open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ақвоми Эронзамин

**Ақвоми Эронзамин** () — ба мардумоне гуфта мешавад, ки дар замони бостон дар ҳитаи шоҳаншоҳии Эрон зиндагӣ мекарданд. Ин қаламрави шоҳаншоҳӣ дар замонҳои гуногун яксон набуда (дар даврони ҳукмронии Ҳахоманишӣ ва Дурониён густардаком будааст). Вале, дар қаламрави ашконӣ ва сосонӣ ба тағйироти ками ҳудудӣ 900 сол яксон будааст. Дар торихи муштараки муҷаб иштироки ин ақвом дар бархе русум ва ойинҳо шудааст. Аз назари забонӣ низ, аксари ин ақвом эронизабон буданд ва равоҷи забони паҳлавӣ (ё порсии миёна) дар ин қаламрав боиси бештар наздикшавии забони ин ақвом шудааст.

Ақвоми қаламрави Ҳахоманишӣ дар санг нивиштаҳои Тахти Ҷамшед омадааст кb ин фtҳрист бадин шарҳ аст:
* Порсҳо
** Ачумиҳо
* Модҳо
* Лидиҳо
* портиҳо
* арабҳо
* юнониҳо
* арманиҳо

## Нигаред низ
* Эронзамин

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ақвоми Эрон
Гурӯҳ:Таърихи Эрон
Ақвоми сокини Эрон

**Ақвоми кишвари Эрон** — ба ақвом, сокинони дар кишвари Эрони муосир маскунбуда дохил мешаванд.

Сохторӣ қавми Эрон бар асосӣ китоби наваштаи Ярвонад Иброҳимиён оварда шудааст:

## Қавмҳо
* **Эрониён**
** Ақвоми форсизабон
** Систонӣ
** курдҳо
** балӯчҳо
** мозандаронӣ
** гилакӣ
** бахтёрӣ
** лӯрӣ
** Мардуми лак
** талушӣ
* **[[Гурҷиҳо]]**
** Гурҷиҳои Эрон
* **[[Арманиҳо]]**
** арманиҳои Эрон
* **[[забонҳоӣ тӯркӣ|тӯрк забонон]]**
** озарбойҷонҳо
** қашқоӣ
** шоҳсаванӣ
** туркаманӣ
** афшорӣ
** қоҷорӣ
** баиотӣ
* **[[арабҳо]]**
** арабҳо

## Ақалиятҳои динӣ
** масеҳиён
** яҳудиҳо
** зартуштиён
** баҳоваиён
** ошурион

## манбаъ

* 
* 

 
гурӯҳ:Эрон
гурӯҳ:Ақалиятҳо
Раҳим Додихудоев

**Раҳим Халилович Додихудоев** () — эронишинос ва помиршиноси тоҷик, доктори илми филология, профессор.

## Зиндагинома
Раҳим Додихудоев 15 июни соли 1928 дар деҳаи Сохчарви ноҳияи Шуғнони ВМКБ ба дунё омадааст. Солҳои 1946—1950 дар Институти харбии забонҳои хориҷии Вазорати мудофиаи СССР-ро хонда, дар системаи истихборотии низомии шӯравӣ кор кардааст. Соли 1956 якбора аз курси чорум дар факултаи таъриху филологияи УДТ таҳсилро оғоз намуда, аз соли 1958 дар ҳамин боргоҳи илм заҳмат кашидааст. 

## Корнома
Дар солҳои 1958—1979 муаллими калон, дотсент, мудири кафедра ва декани факултаи забон ва адабиёти руси УДТ буд. Солҳои 1980—1984 ректори Институти педагогии забон ва адабиёти руси Тоҷикистон буд. Аз соли 1985 то поёни умр вазифаи сарходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Тоҷикистонро иҷро кардааст.

## Пажӯҳиш
Дар мавриди ба фонетикаи таърихии забони шуғнонӣ, микротопонимияи Помир, таърихи забонҳои қадимаи форсӣ ва ғайра зиёда аз сад кори илмӣ ба сомон расондааст. Таълифоташ ба англисӣ, немисӣ, форсӣ ва дигар забонҳо нашр гардидааст.

## Осор
; тоҷикӣ
* Додихудоев, Р. Луғати ҳетерограммаҳои паҳлавӣ. — Душанбе, 1969. — 20 с.
* Додихудоев, Р. Матнҳо барои хониш оид ба таърихи забони тоҷикӣ. — Душанбе, 1970. — 11 с.
* Додихудоев, Р. Дастури мухтасари таърихи забони тоҷикӣ. — Душанбе, 1978. — 70 с.
* Додихудоев, Р. Дастури мухтасари таърихи забони тоҷикӣ: Дастури таълимӣ. — Душанбе, 1978. — 69 с.
* Додихудоев, Р. Таърихи забони тоҷикӣ / Китоби дарси барои факултетҳои филологияи тоҷик. — Душанбе: Маориф,1987. — 200с.
* Додихудоев, Р. Таърихи забони тоҷикӣ. — Душанбе: Маориф. — 1988. — 200 с.
* Додихудоев, Р. Авасто ва забонҳои помирӣ // Ҷумҳурият. — 1992. — 1 декабр.
; русӣ
* Материалы по исторической фонетике шугнанского языка. — Душанбе, 1962.
* Памирская микротопонимия. — Душанбе, 1975.
* Руководство по истории таджикского языка. Учебное пособие. — Душанбе, 1979.
* Учебник (Букварь) языка дари. — Душанбе, 1986 (соавтор).
* Исследование по восточным языкам. — Душанбе, 1988.
* Афганистан сегодня. — Душанбе, 1988 (соавтор).
* Русский язык. Учебник для 9 класса. — Душанбе, 1992 (соавтор).
* Евангелия от Луки. — Москва, 2001.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Додихудоев Раҳим // Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон. — Душанбе, 2008. — С. 127.
* Додихудоев Раҳим // Энсиклопедияи Бадахшон. — Душанбе: Андалеб-Р, 2016. — С. 97.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Облоқул Тошев

**Облоқул Тошевич Тошев**  — 30 январи 2009, Душанбе) — академики АИ ҶТ, доктори илмҳои иқтисод (1976), профессор, Ходими хизматнишондодаи Тоҷикистон (1998).

## Сарчашма


Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Қустантиния

**Қустантиния**, **Қустантания** (), **Константинопол** ( — Константину́полис) — пойтахти давлати таърихии Византия (395—1453 мелодӣ). Асосгузори шаҳр императори Рум Костантин ба ҷойи шаҳри қадимаи Бизонс (асри 7 то мелод таъсис ёфтааст), соли 330 пойтахти нави давлаташро Рими нав номидааст. Вале номгузории нав беътино монд ва минбаъд онро «шаҳри Константин» — Константинопол меноманд. Баъд аз ҷониби давлати Туркҳои Усмонӣ забт гардидани Константинопол пойтахти давлати турк шудааст. Аз соли 1453 то 1930 номгузории туркиаш Истамбол («Исламбол» — пур аз ислом) буд. Вале дар охири садаи XVIII дар мамолики Аврупову Русия номгузории «Стамбул» қабул гардидааст. Соли 1930 номи расмии шаҳр — Истанбул шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои таърихӣ
Сафаралӣ Қурбоншоев

**Сафарали Завқибекович Қурбоншоев**  — , доктори илми физикаву математика  (1993), профессор (1998), Аълочии маорифи Тоҷикистон
## Зиндагинома
Сафарали Завқибекович Қурбоншоев 4 ноябри соли 1947 дар ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дуне омадааст. Мавсуф хатмкунандаи ДДО ба номи Т.Г.Шевченкои ш.Душанбе мебошад (1971).
* 1972-1980 – ассистент, муаллими калони кафедраи таҳлили математикии ДДО ба номи Т.Г.Шевченкои ш.Душанбе;
* 1980-1983  – аспиранти Институти хоҷагии халқи ҶШС Украина;
* 1983-1989 – муаллими калон, дотсенти кафедраи таҳлили математикии ДДО ба номи Т.Г.Шевченкои ш.Душанбе;
* 1989-1991 – докторанти Институти хоҷагии халқи ҶШС Украина;
* 1991-1998 - дотсенти кафедраи таҳлили математикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ;
* Аз соли 1998 - профессори кафедраи математикаи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон 
## Фаъолияти илмӣ
Сафарали Қурбоншоев муаллифи зиёда аз 90 мақолаҳои илмӣ, илмӣ-методӣ оид ба илмҳои риёзӣ. Иштирокдори конфронсҳои илмии байналмилалӣ ва ҷумҳуриявӣ. Ӯ узви Шӯрои махсус оид ба дифои рисолаҳои номзадӣ ва доктории назди Пажуҳишгоҳи математикаи Академияи илмҳои ҶТ аст.

