Шридевӣ

**Шридевӣ** (, ; 13 август 1963, Тамилноду, Ҳиндустон — 24 феврал 2018, Дубай, Иморот) — ҳунарпеша ва продюсери ҳинд, ситораи филмҳои бо забони ҳиндӣ, забони томилӣ, телугу ва забони малаялам.

Дар синни чорсолагӣ ба ҳунарнамоӣ шурӯъ карда, ӯ дар охири солҳои 1970-ум дар нақши калонсолон баромад кард. Вай ба яке аз маъруфтарин ҳунарпешаҳои синамои ҳинд табдил ёфта, дар тӯли фаъолияти худ дар 300 филм нақш бозидааст. Вай соли 1997 синаморо тарк кард, то худро ба оилааш бахшад. Пас аз бозгашти кӯтоҳ ба телевизион ва нақшҳои камео дар солҳои 2004-2005, Шридевӣ дар соли 2012, 15 сол пас аз нақши охирини худ дубора ба экрани калон баргашт. Дар соли 2017, ӯ нақши 300-уми касбии худро дар триллери "Модар" бозид, ки ин ҳам охирин нақши асосии ӯ гардид.

Бо ҷоизаи ҳукуматӣ Падма Шрӣ (2013), сарфароз гардонида шудааст.

## Зиндагинома
Шридевӣ дар деҳаи Минампаттӣ дар наздикии Сивакаси Тамилноду таваллуд шудааст. Забони модариаш томилӣ аст. Номи падараш Айяпан, ҳуқуқшинос ва модараш Раҷесварӣ буд. Шридевӣ як хоҳар Срилатҳам ва ду бародар Сатиш ва Ананд аз издивоҷи қаблии падараш дорад.  Хешовандони ӯ Маҳесварӣ ва Картик низ дар филмҳо бозӣ кардаанд.

## Фаъолият
Шридевӣ фаъолияти кӯдакии худро бо филми томилӣ "Kandhan Karunai" оғоз кардааст. Дар наврасӣ вай аллакай дар бисёр филмҳои телугу, томилӣ, малаяламӣ ва ҳиндӣ нақш бозидааст. Бисёре аз филмҳои вай дар он солҳо аз ҷониби И. В. Сасӣ, яке аз коргардонҳои барҷастаи синамои малаяламӣ таҳия шуда буданд.

Дар соли 1976 вай аввалин нақши бузурги худро дар «Moondru Mudichu»-и Кайласам Балачандер, дар муқобили Камол Ҳасан ва Раҷниканти он вақт каммаъруф бозид. Баъдан, Шридевӣ дар чанд филми дигар бо ҳамон актёрҳо нақш бозидааст. Бо Ҳасан, вай дар беш аз 30 филм, аз ҷумла 16 Vayathinile, (1977), Sigappu Rojakkal, (1978), Manitharil Ithanai Nirangala (1978), Chakkaipodu Podu Raja (1978), Thaayillamal Naanillai (1979), Neela Malargal (1979), Sigapukal Mookuthi (1979), Kalyana Raman (1979), Guru (1980), Varumaiyin Niram Sigappu (1980) Sankarlal (1981), Meendum Kokila (1981) Aakali Rajyam (1981), Vazhve Mayam (1982), Moondram Pirai (1982), Andhagaadu (1982), Sadma (1983) (ин нақш дар филм ба ҳунарпеша аввалин ҷоизаи "Filmfare Awards"-ро овард), Oka Radha Idhdharu Krishnulu (1986). Вай бо Раҷиникант дар филмҳои Dharmayuddham, Pokkiri Raja, Thanikattu Raja, Adutha Varisu, Nan Adimai Illai нақш бозидааст.

Ҳамзамон, Шридевӣ дар филмҳои телугу бозӣ менамуд, ки бисёре аз онҳоро коргардон Рагҳавендра Рао сабт кардааст. Вай дар филмҳое мисли Konda Veeti Simham, Vetagadu, Sardar Paparayudu ва Bobbili Puli"-и Нандамурӣ Тарака Рама Рао, "Mudulla Koduku", "Premabhishekham", "Bangaru Kanku" ва "Premakanuka"-и Аккиненӣ Нагесвара Рао ва Kanchu Kagada, Kalavari Samsaram, Krishnavatharam, Burripalem Bolludu ва Khaidi Rudrayya"-и Кришна ҳунарнамоӣ намудааст.

