Феҳристи орденҳои ИҶШС

**Орденҳои ИҶШС** — нишонаҳое, ки ҳамчун мукофоти олии давлати Иттиҳоди Шӯравӣ барои хидматҳои махсус дар сохтмони сотсиалистӣ ва мудофиаи СССР дода мешаванд.

Мукофотҳои давлати ИҶШС ба ғайр аз 20 орден, дарбаргирандаи дараҷаҳои олии фарқият — Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, «Шаҳр-Қаҳрамон», «Қалъа-Қаҳрамон», «Қаҳрамонмодар», 55 медал, 19 унвонҳои фахри ИҶШС буд.

## Таърих
Ордени аввалини советӣ Байрақи Сурх буд, ки онро КИМ Умумироссия 16 сентябри 1918 (СУ РСФСР, 1918, № 69, ст. 742) барои мукофотонидани гражданҳое, ки дар амалиёти ҳарбӣ шуҷоат ва мардонагии махсус нишон медиҳанд, таъсис кард. Орденҳои ҷангии Байрақи Сурх, Ҳилоли Аҳмар, Ситораи Нуқрагин, Ситораи Сурх солҳои 1920—21 дар дигар ҷумҳуриҳои шӯравӣ низ таъсис гардиданд. Баъди таъсис ёфтани ордени умумииттифоқии Байрақи Сурх 1 августи 1924 бо орденҳои республикавӣ мукофотонидан қатъ гардид.

Дар Съезди 8-уми Умумироссиягии Советҳо 28 декабри 1920 (СУ РСФСР, 1921, № 1, ст. 7) барои муваффақиятҳои меҳнатӣ ва хидмати шоён ордени Байрақи Сурхи Меҳнати Ҷумҳурии Советии Федеративии Сотсиалистии Россия (ордени Байрақи Сурхи Меҳнат дар дигар ҷумҳуриҳои иттифоқӣ) таъсис шуд.

Мукофотонидан бо ин орден баробари таъсис гардидани ордени ягонаи умумииттифоқӣ — Байрақи Сурхи Меҳнат қатъ шуд. Мувофиқи моддаи 121 Конститусияи СССР (1977) ҳуқуқи таъсиси ордену медалҳои ИҶШС ва мукофотонодани онҳо ба Президиу­ми Совети Олии СССР тааллуқ до­рад. Бо орденҳои «Шарафи модарӣ» мукофотонидани модарони серфарзандро бо ваколати Президиуми Со­вети Олии СССР ва аз номи он Президиуми Совети Олии ҷумҳуриҳои Иттифоқӣ ва автономӣ ба амал меорад.

## Низомномаи умумӣ
Ҳар як орден Низомнома дорад, ки онро Президи­уми Совета Олии СССР тасдиқ кар­да аст. Дар низомнома хидматҳои бу­зурги одамон дар назди давлат ва ҷамъият, ки боиси мукофотонида шудан мегардад, ҳамчунин қоидаҳои конкретии мукофотонидан бо орден ва тарзи овехтани он муқаррар кар­да шудааст.

Масъалаҳои умумие, ки ба мукофотонидани Орган СССР дахл доранд, мувофиқи низомномаи умумӣ оид ба Орган СССР аз 7 май 1936 (СЗ СССР, 1936, № 24, ст. 220 б) ва 11 феврали 1958 бо укази Президиуми Со­вети Олии CССP «Оид ба тартиби мукофотонидан бо ордену медалҳои ИҶШС» («Ведомостҳои Совети Олии СССР», 1958, № 4, ст. 87) ба тартиб дароварда шудаанд. Бо Орган СССР шахсони алоҳида (гражданкой СССР ва хориҷй), коллективу муассисахо, ташкилоту идораҳо, республикаҳо кишварҳо. вилояту шаҳрҳо ва дигар маҳалҳои аҳолинишин, қисмҳо ва соединенияҳои ҳарбӣ ва ғайра мукофотонида мешаванд. Ба шахсое, ки бо ҳар 3 дараҷаи орденҳои Шараф, Шарафи меҳнатӣ ва «Барои хидмати Ватан дар Қувваҳои Мусаллаҳи СССР» мукофотонида шудаанд, баъзе имтиёзҳо дода мешавад.

Орденҳои Ленин, Ревюлютсияи Ок­тябр, Байрақи Сурх, Байрақи Сур­хи Меҳнат, Дустии Халқҳо, «Нишо­ни фахрӣ», Шараф, Шарафи меҳнат, «Ғалаба», « Қаҳрамонмодар », «Шара­фи модарӣ» дар тарафи чапи сари сина, орденҳои Суворов, Ушаков, Кутузов, Нахимов, Богдан Хмел­ниский, Александр Невский, ордени Ҷанги ватанӣ, Ситораи Сурх дар та­рафи рости сари сина овехта меша­ванд.

Аз Органи СССР танҳо бо қарори Пре­зидиуми Совети Олии СССР дар асо­си ҳукми суд ё дар натиҷаи зоҳир шудани кирдори ношоям маҳрум кардан мумкин аст.

## Феҳрист
Сарчашмаи асосӣ «Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР / Отдел наград Президиума Верховного Совета СССР. — М.: Известия, 1987. — 336 с. — 150 000 экз.» мебошад.

Орденҳо ба тартиби хронологӣ зикр мешаванд:

## Ҳамчунин нигаред
* Медалҳои ИҶШС

## Эзоҳ

## Сарчашма

## Адабиёт
* 
* 
* 

## Пайвандҳо

* 

*
ИҶШС