## Осор
* Аналитические интегральные многообразия. -Душанбе: «Дониш», 1991, - 312 с. 
* Построение интегральных многообразий. - Душанбе: «Дониш», 2006, - 511с.
* Лекции по линейной алгебре. Учебное пособие. - Душанбе: «Дониш», 2010, - 277 с. 
* Асимптотическое поведение решений систем нелинейных дифференциальных уравнений на аналитических интегральных мно- гообразиях // ДАН РТ. - 2000. - Т. XLIII, № 4; 
* Высшая математика для студентов-заочников экономиче- ских специальностей. - Душанбе, 2003; 
* Построение нелинейных про- екторов для вырожденных сингу- лярных дифференциальных уравне- ний // ДАН РТ. – 2004. - Т. ХLIII, №4 ва диг.

## Нигаред низ
* Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон

## Адабиёт дар бораи Сафарали Қурбоншоев
*  «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия./ Главный редактор М.С.Имомов. - Душанбе, 2011, - 386 стр.
* Российско-Таджикский (Славянский) университет:вчера, сегодня, завтра. 1996-2016. – Душанбе, 2016, - С. 256-257.
* Энсиклопедияи Бадахшон.  / П. Ҷамшедов. — Душанбе: «Андалеб», 2016. — С. 49.— 345 с. — 1000 нусха. — ISBN 978-99975-50-36-1. 
* Энсиклопедияи Шуғнон.  / П. Ҷамшедов. — Душанбе: «Ирфон», 2014. — — С. 554. — 704 с. — 1000 нусха.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Навоварӣ

**Навоварӣ** (), **инноватсия** (аз калимаи инглисии innovation) — ихтироъ ё идеи наве, ки дар амал ба кор гирифта шавад ва арзишафзо бошад.

Он натиҷаи ниҳоии фаъолияти зеҳниву ақлонии инсон, самараи тахайюлу эҷод ва бозёфту кашфиёти ӯ мебошад. Мисоли рӯшани навоварӣ ворид кардани колои ҷадид бо корбурди нав ё такмили кайфияти истеҳсолоти мавҷуда аст.

## Истилоҳ
Истилоҳи инноватсия, ки ҳарчанд онро имрӯзҳо хоси забони англисӣ медонанд, дар асл аз калимаи лотинии novatio — навсозӣ (ё худ, дигаргунсозӣ) ва пешоянди in — ба самти гирифта шуда, агар таҳтуллафзӣ баргандонем, innovatio — ба сӯи дигаргуниҳо мебошад.

Ҳарчанд мафҳуми *innovation* бори аввал дар пажӯҳишҳои илмии олимони асри ХIХ пайдо шуд, вале дар таҳқиқоти илмии олими австриягӣ Йозеф Шумперт дар солҳои аввали қарни ХХ ин мафҳум мазмуни нав касб карда, чун натиҷаи ташхиси усулҳои навоварона ва тағйирот дар рушди иқтисод дар Урупо қабул гардид.
Бар асоси маъниву мафҳуми ин вожа, истилоҳи навоварӣ дар забони форсӣ ба кор меравад, ки маъниро дақиқ ва бо забони сода ба ҳар як форсизабон мерасонад.
Дар зимн, на ҳамаи навгонӣ ё тағирот навоварӣ буда метавонад; *навоварӣ он аст, ки сифату самаранокии соҳаи мавҷударо бамаротиб боло мебарад.*

## Навъҳои навоварӣ
Навоварӣ ба чанд навъ ҷудо мешавад:
* фанноварӣ (заб.русӣ — Технологические инновации)
* иҷтимоъӣ (заб.русӣ — Социальные инновации)
* хӯрокворӣ (заб.русӣ — Продуктовые инновации)
* мудирият (заб.русӣ — Организационные инновации)
* бозорёбӣ (заб.русӣ — Маркетинговые инновации)

Яке аз онҳо навъи фанноварӣ аст, ки имрӯзҳо дар шакли фанноварӣ ё фанновариҳои навоварона низ мавриди истифода қарор гирифта.
**Фанноварии навоварона** — маҷмӯъи усулу воситаҳоест, ки ба амалишавии навоварӣ мусоидат мекунад. Ҷараёнест, ки дар натиҷаи он маҳсулоти нав офарида мешавад.

Маҳсули технологияҳои фанноварии навоварона ихтироъи роёна (компютер) аст, ки тайи чанд даҳсола дар зиндагии ҳар яки мо мавқеъи хоссе пайдо кардааст. Имрӯз қариб ҳамаи соҳаҳо аз роёна истифода мекунанд ва худи роёна ҳам, ки тавассути навоварӣ ба вуҷуд омад, ба ҷузъи ҷудонопазири фанноварии навоварона табдил ёфтааст.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ
Фотима

**Фотима бинти Муҳаммад** (; ) — духтари хурдии Муҳаммад, паёмбари ислом аз ҳамсари якум Хадиҷа.

## Муъомила бо падар
Фотима бо падараш Муҳаммад муомилаи бисёр нарм ва хуб дошт. Ӯ шахси якум буд, ки Муҳаммад пас аз сафар баргаштан, салому дуруд мехонд ва шахси охирин буд, ки бо ӯ хайру хуш мекард..

*Ба ҷуз Фотима, шахсеро надидаам, ки намуди зоҳириаш ин қадар ҷиддӣ ва хислати шишту хезаш ба паёмбар монанд бошад. Ҳар боре ки Фотима вуруди хона мегашт, фиристодаи Аллоҳ барои пешвоз гирифтан, сӯи ӯ мерафт ва буса карда дар ҷойи нишасти худ мешинонд. Вақте ки фиристодаи Аллоҳ вуруди хона мегашт, Фотима аз ҷой бархеста, паёмбарро буса карда дар ҷойи худ мешинонд.*

## Ҳамсарӣ
Пас аз ба балоғат расидани Фотима, хостгорони номдору сарватманди зиёде пеши паёмбар меомаданд. Дар байни онҳо саҳобаҳои паёмбар ҳам буданд, Абу Бакр ва Умар. Лекин ҳазрати Муҳаммад бо розигии Фотима, бо писари амаки худ Алӣ хонадор мекунанд. Ин дар соли 622 ё 623 воқеъ гашт.

Маҳр (қалин), ки ба Фотима дода шуд, 480 (дар баъзе сарчашмаҳо 500) динорро, ки аз фуруши ҷавшани Алӣ баромад, ташкил кард.. Туй хоксорона шуда гузашт, мувофиқи шариати ислом.

