open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҳуқуқ ба меҳнат

**Ҳуқуқ ба меҳнат** — тибқи модцаи 35 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар кас ба меҳнат, интихоби касбу кор, ҳифзи меҳнат ва ҳимояи иҷтимоӣ ҳангоми бекорӣ ҳақ
Дорад. Ҳамаи шаҳрвандон дар соҳаи муносибатҳои ҳуқуқии меҳнатӣ имконияти баробар доранд. Ҳама гуна фарқиятгузорй, иҷозат надодан ва ё қабул накардан ба кор аз рӯи мансубияти миллй, нажод, ранги пӯст, ҷинс, синну сол, дин, ақидаи сиёсӣ, маҳалли таваллуд, баромади хориҷй ё иҷтимоӣ, ки баробарии имкониятро дар соҳаи меҳнат барҳам мезананд, манъ аст. Ашхосе, ки дар соҳаи муносибатҳои меҳнатӣ ҳуқуқи худро поймолшуда меҳисобанд, метавонанд бо аризаи дахлдор ба суд муроҷиат намоянд.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқҳои инсон
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқҳои инсон
Гурӯҳ:Ҳуқуқи меҳнат
Ҳуқуқ ба мерос

**Ҳуқуқ ба мерос**  - шахсоне, ки дар ҳаққи меросдиҳанда, дар ҳаққи ягон
касе аз ҷумлаи меросхӯрони ӯ ҷинояти вазнин содир кардаанд, агар ин
ҷиноят бо ҳукми ба қувваи қонун даромадаи суд тасдиқ гардида бошад,
на аз руи қонун ва на аз руи васият мерос гирифта наметавонанд.
## Нигаред низ
Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ба ҳифзи судӣ

**Ҳуқуқ ба ҳифзи судӣ** – мувофиқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар кас кафолати ҳифзи судӣ дорад. Ҳар як шахс метавонад талаб намояд, ки парвандаи ӯро суди босалоҳият ва беғараз баррасӣ намояд. Ҳеч касро бе асоси қонунӣ дастгир, ҳабс ва бадарға кардан мумкин нест ва ҳар як шахс аз лаҳзаи дастгиршавиаш метавонад аз ёрии адвокат истифода кунад (моддаи 19). **То баромадани қарори суд дастгиршаванда набояд зиёда аз 48 соат нигоҳ дошта шавад**. Дар ин муҳлат бояд ба ӯ айб эълон карда шавад.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқҳои инсон
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқҳои инсон
Ҳуқуқ ба озодӣ

**Ҳуқуқ ба озодӣ** — озодӣ ба мазмуни умумӣ ин ҳолати табиии халқ ва шахси алоҳида аст. Ҳуқуқ ба озодӣ мазмуни гуногунҷабҳа дорад, ки доираи васеи озодиҳои шаҳрвандиро дарбар
мегирад. Қайд кардан зарур аст, ки дебочаи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон озодӣ ва
ҳуқуқи шахсро муқаддас шуморида, доираи васеи ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрвандро дар боби дуюм
инъикос кардааст. Ҳуқуқ ба озодӣ аз инҳо иборатанд: 
* озодии сухан, нашр, иттилоот; 
* озодии виҷдон ва эътиқоди динӣ; 
* озодона интихоб кардани маҳалли зист; 
* озодии эҷодӣ; 
* озодии меҳнат ва ҳуқуқ ба меҳнат ва ғайра.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқ
* Озодӣ (дар хуқуқ)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ба паноҳгоҳ

**Ҳуқуқ ба паноҳгоҳ** – падидаи ҳуқуқи конститусионӣ ва ҳуқуқи байналмилалӣ ба ҳисоб меравад. Дар ҳуқуқи байналмилалӣ паноҳгоҳи сиёсӣ ба воситаи одатҳои ҳуқуқи байналмилалӣ, инчунин Эъломия дар бораи паноҳгоҳи ҳудудӣ, ки Ассамблеяи Генералии СММ 14 декабри соли 1967 қабул кардааст, ба танзим дароварда мешавад.
Тибқи банди сеюми моддаи 16 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба шаҳрвандони ҳориҷӣ, ки гирифтори вайронкунии ҳуқуқи инсон гаштаанд, ҷумҳурӣ метавонад паноҳгоҳи сиёсӣ диҳад.
Паноҳгоҳи сиёсӣ ба шаҳрвандони ҳориҷие, ки аз рӯи ақидаҳои сиёсӣ, динӣ, илмӣ, озодандешӣ ва амсоли
инҳо гирифтори таъкибот мешаванд, дода мешаванд. Паноҳгоҳи сиёсӣ одатан аз тарафи сардори давлат дода мешавад.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ба фаъолияти соҳибкорӣ

**Ҳуқуқ ба фаъолияти соҳибкорӣ**  - ҳар як шаҳрванд тибқи Конститутсия
ва қонунҳои Тоҷикистон хуқуқ ба фаъолияти соҳибкорӣ дорад. Ҳуқуқ ба
фаъолияги соҳибкорӣ ин фаъолияти ташаббускорона ва мустақилонаи
шахс, ки баҳри гирифтани даромад ва фоида татбиқ мегардад ва аз номи худ,
аз рӯи таваккал ва масъулияти молумулкии худ, ё аз ном ва ҷавобгарии
молумулкии шахси ҳуқуқӣ - корхона ба амал бароварданро пешбинӣ мекунад. Констигутсияи ҶТ барои таҳкими ин намуди ҳуқуқ хуқуқ ба моликияти хусусӣ ва тарзи татбиқи онро муқаррар кардааст.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ба таъминоти иҷтимоӣ

**Ҳуқуқ ба таъминоти иҷтимоӣ**  - ба гурӯҳи ҳуқуқҳои иҷтимоию иқтисодӣ ҳуқуқи ҳар як шахс ба таъминоти иҷтимоӣ дар пиронсолй, ҳангоми беморй, маъюбй, гум кардани қобилияти меҳнатӣ, маҳрум шудан аз сарпарас т ва мавридҳои дигаре, ки қонун муқаррар кардааст, тааллуқ дорад (моддаи 39 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон).
Низоми давлатии таъминоти иҷтимоӣ гамхории моддӣ нисбати одамоне, ки бо сабаби маъюбй ё пиронсолӣ қобилияти меҳнатиро гум кардаанд, расонидани ёрӣ ва имтиёз ба касоне, ки муваққатан корношоям гаштаанд, додани имтиёз ба кӯдакон, имтиёз ба модаронро дарбар мегирад. Қисми
таркибии таъминоти иҷтимоӣ фонди иҷтимоӣ мебошад, ки он бо роҳи ҷудо
кардани маблаг аз сарчашмаҳои гуногун барпо меёбад ва барои амалӣ
кардани сиёсати иҷтимоии давлат ҳарҷ карда мешавад.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқҳои инсон
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқҳои инсон
Ҳуқуқ ба тасвири шахсӣ (фардӣ)

**Ҳуқуқ ба тасвири шахсӣ (фардӣ)** — имконияти истифодаи тасвири худ бо
ихтиёри худ бо мақсадҳои тиҷоратй, сиёсӣ ва ғайра, инчунин манъ кардани истифодаи он аз тарафи шахсони дигар. Ин гуна ҳуқуқ дар маводи конститутсионӣ кам дучор меояд. Мувофиқи   моддаи 5 Конститутсияи Бразилия с. 1988 «мувофиқи нишондодҳои қонун ҳимояи иштироки фардӣ дар асарҳои дастаҷамъӣ ва таҷдиди тасвири инсон ва овозҳо, инчунин фаъолияти варзишй кафолат дода мешавад».
## Нигаред низ
* Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ба ҳаёт

