open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Раёсати АМИТ

## Феҳристи раёсат ва аъзои Академияи илмҳои Тоҷикистон

### Президентҳои Академияи илмҳои Тоҷикистон
* (1951—1954) — Садриддин Айнӣ
* (1957—1964) — Султон Умаров
* (1965—1988) — Муҳаммад Осимӣ
* (1988—1995) — Собит Неъматуллоев
* (1995—2005) — Ӯлмас Мирсаидов
* (2005—2013) — Мамадшо Илолов
* (аз 2013 то ба имрӯз) — Фарҳод Раҳимӣ

### Ноибони президентҳои Академияи илмҳои Тоҷикистон
(аз 1991 — Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон)

* Смолский Николай Владиславович (15 апрели 1951 — 19 январи 1953)
* Ниёзмуҳаммадов Бобоҷон Ниёзович (15 апрели 1951 — 24 апрели 1953)
* Алиев Ғулом Алиевич (24 апрели 1953 — 1 июни 1957)*
* Недвзветский Антон Петрович (24 апрели 1953 — 31 майи 1957)
* Нарзиқулов Ибодулло Қосимович (31 майи 1957 — 22 марти 1967)
* Красичков Вячеслав Прокофевич (31 марти 1957 — 24 марти 1960)
* Порошин Константин Титович (24 марти 1960 — 13 феврали 1971)
* Махсумов Акбар Нусратуллоевич (9 июни 1971 — 15 майи 1975)
* Соложенкин Петр Михайлович (26 сентябри 1975 — 30 ноябри 1989)
* Баротов Рауф Баротович (9 декабри 1976 — 28 майи 1984)
* Бобоҷонов Пӯлод Бобоҷонович (20 майи 1986 — 30 нояб¬ри 1989)
* Саидмуродов Ҳабибулло Муродович (30 ноябри 1989 — 28 феврали 1991)
* Мансуров Ҳомид Ҳусенович (30 ноябри 1989 — 16 июни 1995)
* Адҳамов Акобир Адҳамович (13 майи 1991-2 октябри 1992)
* Ҷалилов Манзур Раҳимович (6 майи 1991 — 7 октябри 1994)
* Назаров Талбак Назарович (6 майи 1991 — 16 июни 1995)
* Диноршоев Мӯсо Диноршоевич (28 июни 1995 — 15 октябри 2000, 24 сентябри 2005 — 12 октябри 2010)
* Каримов Хуршед Ҳилолович (И.в. ноиби президенти АИ ҶТ, 23 октябри 2000 — 29 марти 2001; ноиби президенти АИ ҶТ, 30 марти 2001 — 12 октябри 2010)
* Одинаев Саидмуҳамад (12 октябри 2010)*
* Яқубова Муҳиба Муҳсиновна (12 октябри 2010)*
* Олимов Кароматулло (И.в. ноиби президенти АИ ҶТ аз 12 октябри 2010)

### Саркотибони илмии Раёсати АИ Тоҷикистон
(аз 1991 — Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон)
* Нарзиқулов Ибодулло Қосимович (14 апрели 1951 — 1 майи 1954)
* Шукуров Ориф Шукурович (10 июли 1957 — 1 сентябри 1961)
* Махсумов Акбар Нусратуллоевич (17 майи 1962 — 6 марти 1965)
* Адҳамов Акобир Адҳамович (9 ноябри 1965 — 11 апрели 1968)
* Нарзиқулов Муҳаммад Нарзиқулович (30 майи 1968 — 20 апрели 1971)
* Бобоҷонов Пӯлод Бобоҷонович (20 апрели 1971 — 19 июли 1971)
* Соложенкин Петр Михайлович (19 июли 1971 — 26 сентяб¬ри 1975)
* Саидмуродов Ҳабибулло Муродович (9 декабри 1976 — 30 ноябри 1989)
* Ҷалилов Манзур Раҳимович (30 ноябри 1989 — 6 майи 1991)
* Солибоев Геннадий Ҳотамович (5 июни 1991 — 2 январи 1995)
* Тоҳиров Фозил Тоҳирович (2 сентябри 1995 — 20 сентябри 2000)
* Сафиев Ҳайдар (20 сентябри 2000 — 2 феврали 2001)
* Ахмедов Ҳаким Мунавварович (И. в. саркотиби илмии АИ ҶТ, 1 феврали 2001 — 3 апрели 2002; саркотиби илмии АИ ҶТ, 4 апрели 2002 — то имрӯз).

## Нигаред низ
* Академикҳои АМИТ
* Аъзои вобастаи АМИТ
* Аъзои хориҷии АМИТ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи Фарҳангистони улуми Тоҷикистон: Аъзои раёсати АИ ҶТ 
* Сомонаи Фарҳангистони улуми Тоҷикистон: Шуъбаҳо 

Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон
Аскар Акаев

**Акаев Аскар**(10 ноябр соли 1944 дар вилояти Чуйи Қиғизистон) —  олим, доктори илмҳои техникӣ (1981), Президенти АИ ҶШС Қирғизистон (1989-1990). Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон (1990-2005). Узви вобастаи АИ ҶШС Қирғизистон (1984, ихтисос- «механикаи дақиқ ва оптика»). Узви хориҷии Академияи илмҳои ҶТ (1997). (1996), узви ҳақиқии хориҷии Академияи илмҳои Русия (2006).

## Зиндагинома
Акаев Аскар Институти механикаи дақиқ ва оптикаи Ленинградро хатм кардааст (1967). 
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: коркарди оптикаи иттилоот, назарияи техникаи ҳисоббарор ва радиофизикаи квантӣ, техникаи оптикаи ҳисоббарор.
Мудири Шуъбаи илм ва маорифи КМ ҲК Қирғизистон (1986-1987), ноиби президенти АИ ҶШС Қирғизистон (1987-1989), президенти АИ ҶШС Қирғизистон (1989-1990), профессор, сарходими илмии Институти таҳқиқоти математикии системаи мураккаби ба номи И.Пригожини ДДМ ба номи М.В.Ломоносов (2005).
## Мукофот ва ҷоизаҳо
* Бо ордени «Нишони фахрӣ», ордени «Достук» дараҷаи 1 (Қазоқистон) сарфароз гардидааст. 
* Дорандаи Ҷоизаи Комсомоли ленинии Қирғизистон (1977), ҷоизаи Фонди байналмилалии «Иттиҳод» (2005), ҷоизаи байналмилалии «Ҳофизи сулҳу некӣ» (Русия, 2000), ҷоизаи байналмилалии «Барои хидмат дар Иттиҳоди ҷаҳони туркзабон» (Туркия, 1999). 
* Бо медали Пушкин (Русия, 1999), ордени олии Донишгоҳи Сорбонна (Фаронса, 2003) ва ҷоизаҳои дигар тақдир шудааст. 
 
## Эзоҳ

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Президентҳои Қирғизистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Қирғизистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Қирғизистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Олимони Қирғизистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Ҳошимии Рафсанҷонӣ

**Алиакбар Ҳошимии Рафсанҷонӣ** (; тав. 25 августи 1934, деҳаи Нуг, Эрон — 8 январи 2017, Теҳрон) — ходими давлатии Эрон. Раиси Ҷумҳурии Исломии Эрон (1989—1997). Раиси Шӯрои маслиҳати низоми Ҷумҳурии Исломии Эрон (2000—2017).

