open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Слоупстайл

**Слоупстайл** (, аз  — нишебӣ (кӯҳ барои лағжиш) ва  — услуб) — як навъи мусобиқаҳо аз рӯи чунин намудҳои варзиш, ба монанди: фристайл, сноуборд, маунтинбординг, ки аз иҷрои силсилаи ҷаҳишҳои акробатӣ дар трамплинҳо, пирамидаҳо, зидди-нишебиҳо, дропҳо, паҳлуҳо (перилаҳо) ва ғайра, ки пай дар пай дар тӯли тамоми масир ҷойгир шудаанд, иборат мебошад.

Слоупстайл аз варзишгарон омодагии хуби техникӣ ва дақиқии иҷрои ҳиллаҳоро (трюкҳо) талаб мекунад, зеро афтидан дар масир метавонад боиси гум шудани суръат ва имконнопазирии иҷрои ҳиллаи навбатӣ гардад. Шаклҳо дар масир метавонанд дар як, ду ё зиёда қатор ҷойгир шаванд ва варзишгар ҳангоми гузаштани масир аз ин ё он қисмат, имконияти интихоби монеаро дорад.

Слоупстайл дар сноуборд ба барномаи Бозиҳои ҷаҳонии экстремалӣ () дохил карда шудааст.

Слоупстайл дар фристайли лижаронӣ ва сноуборд ба барномаи Бозиҳои олимпии зимистонаи соли 2014 дар Сочи дохил карда шудааст.

## Натиҷаҳои мусобиқаҳо дар Бозиҳои олимпӣ

## Нигористон

Freestyle skiing jump2.jpg|Слоупстайли лижаронӣ
Jan Scherrer – 20th Leysin Nescafé Champs, 8th - 13th February 2011 (25).jpg|Сноубордсавор дар ҷаҳиш
Slopestyle5 Sochi2014.jpg|Дебюти фристайл дар Бозиҳои олимпии зимистонаи соли 2014 дар Сочи


## Эзоҳ
Гурӯҳ:Фристайл

= Адабиёт =

Гурӯҳ:Дисиплинаҳои сноуборт
Зиёдапарда

«**Зиёдапарда**» — дар сози мусиқии танбӯр пардаи ило­вагии аз пораи тунуки аз чӯб тарошидашуда. 

«Зиёдпарда» дар бай­ни бастапардаҳои 8-ум ва 9-уми дастаи танбӯр насб шу­да, маъмулан, вазифаи иваз кардани нақши пардаи ҷун­бан­да ва созшаванда (созпарда)-и нуҳуми онро иҷро мекунад. Дар дастаи танбӯр вазифаи созпардаро иҷро кар­да, тан­ҳо барои баровардани садои «си бемол» хидмат мекунад. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Шашмақом. Мақоми Рост. Ҷ. 1. Д., 2016.

Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ
Анвар Сафарзода

**Анвар Сафарзода** (*Сафарзода Анвар Ислом*, пештар **Сафаров Анвар Исломович**; зод. 26 августи 1985, ноҳияи Фархор, Тоҷикистон) — ҳуқуқшинос, омӯзгор ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ (2019), профессор. Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа (аз 2026).

## Зиндагинома
Анвар Сафарзода 26 августи соли 1985 дар ноҳияи Фархор ба дунё омадааст. Соли 2002 ба факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон дохил шуда, соли 2007 онро бо дипломи аъло хатм намудааст. Оиладор ва соҳиби 4 фарзанд мебошад.

## Корнома
Фаъолияти кории худро соли 2007 ҳамчун ассистенти кафедраи ҳуқуқи ҷиноятии ДМТ оғоз намудааст. Солҳои 2009—2012 аспиранти шуъбаи рӯзона ва солҳои 2012—2015 дотсенти кафедраи мазкур ва аз соли 2015 то соли 2021 вазифаи мудири кафедраи ҳуқуқи ҷиноятӣ ва муқовимат бо коррупсияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бар дӯш дошт.

Солҳои 2021—2026 дар вазифаҳои муовини сардор ва сардори Раёсати маориф, фарҳанг ва иттилооти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.

27 январи соли 2026 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа таъйин шуд.

## Фаъолияти илмӣ
Анвар Сафарзода муҳаққиқи масъалаҳои сиёсати ҳуқуқи ҷиноятӣ, муқовимат ба ҷиноятҳои иқтисодӣ ва коррупсия мебошад. Соли 2011 дар шаҳри Москва рисолаи номзадиашро дар мавзӯи «Ҷавобгарии ҷиноятӣ барои қонунигардонии маблағҳои пулӣ ё молу мулке, ки ғайриқонунӣ ба даст оварда шудаанд» ва соли 2019 рисолаи докториашро дар мавзӯи «Ҳифзи ҳуқуқии ҷиноятии фаъолияти соҳибкорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ҳимоя намудааст.

Муаллифи беш аз 100 асари илмию тадқиқотӣ ва таълимию методӣ мебошад. Ӯ ҳамчун узви гурӯҳи корӣ дар таҳияи лоиҳаҳои Кодекси иҷрои ҷазои ҷиноятӣ ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат бо коррупсия» иштирок намудааст.

## Ҷоизаҳо

* Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2016);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон
Ғуноҷин

**Ғуноҷин**, гӯсолаи модаи болиғ. Синну соли ғуноҷин вобаста ба зот, рушд ва мақсади парвариш гуногун мешавад. Гӯсолаҳои солимро аз 16–18-моҳагӣ барои таҷдиди пода истифода мебаранд. Дав­раи бордории ғуноҷин 278–285 рӯз давом меёбад. Ғуноҷинҳоро моҳ­ҳои аввали бор­до­рӣ ҳам­роҳи гӯсолаҳо нигоҳ дошта, 2–3 моҳ пеш аз насл оварданашон ба подаи мо­да­говҳо ме­гузаронанд, тобистон бо говҳои дӯшоӣ дар чарогоҳ ва зимистон дар оғил нигоҳ медоранд.ғуноҷин 7–10 рӯз қабл аз насловарӣ ба зоишгоҳ гузаронида мешавад. Вояи ему хошоки ғуноҷинҳоро мувофиқи ваз­ни зинда ва давраи бор­дории онҳо таҳия кардан лозим аст. Вобаста ба рушду инкишофи ҷанин талаботи ғуноҷинҳо ба маводди ғизоӣ меафзояд. Дар як воҳиди хӯроки ғуноҷин 100 г (пеш аз ду моҳи зодан 120 г) протеини ҳозим пешбинӣ шудааст. Вояи ему хошок бояд талаботи ғуноҷинро ба маводди мине­ра­лӣ, витаминҳо (махсусан витаминҳои А, D, B) қонеъ гардонад. Агар дар ему хошоки чорво миқдори оҳан, йод ва ко­балт кам бошад, ба вояи хошокиғуноҷин мик­ро­эле­мент­ҳои номбурдаро ҳамроҳ мекунанд.
Ҷазираи морҳо

**Кеймада-Гранди** ё **Ҷазираи морҳо** () ҷазираест дар уқёнуси Атлантик, дар 35 километр дуртар аз соҳили Бразилия, дар ҷануби Сан-Паулу.

## Ҷуғрофия
Масоҳати ҷазира ҳамагӣ тақрибан 0,43 км² ва баландии 200 м мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷазираҳои беодами Бразилия
Кросс дар сноуборд

**Сноуборд-кросс** (инчунин **бордер-кросс** ё **борд-кросс**) () — як риштаи варзишии сноуборд мебошад, ки дар он аз чор то шаш варзишгар дар як вақт дар пайроҳаи махсус омодашуда дар суръат бо ҳам рақобат мекунанд. Аз соли 2006 ба барномаи Бозиҳои олимпии зимистона дохил карда шудааст.

Мусобиқаҳо дар пайроҳае гузаронида мешаванд, ки фарқияти баландиаш 100—240 м, бараш на камтар аз 30 м ва нишебиаш 15—18° мебошад. Дар пайроҳа бояд фигураҳои гуногуни релефӣ мавҷуд бошанд: валҳо, валакҳо, трамплинҳо, спайнҳо ва гардишҳо (контртӯдаҳо). Дар пайроҳа нишонаҳо (чӯбҳои чандири аксаран пластикӣ), парчамҳо ва пояҳо гузошта мешаванд. Пайроҳа одатан бо хатҳои ранга, ки тавассути баллончаҳои рангкунанда кашида мешаванд, ҷудо карда мешавад. Пайроҳа бояд деворбандӣ карда шавад, то навомӯзон ба он ворид нагарданд. Миқдор ва ҷойгиршавии фигураҳоро насбкунандаи пайроҳа муайян мекунад, вале бояд вариантҳои ҳарчи бештар дохил карда шаванд, то варзишгарон ҳангоми гузаштани пайроҳа суръати худро мунтазам афзоиш диҳанд.

