open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ

Аз нуқтаи назари кодекси меҳнат, **барасмиятшиносии тахассуси касбӣ** иҷозатномае мебошад, ки барои пешбурди кору касб дар кишварҳои хориҷаро (масалан Олмон) муҳайё месозад. Раванди барасмиятшиносии тахассусҳои касбие, ки дар хориҷа гирифта шудаанд, барои фароҳам овардани ҷалби бештари ҳавасмандон барои таҳсил ва бозори меҳнат ба кишвари хориҷӣ пешбинӣ шудаанд. Мақомот ё корфармоён дар хориҷа метавонанд барои мисол *Certificate of professional qualification (шаҳодатномаи тахассуси касбӣ)-ро* талаб кунанд.

Барасмиятшиносиро метавон дар доираи созишномаҳои байниҳукуматӣ, масалан созишномаҳои тиҷорати озод танзим кард.

Иттифоқҳои касаба қайд мекунанд, ки эътироф бояд танҳо дар шароите сурат гирад, ки *таҳсилоти баробарсатҳ* воқеан вуҷуд дошта бошад. 

Барасмиятшиносии тахассусҳо метавонад фирори мағзҳо ва аз байн рафтани мутахассисон дар натиҷаи муҳоҷиратро пешгирӣ кунад.

## Иттиҳоди Аврупо

## Олмон

## Австрия

## Бритониё
Баъди Brexit дар 31 декабри соли 2020, барасмиятшиносии худкори тахассусҳои касбӣ байни кишварҳои ИА ва Британияи Кабир ба охир мерасад. 

## Ҳамчунин нигаред

; Маълумотҳои умумӣ
:

* Кодекси меҳнати Олмон (касбҳои озод)
* Тахассус (Таҳсилот)
* Касби танзимшаванда
* Омӯзиши касбӣ #Барасмиятшиносии байналмилалӣ
* Созмони Ҷаҳонии Тиҷорат #GATS

; Иттиҳоди Аврупо
:

* Дастури 2005/36/EG оиди барасмиятшиносии тахассуси касбӣ
* Иловаи Сертификати Europass

; Олмон
:

* Қонун дар бораи такмили муайянсозӣ ва барасмиятшиносии тахассуси касбии хориҷӣ
* Тахассуси баъдинаи касбӣ # Тайёрӣ барои барасмиятшиносии тахассуси касбии хориҷӣ
* Нуқтаи ягонаи тамос барои замини Рейн-Вестфалияи Шимолӣ
* Нуқтаи ягонаи тамос барои замини Бранденбург
* Ҳунарҳои мардумии кишварҳои Иттиҳоди Арпупо ва Минтиқаи Иқтисодии Аврупо

## Адабиёт

* Bettina Englmann, Martina Müller: Brain Waste. Die Anerkennung von ausländischen Qualifikationen in Deutschland. Hrsg.: Entwicklungspartnerschaft Integra.net. Augsburg 2007 (europa.eu [PDF; abgerufen am 1. August 2023]). 

## Истинодҳо

; Иттиҳоди Аврупо
:

* Тахассусҳои касбӣ: ҳуҷҷатҳои зарурӣ барои барасмиятшиносӣ, 8 августи соли 2017, europa.eu

; Олмон
:

* Веб-портал "Барасмиятшиносӣ дар Олмон", Вазорати Федеролии Маориф ва Тадқиқот
* Барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ, Донишкадаи Федеролии Таълими Касбӣ
* Барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ, Иттифоқи Марказии Ҳунарҳои Олмон (ZDH)
* BQ-Portal: Портали иттилоотӣ барои тахассуси касбии хориҷӣ, Вазорати Федеролии Иқтисод ва Энергетика (BMWi)
* Барасмиятшиносии дипломҳои хориҷӣ, Конфронси Вазирони Маориф ва Фарҳанг
* Раводид барои барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ, Make-it-in-Germany, Портали Ҳукумати Федералӣ Барои Мутахассисон Хориҷӣ
* Дараҷаҳои донишгоҳҳои хориҷӣ, Make-it-in-Germany, Портали Ҳукумати Федеролӣ Барои Мутахассисони Хориҷӣ

; Австрия
:

* Барасмиятшиносии тахассусҳои касбии хориҷӣ дар Австрия, Вазорати Тандурустии Занон
* Веб-Портали Berufsrecognition.at
* Нуқтаи тамос барои шахсони дорои тахассуси хориҷӣ (AST) 