Никоҳи онҳо 10 сол давом дод ва бо марги Фотима анҷом ёфт. Дар ислом ки мумкин буд бисёрзанӣ, Алӣ, то даме ки Фотима дар ҳаёт буд, зани дуюм нагирифт.

## Ҳиҷоб
Эшон барои ҳиҷоби худ бисёр арзиш медоштанд, ривоятҳои мухталиф вӯҷуд дорад, ки дар он барои ҳифзи ҳиҷоб, ин бону таъкид шуда ва дар як ривояти омада ки сурати Фотимаро ҳеч фарди номаҳрам надида аст.

## Фарзандон
* Ҳасан ибни Алӣ (624)
* Ҳусейн ибни Алӣ (626)
* Зайнаб бинти Алӣ
* Умм Кулсум бинти Алӣ
* Муҳсин ибни Алӣ.

## Вафот

## Адабиёт
* Али-заде, А. А. Фатима бинт Мухаммад (архив) // Исламский энциклопедический словарь. — М.: Ансар, 2007. — 400 с. — (Золотой фонд исламской мысли). — 3000 экз. — ISBN 5-98443-025-8.

## Сарчашма
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ислом
Гурӯҳ:Фотима
Гурӯҳ:Шахсиятҳои ислом аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Хилофати Араб
Гурӯҳ:Саҳоба
Озодҷон Хидиров

**Озодҷон  Ҳамидзода** - сармуҳаррири рӯзномаи вилояти Самарқанд - «Овози Самарқанд».

## Зиндагинома
Озодҷон Ҳамидович Хидиров 8 апрели соли 1976 дар деҳаи Гулбоғи ноҳияи Самарқанд дида ба дунё кушодааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи рақами 17 зодгоҳ шомили факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Самарқанд гардид.
Аз синни мактабӣ ба эҷодкорӣ шавқи беандоза дошт. Ин шавқ ба ӯ роҳбар шуда, соли 1994 ба кори идораи рӯзномаи «Овози Самарқанд» қабул гардид. Таи 20 сол ба вазифаҳои хатбар, мусаҳҳеҳ, ходими адабӣ, мудири шґъбаи маънавият, котиби масъул ва ҷонишини сармуҳаррир кор кард.
Соли 2011 сармуҳаррири рӯзномаи Шӯрои намояндагони халқ ва ҳокимияти вилоят - «Овози Самарқанд» таъйин шуд.
Ӯ депутати Шӯрои намояндагони халқи ноҳияи Самарқанд аст.
 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Рӯзномаи «Овози Самарқанд» 

Гурӯҳ:Адибони тоҷикзабон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Самарқанд
Асадулло Шукуров

**Асадулло Шукуров**  -  ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи вилояти Самарқанд - «Овози Самарқанд».

## Зиндагинома
Асадулло Шукуров 7 июни  1970 дар деҳаи Чорбоғи ноҳияи Сариосиёи вилояти Сурхондарё ба дунё омадааст. Хатмкардаи мактаби рақами 12 зодгоҳ аст. Факултети филологии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм намудааст. Ҳанӯз солҳои 1987-1988 омӯзгори фанни таърихи мактаби рақами 15-и ноҳияи Сариосиё буд. Пас аз адои хидмати ҳарбии ҷавонмардӣ баробари таҳсили олӣ  дар вазифаи муҳаррири саҳифаи тоҷикии рӯзномаи «Сариосиё ҳақиқати» фаъолияти кориашро давом дод. Асадуллоҳ аз соли 2000 шаҳрванди доимии шаҳри бостонии Самарқанд аст. Як муддат дар вазифаи муҳаррири шуъбаи тоҷикии радио ва телевиденияи Самарқанд кор кард. Солҳои 2000-2006 ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи Шӯрои намояндагони халқ ва ҳокимияти вилоят - «Овози Самарқанд», солҳои 2006-2008 сармуҳаррири рӯзномаи мактабиён - «Булбулча» ва солҳои 2008-2012 сармуҳаррири журнали адабии «Маҳорат» буд. Аз моҳи декабри соли 2012 то имрӯз дар вазифаи ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи «Овози Самарқанд»  фаъолияти меҳнатӣ ва эҷодии худро давом медиҳад.

## Эҷодиёт
Муаллифи китобҳои 
* «Атри ваҳдат»(Тирмиз,«Ҷайҳун»,1998), 
* «Намозгоҳи хуршед» (Самарқанд, «Зарафшон»,2003), 
* «Осиёи қисмат»(Самарқанд, «Зарафшон» 2003), 
* «Ашки ошиқ» («Зарафшон»,Самарқанд,  2006), 
* «Чил баҳору чил хазон» (Тошканд, «Муҳаррир», 2010) аст.
Шеъру ҳикояҳояш ба забонҳои ӯзбекӣ ва русӣ тарҷума шудаанд.

## Пайвандҳо
Рӯзномаи «Овози Самарқанд» 

Гурӯҳ:Адибони тоҷикзабон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Самарқанд
Бахтиёр Ҷумъаев

**Бахтиёри Ҷумъа** - котиби масъули  рӯзномаи вилояти Самарқанд - - «Овози Самарқанд».

## Зиндагинома
Бахтиёри Ҷумъа соли 1953 дар ноҳияи Самарқанд таваллуд ёфтааст. Мактабҳои ҳаштсолаву миёнаи рақамҳои 47 ва 16-и зодгоҳашро хатм карда, шомили Донишкадаи давлатии омӯзгории Самарқанд шудааст. Муддате чанд муаллимӣ кардааст. Чандин сол дар матбуоти Тоҷикистон кор кардааст. Узви иттифоқи нависандагон ва рӯзноманигорон.

## Осор
Бахтиёри Ҷумъа муаллифи китобҳои 
* «Хандахариш»,  
* «Гап байни худамон монад»,  
* «Савғо»,  
* «Доруи дарозумрӣ», 
* «Хазинаи ханда»,  
* «Маликаи доно»,  
* «Бойчечак»,  
* «Асали бобо» аст. 
Якҷоя бо профессори ДДС Кибриё Ҳасанова китобҳои дарсии «Антологияи педагогӣ» ва «Одоби оиладорӣ»-ро таълиф кардааст.  
## Манобеъ

## Пайвандҳо
Рӯзномаи «Овози Самарқанд» 

Гурӯҳ:Адибони тоҷикзабон
Гурӯҳ:Дар Самарқанд тавллудшудагон
Сироҷиддин Нуриддинов

**Сироҷиддин Нуриддинов** — мусаввир, кандакор, Ходими хизматнишондодаи санъати Тоҷикистон (1967), дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (1982), Рассоми халқии Тоҷикистон (1979), узви Иттифоқи рассомони СССР (1956).

## Зиндагинома
Сироҷиддин Нуриддинов 15 августи соли 1919 дар гузари Чақари шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст.
Ӯ курси омӯгории Донишкадаи муаллимтайёркунии Самарқандро хатм кардааст (1940). Соли 1952 ба шаҳри Сталинобод омадааст: Ҷонишини директори мактаби миёнаи ба номи Дзержинскийи ноҳияи Ҳисор (1952—1953), кандакори устохонаи Управленияи маданияти ҶШС Тоҷикистон (1953—1969), омӯзгори Омӯзишгоҳи рассомии ба номи М. Олимов (1970—1982). То вафоташ ба шогирдон ҳунари кандакориро омӯзонидааст. Сироҷиддин Нуриддинов 22 марти соли 1995 дар Душанбе оламро падруд намудааст.