**Ҳуқуқ ба ҳаёт** — ҳуқуқи асосии инсон ҳаққи зиндагӣ доштани ӯ мебошад
(модцаи 18). Ин ҳукуқ бори аввал дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр
ёфтааст ва ба моддаи 4 Эъломияи умумии ҳуқуқи башар мувофиқат мекунад. Ин ҳуқуқ бо роҳҳои гуногун кафолат дода мешавад. Пеш аз ҳама, сиёсати сулҳҷӯёнаи давлат оид ба роҳ надодан ба ҷанг, даст кашидан аз ҳалли
ҳарбии моҷароҳои иҷтимоию миллй, мубориза ба муқобили ташвиқоти
ҷанг, муҳайё сохтани муҳити бехатарии иҷтимоӣ ва табий, андешидани
чораҳои нигаҳдорӣ ва барқароркунии муҳити табиии атроф, ташкили
хидматрасонии касбй, хидмати таъҷилии тиббй ва мубориза зидци май-
парастӣ ва нашъамандӣ, мубориза ба муқобили ҷиноятҳои зидци шахс,
нигаҳдории ғайриқонунӣ ва паҳн кардани яроқ ва ғайраро номбар кардан мумкин аст. Ин ҳама номгӯи нопурраи чораҳоест, ки бо мақсади таъмини ҳуқуқи шахс ба зиндагӣ бояд аз тарафи мақомоти давлатӣ ва иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ андешида шаванд. Ҳеч кас аз ҳаёт маҳрум карда намешавад, ба истиснои ҳуқуқи суд барои
содир кардани ҷинояти вазнин.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқҳои инсон
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқҳои инсон
Ҳуқуқ ба ном

**Ҳуқуқ ба ном** — ҳар як шахс ҳуқуқ дорад озодона номи худро интихоб
намояд. Ҳуқуқ ба ном тибқи Муоҳидаи байналмилалӣ дар бораи ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ аз соли 1966 яке аз ҳуқуқҳои инкорнашавандаи шаҳрванд ба ҳисоб меравад. Тибқи қонунгузории шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар як шаҳрванд ба воситан номи худ соҳибн ҳуқуқу вазифаҳо гардида, онҳоро амалӣ месозад. Бо тартиби муқарраркардаи қонун шахс ҳуқуқ дорад соҳиби тахаллус бошад, номи худро иваз кунад. Ивазшавии номи шаҳрванд асоси қатъ ва е тағйирёбии хуқуку вазифаҳои вай намегардад.
Номе, ки шаҳрванд ҳангоми таваллуд ва ё ҳангоми ивазкунии ном гирифгааст, бояд дар мақомоти сабти асноди ҳолатҳои шаҳрвандӣ бо тартиби муқарраркардаи қонун ба қайд гирифта шавад.
## Нигаред низ
* Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ба ҳимояи Ватан

**Ҳуқуқ ба ҳимояи Ватан** — Конститутсия ба сифати вазифаи муқаддаси шаҳрванд ҳифзи ватан, ҳимояи манфиати давлат, таҳкими истиқлол, амният ва иқтидори мудофиавии онро муқаррар кардааст (моддаи 43). Ин вазифаҳоро муқаддас эълон кардани Конститусия моҳияту таъйиноти онҳоро муайян менамояд. Ҳар як давлат барои ҳимояи истиқлоли худ чораҳои имконпазирро раво мебинад. Дар андешидани ин чораҳо шаҳрванд субъекти фаъол буда, ҳам ба воситаи намояндагон ва ҳам бевоснта дар ҳалли масъалаҳои Ҳимояи Ватан ва пурзӯр кардани иқтндори мудофиавии он иштирок
менамояд. Яке аз шаклҳои иҷрои вазифаҳои номбурда хидмат дар сафи Кувваҳои Мусаллаҳи ҷумҳурӣ мебошад, ки тартиби он бо қонунҳо муайян карда мешавад. Дар низоми қонунгузории ҳарбй қонун дар бораи уҳдадории умумии ҳарбй ва хидмати ҳарбй мавқеи калон дорад. Муқаррар карда шудаасг,
ки шаҳрвандони то рӯзи даъват синнашон ба 18-солагӣ расида ба хидмати муҳлатноки ҳарбй даъват карда мешаванд. Хидмати ҳақиқии ҳарбй аз вақти савгандёдкунӣ оғоз меёбад. Дар савганди ҳарбй тайёр будани ҳар як хидматчии ҳарбй ба ҳифзи ватан, ҳимояи истиқлолу амнияти он
ботантана ифода меёбад.
## Нигаред низ
* Ҳимояи Ватан
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ҳуқуқ ва қонун

**«Ҳуқуқ ва қонун»** - ақида ва назарияест, ки аз замонҳои қадим то ин
ҷониб ҷой дорад. Атрофи он дар таърих ду равияи ҳуқуқӣ ташаккулу инкишоф ёфтааст: 
#  равияи легистй (аз калимаи - қонун)   
#  юридикӣ (аз калимаи - ҳуқуқ). 
Равияи якум ҳуқуқ ва қоиуиро як мешуморад. Равияи дуюм (иазарияҳои пештараи ҳуқуқи фитрй, ҳоло фалсафаи ҳуқуқ) ҳуқуқ ва қонунро аз ҳам ҷудо мекунақд. Тафовути ҳуқуқ ва қоиуи ақидаи пешқадам ва демократии иисоиият буда, асос ва сарчашмаи як қатор арзишҳои умумибашарӣ гардидааст, аз қабили ҳуқуқи фитрӣ ва ҳуқуқи позитивӣ, мафҳуми васеи (ғайрисиифӣ, ғайрисиёсии) ҳуқуқ, ҳуқуқҳои фитрӣ, ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд, қонуни ҳуқуқӣ ва м.и. Ҷумҳурии Тоҷикистон имрӯз бо назардошти талаботҳои тафовути ҳуқуқ ва қонун як зумра гояву арзишҳои пешбарандаи инсониро эътироф намудаааст (қонуни ҳуқуқӣ, ҳуқуқу озодиҳои фитрии инсон, қонунияти ҳуқуқӣ ва конститутсионӣ ва ғайра).
## Нигаред низ
* Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Абдусамадбеки Ҳофиз

**Абдуссамадбеки Ҳофиз** (1868, Бухоро — 1918, ҳамон ҷо) — мусиқидон, хонанда, хушнавис ва мусаввири тоҷик.

## Зиндагином
Абдусамадбеки Ҳофиз асосҳои илмӣ, назарӣ ва амалии мусиқиро аз Қорӣ Каромати Дилкаши Танбӯрӣ, Ҳомидхоҷаи Савтӣ ва тарзу услуби иҷрои сурудҳои халқиро аз Устод Тӯла, Устод Эргаш ва дастаи созандагону маврихонон омӯхтааст. Ӯ махсусан дар иҷрои қисматҳои созиву овозии «Шашмақом» маҳорати том зоҳир намудааст.

Қисмҳои мураккаби «Савт», «Намуд», «Талқин» ва «Тарона»-ҳоро ба сабки тоза иҷро мекард, ки ба ин муносибат аҳли мусиқӣ ӯро «Абдуссамадбеки Савтӣ» ном ниҳодаанд Абдусамадбеки Ҳофиз аз «Шашмақом» «Муғулчаи Дугоҳ», «Дугоҳ», «Баёт», «Савти Сарвиноз», «Уфари Ороми ҷон», «Ироқи Бухоро», «Сақили Султон» ва шӯъбаи мураккаби созиву овозии «Бузург»-ро ниҳоят моҳирона ичро мекардааст.

Сарояндагони машҳури тоҷик (махсусан Домулло Ҳалим, Шодӣ Азизов, Бобоқул Файзуллоев, Шоҳназар Соҳибов) аз сабки ӯ истифода кардаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик
Гурӯҳ:Зодагони Бухоро
Абуабдуллоҳи Хоразмӣ

**Абӯабдуллоҳи Хоразмӣ** (машҳур ба Котибии Хоразмӣ, Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни Юсуф Котибии Хоразмӣ) - олим, мусиқишинос, муаррих ва қомуснигори тоҷик-форс. 
## Зиндагинома
Абӯабдуллоҳи Хоразмӣ дар зодгоҳаш (Балх) асосҳои назарии илму фарҳангро меомӯ-зад, барои такмили дониш муддате ба Нишопур сафар мекунад. Дар Нишопур фаъолияти омӯзишии Абӯабдуллоҳи Хоразмӣ вусъат ёфта, илмҳои дақиқу инсониро (фалсафа, риёзиёт, адабиёт, мусиқӣ) меомӯзад. Абӯабдуллоҳи Хоразмиро Нӯҳ ибни Насри Сомонӣ (943-954) ба сифати надим-коргузори дарбор даъват мекунад ва фаъолияти илмию адабиаш дар Бухоро рушд менамояд. Асари энсиклопедиаш «Мафотиҳу-л-улум (Калиди илмҳо)»-ро бо супоришу ба номи Наср ибни Исмоили Сомонӣ анҷом дода, ин асари ӯ бо номи «Қомуси Юсуфи Хоразмӣ» машҳур будааст. Давраи охири умрашро дар Хоразм гузаронида ва тахаллуси «Хоразмӣ»-ро мепазирад. Асари ӯ «Мафотиҳу-л-улум» аз аввалин донишномаҳоест, ки санъат ва илми мусиқиро баъди вуруди ислом дар мизони қомусӣ баррасӣ намудааст. Тавзеҳоти мӯҷази Абӯабдуллоҳи Хоразмӣ дар бораи мусиқӣ дақиқ ва мӯътамаданд.
## Адабиёт
* Котибии Хоразмӣ, Мафотиҳу-л-улум, тар-ҷума ва тасҳеҳи Хидиеҷам, Теҳрон, 1346; 
* Раджабов А. К истокам музыкальной культуры таджиков в IХ-Х вв. // Абӯ Али ибн Сино и его эпоха. - Душанбе, 1980; 
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ. 1. - Душушанбе, 1988.
 
