open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Силсилаи нерӯгоҳҳои Варзоб

**Силсилаи нерӯгоҳҳои Варзоб** — як силсилаи неругоҳҳо, ки дар поёноби Варзоб (дарё) сохта шудааст.

Варзоб-ГЭС дар соҳаи энергетикаи ҶШС Тоҷикистон нахустин манбаъи истеҳсоли барқ ба шумор мераванд. Барқи истеҳсолнамудаи Силсилаи нерӯгоҳҳои Варзоб барои корхонаву массисаҳо ва сокинони Душанбе ва ноҳияҳои атрофи пойтахт хидмат мерасонад. Силсилаи нерӯгоҳҳои Варзоб аз се нерӯгоҳҳои барқӣ: НБО Варзоб-1,Варзоб-2 ва Варзоб-3 иборат аст.

Дар ҳар се нерӯгоҳ ду гидроагрегети иқтидорашон мутаносибан: 3720 кВт, 7200 кВт 14400 кВт ва 3520 кВт ташкил медиҳад.
Агрегати нахустини **НБО Варзоб-1**-ро соли 1936 ва навбати дуюмашро соли 1937 ба истифода супоридаанд. **НБО Варзоб-2** ва **НБО Варзоб-3** мутаносибан солҳои 1949 ва 1952 ба истифода даромадааст. Солҳои охир онҳо тармиму таъмир гардида иқтидорашон афзудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энергетикаи Тоҷикистон
Силсилаи нерӯгоҳҳои Варзоб
Нерӯгоҳи барқи обии Норак

[thumb|350px|Нерӯгоҳи барқии обии Норак ба номи [Турсун Ӯлҷабоев]]
thumb|350px|Бинои Нерӯгоҳи барқии обии Норак ва обанбор
**Неругоҳи барқи обии Норак ба номи Турсун Ӯлҷабоев** НБО Норак -  дар дарёи Вахш сохта шудааст. Сохтмони нерӯгоҳ соли 1961 оғоз гардида, гидроагрегати нахустини он соли 1972, охиринаш соли 1979 ба кор дароварда шудааст. Дар **Нерӯгоҳи барқи обии Норак** 9 гидроагрегати иқтидори лоиҳавиашон 300 ҳазор кВт насб шудаанд. Иқтидори умумии муайяншудаи неругоҳ 3000 ҳазор кВт - ро ташкил медиҳад.

## Таърих
Сохтмони НБО-и Норак соли 1961 оғоз ёфт, агрегати якуми он 15 ноябри соли 1972, бо иқтидори 300 МВт ва нерӯгоҳ бо иқтидори пурраш (2700 МВт) - соли 1979 ба истифода супорида шуд. Соли 1988 ҳамаи нуҳ агрегати нерӯгоҳ таҷдид гардида, иқтидори ҳар кадом ба 335 МВт ва иқтидори умумии нерӯгоҳ ба 3000 МВт расонида шуд. Бо ин иқтидори бузург НБО-и Норак афсонае буд, ки дар кишвари мо ба ҳақиқат табдил ёфт, номи Тоҷикистонро дар арсаи олам машҳур намуд. Аз дигар тараф маҳз НБО-и Норак исбот сохт, ки захираҳои гидроэнергетикии кишвари мо, ки дар як сол 527 миллиард кВт.сатро ташкил медиҳад ва он аз ибтидои солҳои сиюми асри гузашта таҳқиқ мешаванд, воқеӣ буда, барои рушди иқтисодиву иҷтимоии тамоми минтақа нафъовару манфиатбахшанд.

Дар заминаи нерӯи барқе, ки дар ин нерӯгоҳ ва дигар нерӯгоҳҳои дар дарёи Вахш сохташуда истеҳсол мегардад, аз солҳои 70-ум асри гузашта сар карда, комплекси истеҳсолии Ҷануби Тоҷикистон, аз ҷумла Заводи нуриҳои азотии Вахш, Заводи электрохимиявии Ёвон, Ширкати алюминийи тоҷик ва ғ. созмон ёфт.

Баландии сарбанди НБО Норак — 300 метр *(то соли 2013 аз ҳама баландтарин сарбанд дар ҷаҳон ба шумор мерафт)*.

## Обанбори Норак
Обанбори Норак дар дарёи Вахш барои таъмини НБО Норак бо об сохта шудааст. Обанбори Норак чунин параметрҳо (сатҳу ҳаҷм)ро дорост:
*  масоҳати обанбор – 98 км²;
*  дарозии обанбор дар сурати сатҳи максималӣ – 70 км;
* 
* чуқурии миёна - 107 м;
* 
* фаррохӣ - 5 км;
* 
* ҳаҷми умумии лоиҳавӣ – 10,5 км3;
* 
* ҳаҷми фоиданоки лоиҳавӣ – 4,5 км3;
* 
* баландии призмаи истифодашаванда – 53 м;
* 
* сатҳи максималии об – 910 м;
* 
* сатҳи минималии об -  857 м.

То 1 январи соли 2010  НБО Норак 353,6 млрд. кВт.соат нерӯи барқ истеҳсол кардааст.

## Лоиҳаи «Барқарорсозии НБО «Норак»
20 марти соли 2019  Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Норак ба татбиқи лоиҳаи «Барқарорсозии НБО «Норак» оғози расмӣ бахшиданд. Дар натиҷаи татбиқи ин лоиҳа НБО «Норак» таҷдид ва эътимодноктар гардида, иқтидори лоиҳавияш аз 3000 ба 3300 МВт бардошта хоҳад шуд.

## Нигаред
* Норак
* Энергетикаи Тоҷикистон

## Пайвандҳо
* Министерство энергетики Республики Таджикистан. Нурекская ГЭС 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энергетикаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нерӯгоҳҳои барқи обии Тоҷикистон
Нерӯгоҳи барқи обии Сангтӯда-2

**Нерӯгоҳи барқии обии Сангтӯда-2** (НБО Сангтӯда-2) - поёнтар аз НБО Сангтӯда-1 дар дарёи Вахш ҷойгир шуда, бо он дар якҷоягӣ амал мекунад ва он имконияти танзими ҳаракати обро (дарёи Вахш) дар давоми шабонарӯз медиҳад. Иқтидори 2 агрегати НБО Сангтӯда-2 - 220 МВт мебошад.
 
## Таърих
Соли 1995 дар Душанбе протоколи сохтмони нерӯгоҳҳои 1 ва 2 байни Тоҷикистон, Русия ва Эрон ба имзо расид. Бар асоси ин санад, Тоҷикистон яке аз ин нерӯгоҳҳоро дар ҳамкорӣ бо Русия ва дигареро бо Эрон бояд ба анҷом мерасонд. Эрон аз ҷумла эълон кард, ки барои сохтани “Сангтӯда 2” 180 миллион доллар сармоягузорӣ мекунад. Барои анҷоми корҳо ширкати “Сангоб”-и Эрон ҷалб шуд. Ба таври расмӣ кори сохтмон дар моҳи феврали соли 2006 шурӯъ гардид.
20 феврали соли 2006 маросими сохтмони Нерӯгоҳи барқии обии Сангтӯда-2 оғоз гардид.  Хароҷоти  умумии сохтмон  $220 млн буда, $180 млн. онро Ҷумҳурии Исломии Эрон ба ўҳда гирифтааст, $40 млн. доллари дигар ҳиссаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Баъди ба  истифода додани  НБО Сангтӯда-2, Ҷумҳурии Исломии Эрон барқи НБО Сангтӯда-2 - ро 12,5 сол истифода мебарад (методи «Биоти»). Баъди он  НБО Сангтӯда-2 пурра ба ихтиёри Ҷумҳурии Тоҷикистон мегузарад.

Бинобар мушкилоти сотмон агрегати нахустини НБО Сангтӯда-2, сентябри соли 2011 ва агрегати дуюм сентябри соли 2014 пурра ба истифода супорида шуданд. Нерӯгоҳ аз ду агрегат иборат буда, дар маҷмӯъ 220 МВт нерӯи барқ тавлид мекунад. Тавоноии солонаи нерӯгоҳ истеҳсоли 1 миллиард кВт соат муайян шудааст.

Мувофики шартномаи байнидавлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Афғонистон интиқоли барқ аз ҷумлаи барқи дар НБО Сангтӯда-2 истеҳсолшуда, дар фасли тобистон ба воситаи Хати баландшиддати барқии ЛЭП Сангтӯда - Пули Хумри то 300 мегаватт ба Афғонистон ирсол мегардад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энергетикаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нерӯгоҳҳои барқи обии Тоҷикистон‎
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Гурӯҳ:Ноҳияи Данғара
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2011 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2011
Голуб Марина Григоревна

**Голуб Марина Григоревна**  (8 декабр 1957, Москва — 9 октябр 2012, Москва) — ҳунарпешаи шӯравӣ ва рус, наттоқ, ҳунарпешаи хизматнишондодаи Федератсияи Русия (1995) буд.