## Зиндагинома
Самти асосии фаъолият: сиёсатшиносӣ. Раиси Шӯрои нухбагони Эрон (1980—1989). Аввалин сухангӯи Маҷлиси исломии Эрон (1980—1989). Раиси Ҷумҳурии Исломии Эрон (1989—1997). Намояндаи Маҷлиси Ҷумҳурии Исломии Эрон (2000—2005). Узви Шӯрои нозирон аз Теҳрон (2006). Солҳои минбаъда дар бораи ӯ, дар расонаҳои хабарӣ маълумоти саҳеҳ оварда нашудааст. Ҳошимии Рафсанҷонӣ 8 январи соли 2017 аз олам даргузашт.. Узви хориҷии Академияи илмҳои ҶТ (1997).
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Эрон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Эрон
Гурӯҳ:Сарварони давлатҳо
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Мария Четто

** Мария Четто ** - олим, доктори илми физика   профессор. Узви хориҷии  Академияи илмҳои Тоҷикистон (2009). Дорандаи ҷоизаи Анҷумани физикҳои Мексика (2000), ҷоизаи ба номи Сер Ҷуана да ле Круз (2003). 
## Зиндагинома
Мария Четто Донишгоҳи миллии Мексикаро бо ихтисоси «физика» хатм кардааст, дараҷаи бакалавуро дар соҳаи биофизика дар Донишгоҳи Ҳарвард ва дараҷаи магистр ва докториро дар физика дар Донишгоҳи Мексика гирифтааст. Узви хориҷии АИ ҶТ (2007).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: физикаи назариявӣ, механикаи квантӣ ва таъсири нур ба модда.
Мудири Департаменти физика, декани факултаи илмҳои табиӣ ва роҳбари Департаменти физикаи назариявии Институти физикаи Донишгоҳи Мексика. Президенти Кумитаи иҷроияи конференсияи Пагуош. Муовини Дабири кул ва роҳбари Департаменти ҳамкориҳои техникаи МАГАТЭ, Дабири кулли Шӯрои байналмилалии илм (ICSU, 2007). Президенти системаи иттилоотии он-лайн барои нашрияҳои илмии Кариб.
## Ҷоизаҳо
* Дорандаи ҷоизаи Анҷумани физикҳои Мексика (2000), 
* ҷоизаи ба номи Сер Ҷуана да ле Круз (2003).
* Бо медали тилои Лигаи байналмилалии башардӯстон (1998) тақдир шудааст.
 
## Сарчашма

Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе: Дониш, 2011. - 216  с.

Гурӯҳ:Олимони Мексика
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Мурат Журинов

**Журинов Мурат Журинович**  (тав.1941 Ҷумҳурии Қазоқистон) ходими давлатии Ҷумҳурии Қазоқистон. Доктори илми химия (1981), профессор (1981). Академики Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Қазоқистон (1994), Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (2010). Президенти Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Қазоқистон (2003 – то имрӯз).

## Зиндагинома
Журинов Мурат Журинович Институти химияву технологияи Қазоқистонро хатм кардааст (1964), ихтисос- «химия».  Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таҳқиқи амали электрохимиявии навъҳои гуногуни таркибҳои органикӣ, коркарди равишҳои таркиби электрохимиявии маводи фаъоли физиологӣ.
Муаллими калон, дотсент, мудири кафедраи Институти химияву технологияи Қазоқистон (1970-1982), ноиби ректори Донишгоҳи давлатии Қараганда Ҷумҳурии Қазоқистон  (1982-1985), директори Институти синтези органикӣ ва химияи ангишти АИ ҶШС Қазоқистон (1985-1991), ректори Донишгоҳи давлатии Туркистон ба номи А.Ясавӣ (1991-1995), раиси Маркази илмии Туркистони Шуъбаи Қазоқистони ҷанубии АИМ Ҷумҳурии Қазоқистон  (1993), вазири маорифи Ҷумҳурии Қазоқистон  (1995-1997), президенти Донишгоҳи байналмилалии қазоқиву туркии ба номи А.Ясавӣ (1997-2001), мудири озмоишгоҳ, директори Институти катализи органикӣ ва электрохимияи АИМ Ҷумҳурии Қазоқистон  (2001-2007), мушовири сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон  (аз с.2007). Президенти Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Қазоқистон (2003 – то имрӯз).
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Парасат» тақдир шудааст. 
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Қазоқистон  дар соҳаи илм, техника ва маориф (2003), 
* Ҷоизаи байналмилалии ҷаҳони турк (Анкара). 
* Бо медали нуқраи ба номи В.И.Вернадский (2004),  
* медали тилои Донишгоҳи Токио,  
* медали тилои Анҷумани илмиву истеҳсолии Франсия (Париж)   
* Анҷумани «Иқболи тилоӣ»-и (АИМ Украина)  
* ва мукофотҳои дигар тақдир шудааст.
## Сарчашма
* Мурат Журинов: Мы — ненужные люди. Центральная Азия, Казахстан 04.02.2007 
* Биография. Журинов Мурат Журинович.
	 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Олимони Қазоқистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Қазоқистон
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Масъуд Миршоҳӣ

**Масъуди Миршоҳӣ** — (; зод. 1954 Эрон) — доктори илмҳои тиб (1984), профессор (1986). Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (2003). Профессори ифтихории ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2000).

## Зиндагинома
Донишгоҳи тиббии Машҳадро ба поён расондааст (1979), дар Донишкадаи тиббии Париж мадраки пизишкӣ духтури иммунологро гирифтааст (1982).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: онкология, иммунология, токсикология, бемориҳои чашм.
Профессори донишкадаи тиббии Донишгоҳи Париж (1986 — то имрӯз).

## Ҷоизаҳо
* Дорандаи чандин ҷоизаҳои байналмилалӣ дар соҳаҳои иммунология, биологияи молекулавӣ, онкология ва муҳандисии генӣ мебошад.
* Дорандаи Ҷоизаи байналмилалӣ дар соҳаи офталмологӣ ба номи Ипсен (2007).
 

## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Олимони Фаронса
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Мокроносов Адолф Трофимович

**Адолф Трофимович Мокроносов** — (тав.14 июни 1928 Русия — 25 июни 2000 ш. Москва), олим, доктори илми биологӣ (1966), профессор (1967). Академики АИ ИҶШС (АИ Русия), (1987). Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997). Арбоби шоистаи илми РСФСР (1981).
 
## Зиндагинома
Мокроносов Адолф  Трофимович Донишгоҳи давлатии Урал ба номи А.М.Горкийро хатм кардааст (1951), ихтисос-«физиологияи рустаниҳо».

Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: экологияи фотосинтез, биохимия ва физиологияи рустаниҳо.
Мудири кафедраи физиологияи рустаниҳо (1960-1983), ноиби ректори Донишгоҳи Урал (1973-1977). Мудири озмоишгоҳ (1983-2000), муовини директор (1984-1987), директори Институти физиологияи рустаниҳои ба номи К.А.Тимирязеви АИ ИҶШС (АИР, 1987-2000). Мудири кафедраи физиологияи рустаниҳои ДДМ ба номи М.В.Ломоносов (1985-1994). Мушовири АИ Россия (1997-2000).