## Ҳамчунин нигаред
* Шашмақом

## Сарчашма

Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик
Гурӯҳ:Шашмақом
Абуибоди Маъбад

**Абӯибоди Муъбад** (Маъбуд, Абӯибод ибни Ваҳҳоб, машҳур ба Маъбад, аз муҳоҷирони иҷборӣ буд) — мусиқидон, сарояндаи машҳури аҳди Умавиён (660—752).

## Зиндагинома
Маъбад асосҳои ибтидоии шеъру мусиқиро назди падараш ва мусиқидонони эронитабор фаро гирифт ва ба сабаби ин ки аз забони арабӣ кам огоҳ буд, муддате чупонӣ карда, баъди дастёбӣ дар сарояндагӣ ва навозандагӣ ба гурӯҳи мутрибони ҳирфаии Мадина ворид шуд. Ӯ барои такмили пешаи овозхонӣ ба Испания, Бағдод Хуросону Мовароуннаҳр сафар карда, намунаҳои зиёди суруду наворо ҳифз намуд ва дар офарида-ҳояш истифода кард. Дар сабки иҷроӣ мӯътакид ба сабки эрониён буд ва худро ноқили сабки «ат-тариқат-ал-қадима» (сабки бостонӣ) мешуморид ва дар ин равияи сурудхонӣ осорашро меофарид. Дар охири умр овозаш қатъ мешавад. Дар иҷрои достонҳои ҳамосӣ низ истеъдоди баланд дошт. Ҳунари иҷроии ӯ дар адабиёти хаттии форсии тоҷикӣ тавсифи зиёд шуда, шоири сухантироз Манучеҳри Домғонӣ навишта:

: Яке чун Маъбади мутриб, дуввум чун Залзали Розӣ,
: Саввум чун Ситтии Заррин, чаҳорум чун Алӣ Макӣ.

Ва ё:

: То ёд кунанд аҳли дониш,
: Аз шеъри Убайду савти Маъбад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Девони Манучеҳрии Домғонӣ. — Теҳрон, 1348;
* Фарҳанги мусиқии Эрон. — Теҳрон, 1376;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ. 2. — Душанбе, 1989;
* Абӯлфараҷи Исфаҳонӣ, Китаб-ал-оғани. — Миср, 1900—1905.

Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик
Нуралӣ Айюбӣ

**Нуралӣ Айюбӣ** — шоир, нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993)

## Зиндагинома
**Нуралӣ Айюбӣ** 22 апрели соли 1933 дар шаҳри Кӯлоб ба ҷаҳон омадааст. Баъди соҳиби шаҳодатномаи хатми мактаби миёнаи зодгоҳаш гардидан, вориди факултаи таъриху филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Кӯлоб шуда, баъди хатмаш (1958) ба кори таълиму тарбияи насли наврас пардохтааст. Солҳои охир дар кафедраи забони тоҷикии донишкадаи мазкур ба ҳайси саромӯзгор фаъолият доштааст. Аз овони мактабхонӣ ба мусиқию шеъргӯӣ рағбат пайдо карда, дар байни мардум овозадор гардидааст.

## Эҷодиёт
Муаллифи маҷмӯаҳои манзуму мансури «Рангинкамон», «Меҳри Хатлон», «Арзи сипос», «Панҷаи Хуршед», «Эҳдо», «Эҳё», «Маҳзар», «Башорат», «Мерос», «Субот», «Девони ашъор» ва ғ. мебошад. Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо мукофотҳои соҳавӣ қадрдонӣ шудааст.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Босирӣ

**Босирӣ** - ё (халқият)-и Босирӣ, ё кӯч кунанда ва форсинажод дар устони Форс аст. Мардуми ин ё (халқият) ба забони форсӣ сухан гӯянд. Босирӣ яке аз элҳои Илоти Хамси аст.

## Асл ва насаб
Босириҳо рисолати эронӣ доранд.

## Сарзамин
Босириҳо дар устони Форс ва дар шаҳристониҳои Шероз, Иқлед, Ҷаҳрум, Фасо, Лористон ва Марвдашт зиндагӣ мекунанд.

## Нигорхона

File:persian rug.jpg|Қолӣ Босирӣ
File:Basseri map in Iran.png
File:basseri%20handcrafts.png


## Манобеъ
* Ашойири ҷанӯби порс: эли Босирӣ,Фридрики бахти,чопи 1964 (archive.org мутолиа)
* Ашойири порс: эли Босирӣ, эҳсони Юсуфии, чопи 2014

Гурӯҳ:Ақвоми Эрон
Мубашшир Акбарзод

**Мубашшир Акбарзод** — адабиётшинос, муҳаққиқ, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2007)
## Зиндагинома
Мубашшир Акбарзод 25 июли соли 1969 дар деҳаи Кулолии ноҳияи Панҷакент ба ҷаҳон омадааст. Баъди хатми мактаби миёнаи зодгоҳаш, соли 1986, вориди факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) шуда, соли 1992 хатм кардааст. Солҳои 1992-1994 ходими илмии Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттии Академияи Илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон будааст. Солҳои 1994-1999 муаллими мактаби миёна, 1999-2002 ходими илмии Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттӣ, 2002-2006 муаллими ДМТ. Аз соли 2005 мудири шуъбаи адабиёти классикии нашриёти «Адиб», ҳамзамон, ходими илмии шуъбаи таҳқиқ ва нашри осори адабии Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттӣ мебошад.Солҳои 2015-2016 дар Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон фаъолият намудааст. Аз соли 2016 дар Муассисаи давлатии Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии Тоҷикистон фаъолият мекунад.

## Эҷодиёт
Маҷмӯаи мақолаҳояш «Сухан з-осмонҳо фуруд омадаст» соли 2008 ба табъ расид, ки паҳлӯҳои гуногуни адабиёти тоҷикро мавриди таҳқиқу баррасӣ қарор додаанд. Дар таҳия ва таҳрири силсилаи «Ахтарони адаб» (2007-2013), матни комили «Хамса»-и Низомии Ганҷавӣ (2012) ва «Маснавии маънавӣ»-и Ҷалолуддини Балхӣ (2013) ширкат варзидааст. «Намунаи адабиёти тоҷик»-и устод Айниро ба хатти кириллӣ (2010) мунташир сохтааст.
## Ҷоизаҳо
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010);
* Ҷоизаи олимони ҷавони АИ ҶТ (2004).
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Панҷакент
Имло

**Имло** () — маҷмӯи қоидаи дуруст навиштани калимаҳо, аз сатр ба сатр кӯчонидани онҳо, истифодаи ҳарфҳои калону хурд, дефис ва ғ. дар навишт: фарҳанги имло. 2. Пур кардан. 3. Навишта пур кардан; гуфтан ва такрор кардан ба касе, то ки вай нависад; имло кардан (кунонидан) гуфтан (дикта кардан) то касе нависад.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ
Аввал

**Аввал** ( – нахуст, якум) — дар фалсафаи ирфонӣ истилоҳест, ки мартабаи лотаайюни (ғайри мушаххас) ҳақро ифода намуда, ба зоти маҳзи офаридгор ишора мекунад.

Дар ин мартаба вуҷуди ҳақ аз ҳар гуна изофат муназзаҳ ва аз ҳар қайду шарт озод аст. Ин мартабаи ҳақро мартабаи аҳадият меноманд. Баъди аввал мартабаҳои таайюни (мушаххас ва муайян) аввал, таайюни сонӣ, арвоҳ, олами мисол ва олами аҷсом меоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Тасаввуф
Гурӯҳ:Вожа
Бӯамири Хонанда

**Абуамир**, **Буамири Хонанда** (848, Рай — 923, Ҳамадон) — мусиқидон, хонанда ва навозандаи форс-тоҷик, аз сарони ҳунарманди мактаби классикии иҷроии Бухоро, шогирди Абулаббоси Бахтиёр.

## Зиндагинома
Аз пешсафони сабки иҷроии устодонаи «Хуросонӣ» (Хуросоник) буда, эътиқодманд ва тарғибгари суннати иҷроии тоисломии эрониён (тоҷикон), дар санъати овозхонӣ такя ба сабки иҷроии падараш (аз устодони сабки тоисломӣ, Борбадӣ буд) дошт. Нозукиҳои созу овозро аз падараш фаро гирифт ва барои такмили ҳунар ба Бухоро омада, шомили мактаби Абӯлаббоси Бахтиёр (ваф.920) мешавад. Абӯамир гирдоваранда ва иҷрогари беҳтарин таронаҳои мардуми Хуросон маҳсуб шуда ва худаш дар вазну зарби осори мусиқии мардумҳ таронаҳои зиёди гуногунмавзӯъ эҷод менамояд. Дар манобеи ин давра Абӯамир чун Абӯамири чомагӯ ҳам зикр шуда, мусиқидонҳои ин давра (Абӯбакри Рубобӣ, Ҳобону Мударники Ноӣ, Алибеки Танбурӣ ва диг.) аз ӯ дарси иҷроӣ гирифтаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Раджабов А. К истокам таджикской музыкальной культуры в IХ-Х вв. //Абу Али ибн Сино и его эпоха. — Душанбе, 1980;
* Раҷабзода А. Мусиқӣ дар тамаддуни Сомониён. — Душанбе, 2000;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1. — Душанбе, 1988.

Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик
Одина Азимӣ

**Одина Азимӣ** -  шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993)
## Зиндагинома
Одина Азимӣ 5 майи соли 1952 дар деҳаи Самҷони шӯрои деҳоти Ланглифи ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳи вилояти Суғд таваллуд ёфтааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи деҳаи Зарафшони ноҳияи Пролетар, соли 1969, вориди факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе (Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ) шуда, соли 1973 ба итмом расондааст. Баъди хатми донишкада муддате дар нашриёти «Ирфон» адои вазифа намуда, соле чанд дар мактабҳои ноҳияи Пролетар муаллимӣ кардааст. Аз соли 1987 то рӯзи вафоташ мудири шуъбаи рӯзномаи ноҳиявии «Пролетар тонгӣ» будааст. Одина Азимӣ 15 апрели 2000 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Бо шеърнависӣ асосан аз охири солҳои шастум оғоз намуда, аввалин сурудаҳояш дар рӯзномаву маҷаллаҳои ҷумҳуриявӣ ва алманахҳои «Шукуфаҳои умедбахш»-у «Модарнома» чоп шудаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои ашъори «Ману ту» (1984), «Умеди сур» (1991), «Деҳаи мо» (1992), «Ашки сапеда» (1995), «Нигоҳи дил» (1998) ва ғ. мебошад. Чанде аз шеърҳояш бо забонҳои булғорӣ ва ӯзбакию қирғизӣ тарҷума ва чоп шудаанд.
## Сарчашма

Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Халифа

**Халифа** ( — ноиб, ҷойнишин) — лақаби подшоҳони ислом, ки ноиби Муҳаммади пайёмбар (с) ва пешвои мусулмонон маҳсуб мегаштанд, раҳбари давлати динию исломӣ ё худ хилофат.

## Таърих
Дар аҳди аввали дини ислом ва дар уммати ислом  сунниёнро пешвои ҷамоаи мусулмонӣ баъзе аз вазифаҳои Муҳаммадро ба уҳда дошт. Ҳар як халифа бояд аз тарафи ҷамоа интихоб мешуд ва ҳаёти онро мувофиқи шариат ба роҳ мемояд. Чаҳор халифаи аввал — Абубакр (573—634),Умар (590—644), Усмон (573/576—656) ва Алиро (600—661) «Хулафои рошидин» меномиданд. Минбаъд, Ҳокимони Хилофатҳои Умавиён, Аббосиён ва Фотимиёнро низ халифа меномидагӣ шуданд.

Аз садаи X сар карда халифа фақат рӯҳонии ҷамоаи мусулмонӣ буд ва амалан ҳокимиятро дар даст надошт. Бо номи халифа сардори баъзе ҷараёнҳои динию ирфонӣ низ (масалан, Хавориҷ) машҳуранд. Муовини якуми шоҳаншоҳ, ки дар айни ҳол сардори тариқати динӣ дар аҳди Сафавия дар Эрон буд, «Халифатулхулафо» номида мешуд. Сардори баъзе равияҳои дарвешӣ, намояндаи шайхони тариқатро дар дигар шаҳрҳо низ халифа мегӯянд. Як қатор ҷараёнҳои сиёсии мусулмонии муосир (масалан «ихвонулмуслимин») таҷдиди вазифаи халифа ва хилофатро шарти барқарор намудани принсипҳои ҳақиқии исломӣ дар ҳаёти ҷамъият мешуморанд.

Дар равияи суннӣ унвони халифа бо имом ҳаммаъно буд, дар мазҳаби шиа унвони мазкур муродифи худро надорад. Дар садаи XVI  султонҳои Султонии Туркияи Усмонӣ инчунин худро *халифа* меномиданд. Ин унвон дар ҳамин кишвар то таназзули Имперотурии Усмония (соли 1922) вуҷуд дошт.

## Нигаред низ
* Хилофат

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Валиҷон Акбарӣ

**Валиҷон Акбарӣ** —  шоир, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1992), аз узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2009)

## Зиндагинома
Валиҷон Акбарӣ 5 майи соли 1951 дар деҳаи Қалъаи Баланди ноҳияи Истаравшан дида ба олами ҳастӣ кушодааст. Соли 1968 мактаби миёнаи деҳаро хатм карда, ба факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) дохил гардидааст. Баъди хатми донишгоҳ, соли 1973, бо роҳхати Вазорати маориф ба шаҳри Қӯрғонтеппа рафта, то соли 1976 дар мактаби миёнаи №26 омӯзгорӣ кардааст. Соли 1976 ба зодгоҳаш баргашта, дар мактаби деҳа ба омӯзгорӣ пардохтааст. Соли 1978 дар бахши Истаравшани Бойгонии давлатии Тоҷикистон ба кор оғозида, то соли 1980 фаъолият бурдааст. Баъдан мушовири шуъбаи маорифи шаҳр, аз соли 1982 муҳаррири радио ва рӯзномаи бисёрадади «Минбари коргар» будааст. Аз соли 1994 ходими илмии Маркази илму фарҳанги Ширкати илмию истеҳсолии «Истаравшан», солҳои 1996-2001 котиби масъули бахши Истаравшани Бунёди байналмилалии забони форсии тоҷикӣ буда, аз соли 2001 то имрӯз дар Гимназияи ба номи академик Раҷаб Амонов омӯзгор аст.

## Эҷодиёт
Аз 14-солагӣ ба шеърнависӣ пардохта, барои матбуоти даврӣ пайваста хабару мақола навиштааст.
Намунаҳои ашъораш дар рӯзномаву маҷаллаҳо, маҷмӯаҳои дастҷамъӣ ва китобҳои «Ганҷи ороста» (2004), «Сабзаи меҳр» (2006), «Ҷилваи андеша» (2008) ва ғ. дар алоҳидагӣ ба табъ расидаанд.