## Зиндагинома
Марина Голуб 8 декабри соли 1957 дар Москва дар оилаи дипломат ва ҳунарпеша таваллуд шудааст. Мактаби миёнаи № 33 шаҳри Москваро хатм кардааст (1965—1975).

Дар соли 1979 Мактаб-студияи МХАТро хатм намудааст.

Пас аз хатми мактаб-студия, дар солҳои 1979—1981 Марина Голуб дар Москонсерт кор кардаасте, баъдан аз соли 1981 то соли 1987 дар Театри давлатии Русия «Сатирикон» ба номи А.Райкин кор кардааст, дар соли 1987 ба труппаи Театри яҳудии Москва «Шалом» гузашт. Дар соли 2002 Марина Голуб ба Театри бадеии Москва ба номи А. П. Чехов гузашт.

Марина Голуб дар соли 1999 бо ҳамроҳи Людмила Артемева дар пайёми тиҷоратии қандалоти RONDO нақш бозидааст:
«Наш начальник просто душка». «Со следующей недели работаем без выходных». «Ой, ну надо, так надо».

Марина Голуб барандаи барномаи «Утренняя почта», «Доброе утро!», «Эх, Семёновна!», «Девчата» дар шабакаи Россия 1 буд.

Шаби 9 ба 10 октябри соли 2012 дар Москва дар натиҷаи садама вафот кард.

Духтари ҳунарпеша — Анастасия — дар маркази продюсерии «WonderLoft» фаъолият мебарад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмии Марина Голуб
* Саҳифаи Марина Голуб дар сомонаи МХТ ба номи А. П. Чехов
* 
* Интервью журналу «Театрал»
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои Русия
LTE

**Пружаи мушорикати насли сеюми шабакаи телефони ҳамроҳ** ( - охирин стандартест дар байни фанновариҳои шабакаи телефони ҳамроҳ аст, ки фанноварии шабакаҳои GSM ва UMTS/HSPA-ро ироаъ медиҳад. Насли ҳозири шабакаҳои иртиботии телефони ҳамроҳ ба таври кул насли сеюм (3G) шинохта мешаванд. 
thumb|Модеми LTE аз Samsung
Агарчи LTE ғолибан бо унвони насли чаҳоруми шабакаи телефони ҳамроҳ (4G) шинохта шудааст. Нусхаи аввали LTE ба таври комил ниёзҳои 4G-ро бартараф намекунад. Стандарти Pre-4G, ки стандарти қабл аз шабакаи 4G (насли чаҳорум) аст, як гоме ба насли чаҳоруми шабакаи телефонҳои ҳамроҳ (LTE-Advanced) наздиктар аст.

## LTE дар Тоҷикистон
11 феврали соли 2011 дар шаҳри Душанбе аввалин санҷиши технологияи LTE дар Тоҷикистон аз тарафи ҶСП «ТТ Мобайл» гузаронида шуд.
Моҳи октябри соли 2012 Ширкати «Вавилон-Мобайл» шабакаи LTE-ро дар минтақаи маҳдуди шаҳри Душанбе васеъ кард.
Моҳи апрели соли 2014 ҶСП «Индиго Тоҷикистон» хидматрасонии алоқаи мобилии насли чорумро (4G) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз намуд. Оператор шабакаи LTE-ро дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Чкаловск, Қайроққум ва Ғафуров васеъ кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Протоколи Интернет
IPad

**iPad** — силсилаи планшетҳои компютерии ширкати Apple Inc. буда, бо системаи амалиётии iPadOS кор мекунад. iPad яке аз маъруфтарин ва фурӯхтатарин планшетҳо дар ҷаҳон мебошад.

Аввалин iPad 27 январи 2010 аз ҷониби Стив Ҷобс муаррифӣ шуд. Ҷобс iPad-ро «дастгоҳи байни iPhone ва MacBook» тавсиф намуд, ки барои хондан, тамошои видео, бозиҳо ва кор бо интернет мувофиқтар аст.

Силсилаи iPad чор хати асосиро дар бар мегирад: **iPad** (хати асосӣ), **iPad mini**, **iPad Air** ва **iPad Pro**.

## Таърих
### iPad аввал то iPad 4 (2010–2012)
Аввалин iPad бо нархи 499 доллар (16 ГБ Wi-Fi) ба фурӯш гузошта шуд. Дар 80 рӯзи аввал зиёда аз 3 миллион адад фурӯхта шуд. iPad аввалин планшете буд, ки аз экрани лаҳмагир ба таври пурра истифода мебурд ва дорои App Store буд.

Дар соли 2011 Apple **iPad 2** нашр дод — сабуктар ва борикатар, бо камераи пеш ва қафо. Соли 2012 iPad 3 бо намоишгари **Retina** (2048×1536 нуқта) ва iPad 4 бо процессори A6X нашр шуданд.

### iPad Air ва iPad mini (2013–2019)
Дар октябри 2013 Apple **iPad Air** — iPad-и сабук ва борик — муаррифӣ кард. Ҳамзамон **iPad mini** бо Retina нашр шуд. Соли 2015 **iPad Pro** бо намоишгари 12,9-дюймӣ ва Apple Pencil барои мутахассисон пешниҳод гардид.

### iPad Pro M-серия (2020–2024)
Дар соли 2020 iPad Pro бо чипи **Apple M1** нашр шуд — суръати кори он ба компютерҳои рӯизаминӣ баробар буд. Дар майи 2024 Apple **iPad Pro M4** бо намоишгари OLED ва ғафсии 5,1 мм — нозуктарин маҳсули Apple дар таърих — муаррифӣ кард.

## Намудҳо

### Apple Pencil
Apple Pencil — қаламаки рақамии Apple барои iPad буда, барои кашидан, навиштан ва тарроҳӣ истифода мешавад. Apple Pencil Pro (2024) бо функсияи ёфтани нуқтаи машқ нашр шуд.

## Хусусиятҳо ва истифода
iPad дар бисёр соҳаҳо — таълим, тиб, тарроҳӣ, мусиқӣ ва меъморӣ — ба таври васеъ истифода мешавад. Дар мактабҳои ИМА iPad яке аз асбобҳои таълимии маъмул аст.

iPadOS — системаи амалиётии iPad — нусхаи тахассусии iOS буда, функсияҳои мушаххас барои экрани калон, якҷоя кор кардан бо якчанд барнома ва Apple Pencil дорад. iPadOS 18 (2024) функсияҳои зеҳни сунъии Apple Intelligence дорад.

Apple то соли 2024 зиёда аз **600 миллион адад** iPad фурӯхтааст. iPad дар бозори планшетҳо ҳиссаи зиёда аз 30%-ро ба ӯҳда дорад.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии iPad
* Муқоисаи намудҳои iPad
* Apple Pencil

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти Apple
Гурӯҳ:Планшетҳои компютерӣ
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2010
Гурӯҳ:iOS
Хати баландшиддати барқии "Лолазор – Хатлон" (ЛЭП – 220)

Июни соли 2006 дар рафти ташрифи Президенти Тоҷикистон ба Шанхай (Ҷумҳурии Халқии Чин) дар бораи маблағгузории   лоиҳаҳои муштараки инвеститсионии  Чин дар Тоҷикистон ба миқдори $ 603,5 млн. шартнома ба имзо расид.
Яке аз лоиҳаҳои муштараки инвеститсиони сохтмони ЛЭП «Лолазор – Хатлон» бо иқтидори 220кВт буд.Сохтмони ЛЭП «Лолазор – Хатлон» дар ҷануби Ҷумҳурии Тоҷикистонбарои интиқоли барқи НБО Сангтӯда-2 дар назар дощта шуда буд.ӯ

Хароҷоти  умумии лоиҳаҳо -  **$ 640 млн. ** Аз ҷумла:  **$ 603,5 млн. **саҳми Ҷумҳурии Халқии Чин, **$ 36,5 млн. ** дигар ҳиссаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

Лоиҳаҳои муштараки инвеститсионии  Чин дар Тоҷикистон солҳои 2006-2011 амалӣ шудаанд.

Баъди ба истифода супоридани НБО Сангтӯда-2 ба воситаи ЛЭП «Лолазор – Хатлон» барқ ба ҷануби Ҷумҳурии Тоҷикистонинтиқол мегардад.