Ҳамаи иштирокчиёни мусобиқа дар марҳилаи интихобӣ (квалификатсия) — гузаштани яккарата ё дукаратаи пайроҳа барои суръат иштирок мекунанд. Тибқи натиҷаҳои интихобӣ, ҷойҳо дар гурӯҳҳои финалӣ тақсим карда мешаванд (рақами 1-ро варзишгаре мегирад, ки натиҷаи беҳтарини интихобиро нишон додааст ва ғайра). Пас аз гузаронидани марҳилаи интихобӣ, финал баргузор мегардад, ки дар он 48 мард/24 зан/6 нафар дар ҳар як финал ё 32 мард/16 зан/4 нафар дар ҳар як финал иштирок мекунанд. 3 варзишгари аввал (6 варзишгар дар ҳар як финал) ё 2 варзишгар (4 нафар дар финал) аз як марҳила ба марҳилаи дигар мегузаранд, ки ин аз рӯи ҷойи ишғолкардаашон дар марра муайян карда мешавад.

## Эзоҳ
## Пайвандҳои беруна
Маълумот дар сомонаи расмии Бозиҳои олимпии зимистонаи 2014

Беҳтарин баромадҳо дар сноуборд-кросс


Гурӯҳ:Интизоми сноуборд
Иттиҳоди ҷаҳонии варзиши дугона

**Иттиҳодияи ҷаҳонии  варзиши дугона ** (, , **IBU**) — созмони байналмилалӣ буда, федератсияҳои миллӣ ва дигар ташкилотҳоеро муттаҳид мекунад, ки биатлонро намояндагӣ мекунанд. Қароргоҳи марказии иттиҳод дар Австрия, дар шаҳри Залтсбург ҷойгир аст.
## Таърих
Иттиҳоди ҷаҳонии варзиши дугона 2 июли соли 1993 таъсис ёфт байналмилалии биатлончиён дар шаҳри Лондон, баъд аз он ки қарор дар бораи хориҷ кардани биатлончиён аз Иттиҳоди байналмилалии панҷгонаи муосир ва биатлон (), ки онҳо аз соли 1953 узви он буданд, қабул гардид. Дар натиҷа, биатлончиён федератсияи байналмилалии мустақили худро таъсис доданд. Ба Иттиҳод 57 созмони миллӣ дохил шуданд, ки қаблан узви Иттиҳоди байналмилалии панҷгонаи муосир ва биатлон буданд. Ҷудошавии ниҳоӣ аз UIPMB дар Конгресси III Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона дар моҳи июни соли 1998 сурат гирифт. Моҳи августи соли 1998 Кумитаи байналмилалии олимпӣ Иттиҳоди байналмилалии биатлончиёнро ҳамчун федератсияи байналмилалии мустақили намуди варзиши олимпӣ эътироф намуд.
Қароргоҳи марказии Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона 12 декабри соли 1993 ифтитоҳ ёфта, аз ҳамон вақт инҷониб дар шаҳри Залтсбурги Австрия ҷойгир аст (расман ҳамчун қароргоҳи созмони байналмилалӣ мутобиқи талаботи қонунгузории Австрия соли 1999 ба қайд гирифта шудааст).
## Сохтор
Дар фаъолияти худ Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона аз рӯи Конститутсия (), ки дар Конгресси таъсисдиҳанда дар соли 1993 қабул шудааст, амал мекунад. Дар Конгресси XI Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона, ки соли 2014 баргузор гардид, Конститутсия ба таври ҷиддӣ бозбинӣ ва такмил дода шуд.
Мақоми олии идоракунанда ва қонунгузори Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона Конгресс мебошад, ки ҳар ду сол як маротиба баргузор мегардад (дар ҳолати зарурат, даъвати Конгресси ғайринавбатӣ низ имконпазир аст). Конгресс тағйирот ба Конститутсияи Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона, Қоидаҳои интизомӣ, Қоидаҳои баргузории чорабиниҳо ва мусобиқаҳо ва дигар қоидаҳои ИББ-ро тасдиқ мекунад; қарорҳо дар бораи узвияти комилҳуқуқ дар созмон қабул менамояд; маконҳои баргузории чемпионатҳои ҷаҳон ва Конгресси навбатиро муайян мекунад. Ҳар чор сол як маротиба (дар соли баргузории Бозиҳои зимистонаи олимпӣ) Конгресс инчунин аъзои Кумитаи иҷроияро бо ҳуқуқи овоздиҳӣ, Кумитаи техникӣ ва аудиторонро интихоб менамояд.
## Федератсияҳои миллӣ — аъзои IBU
Ба ҳайати Иттиҳоди байналмилалии биатлон (IBU) 69 федератсияи миллӣ шомил мебошанд.




**Эзоҳ**

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Иттиҳодияи ҷаҳонии варзиши дугона
Гурӯҳ:Созмонҳо аз рӯи алифбо
Биатлон
Гурӯҳ:Биатлон
Слалом (Маррапаймоии морпеч)

**Сла́лом** (, пайроҳаи лижаронӣ дар нишебӣ) — фаромадан аз кӯҳ бо лижа дар масире (трасса) бо дарозии 450—500 м, ки бо дарвозаҳо (паҳнои дарвоза 3,5–4 м, масофаи байни онҳо аз 0,7 то 15 м) нишонгузорӣ шудааст. Фарқияти баландӣ байни оғоз (старт) ва марра (финиш) 60—150 метрро ташкил медиҳад. Лижаронон дар масир суръати миёнаи 40 км/соатро инкишоф медиҳанд. Ҳангоми гузаштани масир варзишгарон вазифадоранд, ки аз байни ҳамаи дарвозаҳо гузаранд; барои гузашта нарафтан аз дарвоза ё бо як лижа убур кардани он варзишгарон аз мусобиқа хориҷ карда мешаванд. Натиҷа аз рӯи ҷамъи вақти нишондодашуда дар ду фаромадан дар ду масири гуногун муайян карда мешавад.

## Таърих
Соли 1767 норвегиягиҳо байни лижаронон 4 ҷоиза бозиданд, ки онҳо бояд аз нишебии ҷангалзор дар байни буттаҳо бидуни афтидан ва шикастани лижаҳо мегузаштанд ва 6 ҷоиза барои онҳое, ки аз нишебии тунд бидуни истифодаи чӯбдастҳо (палка) мефаромаданд. Он вақт ҳанӯз байни лижаронии саҳроӣ ва кӯҳӣ тафовуте мавҷуд набуд. Техникаи лижаронии кӯҳӣ дар атрофи мавзеи Телемарк дар ҷануби Норвегия ташаккул ёфт. Аввалин клуби лижаронии кӯҳӣ дар ҷаҳон, бино ба гуфтаи таърихшиносон, аз ҷониби мухлисони ин намуди нави варзиш соли 1875 дар Христиания (ҳоло Осло) таъсис ёфта буд ва пас аз ду соли дигар дар назди клуб мактаби лижаронии кӯҳӣ ба кор шурӯъ кард. Аввалин мусобиқаҳои алоҳидаи лижаронии кӯҳӣ соли 1879 дар кӯҳи Гусби дар наздикии Христиания баргузор шуданд. Дар бораи он замонҳо истилоҳоти то ҳол боқимонда, масалан, гардишҳои «телемарк», «Христиания» ба мо ёдрас мекунанд.

Бино ба тасдиқи мутахассисон, асосгузорони ҳақиқии варзиши лижаронии кӯҳӣ австриягиҳо шуданд. Мусобиқаҳои лижаронии кӯҳӣ дар Алп аз соли 1905 гузаронида мешаванд. Соли 1931 бошад, Федерасияи байналмилалии лижаронӣ (FIS) ба барномаи қаҳрамонии ҷаҳон оид ба лижаронӣ слалом ва фаромадани босуръат (скоростной спуск)-ро барои мардон ва занон дохил кард. Дар солҳои 1920—1930 лижаронон ба ихтисоси маҳдуд пойбанд набуданд, бисёриҳо ҳам дар лижаронии кӯҳӣ ва ҳам дар саҳроӣ бомуваффақият баромад мекарданд. 

