Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Пасиқафқоз

**Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Пасиқафқоз (Закавказия)** (русӣ:**Закавказская Советская Федеративная Социалистическая Республика, Закавказская Федерация**, **ЗСФСР**; **Федератсияи Пасиқафқоз, ҶШФСП**) — ҷумҳурии иттифоқӣ, аз солҳои 1922 то 1936 дар ҳайати ИҶШС, яке аз ҷумҳироҳои ташкилкунандаи Иттиҳоди Шӯравӣ.

## Таърих
Фикри муттаҳидкунӣ аз тарафи Владимир Ленин барои рафъ намудани боқимондаҳои шоҳӣ ва беҳдошти сатҳи хоҷагии деҳот баъди анҷоми ҷанги шаҳрвандӣ пешниҳод гардид.

12 марти 1922 дар Тифлис ҷаласаи намояндаҳои КИМ-и ҶШС Озарбойҷон, КИМ-и ҶШС Гурҷистон ва КИМ'и ҶШС Арманистон қарорро дар бораи эҷоди Иттифоқи Федеративии Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалисти Пасиқафқоз (ИФҶШСП) қабул кард.

13 декабри 1922 Анҷумани 1-уми даъвати советҳои Пасиқафқоз (Боку) ИФҶШСП-ро ба Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Пасиқафқоз бо сохтори қаблии ҷумҳуриҳояш мубаддал гардонд. Анҷуман Конститутсияи ҶШФСП-ро қабул кард ва КИМ-и Закавказияро ва ҳукуматро ба Шӯрои комиссарҳои халқӣ иваз намуд, ки раисаш И. Д. Орахелашвилӣ шуд.

16 декабри 1921 ҶШС Абхозистон ва ҶШС Гурҷистон чун субҳектҳои ҳуқуқи байналмилал Шартномаи союзӣ бастанд, ки дар натиҷа онҳо як шуданд. 13 декабри 1922 Абхозистон ба воситаи ӯ ба Федератсияи Закавказия дохил гардид.

30 декабри 1922 ҶШФСП бо ҶШФСР, ҶШС Украина ва ҶШС Белорус ба Иттифоқи ҶШС муттаҳид шуданд.

Соли 1931 вазъи дарёфтшудаи Абхозистон дар Шартномаи союзӣ аз даст рафт ва ӯ шомили ҶШС Гурҷистон чун ҷумҳурии мухтор шуд (ҶМШС Абхозистон).

Тибқи конститутсияи соли 1936-и СССР ҶФШС Пасиқафқоз аз байн рафт. ҶШС Арманистон, ҶШС Гурҷистон ва ҶШС Озарбойҷон ба ҳайати ИҶШС чун ҷумҳуриҳои ҷудогонаи бародарӣ дохил шуданд.

## Тақсимоти  ҳудудӣ-маъмурӣ
Кишвар сохти федеролӣ дошт ва ба чанд ҷумҳурӣ тақсим мешуд:
* , шомили Ҷумҳурии Худмухтори Шӯравии Сотсиалистии Нахичевон ва Вилояти мухтори кӯҳистони Қарабоғ,
* 
* , шомили Ҷумҳурии Худмухтори Шӯравии Сотсиалистии Абхозистон, Ҷумҳурии Худмухтори Шӯравии Сотсиалистии Аҷар ва Вилояти Худмухтори Осетияи Ҷанубӣ.

## Котибони якуми Кумитаи кишварии Пасиқафқоз РКП(б)—ВКП(б)
* Григорий Константинович Орҷоникидзе: феврали 1922 — сентябри 1926
* Иван Дмитриевич Орахелашвили: сентябри 1926 — июни 1929
* Александр Иванович Кринитский: ноябри 1929—1930
* Виссарион Виссарионович Ломинадзе: ноябри 1930 — декабри 1930
* Лаврентий Иосифович Картвелишвили: декабри 1930 — 11 ноябри 1931
* Иван Дмитриевич Орахелашвили: 11 ноябри 1931 — 17 октябри 1932
* Лаврентий Павлович Берия: 17 октябри 1932 — 23 апрели 1937

### Котибони 2-юм
* 17.10.1932 — 1934 Жозеф Исаакович Меерзон
* 31.05.1934 — 1936 Сергей Александрович Кудрявтсев

## Аҳолӣ
Аҳолӣ дар соли 1926:
* ҶШФСП — 5 861 600 наф.; ҳамчунин
** ҶШС Озарбойҷон — 2 314 600 наф.
** ҶШС Арманистон — 880 500 наф.
** ҶШС Гурҷистон — 2 666 500 наф.

Тибқи омори барӯйхатгирӣ тамоми гурҷиҳо дар Гурҷистон мезистанд. Дар Озарбойҷон 90% озариҳо, дар ҳоле ки дар Арманистон 55% арманҳои ҶШФСП мезистанд.

## Ҳамчунин нигаред

*Иттифоқи Шӯравӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Мақомоти олии идораи давлатии ҶШФСП
* Багирова И. Интеграционные процессы на Южном Кавказе и политика великих держав в исторической ретроспективе XX века // Кавказ и глобализация. 2007. № 2. С.102-113.

Гурӯҳ:Давлатҳо дар таърихи Озарбойҷон
Гурӯҳ:Давлатҳо дар таърихи Арманистон
Гурӯҳ:Давлатҳо дар таърихи Гурҷистон
Гурӯҳ:Иттиҳоди Шӯравӣ