## Эҷодиёт
Аввалин маҳсули кандакориаш портретҳои В. И. Ленин ва классикони адабиёти форсу тоҷик буданд. Беҳтарин асарҳои худро солҳои 70-ум офаридааст. («Гулистон», «Ду нафар», 1975), дари осорхонаҳои ш.Қӯрғонтеппа ва ноҳияи Қубодиён аз офаридаҳои ӯст (1976). Ороиши чойхонаи «Фароғат» низ ба ӯ тааллуқ дорад (1970). Бо гурӯҳи ҳунармандони ҷавон дохили бинои «Хонаи хидмати маишӣ» (ҳоло — «Садбарг»-и шаҳри Душанбе, 1973), меҳмонхонаи “Тоҷикистон” (1975—1981) ва Сирки давлатии Тоҷикистон оро додааст (1978). Бо ҳамкории С. Шарифов барои толори истироҳати Қасри иттифоқи касабаи Душанбе аз гаҷ лавҳаи кандакорӣ офаридааст. Соли 1985 дари ТДАОБТ ба номи С.Айниро кандакорӣ кардааст. Офаридаҳои ҳунарии ӯ дар кишварҳои Аврупо, Осиё ва Африко борҳо намоиш дода шудаанд.

## Ҷоиза
* Ордени «Ситораи Сурх» (1957),
* Медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»,
* Ходими хизматнишондодаи санъати Тоҷикистон (1967),
* Рассоми халқии Тоҷикистон (1979),
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (1982)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Рассомони халқии Тоҷикистон
Соли Гӯсфанд

**Соли Гӯсфанд ([[Тақвими Мучал]])** - 21 марти соли 2015 - 21 марти соли 2016.

* Мувофиқи солшумории Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал ***Соли Гӯсфанд***' аз Наврӯзи соли 2015 сар шуда, то Наврӯзи соли 2016 давом мекунад.

:Мушу бақару палангу харгӯш шумор,
:З-ин чор чу бигзарӣ, наҳанг ояду мор, 
:З-он баъд ба аспу гӯсфанд аст ҳисоб, 
:Ҳамдунаву мурғу сагу хук охири кор. 
Соҳибқирони шоирон устод Рӯдакии Самарқандӣ тахминан ҳазору сад сол муқаддам чунин фармудааст: 
:Бод бар ту мубораку хуншон, 
:Ҷашни наврӯзу гӯспандкушон. 
Дар сангҳои кӯҳҳои Ургут, Оҳалик, Илонсой ва Қайра нақшҳои чаҳорпоёнро, аз ҷумла шикори гӯсфандони кӯҳиро то ҳол дидан мумкин аст. 
Ҳоқонӣ гуфтааст: 
:Чун бара, к-ояд ба модар, гӯсфанди чархро, 
:Сӯйи теғи ҳеч пӯёнда ғиревон дидаанд. 
Соли гӯсфанд ба мардум оромӣ мебахшад. Гӯсфанд – рамзи хушфеълӣ, осудагӣ, хушрафторӣ, ростқавлӣ, меҳрубонӣ, дурандешӣ мебошад.
## Аз рӯи [[тақвими Мучал]]
Одамони дар ин мучал таваллудёфта истеъдоди бо санъати нафис кор карданро доранд. Дар назари аввал, нисбат ба дигарон тамоми корҳои онҳо хуб пеш меравад. Вале дар аксар маврид дар роҳи зиндагӣ оҷизанд. Зеро шармгин ва ба рӯҳафтодагӣ моиланд. Қатъӣ нестанд, ҳатто барои мустақилона қароре қабул кардан душвори мекашанд. Одатан онҳо диндор мешаванд. Аз онҳо сарварон ниҳоят кам мебароянд. Онҳо бо суханпардозиҳои худ фарқ намекунанд, вале ба ақидаи худ истодагарӣ мекунанд ва кори худро дӯст медоранд. Аз рӯйи одат ба қадри заруре пул доранд, роҳату фароғат ва лавозимоти зарурии онро қадр менамоянд. Дурандеш, некхоҳ, дорои завқи баланд мебошанд. Бо соҳибони мучали харгӯш, хук ва асп ҳамчун дӯст ё шарики зиндагӣ мувофиқ меоянд. Каму беш бо шахсони мучалашон паланг, моҳӣ, мор, гӯсфанд ситораашон рост меояд.

## Эзоҳ
Ба бхандее

Гурӯҳ:Гоҳшуморӣ
Гурӯҳ:Тақвими мардумӣ
Ғурм (Муфлон)

**Ғурм (Муфлон)** - сарнасли тамоми зотҳои гӯсфандони хонагӣ  зернамуди гӯсфанди кӯҳӣ мебошад. Дар вақтҳои пешин ғурм хеле фаровон буд. Маҳалҳои сукунати ҳозираи ғурм ниҳоят кам шудааст. Дар нимбиёбон ва пиставу бодомзори зич (900-2800 метр аз сатҳи баҳр) зиндагӣ мекунад. Шикори бенизом ва дар натиҷаи чорвочаронӣ Ғурмҳо хеле кам шуда, дар баъзе маҳалҳо тамоман барҳам хӯрдаанд.

## Нигаред
* Барра
* Гӯсфанд

Гурӯҳ:Жовандаҳо
Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр
Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ
Гурӯҳ:Гӯшт
Гӯсфанди қарокӯлӣ

**Гӯсфанди қарокӯлӣ** - яке аз намудҳои ҳайвоноти хонагӣ мебошад.Ватани гӯсфанди қарокӯлӣ – Бухоро ҳисоб меёбад. Аз он қароқӯли рангоранг: сиёҳ, сурх, кабуд, сафед мегиранд. Ҳаворанг ва тиллорангаш гаронбаҳо мебошад. Телпаку пӯстинҳои қарокӯлӣ дар бозори ҷаҳонӣ қимати баланд доранд ва бисёр давлатҳои хориҷӣ онҳоро мехаранд. Дар ҷумҳурӣ гӯсфандони қарокӯлӣ, ҳисорӣ ва ҷойдорӣ паҳн гаштаанд. Барои саноати сабук аз гӯсфандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз шири гӯсфандон сир, чакка, айрон, қаймоқ мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар (гов) якчанд маротиба беҳтар аст. 
## Нигаред низ
* Гӯсфанд
* Гӯсфанди ҳисорӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жовандаҳо
Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр
Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ
Гурӯҳ:Гӯшт
Копи Лувак

**Копи Лувак** () навъи қаҳва аст ки аз донаҳои қаҳва мавҷуд дар мадфуъи ҳайвоне аз рудаи расвёни ба номи гурбаи забад (ба ) таҳия мешавад.

## Эзоҳ
Агреман

**Агрема́н** (аз  agrément — тасдиқ, қабул) - санадест, ки розигии пешакии давлат ба таъйин намудани шахси аз ҷумла ба ҳайси роҳбари намояндагии дипломатии давлати дигар дода мешавад.Агреман ҷавоб ба дархости давлати хориҷист. Дархост вобаста ба дараҷа, рутба, мартабаи зинаи агенти дипломатӣ (сафир, фиристода) ба мансабдори дараҷаи баланди давлати қабулкунанда (сарвари давлат, раиси ҳукумат) ва ё дар ҳолати таъйини намояндаи дипломатӣ ба сарвари муассисаи байналмилалӣ муроҷиа мешавад. Давлат салоҳият дорад агреманро рад кунад ва ин тасмимашро тафсир накунад. Одатан раддия дар шакли ҳатаърихи машваратона – пешниҳод кардани каси дигар сурат мегирад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мафҳумҳо
Гурӯҳ:Ҳуқуқи дипломатӣ
Гурӯҳ:Сафир
Фароштурук