Дар охири фаъолияти худ дар филмҳои телугу, Шридевӣ дар филмҳои ҳиндӣ ҳунарнамоӣ кард (соҳаи он дар саросари ҷаҳон бо номи Болливуд маъруф аст).  Бисёре аз ин филмҳо Ҷитендраро дар нақши асосӣ доштанд ва ремейкҳои филмҳои телугу буданд, ки аксаран коргардон К. Рагҳавендра Рао ва К. Баппая буданд. Вай аввалин нақши асосиашро дар филми ҳиндӣ бо номи "Solva Saawan" соли 1978 бозидааст.  Филми дуюми ӯ Himmatwala буд, ки дар фаъолияти ӯ дар Болливуд як пешрафт гардид. Баъдан вай бо Ҷитендра дар филмҳои "Довар Чоудҳарӣ" (1982), Mawaali (1983), Tohfa (1984), Худои мор (1984), Aag Aur Shola (1986) ва Aulad (1987) нақш бозидааст.

Филмҳои барҷастаи солҳои 1980-ум, ки дар он Шридевӣ нақш бозидааст, инҳоянд: "Kalaakaar" (1983), "Дӯсти азиз" (1983), "Худои мор" (1984), "Karma", "Пардохт", "Машғулият", "Хонаи хушбахтӣ, "Ҷасорат", "Алмоси ҷодугарӣ" (1986) , "Ҷаноби Ҳиндустон" ва "Aulad" (1987). Вай бо Митхун Чакрабортӣ дар филмҳои «Дурандешӣ» (1983), «Watan Ke Rakhwale» (1987), «Садои замон» (1988), «Guru» (1989) нақш бозидааст. Дар соли 1988 дар филми "ChaalBaaz", вай нақши хоҳарони дугоникро бозид, ки барои он аввалин ҷоизаи "Filmfare Awards"-ро барои беҳтарин ҳунарпешаро гирифт.  Худи ҳамон сол Шридевӣ барои нақш дар филми «Чанднӣ»-и Яш Чопра пешбарӣ шуд. Соли 1991 Чопра бо худ филми дигареро бо номи "Lamhe" ба навор гирифт, ки дар он боз нақши дукарата бозид ва барои он ҷоизаи дигар гирифт.

Солҳои 80 ва 90-ум бо Анил Капур дар филмҳои зиёде нақш бозидааст. Вай бо Салмон Хон дар филми "Chaand Kaa Tukdaa" (1994) ва бо Шоҳрух Хон дар филми "Army" (1996) нақш бозидааст.

Ӯ дар "Khuda Gawah" соли 1992 бо Амитабҳ Баччан бозӣ кардааст. Худи ҳамон сол, филми телугуи "Kshana Kshanam" ба намоиш даромад, ки ба Шридевӣ ҷоизаи дигаре аз маҷаллаи Filmfare Awards South ва ҷоизаи Нандиро овард. Дар пайи ин нақши Рошнӣ, як қурбонии бегуноҳи фиребхурда, ки дар Ҳонконг бо ҷурми қочоқи маводи мухаддир боздошт шудааст, дар филми Маҳеш Бҳатт "Gumrah" ва нақши манфӣ дар филми "Laadla" сурат гирифт. Вай барои кори худ дар драмаи "Judaai" (1997) номинатсияи дигари Filmfare гирифт, ки баъд аз он вай соҳаи синаморо тарк карда, бо продюссер Бонӣ Капур издивоҷ кард.