Бо орденҳои Дӯстии халқҳо, «Нишони Фахрӣ», Шӯҳрат сарфароз гардидааст.
	 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Юрий Осипов

**Юрий Сергеевич Осипов**  - (тав. 1936  Русия) Доктори илмҳои физика ва риёзиёт 1972, профессор (1975). Академики АИ ИҶШС (1987), Академияи илмҳои Россия. Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997). Президенти Академияи илмҳои Русия (1991 – то имрӯз).

## Зиндагинома
Юрий Сергеевич Осипов Донишгоҳи давлатии Урал ба номи А.М.Горкийро хатм кардааст (1959). ихтисос- «механика ва раванди идора», узви вобаста, 1984).
  
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: назарияи математикии идора, муодилаҳои дифференсиалӣ ва таълиқоти онҳо.
Мудири озмоишгоҳ (1972-1986), мудири шуъбаи муодилаҳои дифференсиалӣ (1978-1986), директори (1986-1993) Институти математика ва механикаи Шуъбаи Урали АИ ИҶШС. Мудири кафедраи идораи муносиби факултаи математикаи ҳисоббарорӣ ва кибернетикаи ДДМ (1992 – то имрӯз). Директори Институти математикаи ба номи В.А.Стеклови АИР (1993-2004). Раиси Кумитаи Ҷоизаҳои давлатии Федератсияи  Россия дар соҳаи илм ва техника (1992 – то имрӯз). Раиси комиссияи байниидоравии коинот. Узви Шӯрои амнияти Федератсияи Россия (1997).

## Ҷоизаҳо
* Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, 
* «Нишони Фахрӣ», 
* «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаҳои 1, 2, 3, ва мукофотҳои дигар тақдир шудааст.
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ФР (1993), Ҷоизаи Ленин (1976), ҷоизаи Демидов (2010).
* Бо медали тилои ба номи Л.Эйлер (АИР, 1997), медали тилои ба номи А.Эйнштейн (2002) сарфароз гардидааст.	 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1936
Борис Патон

**Патон Борис Евгеневич** (27 ноябри 1918, Киев — 19 августи 2020, Киев, Украина) — олими укроинӣ ва шӯравӣ, доктори илмҳои техникӣ (1952), профессор (1958). Академики АИ ҶШС Украина (1958). Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (2001). Президенти Академияи миллии илмҳои Украина (1962 — то имрӯз). Арбоби шоистаи илм ва техникаи ҶШС Украина (1968), Ихтироъкори шоистаи ИҶШС (1983).

## Зиндагинома
Институти индустриалӣ (поли-техникии) Киевро хатм кардааст (1941)., ихтисос- «электросварка».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: равандҳои автоматӣ ва нимавтоматии лаҳимкорӣ (сварка) дар зери флюс, асосҳои назариявии сохтани автоматҳо барои ҷӯшкорӣ ва манбаъҳои ҷӯшкорӣ, идораи равандҳои ҷӯшкорӣ, сохтани созмонҳои ояндадор ва маводи фаъоли оянда, металлургияи хоси барқ, истифодаи чӯшкорӣ ва технологияи ҳаммонанд дар коинот. Зиёда аз 1000 маколаҳо, 400 ихтирооти илмӣ ва 20 монография навиштааст.
Мудири озмоишгоҳ (1942—1950), муовини директор (1950—1953), директори Институти электросваркаи ба номи Е. О. Патони АИ ҶШСУ (АИМ Украина, 1953—2020). Президенти Академияи миллии илмҳои Украина (1962—2020). Президенти Ассотсиатсияи байналмилалии академияҳои илмҳо (1993—2020). Аъзои фахрии чандин Академияҳои илмии давлату созмонҳои илмиву ҷамъиятиӣ буд.

Патон Е. Б. ягона будааст, ки дар Украина, барои ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969, 1978) ҳангоми зинда буданаш дар ш. Киев соли 1982, ба ӯ муҷассама гузошта шудааст..

## Ҷоизаҳо
* Ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969, 1978),
* Қаҳрамони Украина (1998).
* Бо чор ордени Ленин,
* орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат,
* Инқилоби Октябр,
* Дӯстии халқҳо,
* «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаҳои 1, 2 (Россия),
* «Шараф» (Россия) ва медалҳои зиёд тақдир шудааст.
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1950), Ҷоизаи Ленин (1957), Ҷоизаи Шӯрои Вазирони ИҶШС (1988), Ҷоизаи Шӯрои вазирони ҶШСУ (1984), Ҷоизаи давлатии Украина (1970, 2004), ҷоизаи «Триумф» (Россия, 2004), ҷоизаи «Энергияи глобалӣ» (2010), ҷоизаи ба номи В. И. Вернадский (2000).
* Бо ситораҳои тилои ба номи М. В. Ломоносов, С. П. Королев, Ян Чохралский ва мукофотҳои дигар тақдир шудааст.
* Барандаи ҷоизаи «Ситораи муштаракулманофеъ»-и Иттиҳоди давтлатҳои мустақил дар соҳаи илму маориф (2014)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Брошюра, посвященная 90-летию Патона Бориса Евгеньевича 
* Біографія Б. Є. Патона 
* Героi Украiни 

Гурӯҳ:Олимони Украина
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Кудрявтсев Владимир Николаевич

**Владимир Николаевич Кудрявтсев** — (тав.10 апрели  соли 1927  шаҳри Маскав — 5 октябри соли 2007 шаҳри Москва), олим, доктори илми ҳуқуқ (1963), профессор, академики АИ ИҶШС (1984), Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997). Арбоби шоистаи илми РСФСР (1991). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1984).

## Зиндагинома
Кудрявтсев Владимир Николаевич Академияи ҳарбиву ҳуқуқшиносиро хатм кардааст (1949), ихтисос «фалсафа ва хуқуқ». Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: фалсафа, ҳуқуқ, криминология ва хуқуқи ҷиноятӣ.
Муаллим, муаллими калон, муовини сардори шуъбаи илмиву таҳқиқотӣ, котиби илмӣ, дотсенти кафедраи ҳуқуқи ҷиноятии Академияи ҳарбиву ҳуқуқшиносӣ (1952-1956). Муаллими калони кафедраи ҳуқуқи ҷиноятӣ ва судии Академияи ҳарбиву сиёсии ба номи В.И.Ленин (1956-1960). Муовини сардор, сардори шуъбаи ташкиливу назоратии Коллегияи ҳарбии Суди Олии ИҶШС (1960-1963). Ба Прократураи ИҶШС интиқол шудааст (1963-1973). Ноиби президенти АИ ИҶШС (1988-1991), ноиби президенти АИ Русия (аз соли 1992).