200 px|thumb|Фароштурук
**Фароштурук** () — намудҳои оилаи фароштурукҳо бениҳоят зиёд аст (гунҷишкрангҳо). Барои фароштурукҳо хусусияте хос аст, ки онҳо, хӯрокро метавон дар ҳаво дар вақти парвоз бозёфт кунанд (ҳашарот). Фароштурук қомати мавзун ва болҳои дарози борик дорад.. Соҳиби нӯли кӯтоҳ, аммо хеле кушод аст. Пойҳои майда ва кӯлли намудҳои фароштурук думи дароз дорад. Оилаи фароштурукҳо аз 75 намуд иборат буда, кӯлли онҳо дар Африқо зиндагӣ мекунанд., дар Русия — 10 намуди ин парранда вуҷуд дорад. Фароштурукҳо — паррандаҳои кӯчӣ ҳастанд.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Гунҷишкрангҳо
Агнес Мо

**Агнес Мо** () 1 июли соли 1986 дар шаҳри Ҷакарта Индонезия таваллуд шудааст.

Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Рудаки. Жизнь и творчество (Китоб)

**Мирзоев А.М. Рудаки. Жизнь и творчество. – М.: Наука, 1968.- 319 с.**
## Мундариҷа
Дар китоби Абдулғанӣ Мирзоев ҳаёт ва эҷолиёти асосгузори назми классики тоҷик Абӯабдулло Рӯдакӣ дар манобеи вазъи Осиёи Миёна дар даврони ӯ ва тавлиди забони дарӣ – форсӣ - тоҷикӣ дар ин давра тадқиқ мешавад.
## Тақризҳо
## Донистаниҳо
Китоби Мирзоев А.М. Рудаки. Жизнь и творчество. – М.: Наука, 1968.- 319 с.  дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст.
 
## Пайванди беруна


Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Китобҳои Китобхонаи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аннотатсияи китобҳо ба забони русӣ
Антология таджикской поэзии (Китоб)

**Антология таджикской поэзии: С древних времен до конца наших дней. /Под ред. И.Брагинского, М.Рахими, М.Турсун-заде, С.Улуг-заде.- М.: Худож. лит., 1951. – 608 с.**
## Мундариҷа
Нашрия осори пурраи намунаҳои беҳтарини назми тоҷикиро аз ибтидо то рӯзҳои мо дар бар мегирад.

Мавод дар се боб: 
* назми шифоӣ (эпос, суруд ва рубоӣ, ҳофизони халқӣ),  
* назми классикӣ ( аз Абӯабдулло Рӯдакӣ то Тошхуҷа Асирӣ) ва  
* назми (тоҷикӣ) советӣ (аз Садриддин Айнӣ то Розия Озод) 
ҷой дода шудааст.
## Тақризҳо
## Донистаниҳо
Китоби Антология таджикской поэзии: С древних времен до конца наших дней  - М.: Худож. лит., 1951. – 608 с.  дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст.
 
## Пайванди беруна


Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Китобҳои Китобхонаи миллии Тоҷикистон
Азиз Ниёзмамадов

**Азиз Ниёзмамадов** - дирижёри Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ 	 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Ибодулло Абдуллоев

**Ибодулло Абдулло́ев** (*Абдуллоев Ибодулло Эрмуродович*; 9 декабри 1918, деҳаи Қарақчиқум, ноҳияи Конибодом – 2007, Душанбе) — дирижёри тоҷик, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1974), Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1968).

## Зиндагинома
Хатмкардаи интернати мусиқӣ (1930) ва Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд (1933), Омӯзишгоҳи мусиқии назди Консерваторияи давлатии Москва (1939). Ҳамзамон солҳои 1937 – 39 скрипканавози оркестри симфонии Театри Револютсия (ҳозор Театри ба номи В. В. Маяковскийи Москва) буд. Солҳои 1939 – 46 дар хидмати ҳарбӣ. Муддате скрипканавози оркестри симфони Театри давлатии академии опера ва балети тоҷик буд. Солҳои 1947 – 50 дар шуъбаи миллии назди Консерваторияи давлатии Москва (дар синфи дирижёри оркестри симфонӣ) таҳсил намуд. Соли 1950 ба Тоҷикистон баргашта, дар Театри давлатии академии опера ва балети тоҷик ба номи С. Айнӣ дар вазифаи дирижёрӣ фаъолият кардааст. Аз соли 1970 роҳбари бадеӣ – саррежиссёри ҳамин театр буд.

## Мусиқиҳои саҳнавӣ
Таҳти роҳбарии Абдуллоев мусиқии операҳои классикони рус ва ҷаҳон – А. С. Драгомижский («Русалка», 1951), Ҷ. Верди («Травиата», 1951, «Аида», 1964, «Отелло», 1965), Ш. Гуно («Фауст», 1957), А. Бородин («Княз Игор», 1958), П. Чайковский («Моткаи қарамашшоқ», 1966), С. Рахманинов («Алеко», 1968) ва ғайра иҷро шудаанд. Балетҳои «Кӯли қувон», «Франческа ва Рамини», «Шелкунчик», «Нозанини хуфта»-и П. И. Чайковский, «Жизел»-и А. Адан, «Шопениана»-и Ф. Шопен, «Дон Кихот»-и А. Минкус, «Эсмиралда»-и Ҷ. Пуни, «Золушка»-и С. Прокофев, «Офариниши олам»-и А. Петров ва ғайра таҳти роҳбарии мусиқии ӯ саҳнавӣ гардидаанд. Абдуллоев нахустин таҳиягари опера ва балетҳои тоҷикист. Таҳияи мусиқии операҳои «Пӯлод ва Гулрӯ»-и Ш. Сайфиддинов (1956), «Армуғони пурарзиш»-и А. Ленский (1957), «Шӯриши Восеъ»-и С. А. Баласанян (таҳрири дуввум, 1958), «Комде ва Мадан»-и З. Шаҳидӣ (1959), «Шерак»-и С. Ҳамроев (1970), «Сарбозони халқ»-и Д. Дӯсмуҳаммадов (1984), балетҳои «Дилбар»-и А. Ленский (1954), «Лола»-и С. Урбах ва С. Баласанян (1957), «Писари Ватан»-и Ю. Тер-Осипов (1967), «Темурмалик»-и М. Ашрафӣ (1970), «Лайлӣ ва Маҷнун»-и С. Баласанян (1974), «Марги судхӯр»-и Т. Шаҳидӣ (1978) ва ғайра ба қалами Абдуллоев тааллуқ доранд. Абдуллоев иштирокчии даҳаҳою ҳафтаҳо ва рӯзҳои адабиёт ва санъати тоҷик дар Россия (1967), Ӯзбекистон (1968), Литва (1970), Қирғизистон (1976) буд. Аз соли 1950 дар Омӯзишгоҳи мусиқии ш.Душанбе ва аз соли 1968 дар факултети санъати Институти давлатии педагогии Душанбе (ҳозор ДДСТ ба номи М. Турсунзода, аз соли 1981) дарс додааст.

## Ордену медалҳо
Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Афсаҳзод А., Субҳи муродбахш, дар китоби Зиндагӣ дар саҳна, Д., 1984.
*

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дирижёрони театри опера ва балети ба номи С. Айнӣ
Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш

**Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш** — институти илмӣ-тадқиқотии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сикашиносӣ.

## Таъсис
Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон   ҳамчун муассисаи бисёрсоҳавии илмӣ – тадқиқотӣ, ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сикашиносӣ, таърихи назарияи санъат ва илмро ба зимма дорад,  16 апрели соли 1951 дар заминаи Институти таърих, забон ва адабиёти Филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС (ташкилёбиаш соли 1941) таъсис ёфт. Ин институт соли 1960 ба номи Аҳмади Дониш гузошта шуд. 