Бори аввал слалом ба барномаи Бозиҳои олимпӣ соли 1936 дохил карда шуд: дар Гармиш-Партенкирхен (Олмон) маҷмӯи мукофотҳо дар комбинатсияи «фаромадани босуръат + слалом» байни мардон ва алоҳида байни занон бозида шуданд. Ҳамин тариқ, варзиши лижаронии кӯҳӣ аввалин намуди лижаронии барномаи олимпӣ гардид, ки дар он занон дар Бозиҳои олимпии зимистона иштирок карданд. Ҳамчун риштаи алоҳидаи олимпӣ слалом бори аввал дар бозиҳои соли 1948 дар Санкт-Моритси Швейтсария муаррифӣ шуд.

## Ҳамчунин нигаред

* Слаломи бузург
* Alpine Masters

## Эзоҳ

## Адабиёт

*Scott McNeely. Slalom. Basic Concept // Ultimate Book of Sports: The Essential Collection of Rules, Stats, and and Trivia for Over 250 Sports — Chronicle Books (SF), 2012. — P. 323.

Гурӯҳ:Варзиши лижаронии кӯҳӣ
Гурӯҳ:Риштаҳои олимпӣ
Бузург Артишторон-солор

**Бузург Артишторон-солор** () — баландпоятарин дараҷаи солорӣ дар нерӯҳои мусаллаҳ аст, ки ҷойгоҳе болотар аз артишторон-солор дорад ва баробар бо *[[генералиссимус]]* () аст.

## Вожашиносӣ
«*Бузург Артишторон-солор*» аз ду вожа сохта шуда ва мақулаи дастурии он исм ва сохтвожаи он ба сурати [сифат (*[[бузург]]*) + исм (*[[артишторон-солор]]*)] аст: 
бузург ( 
Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. 

Истилоҳи *артишторон-солор* () дар соли 2025 аз сипоҳи Сосониён навгузиниш ва баробари дараҷаҳои низомии *[[генерал-фелдмаршал]]* (*фелдмаршал*, *маршал*) ниҳода шудааст.

*Артиштор* (дар ) вомвожа аз *raθaē-štar-* дар забони авестоӣ аст:  <  ‘*разманда*’ <  ‘*гардунасавор*’ < *raθa-* ‘*[[гардуна]]*’ + *štar-* ‘*истода*’.

«*Солор*» аз куҳантарин замонҳо ба маънои «*фармондеҳ; [[генерал]]*» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад: *[[солор]]* <  <  < эронии бостон: **sara-dāra-* ‘*[[сардор]]*’.

## Пешина

*Бузург Артишторон-солор* дар қиёс бо *артишторон-солор* () сохта шуда, ки баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз шоҳаншоҳ дар замони Сосониён буд. Дар «*[[Авесто|Замёд яшт]]*» («*[[Яштҳо]]*», 2/331) мардум бино бар пешае, ки доштанд, ба се гурӯҳ тақсим мешуданд: *руҳониён* ё *осрӯнон* (); *размкорон* ё *артишторон* () ва *кишоварзон* ё *востриюшон* (). Оғози ин тақсимбандӣ, ки дар замони Сосониён бо пайдоиши гурӯҳи чаҳорум – *пешаварон* ё *ҳутухшон* () – ба авҷи марзбандии дақиқи худ мерасад, дониста нест, вале дар «*Корномаи [[Ардашери Бобакон]]*» ба унвони *артишторон-солор* ишора шудааст.

Ба гузориши Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ, мақоми *артишторон-солор* болотар аз ''сипоҳбед'' () ва тақрибан ҳампоя бо *аргбед* () будааст. Аз қаринаҳо чунин бар меояд, ки *артишторон-солор* унвони дигаре барои *Эрон-сипоҳбед* () аст, ки то замони подшоҳии Хусрав Анӯшервон болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд.

*Бузург Артишторон-солор* дар баробари *генералиссимус* ниҳода шудааст, ки баландпоятарин дараҷаи низомӣ (мақоми низомӣ ва унвони ифтихории низомӣ) дар артишҳои подшоҳии Фаронса, Бритониё, подшоҳии муқаддаси Рум, Русия, Утриш, Суед, Испониё, Мексика, Ҷопон ва нерӯҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шуравӣ, Ҷумҳурии халқи Чин, Куреи Шимолӣ ва дигар кишварҳо будаву ҳаст.

Дар садаҳои миёна дараҷа ё мақоми *генералиссимус* (аз ) ба фармондеҳони кулли нерӯҳои мусаллаҳ ва ё фармондеҳи артиши як ё чанд кишвар дода мешуд, ки дар замони ҷанг бо ҳам иттиҳоди низомӣ доштанд.

## Пайвандҳо
* Дараҷаи низомӣ
* Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон
* Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Солорон
Лижаронии кӯҳӣ

**Лижаронии кӯҳӣ** — фуруд омадан аз нишебиҳои бо барф пӯшонидашуда бо истифода аз лижаҳои махсус. Ин як навъи варзиш ва ҳамчунин яке аз намудҳои маъмули истироҳати фаъол барои миллионҳо нафар дар саросари ҷаҳон мебошад. Ба таври анъанавӣ лижаронии кӯҳӣ бештар дар чунин кишварҳо рушд ёфтааст, аз ҷумла Австрия, Италия, Фаронса, Швейтсария, ИМА ва Олмон.

Зодгоҳи лижаронии кӯҳӣ Алп ба шумор меравад; дар аксари забонҳо худи номи ин навъи варзиш маънои «лижаҳои алпӣ»-ро дорад (, , , , ).
## Масофаҳо

### Масофаҳои олимпӣ
* Фурудоии суръатнок ()
* Супергигант ()
* Слалом-гигант ()
* Слалом  ()
* Комбинатсияи лижаронии кӯҳӣ (), аз ҷумла навъи даставӣ
* Мусобиқаҳои даставӣ ()

### Дигар намудҳо ва услубҳо
* Фрирайд (лижаҳои кӯҳӣ ва сноуборд)
* Спид-скиинг
* Нюскул — масофае, ки унсурҳои лижаронии кӯҳӣ, фристайл ва акробатикаро муттаҳид мекунад
* Телемарк (лижаронии кӯҳӣ)

## Ҷусторҳои вобаста
* Федератсияи байналмилалии лижаронӣ ва сноуборд
* Ҷоми ҷаҳон оид ба лижаронии кӯҳӣ

## Пайвандҳо
* Сомонаи Федератсияи байналмилалии лижа 
* Пойгоҳи додаҳои лижаронии кӯҳӣ 
* Дар бораи лижаронии кӯҳӣ

Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Гурӯҳ:Намуди зимистонаи варзиш
Фурудоии суръатнок (лижаронии кӯҳӣ)

**Фурудоии суръатнок** ( — «поён аз теппа»,  — «фуруд», ) — дисциплинаи лижаронии кӯҳӣ мебошад, ки моҳияти он тай кардани масири махсус омодашуда дар кӯтоҳтарин вақт аст. Ин масфоа зудтарин навъи лижаронии кӯҳӣ ба шумор меравад.

Суръати варзишгар ҳангоми гузаштан аз баъзе қитъаҳои масир метавонад аз 140 км/соат зиёд шавад, дар ҳоле ки дарозии парвоз ҳангоми ҷаҳишҳо ба 40–50 метр мерасад. Ин масофа ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ шомил аст. Аз соли 1931 инҷониб чемпионатҳои ҷаҳон баргузор мегарданд.

## Талабот ба масир
Масири фурудоии суръатнок аз рӯи релефи табиии нишебии кӯҳ гузаронда шуда, дорои силсилаи гардишҳо тавассути дарвозаҳои роҳнамо мебошад ва дар қитъаҳои ҷудогона трамплинҳо (одатан табиӣ — теппачаҳо, қаторкӯҳакҳо) ҷой дода мешаванд. Коридори масир аз ҳар ду тараф бо хатҳои равшани барфӣ ё парчамчаҳои секунҷаи хурд ишора карда мешавад. Дарвозаҳои роҳнамо аз ҷуфт-чӯбчаҳои дукарата бо парчамҳои росткунҷаи сурх ё кабуд иборатанд.