## Сарчашма


Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Истаравшан
Ҷонибеки Акобир

**Ҷонибеки Акобир** () —  нависанда, тарҷумон, Нависандаи халқии Тоҷикистон,  узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1984)
## Зиндагинома
**Ҷонибеки Акобир** 5 ноябри соли 1952 дар деҳаи Рӯшании ноҳияи Дарбанд (собиқ Комсомолобод) ба ҷаҳон омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаб-интернати №2 шаҳри Душанбе гирифта, баъди адои хидмати ҳарбӣ факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро (1986) хатм кардааст. Муддате коргари фабрикаи қаннодии «Ширин», баъдан мусаҳҳеҳи нашриёти «Ирфон» (1971-1978), мухбири ТоҷикТА (1978-1980), мухбири рӯзномаи «Маданияти Тоҷикистон» (1980-1983), корманди ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» (1983-1985) ва журнали «Садои Шарқ» будааст. Соли 1992 дар Дафтари матбуоти Шӯрои Олии ҷумҳурӣ, соли 1993 дар вазифаи сармуҳаррири моҳномаи «Фарҳанг» кор карда, аз соли 1997 то дами фавташ (2014) сармуҳаррири моҳномаи «Садои Шарқ» будааст.

## Эҷодиёт
Оғози фаъолияти эҷодии ӯ ба миёнаи солҳои ҳафтодуми асри гузашта рост омада, силсилаи ҳикоёти ӯ дар матбуоти даврӣ ва маҷмӯаҳои «Дунё ба умед» (1983), «Хирмани ситора» (1985), «Кӯҳистонӣ» (1987), қиссаи «Бозии тақдир» ва ҳикояҳои наваш дар китоби «Пазмонӣ» (1990), «Оҳанги дареғ» (2003) ва «Қаламҳои кӯҳистонӣ» (2012) манзури ҳаводорони каломи бадеъ гардидаанд. Асарҳои алоҳидаи Ҷонибеки Акобир ба забонҳои русӣ, украинӣ, ӯзбекӣ, қазоқӣ, қирғизӣ, олмонӣ, ветнамӣ ва ғ. тарҷума ва чоп шудаанд. Тарҷумаи қиссаи И.Тургенев «Фауст», ҳикояҳои алоҳидаи А.Шукшин, новеллаҳои чехӣ, афсонаҳои маҷорӣ, силсилаи ҳикояҳои адиби югославӣ И.Андрич, қиссаи нависандаи румин И.Биэшу «Майор ва марг», романи П.Проскурин «Решаҳои урён» ба қалами ӯ тааллуқ доранд.

## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи комсомоли ленинии Тоҷикистон (1990);
*Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ (2005); 
*Ҷоизаи байналмилалии адибони форсизабон «Ялдо» (2004).

## Сарчашма


## Пайвандҳо
*Ҳолномаи Ҷонибеки Акобир

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони халқии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Динамо Самарқанд (бошгоҳи футбол)

**«Динамо» Самарқанд** (ӯзб. *«Dinamo» Samarqand professional futbol klubi*) — дастаи профессионали футбол аз шаҳри Самарқанд (Ӯзбекистон). Дар соли 1960 ташкил шудааст. Беҳтарин дастаи футболи Самарқанд мебошад.

## Тарихи номҳо

## Пайвандҳо
* Сайтӣ расмии «Динамо Самарқанд» 
* Профилӣ клуб ба сайти wildstst.ru  

Гурӯҳ:Варзиш
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1960
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Ӯзбекистон
Юсуф Акобиров

**Юсуф Акобиров** (1 октябри 1937, вилояти Бухоро — 12 октябри 2011, Душанбе, Тоҷикистон) — нависандаи тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони СССР (1980) ва Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1963), сазовори Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (1980), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1997), Нависандаи халқии Тоҷикистон (2001).

## Зиндагинома
Юсуф Акобиров 1 октябри соли 1937 дар деҳаи Соктаре (ҳозира Садриддин Айнӣ)-и ноҳияи Ғиждувони вилояти Бухоро зода шудааст. Баъди касби номаи камоли мактаби миёнаи зодгоҳаш соҳиби дипломи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (1959) гардидааст. Сипас, чанде мудири шуъбаи моҳномаи «Садои Шарқ», солҳои 1960-1961 донишҷӯи Курси олии филмноманависон (Маскав), ходими адабии рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ», котиби масъули моҳномаи «Садои Шарқ», котиби масъули Кумитаи мукофоти давлатии адабии Тоҷикистон Солҳои 1971, 1974-1978, 1980-1981 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон тарҷумонӣ кардааст. Ӯ 12 октябри соли 2011  аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Аз солҳои донишҷӯйӣ машқи қалам карда, соли 1958 драмаи «Рӯдакӣ»-ро навиштааст, ки Театри давлатии Хуҷанд ба саҳна гузоштааст. Баъдан қиссаҳои «Вақте ки осиё бозмонд» (1963), «Духтаре, ки ҷустуҷӯяш мекунам» (1964), «Мунира» (1965), «Балоғат» (1968), китоби очерку ҳикояҳои «Қандак гул кард» (1965), «Осмони соф» (1969), «Садриддин Айнӣ» (ҳамроҳи Ш.Ҳарисов; 1968, Маскав), романҳои «Замини падарон» (1974), «Норак» (1979), «Водии муҳаббат» (1980), «Дунё ба умед» (1980), мунтахаби очерку ҳикояҳои «Сайри дирӯзу фардо» (1980)-ро дастраси умум гардонда, дар миёни хонандагон шуҳрати тамом ёфтааст.

Дар заминаи «Вақте ки осиё бозмонд» (1973) ва «Балоғат» (1984) филмҳои бадеӣ офарида шудаанд.

Аксари қиссаву романҳояш дар нашрияҳои бонуфузи Маскав ва дигар шаҳрҳои Иттиҳоди Шӯравӣ бо теъдоди зиёде ба табъ расидаанд. Асарҳои ҷудогонааш ба забонҳои халқҳои ҷаҳон тарҷума ва чоп шудаанд.

Драмаи «Лайлатулқадр»-и ӯ дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ саҳнагузорӣ шудааст. Осори алоҳидаи Ф.Достоевский, А.Чехов, М.Авезов, А.Мухтор, С.Аҳмад, М.Левин, З.Дӯстматов ва
дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Асосан осори публитсистӣ менависад, ки дар матбуоти даврӣ ва авроқи кутуби «Гули сари роҳ» (2005), «Ишқи кӯдакии ман» (2007), «Пас аз гузашти солҳо» (2009) ва «Хоки покат тӯтиё созам, Ватан!» (2012) интишор ёфтаанд.

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (1980),
* Ҷоизаи адабии ВЦСПС ва Иттифоқи нависандагони СССР(1980).
* Корманди шоистаи Тоҷикистон (1997),
* Нависандаи халқии Тоҷикистон (2001).
* Бо нишону ифтихорномаҳои гуногун сарфароз гардонида шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Нависандагони халқии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Азим Амин

**Азим Амин** (*Азим Аминов*; 11 майи 1951, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — номзади илмҳои филология, адабиётшинос, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1975). Аълочии маорифи Тоҷикистон (2015).

## Зиндагинома
**Азим Амин** 11 майи соли 1951 дар Душанбе ба ҷаҳон омадааст. Соли 1974 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Чанде корманди илмии Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, баъдан аспиранти Донишкадаи адабиёти ҷаҳони ба номи Максим Горкий (Маскав) буда, дар ҳамон ҷой рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Солҳои 1981—1998 ходими илмии Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1998—2009 корманди масъули ДИ ПҶТ, 2003—2006 ноиби ректори Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода, 2006—2008 нойиби ректори Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода буда, аз соли 2005 дотсенти кафедраи назария ва амалияи ВАО-и Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон аст..
  

## Эҷодиёт
Муаллифи рисолаи «Рубоӣ ва лирикаи фалсафӣ дар шеъри тоҷики даврони шӯравӣ» (1988), чандин китоби дарсию дастури таълим мебошад. Чанде аз мақолаҳояш дар нашрияҳои Маскав ба табъ расидаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Нотаи вербалӣ

right|thumb|458x458px|Намунаи нотаи вербалӣ
**Нотаи вербалӣ** ( — шифоҳӣ,  — ёддошт) — дар қоида ва меъёрҳои дипломатӣ ҳуҷҷатест, ки бояд бо диққати махсус қабул карда шавад. Дар амалияи фаъолияти дипломатии муосир ин навъи ёддошт за ҳама бештар истифода карда мешавад ва тавассути он мубодилаи доираи васеи масъалаҳои муносибатҳои байналмилаӣ анҷом мепазирад.
Ҳуҷҷати асосӣ, ки ба тариқӣ сафорат ва вазорати корҳои хориҷии кишвари мизбон, сафорат мукотибаи дипломатӣ мебарад.