Гурӯҳ:Энергетикаи Тоҷикистон
АйОс

**iOS** () (то 24 июни 2010 iPhone OS ном дошт) - як системаи амалии телефони ҳамроҳ аст, ки дар ибтидо барои iPhone ва iPod Touch тавсия дода мешуд, аз он замон баъдан барои истифода дар сайри дастгоҳҳои ширкати Apple монанди iPad ва Apple TV густариш ёфт. Ширкати Apple Inc. маҷуз истифода аз iOS барои насб ба рӯи сахтафзорҳои шахсии солсро намедиҳад. App Store дар 6 марти соли 2012 дорои пеш аз 550.000 Application (барномаҳо) буд, ки ҷамъан пеш аз 25 миллиард маротиба Download боргирӣ шудаанд. Дар се моҳаи соли 2010 ин системи амал 16% аз саҳми системаи амали телефонҳои ҳушманд ро дар ихтиёр дошт, поёнтар аз Android-и Google ва Symbian-и Nokia буд. Ин системаи амал дар моҳи майи соли 2010 дар ИМА 59% аз масрафи додаҳои веби телефони ҳамроҳ (аз ҷумла истифода аз iPod iTouch ва iPad) ро ба худ ихтисос дод.

## Нигаред низ
* Apple Inc.

Гурӯҳ:IPod
Гурӯҳ:IOS
Гурӯҳ:ITunes
Гурӯҳ:Нармафзорҳои Apple
Хати баландшиддати барқии «Ҷануб – Шимол» (ЛЭП – 500)

Соли 2006 дар рафти ташрифи Президенти Тоҷикистон ба Шанхай (Чин) дар бораи маблағгузории  лоиҳаҳои муштараки инвеститсионии  Чин дар Тоҷикистон ба миқдори $ 603,5 млн. шартнома ба имзо расид. 
Яке аз лоихахо сохтмони хати  баландшиддати барқии ** «Ҷануб – Шимол» (ЛЭП – 500кВт) **, ки дарозии он 350 км аст, дар назар дошта шуда  буд.

Ин хат системаи энергетикии ҷануби кишварро бо вилояти Суғд ва дар оянда бо минтақаҳои Чимкенти Қазоқистон ва Даткаи Қирғизистон пайваст хоҳад кард. Арзиши лоиҳа 281,3 млн доллари ИМА аст. Ҳамин гуна хатти 500 киловолта айни ҳол ҳамчунин аз зеристгоҳи барқии «Душанбе-500» то зеристгоҳи амалкунандаи «Регар-500» бунёд меёбад, ки дарозии он 57 км аст. Иқтидори нерӯгузаронии хатти 500 киловолтаи «Ҷануб-Шимол» 27 млн кВт/соат дар як шабонарӯз аст, ки қариб ду баробари эҳтиёҷоти вилояти Суғд ба нерӯи барқ аст, зеро талаботи имрӯзаи шабонарӯзии вилоят ҳамагӣ 14 млн кВт/соат аст. Қобилияти нерӯгузаронии солонаи он ба зиёда аз 8 млрд кВт/соат баробар аст. Аз рӯи созишномаи қаблӣ сохтмони хат дар муддати 45 моҳ бояд то моҳи апрели соли 2010 анҷом меёфт, вале баъдтар тасмим гирифта шуд, ки бунёди он то охири соли 2009 ба поён расад.
30 ноябри соли 2009 — ифтитоҳи хатти баландшиддати «Ҷануб-Шимол» аз муҳимтарин рӯйдоди ҷумҳурӣ дар соли 2009 гардид.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энергетикаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нерӯгоҳҳои барқии обии Тоҷикистон
Устони Озарбойҷони Ғарбӣ

алт=Мақбараи Хоҷа Яқуби Дурбашӣ |марказ|мини|614x614px|<center>Мақбараи Хоҷа Яқуби Дурбашӣ </center>

**Устони Озарбойҷони ғарбӣ** () — яке аз 31 устони Эрон аст. Mаркази ин устон шаҳри Урумия аст.
## Шаҳристонҳои устон
* Шаҳристони Урумия
* Шаҳристони Ушнавия
* Шаҳристони Бӯкон
* Шаҳристони Пероншаҳр
* Шаҳристони Такоб
* Шаҳристони Чолдурон
* Шаҳристони Хуй
* Шаҳристони Сардашт
* Шаҳристони Салмос
* Шаҳристони Шоҳиндиж
* Шаҳристони Мокӯ
* Шаҳристони Маҳобод
* Шаҳристони Миёндуоб
* Шаҳристони Нақада

## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Устони Озарбойҷони ғарбӣ
14 октябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 14 октябр]]*
* 1924 — рӯзи таъсисёбии Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон дар ҳайати Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Ӯзбекистон ва ИҶШС.
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 14 октябр]]*
* 1976 — Орзу Исоев, рӯзноманигор, шоир ва таронанависи саршиноси тоҷик.
* 1981 — Шабнами Сурайё, овозхони саршиноси муосири Тоҷикистон.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 октябр]]*
* 1939 — Чинор Имомов, арбоби давлатии тоҷик.
* 1971 — Аъзам Камолов, навозанда, раҳбари мусиқӣ ва оҳангсоз.

## Тақвими мардумӣ
**Мизон** (23 Сентябр — 22 Октябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Меҳр дар тақвими Эронӣ аст.

40px|none|Мизон

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1014.html 
* http://www.calend.ru/day/10-14/ 
* Наука, 14.10 
* BBC On this day, 14.10

## Эзоҳ
5 октябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
*  Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 5 октябр]]*
thumb|Эмомалӣ Раҳмон, дар саммити BRICS 2015|link=Ҷумҳурии Тоҷикистон 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 5 октябр]]*
* 1900 -  Суҳайли Ҷавҳаризода, (1900—1964) рӯзноманигор, шоир 
* 1908 -  Раҳим Ҳошим, (1908—1993) адабиётшинос, мунаққид, забоншинос, мутарҷим ва нависандаи тоҷик
* 1911 -  Наъимҷон Ғиёсов, (1911—1968) ҳунарпешаи театр ва синамо. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1947)
* 1935 -  Баҳриддин Камолиддинов, олим, забоншиноси аҳли Тоҷикистон, доктори илмҳои филология, профессор
* 1935 -  Амонуллоҳ Неъматзода, (1935-2010) — рӯҳонӣ, муфтии Тоҷикистон (1996—1997); раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон (1997—2010).
* 1946 -  Сулаймон Анварӣ, олим, муҳаққиқ, адабиётшинос, номзади илмҳои филология, дотсент
* 1950 -  Ҷӯрақул Аҷиб, нависанда, рӯзноманигор, тарҷумон
* 1952 -  Эмомалӣ Раҳмон, Президенти Тоҷикистон
* 1976 -  Қодиров Рамзан Аҳмадович, ходими сиёсӣ ва давлатии рус, сарвари Ҷумҳурии Чеченистон

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 5 октябр]]*
* 1938 -  Абдуррауфи Фитрат,  сиёсатмадор, маорифпарвар ва ислоҳотхоҳ, рӯзноманигор ва нависанда
* 1943 -  Тӯйчӣ Эрҷигитов, (1921—1943) Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ.

## Тақвими мардумӣ
**Мизон** (23 Сентябр — 22 Октябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Меҳр дар тақвими Эронӣ аст.

40px|none|Мизон

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1005.html 
* http://www.calend.ru/day/10-05/ 
* Наука, 5.10 
* BBC On this day, 5.10

## Эзоҳ
19 ноябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 19 ноябр]]*
* 1992  - дар иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба вазифаи Раиси Шӯрои Олии Тоҷикистон  интихоб гардидааст. 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 19 ноябр]]*
* 1711 - Михаил Василевич Ломоносов, яке аз олимони машҳури рус.
* 1942 - Фирӯз Баҳор, оҳангсози тоҷик, ки ба Олмон муҳоҷират намудааст.
* 1962 - Ҷодӣ Фостер (Jodie Foster) ҳунарпешаи аҳли ИМА.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 ноябр]]*
## Тақвими мардумӣ
**Ақраб** (23 Октябр - 22 Ноябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Обон дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ақраб

## Ҳамчунин нигаред

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1911.html 
* http://www.calend.ru/day/11-19/ 
*  Наука, 19.11
* cyclowiki 19.11
* bbc.on this day 19.11

## Эзоҳ

*
5 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 5 март ]]*
* 1926 — таъсиси маҷаллаи «Мактаби Советӣ»-нашрияи Вазорати маорифи Тоҷикистон.
* 1992 — қабул гардидани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ислоҳоти замин».