### Фарқи баландӣ
:Мардон: аз 800 то 1100 м
:Занон: аз 500 то 800 м

## Ташкили мусобиқаҳо
Пеш аз оғози старт ё тамрини расмии аввал, варзишгарон бояд имкони пурра аз назар гузаронидани масирро дошта бошанд.

Пеш аз стартҳо тамрини расмӣ гузаронида мешавад, ки барои ҳамаи иштирокчиён ҳатмист.

Агар нишебӣ ба талаботи фарқи баландӣ ҷавобгӯ набошад, мусобиқа метавонад аз ду заезд иборат бошад. Дар ин ҳолат фарқи баландӣ набояд аз 450 м кам бошад.

Ҳамаи иштирокчиён ҳам дар вақти тамрин ва ҳам дар ҷараёни мусобиқа бояд ҳатман либоси муҳофизатӣ пӯшанд.

## Ҷусторҳои вобаста
* Супергигант
* Слалом-гигант

## Эзоҳҳо

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Супергигант

**Супергигант, супер-гигант**(**слаломи супергигантӣ**, ) — навъи мусобиқа дар лижаронии кӯҳӣ ва сноуборд мебошад.
Аз нигоҳи техника, ташкили мусобиқаҳо ва талабот ба масирҳо супергигант мавқеи миёнаро байни фурудоии суръатнок ва Слалом-гигант ишғол мекунад.

Мусобиқаҳои супергигант одатан дар як заезд баргузор мегарданд.

## Таърих
Супергигант ба барномаи Ҷоми ҷаҳон оид ба лижаронии кӯҳӣ дар мавсими 1982—1983 ворид карда шуд. Назарияи назарияи тавтиа вуҷуд дорад, ки ин иқдом бо ҳадафи ҷолибтар гардондани мусобиқаҳо анҷом дода шудааст, зеро пештар (дар слалом солҳои 1975—1981 ва 1983, инчунин дар слалом-гигант солҳои 1975—1981 ва 1984) танҳо Ингемар Стенмарк пирӯз мешуд. Услуби лижаронии ӯ барои ҳаракат бо суръати баланд чандон мувофиқ набуд (беҳтарин натиҷаи ӯ — ҷои сеюм дар комбинатсия дар мавсими 1980—1981).

Ба барномаи Чемпионати ҷаҳон оид ба лижаронии кӯҳӣ супергигант соли 1987 дохил карда шуд, ва ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ — соли 1988.

## Талабот ба масир

### Фарқи баландӣ
: барои мардон: 400—600 м
: барои занон: 350—600 м
: барои кӯдакон: 225—450 м

Паҳноии масир бояд тақрибан 30 м бошад. Масири супергигант мисли, ки масири фурудоии суръатнок гузошта мешавад.

### Талаботи дигар
Дарвозаҳо аз чор чӯбдаста ва ду парчам иборатанд. Дарвозаҳо навбат ба навбат сурх ва кабуд мебошанд. Паҳноии дарвозаҳо аз 6 то 8 м (масофа байни ду чӯбдастаи дарунии дарвозаҳои кушода) ва аз 8 то 12 м барои дарвозаҳои пӯшида аст. Ҷойгир кардани дарвозаҳо дар тӯли хати мустақими фуруд манъ аст.

Шумораи ниҳоии дарвозаҳои гардишдор набояд аз 10% фарқи баландӣ (бо метр) зиёд бошад.

Иштирокчиён ҳуқуқ доранд пеш аз старт масирро бо рақамҳои синагӣ аз назар гузаронанд, бо лағжиш дар канори масир ҳаракат карда, вале бе гузаштан аз дарвозаҳо ва бе тай кардани қитъаҳои масир бо суръати баланд.

## Ҷусторҳои вобаста

* Лижаронии кӯҳӣ

## Эзоҳҳо

## Пайвандҳо
* *James Major.* The Fate of the Super-G // *Skiing* (маҷалла). — Ноябри 1982. — С. 75–76

Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Лижаронии саҳронавардӣ

**Лижаронии саҳронавардӣ** — намуди даврии зимистонаи варзиш мебошад, ки дар он варзишгарон барои тай кардани масофа дар кӯтоҳтарин вақт дар масири махсус омодашудаи барфӣ бо истифода аз лижаҳои саҳроӣ ва асоҳои лижа рақобат мекунанд. Мусобиқаҳои расмӣ дар масофаҳои аз 800 метр то 70 километр баргузор мешаванд. Лижаронии саҳронавардӣ аз соли 1924 ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ шомил мебошад.

Аввалин мусобиқаҳои лижаронии давӣ барои суръат дар ҳудуди Норвегияи имрӯза соли 1767 баргузор шудаанд. Баъдан, аз пайи норвегиҳо шведҳо ва финҳо низ ба ин навъи варзиш рӯй оварданд, сипас шавқу завқи лижаронӣ дар Аврупои Марказӣ низ паҳн гардид. Дар охири асри XIX ва аввали асри XX дар бисёр кишварҳо клубҳои миллии лижа таъсис ёфтанд. Соли 1924 Федератсияи байналмилалии лижа (FIS) таъсис дода шуд. То соли 2000 FIS 98 федератсияи миллиро дар бар мегирифт.
## Дарозии масофа
Дар мусобиқаҳои расмӣ дарозии масофа аз 800 метр то 70 километр тағйир меёбад. Дар айни ҳол, як масофа метавонад аз чанд давр иборат бошад.

## Финиши лижаронии давӣ
Ҳангоми истифодаи ченкунии дастии вақт, вақти финиш дар лаҳзае сабт мегардад, ки пои пеши варзишгар хатти финишро убур мекунад.  
Ҳангоми истифодаи низоми электронии ченкунии вақт, вақт дар лаҳзаи қатъ шудани тамос сабт мешавад. Нуқтаи ченкунии монеаи нурӣ ё фотобарьер бояд дар баландии 25 см аз сатҳи барф ҷойгир карда шавад.

## Эзоҳҳо

## Адабиёт

## Ҷусторҳои вобаста
* Лағжсаворӣ
* Лижаронии давӣ дар Бозиҳои олимпӣ
* Чемпионати ҷаҳон оид ба намудҳои лижаронӣ

## Пайвандҳо
* Федератсияи байналмилалии лижаронӣ

Гурӯҳ:Лижаронии саҳронавардӣ
Гурӯҳ:Намудҳои зимистонаи варзиш
Федератсияи байналмилалии лижаронӣ ва сноуборд

**Федератсияи байналмилалии лижа ва сноуборд (FIS)**(, ) — созмони байналмилалиест, ки ҳамаи намудҳои варзиши лижаронӣ ва сноубордро ҳамоҳанг ва назорат мекунад.

Федератсия соли 1924 аз ҷониби 14 федератсияи миллӣ дар шаҳри фаронсавии Шамони таъсис ёфт. Дар моҳи майи соли 2022 дар Конгресси FIS ба номи пурраи федератсия калимаи «сноуборд» илова карда шуд.

Имрӯз аъзои FIS 123 иттиҳодияи миллии варзиши лижаронӣ мебошанд.
Қароргоҳи федератсия дар шаҳри швейтсарии Оберхофен-ам-Тунерзее ҷойгир аст.

Ҳар сол тақвими мусобиқаҳои FIS тартиб дода мешавад, ки ҳамаи онҳо тибқи қоидаҳои FIS баргузор мегарданд.