Пас аз танаффуси шашсола, Шридевӣ муваққатан ба экрани хурд дар ситкоми Malini Iyer (2004–2005) баргашт, ки ҳикояи хандаовар дар бораи Малинӣ, духтаре аз ҷануби Ҳиндустон, ки издивоҷ мекунад, ба Панҷоб меравад ва кӯшиш мекунад, ки анъанаҳои худро фаромӯш накарда, ба урфу одатҳои маҳаллӣ мутобиқ шаванд.  Вай инчунин дар намоиши телевизионии "Jeena Isi Ka Naam Hai" (2004) ва ҳамчун довар дар силсилафилми телевизионии "Kaboom" (2005) баромад кардааст.  Шридевӣ дар соли 2007 дар маросими 52-юми Filmfare Awards як қатор сурудҳои худро иҷро кард. Вай инчунин дар ҳайати Шӯрои директорони Академияи синамо ва телевизиони Осиё кор мекард.

Дар соли 2012 филми "English Vinglish" бароварда шуд, ки бозгашти расмии вай ба экранҳо гардид ва муваффақияти тиҷоратӣ буд. Мунаққидон ба ҳунарнамоии ӯ ва инчунин пас аз танаффуси тӯлонӣ баргаштанаш баҳои баланд доданд. Дар соли 2017 вай дар филми худсохти "Модар" дар экран пайдо шуд, ки ин кори 300-умин ӯ дар фаъолияти 50-солааш шуд. Худи филм аз мунаққидон баррасиҳои мусбӣ гирифт ва ба ӯ якчанд ҷоизаҳои синамоӣ, аз ҷумла Ҷоизаи Миллии синаморо пас аз маргаш овард.

Пас аз озод шудани "Модар", Шридевӣ дигар ҳунарнамоӣ накард. Бо вуҷуди ин, охирин намуди зоҳирии вай дар экран ҳамчун камео дар филми "Zero" буд, ки моҳи декабри соли 2018 ба намоиш даромад. Лоиҳаи дигаре, ки ӯ мебоист дар он иштирок мекард, драмаи таърихии «Kalank» буд, ки нақши он пас аз марги актриса ба Мадхурӣ Диксит расид.  Наворбардории идомаи филми малаяламии "Devaraagam" низ ба муддати номуайян мавқуф гузошта шудааст.

## Даргузашт
20 феврали соли 2018 Шридевӣ ва духтари хурдиаш Хушӣ барои ширкат дар арӯсии ҷиянаш Моҳит Марва ба Алҷазира Ал-Ҳамра дар Рас-ал-Хаймаи Аморати Муттаҳидаи Араб парвоз карданд. Вай тасмим гирифт, ки пас аз тӯй чанд рӯз дар Дубай барои харид барои зодрӯзи духтари калониаш Ҷанвӣ истад. Шавҳари ӯ Бонӣ Капур дар рӯзи тӯй бо онҳо ҳузур надошт, зеро ӯ бояд рӯзи 22 феврал дар Лакҳнав дар вохӯрӣ ширкат мекард. Бо вуҷуди ин, ӯ аллакай ба нақша гирифта буд, ки ба занаш бо сафари ногаҳонаш мужда кунад.  Ба гуфтаи Бонӣ, вай соати 15:30 ба Дубай парвоз кард ва тақрибан соати 18:20 ба меҳмонхонаи Jumeirah Emirates Towers дар утоқи 2201, ки дар он ҷо Шридевӣ буд, расид. Вай ва Бонӣ кӯтоҳмуддат суҳбат карданд, 30 дақиқа сӯҳбат карданд ва тасмим гирифтанд, ки хӯроки шом хӯранд.  Шридевӣ барои оббозӣ ва либоспӯшӣ барои хӯроки шом рафт, дар ҳоле ки Бонӣ дар меҳмонхона интизор буд. Пас аз 15-20 дақиқа, тақрибан соати 19:00, ӯ занашро ҷеғ зад, зеро онҳо дер мекарданд, аммо ҷавоб гирифта натавонист.