## Сохтор
Айни ҳол дар назди Институт шаш шуъба фаъолият дорад: 
# Шуъбаи таърихи  қадим
# Асрҳои миёна ва нав
# Таърихи навтарин
# Бостоншиносӣ
# Мардумшиносӣ
# Таърихи илм ва техника
# Таърих ва  назарияи санъат
Дар назди институт Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон фаъолият карда истодааст, ки дар толорҳои худ бозёфтҳои дар ним асри охир ёфтшударо гирдоварӣ кардааст. Ҳоло дар осорхона ашёҳои нодири аз объектҳои дар ҷаҳон машҳури Саразм, Тахти Сангин, Аҷина-Теппа, димнаи Панҷакент, Шаҳристон, Куркат, Кофирқалъа ва ғайраҳо кашф шуда, ба маърази тамошо гузошта шудаанд.
Осорхонаи дигаре, ки дар назди Институт фаъолият карда истодааст, Осорхонаи мардумшиносӣ мебошад. Ин осорхона соли 1981 таъсис ёфтааст.  Дар он арзишҳои таърихии фарҳанги мероси тоҷикон  аз замони қадим  то замони нав маҳфузанд.

Дар таркиби институт 3 пойгоҳ- пойгоҳи бостоншиносии Панҷакенту Саразм, Тегузак ва Қубодиён амал кард истодаанд. Дар институт китобхонаи илмии ёдгории А.А. Семенов низ фаъолият мекунад, ки он соли 1959 ташкил ёфтааст. Дар соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон ба он фонди шахсии А.А. Семенов ва М.С. Андреев интиқол дода шудаанд. Фонди китобхона аз ҳисоби нашриёти навбатии Институт мунтазам пурра мешавад.

Дар Институт 2 нафар академик, 2 нафар узви вобастаи АИ ҶТ, 20 нафар доктори илм,  23 нафар номзади илм ва 20 нафар корманди илмии беунвон   фаъолият доранд. Ҳамчунин, дар Институт 27 аспирант ва 19 магистр таҳсил мекунанд.

### Директорон
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро  академик Семенов А.А. (1951-1958), 
* академик Раҷабов З.Ш. (1959-1962), 
* академик Искандаров Б.И. (1962-1988) 
* академик Масов Р.М. (1988-2015)
* профессор Акрамӣ З.И. (2015-2019) 
* профессор Насрулло Убайдулло Каримзода (2019-2024).
* дотсент Аҳмадхон Амрохон Муродзода аз 7 январи соли 2025 то ҳоло.

## Нигаред низ
* Маркази мероси хаттии назди Раёсати АМИТ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон
История цивилизации арийцев (Китоб)

## Мундариҷа
Дар китоби Иброҳим Умарзода сухан оид ба воқеъаҳои таърихии охирҳои ҳазорсолаи шаш то охирҳои қарни ҳафтуми давраи милодии Осиёи Миёна, тахрихи тавлиди ориёиҳо ва сохти ҷамъияти аввалини он, асосгузоронаш, барои таърихи пайдоиши халқҳои Осиё ва Аврупо, забони ориёиҳо ва муҳоҷирати онҳо, таърихи аввалин давлатҳои оламшумули ориёиҳо (тоҷикон) – Холдиёиҳо, давлати бузурги Эълам, давлати Касситоиҳо, давлатҳои оламшумули Аҳомадиён, Паҳлавиён, Сосониён ва тасвири иди Наврўз – халқҳои ориёӣ меравад.
## Тақризҳо
## Донистаниҳо
Китоби Умарзода И. История цивилизации арийцев /В х 2-х частях. - Душанбе, 2006. – 573 с  дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст.
 
## Пайванди беруна


Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Китобҳои Китобхонаи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Гурӯҳ:Аннотатсияи китобҳо ба забони русӣ
Анварҷон Шоймурод

**Анварҷон Шоймурод** - сардирижёри Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ 	 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дирижёрони театри опера ва балети ба номи С. Айнӣ
Василий Рейнбах

**Василий Рейнбах** – режиссёри  Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон 	 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Режиссёрони Театри опера ва балети ба номи С. Айнӣ
Низом Ҳамробоев

**Низом Ҳамробоев** (таваллуд 1948) –  сарояндаи опера (тенори лирикӣ-драмавӣ). Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1999).	 

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Оятбегим Сабзалиева

**Оятбегим Сабзалиева** – сарояндаи  Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2000), профессори Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов

## Зиндагинома
Хатмкардаи омӯзишгоҳи мусиқии Душанбе ва Консерваторияи давлатии Москва ба номи П.И.Чайковскиӣро (1969) хатм карда аз соли 1969 овозхони (сарояндаи) Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ аст.
Сабзалиева овози пурқуввату дилнишин дошта, дар саҳна симоҳои ҷолиб, нақшҳои табиӣ меофарад. Дар иҷрои ӯ, махсусан нақшҳо аз намоишномаҳои классикии ҷаҳон хеле барҷаста ва таъсирбахш таҷассум ёфтаанд: Татяна («Евгений Онегин»-и П. Чайковский), Микоэла («Кармен»-и Ж. Бизе), Леонора («Трубадур»-и Ҷ. Верди), Тамара («Азозил»-и Н. Рубинатейн), Серлина («Дон Жуан»-и В. Мотсарт), Земфира («Алеко»-и С.Рахманинов), Сюзанна («Шоҳдухтари сирк»-и И.Калман) ва ғ. Дар операҳои офаридаи композиторони тоҷик-«Айнӣ» ва «Рӯдакӣ»-и Ш.Сайфиддинов, «Қишлоқи тилоӣ», «Дугонаҳо»-и Д. Дӯстмуҳаммадов, «Комде ва Мадан»-и З.Шаҳидӣ, «Шоҳ Исмоил»-и Т.Шаҳидӣ, «Рустам ва Суҳроб»-и Т.Сатторов яке аз аз партияҳои асосиро иҷро кардааст. Озмуни ҳофизони ҷавони ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна ва Қазокистон (1969, ҷоизаи аввал). Иштирокчии Фестивали умумииттифоқии ҳофизони опера дар ш.Минск (1976) буд. Ба якчанд кишвари хориҷӣ сафари ҳунарӣ кардааст. Аз соли 1990 дар Донишкадаи санъати Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода ва 2003 дар Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т.Сатторов ба таълиму тарбияи шогирдон мащғул буда, қариб 30 нафар шогирдро тарбия намуда ба воя расондааст (аз ҷумла 10 нафар шогирдаш дар Театри опера ва балети тоҷик, чанд нафарашон дар ансамблҳои «Дарё», «Гулшан» ва ғайра) кору фаъолият доранд.

## Эҷодиёт
Ӯ овози форам ва дорои маҳорати сарояндагӣ ва маданияти баланд дошта дар саҳнаи театр якчанд  нақшҳои (образ) ҷолиб офаридааст. Махсусан маҳорати сарояндагиаш дар овозхонии операвии асарҳои классикии миллӣ, рус ва хориҷӣ хеле хуб садо медиҳад. 
### Қаҳрамонҳои спектаклҳо
* Татяна (« Евгений Онегин»  П. И. Чайковский) ,   
* Леонора («Трубадур» Ҷ. Верди),  
* Микаэла («Кармен» Ж. Бизе),  
* Тамара («Демон» Н. Рубинштейн),  
* Селина («Дон Жуан») Ж. Мотсарт),  
* Земфира («Алеко» С, Рахманинова),  
* Сюзанна («Королева цирка « И. Кальман) ва диг. 
### Спектаклҳои операвии композиторони тоҷик
* «Айнӣ» ва «Рӯдакӣ» Шарофиддин Сайфиддинов,  
* «Дугонаҳо», «Қишлоқи тилои» Дамир Дӯстмуҳаммадов,  
* «Комде ва Мадан» Зиёдулло Шаҳидӣ ,  
* «Амир Исмоил» Толиб Шаҳидӣ,  
* «Рустам ва Суҳроб» Талабхӯҷа Сатторов нақшҳои асосиро иҷро намудааст.      
## Мукофот
* Ҷоизаи аввали озмуни байналмилалии навозандагон ва сарояндагони Осиёи Миёна ва Қазоқистон (1969) дар Алмаато ва умумииттифоқи дар Минск (1976), 
* Ордени “Шараф”,
* Ифтихорномаҳои Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон ва соҳавӣ қадр карда шудааст.	 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Консерватрияи миллии Тоҷикистон
Холмаҳмад Маҷидов

**Холаҳмад Маҷидов** (15 ноябри 1948, ноҳияи Ховалинг 12 октябри 2023, Душанбе) — сархормейcтери Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин АйнӣҲунарпешаи халқии Тоҷикистон (1997).

## Зиндагинома
Холаҳмад Маҷидов соли 1967 омӯзишгоҳи мусиқии Душанбе, 1971 Консерваторияи давлатии Тошкандро хатм кардааст. Солҳои 1972-75 директори мактаби мусиқии н. Москваи вилояти Хатлон, аз с 1975 хормейстер ва аз соли 1981 сархормейстри Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Маҷидов донандаи хуби мусиқӣ, навозандаи якчанд созҳои гуногуни мусиқист. Ба қавли М. Карамхудоев: «Фаъолияти кориаш чун хормейстер аз соли 1973 оғоз ёфтааст. Солҳои 1973-75 хормейстери сурудҳои дастаҷамъии н.-ҳои Москва, Муъминобод, Ховалинг, Фархор, Кӯлоб ва Панҷакент дар озмуни „Бустон“ буд.
Дар саҳнаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ зиёда аз 100 опера ва намоишномаҳоро барои атфолу наврасон ба саҳна гузоштааст. С. 1998 хори Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ бо роҳбарии Маҷидов дар Озмуни байналмилалии хорсароён бо иштироки 39 кишвар ҷои дувумро соҳиб гашт. Барномаи сурудҳои халқии дастаҷамъии Театр низ дар ҳамин озмун ғолиб дониста шуд. Маҷидов Дар хониши сурудҳои дастаҷамъиии ҷашнҳову намоишҳои ҷумҳурӣ роҳбарӣ кардааст».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Хормейстери театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Авнер Муллоқандов

**Авнер Муллоқандов** — сарояндаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1941).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони театр
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон
Ҳоҷиқул Раҳматуллоев

**Ҳоҷиқул Раҳматуллоев** —  коргардони Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1957)	

## Эзоҳ

## Адабиёт
*  

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Режиссёрони Театри опера ва балети ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон
Қурбон Холов

**Қурбон Холов** — раққоси балет Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1974).

## Зиндагинома
Қурбон Холов 2 марти соли 1941 дар Шаҳринав ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст. Завҷааш Татяна Холова — балеринаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ буд.

Ӯ соли 1961 омӯзишгоҳи хореографии Ленинградро (педагогҳои балет: В. И. Шелков, Б. В. Соловёв, И. М. Трофимова, Н. П. Румянцев, Б. В. Шавров) бо рақосаи машҳури санъати балети тоҷик Малика Собирова хатм кардааст. Ҳарду дар Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ баргашта ҳунарнамоӣ мекарданд.

Қаҳрамонҳои ӯ : Зигфрид, Альберт, Феб, Солор, Кармело, Қайс-Маҷнун («Лайли ва Маҷнун»-и С. Баласанян), Тибальд; Чингисхон («Тимур Малик» Ашрафӣ), Кодир («Писари Ватан»-и Тер-Осипов).
Қурбон Холов 23 майи соли 2017 оламро тарк намудааст. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Александр Протсенко

**Александр Протсенко** () — раққоси балет. Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон 
  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Балетмейстери театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Галина Собирова

**Галина Собирова** – раққосаи балет  Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон	 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Раққосаҳои балети театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Абиғай Исҳоқова

**Исҳоқова Абағай Рафаэловна** (16.03.1916, ш. Самарқанд — вафот номаълум) — артисткаи балет, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1939). Фаъолияташро дар Театри драмаи мусиқии яҳудиёни Самарқанд соли 1932 сар карда, солҳои 1935—1939 сарояндаи Театри мусиқии тоҷик, 1940—1960 артисткаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ буд. Дар бисёр балетҳо, чун «Лайлӣ ва Маҷнун», «Дилбар», «Писари Ватан», «Темурмалик», «Лауренсия», «Эсме-ралда», «Золушка», «Кӯли қувон», «Эҳтиёткории беҳуда», «Фав-вораи Боғча¬сарой», «Жизел», «Баядерка», «Дон Кихот» партияҳо иҷро кардааст. Рақс¬ҳои тоҷикӣ, аз ҷумла рақси классикии «Мор»-ро бо ҳара¬кати мавзуну нафосат адо менамуд, дар иҷрои рақсҳои тоторӣ, лулиёӣ, русӣ, испанӣ, ва дигар халқҳо низ маҳорат нишон додааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Раққосаҳои балети театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Хайка Муллоқандов

**Хайка Муллоқандов** -  хормейстери  Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон 	 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Хормейстери театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Акбар Мирраҷабов

**Акбар Мирраҷабов** (зод. 2 марти 1958, деҳаи Далёни Боло, ноҳияи Ғончӣ) — овозхони опера, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1994), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2002).

## Зиндагинома
Акбар Мирраҷабов баъд аз хатми Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода cоли 1984 яккахони Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ мебошад. Ӯ дар саҳнаи театр зиёда аз 50 нақш дар операҳо, мисли Суҳроб, Мадан, Ленский, Сеган, Дон, Оттавио, Ликов, Герсог, Алфред, Рудолф, Рӯдакӣ, Ҳайдарбек, Хосе дар таҳияи композиторон Талабхӯҷа Сатторов, Шарофиддин Сайфиддинов, Дамир Дӯстмуҳаммадов, Зиёдулло Шаҳидӣ, Чайковский, Рахманинов, Мотсарт, Римский-Корсаков, Верди, Пуччини ва диг. офаридааст.
Солҳои 1987—1988 маҳорати сарояндагии хешро дар театрҳои Москва ва Минск сайқал додааст. Бо маҳорати баланд суруд ва арияҳои композиторони тоҷик, рус ва аврупоиро ба забонҳо тоҷикӣ, русӣ, итолиёӣ месарояд. Ӯ иштирокдори чорабиниҳои фарҳангӣ дар шаҳрҳои Москва, Ленинград ва Ӯзбекистон буд. Ҷоизадори озмуни сарояндагони Осиёи Марказӣ (Алма-Ато, 1991), озмуни байналхалқии ба номи Шаляпин (ш. Казон, ФР), озмунҳои сарояндагон дар ш. Сочи ва ш. Зеленоград буд. Бо ордени «Дӯстӣ» мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Миралӣ Достиев

**Миралӣ Достиев** -  сарояндаи  Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2003), дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ (2010) , вакили  Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V , Ҳофизи халқии Ӯзбекистон (2024).

## Зиндагинома
Миралӣ Достиев Гургакович 15 октябри соли 1958 дар ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ таваллуд шудааст. Маълумоташ олӣ, соли 1981 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистонро бо ихтисоси солист-вокалист, овозхони опера хатм кардааст. Фаъолияти кориашро соли 1981 ба ҳайси солист-вокалисти Ансамбли тарона ва рақси “Бунафша”-и ноҳияи собиқ Совет оғоз карда, минбаъд аввал солист-вокалист ва баъдтар директори Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ ва солҳои 2006-2013 муовини аввали вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон шуда кор кардааст. Аз моҳи декабри соли 2013 инҷониб дар вазифаи директори Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дорад. Бо унвони фахрии “Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон” (2003) ва унвонҳои дигари давлатӣ қадршиносӣ шудааст.