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 5 март]]*
 
* 1133 — Генрихи II Плантагенет, шоҳи англис.
* 1324 — Давиди II, шоҳи Шотландия.
* 1512 — Герард Меркатор, картограф ва ҷуғрофияшинос.
* 1696 — Ҷованнӣ Баттиста Теполо, рассоми итолиёӣ.
* 1827 — Шарл Антуан Жидел, нависандаи фаронсавӣ.
* 1862 — Зигберт Тарраш, яке аз бузургтарин шоҳмотбоз ва донандаи назарияи шоҳмот дар таърих.
* 1865 — Краснобаев Тимофей Петрович, ҷарроҳ, яке аз асосгузорони ҷарроҳии кӯдаконна, академики АИТ.
* 1871 — Роза Люксембург, сиёсатмадори олмонӣ.
* 1884 — Евгений Павловский, зоолог ва паразитолог, узви фахрии АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ, генерал-лейтенант.
* 1887 — Эйтор Вилла-Лобос, оҳангсози бразилиягӣ.
* 1913 — Аширмат Назаров, шоири ӯзбекзабони Тоҷикистон.
* 1919 — Александр Усенко, шоир.
* 1921 — Муҳаммадқул Арабов, коргардон наворбардори синамо.
* 1923 — Василий Триппел, доктори илми кишоварзӣ, профессор.
* 1927 — Нӯъмон Неъматов, доктори илми таърих, профессор, академики АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ.
* 1928 — Шарифҷон Исмоилов, муаррих.
* 1930 — Раҳим Маҷидов, доктори илми фалсафа, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон.
* 1930 — Ғаффор Ашӯров, файласуф, узви вобастаи АИ Тоҷикистон.
* 1934 — Нақиб Сулаймонов, олими соҳаи иқтисод.
* 1936 — Нозил Саидов, олими соҳаи кишоварзӣ.
* 1940 — Карим Қодиров, доктори илми таърих.
* 1942 — Гулмурод Гаймназаров, олими соҳаи математика.
* 1942 — Ҳоким Халилӣ, шоир.
* 1944 — Раҳимҷон Бобоев, олими соҳаи кишоварзӣ.
* 1944 — Раҳимҷон Давлатов, олими соҳаи кишварзӣ.
* 1944 — Холмуроди Юлдош, шоир.
* 1945 — Аюб Кенҷа, нависанда.
* 1945 — Суҳроб Пӯлодов, муаррих.
* 1949 — Талъат Негматулин, ҳунарпешаи синамо (дар синамои тоҷик нақшҳо бозидааст).
* 1950 — Усмонҷон Муродов, олими соҳаи тиб.
* 1952 — Ҳикмат Ҳисориев, доктори илми биологӣ, профессор, академики АИ Тоҷикистон.
* 1953 — Шавкат Азимов, олими соҳаи математика.
* 1954 — Рафоати Саидаҳмад, шоира.
* 1955 — Абдуфаттоҳ Аҳмадҷонов, олими соҳаи иқтисод.
* 1956 — Соҳиб Сангинов, олими соҳаи иқтисод.
* 1957 — Зулфиқор Хуррамов, олими соҳаи педагогика.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 5 март]]*

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://www.calend.ru/day/03-05/ 
* Наука, 5.03
* news.bbc 5.03

## Эзоҳ

*
15 июн

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
* Рӯзи компютерчиён

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 июн]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 15 июн]]*
* 1923 — 1991 — Толиб Тӯйчиев, пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ.
* 1928 — 1987 — Фазлиддин Муҳаммадиев, нависандаи халқии Тоҷикистон, Корманди шоистаи маданияти ҷумҳурӣ, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.
* 1928 — 1995 — Раҳим Додихудоев, доктори илми филологӣ, профессор.
* 1928 — 2007 — Аъзам Пӯлодов, доктори илми тиб, профессор, узви вобастаи АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ.
* 1933 — 2005 — Шариф Баротов, доктори илми биологӣ, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон.
* 1938 — Набӣ Муҳиддинов, олими соҳаи иқтисод.
* 1938 — Ҷалол Латифов, олими соҳаи физика.
* 1938 — Ҷумъа Рӯзиев, меъмор, Корманди шоистаи Тоҷикистон.
* 1943 — 1993 — Қиёмиддин Хайриддинов, сароянда.
* 1943 — Ардамир Фотеҳ Абдулло, нависанда.
* 1943 — Леонид Маҳкамов, рӯзноманигори шоистаи Тоҷикистон.
* 1948 — Алӣ Бойматов, забоншинос — англисӣ.
* 1948 — Ашӯр Достиев, доктори илми тиб, профессор.
* 1948 — Ғайратҷон Раҷабов, олими соҳаи математика.
* 1954 — Зулфия Атоӣ, шоира ва рӯзноманигор.
### Ҷашнҳо
* 90-солагии зодрӯзи Зоҳир Аҳрорӣ (1930-2009), адабиётшинос, Корманди шоистаи Тоҷикистон.
* 
* 75-солагии зодрӯзи Рамазон Мирзоев (1945), арбоби давлатӣ.
* 
* 70-солагии зодрӯзи Раҳмонхӯҷа Мирзоев (1950), олими соҳаи биология.
* 
* 70-солагии зодрӯзи Неъматулло Неъматов (1950), олими соҳаи математика.
* 
* 90-солагии зодрӯзи Ғайбулло Раҳматуллоев (1930-1991), коргар, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ.
* 
* 75-солагии зодрӯзи Эркинбой Ҳамидҷонов (1945), олими соҳаи тиб.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 июн]]*

## Тақвими мардумӣ
Ҷавзо (21 Май — 21 Июн) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Хурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ҷавзо

## Ҳамчунин нигаред
 
 
## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0615.html 
* http://www.calend.ru/day/06-15/ 
*  Наука, 15.06
* cyclowiki 15.06

## Эзоҳ
30 октябр

## Ҷашнҳо
* Дар Россия, рӯзи муҳандис — механик;
 
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 30 октябр]]*
* 2000 - ба муомилот баромадани пули миллӣ -  «сомонӣ» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 30 октябр]]*
* 1940 — Ҳасани Муҳаммадӣ, нависанда, мунаққид
* 1959 — Хайёл Бобоев, олим, муаррих, доктори илми таърих, профессор
* 1960 — Марадона, Дие́го Арма́ндо Марадо́на, футболбози аргентинӣ
## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 октябр]]*
 
## Тақвими мардумӣ
**Ақраб** (23 Октябр — 22 Ноябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Обон дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ақраб

## Пайвандҳо
* https://my-calend.ru/holidays/den-inzhenera-mehanika?_e_pi_=7%2CPAGE_ID10%2C5424741788
* http://days.peoples.ru/1030.html 
* http://www.calend.ru/day/10-30/ 
* Наука, 30.10 
* BBC On this day, 30.10

## Эзоҳ
Паркур

**Паркур** () ё ҳунари ҷобаҷойӣ () ё шаҳрнавардӣ ба пешниҳоди гуруҳи Раҳо як роҳи навини барои таъомил бо муҳити атроф фақат бо истифода аз тавоноиҳои инсон аст. Дэвид Бел, бунёдгузори паркур дар Фаронса мегуяд:"Ҷанбаи физикии паркур, ғалаба кардан бар тамоми мавонеъ пешируст, монанди ин ки дар шароити изтирорӣ гир карда бошед. Паркур фақат сирф ҳаракат нест, балки маҷмуъҳои ҳадафманд ва дорои фалсафаи хоси хеҳ аст. Пас ҳадафи Паркур, расидан ба мақсад бо истифода аз каратрин, равонтарин ва мустақимтарин масир ва мансубтарин ҳаракат аст, ки метавонад шомил давидан, паридан, боло рафтан ва хазидан бошад."

## Эзоҳ


thumbnail
thumbnail
Сомониён

**Сомониён** (; 819—1004) — дудмоне аз амирон ва ҳукмронони эронии суннимазҳаб, ки ҳудуди ду қарн бар бахшҳои бузурге аз Мовароуннаҳр бо таъйид ва муҳри хулафои Аббосӣ ҳукумат карданд. Маркази ин ҳукумат дар Хуросони Бузургу Фарорӯд буд ва дар бузургтарин густараи худ, бар тамоми Афғонистони кунунӣ ва бахшҳои бузурге аз кишварҳои имрӯзии Тоҷикистон, Эрон, Туркманистон, Узбакистон, Қирғизистон, Қазоқистон ва Покистон фармон ронд.