## Маълумотҳои иловагӣ

Гурӯҳ:Муносибатҳои байналмилалӣ
Гурӯҳ:Ҷаҳонишавӣ
Муборакшо Табаруков

** Муборакшо Искандарович Табаруков **(тав. 01.02.1968, н. Дарвоз, ҷ\д Сағирдашт) омӯзгори география ва биология, номзади илмҳои география (2012).   
## Зиндагинома
Муборакшо Искандарович Табаруков хатмкардаи географияи ихтисоси география-биологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ. Солҳои 1995- 1998 шуъбаи аспирантураи ДДОТ ба номи Қ. Ҷӯраев (Ҳоло ба номи Садриддин Айнӣ)-ро хатм намудааст. Солҳои 1992-2002 ассистенти кафедраи географияи иқтисодӣ ва иҷтимоии факултети географияи ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ, аз соли 1998 раиси иттифоқи касабаи омӯзгорони факултети география, 2013-2014 ҷонишини декан оид ба таълимии факултет, 2002-2018 муаллими калони кафедраи географияи иқтисодӣ ва иҷтимоии факултет, аз соли 2020 мудири кафедраи географияи иқтисодӣ ва иҷтимоии факултети географияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣро ба уҳда дорад.
## Осор
* Табиатшиносӣ (олами атрфи мо) китоби дарсӣ барои синфи 4-уми муассисаҳои таҳсилоти умумӣ. Д., 2019; 
* Управление проектоми. Д., 2011; 
* Геоэкологическое состояние и перспективное развитие горно-санитарной охраны курортно – рекреационных ресурсов Республики Таджикистан (Автореферат). Д., 2014.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Ҷуғрофияшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми география
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Сафии Бустӣ

**Сафии Бустӣ** (? — қарни ХIII) — и қасидасаро ва донишманди форс-тоҷики дарбори Хоразмшоҳиён.

## Зиндагинома
Бино ба маълумоти Ризоқулихони Ҳидоят («Маҷмаъу-л-фусаҳо»): «Хоҷаи номдор ва фозили олимиқдор, шоири пухтатабъи ширингуфтори фасоҳатшиор» будааст. Якчанд қасидаҳои мадҳии ӯ, ки дар сабку услуби қасидасароии анъанавӣ гӯфта шудаанд, ба воситаи тазкираҳо то замони мо расидаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Футувватнома (Мавлоно Носирӣ)

«**Футувватнома**» () — асари Мавлоно Носируддини Сивосӣ, ки дар соли 1290 таълиф шудааст.

Масъалаҳои рафтору гуфтор, хулқу атвор ва тартибу низоми пайравони футувватро шарҳ медиҳад. «Футувватнома» баъди «Футувватнома»-и Аттор яке аз мукаммалтарин манзумаҳост.

Носирӣ асарашро дар пайравиии орифони бузург Ҷунайди Бағдодӣ, Абӯбакри Варроқ, Ибни Ҳорис ва дигар иншо кардааст. «Футувватнома» ҳамчун дастури ахлоқӣ барои ҷамъияти ҷавонмардон навишта шудааст. Он аз 882 байт иборат буда, дар баҳри рамал эҷод гардидааст.

Дар манзума шоир баробари шарҳи ҷузъҳои оини ҷавонмардӣ, ки дар тӯли қарнҳо дар байни мардуми Мовароуннаҳру Ҳуросон ва Осиёи Хурд маъмул буданд, маълумотҳои зиёди этнографиро низ гирд овардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Мавлоно Носирӣ

**Мавлоно Носируддини Сивосӣ** (; ? — қарни XIII) — и порсигӯй, муаллифи «Футувватнома» ва «Китобу-л-ишроқ».

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Сайҳун

**Сайхун** — шаҳрак дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров. Аз Сайхун то шаҳри Хуҷанд аз 18 км камтар. 

## Таърих
Шаҳрак дар 14 ҳазор гектар замини хушк воқеъ гардидааст. Асоси шаҳрак 24 марти соли 2015 гузошта шуд. 

## Аҳолӣ

## Иқтисод
 

## Эзоҳ

## Сарчашма
 

Гурӯҳ:Шаҳракҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров
Замбурӯғчой

**Занбурӯғчой** — нӯшокии гуворо ва маъруф.

Замбурӯғчойро аз медузомитсет (Medysomuces gisevi) ном занбӯруғ тайёр мекунанд. Медузомитсетро занбӯруғи лионӣ, занбӯруғи баҳрӣ, занбӯруғи ҳиндӣ, занбӯруғи ҷопонӣ, кваси баҳрӣ низ меноманд. Вай ҷисми ғафси яхнимонанди рангаш сафеди зарди ҷигарии гулгун буда, дар рӯи моеи ғизоӣ – чои ширин шино мекунад. Медузомитсет метавонад афзоиш ёфта, рӯи маҳлули ғизоиро пурра фаро гирад. Бинобар ин дар шароити истеҳсолот массаи он гоҳе ба 100 кг мерасад. Соли 250 то м. дар маъхази чиние номи З. сабт шудааст. Хитойиҳо онро мабдаи ҳаёт ва давои беҳсозандаи кори узвҳои ҳозима меҳисобиданд. Миёнаҳои асри 19 он дар Руссия низ маъмул гашт. Барои тайёр кардани З. бештар аз чойи сиёҳ ва шакар истифода мебаранд. Дар таркиби З. ду микроорганизми ҳамзист – занбӯруғҳои хамирмояшакл ва бактерияҳо мавҷуданд. Занбӯруғҳо шакарро ба спирт, ангидриди карбон ва бактерияҳо спирти этилро туршонида, ба асид (кислота)-и атсетат табдил медиҳанд. З. таъми нордон дорад. Онро дар шароити хона ба ин тарз таҳия мекунанд: банка (маъмулан 3-литра)-ро бо сода шуста, аз нисф зиёд чойи ширгарм ва қадре шакар (100 г шакар барои 900 мл чой) меандозанд. Занбӯруғ (ё як қисми он)-ро дар оби ҷӯшидаи ширгарм шуста, ба даруни банка мегузоранд. Сипас даҳони банкаро бо дока баста, дар ҷои гарм (бояд нури офтоб нарасад) нигоҳ медоранд. З. баъди як ҳафта тайёр мешавад. Пеш аз истифода З.-ро бо дока полидан лозим аст (занбӯруғро такроран истифода мебаранд). З. давои маҳвсозандаи бактерияҳост. Бинобар ин онро ҳангоми бемориҳои шадиди гулӯ, роҳи нафас ва милки дандонҳо тавсия медиҳанд. З. кори меъдаву рӯдаҳоро ба низом медарорад. Истеъмоли он хосса барои шахсони туршии меъдаашон паст муфид аст. З. барои табобати атеросклероз ва бемории ҳипертония манфиат дорад. З. холестерини хунро кам карда, барои муолиҷаи дарди сар, дарди дил, бехобӣ, қабзият ва бемориҳои рӯда нафъ дорад. Истеъмоли З. ба шахсони гирифтори бемории қанд ва туршии меъдашон зиёд мамнуъ аст. З.-ро барои муолиҷаи захмҳои фасоднок ва ҷои сӯхта низ истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Чой
Разии Астарободӣ