Шридевӣ 24 феврали соли 2018 соати 19:00 дар утоқи меҳмонхонааш, ки шавҳараш ӯро пайдо карда буд, мурда эълон шуд. Нахуст аз ҷониби бародари шавҳараш Санҷай Капур ба расонаҳои Ҳиндустон эълон карда шуд, ки сабаби марг боздошти қалб аст, аммо тафтишоти марги ӯ субҳи якшанбе тақрибан соати 2:30 оғоз ёфт ва парванда ба Дубай интиқол ёфт. Прокурори давлатӣ аз ҷониби полиси Дубай, ки дар он ҷо Департаменти генералии далелҳои криминалистии Дубай маълум кард, ки сабаби марг "ғарқшавии тасодуфӣ" будааст. Гузориши токсикологӣ баъдан ҳамчунин нишон дод, ки дар бадани ӯ осори машрубот ва дар шушаш об пайдо шудааст.
## Ҳаёти шахсӣ
Падари ӯ ҳангоми наворбардории "Lamhe" ва модараш ҳангоми наворбардории "Judaai" вафот карданд.

2 июни соли 1996 ӯ бо продюсери филм Бонӣ Капур (тав. 11/11/1953) издивоҷ кард. Онҳо ду духтар доранд: Ҷанвӣ (тав. 03.06.1997) ва Хушӣ (тав. 11.05.2000);  ва инчунин фарзандони Бонӣ аз издивоҷи аввалаш (1983-1996) бо соҳибкор ва продюсери телевизион Мона Капур (Шурӣ) ҳастанд (02/03/1964-03/25/2012): писар Арҷун (тав. 06/26/1985), ки актёр шуд ва духтар Аншула (тав. 29 декабри 1992).  Духтари калониаш дар филми "Набзи дил" нақш бозида, касби модарашро идома медиҳад.

## Филмнома
**Интихобан**

* 1967: Kandan Karunai
* 1969: Nam Naadu
* 1969: Kumara Sambhavam
* 1970: Swapnangal
* 1971: Poombatta
* 1972: Teerthayatra
* 1973: Jaise Ko Taisa
* 1975: Julie
* 1976: Moondru Mudichu
* 1977: Pathinaru Vayathinile
* 1978: Solva Sawan
* 1979: Vetagadu
* 1981: Meendum Kokila
* 1982: Moondram Pirai
* 1983: Himmatwala
* 1983: Justice Chowdhary
* 1983: Jaani Dost
* 1983: Kalakaar
* 1983: Sadma
* 1984: Akalmand
* 1984: Inquilaab
* 1984: Jaag Utha Insaan
* 1984: Naya Kadam
* 1984: Maqsad
* 1984: Tohfa
* 1985: Balidaan
* 1985: Masterji
* 1985: Sarfarosh
* 1986: Aakhri Raasta
* 1986: Bhagwan Dada
* 1986: Dharam Adhikari
* 1986: Ghar Sansar
* 1986: Nagina
* 1986: Karma
* 1986: Suhaagan
* 1986: Sultanat
* 1987: Aulaad
* 1987: Himmat Aur Mehnat
* 1987: Nazrana
* 1987: Majaal
* 1987: Joshilay
* 1987: Jawab Hum Denge
* 1987: Mr. India
* 1987: Watan Ke Rakhwale
* 1988: Sherni
* 1988: Ram Avtaar
* 1988: Waqt Ki Awaaz
* 1988: Sone Pe Suhagaa
* 1989: Chaalbaaz
* 1989: Chandni
* 1989: Guru
* 1989: Gair Kanooni
* 1989: Nigahein
* 1990: Jagadeka Veerudu Atiloka Sundari
* 1991: Kshana Kshanam
* 1991: Banjaran
* 1991: Farishtay
* 1991: Pathar Ke Insaan
* 1991: Lamhe
* 1992: Khuda Gawah
* 1992: Heer Ranjha
* 1993: Chandra Mukhi
* 1993: Gumrah
* 1993: Gurudev
* 1993: Roop Ki Rani Choron Ka Raja
* 1994: Chaand Kaa Tukdaa
* 1994: Laadla
* 1996: Army
* 1996: Mr Bechara
* 1997: Judaai
* 1997: Kaun Sacha Kaun Jhootha
* 1999: Devaraagam
* 2004: Meri Biwi Ka Jawab Nahin
* 2012: English Vinglish
* 2016: Mom


## Нигаред низ
* Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои малаялам
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои каннада
Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (занҳо)-и Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards