Роналд Рейган

**Ро́налд Уи́лсон Ре́йган** (, ; 6 феврал 1911, Тампико, Иллинойс — 5 июни 2004, Лос-Анҷелес, Калифорния) — 40-умин президенти ИМА (1981-1989). 33-юм ҳокими иёлати Калифорния (1967—1975). Ҳамчунин машҳур ба актёр ва ровии барномаҳои радио.

## Зиндагинома

### Ҷавонӣ

Роналд Уилсон Рейган 6 феврали соли 1911 деҳаи Тампико (иёлати Иллинойс) ба дунё омадааст. падар ӯ  Ҷак ва модараш Нелл Рейган буд.

Ин оила ба ҷойҳои гуногун дар Иллинойс вақте ки Рейган кӯдак буд кӯчидааст. Онҳо ба  Monmouth, Galesburg, ва Chicago кӯчиданд. Оилаи вай охир дар Диксон, Иллинойс сукно гузиданд. Онҳо дар хонаи хурд дар Диксон зиндагонӣ карданд. Оилаи ӯ хеле фақир буд. Рейган дар кӯдаки имконоти рифоҳии кофи надошт. дар мактаби миёна вай аз бозигари (астёри) хушаш омад. Reagan варзишгар буд. ӯ наҷотбахш дар об шуд. Ӯ 77 нафарро наҷот дод.

Регган соли 1932 коллеҷи Eureka хатм кард. Вай дар родиюи хабарии WTO хабархон шуд. Reagan низ як гузоришгар барои Chicago Cubs буд. Ӯ бозиҳои бейсболро барои шинаванда хуб бозсозӣ мекард.

Ӯ дар 1940 бо Ҷане Уйман оиладор шуд. Ҳамсарон дар соли 1949 ҷудо шуданд. Онҳо се фарзанд доштанд. Рейган баъд бо Nancy Davis дар соли 1952 оиладор шуд. Онҳо ду фарзанд доштанд. издивоҷи онон то марги Рейган дар соли 2004 давом кард.

## Сиёсат
Пеш аз президент шудан Рейган дар  соли 1980, Рейган дар 1968 ва 1976 ду маротиба натавонист президент шaвад. Дар 73-солагӣ, вақте ки дар 1984 бори дуввум бор Рейган барои президенти ИМА интихоб шуд, ӯ мусинтарин фард буд ки ин мансаб ро ба ъуҳда доштааст. ӯ суханрони моҳир буд ба ҳамин далил ба ӯ лақаби "Пайванд кунанда Хеле хуб" дода буданд ва ҳамҷунин шойиъасозӣ ва интиқодҳо алайҳи Рейган таъсирӣ бар маҳбубияти ӯ надошт. Рейган аввалин президенти ИМА ба шумор миравад, ки талоқ карда аст.

моҳи январи соли 1981 маросими таҳлифи Рейган баргузор шуд.  ба ъунвони президент, Рейган кумак ба эҷоди идеяи нави дар сиёсӣ ва иқтисодӣ кард. Ӯ сиёсатгузориҳои иқтисоди предложения ба вуҷуд овард. Он баъдтар Рейганомика ном наҳода шуд. Сиёсати иқтисодии Рейган мизони молиётро коҳиш дод. он мунҷар ба рушди иқтисодӣ ва коҳиши таваррум шуд. Ҳар чанд ки ӯро кушиши куштан карданд аммо ӯ ҷони солим бадар бурд. ҳамчунин Reagan як ҷанги зидди маводи мухаддир эълон кард. ҳамчунин Рейган ба ҳуҷуми Гронодо фармон дод, то кудитои коммунистиро дар онҷо қатъ кунад.