## Ҷоизаҳо
* ордени Ленин, 
* ордени Инқилоби Октябр, 
* ду ордени «Нишони Фахрӣ», 
* ордени «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаи 3-юм, 
* Арбоби шоистаи илми РСФСР (1991).
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1984).	 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Лавёров Николай Павлович

**Лавёров Николай Павлович**  - (тав.   1930   Русия), олим, доктори илми геологӣ, профессор. Академики АИ ИҶШС (1987), Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997).  Академики АИ ҶШС Қирғизистон (1987). 
## Зиндагинома
Лавёров Николай Павлович  Институти металлҳои ранга ва тилои Москва ба номи М.И. Калининро хатм кардааст (1954). ихтисос- «геологияи конҳои маъдан», Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ:  геологияи кони уран, металлогенияи соҳаҳои вулканизми минтақавӣ, радиогеоэкология, металлогенияи таърихӣ.
Президенти АИ ҶШС Қирғизистон (1987-1989), ноиби президенти АИ ИҶШС (1988-1991), ноиби президенти АИ Русия (1991 – то имрӯз). Муовини раиси Шӯрои Вазирони ИҶШС ва муовини сарвазири ИҶШС (1989-1991). Раиси Кумитаи давлатии ИҶШС оид ба илм ва техника (1989-1991). Мудири кафедраи масъалаҳои байналмилалии ТЭК Институти байналмилалии сиёсати энергетикӣ ва дипломатияи МГИМО (аз с.2000). Президенти Маркази миллии рушди технологияи инноватсионӣ.
## Ҷоизаҳо
* Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, 
* ордени «Нишони Фахрӣ», 
* «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаи 1, 2, 3, 
* медалҳои «Барои меҳнати шоиста. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин», 
* «Данк (Қирғизистон).
* Дорандаи ҷоизаи миллии «Триумф» (2001), 
* ҷоизаи «Энергияи глобалӣ» (2009), 
* ҷоизаи Демидов мебошад.
* Бо Медали тилои калони ба номи М.В. Ломоносов, медалҳои тилои ба номи В.И.Вернадский, С.И.Вавилов ва мукофотҳои дигар тақдир шудааст.
* 
	 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Олимони Қирғизистон
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Николай Алфредович Платэ

**Платэ Николай Алфредович** () — кимиёдон, доктори илми кимиё (1966), профессор (1970). Академики АИ ИҶШС (1987), Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997).

## Зиндагинома
Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносовро хатм кардааст (1956). Ихтисос — «таркибҳои молекулавии баланд».

Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: равандҳои модификатсияи полимерҳо; назарияи қобилияти вокунишии гурӯҳҳои фаъол ва бахшҳои микромолекулаҳо; полимерҳои термотропии моеъу кристалӣ ва мезофазӣ; маводи полимерии тиббиву биологӣ; мембранҳои полимерии селективӣ; сенсорҳои химиявӣ; технологияи мембранӣ; бесилоҳгардонии химиявӣ.
Роҳбари гурӯҳ (1963—1985), директори Институти синтези нафту химиявӣ ба номи А. В. Топчиеви АИ Русия (1985—2007). Ноиби президенти АИ Русия (2001—2007).

## Ҷоизаҳо
* Бо орденҳои «Нишони Фахрӣ»,
* Дӯстии халқҳо,
* «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаҳои 2, 3, 4, медалҳо тақдир шудааст.
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1985), Ҷоизаи давлатии ФР (2002), ҷоизаи ба номи В. А. Каргин (АИ ИҶШС, 1981), ҷоизаи байналмилалии «Гурги тилоӣ» (1988), ҷоизаи ба номи С. В. Лебедев (АИР, 1995).
* Бо ҷоизаи байналмилалии олии Анҷумани полимерии Жопун сарфароз гардидааст (2001). Бо унвони «Химиядони ифтихории ИҶШС», «Химиядони ифтихории ФР», «Муҳандиси шоистаи Русия» шарафёб гаштааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Евгений Примаков

**Примаков Евгений Максимович** — (тав.  1929 Киев — 2015), Доктори илми иқтисодӣ (1969), профессор (1972). Академики АИ Русия (1979), Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997).

## Зиндагинома
Институти шарқшиносии Москваро хатм кардааст (1953). ихтисос- «иқтисодиёт»).  
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: иқтисодиёти ҷаҳон, муносибатҳои байналмилалӣ.
Ходими калони илмӣ (1956-1962), муовини директори Институти иқтисодиёти ҷаҳон ва муносибатҳои байналмилалии АИ ИҶШС (1970-1977). Директори Институти шарқшиносии АИ ИҶШС (1977-1985). Директори Институти иқтисодиёти ҷаҳон ва муносибатҳои байналмилалии АИ ИҶШС (1985-1989). Академик-котиби Шуъбаи иқтисодиёти ҷаҳон ва муносибатҳои байналмилалӣ, узви Раёсати АИ ИҶШС (1988-1989). Раиси Шӯрои Иттифоқи Шӯрои Олии ИҶШС (1989-1990), сардори Хадамоти марказии разведкаи ИҶШС (1991), директори Хадамоти разведкаи хориҷии Россия (1991-1996), вазири корҳои хориҷии ФР (1996-1998), раиси Ҳукумати ФР (1998-1999), президенти Палатаи савдову саноати Федератсияи Русия (2001-2011).

## Ҷоизаҳо
Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, 
Дӯстии халқҳо, «Нишони Фахрӣ», 
«Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаҳои 1, 2, 3, Шараф, 
медалҳо ва ҷоизаҳои зиёди хориҷӣ тақдир шудааст.
Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1980), ҷоизаҳои Ҷамол Абдулносир (1975), Абӯалӣ ибни Сино (1983), Ҷорҷ Кеннан (1990), ҷоизаи байналмилалии Гуго Гротсия (2000).	

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Сафирони Русия
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Гурӯҳ:Шарқшиносони ИҶШС
Гурӯҳ:Шарқшиносони Русия
Евгений Чазов

**Чазов Евгений Иванович** (тав. 10 июни 1929, Русия) — пизишк, доктори илми тиб (1963), профессор (1965). Академики АИ ИҶШС (АИ Русия, 1979), академики АИТ ИҶШС (АИТ Русия, 1971). Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (2010).

## Зиндагинома
Институти тиббии Киевро хатм кардааст (1953). Узви хориҷии АИ ҶТ (1997).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: инфарқти миокард ва масъалаҳои дигари кардиология.
Директори Институти терапияи (Институти кардиология) Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (1965—1967), сардори Раёсати 4-уми Вазорати тандурустии ИҶШС (1967—1986), муовини вазир (1968—1986), вазири тандурустии ИҶШС (1987—1990). Директори Маркази умумииттифоқии илмии кардиологии Академияи илмҳои тиббии Русия (1990 — то имрӯз).

## Ҷоизаҳо
* Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1978).
* Бо чор ордени Ленин, ду ордени «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаи 2, медалҳо тақдир шудааст.
* Узви ифтихории академияҳои зиёди хориҷӣ, доктори ифтихории чандин донишгоҳҳои хориҷӣ.
* Дорандаи Ҷоизаи Ленин (1982), Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1969, 1976, 1991), ҷоизаи ФР (2003).
* Бо медали тилои ба номи М. В. Ломоносов (АИР, 2003), ҷоизаҳои ба номи С. П. Боткин (1967), А. Л. Мясников (1977).
* Фонди Леон Бернар бо медали «Барои хидматҳои барҷаста дар соҳаи тибби ҷамъиятӣ» (1997). 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Муҳаммаднурӣ Усмонов

**Усмонов Муҳаммаднурӣ** () — доктори илми филологӣ (1970), профессор (1987). Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (2010).

## Зиндагинома
Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносовро хатм кардааст (1950).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърих ва матншиносии адабиёти тоҷику форс, луғатшиносии тоҷику форс, тарҷума ва тафсири Қуръон ба забони русӣ.
Корманди илмӣ, мудири бахш, сарходими илмии Институти шарқшиносии АИ ИҶШС (1954—1997). Сарходими илмии шуъбаи шарқшиносии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Маркази илмии Доғистони АИР, сарходими илмӣ ва ҳамзамон профессори кафедраи филологияи эронӣ ва туркӣ, директори Институти исломшиносии Донишгоҳи давлатии Доғистон (1997- то имрӯз).

## Ҷоизаҳо
* Арбоби шоистаи илми Федератсияи Русия (2003).
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ФР дар соҳаи илм ва техника (2002).
* Узви вобастаи Пажӯҳишгоҳи шоҳии афкори исломии Урдун (1984).
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Виктор Садовничий

**Ви́ктор Анто́нович Садо́вничий** (тав. 3 апрели 1939, Краснопавловка (ноҳияи Лозовский), вилояти Харков, УССР) — олим, доктори илмҳои физика ва метаматика (1974), профессор (1975). Академики АИР (1997), Узви хориҷии Академияи илмҳои Тоҷикистон (2008).

## Зиндагинома
Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносовро хатм кардааст (1963). ихтисос — «равишҳои математикии таҳлили системаҳои мураккаб».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: моделсозии математикӣ, усулҳои математикии коркарди иттилоот.
Мудири кафедраи таҳлили функсионалӣ ва таълиқоти факултаи математикаи ҳисоббарорӣ ва кибернетика (1981—1982), мудири кафедраи таҳлили математикии факултаи математикаву механика (1982 — то имрӯз), муовини ноиби ректор, ноиби ректор (1982—1984), ноиби авали ректор (1984—1992), ректори (1992 — то имрӯз) ДДМ ба номи М. В. Ломоносов. Ноиби президенти АИР (2008 — то имрӯз).

## Ҷоизаҳо
Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
ордени «Барои хидмат баҳри Ватан» дараҷаи 2, 3, 4,
медали тилои ба номи М. В. Келдиш ва мукофотҳои дигар тақдир шудааст.
Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1989), Ҷоизаи давлатии ФР (2002), Ҷоизаи президентии сулҳ ва мувофиқати маънавӣ (Қазоқистон, 1998), ҷоизаи ба номи М. В. Ломоносов (1973).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Аъзои хориҷии АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Қурбон Алиев

** Қурбон Алиев ** — олим, доктори илмҳои биологӣ (1985). Узви вобастаи Академияи илмҳои Тоҷикистон (1997). Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (2011).
 
## Зиндагинома
Қурбон Алиев Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст (1962), ихтисос – «биологияи молекулавӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: биологияи молекулавӣ, биохимия, биотехнологияи рустаниҳои кишоварзӣ.
Ходими хурд ва калони илмӣ (1967-1972), мудири озмоишгоҳи биологияи молекулавӣ ва биотехнологии  (Аз соли 1972) Институти физиология ва биофизикаи рустании Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон  (аз соли 1996 Институти физиологияи рустанӣ ва генетикаи Академияи илмҳои ҶТ, аз соли 2011 Институти ботаника, физиология ва генетикаи рустании Академияи илмҳои ҶТ. Инчунин, ӯ солҳои охир дар кафедраи физиологияи рустаниҳо ва биотехнологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият мебарад.
## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи зиёда аз 300 – мақолаҳои илмӣ, 3- китоби дарсӣ, 5 – дастури таълимӣ.

## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Шараф» тақдир шудааст (1999). 
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (2011). 
 
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе: Дониш, 2011. - 216  с.

Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Муҳаррам Расулова

** Муҳаррам Расулова  ** — номзади илми биология (1959). Узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1981). 
## Зиндагинома
Муҳаррам Расулова 17 июни соли 1926 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Донишкадаи давлатии омӯзгории ба номи С.М.Киров-и шаҳри Ленинободро хатм кардааст (1947), ихтисос – «ботаника»).
Солҳои 1941—1943 лаборанти заводи пахтатозакунии шаҳри Ленинобод. Солҳои  1945—1947 лаборанти Институти муаллимии занона ва дар як вақт донишҷӯи шуъбаи шабонаи факултети табиатшиносии Донишкадаи давлатии омӯзгории ба номи С.М.Киров-и шаҳри Ленинобод. Солҳои 1947—1951 ассистент ва муаллими калони кафедраи географияи Институти муаллимии занона ва дар як вақт (1950—1951) директори Омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Ленинобод буд. Солҳои 1951—1958 аввал аспирант, баъд ходими илмӣ. Муовини директор (1962-1966), мудири бахши флора ва систематикаи рустаниҳои олӣ (1966-1976; 1988-1991), директори Институти ботаникаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1976-1988).
## Фаъолияти илмӣ
Самти асосии фаъолияти илмӣ: флора ва систематикаи рустаниҳо. Ӯ ба 30 намуди нави лӯбиёиҳо тафсири ботаникӣ додааст.

## Ҷоизаҳо
* Бо медали «Барои меҳнати шоиста», 
* Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст. 
*  
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Нуруллоҳ Абдуллоев

**Нурулло Абдулло́ев** (*Нуруллои Абдулло*;  6 ноябри 1948, деҳаи Лучоб, ноҳияи Варзоб) — ҳунарпеша ва драматург, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2005).

## Зиндагинома
Хатмкардаи шуъбаи актёрии Донишкадаи ДДСТ ба номи М. Турсунзода (1975). Фаъолияти кориаш ҳанӯз ҳангоми донишҷӯӣ ба сифати коргари саҳна дар Театри давлатии академии драмаи тоҷик ба номи А. Лоҳутӣ шурӯъ шуда, аз соли 1975 чун актёр ва режиссёр дар театри номбурда фаъолият менамояд. Абдуллоев маҳорати баланди ҳунарӣ дорад, ҷаҳони ботинии қаҳрамононашро хуб дарк мекунад ва амиқ мекушояд. Дар саҳнаи театр беш аз 150 рол бозидааст.

## Нақшҳои театрӣ
Ролҳои беҳтаринаш дар театр: Муфаттиш («Бадқасд»-и А. Чехов), Аврангзеб («Зебуннисо»-и М. Шералӣ ва Ш. Қиёмов), Ноиби қозикалон («Алломаи Адҳам ва дигарон»-и С. Улуғзода), Леонидик («Марати бечораи ман»-и А. Арбузов), Гратсио («Ҳамлет»-и У. Шекспир), Шокиров («Раъно»-и Н. Исломов), Абдулло («Қиёми Лоҳутӣ»-и А. Атобоев), Вахтанг Мебуке («Вақте ки шаҳр хуфта буд»-и А. Чхаидзе), Креонт («Шоҳ Эдип»-и Софокл), Моҳрӯй («Ғуруби Аҷам»-и Ҷ. Қуддус), Амир Наср («Шоҳ Исмоили Сомонӣ»-и М. Бахтӣ), А. Раҳимбоев («Драмаи миллат»-и С. Айюбӣ) ва ғайра Дар театри драмаи русии ба номи В. Маяковский низ як силсила ролҳо бозидааст.