## Амирони сомонӣ
* Сомонхудот (Аркак)
* Асад ибни Сомон
* Нӯҳ ибни Асад (солҳои 819—841)
* Аҳмад ибни Асад (солҳои 841—864)
* Наср ибни Аҳмад (солҳои 864—892)
* Исмоили Сомонӣ (солҳои 892—907)
* Аҳмад ибни Исмоил (солҳои 907—914)
* Насри II ибни Аҳмад (солҳои 914—943)
* Нӯҳ ибни Насри II (солҳои 943—954)
* Абдумалики I ибни Нӯҳ (солҳои 954—961)
* Мансури I ибни Нӯҳ (солҳои 961—976)
* Нӯҳи II ибни Мансур (солҳои 976—997)
* Мансури II ибни Нӯҳ (солҳои 997—999)
* Абдумалики II ибни Нӯҳ (соли 999)
* Исмоили Мунтасир (солҳои 1000—1005)

Дар асари Сайфиддинҳоҷӣ «Осору-л-вузаро» барои амирони Сомонӣ чунин ду байт оварда шудааст:

Дар ин байтҳо 9 амири Сомонӣ номбар шудаанд. Муаллиф номи Насри II — ро аз «рӯйхат» берун гузоштааст.

Одамушуаро  Рӯдакӣ нисбати бузургии хонадони Оли Сомон чунин байте навиштааст:

## Нигаред низ
* Давлати Сомониён

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Сулолаҳои ҳукуматдорони Осиёи Марказӣ
Мавзеъҳои табии Тоҷикистон

**Мавзеъҳои табиат** - кӯлҳо, мамнӯъгоҳҳои табӣи, боғҳои миллӣ, чашмаҳо, обҳои шифобахш, дарёҳо, ҷангалҳо, манзараҳои табиӣ, ҳайвоноти нодир ва ғайраҳо. Мавзеъҳои табиат асосан аз тарафи давлат ва ҳукумат ҳифз карда шуда, ташкилотҳои махсуси давлатӣ, бахусус соҳаи фарҳанг барои истифодаи умум пешкаш намудани мавзеъҳои табии Тоҷикистон шароит муҳайё мекунанд.

Барои танзими раванди ҳифз ва истифодаи мероси табии дар ҷумҳурӣ мамнӯъгоҳҳои табӣи, Боғи миллии Тоҷикистон ва якчанд мавзеъҳои махсус муҳофизатшаванда вуҷуд доранд.
  
Дар Тоҷикистон ҳоло чунин боғҳои миллӣ ва табиӣ ба монанди:

Боғи миллии Тоҷикистон бо фарогирии баландкӯҳҳои Тавилдара ва Ҷиргатол то баландкӯҳҳои Помир (масоҳаташ - 2,6 млн. га),

Боғи таърихӣ-табиии «Ширкент» (масоҳаташ - 3000.га),

Боғи табиии «Сари Хосор» (масоҳаташ - 3805 га)

Мамнӯъгоҳи «Бешаи палангон» (масоҳаташ - 49700 га),

Мамнӯъгоҳи «Ромит» (масоҳаташ - 16100 га),

Мамнӯъгоҳи «Даштиҷум» (масоҳаташ - 19700 га),

Мамнӯъгоҳи «Зоркӯл» (масоҳаташ - 87700 га).

Мавзеъҳои табиӣ:

Чилдухтарон (кӯҳ),

Искандаркӯл,

Кӯли Сарез,

Гармчашма,

Чилучорчашма,

Ҳафткӯл ва ғайраҳо ба маҷмӯи **мероси табиати Тоҷикистон** дохил мешаванд ва дар ҳифз ва истифодаи мероси табии ҷумҳурӣ мебошанд.

## Адабиёт


Гурӯҳ:Ҷуғрофиё
Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мавзеъҳои табии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон
Китобдор

**Китобдор** () — касб ё шахсест, ки бо ҳама гуна китобхо сару кор дорад ва одатан дар китобхона кору фаъолият мебарад.

## Нигаред низ
* Китобхона

## Манбаъ

Гурӯҳ:Касбҳо
4 июн

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 4 июн]]*
* 4 июни соли 1997 -  1 апрели соли 2000 - фаъолияти Комиссияи Оштии Миллӣ. 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 4 июн]]*
* 1898 — 1981 — Семён Шаферштейн, доктори илми тиб, профессор, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон. 
* 1928 — Гулбизан Бекбулатова, олимаи соҳаи кишоварзӣ.
* 1936 — Вайдулло Бобоев олим, номзади илмҳои педагогӣ (1978)
* 1938 — 1993 — Вадим Солибоев, олими соҳаи педагогика.
* 1943 — Абдураҳмон Усмонов, олими соҳаи физика.
* 1975 — Анҷелина Ҷолӣ Питт ҳунарпешаи машҳури ИМА, Барандаи ҷоизаи Оскар, се ҷоизаи Глобуси тилоӣ.
### Ҷашнҳо
* 65-солагии зодрӯзи Марям Давлатова (1955), рӯзноманигор, шоира.
* 
* 50-солагии зодрӯзи Асадулло Исмоилзода (1970), шоир.
* 
* 65-солагии зодрӯзи Рустам Ҷабборов (1955), олими соҳаи иқтисод.
* 
* 75-солагии зодрӯзи Наҷмиддин Шамсиев (1935), олими соҳаи техника.
* 
* 110-солагии зодрӯзи Сергей Якушев (1910-1990), актёри театр, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 4 июн]]*

## Тақвими мардумӣ
Ҷавзо (21 Май — 21 Июн) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Хурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ҷавзо
Соли Муш мувофиқи 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

 
* (КМТ | бештар... )
## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0604.html 
* http://www.calend.ru/day/06-04/ 
*  Наука, 4.06
* cyclowiki 4.06 
 
## Эзоҳ
TOEFL

**TOEFL** -  санҷиши забони англиси чун забони хориҷи, буда танхо барои донишчуёне, ки миллаташон ғайри инглис мебошад пешбини шудааст.   
Донишчуёне, ки хохиши таҳсил дар донишгоҳхо ва донишкадаҳои ИМА, Канада, Аврупо ва Осиёро доранд бояд аз санҷиши TOEFL гузаранд. Инчунин санҷиши TOEFL барои мутахассисоне, ки максади кор ва тачрибаомузиро дар давлвтҳои дар боло зикршуда доранд суроидани ин санҷиш хатмист. Натичаи санҷиши TOEFL 2 сол пас аз таърихи супоридан дар хазинаи маълумотхо хифз карда мешавад, пас аз он беэътибор дониста мешавад. 
TOEFL ду намуд дорад: TOEFL PBT (Paper-based Test) ва TOEFL iBT (Internet-based Test). Одатан давомнокии TOEFL PBT зиёда аз 3 соатро дар бар мегирад, TOEFL iBT бошад, зиёда аз 4 соатро дар бар мегирад.

## Нигаред
* GRE
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Имтиҳонҳои стандартии байналмилалӣ
Ҷем

thumbnail
**Ҷем**, **конфитюр** (, аз  — «бо шакар пухтан») — як намуди хуриш аз маҳсулоти қаннодии меваю буттамева бо илова кардани шакар.

## Мураббои бедонак аз олуча
Аввал олучаро гирифта онро нағз мешуянд баъд донакашро ҷудо менамоянд. Баъд меваро ба зарф андохта онро пур мекунанд ва ба болои он як сатҳи тунук шакар рехта, онро дар муддати 2-3 соат мемонанд ва баъд ба он об  ҳамроҳ карда онро ба оташ мемонанд. Дар охир олучаро то ҷушиданаш мепазанд.
Сатилро якчанд маротиба аз оташ гирифта онро гоҳ-гоҳ кофта аз рӯи мураббо кафкро бо қошуқ мегиранд.
## Маҳсулот
* барои мураббо: ба 1 кг олуча - 1,2 кг шакар ва 1 истакон об илова кардан лозим аст.

## Нигаред
* Биҳӣ

Гурӯҳ:Қаннодӣ
Донишгоҳи давлатӣ

**Донишгоҳи давлатӣ** донишгоҳеро гуянд, ки аз тарафи давлат ташкил шуда маблағгузорӣ мешавад
Афшура

alt=Афшураи афлесун|thumb|Афшураи афлесун
**Афшурá** — афшурда, асир, оби мева, нӯшобаест, ки аз мева ва ғуҷуммеваи тару тоза тайёр карда мешавад.