Вай дар соли 1984 дар як пирӯзӣи бузург бори дигар интихоб шуд. Дар давраи дуюм, Рейган дар поён додан ба Ҷанги Сард кор мекард. Ӯ ҳамчунин ба  бомбборон 1986 Либиё фармоиш дод. Соли 1987 давлат Reagan дучори як ҷанҷоли сиёсӣ шуд. он моҷарои Эрон-Контроли буд. Рейган дар даври дуввуми худ бо котиби генералии шӯравӣ Михаил Горбачёв кор кард. Ин ба имзои Созишномаи INF оварда расонид. он силоҳи ҳастаиро дар ИМА ва Иттиҳоди Шӯравӣ кам кард. Дар моҳи январи соли 1989 Рейган мансабашро тарк кард.

Reagan 5-уми июни соли 2004 дар хонааш воқиъ дар Бил Эйр, Лос Анҷелес аз пневмония пас аз даҳ соли ҷанг бо бемории Алзгеймер фавтид. Ӯ 93 сола буд.
## Ҳунарпешагӣ
ҳузур нахустини ӯ дар филми "Муҳаббат дар ҳаво аст (Love Is on the Air)" дар 1937 буд. Баъд ӯ дар бисёр аз филмҳо, мисли "пирӯзии торик" бо Bette Davis ва Humphrey Bogart нақш ифо кард. Пеш аз он ки дар филми "Santa Fe Trail бо 'Errol Flynn -ро дар 1940 нақш ифо кунад, ӯ нақши Ҷурҷ "Гипер" Гип Knute Rockne, All American нақш ифо кард. Аз нақши ӯ дар ин филм, ба ӯ лаҳаби  "Гипер" наҳоданд. Дар соли 1941, мутахассисон ӯро ба панҷумини маҳбубтарин аз насли наврас дар Ҳолливуд овоз доданд.

Нақши дӯстдоштаи Рейган Нақши яқ Ампутатсия дар филми 1942 *[[Kings Row]]* буд. дар ин филм, ӯ мегӯяд,"боқимондаи ман дар куҷоаст?". ин ҷумла баъдтар ба унвони зиндагиномаӣ қи худаш соли 1965 навишт истифода шуд. Бисёре аз филмсозон фикр мекунанд, ки *Kings Row* беҳтарин филми Рейган аст. Гарчанде ки филм маҳбуб буд, он аз ҷониби мунтақиди Ню Йорк Таймз Bosley Crowther бад тафсир шуд.

Гарчанде Рейган *Kings Row*-ро, *маро ситора кард*, тавсиф намуд, ӯ намитавонист ба муваффақиятҳояш давом даҳад. Ин ба он сабаб буд, ки ӯ ду моҳ пас аз озод шудани филм аз ҷониби артиши амрикоӣ дар Сан Франко фарохонда шуда буд.

Дар давоми Ҷанги дуюми ҷаҳон, Рейган аз Ҳунарпешагӣ чор сол ҷудо шуд. Вай дар First Motion Picture Unit хидмат кард. Пас аз ҷанг, Reagan ҳам дар чунин филмҳо, ба монанди, *[[Садои сангпушт]]*, *[[Ҷон Мария-ро дӯст медорад]]*, *[[дили шитобкор]]*, *[[Вақти хоб Bonzo]]*, *[[Рама говии Маликаи Монтана]]*, *[[Juke Girl]]*, *[[Ин артиш аст]]*, *[[тими баранда]]*, *[[Шарики Tennessee]]*, ва *[[Hellcats of the Navy]]*, ки дар он ӯ бо занаш Нонсӣ кор кард. Филми охирини Reagan соли 1964 филм  *[[қотилони (Филми 1964)|қотилони]]* буд. Дар давоми Ҳунарпешагӣ ӯ, модараш, Nelle, аксар вақтҳо номаҳои мухлисони Рейганро ҷавоб медод.

### раиси Анҷумани ҳунарпешагони Саҳна

Рейган аввал ба Шӯрои директорони Анҷумани ҳунарпешагони Саҳна дар соли 1941 интихоб шуд. Пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳон ӯ зуд ба Анҷумани Ҳунарпешагони Cаҳна баргашт. Рейган соли 1946 3-юм муъовин раиси Анҷумани Ҳунарпешагони Cаҳна гардид.