**Разиюддин Муҳаммад ибни Ҳасани Астарободӣ**, **Наҷмулаимма** () — наҳвӣ ва забоншиноси форс-тоҷик, муаллифи «Шарҳу-л-кофия» ва «Шарҳу-ш-шофия».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* عبد الكريم الأسعد. الوسيط في تاريخ النحو العربي. دار الشروق للنشر والتوزيع - الرياض. الطبعة الأولى. ص. 140-141
Шиҳобуддин Абусаиди Кирмонӣ

**Шиҳобуддин Абусаиди Кирмонӣ** () —  ва и форс-тоҷики қарни XIII, муаллифи китоби «Таърихи шоҳӣ».

## Эзоҳ
Шиҳобуддини Бадоунӣ

**Шиҳобуддини Бадоунӣ** (маъруф ба **Шиҳоби Маҳмара**, мутахаллис ба **Шиҳоб**) —  ва донишманди форсизабони Ҳиндустон да охири қарни ХIII ва аввали қарни ХIV.

## Зиндагинома
Дар назди падараш ва донишмандони замонаш илм омӯхтааст. Шиҳобуддини Бадоунӣ аа давраи ҷавонӣ ба тасаввуф майл намуда, пайрави силсилаи чиштия шуд.

Мувофиқи маълумоти маъхазҳои адабӣ Шиҳобуддини Бадоунӣ адиби сермаҳсул будааст, вале ҳамаи асарҳои у то замоин мо боқӣ намондаанд. Дар тазкираи «Арафот-ул-ошиқин»-и Тақии Авҳадӣ (а. 17) аз осори у тақр. 1000 байт оварда шудааст. Бештари ашъори боқимондаи Шиҳобуддини Бадоунӣ қасидаҳо мебошанд, ки мавзуъ ва мазмунҳои фалсафию ирфонӣ, андешаҳо оид ба олами ҳастӣ, зарурати накукорӣ ва хайру саховатро дар бар мегиранд. Шиҳобуддини Бадоунӣ донандаи моҳири санъатҳои бадеии назми классикии форс-тоҷик буд. Вай якчанд қасидаи маснуъ дорад, ки дар онҳо санъатҳои бадеии гуногунро устодона истифода кардааст.

Шиҳобуддини Бадоунӣ дар тарбияи адибони соҳибзавқ ва барқарор намудани пояи адабиёти форсизабони Ҳиндустон саҳми намоёне гузоштааст. Шоирони машҳури он давр Амир Хусрави Деҳлавӣ ва Зиёуддини Нахшабӣ аз ҷумлаи шогирдони у мебошапд. Аксар достонҳои «Хамса»-и Амир Хусравро Шиҳобуддини Бадоунӣ таҳрир намудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Алиев Г. Ю., Персоязычная литература Индии, М., 1968.
Zamonavi Media

**Zamonavi Media** — яке ширкатҳои продюсерӣ дар Тоҷикистон мебошад.

## Таърих

Аз соли 2020 Ширкати продюсерии «Zamonavi Media» ба як минбаре табдил ёфтааст, ки Набиҷон дар он андешаҳои худро дар соҳаи синамо амалӣ месозад ва лоиҳаҳои гуногун ва муваффақеро эҷод мекунад, ки дар байни тамошобинон садо медиҳад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ширкатҳои медиавӣ
Мастура Ортиқзода

**Мастура Ортиқзода** (*Ортиқова Мастура Ҷорубовна*; зод. 8 январи 1968, ҶШС Тоҷикистон) — коргардони театр, садогузор ва ҳунарпешаи театру синамо. Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2018). Узви Иттиҳодияи синамогарони Тоҷикистон (2009).