## Муқаррарот

Нотаҳои вербалӣ, ҳамчун ҳуҷҷати дипломатӣ машҳур буда барои ҳалли масъалаҳо дар доираи проблемаҳо ба кор бурда мешавад. Масалан, пешаки муқаррар кардани изҳор ё баёни вазъияти сиёсӣ, иқтисодӣ, илмӣ-технологӣ ва дигар проблемаҳои дуҷониба ва ё хосияти бисёрҷонибаро низ дорост. Инчунин, барои дархости раводид (виза), расонидани хабари пешомад барои иштироки хидматчиёни сафоратҳо, хабардор кардани иттилооти хусусияти намояндагон, масалан, ташкил кардани сайёҳати ҳайати дипломатӣ дар кишвар, барои даъват кардани дипломатон ба чорабиниҳои мухталиф.

## Сохтори ҳуҷҷат

Нотаи вербалӣ шурӯъ мешавад бо номи пурраи фиристанда ва қабулкунанда, инчунин бо лутфи дипломатӣ оғоз ёфта, ҳамчунин бо лутф анҷом мепазирад, Масалан, «Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон эҳтиромоти худро ба Сафорати Ҷумҳурии... изҳор намуда, шарафёб аст иттилоъ диҳад, ки...». Агар ҳуҷҷати тартибдода ҷавоби қаблан фиристода бошад, шурӯъаш каме иваз мешавад, масалан ин тавр: «Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон эҳтиромоти худро ба Сафорати Ҷумҳурии... изҳор намуда, дар робита ба ёддошти №... аз (рӯз, моҳ, сол), шарафёб аст иттилоъ диҳад, ки...».

Хусусияти фарқкунандаи тартиботи таҳияи чунин ёддошт аз он иборат аст, ки вай аз номи шахси севум таҳия карда мешавад, дар бланки ёддоштҳои вербалӣ чоп карда мешавад, рақами судур гузошта мешавад, имзо карда намешавад, дар хотимаи ёддошт муҳр зада мешавад, дар кунҷи тарафи чапи поёнии саҳифаи аввал нишона ва таърихи ирсол чоп карда мешаванд.

## Тартиботи ҳуҷҷат

## Боз нигаред

## Эзоҳ
Сайдуллоҳи Амин

**Сайдуллоҳи Амин** (7 декабри 1940, деҳаи Гузари Боло, ноҳияи Қубодиён) — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1999).

## Зиндагинома
Сайдуллоҳи Амин 7 декабри соли 1940 дар деҳаи Гузари Болои ноҳияи Қубодиёни вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Дар овони тифлӣ шиканҷаи қисмат ба ӯ фишор оварда, аз лутфу навозишҳои падар маҳрумаш сохтааст. Дар мактаби деҳа толибилми ҷӯянда буда, бо баҳоҳои хубу аъло таҳсил кардааст. Аз хурдсолӣ ошиқи каломи бадеъ ва шеъру сухан гардида, ба хотири такмилу рушди истеъдоди шоирӣ донишҷӯи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон шудааст. Бар асари мушкилоти рӯзгор таҳсилотро ба анҷом расонида натавониста, муддате ба наҷҷорию замбӯрпарварӣ пардохтааст.

## Эҷодиёт
Китоби нахустини ашъораш «Тахти Қубод» соли 1984 бо ҳидояти Мирсаид Миршакар ба табъ расидааст. Солҳои минбаъда маҷмӯаҳои ашъори ӯ «Тахти сангин», «Таронаҳо», «Рубоиёт ва дубайтиҳо», «Чаҳорҷӯи мавзун», «Чаҳорбарга», «Роғун», «Тӯмори ишқ», «Ғазалҳои муосири Қубодиён» интишор ёфтаанд. Дар тӯли даҳ соли охир ба эҷоди романи манзуми «Спитамон» шуғл варзидааст, ки мураттаб аз ҳазор байт буда, қисми якуми онро соли 2014 нашриёти «Адиб» аз чоп баровард. Дар ин асар муборизаи қаҳрамононаи ниёгони моро бо сарварии Спитамон бар зидди истилои Искандари Мақдунӣ инъикос намуда, аз ғояҳо ва андешаҳои олии ватандӯстӣ саршор аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Мусиқидон

[thumb|[Борбад, мусиқидони форс-тоҷик]]
**Мусиқидон** () — мутахассиси санъати мусиқӣ, шахсе, ки тавонои сохт ё иҷрои мусиқӣ ё хонандагӣ дорад. Як нафар мусиқидон мумкин аст як ё чанд то аз корҳои навозандагӣ, танзимкунандагӣ, хонандагӣ ва бастакориро анҷом диҳад

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Гурӯҳ:Касбҳо
Оҳанг

**Оҳанг** (, – мақом, оҳанг, наво) — силсилаи садоҳои пайдарпаи яковоза бо баландии ҳархела бо тарзу услуби муназзам ҷойгиршудае, ки асоси ягон асари мусиқиро ташкил дода, сохти пардавӣ (лад), гармония (ҳамоҳангӣ), ритм ва ҷузъҳои композитсияи мусиқиро ба ҳам меоранд. Тақтҳои оҳанг одатан ба асоси тақту задаи калимаҳои шеърӣ мувофиқ омада, воситаи асосии сохтани таркиби нағма ва навои муайян ба шумор меравад. Яъне дар мусиқии яковоза оҳанг тасвири мусиқии комилро ба ҳам меорад. 

Дар мусиқии халқҳои форс-тоҷик порчаҳои навои мусиқиеро, ки дорои матн мебошанд, оҳанг меноманд. Дар мусиқии Ҳинд овозҳои мусиқӣ «оҳангит» ном доранд. Дар байни халқ оҳанг ба маънои суруд, мақом, наво низ ба кор бурда мешавад.

## Нигаред
* Мусиқӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Қурбони Аламшоҳ

**Қурбони Аламшоҳ** () — , номзади илмҳои таърих, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1988), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996)

## Зиндагинома
Қурбони Аламшоҳ (Аламшоев Қурбониддин Мирзовафоевич) 5 июни соли 1960 дар деҳаи Миденшарви ноҳияи Шуғнон (ҳозира Роштқалъа)-и ВМКБ таваллуд ёфтааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи № 69 ба номи Павел Лукнитский муддате дар совхози «Октябр»-и ноҳия коргар будааст. Соли 1979 вориди факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳозира Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) шуда, соли 1983 таҳсилро дар факултаи журналистикаи Университети давлатии Ленинград ба номи А. А. Жданов (ҳозира Донишгоҳи давлатии Санкт-Петербург) идома додааст ва донишгоҳро соли 1985 бо дипломи аъло ба итмом расондааст. Баъди хатми донишгоҳ, як сол дар нашриёти «Маориф» ба сифати муҳаррир кор кардааст. Соли 1987 барои кор ба рӯзномаи «Бадахшони советӣ» (ҳозира рӯзномаи вилоятии «Бадахшон») даъват шуда, то соли 1992 дар вазифаҳои гуногун фаъолият бурдааст. Аз соли 1991 муассис ва масъули нахустин корхонаи чопи китоб дар Помир буда, зиёда аз ҳафтод номгӯй кутуби мухталифро ба чоп расондааст. Яке аз муассисони нахустин рӯзномаи мустақил дар Тоҷикистон — «Фарҳанги Бадахшон» (1989—1994) мебошад. Аз соли 1999 то моҳи июли 2010 ҳамкори бахши форсии радиои Би-Би-Си дар ВМКБ будааст. Айни ҳол мудирии Маркази васоити ахбори оммаи «Помирмассмедиасентр» ва Ожонсии иттилоотии «Помир-Медиа»-ро бар уҳда дорад. Муассиси Ожонсии иттилоотии «Помир-Медиа» (2006), навидномаи «Чатри симин» (1998—2006), рӯзномаи иттилоотӣ-таҳлилии умумиҷумҳуриявии «Помир» (2010) мебошад.31 декабри соли 2013 дар мавзӯи «Шириншоҳ Шоҳтемур — ходими ҷамъиятӣ ва сиёсии Тоҷикистон» рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст.