Рейган дар интихоботи ширқат кард, ки ба раиси Анҷумани ҳунарпешагони Саҳна табдил ёфт. Reagan соли 1947 интихоб шуда буд. Рейган соли 1959 дубора раиси интихоб шуд. Ӯ танҳо як сол хидмат кард ва 1960 истеъфо дод.

## ба сиёсат Даромадан

Рейган дар сиёсат дар охири даврони ҳунарпешаги басёр фаъол буд. Рейган демократия шуд. Ӯ aз муомила нав сахт пуштибонӣ намуд. Вай Франклин Д. Розвелт-ро ситоиш мекард. Баъд аз он, Рейган як ҷумҳурихоҳи муҳофизакор гардид. Ин ба он сабаб буд, ки ҳокимияти федералӣ дорои ҳокимият ва қудрати хеле зиёд буд. Ӯ суханони машҳури зидди тибби иҷтимоӣ (хадамоти тиббии давлатӣ) кард.

Рейган Дуайт Эйзенҳоуэр ва Ричард Никсон-ро барои президентии ИМА тасдиқ кард. бори охир ки Reagan ба дастаи демократхо ёрӣ расонид, ба вақте ки Ҳелен Гахаган Дуглас барои сенати ИМА баромад боэ мегардад.

### Вақти интихоби
Дар интихоботи президентии соли 1964, Рейган ҷумҳурихоҳ Бари Голдвотир-ро дастгирӣ кард. He Ӯ суханони машҳури "Вақти интихоби" -ро барои дастгирии Голдвотир дод. Дар суханронии ӯ аз барномаҳои ҳукуматӣ ва молиётҳои сангин сухан ронд. Гарчанде ки Голдвотир дар интихобот пирӯз нашуд, Рейган аз он маъруфият касб кард. Дар суханронии худ, Рейган гуфт,

::Шумо ва ман бо сарнивишт қарори мулоқот дорим. Мо фарзандони худро нигоҳубин хоҳем кард, охир беҳтарин интизори инсон дар рӯи замин, ё мо онҳоро маҳкум мекуним ки қадами аввал ба як ҳазор сол зулмот бардоранд.

Пас аз суханронии Рейган, бисёре аз соҳибкорон фикр карданд, ки Рейган метавонад ҳокими иёлати Калифорния гадад.

## ҳокими иёлати Калифорния, 1967-75
Баъд аз суханронӣ дар маъракаи президентӣ Голдвотир дар соли 1964, ӯро барои ҳокими иёлатӣ шудан мутақоид карданд. Рейган ҳамчун ҷумҳурихоҳ бар зидди Пат Браун дар интихоботи 1966 губернатории Калифорния кор мекард. Рейган ғолиби интихобот эълон шуд, Рейган 2,749,174 (42,27%) овоз ва Браун, 3,742,913 овоз (57,55%) касб карданд. Рейган дар 2 январи соли 1967 мунтасаб шуд.

Дар давоми губернатории Рейган аз ба кор қабул кардани кормандони давлатӣ боздошт. Рейган барои такмил додани буҷети давлат афзоиши андозҳоро тасдиқ кард. Reagan бо ҳизби аксарият демократ дар Маҷлиси Nёлат кор кард, то як ислоҳияи асосии дар системаи таъмини иҷтимоӣ дар соли 1971 эҷоди шуд. ин ислоҳия ба камбизоатон кумак расонида, пардохти сарватманд афзун кард. Рейган ҳингомӣ ки  ҳокими иёлатӣ (губернатор) буд, аз соли 1968 то 1969 раиси иттиҳодия губернаторҳои ҷумҳурихоҳ шуд. Дар соли 1967, Рейган як санадро ба имзо расонид, ки ба мардум иҷозат намедод, ки силоҳҳои пур дошта бошанд. Дар соли 1968, як дархост барои маҷбур сохтан Рейган ба интихоботи такрорӣ муваффақ нашуд.