## Зиндагинома
Хатмкардаи бахши актиёри драма ва кинои фтаи театрии Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода (1989). Ҳунарпешаи театр-студияи «Полуостров» (1989—1991), ҳунарпешаи Театри Лоҳутӣ (аз соли 1991) мебошад. Дар филмҳои тоҷикӣ аз соли 1990 нақш офаридааст. Ҳамчунин, ба ҳайси ҳунарпешаи тарҷумон (дубляж) низ дар киностудияи «Тоҷикфилм» нақш мебозад.

## Театр
Дар намоишномаҳои Наргис дар «Тарсу»-и Н. Табаров, Модар дар «Роҳгумзада»-и Д.Убайдуллоев, Ситора дар «Афсонаҳои мӯйсафед»-и Н.Абдуллоев, Мастура дар «Драмаи миллат»-и С.Аюбӣ, Назокат дар «Суробҳо»-и Н. Табаров, Шарлотта дар «Дон Жуан»-и Ж. Б. Молйер, рӯбоҳ дар «Шерафган»-и Қ. Сатторӣ, Бону дар «Дод аз дасти Афандӣ»-и Ғ. Ашӯров, Модар дар «Ҳамсафар»-и Р. Қудратов, ҳамсоязан дар «Куҷо равонаем»-и Н. Абдуллоев, Устинова дар «Ҳисоби дӯстон дар дил»-и А. Островский, Смиралдина дар «Хизматгори ду хоҷа»-и К. Голдони, Наргис дар «Чодари найранг»-и Т. Аҳмадхонов, Дилоромхола дар «Бояд донем ва тавонем»-и А. Абдураҳмонов, ҳамсари заргар дар «Қиссаи ғамгину рангин»-и Т. Аҳмадхонов, «Дузди боинсоф», «Меҳмони нохонда», «Мусичаро напаронед»-и Н. Табаров нақш бозидааст.

## Синамо

### Бозигарӣ

* 1991 — Бародар
* 1998 — Парвози занбӯр
* 2009 — Қиёми рӯз 
* 2010 — Баррачаи хаёлӣ

### Коргардонӣ
Ба ҳайси коргардон бошад филмҳои «Қарзи виҷдон» ва «Фарзандони бегуноҳ»-ро ба тамошобинон пешкаш намудааст. Дар ҷодаи коргардонии дубляж низ ҳунари худро санҷидааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Шамсуддини Бухорӣ

**Шамсуддин Муҳаммади Вобкандӣ** () — ,  ва донишманди форс-тоҷик, шогирди Насируддини Тӯсӣ ва аз муаллифони «Зиҷи султонӣ».

## Зиндагинома
Шамсуддини Бухорӣ 11 июни соли 1254 дар Бухоро ба дунё омада, дар Расадхонаи Мароға ва шаҳри Табрез фаъолият кардааст. Шамсуддини Бухорӣ яке аз намоёнтарин донишмандони Расадхонаи Мароға буда, муаллифи «Зиҷи муҳаққақи Султонӣ» ба забони форсӣ аст, ки дар натиҷаи мушоҳидаҳои 40-солааш таълиф намудааст. Ӯ ҳамчунин ба осори Шамсуддини Самарқандӣ, Ҳаракӣ, Наҷмуддин Котибии Қазвинӣ, Маҳмуд Чағминии Хоразмӣ шарҳ навиштааст. Шамсуддини Вобакандии Бухорӣ аввалин мушоҳидаи худро, ки дар осораш омадааст 3 декабри соли 1272 дар Мароға гузаронда, баландии Моҳро чен кардааст. Ба ҷуз ин ӯ чанд қиронро, яъне баҳамойии сайёрагонро мушоҳида кардааст, ки охирони он қирони Муштарӣ ва Зуҳал дар солҳои 1305—1306 аст. Ӯ тавассути мушоҳидаҳои шахсӣ мехост, ки мутобиқатии маълумоти «Зиҷи Элхонӣ»-ро бо воқеият муайян кунад ва иштибоҳоти зиёдро муайян кард. Ӯ на танҳо аз «Зиҷи Илхонӣ» хабар дошт, балки «Ал-Маҷистӣ», анъанаҳои ситорашиносии ҳиндӣ ва чаҳор зиҷи исломиро истифода карда, камбудиву норасоиҳои онҳоро таҳлил кардааст.

Шамсуддини Бухорӣ ба ҷуз таҳияи зиҷ ба сохтани тақвим низ машғул шуда, Тақвими Хониро сохтааст, ки ҳатто дар асри 14 ситорашинос Абумуҳаммад Атои Самарқандӣ, ки дар хидмати сулолаи муғулии Юон дар Чин қарор дошт, аз рӯи ин тақвим зиҷи худашро тартиб додааст.