Миралӣ Достиев, директори Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ бидуни баргузории интихобот аз рӯйи феҳристи ҷумҳуриявии ҲХДТ  вориди парлумон шуд. Ваколати вакилии Низом Қосим, ки дар интихоботи парлумонии якуми марти Тоҷикистон аз рӯйхати ҷумҳуриявии ҲХДТ соҳиби курсӣ шуд, бо сабаби раиси Иттифоқи нависандагон интихоб шуданаш, пеш аз муҳлат қатъ гардид.
## Ҳунар дар Театр
Миралӣ Достиев сарояндаи шинохтаи операи тоҷик (садояш баритони лирикӣ), Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1997), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2003). С. 1981 ДДСТ ба номи М. Турсунзодаро хатм намудааст. Солҳои 1981-2002 сарояндаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ. Аз соли 2002 директор ва сарояндаи ҳамин театр. Д. маҳорати баланди касбӣ ва овози форами дилнишин дорад. Дар операҳои композиторони тоҷик ва классикии ҷаҳонӣ зиёда аз 30 нақш, аз ҷумла Мируло (Ҷ. Вердӣ «Риголетто»), Маркиз д'Обри (Ҷ. Верди «Травиата»), Онегин (П. Чайковский «Евгений Онегин»), Елетский (П. Чайковский «Модкаи қарамашоқ»), Фигаро (Ҷ. Россини «Сартароши севилӣ»), Дон Жуан (В. Мотсарт «Дон Жуан»), Валентин (Ш. Гуно «Фауст»), Наср (Ш. Сайфиддинов «Рӯдакӣ»), Кумар (Т. Шаҳидӣ «Посбони оташ»), Исмоил («Т. Шаҳидӣ «Амир Исмоил»), Рустам (Т. Сатторов «Рустам ва Суҳроб»); дар опера-балети Т. Сатторов («Фарёди дуриҳо»), нақши Восеъро офаридааст. Д. лауреати якчанд озмунҳои байналмилалии овозхонони касбӣ мебошад. Ӯ дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ буда, ба кишварҳои гуногуни дунё сафарҳои ҳунарӣ намудааст.

## Нигаред низ
* Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*  Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V 

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V
Офтобхон Исомова

**Исомова** **Офтобхон Исматовна** (7 ноябри 1917, Самарқанд – 1992, Душанбе) — овозхон ва раққоси балет. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1941).

## Зиндагинома
Соли 1934 фаъолияташро дар Театри драмаи мусиқии Самарқанд  шурӯъ намуда, 1936 ба Тоҷикистон меояд ва дар Театри мусиқии тоҷик ( аз соли 1940 Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ) корро идома медиҳад.

## Эҷодиёт
Давоми 25 соли фаъолият дар бисёр балетҳо, чун «Ду гул», «Лола», «Дилбар», «Фаввораи Боғчасарой», «Кӯли қувон», «Лолаи сурх», «Лауренсия», «Дон Кихот» партияҳои асосиро иҷро намудааст. Рақсҳои тоҷикӣ ва дигар халқҳоро ҳам бо  маҳорати баланд адо менамуд. Ҳунари хуби сарояндагӣ дошт, сурудҳои халқӣ ва классикиро дилнишин замзама мекард.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Самарқанд
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Бақо Содиқ

**Бақо Содиқ** (*Содиқов Бақо Қодирович*; 13 июли 1941, Бухоро, ҶШС Ӯзбекистон) — коргардони синамои синамои тоҷик ва ӯзбек, дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони СССР (1979). Дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ (1993), Ходими шоистаи санъати Тоҷикистон (1988).

## Зиндагинома
Факултаи режиссёрии Донишкадаи театриву-мусаввирии Тошкандро хатм кардааст (1967) ва курсҳои олии сенаристон ва коргардони синамои  Москваро (1978) хатм намудааст. Аз соли 1961 ба киностудияи «Узбеккфилм» дохил гардида дар нақши асосии филми «Панҷ нафар аз Фарғона» иштирок намудааст.

Аз соли 1967 то 1993 дар «Тоҷикфилм» ба ҳайси коргардони синамо кор кардааст. Филмҳои таҳия намудаи ӯ:Гирдбод, Бухорои Шариф, Ҷосус, Ҷазира ва диг. Филмҳои ба навор гирифтаи Бақо Содиқов соҳиби ҷоизаҳои умумиитифоқӣ ва байналмилалӣ шудааст. Аз соли 1993 дар Узбекистон истиқомат мекунад.

## Ҷоизаҳо
* Аввалин будан мушкил аст(филми ҳуҷҷатӣ). Филм Дорандаи дипломи кинофестивали байналмилалии мамлакатҳои Осиё, Африка ва Америкои Лотинӣ, Тошкент (ИҶШС, 1976).
* Адонис XIV (филми ҳуҷҷатӣ). Филм Дорандаи ҷоизаи махсуси кинофестивали Мангейм (Олмон, 1986), Гран-при-и кинофестивали Берлини Ғарбӣ (1986), Гран-при-и кинофестивали Оденси (Дания, 1987); ҷоизаи махсуси кинофестивали 42 байналмилалии Канн (Фаронса, 1988).
* Гирдбод. Филм Дорандаи дипломи кинофестивали байналмилалии «Бастау» (Алма-Ата, 1989).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргардонҳои филми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои киностудияи “Тоҷикфилм”
Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Рафаил Перелштейн

**Рафаил Яковлевич Перелштейн** ()  – коргардони Синамои тоҷик, дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва умумииттифоқӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон ва СССР (1959). Ходими шоистаи санъати Тоҷикистон 
## Эҷодиёт
Аз соли 1956 то 1962 дар «Тоҷикфилм ба ҳайси коргардони филмҳои бадеӣ кор кардааст. Кинофилмҳои бадеии ба навор гирифтаи ӯ соҳиби ҷоизаҳои умумиитифоқӣ  шудаанд. 
. Р.А. Перелштейн коргардони аввалин кинофилми рангаи мусиқӣ-мазҳакавии  “Ман бо духтаре вохурдам” () (1957) ва филми "Одам пусташро иваз мекунад" ()(1959) мебошад.

 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргардонҳои филми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои киностудияи “Тоҷикфилм”
Мунавар Мансурхоҷаев

**Мунавар Абдуқодирович Мансурхоҷаев** - (12.09.1941-15.04.2021), коргардони синамои тоҷик, дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва умумиитифоқӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон ва СССР (1979). Ходими шоистаи санъати Тоҷикистон (1999)

Аз соли  1967 дар "Тоҷикфилм" ба ҳайси коргардони филмҳои ҳуҷҷатӣ кор кардааст. Раиси Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон  (2003-2012) буд. Филмҳои   ба навор гирифтаи ӯ соҳиби ҷоизаҳои умумиитифоқӣ  шудаанд. 
.

## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Коргардонҳои филми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои киностудияи “Тоҷикфилм”
Евгений Кузин

**Евгений Василевич Кузин** - (10.07.1933 – 19.01.2012), коргардони Синамои тоҷик, дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва умумиитифоқӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон ва СССР (1961). Ходими шоистаи фарҳанги Тоҷикистон (1980)
 
Аз соли  1961 дар «Тоҷикфилм» ба ҳайси коргардони филмҳои ҳуҷҷатӣ кор кардааст. Филмҳои   ба навор гирифтаи ӯ соҳиби ҷоизаҳои умумиитифоқӣ  шудаанд. 
. 
 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргардонҳои филми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои киностудияи “Тоҷикфилм”