## Истеҳсол
Вобаста ба тарзи истеҳсол ва сифати мева афшура соф, тира ва ғализ мешавад. Барои гирифтани афшураи соф ва тира меваро шуста, реза мекунанд. Баъд онро фишурда, шираашро мегиранд ва соф менамоянд. Афшураи тира, маъмулан, такшон ё бо полован (сепарат) тоза карда мешавад. Ҳангоми тайёр кардани афшураи тилфдор меваро то нарм шуданаш гарм мекунанд ва баъд аз элак соида мегузаронанд (дар натиҷа донак, думчаи мева, пӯст ва диг. қисмҳои нодаркори он ҷудо мешавад). Сипас тилфи аз элак гузарондаро бо мақсади яксон шуданаш бо асбобҳои махсус (гомогенизаторҳо) майда мекунанд. Афшура аз як ё якчанд навъи мева ҳосил карда мешавад.

## Таркиб
Афшураҳои таркиби кимиёишон гуногунро бо ҳам омехта, хуштаъму гуворо мегардонанд. Дар таркиби афшура тамоми моддаҳои муҳимми ғизоии меваҷот (қанд, кислотаҳои органикӣ, витаминҳо, намакҳои маъданӣ, моддаҳои пектинӣ ва хушбӯй) мавҷуданд. Афшураҳое, ки тилфи мева доранд, нисбатан серғизо буда, хуштаъму гуворо мебошанд. Афшураҳои соф ва тира 5–15% қанд, 0,3–80% кислотаҳои органикӣ ва афшураҳои қанддор 10–15% қанд ва 0,2–2,0% кислотаҳои органикӣ доранд. Дар таркиби бештари афшураҳо витамин, алалхусус витамини С, инчунин намакҳои калий, калсий, натрий, магний, оҳан, фосфор, хлор, алюминий, манган, мис ва бисёр аносири зарравӣ (микроэлементҳо) мавҷуданд.

## Шифобахшӣ
Афшураҳо бинобар дар таркиби худ надоштани клетчатка дар организм зуд ҳал мешаванд ва шифобахшанд. Дар афшураи себ миқдори қанд, пектин ва намакҳои оҳан хеле зиёд аст; ҳангоми бемории роҳҳои ҳозима ва исҳоли хунин судманд буда, ғалаёни хунро паст мекунад. Каротини афшураи зардолу барои сабзиш ва инкишофи муътадили организм муфид аст. Афшураи олу ташнагиро шикаста, хӯрокро зуд ҳазм менамояд. Афшураи ангур нӯшокии пурқимати табиист ва хусусияти басо муфиди парҳезӣ дорад. Афшура алалхусус барои кӯдакон, модарон ва шахсони ҷисмашон за­иф муфид аст.

# Афшураи табии- ин афшурае, ки бе иловаи шакар ва консентратхо истеҳсол шудааст.
# Афшураи куражи- омехта ин намуди афшура омехтаи фишурдаи меваҳои гуногун мебошад.
# Афшура бо иловаи канд ё шакар, киём бо максади баланд бардоштани канднокии афшура ва ё махинтарин шудани тамъи туршии баъзе намудҳои он ба массаи асоси шакар илова мекунанд.
# Афшураи туршонида - дар натичаи кисмон ва ё пурра ба спирт мубаддал ёфтани канди мева ва ё сабзавот истеҳсол мешавад.
# Афшураҳои гализ кардашуда - аз афшураи табии шафоффкарда шуда бо бугрони кардани намнокии онҳо истеҳсол карда мешавад.

## Эзоҳ

* Самсонова А. Н. Фруктовые и овощные соки. М., 1990; 
* Леоненко И. И. Плодоовощеводство. М., 1992.

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Афшураҳо
Муҳаррик

thumbnail
**Муҳаррик** ( — таҳриккунанда) — дастгоҳе аст, ки энержиро барои ба кор андохтани васоили нақлия, дастгоҳҳои дигар ё тавлиди барқ, ба кори механикӣ табдил мекунад.

## Навъҳо
Муҳаррик вобаста ба навъҳои худ кори механикиро аз ротори чархзананда, аз ҳаракати пешравандаю баргардандаи поршен ё аз аппарати реактивӣ гирифта метавонад. Муҳаррики мошинҳои корӣ, воситаҳои нақлиёти хушкигарду обӣ, ҳавоиву кайҳонӣ, дастгоҳҳои истеҳсоливу техноло­гӣ, асбобҳои коммуналиву рӯзгор ва ғайраро ба ҳаракат меоварад.

Муҳаррикҳое, ки захираҳои табиии энергетикӣ (сӯзишворӣ, энергияи бод, об ва ғайра)-ро бевосита ба энергияи ме­ханикӣ табдил медиҳанд, муҳаррикҳои аввал номида мешаванд. Гурӯҳи калони муҳаррикҳои аввалро муҳаррикҳои ҳароратӣ ташкил медиҳанд. Муҳаррикҳое, ки энергияи муҳаррикҳои ав­валро ба кори механикӣ табдил меди­ҳанд, муҳаррикҳои сонӣ ном доранд (масалан, муҳаррикҳои электрии пневматӣ, баъ­зе навъҳои муҳаррикҳои гидравликӣ ва ғайра) муҳаррикҳо вобаста ба таъйиноташон статсионарӣ, сайёр, нақлиётӣ мешаванд.

## Нигаред низ
* Муҳаррики дарунсӯз
* Муҳаррики ҳавопаймо
* Муҳаррики электрикӣ

## Эзоҳ

* 
*
Хромосома

thumbnail
**Хромосома** — сохтори мустақили ядро, ки думҳо ва сентромера дошта, аз ду хроматин иборат аст.

## Нигаред
* Хромосома дар Википедиаи Форсӣ

Гурӯҳ:Хромосомаҳо
Гурӯҳ:Ситогенетика
Гурӯҳ:Зерсохторҳои ядроӣ
Нармафзорҳои муштарак

**Нармафзорҳои муштарак** () инчунин Groupware - нармафзори компутарӣ тарроҳишуда барои кумак ба афрод даргир дар як кори муштарак расидан ба аҳдофе аст. Яке аз аввалин таъриф аз "нармафзорҳои муштарак", "фарояндаҳои гурӯҳи умда ба ҳамроҳи нармафзори ба ҳимоят аз онҳо аст"

Гурӯҳ:Нармафзорҳои муштарак
Гурӯҳ:Нармафзорҳои компютерӣ
Деҳоти Оббурдон

**Ҷамоати Оббурдон**  - ҷамоатест дар ноҳияи Мастчоҳи вилояти Суғди Тоҷикистон.
  
## Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо

## Мардум

## Деҳоти ҷамоат

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҷамоати Оббурдон
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Мастчоҳ
Фенотип

**Феноти́п (аз юнони: φαίνω — «зоҳир кардан; нишон додан» ва τύπος — «намуна»)** — маҷмӯи нишонаҳо ва хусусиятҳои дохилӣ ва зоҳирии организм мебошад, ки метавон онҳоро шартан гурӯҳбандӣ ва ҷамъбаст кард. Ба ин нишонаҳо шакли биологӣ ё анатомӣ, ранги пӯст, ранги чашм, гурӯҳи хун, рафтори хос ва рефлексҳои бевосита (беандеша) ва ғайра дохил мешаванд.

Фенотип дар ҷараёни инкишофи инфиродии организм (онтогенез) ташаккул ёфта, зери таъсири омилҳои гуногуни муҳити зист ба вуҷуд меояд.
Истилоҳи фенотип-ро соли 1909 олими даниягӣ Вильгелм Иогансен пешниҳод кардааст, якҷо бо мафҳуми генотип, то ки фарқият байни ирсият (наслбардорӣ)-и организм ва он чизе, ки дар натиҷаи татбиқи он пайдо мешавад, нишон дода шавад.
Асл ва мафҳуми ҷудо кардани омилҳои ирсӣ аз натиҷаи амали онҳо аллакай дар осори Грегор Мендел (1865) ва Август Вейсман дида мешавад. Вейсман махсусан дар организмҳои бисёрҳуҷайра, байни ҳуҷайраҳои репродуктивӣ (ҷинсӣ) ва ҳуҷайраҳои соматикӣ (бадани) фарқ мегузошт.

Гоҳе фенотипҳо дар шароити гуногун ба таври назаррас фарқ мекунанд. Масалан, сарсинаҳо дар ҷангал баланд ва нимсола ҳастанд, вале дар фазои боз — паҳновор ва густурда. Шакли баргҳои гулпои обӣ вобаста ба он аст, ки барг дар об ё ҳаво қарор дорад. Дар одамон ҳамаи хусусиятҳои клиникӣ, ки метавонанд муайян шаванд — баландӣ, вазн, рангии чашм, шакли мўй, гурӯҳи хун ва ғайра — фенотипӣ мебошанд.