Бухорӣ устоди Григорий Хиониад (тақр. 1240 — тақр. 1320) ахтаршинос ва риёзидони бизонсӣ буд. Григорий Хиониад ҳангоми баргашт ба Рум ҳамроҳи худ китобҳои зиёдеро бо забони арабӣ ва форсӣ гирифта, баъдан онҳоро ба забони юнонӣ тарҷума кардааст. Аз ҷумла, «Зиҷи Элхонӣ» ва дигар осори Насируддини Тӯсӣ, «Зиҷи Санҷарӣ»-и Абдурраҳмони Хозинӣ, рисола дар бораи устурлоби Шамсуддини Бухорӣ. Ӯ бори аввал ба Аврупо аз Эрон устурлоберо бурд, ки новобаста аз арзи маҳал кор мекард. Маҳз тарҷумаи андешаҳои Насируддини Тӯсӣ дар бораи ҳаракати доираҳо, ки бо номи «ҷуфти Тӯсӣ» машҳур аст, баъдан барои инқилобӣ Коперник замина гузошт. Яъне Хиониад як пулҳои интиқоли дониш аз Осиёи Марказиву Эрон ба Аврупо гардид.

Шамсуддини Бухорӣ 3 ҳолати гирифти Офтобро пешгӯӣ кардааст: 30 январи 1283, 5 июли 1293 ва 28 октябри 1296. Ҳамчунин, дар таърих омадааст, ки Бухорӣ метавонист 15 гирифти пурраи Моҳро мушоҳида кунад, ва ҳадди аққал ӯ гирифти пурраи Моҳро дар 30 майи 1295 пешгӯӣ карда буд.

## Дастхатҳо
То замони мо се дастхати «Зиҷи муҳаққақи Султонӣ» омада расидааст, ки дар Китобхонаи Айя-София (№ 2694), Китобхонаи Улумӣ дар Язд (№ 546) ва Китобхонаи парлумон дар шаҳри Теҳрон (№ 6435) нигоҳдорӣ мешаванд.

## Эзоҳ
Shiba Inu

**Shiba Inu** (тикер: SHIB) — як криптовалютаи ғайримарказонидашуда аст, ки моҳи августи соли 2020 аз ҷониби шахси номаълум ё гурӯҳи шахсони алоҳида бо номи "Риоши" таҳия шудааст. Криптовалют ба номи Шиба Ину (柴犬), зоти саги ҷопонӣ, ки аз минтақаи Чубу сарчашма мегирад, номгузорӣ шудааст. Ин ҳамон зот аст, ки рамзи cryptocurrency Dogecoin аст, дар асоси meme Doge . Шиба Ину ҳамчун "меме-танга" тавсиф шудааст. Нигарониҳо дар бораи консентратсияи танга дар атрофи як ҳамёни ягона, ки миллиардҳо доллари токенҳоро назорат мекунанд ва инчунин хариди хашмгин аз ҷониби сармоягузорони чакана , ки аз тарси аз даст рафтани фоида мебошад .

Шиба Ину дар моҳи августи соли 2020 таъсис дода шуд ва ҳамчун "қотил Dogecoin" муаррифӣ шуд. 13 майи соли 2021 Виталик Бутерин ба Фонди кӯмаки COVID-криптои Ҳиндустон беш аз 50 триллион SHIB (ба маблағи зиёда аз 1 миллиард доллар) хайрия кард  .

Нархи криптовалют дар биржа дар аввали октябри соли 2021 ба таври назаррас боло рафт  . Дар давоми як ҳафта арзиши он 240% афзуд. Бо вуҷуди ин, дар аввали моҳи ноябр нарх паст шуд ва коҳишро идома дод ва дар охири моҳ тақрибан 55% арзиши худро аз даст дод .

## Ҳамчунин нигаред

* Мем танга
* Догекоин

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рамзнигорӣ
Гурӯҳ:Блокчейн
Садои Душанбе

«**Садои Душанбе**» — аз аввалин шабакаи радиоӣ дар кишвар ба ҳисоб меравад,ки ба пахши барномаҳои мустақим шурӯъ кардааст яъне заминагузори пайдоиши барномаҳои мустақим дар Тоҷикистон ба шумор меравад. Ин шабака бо ташаббуси собиқ раиси Кумитаи давлатии радио ва телевизион Сайф Раҳимзоди Афардӣ ва бо дастгирии Раиси шаҳри Душанбе Маҳмадсаид Убайдуллоев дар заминаи собиқ радиои шаҳрӣ 18 январи 1999 таъсис дода шудааст.

## Ҳадаф ва пахш
Барномаҳои «Садои Душанбе» дар тамоми қаламрави ҷумҳурӣ ва берун аз он 12 соат дар як рӯз мустақиман аз соати 8 то 20, баъдан то субҳгоҳон такроран садо медиҳанд. Тавассути «Садои Душанбе» 2 соат дар як рӯз барнома бо забони русӣ пахш мешавад. Дар «Садои Душанбе» ба барномаҳои иттилоотӣ бештар таваҷҷуҳ дода шуда, дар оғози ҳар ним соат хабарҳои тоза бо ду забон тоҷикӣ ва русӣ садо медиҳанд. Радио дорои барномаҳои иттилоотию таҳлилӣ низ мебошад. Барномаҳои «Суҳбат дар мавзӯи рӯз», «Оина», «Сайёра ва Замон», «Оила», «Муҳофизони Ватан», «Табобат», «Кӣ медонад?», «Як савол», «Ҳафт авранг», «Дар пайи истеъдодҳо», "Суфраи шом", "Барги сабз", "Ҷаҳони футбол" ва ғайра аз маҳбубияти шунавандагон бархурдоранд. Дар барномаҳои русӣ силсилагуфторҳои мусиқию фароғатӣ, тарбиявию таълимӣ ба мисли «Мысли вслух», «Здоровая семья», «Зеленая аптека», «Городские зарисовки», «Десять лучших звёзд» "День в истории" ва ғайра садо медиҳанд.