## Эҷодиёт
Аввалин ҳикояву мақолаҳояш дар рӯзномаҳои «Адабиёт ва санъат», «Омӯзгор», «Пионери Тоҷикистон», маҷаллаҳои «Машъал», «Хорпуштак», рӯзномаҳои «Смена» ва «Ленинградская правда» чоп шудаанд. Муаллифи китобҳои «Ҳикоёт» (1996), «Гӯсфанди Марко» (1998) ва «Куҷое бошам, бо тоҷикон бошам» (дар бораи ҳаёт ва фаъолияти ходими намоёни сиёсиву давлатӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон Шириншоҳ Шоҳтемур; 1999) аст. Соли 2012 китоби «Шоҳтемур дар адабиёти тоҷик» — маҷмӯаи осори адибони тоҷик дар бораи Қаҳрамони Тоҷикистон Ш.Шоҳтемур ва маҳсули таҳқиқоти ӯ дар бойгониро таҳти унвони «Помир, 1937» ба чоп расонд. Соли 2013 китобҳояш «Достони муаллим» ва «Шириншо Шоҳтемур дар таърихи эҳёи давлатдории тоҷикон» (ба забони русӣ) аз чоп баромаданд. Мазҳакаи адиби машҳури сербӣ Бронислав Нӯшич «Депутати халқӣ» (2009), «Дӯстам Тембо»-и С.Сахарнов (1987) ва «Мбулуи заррин» (ҳикоёти халқии Гвинея Биссау, 1988) дар тарҷумаи ӯ ба чоп расидаанд.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999);
* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Қурбон Алӣ

**Қурбон Алӣ** — нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1975)

## Зиндагинома
**Қурбон Алӣ** (Ӯрмонов Қурбоналӣ) 5 январи соли 1936 дар деҳаи Ёваи ноҳияи Хуҷанд таваллуд ёфтааст. Соли 1959 факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М. Кировро хатм карда, дар вазифаҳои нозири калони Хонаи эҷодиёти халқи Идораи фарҳанги вилоят, ҷонишини муҳаррири рӯзномаи ноҳияи Зафаробод, мухбири махсуси рӯзномаҳои «Комсомоли Тоҷикистон» ва «Ҳақиқати Ленинобод» фаъолият бурдааст. Соли 1984 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Намунаҳое аз офаридаҳои ӯ аз соли 1972 дар нашрияҳои даврӣ ба табъ расидаанд. Қиссаи «Пораи дили ман» аз ҳаёти ҷавонони деҳот нақл мекунад, ки дар моҳномаи «Садои Шарқ» (1976) интишор ёфтааст.Ҳамчунин, муаллифи китобҳои «Ташаббус» (1976), «Ашти Калон» (ҳамроҳи З.Дӯстматов, 1978), маҷмӯаи ҳикояҳои «Кавкаб» (1976), қиссаву ҳикояҳои «Пораи дили ман» (1980) мебошад, ки дар авроқашон корномаи ризқофарандагони саҳроҳои кишоварзӣ ва рӯҳияи созандагию бунёдкории мардуми одӣ некӯ таҷассум ёфтаанд.

## Сарчашма


Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ғафуров
Хӯрок

**Хӯрок** (), **ғизо**, () **таъом** () — хӯрданиест, ки дар ҷомеъаҳои мутафовит ба сурати хом ва дастнахӯрда, тағйирёфта ё ниматағйирёфта барои масраф омода мешавад. Хӯрок метавонад маншаи ҳайвонӣ ё гиёҳӣ (ва ё гоҳе маъданӣ) дошта бошад, ва барои рафъи ниёзи тағзия, масраф шавад.

## Нигаред низ
* Ош

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ғизоҳо
Гурӯҳ:Хӯрокиҳо
Худкор (навиштафзор)

thumb|right|200px|Авторучка
**Худкор** (), **авторучка** — қалами худнавис.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Навиштафзорҳо
Абӯнасри Хонанда

**Абӯнасри Хонанда** (Абӯнасри Мутриб) – сароянда, мусиқидони маъруфи замони Сомониён (819-1005), 
## Зиндагинома
дар санъати шеър ва мусиқӣ ҳофизаи қавӣ ва хоссе дошт. Асосҳои назарии мусиқиро назди устод Абӯлаббоси Бахтиёр (в. 920) омӯхт. Дар иҷрои достонҳои қаҳрамонӣ ва ҳамосӣ истеъдоди беназир дошт ва дар ҳунари иҷроӣ мӯътақиди сабки қадимии мардумони эронӣ («тариқату-л-аҷамия-сабки аҷамӣ») буд. Дар тазмини «Хусравониёт»-и Борбад маҷмӯъи нави «Суруди форсӣ»- ро эҷод менамояд. Дар овозхонӣ аз ифодаҳои мураккаби авҷӣ истифода кардааст ва бад-ин сабаб ӯро устодаш Абӯлаббоси Бахтиёр «Бӯнасри зилхон» ном бурдааст. Аз шогирдони машҳури Абӯнаср Анда-леби Хонанда (в. 1038) аст.
## Адабиёт
* Байҳақӣ Абӯлфазл, Таърихи Байҳақӣ. – Теҳрон, 1348; 
* Байхаки, История Масуда. –  Москва, 1966; 
* Фарҳанги мусиқии Эрон. – Теҳрон, 1376.
## Нигаред
* Шашмақом
## Сарчашма

Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик
Гурӯҳ:Шашмақом
Гурӯҳ:Зодагони Марв
Ҷумъабой Азизқулов

**Ҷумъабой Азизқулов** () — пажӯҳишгар,  ва донишноманависи тоҷик, номзади илмҳои филология. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1990). 

## Зиндагинома
Ҷумъабой Азизқулов 10 июни соли 1934 дар деҳаи Панҷрӯди ноҳияи Панҷакент ба ҷаҳон омадааст. Соли 1958 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Баъдан ходими илмии Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, муҳаррир, мудири шуъба, котиби масъул, муовини сармуҳаррир ва сармуҳаррири Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик будааст. Соли 1974 «дар мавзӯи „Синдбоднома“-и Заҳирии Самарқандӣ» рисолаи номзадӣ ҳимоя кардааст. 

## Эҷодиёт
Намунаҳои осори Саъдӣ, Савдо, Айнӣ, Лоҳутӣ, Ҳамдӣ ва дигаронро таҳқиқ ва барои чоп омода сохтааст. «Пандномаи Синдбод» (1963), «Гулзори ҳикмат» (1966), «Китоби Ҳаким Синдбод» (1979, 2012) дар таҳия ва таҳқиқу тавзеҳи ӯ ба чоп расидаанд. Чандин мақолаи Энсиклопедияи советии тоҷик ва маҷмӯаи мақолаҳои «Андӯхти рӯзгор» (2014) ба қалами ӯ тааллуқ доранд. 

Қиссаву романҳои В. Шукшин «Суҳбати маҳтобшаб» (1981), А. Олимҷонов «Пайкони Маҳамбет» (1984), «Корвон меравад сӯйи Офтоб» (1966, ҳамроҳи Ҳ. Аҳрорӣ), А. Дюма «Се мушкетдор» ва «Граф Монте-Кристо», асарҳои алоҳидаи О. Гончар, И. Авиҷюс («Бехонумон»), Н. Нерсесян («Рустаму Дилоро»), Я. Гашек («Саргузашти сарбози чолок Швейк»), О. Генри, Р. Такур, А. Аббос, Т. Ҷумъагелдиев, В. Латсис ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Тарҷумаи чанд филми ҳунарӣ низ ба қалами ӯ тааллуқ дорад. 