## Нақшҳо дар синамо
Ҳамчун актёри кино истеъдодаш дар бисёр филмҳои бадеии тоҷикӣ, аз қабили «Тирпаронӣ дар ағба», «Дом барои шағолон», «Духтарони «Суғдиён», «Нахи нуқратоб», «Марди роҳ» ва ғайра зуҳур кардааст. Дар киностудияҳои ИДМ ва Эрон низ ролҳо бозидааст. Абдуллоев дар филмҳои телевизионии тоҷикии «Тақвими интизорӣ», «Зистан мехоҳад», «Оғози умри ҷовид», «Ҷомӣ ва Навоӣ», «Дар орзӯи падар» ва ғайра ролҳои хотирмон иҷро кардааст.

## Барномаи «Беғараз панд»
Беш аз ду даҳсола барандаи барномаи телевизионии «Беғараз панд» мебошад.

## Асарҳои саҳнавӣ
Муаллифи асарҳои калонҳаҷми драмавии «Кӯҳистонӣ», «Афсонаҳои мӯйсафед», «Ҷеғ зан, Искандарата», «Хонадомод», «Куҷо равонаем?», «Шикасти умед», «Ҷанҷоли сари пода» ва ғайра мебошад. Пйесаҳояш на танҳо дар театрҳои ҷумҳурӣ, балки дар театрҳои шаҳрҳои Москва, Налчик, Хабаровски Федератсияи Россия, Токио ба саҳна гузошта шудаанд. Як қатор пйесаҳои калонҳаҷми адибони хориҷиро ба тоҷикӣ гардондааст.

## Унвону ҷоизаҳо
Аз соли 1994 узви ИН Тоҷикистон мебошад. Бо ордени «Дӯстӣ» сарфароз гардидааст.

## Осор
* Кӯргиреҳ, Д., 2001; 
* 21 танзи қарни 21, Д., 2010.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Баҳодур Миралибеков

**Баҳодур Миралибеков** (зод. 21 апрели 1950, деҳаи Поршинев, ноҳияи Шуғ­нон, ВМКБ) — ҳунарпеша ва коргардони театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1991), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2012), барандаи Ҷоизаи давлатии Рӯдакӣ (2010).

## Зиндагинома
Баҳодур Миралибеков 21 апрели 1950 дар деҳаи Поршиневи ноҳияи Шуғ­нон ба дунё омадааст. Баъди хатми Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода (1973) дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият оғозид ва аз саҳнаи он дил наканд

Ба сифати устоди Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзода шогирдонро маҳорати актёрӣ омӯзондааст.

## Театр
Дар спектаклҳои «Ғуруби аҷам», «Кабки қафас», «Сайхуни мафтуншуда», «Куруш ва Томирис», дар Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский намоишномаҳои «Шабпаракҳои озод», «Бедонаҳо», «Соҳибаи меҳмон­хона», «Тахайюли бешагӣ», «Ишқи парӣ», «Шаби охирини Суқрот», «Ишқи аввали Хоҷа Насриддин», «Маро танҳо магузор», «Ишқ ва шам­шер», дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи ш. Хоруғ «Отелло», «Амир Исмоил», «Шоҳ Носири Хусрав» ба саҳна гузошт. Дар кинои тоҷикӣ «Садои суруди рӯи барф», «Ашк ва шамшер» (4 қисм), «Ҷанҷолҳои хурди шахри калон», дар киностудияи дигар давлатҳо: «Одаме, ки мусоҳиба мегирифт», «Нома», «Шабпараки шабона» (ҳар се «Белорусфилм»), «Афғонписар» (киностудияи ба номи Довженко), «Ши­кас­ти афғон» («Ленфилм»), «Гумшуда дар Сибир» («Мосфилм»), «Ҳалима» («Туркман­филм») ва ғайра нақш бозидааст. Дар дубляжи беш аз 500 филм ба забони тоҷикӣ иштирок намудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Мавлуда Обидова

** Мавлуда Обидова** (3 октябри 1948 — 1 сентябри 2020, Конибодом, Суғд, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1998).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Асалбек Назриев

** Асалбек Назриев** () — ҳунарпешаи театру синамо, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1990), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2007).

## Зиндагинома
Факултаи санъати Институти давлатии педагогии шаҳри Душанберо соли 1972 хатм намуда, муддате дар ҳамин ҷо дарс додааст. Аз соли 1973 инҷониб актёри Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ мебошад. Дар зиёда аз ҳафтод спектакли театр образҳои драмавӣ, фоҷиавӣ ва мазҳакавӣ офаридааст. Заҳмату ҷустуҷӯ, омӯзиши паёпай ҳама дарҳои ҳунарро сӯяш кушоданд ва тавфиқ ёфт.

Дар саҳна баробари нақшофарӣ гӯиё зиндагӣ мекунад. Ҳама спектаклҳо бо ишти¬рокаш комёб шудаанд. «Интихоби домод», «Эдип», «Корвони бахт», «Исмоили Сомонӣ», «Авлиё ва осӣ» аз зумраи онҳоанд.

## Филмҳо
Дар филмҳои тоҷикии «Субҳи нахустини ҷавонӣ», «Имрӯз ва ҳама рӯз», «Ишқи нахустин» ва ғайраҳо ҳам доди ҳунарро додааст. Инчунин дар бисёр саҳнаю намоишномаҳои телевизионӣ фаъолона иштирок намудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Майрам Турсунова

**Майрам Турсунова** (14 январи 1951, ноҳияи Ҳисор) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1998), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2011).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Вера Запрягаева

**Запрягаева Вера Ивановна** (1912—1994) — гиёҳшинос, доктори илмҳои биология (1965), профессор (1969), узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1978), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1972), барандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника (1977).

## Зиндагинома
Хатмкардаи шуъбаи ғоибонаи факултаи географияи Институти давлатии педагогии Душанбе (ҳоло ДДОТ; 1945). Лаборант (1932 −1935), ходими хурди илмии Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС (1935—1941), директори Стансияи набототи кӯҳии Варзоб (1941—1967), мудири шуъбаи рустаниҳо (1967—1978), директори Боғи наботот (1978—1980) ва мудири лабораторияи Институти ботаникаи АИ ҶШС Тоҷикистон (аз 1980). Ибтидои солҳои 90 аз ҷумҳурӣ кӯчидааст.