Радиои Садои Душанберо дар пайванди зерин метавон ба таври онлайн дар саросари ҷаҳон мустақиман гӯш кард:http://185.121.1.27:8000/sdushanbe 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Садои Душанбе // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 552. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Радиоҳои Тоҷикистон
Исмоили Ҷавҳарӣ

**Абунаср Исмоил Ҷавҳарии Форобӣ** (; ) — забоншинос ва донишманди арабизабони форс-тоҷик, муаллифи «Китобу с-сиҳоҳ фи-л-луға».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Book ''Arabic Lexicography: Its History, and Its Place in the General History of Lexicography'', by John A. Haywood, year 1965.
* 
*
Абдуллоҳ ибни Аҳмади Фарғонӣ

**Абдуллоҳ ибни Аҳмади Фарғонӣ** (; 891—1007) — муаррихи бузурги форс-тоҷик.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абдуллоҳ ибни Аҳмади Фарғонӣ // Донишномаи Сомониён ҷ. 1. —  : Нури маърифат, 2008
Абумуҳаммади Бофӣ

**Абумуҳаммад Бофӣ**, **Абдуллоҳ ибни Муҳаммад Бухории Хоразмӣ** (;? — 1008, Бағдод) — фақеҳи маъруфи шофеъӣ, ки дар адабиёти араб, илми наҳв, фасоҳату балоғат, шеър, хитоба, бадеҳагӯӣ ва ширинсуханӣ шуҳрат доштааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «بافی»، شماره۲۷۳
Маҷдуддавла

**Маҷдуддавла Абутолиб Рустам ибни Фахруддавла** (; ) — фармонравои Рай ва Ҳамадон (997‒1029) аз хонадони Оли Бӯя, писари бузурги Фахруддавлаи Дайламӣ ва бародари Шамсуддавлаи Дайламӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
*
Набиҷон Пирматов

**Набиҷон Пирматов** (тав. 17 декабри 1989, Қӯрғонтеппа) — ҳунарпеша, коргардон ва нависандаи синамои тоҷик аст.

## Зиндагинома
Набиҷон 17-уми декабри соли 1989 дар шаҳри Қӯрғонтеппаи вилояти Хатлони Тоҷикистон ба дунё омада, бо вуҷуди хоҳиши волидонаш ӯро ҳамчун додситонӣ ё табиб дидан дӯстдори ашаддии синамо ва ҳунар шуд.

## Фаъолият
Набиҷон пас аз хатми литсейи рақами 1-и зодгоҳаш, ки ба насиҳати падару модараш гӯш дод ва барои дохил шудан ба факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба Душанбе рафт, Набиҷон аз орзуи бахши синамо шудан даст накашид. Ҳангоми таҳсил дар як студияи истеҳсоли DVD-и филмҳо кор мекард ва ин ба ӯ имкон дод, ки ба олами синамо наздиктар шавад ва аз рушди он пайгирӣ кунад.

## Синамо
Набиҷон пас аз бомуваффақият хатми донишгоҳ дар соли 2012 бо факултаи ҳуқуқшиносӣ ниҳоят тасмим гирифт, ки ба ҳаваси худ пайравӣ кунад ва зиндагиашро бо синамо пайваст кунад. Соли 2014 аз рӯи сенарияи худ комедияи Арӯсӣ замонавӣ-ро офарида, дар он нақши асосиро низ бозидааст. Филм яке аз маъруфтарин филмҳои синамои тоҷик гардид. 

Солҳои минбаъда Набиҷон Пирматов фаъолияти синамогарии худро идома дода, дар киностудияи «Тоҷикфилм» кор карда, идомаи филми мазҳакавии «Арӯсӣ замонавӣ» ва дигар лоиҳаҳоро таҳия кардааст.

Ширкати продюсерии Zamonavi Media ба як минбаре табдил ёфтааст, ки Набиҷон дар он андешаҳои худро дар соҳаи синамо амалӣ месозад ва лоиҳаҳои гуногун ва муваффақеро эҷод мекунад, ки дар байни тамошобинон садо медиҳад.