Қоидаҳои умумӣ барои ҳамаи мусобиқаҳои FIS дар бар мегиранд:
: Гурӯҳбандии мусобиқаҳо
: Намудҳои мусобиқаҳо
## Президентҳои FIS

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии FIS
Гурӯҳ:Ассотсиатсияи федератсияҳои байналмилалии олимпии зимистона
Гурӯҳ:Варзиши лижаронӣ
Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Гурӯҳ:Созмонҳои байналмилалии сноуборд
Иштван Кенде

**Иштва́н Ке́нде** () — сиёсатшинос ва таърихнигори маҷорӣ.

Ӯ узви Шӯрои ҷаҳонии сулҳ буд. Ҳамчун муҳаққиқ, Кенде асосан бо таърихи кишварҳои рӯ ба рушд, муносибатҳои байналмилалӣ пас аз Ҷанги дуюми ҷаҳон, Африқо, Ҳиндустон, Индонезия, инчунин масъалаҳои ҷанг ва сулҳ машғул буд. Ӯ монографияҳо, китобҳои дарсӣ ва мақолаҳо дар маҷаллаҳои тахассусӣ нашр намуда, ҳамчунин намоишномаҳои радиоӣ, сенарияҳои филм навиштааст ва асарҳои бадеиро аз забони фаронсавӣ тарҷума кардааст.
Каляри (бошгоҳи футбол)

**«Ка́ляри»** (, ()) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри Каляри, ки дар Силсилаи А баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:**
** 15px **Қаҳрамон:** 1969/70
** 15px **Ноиби қаҳрамон:** 1968/69
* 15px **[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]**
** 15px **Финалист:** 1968/69

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Каляри»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Анатолий Трубин

**Анато́лий Влади́мирович Тру́бин** (; 1 августи 2001, Донетск, Укроин) — футболбози укроинӣ, дарвозабони бошгоҳи «Бенфика» ва тими миллии Укроин.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Футболбозони Украина
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Укроин
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Шахтёр»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Бенфика»
Нико Пас

**Никола́с «Ни́ко» Пас Марти́нес** (; 8 сентябри 2004, Санта-Крус-де-Тенерифе, Ҷазираҳои Қанорӣ, Испониё) — футболбози аргентинӣ, миёнмайдони ҳуҷумкори бошгоҳи «Комо» ва тими миллии Аргентина. Ӯ яке аз умедбахштарин истеъдодҳои ҷавон дар футболи муосири Аргентина ба ҳисоб меравад. Писари футболбоз Пабло Пас.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

### «Реал Мадрид»

### «Комо»

## Мунтахаби миллӣ

## Дастовардҳо

## Эзоҳ
 

## Пайвандҳо
* Transfermarkt — Nico Paz 
* Soccerway — Nico Paz profile
* Саҳифаи расмӣ дар Komo 

Гурӯҳ:Зодагони 8 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 2004
Гурӯҳ:Нимҳимоятгарони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид Кастийя»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Комо»
Кремонезе (бошгоҳи футбол)

**«Кремонезе»** (номи пурра — **Иттиҳодияи варзишии «Кремонезе»**, ) – бошгоҳи футболи ҳирфаӣ аз шаҳри Кремона, ки дар Силсилаи А баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]**
** 15px **Ғолиб**: 1992/93

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ
 

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Кремонезе» 

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Сенсей

Сенсей  "先生",**先生** (ба ; ба ; ба : ; ба ) — унвони эҳтиромӣ мебошад, ки дар доираи Cиносфера истифода мешавад. Дар забони ҷопонӣ ин истилоҳ маънои аслии «шахсе, ки пештар ба дунё омадааст» ё «касе, ки пеш меояд» истифода мебошад. Одатан пас аз номи шахс истифода шуда, маънои «омӯзгор»-ро дорад.  

Ин вожа ҳамчунин ҳамчун унвон барои муроҷиат ё ишора ба намояндагони касбҳои дигар ё шахсони дорои нуфӯз истифода мешавад, аз ҷумла рӯҳониён, ҳисобдорон, ҳуқуқшиносон, табибон ва сиёсатмадорон, ё барои нишон додани эҳтиром нисбат ба ашхосе, ки дар як навъи ҳунар ё маҳорати муайян ба сатҳи баланди устодӣ расидаанд, масалан нависандагон, мусиқидонҳо, рассомон ва устодони ҳунаҳрои ҳарбӣ.

## Решашиносӣ
Ду иероглифе, ки ин истилоҳро ташкил медиҳанд, мустақиман ба маънои «аввал таваллудшуда» тарҷума мешаванд ва ба шахсе ишора мекунанд, ки бар асоси хиради ҳосилшуда аз синну таҷриба таълим медиҳад.

Вақте ки ин калима бо сифат 大 (хондашуда «дай» ё «ō»), ки маънои «бузург» ё «калон»-ро дорад, меояд, одатан ҳамчун «устоди бузург» тарҷума мешавад. Ин таркиб — «dai-sensei» (大先生) — баъзан барои ишора ба устоди асосии як мактаб ё суннат, бахусус дар доираи низоми иэмото, истифода мегардад.  

Барои узви калонсолтари гурӯҳ, ки ҳанӯз ба сатҳи сенсей нарасидааст, истилоҳи  истифода мешавад — бо ишораи умумии иероглифи 先 («пеш»); дар ҳунарҳои ҳарбӣ ин истилоҳ махсусан барои калонсолтарин узви ғайри-сенсей ба кор меравад.

## Истифода дар забони чинӣ
Дар забони чинӣ, истифодаи ***xiansheng*** дар гузашта унвони эҳтиромӣ барои марди дорои мақоми баланди иҷтимоии буд. Талаффузи ин истилоҳ дар чинии миёна эҳтимолан * ё * будааст.  

Дар забони чинии муосир он ҳамчунин ҳамчун ҳамтои унвони «Mr.» истифода мешавад. Пеш аз ташаккули забони гуфтугӯии муосир, *xiansheng* барои муроҷиат ба омӯзгорони ҳар ду ҷинс истифода мешуд, аммо ин маъно дар чинии стандартӣ аз байн рафтааст. Бо вуҷуди ин, дар баъзе лаҳҷаҳои ҷанубии чинӣ — аз ҷумла кантонӣ, ҳоккиен, ву, теочев ва ҳакка — ин вожа то ҳол ба маънои «омӯзгор» ё «табиб» боқӣ мондааст.  

Дар забони ҷопонӣ, *sensei* ҳамоно барои муроҷиат ба шахсони ҳар ду ҷинс истифода мешавад. Эҳтимол меравад, ки ҳам истифодаи ҷанубии чинӣ ва ҳам истифодаи ҷопонӣ ба этимологияи чинии миёна наздиктар бошанд. Дар ҷомеаҳои ҳоккиен ва теочеви Сингапур ва Малайзия, «*sensei*» калимаи маъмул барои муроҷиат ба омӯзгорони мактаб мебошад. Табибони тибби анъанавии чинӣ дар нимҷазираи Малай ва Сингапур аз ҷониби мардуми маҳаллӣ бо варианти ҳоккиении ***sinseh*** номида мешаванд.

## Истифода дар буддоия
Дар мактабҳои жени вобаста ба Санбо Кёдан, *sensei* барои ишора ба омӯзгорони маъруф истифода мешавад, ки мартабаашон аз rōshi поёнтар аст. Аммо дар дигар мактабҳои буддоияи ҷопонӣ ин истилоҳ барои ҳар як рӯҳонӣ, новобаста аз дараҷаи ӯ, ба кор меравад; масалан, ин унвон барои рӯҳониёни (Jōdo Shinshū) Ҷодо Шиншӯ дар Иёлоти Муттаҳида низ истифода мешавад, новобаста аз он ки онҳо аз лиҳози этникӣ ҷопонӣ ҳастанд ё не.  

## Ҷусторҳои вобаста
* Ҷаноб
* Киё

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

* Сенсей дар ҷудо чист?
* Карате: Сенсей дар карате чист? 
Гурӯҳ:Арзишҳои ҷопонӣ
Гурӯҳ:Вожа
Гурӯҳ:Забони ҷопонӣ
Гурӯҳ:Ҷудо
Лечче (бошгоҳи футбол)

**«Лечче»** (номи пурра — **Иттиҳодияи варзишии «Лечче»**, ; ) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри Лечче, ки дар Силсилаи А ҳузур дорад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
мини|240px|Варзишгоҳи «Виа дел Маре»

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:**
** 15px **Қаҳрамон (2):** 2009/10, 2021/22
* **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:**
** 15px **Қаҳрамон (4):** 1945/46, 1975/76, 1995/96, 2017/18

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Лечче»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Комбинатсияи лижаронии кӯҳӣ

**Комбинатсияи лижаронии кӯҳӣ** () — як навъи лижаронии кӯҳӣ мебошад, ки ғолиб дар он бар асоси натиҷаҳои бадастомада дар чанд навъи сабқат муайян мегардад. Ин навъи мусобиқа ҳамчунин бо номҳои **комбинатсияи алпӣ** ва **лижаронии таркибии кӯҳӣ** низ шинохта мешавад.