## Даргузашт
Ҷумъабой Азизқулов шоми 13 августи 2021 дар синни 87 дар шаҳри Душанбе даргузашт. 

## Ҷоизаҳо
* Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Озод Аминзода

**Озод Аминзода** — шоир, нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1965)

## Зиндагинома
**Озод Аминзода** (Аминова Озод) 1 октябри соли 1933 дар шаҳри Хуҷанд, дар хонадони шоир ва тарҷумони моҳир Муҳиддин Аминзода, чашм ба олами ҳастӣ кушодааст. Соли 1958, баъди хатми Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М. Киров соле чанд (1958-1970) дар мактаби №49 ноҳияи Хуҷанд аз фанни забон ва адабиёти тоҷик дарс гуфтааст. Солҳои 1971-1987 дар рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Ленинобод» мудири шуъба, аз соли 1987 то давраи ба нафақа баромаданаш раиси шуъбаи Ленинободи Бунёди фарҳанги Тоҷикистон будааст. Фаъолияти эҷодиаш аз солҳои донишҷӯӣ (1957) оғоз ёфта, дар тӯли умраш чандин маҷмӯаи шеърашро пешкаши хонандагон гардондааст. Дар ҳайъати нависандагони СССР ба аксари ҷамоҳири шӯравӣ ва бисёр мамлакатҳои хориҷӣ, аз ҷумла, Фаронса, Олмон, Булғория, Арабистон ва Эрон сафар кардааст. Аз соли 1965 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Озод Аминзода 7 июни соли 2009 аз олам даргузашт.
## Эҷодиёт
Мавзӯи эҷоди шоира набзу рӯҳи замона буда, армонҳои наҷиби давлатдорӣ, рисолати пешвоёни замона ва характери мардуми одиро моҳирона баён кардааст. Тасвири зебоиҳои диёр, урфу одати муҳассани мардум ва падидаҳои хуҷастаи зиндагӣ дар осораш мақоми асосӣ доранд. Китобҳои шоира «Сатрҳои нахустин», «Бо ёди ту», «Чашми бедор», «Дилбари саҳро», «Пайроҳаи сабз», «Сипос», «Ёди ширин», «Неспящие глаза» ва «Зелёная тропинка» (Маскав) мақбули ҳама гардидаанд. Соли 2003, ба муносибати 70-солагии зодрӯзи шоира, китоби ашъори ӯ «Дунёи дил» интишор ёфтааст, ки нуқли офаридаҳояшро дар бар дорад.
## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи комсомоли ленинии Тоҷикистон (1982);  
* Ҷоизаи ба номи Камоли Хуҷандӣ (1996); 
* Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон;
* Медали «Барои меҳнати шоён»; 
* Ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Шаҳрванди фахрии шаҳри Хуҷанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занон-нависандаҳои асри XX-и Тоҷикистон
Бахтиёр Аминӣ

**Бахтиёр Аминӣ** — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2012)

## Зиндагинома
**Бахтиёр Аминӣ** 31 марти соли 1975 дар деҳаи Марғедари ноҳияи Панҷакент таваллуд ёфтааст. Баъди хатми мактаби миёнаи деҳа ба Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода дохил шуда, соли 1997 хатм кардааст. Аз даврони донишҷӯӣ машқи тарҷумонӣ карда, солҳои 1996-1997 тарҷумони Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх будааст. Солҳои 2000-2009 директори генералии ҶММ «Алфа» (Маскав), солҳои 2009-2012 директори генералии ҶДММ «Солор» (Душанбе) будааст. Алҳол директори ҶММ «Матбуот-пресс» аст.

## Эҷодиёт
Нахустин маҷмӯаи ашъораш «Никоҳи нигоҳ» (1994) ном дорад. Маҷмӯаҳои дигари ашъораш «Ба дунболи чашмҳо» (2014) ва «Твоя модная улыбка» (Одесса, 2014) мебошанд. Намунаҳое аз шеърҳояш дар рӯзномаву маҷаллаҳои «Адабиёт ва санъат», «Озодагон», «Дайри муғон», «Помир» ва ғ. ба табъ расидаанд. Чанде аз шеърҳояш ба забонҳои инглисӣ, булғорӣ, итолиёвӣ ва ӯзбекӣ тарҷума ва чоп шудаанд.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Панҷакент
Авул

**Авул** (овул, , ) – навъи маҳалҳои аҳолинишин (деҳа), асосан барои зимистонгузаронӣ дар халқиятҳои турктабор (дар Доғистон, Қирғизистон, Туркманистон ва Қазоқистон).

## Ҳамчунин нигаред

* Деҳа
* Посёлок
* Русто

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳо
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин
Абулаббоси Бахтиёр

**Абулаббоси Бахтиёр** (*Устод Абулаббоси Мутриб*; 872, Марв — 920, Бухоро) — мусиқидон, овозхон ва навозандаи форс-тоҷик. .

## Зиндагинома
Заминаҳои ибтидоии илм, адаб ва ҳунарро дар зодгоҳаш омӯхта, дар мусиқии Юнону Ҳинд дониши мукаммал дошта, ба асарҳои Арасту Фишоғурас, Уқлидус, Буқрот ва диг. тафсиру такмилот ворид (тарҷумаҳои арабӣ) намудааст. Дар Бухоро сарварии мактаби мусиқиро ба уҳда дошт, зери сарпарастии ӯ мусиқидонону навозандагон, сарояндагон Ҳобони Нойӣ, Мундарники Нойӣ, Исои Барбатӣ, Лукарии Чангӣ ва Устод Рӯдакӣ мусиқиро омӯхтаанд. Махсусан, дар камолоти эҷодии Устод Рӯдакӣ нақши муассир дошта, масоили эҷодию иҷроии шеъру мусиқиро (Рӯдакӣ) аз Абӯлаббоси Бахтиёр фаро мегирад. Дар бахши тарҷумаю тафсири осори мусиқии Уқлидус («Ритмиқус»), Аристоксен («Қонунҳо»), Никомахус («Ритмиқус») ва дигарон корҳои ҷолиберо анҷом медиҳад. Ин равиши таҳқиқии ӯро Абунасри Форобӣ, Ибни Сино ва дигарон идома медиҳанд.

## Адабиёт
* 
* Донишномаи Шашмақом./ Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. — Душанбе, 2009. — С. 18  - ISBN 978-99947-49-13-3
* Раҷабзода А. Мусиқӣ дар тамаддуни Сомониён. -Душанбе, 2000;
* Баркашлӣ М. Мусиқии Форобӣ. — Теҳрон, 1350;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъат, ҷ.1. — Душанбе, 1988.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик
Гурӯҳ:Шашмақом
Гурӯҳ:Зодагони Марв
Нуриддини Амриддин

**Нуриддини Амриддин** — шоир, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1982), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2007)
## Зиндагинома
**Нуриддини Амриддин** 6 августи соли 1956 дар деҳаи Бровги ноҳияи Дарвози Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба ҷаҳон омадааст. Соли 1974 мактаби миёнаи ба номи Акашариф Ҷӯраев, соли 1979 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти меҳнатиро соли 1980 ба ҳайси муҳаррири хурди Саридораи гуфторҳои «Ахбор»-и Кумитаи давлатии телевизион ва радиошунавонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз кардааст. Охири ҳамон сол ба рӯзномаи «Коммуна» (ҳозира «Шаҳриёр)-и шаҳри Ваҳдат ба кор гузашта, дар вазифаҳои ходими адабӣ, мудири шуъба, котиби масъул, ҷонишини сармуҳаррир фаъолият бурдааст. Аз ибтидои соли 2010 сармуҳаррири ҳамин рӯзнома мебошад.
## Эҷодиёт
Дар давоми беш аз сӣ соли ахир машғули фаъолияти эҷодӣ буда, дар ин давра маҷмӯаҳои «Гарди армон» (1996), «Лутфҳои Мирзоӣ» (2001), «Сапедадами нуронӣ» (2010)-яш пешкаши хонандагон гардидаанд.
Шеърҳои алоҳидааш дар маҷмӯаҳои дастҷамъӣ ва рӯзномаю маҷаллаҳои ҷумҳуриявӣ чоп шудаанд.
## Ҷоизаҳо
* Аълочии матбуот ва фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Медали «Хидмати шоиста»;
* Ифтихорномаҳои мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Ваҳдат, Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ ва Иттифоқи журналистони Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

## Сарчашма


Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Дарвоз
Артеменков (ноҳияи Вейделевск)

**Артеменков (ноҳияи Вейделевск)** () — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.

Деҳа,  дар ҳайати ноҳияи Вейделевск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*geonames.org

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вейделевск