## Эзоҳ
Стандартикунони

яъне ба меъёрдарорӣ (аз калимаи англисӣ standard-меъёр, намуна) аз қадим -ул айём ба вуҷуд омадааст
Стандартҳои Ҷумҳурияви (РСТ)

аз тарафи вазорати ҷумҳурияви бо комитети стандартикунони  (согласовано) тасдиқ мешавад.
Стандарти додашуда барои ҳамаи корхона ва ташкилотҳое, ки дар територияи ҷумҳури мавҷуд аст, зарур дониста мешавад.
Нишондоди комплекси сифат

**Нишондоди комплекси сифат** Барои баҳодиҳи ба сифати маҳсулоти тайёр нишондодҳои комплексии сифати маҳсулотро  ба кадоме, ки параметрҳои физикӣ кимёвӣ, ва органолептики таалуқ дорад, ба назар мегиранд.

## Нигаред
* Нишондиҳандаи сифати базавӣ
Нишондиҳандаи сифат

**Нишондиҳандаи сифати базавӣ**. Сифати ашёи хоми аввала – масалан ангур аз рӯи нишондиҳангдаи асоси базавии ин мавод қанднокии он, ё гандум аз рӯи часпакии он баҳо дода мешавад.
Ҳар як намуди маҳсулот новобаста аз он, ки одди ё мураккаб миқдори зиёди хусусиятҳои марҳила дорад ва бо намудҳои зиёди ҳархелаи нишондодҳои сифат тавсиф дода мешавад. Вобаста ба хусусиятҳои маҳсулот нишондодҳои сифат тақсим мешаванд
Нишондодҳои эргономикӣ

**Нишондодҳои эргономикӣ**, яъне сифаткунандаи базебии намуди зоҳирии маҳсулот ва мувофиқати онҳо ба талаботи таъми, буйи ва дигар талаботҳои инсон.

## Пайвандҳо
* Эргономические показатели
Мурургари веб

**Мурургари веб** ё **мурургари интернетӣ** () — ба нармафзорҳои корбурдӣ гуфта мешавад, ки барои дарёфт, намоиш ва мурури иттилоот аз веби ҷаҳонгустар мавриди истифода қарор мегирад. Ё манбаъи иттилоот бо як шиносогари якнавохти манбаъ шинохта мешавад. Ин манбаъ метавонад як сафҳаи веб, тасвир, видео ва ё ҳар қитъаи иттилооти дигаре бошад.

Ҳар ҷанд мурургарҳо барои дастрасӣ ба веби ҷаҳонгустар тарроҳӣ шудаанд, аммо аз онҳо метавон барои дастрасӣ ба иттилооти серверҳои веб дар шабакаҳои хусусӣ ва ё парвандаҳои дар системҳои парванда истифода кард. Мурургарҳо метавонад шуморо ба фазои маҷозӣ мутасил кунанд. Агар шумо бихоҳед аз ҳар гушаи гетӣ ба фазои интернетӣ даст ёбед ба як мурургари веб хуб ва корбурдӣ доред.

## Мурургарҳои маъруфтарин
[thumb|Саҳми истифода аз мурургарҳои веб, дар соли [2015 мелодӣ

]]

Мурургарҳо (Браузерҳо). Дар замони ҳозир мурургарҳои зиёди () мавҷуданд, ки аз рӯи тавсифот ба якдигар хеле монанд мебошанд. Мисоли онҳо барнома — мурургари (), (), (), (), (), () ва ғайраҳо буда метавонанд.Аз байни ин мурургарҳo ду мурургари ба якдигар хеле рақиб — () Internet Explorer — и ва ширкати () ва () Netscape Nаvigator — и ширкати () машҳур мебошанд. Ҳар ду бо хидматҳои гуногуни (), аз ҷумла HTTP, FTP, барномаҳои мутолиаи иттилоот, почтаи электронӣ, протоколҳои нисбатан куҳна ба мисли Telnet ва Gopher мувофиқат менамоянд.

Барномаи мурургари (). Барномаи мурургари (), ба маҷмуаи бастаи барномаҳои стандартии системаи амалиётии Windows 98 (ва болотар) шомил мебошад ва қариб аз тамоми умури хадамотии шабакаи Интернет пуштибонӣ мекунад.Барои он, ки бо воситаи браузер ба сервере, ки IP-суроға дорад, муроҷиат намоед, номи домении пурраи ин серверро ворид кардан лозим аст. Агар ба браузер IP-суроғаи ягон номи домениро муайян кардан лозим бошад, он ба сервери асосии (решавии) номҳо васл мегардад ва баъди оне, ки сервер ба ӯ суроғаро хабар медиҳад, пайвандшавӣ сурат мегирад.

## Нигаред низ
* Mozilla Firefox
* Браузер (дар воситаҳои иттилоот)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳот
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
31 октябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 31 октябр]]*
* Рӯзи байналмиллалии муҳандиси системаҳои компутарӣ.
* Рӯзи байналмиллалии иқтисод.

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 октябр]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 октябр]]*
* 1451 — Христофор Колумб, нахустин шахсе, ки ба қитъаи Амрикоро кашф кард.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 октябр]]*

## Тақвими мардумӣ
**Ақраб** (23 Октябр — 22 Ноябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Обон дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ақраб

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1031.html 
* http://www.calend.ru/day/10-31/ 
* Наука, 31.10
* BBC On this day, 31.10

## Эзоҳ
Латифи Пидром

**Абдул Латифи Пидром** ба ()  - шоир, нависанда, рӯзноманигор ва сиёсатмадор, раиси ҳизби Кунгураи миллӣ Афғонистон, ва узви порлумони Афғонистон аз вилояти Бадахшон мебошад.

## Пайвандҳо
* Миллат - Латифи Пидром – ҳамватани мо шуд 27 октябр 2012
Шабакаи компютерӣ

thumbnail
**Шабакаҳо.** Агар ду ва зиёда компютер бо ҳамдигар бо ягон усуле пайваст (симӣ, мавҷӣ ва ғайра) бошанд ва байни ҳамдигар алоқа барқарор карда тавонанд, он гоҳ мегўянд, ки онҳо дар шабакаи компютерӣ пайвастанд. Шабакаи компютерӣ – воситаи пуриқтидори мубодилаи информатсияи байни компютерҳо мебошад. Дар амалия вобаста аз ҳаҷми информатсияи барои ҳалли масъалаҳо зарурӣ аз шабакаҳои компютерии *локалӣ, регионалӣ, глобалӣ* ва ғайра истифода мебаранд.
:***Шабакаҳои локалӣ*** одатан барои ташкил намудани алоқаи байни компютерҳои як бино ё корхона хидмат менамоянд.
:***Шабакаи регионалӣ*** компютерҳои якчанд корхонаи ягон маҳалро бо ҳамдигар алоқа барқарор менамояд.
:***Шабакаҳои глобалӣ*** алоқаи компютерҳои байни шаҳрҳо ва давлатҳои гуногунро барқарор менамоянд.
[thumbnail|Харитаи [Интернет]]
Телекоммуникатсия мубодилаи  информатсияро маҳз дар шабакаҳои глобалӣ таъмин менамояд.
Шумо метавонед компютери худро ба хати телефон пайваст намуда, бо компютери дигаре, ки вай ҳам ба хати телефон пайваст аст, алоқа барқарор намоед. Барои амалӣ гаштани ин мақсад зарур аст, ки системаҳои компютерӣ дорои модем бошанд. Модем информатсияи компютериро ба сигналҳои телефонӣ ва баръакс,  сигналҳои телефониро ба информатсияи компютерӣ табдил медиҳад ва ба воситаи хати телефон онҳоро паҳн менамояд. Модемҳо ба *модемҳои дохилӣ* ва *берунӣ* тақсим мешаванд. Модемҳое, ки дар дохили блоки системавӣи компютер ҷойгиранд, модемҳои дохилӣ ва модемҳое, ки ба воситаи кабел бо компютер пайвастанд, модемҳои берунӣ ном доранд. Ҳамин тариқ, ҳар гуна компютере, ки дорои модем ва таъминоти программавии ба он мувофиқ мебошад, метавонад информатсияро ба компютерҳои дигар равона созад ва аз онҳо информатсияро қабул намояд.