Навъҳои зерини комбинатсияи лижаронии вуҷуд дорад:
# Суперкомбинатсия (дар низоми байналмилалии FIS бо дефис навишта мешавад — супер-комбинатсия)
# Комбинатсияи классикӣ
# Комбинатсияҳои шаклҳои махсус
# Комбинатсияи даставӣ ()

Маҳз дар комбинатсия аввалин ҷоизаҳои лижаронии кӯҳӣ дар Бозиҳои зимистонаи олимпии соли 1936 дар Гармиш-Партенкирхен ба даст оварда шуданд. Дигар навъҳои сабқат дертар ба барномаи олимпӣ ворид гардиданд.

## Суперкомбинатсия
Ин навъи комбинатсия аз инҳо иборат аст:
:як вуруд (як кӯшиш) дар слалом
:як вуруд (як кӯшиш) дар фурудомади тез ё супергигант

Ҳар ду вуруд дар як рӯз баргузор мешаванд.  
Ғолиб бар асоси камтарин вақти ҷамъбастӣ дар ду навъ (слалом + фурудомади тез ё слалом + супергигант) муайян карда мешавад.

Дар Ҷоми ҷаҳон аввалин суперкомбинатсия дар таърих соли 2005 дар Венгени Швейтсария баргузор гардид, ки ғолиби он лижарони утриши Бенҷамин Райх шуд. Бори аввал суперкомбинатсия ба ҷойи комбинатсияи классикӣ ба барномаи чемпионати ҷаҳон-2007 дар Оре дохил карда шуд (қаҳрамонҳо Даниэл Албрехт ва Аня Персон гардиданд). Дар Бозиҳои зимистонаи олимпӣ бори аввал маҷмӯи ҷоизаҳо дар суперкомбинатсия дар Бозиҳои олимпии соли 2010 дар Ванкувер тақсим карда шуданд.

Аз нимаи солҳои 2010-ум суперкомбинатсия одатан танҳо «комбинатсия» номида мешавад, зеро сабқатҳои «комбинатсияи классикӣ» (ду кӯшиш дар слалом ва як кӯшиш дар фурудомади тез ё супергигант) дигар дар мусобиқаҳои бузург баргузор намегарданд.

## Комбинатсияи классикӣ
Ин навъи сабқат натиҷаи як фурудоои тез ва ду кӯшиш дар слаломро дар бар мегирифт. Дар Бозиҳои олимпӣ, чемпионатҳои ҷаҳон ва Ҷоми ҷаҳон дигар баргузор намешавад.

## Шаклҳои махсуси комбинатсия
Ин мусобиқаҳо комбинатсияи се (секабата) ё чаҳор (чоркабата) навъи сабқатро мутобиқи қоидаҳои байналмилалии Иттиҳоди ҷаҳонии варзиши дугона дар бар мегиранд.

## Комбинатсияи даставӣ
Дар чемпионати ҷаҳон-2025 дар Залбах бори аввал мусобиқаҳо дар комбинатсияи даставӣ баргузор шуданд, ки комбинатсияи инфиродиро иваз намуданд. Ду маҷмӯи ҷоизаҳо дар сабқатҳои мардон ва занон тақсим карда шуданд. Даста аз ду лижарони кӯҳӣ иборат буд: як варзишгар дар фурудомади тез ва дигаре дар слалом баромад мекард. Натиҷа бар асоси вақти ҷамъбастии онҳо ҳисоб мешуд. Аз як кишвар метавонистанд чанд дуэт иштирок намоянд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Сиёсати дифоъ

thumb|Либоси низомиён бо мукофотҳои давлатӣ.Экспонатҳои осорхонаҳои вилояти Суғд

**Сиёсати низомӣ** (инчунин **сиёсати дифоъ** номида мешавад) — сиёсати давлатӣ аст, ки ба амнияти бисёрмиллатӣ ва артиш дахл дорад. Он аз чораҳо ва ташаббусҳое иборат аст, ки ҳукуматҳо дар робита бо қабули қарорҳо ва ҳадафҳои стратегӣ, ба монанди кай ва чӣ гуна ҷалб кардани нерӯҳои мусаллаҳи миллӣ, анҷом медиҳанд ё намедиҳанд.

Сиёсати низомӣ барои таъмини нигоҳ доштани истиқлолият дар рушди миллӣ ва рафъи мушкилоти аз ҷониби субъектҳои беруна душман ва хашмгин таҳмилшуда истифода мешавад. Вазорати дифоъ (ё як созмони ҳаммаъно) мақоми асосии қабулкунандаи қарорҳо дар сиёсати низомии миллӣ мебошад.
## Мақсад
Сиёсати дифоъ таҳдидҳои душманӣ ва таҷовузро дар асоси таҳлили маълумоти иктишофӣ муайян мекунад ва доираи низомии амнияти миллӣ, иттифоқҳои дифоӣ, омодагии ҷангӣ, сохтори нерӯҳои миллӣ ва истифодаи технологияи низомиро аз ҷониби онҳо муайян мекунад.

Сиёсати низомии миллӣ стратегияи мудофиаи миллиро, яъне "кай"-и фиристодани нерӯҳои мусаллаҳи миллиро муайян мекунад. Сиёсати низомии миллӣ инчунин мавқеи стратегӣ, "чӣ гуна"-ро нисбат ба ҳама гуна таҳдидҳои эҳтимолӣ ба қаламрави миллӣ, ҷомеа, муҳити зист ва иқтисоди он муайян мекунад ва имконоти мавҷударо барои мубориза бо чунин таҳдидҳо муайян мекунад. Ҳар қадар сиёсати низомӣ ба ҳукумат имконоти бештар диҳад, ҳамон қадар он ҳангоми таҳияи он беҳтар ба назар гирифта мешавад. Мавқеи стратегӣ дар навбати худ доктринаи низомии нерӯҳои мусаллаҳро муайян мекунад. Ин доктрин метавонад муқовимат ба таҳдидҳоеро, ки ба манфиатҳои миллӣ дар берун аз қаламрави миллӣ ҷойгиранд, ба монанди роҳҳои киштиронӣ, дар бар гирад. Стратегияи мудофиа ва доктринаи ҳарбӣ тавассути сиёсати стратегӣ ва равандҳои рушди қобилият таҳия карда мешаванд.
## Рушд
Сиёсати дифоъ тавассути раванди сиёсати дифоъ дар бораи қабули қарорҳои муҳими ташкилӣ, аз ҷумла муайян кардани афзалиятҳо ва алтернативаҳои гуногун, аз қабили барномаҳои кадрҳои мудофиа ва технологӣ ё афзалиятҳои буҷетӣ ва интихоби байни онҳо вобаста ба таъсири онҳо ба рушди умумии миллӣ, таҳия карда мешавад. Сиёсати мудофиавиро метавон ҳамчун механизмҳои сиёсӣ, идоракунӣ, молиявӣ, маъмурӣ ва иҷрошаванда, ки барои расидан ба ҳадафҳо ва вазифаҳои возеҳи низомӣ ташкил шудаанд, фаҳмид.

## Барномаҳо
Сиёсати дифоъ ноил шудан ба ҳадафҳо ва вазифаҳои низомии худро тавассути изҳороти возеҳ дар бораи қобилиятҳои дилхоҳ дар соҳаҳои зерин ҳал мекунад: омодагии ҷангӣ, созмони низомӣ, муносибатҳои сиёсӣ-низомӣ ( назорати шаҳрвандӣ аз болои артиш ), нақши қувваҳои мусаллаҳ, идоракунии лашкар, иктишофи низомӣ ва зиддиразведка, дипломатияи мудофиа, қобилияти мудофиавӣ аз ҷиҳати ( технология, ҳаракат, мавод ва логистика ), кӯҳнашавии блокҳо, касбият ва омӯзиш, ҷалби сарбозон, тағйироти иҷтимоӣ дар артиш, қувваҳои доимӣ, қувваҳои захиравии низомӣ ва даъват ба хизмат.

Сиёсати низомӣ аз қоидаҳои амалиёти низомӣ, ки муайян мекунанд, ки кай, дар куҷо ва чӣ гуна қувваҳои низомӣ аз ҷониби сохторҳо ва воҳидҳо истифода шаванд, фарқ мекунад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Амнияти миллӣ
Гурӯҳ:Сиёсати давлатӣ
Гурӯҳ:Сиёсати низомӣ
Google AI

**Google AI** — яке аз бахши Google аст, ки бо ҳуши маснуъӣ сарукор дорад. Эҷоди он дар конфронси I/O-и Google дар соли 2017 аз ҷониби директори генералии ширкат Сундар Пичай эълон шуда буд.