## Унвону ҷоизаҳо

## Пайвандҳо
* Zamonavi Media

## Эзоҳ
Абулҳасан Алӣ

**Абулҳасан Алӣ ибни Маъмун** (; ) — ҳокими Оли Маъмун дар Хоразм (997‒1008).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ибни Лайс

**Абуҷӯд Муҳаммад ибни Лайс** (; ? — 1009) —  ва и форс-тоҷик, ҳамзамони Абурайҳони Берунӣ.

## Эзоҳ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Abu al-Jud». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ مه ۲۰۱۷
Иброҳим ибни Ҷабраили Хуҷандӣ

**Иброҳим ибни Ҷабраили Хуҷандӣ** (; ? — қарни ХI) — муҳандис ва меъмори тоҷик дар аҳди Сомониён.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* مهدوی، سید مصلح‌الدین، اعلام اصفهان، ج۱، ص۶۴.
Баҳоуддавла

**Баҳоуддавла**, **Абунасри Фирӯз** (; ) — фармонравои Форс (998‒1012) аз хонадони Оли Бӯя.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Bosworth, C. E. (1975). «Iran under the Būyids». In Frye, Richard N. (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 250—305. ISBN 0-521-20093-8.
* Donohue, John J. (2003). The Buwayhid Dynasty in Iraq 334 H./945 to 403 H./1012: Shaping Institutions for the Future. Leiden and Boston: Brill. ISBN 90-04-12860-3.
* Houtsma, M. Th (1905). First Encyclopaedia of Islam: 1913—1936. BRILL. pp. 1-42. ISBN 9789004097964.
* Kennedy, Hugh (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Second ed.). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7.
Абуабдуллоҳ Ҳокими Нишопурӣ

**Абуабдуллоҳ Ҳокими Нишопурӣ**, **Муҳаммад ибни Абдуллоҳи Нишопурӣ** (; 933, Нишопур — 1014, ҳамон ҷо) — муҳаддис, фақеҳи шофеъӣ ва таърихнигори форс-тоҷик, муаллифи «ал-Мустадрак ила-л-Саҳеҳайн», «Таърихи Нишопур», «ал-Арбаъин», «ал-Мадхал ила-л-Саҳеҳ» ва «Иллалу-л-ҳадис».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Bulliet, Richard (1970). «A quantitative approach to medieval Muslim biographical dictionaries». Journal of the Economic and Social History of the Orient. 13 (1): 195—211. doi:10.1163/156852070X00123. The great Ash’ari theological school was flourishing under Abu at-Tayyib as-Su’laki (d. 398), Ibn Furak (d. 406), al-Hakim an-Naisaburi (d. 405) and Abu Ishaq al-Isfara’ini
* «Ahl al-Sunna: The Ash’aris — The Testimony and Proofs of the Scholars». almostaneer.com.
* Constructive Critics, Ḥadīth Literature, and the Articulation of Sunnī Islam, By Scott C. Lucas, pg. 98
Абулаббос Фазл ибни Аҳмади Исфароинӣ

**Абулаббос Фазл ибни Аҳмади Исфароинӣ** (; ) — дабири охири аҳди Сомониён ва вазири султон Маҳмуди Ғазнавӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Bosworth, C. E. (1975). "The early Ghaznavids". In Frye, R. N. (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 162–198. ISBN 0-521-20093-8.
* Bosworth, C. E. (1983). "Abu'l-Ḥasan Esfarāʾīnī". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Volume I/3: Ablution, Islamic–Abū Manṣūr Heravı̄. London and New York: Routledge & Kegan Paul. pp. 303–304. ISBN 978-0-71009-092-8.
* Bosworth, C. E. (2001). "Ghaznavids". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Volume X/6: Germany VI–Gindaros. London and New York: Routledge & Kegan Paul. pp. 578–583. ISBN 978-0-933273-55-9.
* Khatibi, Abolfazl; Cooper, John (2014). "Abū al-ʿAbbās al-Isfarāyinī". In Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett (eds.). Encyclopaedia of Islam (3rd ed.). Brill Online. ISSN 1873-9830.
Абулаббоси Маъмун

**Абулаббоси Маъмун**, **Маъмуни II** (; ) — севумин фармонравои Хоразм аз Оли Маъмун (1009—1017), писари Маъмун ибни Муҳаммад. Ӯ бо хоҳари Маҳмуди Ғазнавӣ, Ҳуррия Алхалҷӣ издивоҷ кард.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Bosworth, C. Edmund (1984). «ĀL-E MAʾMŪN». Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 7. C. Edmund Bosworth. pp. 762—764.
Абулҳорис Муҳаммад ибни Маъмун

**Абулҳорис Муҳаммад ибни Маъмун ибни Муҳаммад** (; ) — охирин ҳокими Оли Маъмун дар Хоразм (1017), писари Абулҳасани Алӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Абулқосими Насрободӣ

**Абулқосим Иброҳим ибни Муҳаммади Насрободӣ** (; ) — донишманди ислом, муҳаддис ва яке аз бузургони сӯфияи Хуросон, устоди Абуалии Даққоқ.