## Нигаред

* Интернет

## Пайвандҳо
* [Китобҳои электронӣ дар бораи '''Шабакаҳои компютерӣ''', [Интернет] ва Компютер]
* Тоҷикистон -- "туъма"-и осони вирусҳои компютерӣ 

Гурӯҳ:Шабакаҳои роёнаӣ
Тӯфони Айрин

**Тӯфони Айрен** (аз забони ) тӯфони фаъол дар уқёнуси Атлантик аст, ки осебҳои густардае аз кишварҳои ҷазоири Кариб ворид карда аст. Ин тӯфон, аввалин тӯфоне аст, ки тайи оғози фасли тӯфонҳои уқёнуси Атлантик шакл гирифта аз таърихи аввали июни 2011 оғоз шудааст. 
thumbnail|Масири Тӯфони Айрин

## Эзоҳ
Телефон

[thumbnail|Намунаи дастгоҳи телефон аз соли [1896 (Шветсия)]]

[thumb|right|222px|Дастгоҳи телефони шӯравӣ ТА-68 бо [Рақачинак, соли 1968 ихтироъ шудааст]]

**Телефон** (аз  «масофа» +  «овоз», «садо») — дастгоҳе, ки барои қабул ва ирсоли овоз (асосан барои — суханҳои одамон) хидмат мекунад.

## Таърих

## Ҳамчунин нигаред
* Телефони мобилӣ
* Телефон радифӣ
* Видеотелефон
* IP-телефон
* Таксофон
* Домофон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Би-Би-Си: Белл не изобретал телефон
* Средства проводной связи (1914—1945) в «Радиомузее РКК»
* Телефоны СССР начала 60-х годов
* Музей истории телефона 
* 35 Interesting Vintage Photos of Celebrities on the Phone
* 

Гурӯҳ:Алоқаи телефонӣ
Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ
Васудева

**Васудева** ( [*Bazodeo*],  [*Bodiao*]; ) — фармонрави Кушонӣ, аз охирин подшоҳони бузурги Кушонӣ аст, ки тахминан солҳои 191—232 баъд аз Ҳувишкаи I ҳукмронӣ кардааст.

Дар баъзе аз тадқиқотҳо номи ӯро Васишка, ё Васишкаи II меноманд. Алвижа аз номгузории шоҳ ва тангаҳои замони ҳукумронии Васудева, ки танҳо худои ҳиндӣ Шива акс ёфтааст, ӯ пайрави мазҳаби ҳиндуия буда ба браҳманиизм такя мекардааст.

Баъд аз вафоти ӯ мулкҳои ҳиндустонӣ пароканда шуданд. Давлати Сосониён ба мулкҳои Ҳиндустони шимолу-ғарбӣ ворид гардиданд. Шоҳони маҳаллӣ тангаҳои худиро сикка мезаданд. Аммо мулкҳои шимолии Империяи Кушониён, бо марказашон дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон, арзи вуҷуд доштанд, маълумотҳое гувоҳи медиҳанд ки Кушониён бо Чин дар алоқа буданд.

Ричард Фрай, кайд мекунад, ки сулолаи ҳокимони кушонӣ ба монанди азбайнравии шоҳони юнонӣ дар Ҳиндустон хотима ёфтааст. Таҳлили тангаҳо ба нумизматҳо имконият дод, ки тасдиқ намоянд, ки ҳукумронони охирин (дар давлати Кушониён) Васудева ва мумкин аст, Васудеваи III буданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ричард Фрай, *Наследие Центральной Азии. От древности до тюркского нашествия*, Душанбе, 2000, — с. 162—163
* Боровкова Л. А. «Кушанское царство (по древним китайским источникам)». М., 2005, ISBN 5-89282-265-6.

## Пайвандҳо
* The Era of Kanishka 

Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Кӯшонӣ
Факултаи Ҳуқуқшиносии ДДХБСТ

Факултети ҳуқуқшиносӣ соли 1994 дар асоси филиали шуъбаи ғоибонаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд таъсис дода шудааст. Асосгузор ва нахустдекани факултет, ҳуқуқшиноси шоистаи Тоҷикистон, номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент шодравон Солибой Ҳасанов буданд, ки саҳми он кас дар таҳкими базаи моддӣ-техникии факултет ва омода кардани омӯзгорони ҷавон ба масъалаи таълиму тарбия бениҳоят бузург мебошад. То соли 2000 факултет расман факултети ҳуқуқ ва муносибатҳои байналхалқӣ номида мешуд.
Мақсади асосии фаъолияти факултет омода кардани мутахассисон-ҳуқуқшиносони баландихтисос барои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва қудратии ҷумҳурӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ, ташкилот, корхона муассисаҳо, яъне судяҳо, прокурорҳо, адвокатҳо, муфаттишон, нотариусҳо, маслиҳатчиёни ҳуқуқшинос ва ғайра мебошад. Пас аз хатми таҳсил ба хатмкунандагон дипломи намунаи давлатӣ аз рӯи ихтисоси «Ҳуқуқшиносӣ» дода мешавад.
Таҳсил дар факултет дар асоси стандартҳои ягонаи давлатии таҳсилот дар доираи шуъбаҳои рӯзона ва ғоибона ба роҳ монда шудааст. Мӯҳлати таҳсил дар шуъбаи рӯзона 5 сол, ғоибона 6 ва 4 солро (барои донишҷӯёни маълумоти олӣ дошта) ташкил медиҳад.
Сохтори кафедравии факултет:
1) назария, таърихи давлат ва ҳуқуқ;
2) ҳуқуқи конститутсионӣ;
3) ҳуқуқи гражданӣ, соҳибкорӣ ва байналхалқӣ;
4) ҳуқуқи ҷиноятӣ ва криминалистика;
5) таърихи халқи тоҷик;
6) фанҳои ҷамъиятӣ.
Солҳои охир ба туфайли кӯшишу дастгирии роҳбарияти донишгоҳ шумораи омӯзгорони унвони илмӣ дошта зиёд гашаанд. Шумораи умумии омӯзгорони факултет 76 нафарро ташкил медиҳад. Аз онҳо 25 нафарашон номзадҳои илм, дотсентон, 7 нафар докторони илм, профессорон мебошанд.  Соли ҷорӣ ҳимояи диссертатсияи номзадии Амонов А.Ҷ., Солиев И.М., Мухторов К.Т., Ахмедов Г.Д. ва Юсупова М.А. ба нақша гирифта шудааст.
Дар давоми солҳои гуногун роҳбарии факултетро номзадҳои илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсентон Орипов Т.О., Ғаффорова Н.А., Болтуев С.Ш., Сангинов Ҳ.С. ва номзади илмҳои филологӣ дотсент Камолов М. ба зимма доштанд.
Тоҳир ибни Ҳусайн

**Тоҳир ибни Ҳусайн** (, мулаққаб ба **Зуляминайн** (); ) — сарлашкари хуросонии халифа Маъмун, бунёнгузори силсилаи Тоҳириён дар Хуросони Бузург, амири тоҳирии Хуросон (821—822).

## Ҳукмронӣ
Барои ба қудрат расидани халифа Маъмун (813—833) нақши мардуми Хуросон бо сарварии сарлашкар Тоҳир ибни Ҳусайн муҳим буд. Маъмун низ ба подоши ин ҳама хидмат соли 821 Тоҳирро ба вазифаи хеле масъули амири Хуросон (821—822) таъйин намуд. Аммо агар раванди ҳодисаҳои ин давраро хуб баррасӣ кунем, мебинем, ки маҳз авзои он рӯзи Хуросон ва қудрати рӯзафзуни хуросониҳо дар хилофат Маъмунро водор кард, ки чунин фармонеро имзо кунад.

Тоҳир аслан аз Пӯшанг, ки дар наздикии Ҳирот буд, бархоста, бо далериву мардонагӣ ном бароварда буд. Тоҳир ибни Ҳусайн (821—822) амири Хуросон шуд ва шаҳри Марвро пойтахт қарор дод. Муҳимтарин иқдоми Тоҳир дар давраи кӯтоҳи ҳукмрониаш (як солу шаш моҳ) аз зикр накардани номи халифа дар хутбаи намоз буд. Ин амал дар он замон маънои эътироф накардани халифа ё худ даъвои истиқлол карданро дошт. Аммо як рӯз пас аз ин Тоҳир ибни Ҳусайн аз ҷониби ҷосусони халифа, ки теъдодашон хеле зиёд буд, тавассути заҳр додан (ки маъмултарин равиши сулолаи Аббосиёни Хилофати Араб буд), аз миён бардошта шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Тоҳириён
Гурӯҳ:Таърихи Хуросон