## Фаъолияти илмӣ
Вера Запрягаева дар бораи наботот ва дендрофлораи ҷангали Тоҷикистон, Узбекистон, Туркманистон ва Қирғизистон пажӯҳиш анҷом додааст. Ӯ рустаниҳои мевадеҳи худрӯи Тоҷикистонро омӯхта, исбот кард, ки алҳол дар кӯҳҳои Помиру Олой ҷараёни ташаккули рустаниҳо ба охир нарасида, дар ин мавзеъҳо фарқи байни рустаниҳои мевадеҳи худрӯй ва боғӣ чандон зиёд нест. Вера Запрягаева ба таҳқиқоти бисёрсолаи дар Стансияи ботаникии кӯҳии Варзоб, лабораторияҳои Институти ботаникаи АИ ҶШС Тоҷикистон, хоҷагиҳои ҷангали ҷумҳурӣ анҷомдодаи худ, инчунин ба таҷрибаҳои аҳолии таҳҷоӣ такя намуда, бори аввал дар Осиёи Марказӣ исбот кард, ки шароити табиии кӯҳсори Тоҷикистон барои боғу токдорӣ ва ҷангалпарварӣ мусоид аст. Саҳми Вера Запрягаева дар ҳалли масъалаи аз ҷиҳати илмӣ асосноки дар Тоҷикистон бунёд намудани боғҳои чормағзу писта низ арзанда мебошад. Вера Запрягаева барои дар шароити кӯҳсор парваридани тамашк, шаҳтути заминӣ ва бектошӣ таҳқиқоти зиёд бурда, баҳри сабзкории шаҳру деҳоти ҷумҳурӣ рустаниҳои гуногуни ороиширо тавсия додааст. Дар ин самт зиёда аз 130 таълифоти илмӣ дорад.

## Ордену ҷоизаҳо
Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, Дӯстии халқҳо, «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Осор
* *Дикорастущие плодовые Таджикистана.* М.-Л., 1964;
* *Лесные ресурсы Памиро-Алая.* Л., 1976;
* *Районы озеленения Таджикистана // Таблицы к проектированию земных насаждений в Таджикистане.* Д., 1978;
* *Лесные ресурсы Таджикистана и их охрана//Охрана природы Таджикистана.* Д., 1980.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* *Вера Ивановна Запрягаева*. Д., 1982.
* Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. — Д. : Дониш, 2011. — 216 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Саидмурод Мардонов

** Саидмурод Мардонов** (5 январи 1940, ноҳияи Ҳисор — 23 майи 2025, Душанбе) — ҳунарпешаи театру синамо, ҳаҷвнигор, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1998).

## Зиндагинома
Саидмурод Мардонов 5 январи соли 1940 дар деҳаи Дурбати ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст.  Баъди хатми мактаби миёна аз соли 1957 то соли 1959 дар Омӯзишгоҳи маданӣ-равшаннамоии маҳаллаи Сардор Қарахонов дониш омӯхта, аз соли 1959 то 1964 дар Донишкадаи театрӣ ва рассомии ба номи Островскии шаҳри Тошканд дар факултети актёрӣ таҳсил кард ва баъди хатми мактаби олӣ дар Театри мусиқавӣ-мазҳакавии ба номи Пушкин, ҳозира ба номи Камоли Хуҷандии шаҳри Хуҷанд, таи солҳои 1964—1966 ба ҳайси актёр фаъолият намуд. 

Аз соли 1966 дар асоси фармони Вазорати маданияти Тоҷикистон ба Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ ба ҳайси актёри драма кор карда, аз соли 1991 дар Театри намунавии миниётураи «Оина» фаъолият дошт.

## Эҷодиёт
Саидмурод Мардонов дар зиёда аз 100 намоиши театрӣ ва дар 150 намоиши телевизионӣ нақш офаридааст. Аз ҷумла, Сганарел («Табиби зӯракӣ»-и Ж. Б. Молйер), Нуруллобой («Дарди бадро давои бад»-и Х. Хоҷаниёзов), Саид («Дуртар аз сарҳад»-и М. Миршакар), Холназарота («Дил дили Зайнаб»-и Ш. Қиёмов ва А. Марозов), Ҳалимамак («Интихоби домод»-и Ҳоҷӣ Содиқ), Муҳаммад («Роҳзан ва кӯзагар»-и М. Бахтӣ), Юсуфпиён («Садо аз тобут»-и А. Қаҳҳор), Урунбой («Исёни арӯсон»-и С. Аҳмад), Абдураҳим («Ҳасудхӯр»-и У. Раҷабов) ва филмҳои телевизионии «Як тиру ду нишон», «Зумрад», «Шикори охирин», «Санам», «Номзад», «Марги бегуноҳ».

## Даргузашт
Саидмурод Мардонов пеш аз нисфирӯзии 23 майи 2025 дар хонааш дар Душанбе дар 85-солагӣ даргузашт. 

## Ҷоизаву унвонҳо
* ордени «Нишони фахрӣ»;
* Аълочии коркуни маданияти СССР;
* Артисти хизматнишондодаи Тоҷикистон;
* Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Бобоҷон Ҳасанов

**Бобоҷон Ҳасанов** (тав. 10 марти 1947, деҳаи Саризиндон, ноҳияи Балҷувон) — ҳунарпеша ва овозхони тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1987), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2011).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии ш. Душанбе (1967) ва факултаи санъати Институти давлатии педагогии ш. Душанбе (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ) (1972) мебошад. Солҳои 1972—2001 актёр, коргардон ва сарояндаи Театри мусиқӣ-мазҳакаи ш. Кӯлоб буд, аз соли 2001 дар Театри давлатии академӣ- драмавии ба номи Лоҳутӣ кор мекунад.

## Театр
Беш аз 100 нақш дар спектаклҳо бозидааст, ки аксаран асосӣ ва ҳамагӣ табиӣ, самимию ҷаззобанд. «Ҳуррият», «Робияи Балхӣ», «Табиби зӯракӣ», «Айбномаи хотимавӣ», «Карим-Девона», «Восеъ», «Дар чорсӯ», «Мири Кабир», «Заволи Чамбули Мастон», «Офарин Шерак», «Шамшер ва рангинкамон», «Раиси 13-ум», «Зани оҳанин», «Сафар Амиршоев», «Фишор» аз зумраи намоишномаҳоанд, ки ҳунари номрафта дар онҳо бештар зуҳур намудааст.

## Овозхонӣ
Дар ҷодаи сарояндагӣ низ пештоз мебошад, як силсила таронаҳои дилкаш — «Бишкан», «Бӯса ба дарё задам», «Суруди сулҳ», «Ҳадиси лаб», «Тоҷикистон», «Падар», «Чароғи назар», «Кӣ хоҳад шуд», «Шохи гул», «Ватан» ва ғайра ба мусиқии тоҷик ҳадя намудааст. Ровии хубест, хонишҳои бадеиаш таъсирбахш, буррою самимианд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Балҷувон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Аҳмадшоҳ Улфатшоев

** Аҳмадшоҳ Улфатшоев** (30 сентябри 1945, деҳаи Кеврони ноҳияи Дарвоз, ВАКБ, ҶШС Тоҷикистон — 9 октябри 2020, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамо, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1994), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2001).

## Зиндагинома
Аҳмадшо Улфатшоев 30 сентябри соли 1945 дар ноҳияи Дарвоз ба дунё омадаст. Хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (1954) ва Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турс (1980).

## Фаъолияти ҳунарӣ
Баъди хидмат дар сафи Артиши Шӯравӣ (1964—1967) ба сифати роҳбари мусиқии дастаи ҳаваскорони ноҳияи Орҷоникидеобод (1961—1971) заҳматунзода кашидааст. Аз соли 1975 то охири умр дар Театри давлатии академии драмаи тоҷик ба номи А. Лоҳутӣ фаъолият кардааст.

