми Абдулқодири Бедил ва Мирзо Турсунзода эҷод шудаанд. Либретторо бештар шоир ё нависанда (дар балет аксар хореограф) навишта, композитор мусиқии онро эҷод мекунад. Нахустин Либреттои тоҷикиро Мирзо Турсунзода ва Абдусалом Деҳотӣ барои операи «Шуриши Восеъ»-и С. Баласанян (1939) ва М. Рабиев барои балети «Ду гул»-и А. Ленский (1940) навиштаанд ва ғ.

## Нигаред
*Опера

Гурӯҳ:Вожаҳои Опера
Гурӯҳ:Мусиқӣ
Йога

[thumb|right|250px|Муҷассамаи [Шива ки ба ӣоога машғӯл аст]]

**Йога** - (аз забони санскритӣ yoga - алоқа, муроқиба) - таълимот ва усули идора кардани асаб-психика ва псиҳофизалогияи одамбарои ба ҳолати олии рӯҳӣ расидан; як навъи системаи фалсафӣ ва динии Ҳинди Қадим

*
Гурӯҳ:Калима ва ибораҳои Санскритӣ
Гурӯҳ:Машқ
Ишқ

**Ишқ** - дӯстдории аз ҳад зиёд, муҳаббат, меҳр. Ҳиссиёти ахлоқию эстетикӣ. Майлу рағбати беандоза нисбат ба шахс, ҷамоаи инсонӣ, афкоре ё амале.
  
   Туро ман ёфтам аз
             ошиёни                   
           сарбаландихо,
   Маро хушбахт кун, 
          эй гул!

## Мафҳум
Мафҳуми Ишқ дар таърихи маданияти маънавӣ ба таври ғайр тафсир шуда мавзӯи баҳси файласуфон, олимон ва адибон буд.

Афлотун ду навъ Ишқ - ҳиссӣ ва маънавиро зикр карда буд. Навъи якум-бо завқи шаклҳои зебо маҳдуд мешавад. Ишқи маънавӣ манбаи амалиёти фаъоли маърифтист. Такмили Ишқ аз гузаштани ишқи ҳиссӣ ба ишқи маънави иборат аст.

Ишқ волотарин ҳиссиётест, ки ногаҳон дар вуҷуди кас пайдо мешавад...

Гурӯҳ:Муҳаббат
Искандардарё

**Искандардарё** - дарёест, дар Тоҷикистони Марказӣ, аз Искандаркӯл ҷорӣ шуда ба Фондарё (ҳавзаи Зарафшон) ҳамроҳ мешавад. Тӯлаш 20 км, масоҳаташ 950км2. Сарфи миёнаи солонаи об 19,1 м3/сон. Дарё қаторкӯҳи Зарафшонро аз ҷануб ба шимол бурида мегузарад. 1,5 км поёнтар аз саргаҳаш шаршара (баландиаш 20 м) дорад. Дарё аз миёни деҳаҳои Нарвад, Туда, Дижик ва Хайронбед мегузарад.

Гурӯҳ:Дарёҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дарёҳо аз рӯи алифбо