Дар соли 2023, Google AI қисми ташаббуси азнавташкилдиҳӣ гардид, ки дар он роҳбари он, Ҷефф Дин, ба ҳайси олими асосии Google таъйин шуд. Дар доираи ин азнавташкилдиҳӣ, Google Brain бо DeepMind, як ширкати бритониёӣ, ки соли 2014 аз ҷониби Google харидорӣ шуда буд ва қаблан аз таҳқиқоти асосии ширкат алоҳида фаъолият мекард, муттаҳид шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳуши маснуъӣ
Гурӯҳ:Google
Google Gemini

**Gemini** (аз  Gemini (Gemini;  — Ҷеминай, қаблан **Bard**) як чат-боти ҳуши маснуъӣ аст, ки аслан аз ҷониби Google дар асоси модели забонии LaMDA таҳия шудааст, ки чанд моҳ пас аз ба кор андохтанаш дар моҳи марти соли 2023 (дар посух ба афзоиши маъруфияти ChatGPT-и OpenAI) бо PaLM 2 ва сипас бо модели Gemini дар соли 2024 иваз карда шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Хизматрасониҳои Google
Торино (бошгоҳи футбол)

**«Тори́но»** (номи пурра — **Бошгоҳи футболи «Торино»**, ; ) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри Турин, ки дар Силсилаи А ҳузур дорад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
[мини|240px|[Варзишгоҳи олимпӣ (Турин)]]

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:**
** 15px **Қаҳрамон (7):** 1927/28, 1942/43, 1945/46, 1946/47, 1947/48, 1948/49, 1975/76
** 15px **Ноиби қаҳрамон (7):** 1907, 1914/15, 1928/29, 1938/39, 1941/42, 1976/77, 1984/85
* 15px **[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]**
** 15px **Ғолиб (5):** 1935/36, 1942/43, 1967/68, 1970/71, 1992/93
** 15px **Финалист (8):** 1937/38, 1962/63, 1963/64, 1969/70, 1979/80, 1980/81, 1981/82, 1987/88

### Байналмилалӣ
* 15px **[[Ҷоми УЕФА]]**
** 15px **Финалист:**  1991/92
* **[[Ҷоми Митропа]]**
** 15px **Ғолиб:** 1990/91

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Торино»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Олимпиакос (бошгоҳи футбол)

**«Олимпиако́с»** (номи пурра — **Анҷумани ҳаводорони «Олимпиакос» Пирей**, ; ) — муваффақтарин бошгоҳи ҳирфаии юнонӣ аз шаҳри Пирей, ки дар Суперлига ҳузур дорад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* **[[Чемпионати футболи Юнон|Чемпионати Юнон]]**
** 15px **Қаҳрамон (48, рекорд):** 1930/31, 1932/33, 1933/34, 1935/36, 1936/37, 1937/38, 1946/47, 1947/48, 1950/51, 1953/54, 1954/55, 1955/56, 1956/57, 1957/58, 1958/59, 1965/66, 1966/67, 1972/73, 1973/74, 1974/75, 1979/80, 1980/81, 1981/82, 1982/83, 1986/87, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2024/25
** 15px **Ноиби қаҳрамон (18):** 1948/49, 1952/53, 1960/61, 1961/62, 1963/64, 1967/68, 1968/69, 1971/72, 1976/77, 1978/79, 1983/84, 1988/89, 1990/91, 1991/92, 1994/95, 2003/04, 2009/10, 2018/19
* **[[Ҷоми футболи Юнон|Ҷоми Юнон]]**
** 15px **Ғолиб (29, рекорд):** 1946/47, 1950/51, 1951/52, 1952/53, 1953/54, 1956/57, 1957/58, 1958/59, 1959/60, 1960/61, 1962/63, 1964/65, 1967/68, 1970/71, 1972/73, 1974/75, 1980/81, 1989/90, 1991/92, 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2007/08, 2008/09, 2011/12, 2012/13, 2014/15, 2019/20, 2024/25
** 15px **Финалист (14):** 1955/56, 1965/66, 1968/69, 1973/74, 1975/76, 1985/86, 1987/88, 1992/93, 2000/01, 2001/02, 2003/04, 2015/16, 2020/21
* **[[Суперҷоми футболи Юнон|Суперҷоми Юнон]]**
** 15px **Ғолиб (5, рекорд):** 1980, 1987, 1992, 2007, 2025

### Байналмилалӣ
* 15px **[[Лигаи Конфронси УЕФА]]** 
** 15px **Ғолиб**: 2023/24
* **[[Ҷоми Балкан]]**
** 15px  **Ғолиб:** 1963

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Олимпиакос»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Юнон
Волфсбург (бошгоҳи футбол)

**«Во́лфсбург»** (номи пурра – **«Бошгоҳи футболи Волфсбург»**, ; ) — бошгоҳи футболи олмонӣ, ки дар шаҳри Волфсбурги Саксонияи Поёнӣ қарор дорад ва дар Бундеслигаи Олмон бозӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
[thumb|left|349px|<center> Варзишгоҳи «[Фолксваген-Арена» ]]

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 17px **[[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]**
** 15px **Қаҳрамон:** 2008/09
** 15px **Ноиби қаҳрамон:** 2014/15
* 10px **[[Ҷоми футболи Олмон|Ҷоми Олмон]]**
** 15px **Ғолиб:** 2014/15
** 15px **Финалист:** 1994/95
* 10px **[[Суперҷоми футболи Олмон|Суперҷоми Олмон]]**
** 15px **Ғолиб:** 2015

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи Волфсбург

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон
Лола Остонова

**Лола Останова** (; ) — пианинонавози амрикоӣ, зодаи Узбакистон.

## Зиндагии ибтидоӣ
Останова дар Тошканд, ИҶШС ба дунё омадааст. Модараш омӯзгори пианино ва падараш муҳандиси механикӣ буд. Дар синни шашсолагӣ ӯ ба Мактаби махсуси мусиқии ба номи В. Успенский барои кӯдакони боистеъдод дохил шуда, назди профессор Тамара Попович таҳсил кард. Баъдтар ӯ назди Лев Наумов омӯзиш гирифт.
 
Останова аз синни 8-солагӣ ба сафари ҳунарӣ сар кард ва дар 10-солагӣ лауреати Озмуни байналмилалии дуюми Москва ба номи Ф. Шопен барои пианинонавозони ҷавон гардид. Дар синни 12-солагӣ ӯ қаҳрамони филми мустанади ЮНЕСКО бо номи *Prodigies of the 20th Century* (Аҷоиботи асри 20) шуд. Дар 17-солагӣ ба Хюстон, Техас кӯчид, ки бародараш он ҷо зиндагӣ мекард, ва дар Мактаби мусиқии Шепард назди Донишгоҳи Райс дараҷаи магистр гирифт.
## Фаъолияти эҷодӣ
Соли 2007 Останова дар консерти Classical Superstars Fantasy (Фантастикаи абаситораҳои классикӣ), ки онро шабакаи телевизионии ABC бо роҳбарии ровии машҳур Регис Фибин баргузор намуд, иштирок кард. Ин консерт дар шумораи 100-солагии каталоги солинавии Неман Маркус ҷой гирифт ва бо нархи 1,6 миллион доллар пешниҳод шуд.
 
Моҳи августи соли 2008 Осорхонаи миллии 11 сентябр Ёдгорӣ ва Осорхонаи миллии 11 сентябр эълон кард, ки Астанова дар чорабинии хайриявии «Notes of Hope» бо истифода аз пианинои машҳури Steinway-и Владимир Хоровитз ҳунарнамоӣ мекунад. Чорабинӣ бо ҳузури шаҳрдор Майк Блумберг ва сенатор Ҳиллари Клинтон баргузор шуд ва маблағҳо ба нафъи осорхона дар Ню-Йорк ҷамъоварӣ гардиданд.
 
19 январи соли 2012 Астанова нахустин бор дар Толори Карнегӣ баромад кард. Рӯзномаи *The New York Times* қайд кард, ки «тамоюли ӯ ба драма ва ҳаракатҳои ҷисмонии хеле шадид боис мегардад, ки эҳсосоти амиқ дар навохтанаш камтар эҳсос шавад». Аз ҷумлаи меҳмонон пианинонавози амрикоӣ Byron Janis, шогирди Хоровитз, ҳузур дошт. Ҳамаи даромадҳои ин консерт ба Амнуҷмани саратоншиносии Амрико эҳдо шуданд.