Рейган барои президенти мухтасаран соли 1968 номзад кард. Ӯ аз тарафи Ҳизби ҷумҳурихоҳ дар Конвенсияи миллии 1968 ҷумҳурихоҳон номзад нашуд ва Ричард Никсон номзад гардид.

15 майи соли 1969 дар ҷарёни эътирозҳои Парки People  дар Донишгоҳи Калифорния, Беркли, Рейган, гашти шоҳроҳи Калифорния ва дигар маъмуронро барои фурӯ нишондан эътирозҳо, ки ба "Панҷшанбеи сиёҳ" машҳур шуд, фиристод. пас аз он Рейган ба 2,200 сарбоз аз Гвардияи миллии ИМА нидо дод ки шаҳри Берклиро ду ҳафта барои саркӯбии эътирозгарон ишғол кунанд.

Рейган барои бори навбатӣ дар интихоботи губернатори соли 1970 бар зидди Ҷесси М. Унрӣ номзад шуд. Рейган бори дигар ғолиби интихобот бо 3,439,174 (52.83%) овоз эълон шуд, аммо Унрӣ 2,938,607 (45.14%) овоз касб кард.

Дар давоми муҳлати охирини худ ҳамчун ҳокими иёлати ӯ дар системаи маорифи Калифорния нақши муҳим бозид.

Рейган дар 6 январи соли 1975 аз вазифа озод шуд ва  писари Пат Браун, Ҷерри Браун раис шуд.
## маъракаи президентии 1976
Соли 1976, Рейган гуфт, вай бори дигар бар зидди президент Ҷералд Форд номзад мегардад то номзади ҳизби ҷумҳурихоҳ дар интихоботи президентӣ шавад. Рейган бо дастгирии ташкилотҳое ба монанди Иттиҳоди консервативии Амрико (ки пуштибони асосии сиёсиаш гардид) ба зудӣ номзадӣ муҳофизакор шуд дар ҳоле ки Форд як Ҷумҳурихоҳи нисбатан мӯътадил дониста мешуд.

Рейган сенатор Ричард Швейер аз Пенсилвания интихоб кард то ситоди интихоботиашро идора кунад.

Рейган дар интихобот миёон ҳизбӣ ҳарчанд ки дар ҳавзаҳои интихоботӣ ба монанди Каролинаи Шимолӣ, Тексас ва Калифорния баранда шуд, вале пас аз як муддати кӯтоҳ шакст хурд, чунон ки ӯ  Ню-Ҳемпшир, Флорида, ва зодгоҳаш Иллинойсро аз даст дод.

дар анҷумани миллии 1976 ҷумҳуриявии, Форд бо 1189 намоянда дар муқобили Reagan бо 1070 намоянда номзади ҳизб шуд. дар идома Форд дар интихоботи президентӣ соли 1976 аз номзади демократҳо Ҷимми Картер шакст хурд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Иванян, Э. А.* Рональд Рейган — хроника жизни и времени. М.: Мысль, 1991.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

## Early life

Роналд Вилсон Рейган 6 феврали соли 1911 дар Тампико, Иллинойс, ҳамчун писари хурдии Нелле Клайд Вилсон ва Ҷек Рейган таваллуд шуд.

Рейган дар мактаби миёнаи Диксон таҳсил кард ва ба театр ва футбол шавқ пайдо намуд. Аввалин кори ӯ наҷотдиҳанда дар Рок дарёи Лоуэл Парк буд. Соли 1928 ба Коллеҷи Эврика дохил шуда, дар варзиш, театр ва сиёсати донишгоҳ фаъолона ширкат варзид ва раиси ҳайати донишҷӯён интихоб шуд. Ӯ инчунин узви бародарии Тау Каппа Эпсилон буд. Солҳои 1930-1931 дар дастаи футболи Eureka Red Devils бозӣ мекард.