## Нақшҳо

### Театр
Дар саҳна бо маҳорати хосси ҳунарпешагӣ нақшҳои Дохунда («Дохунда»-и Ҷ. Икромӣ), Рӯдакӣ («Рӯдакӣ»-и С. Улуғзода), Рустам («Рустам ва Суҳроб»-и Ғ. Абдулло), Баҳроми Чӯбина («Баҳроми Чӯбина»-и Т. Аҳмадхонов), Сомонхудот («Сомонхудот»-и С. Айюбӣ), шоҳ Парвиз («Борбад»-и Ҷ. Қуддус), амир Абдулаҳад («Алломаи Адҳам ва дигарон»-и С. Улуғзода), шоҳ Егей («Медея»-и Софокл) ва ғайраро офаридааст.

### Синамо
Аҳмадшоҳ Улфатшоев ҳунарпешаи кино ҳам мебошад (нақши Остонақул дар филми «Восеъ», Кумир дар филми «Кумир»-и Е. Аролев ва ғайра).

## Даргузашт
Аҳмадшо Улфатшоев баъди зуҳри рӯзи 9 октябри соли 2020 дар бемористони Қарияи болои шаҳри Душанбе дар синни 75 солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 620. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Фирӯз Умаров

**Фирӯз Умаров** (*Умаров Фирӯз Буйдоқович*;  15 ноябри соли 1954) — ҳунарпешаи синемо ва театр, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2005).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишкадаи давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийи шаҳри Маскав (1976). Солҳои 1976-90 ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов буд. Аз соли 1990 дар Театри давлатии академии драмаи ба номи А. Лоҳутӣ фаъолият мекунад.

## Нақшҳо дар саҳнаи театр
Нақшҳои дар саҳнаи театр офаридаи ӯ.: Балъамӣ («Рӯдакӣ»-и С. Улуғзода), Гимлер («Ориёӣ»-и С. Айюбӣ), Ҳофиз ва дарвеш («Кабки қафас»-и Т. Зулфиқоров), Рустам ва Афросиёб («Зуҳури навини Суҳроб»-и Ф. Умаров), Яъқуби Сомонӣ («Исмоили Сомонӣ»-и М. Бахтӣ), Малик-Кофур («Фарёди ишқ»-и Ғ. Абдулло), Граф Гомес («Саид»-и П. Корнел), Сино («Ҷавонии Сино»-и С. Улуғзода) Яъқуб («Юсуфи гумгашта»-и Ф. Қосимов), Петручио («Ромкунии духтари саркаш»-и В. Шекспир) ва ғайра.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Ориф Шукуров

** Ориф Шукуров ** — номзади илми биологӣ (1950), профессор (1966). Узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1957).   
## Зиндагинома
Ориф Шукуров Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёнаро хатм кардааст (1940)., ихтисос – «биология».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: флора ва рустаниҳои Тоҷикистон, географияи рустаниҳо, захираҳои рустаниҳо.
Директори Институти давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г.Шевченко (1943-1953; 1961-1968). Ректори Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1953-1957). Саркотиби илмии Раёсати АИ ҶШС Тоҷикистон  (1957-1961). Мудири кафедраи ботаникаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г.Шевченко (1970-1989).
## Ҷоизаҳо
Бо ду ордени «Нишони Фахрӣ», 
медалҳои «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин», 
«Ветерани меҳнат», 
«Сисолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945», 
Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст. 
Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1958). 
## Сарчашма


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Тӯтӣ Ғаффорова

**Тӯтӣ Ғаффорова** ( 20.09.1916, ш. Хуҷанд – 25.11.1986, ш. Душанбе) — ҳунарпешаи театру кино Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1953), Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1964).

## Зиндагинома
Тӯтӣ Ғаффорова cоли 1931 Техникуми педагогии занонаи ш. Самарқандро хатм карда, дар Театри драмаи мусиқии ҳамин шаҳр заҳмат кашидааст. Солҳои 1936-1941 ҳунарпешаи Театри мусиқии тоҷик (аз соли 1940 Театри  давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ) ва 1942-1972 (нафақа) ҳунарпешаи Театри давлатии  академӣ -драмавии ба номи Лоҳутӣ буд. Солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1945) чун узви фаъоли бригадаи театри фронтии тоҷик дар майдонҳои набард ба ҷанговарони шӯравӣ хидмати маданӣ расондааст. Дар қариб сад намоишнома, аз қабили «Рӯдакӣ», «Тӯй», «Иродаи зан», «Шоҳ Лир», «Муфаттиш», «Гунаҳкорони бегуноҳ», «Духтари бебисот», «Ҷон модаракон», «Бозиҳои бераҳмона», «Любов Яровая», «Сароби хунин», «Дар фироқи ту», «Суханони соядор» нақшҳои марказӣ бозида, тавассути қаҳрамононаш занонро ба мубориза баҳри мустаҳкам кардани ҳаёти нав, зидди беадолатӣ ва маҳрумият даъват менамуд. Дар кинофилмҳои тоҷикии «Дӯсти ман Наврӯзов», «Минтақаи парвоз», «Ҷӯра- Саркор», «Хокистари сӯзон», «Чор тан аз Чорсанг» ва ғайраҳо симоҳои хотирмон офаридааст.
Бо се ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Ифтихорномаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон сарфароз шудааст. 
## Адабиёт
* Абдушукурова Т. Моя любимая актриса – Тути Гаффарова, Худжанд, 2001.

## Нигаред
* Феҳристи ҳунарпешаҳои хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
## Сарчашма

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Фарҳод Тӯхташев

**Тӯхташев** (2 январи 1986, Конибодом, вилояти Суғд, Тоҷикистон) — ҳунарманди театр ва синамо, танзимгар ва офарандаи эффектҳои визуалӣ барои филмҳо. Узви Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон.

## Таҳсилот
2003-2004- дастпарвари студияи актерони навраси назди театри давлатии драмаи мусиқии ба номи Т.Фозилова дар солҳои. Соли 2009 Донишкадаи Давлатии Санъати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи М.Турсунзодаро бо ихтисоси «актёри драма ва кино» хатм кардааст.

## Нақшҳо дар театр
Атуб Чату дар намоишномаи «Зебуноссо»-и Ш.Қиёмов,

Реваз Накашидзе дар намоишномаи «Айбномаи»-и Н.Думбадзе,

Шоҳзода Аршак дар намоишномаи «Куштори як саду шаҳордаҳ шоҳзодаи Ҳахоманишӣ дар Кӯшки гардон»-и Сорбон,

Искандари Мақдунӣ дар намоишномаи «Модар-Ватан»- М.Музаффар,

Пирамард дар намоишномаи «Ғирев»- А.Фирдавсӣ,

Азиз дар намоишномаи «Модар, ман зан мегирам»-и Ривкин,

Иннопланетянин дар намоишномаи «Иннопланетянинҳо дар замин»-и Алферова

Дионис дар намоишномаи «Ваҳваҳабонувон»-и Еврипид ва дигарон.

## Нақшҳо дар синамо
* ФАРҲОД дар филми «Ормонҳо» 2011
* Дуздбача дар филми «Паймон» 2015