2016 иҷрои «Rhapsody in Blue»-и Ҷорҷ Гершвин аз ҷониби Астанова бо роҳбарии Жерард Швартс ва All-Star Orchestra дар барномаи телевизионии «Visions of New York» аз шабакаи PBS намоиш дода шуд ва ҷоизаи Emmy Award-и соли 2016-ро барои беҳтарин пахши чорабинии махсус ба даст овард.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Пианинонавозони классикии ИМА
Гурӯҳ:Пианинонавозони классикии Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Пианинонавозони зан
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Райс
Гурӯҳ:Муҳоҷирони Ӯзбекистон дар Иёлоти Муттаҳида
Гурӯҳ:Оҳангсозони зани Ӯзбекистон
Мирзонасриддин Саидзода

**Мирзо Насриддин** (номи ҳақиқӣ **Мирзонасриддин Саидзода**; зода 10 март 1948, деҳаи Шамтуч, Ноҳияи Айнӣ, Вилояти Суғд) — нависанда ва муҳандиси тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи адабӣ ба номи Садриддин Айнӣ (2017).

## Зиндагинома
Мирзонасриддин Саидов 10 марти соли 1948 дар деҳаи Шамтучи ноҳияи Айнии вилояти Суғд ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи зодгоҳаш солҳои 1968–1970 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат кардааст.

Соли 1973 Техникуми политехникии Душанбе ва соли 1979 шуъбаи шабонаи факултаи автомобил ва хоҷагии автомобили Донишкадаи политехникии Тоҷикистон-ро хатм намудааст. Ҳамзамон дар автобазаи №2 Вазорати сохтмони ҷумҳурӣ ба ҳайси муҳандиси бехатарии роҳ, сардори нуқтаи таъмир ва баъдан сардор ва сармуҳандиси автоколонаи №2931 фаъолият кардааст.

Солҳои 1982–1991 дар Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сифати сармеханик ва ҷонишини сарраёсати техникӣ кор кардааст. Дар солҳои 1991–1993 сардори Иттиҳодияи «Тоҷикавторемонт», солҳои 1993–1996 сармеханики Иттиҳодияи «Тоҷикзолото», солҳои 1996–2000 директори автобазаи ширкати «Мадад» буд.

Солҳои 2000–2005 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст.

## Фаъолияти адабӣ
Мирзо Насриддин, дар баробари фаъолияти муҳандисӣ, ба адабиёт таваҷҷуҳи ҷиддӣ дошта, бо сабку услуби хоси худ асар меофарад. Аввалин ҳикояи ӯ — «Фурӯғ» соли 1991 дар ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» ба табъ расидааст.

Соли 1994 маҷаллаи «Садои Шарқ» қиссаи «Хирмани сӯхта»-и ӯро нашр кард, ки аз ҳаёти ҷавонони солҳои 1980 нақл мекунад. Соли 2003 дар ҳамин маҷалла қиссаи «Шаби душвор» чоп шуд, ки ба оқибатҳои фоҷиабори ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон бахшида шудааст. Соли 2004 ин асар дар маҷаллаи «Помир» ба забони русӣ мунташир гардида, ҳамон сол нашриёти «Деваштич» онро ба шакли мукаммал ба нашр расонд.

Соли 2008 нашриёти «Ирфон» маҷмӯаи «Бозгашти Кунгур» ва чанд ҳикояи дигари муаллифро ба табъ расонд. Соли 2013 маҷаллаи «Садои Шарқ» мухтасари романи «Оташ дар хонаи қадим»-ро нашр кард. Соли 2016 ин роман пурра ба чоп расид.

Романи дуюми ӯ — «Нони шарикӣ (сад сол бо Русия)» идомаи мантиқии романи «Оташ дар хонаи қадим» маҳсуб ёфта, ба баррасии паҳлуҳои гуногуни таърихи Тоҷикистон дар давраи Иттиҳоди Шӯравӣ бахшида шудааст.

## Узвият ва мукофотҳо
* Аз соли 1997 — узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
* Барандаи Ҷоизаи адабӣ ба номи Садриддин Айнӣ (2017)

## Осор
* «Фурӯғ» — ҳикоя (1991)
* «Хирмани сӯхта» — қисса (1994)
* «Шаби душвор» — қисса (2003)
* «Бозгашти Кунгур» — қисса (2008)
* «Оташ дар хонаи қадим» — роман (2016)
* «Нони шарикӣ (сад сол бо Русия)» — роман

## Манбаъ
* Мирзо Насриддин — «Адибони Тоҷикистон»
* Мирзонасриддин: Тоҷик будан осон нест — Asia-Plus

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси намояндагон
Гурӯҳ:Муҳандисони тоҷик
Гурӯҳ:Таваллуд 1948
Гурӯҳ:Зинда
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Айнӣ
Иттифоқи нависандагон

[мини|Суҳбати [Иосиф Сталин|И. В. Сталин бо А. М. Горкий — ташаббускори таъсиси Иттифоқи нависандагони ИҶШС]]
**Иттифоқи нависандагон** — номи созмони ҷамъиятиест, ки аҳли адабиёт-ро дар собиқ ИҶШС, кишварҳои ИДМ ва бархе дигар давлатҳо муттаҳид мекунанд.
Гурӯҳ:Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
## Ҷусторҳои вобаста
* Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* «Других писателей у меня нет» (Сталин)
Баҳманёр Муродӣ

**Баҳманёр Муродӣ** (зодаи 23 марти 1991, деҳаи Сарой, ноҳияи Ашт, вилояти Суғд) — нависанда, ҳикоянавис ва тарҷумони тоҷик, ҷавонтарин узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон дар соли 2012.

## Зиндагинома
Баҳманёр Муродӣ 23 марти соли 1991 дар деҳаи Сарои ноҳияи Ашт ба дунё омадааст. Соли 2009 мактаби миёнаи зодгоҳашро бо шаҳодатномаи аъло хатм намуда, соли 2014 факултаи шарқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо дипломи аъло (сурх) ба анҷом расондааст. Пас аз хатми донишгоҳ дар чанд нашрияи чопии шаҳри Душанбе ба ҳайси хабарнигор фаъолият карда, баъдан дар хабаргузории давлатии «Ховар» ҳамчун тарҷумони забони арабӣ кор кардааст.

## Фаъолияти эҷодӣ
Навиштаҳои Баҳманёр Муродӣ аз синни нӯҳсолагӣ дар матбуоти даврӣ ба нашр мерасанд. Соли 2004 нахустин маҷмӯаи ҳикояҳояш бо номи «Мӯсича» дар нашриёти «Шарқи Озод» бо пешгуфтори Нависандаи халқии Тоҷикистон Ӯрун Кӯҳзод ба табъ расид. Соли 2007 китоби дувуми ӯ — маҷмӯаи қиссаву ҳикояҳо таҳти унвони «Ашки осмон» нашр гардид.

Қиссаҳои ӯ, аз ҷумла «Фасх», «Қадаме ба биҳишт» ва «Борбад», дар маҷаллаҳои адабии «Садои Шарқ» ва «Истиқбол» ба чоп расидаанд. Китоби сеюми ӯ — «Қадаме ба биҳишт» дар нашриёти «Сино»-и Душанбе ба табъ расида ва ҳамзамон муаллиф ба навиштани қиссаи нави худ бо номи «I am from America» пардохтааст.

## Узвият ва мукофотҳо
Баҳманёр Муродӣ аз соли 2012 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад ва ҷавонтарин узви ин созмон ба шумор меравад. Ӯ соли 2008 барои китобҳои «Мӯсича» ва «Ашки осмон» бо Ҷоизаи адабии «Падида»-и Иттифоқи нависандагон қадрдонӣ шудааст.

Соли 2015 барои қиссаи «Қадаме ба биҳишт» бо ҷоизаи Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи адабиёт сарфароз гардидааст.

## Арзёбӣ
Дар матбуот ва муҳити адабии кишвар Баҳманёр Муродӣ ҳамчун намояндаи «насли истиқлол» дар адабиёти муосири тоҷик арзёбӣ шуда, бархе муҳаққиқон ва рӯзноманигорон аз ҷумал Абдуқодири Рустам ӯро яке падидаҳои барҷастаи насри ҷавони тоҷик мешуморанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Нависандагони асри XXI
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1991