## Эзоҳ
Абуалии Даққоқ

**Абуалӣ Ҳасан ибни Муҳаммад** **Даққоқи Нишопурӣ** (; ? — 1014, Нишопур) — донишманди ислом, зоҳид, сӯфӣ ва орифи форс-тоҷик, шогирди Хазро, Қаффол ва Абулқосими Насрободӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* دکتر مهدی دهباشی و دکتر سید علی اصغر میرباقری فرد. تاریخ تصوف (جلد ول) سیر تطور عرفان اسلامی از آغاز تا قرن ششم هجری. سمت، ۱۳۹۴. ۱۲۷. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۰۲-۰۲۴۹-۱.
Абулқосим Ҳасан ибни Ҳабиби Нишопурӣ

**Абулқосим Ҳасан ибни Ҳабиби Нишопурӣ** (; ? — 1015) — қорӣ, воиз, муфассир, муаррих ва наҳвии шофеъимазҳаб, муаллифи «Тафсиру-л-нишопурӣ-ал-қадим» ё «Тафсири Қуръони маҷид» ва «Ақоиду-л-маҷонин».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абулқосим Ҳасан ибни Ҳабиби Нишопурӣ // Донишномаи Сомониён ҷ. 1. —  : Нури маърифат, 2008
Зардчаи кирмак

**Зардчаи кирмак** — яке аз касалиҳои вирусии хатарноки кирмина ва зочаи кирмакҳои абрешими тут ва булут.

Манбаи асосии паҳншавии ангезандаи зардчаи кирмак кирминаҳои касал мебошанд. Фавти зиёди кирминаҳо аз зардчаи кирмак бисёр вақт то давраи оғози пилатанӣ ба мушоҳида мерасад. Ҷисми кирминаи касал кӯтоҳи варамида аст; пӯсти он зуд дарида, аз он ҳемолимфаи сафедтоб мешорад. Ҳангоми дар давраи зоча (ғумбак)-ӣ фавтидани кирминаҳо аз пилае, ки дар назди гӯш афшонда мешавад, садои ба пилаи солим хос намеояд (онро пилаи «кар» меноманд). Зардчаи кирмак муолиҷаи махсус надорад. Бо мақсади пешгирии Зардчаи кирмак гандзудоии кирмакхона ва асбобу анҷоми он, ба кирмак додани ғизои серангиштоб, фароҳам овардани ҳарорати мусоид барои ғизодиҳӣ ва ғ. зарур мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бемориҳои вирусӣ
Ойдинҷик (Мерсин)

**Ойдинҷиқ** () — шаҳр ва ноҳия  дар вилояти Мерсин (Туркия).

## Таърих

## Пайвандҳо
* Официальный сайт района

Гурӯҳ: Ноҳияҳои Мерсин
Ойдинҷик

**Ойдинҷик** — топоним:

## Туркия
* Ойдинҷик — шаҳр ва ноҳия дар вилояти Йузғот.
* Ойдинҷик — шаҳр ва ноҳия дар вилояти Мерсин.
Муҳаммадсалим Усманов

**Муҳаммадсалим Бозорович Усманов **(тав. 26.01.1986, д. Панҷрӯди н. Панҷакент) — муаллими фанни химия, номзади илмҳои химия (2015), дотсент (2020).  
## Зиндагинома
Солҳои 2003–2008 дар факултети химияиДонишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ таҳсил кардааст. Солҳои 2008 – 2012 мудири кабинети таълимӣ, солҳои 2012-2014 ассистент, 2014 – 2015 муаллими калон, 20015 – 2018 мудири кафедра, 2017 – 2020 и.в. дотсенти кафедраи кафедраи технология ва экологияи химиявии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Аз соли 2018 то ҳол декани факултети химияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ мебошад. Оид ба политермаи мувозинатҳои фазагӣ ва ҳалшавандагии системаи Na, Ca//SO4, CO3, F – H2O дар ҳарорати 50 ва 75оС тадқиқоти илмӣ мебарад. Муаллифи зиёда аз 60 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ, 3 барномаи таълимӣ, 1 монография ва 2 дастурӣ таълимӣ мебошад.
## Осор
* Строение диаграмми растворимости системи Na, Са//SO4, СО3-H2O при 00С (ҳаммуаллиф). Журнал неорганической химии РАН. 2016, Т 61, № 5, стр. 683-688; 
* Solubility in the Na, Ca//SO4, CO3-H2O system at 00C (ҳаммуаллиф). Russian Journal at inorganic chemistry, 2016, vol. 61, № 5, pp. 651-656; Structure of solubility diagram of the quaternary Na, Ca//SO4, CO3-H2O water-salt system at 25 0C (ҳаммуаллиф). Austrian Journal of Technical and Natural Sciences. – Vienna, 2016. № 9-10. PP. 83-90; 
* Фазовие равновесия системи K, Mg//SO4, CO3 – H2O при 250С (ҳаммуаллиф). Международний научний журнал Символ Науки №7, 2018. с. 11-14; Фазовие равновесия в системе Na, Ca // SO4, CO3, F– H2O при 50оС (ҳаммуаллиф). Душанбе – 2018. Доклади АН РТ № 7 – 8 стр. 651-657; 
* Растворимость системи Na, Са||SO4, СО3-H2O при 50°С (ҳаммуаллиф). ХХI Менделеевского съезда по общей и прикладной химии, Санкт - Петербург 2019, Т. 3. стр. 146; 
* Phase equilibria in the Na, Ca// SO4, F– H2O system at 50°C. // International Conference “Scientific research of the SCO countries: synergy and integration» Part 2: Participants’ reports in English. October 14, 2019. Beijing. Р. 208-213; 
* Phase equilibria in the Na, Ca// SO4, F– H2O system at 75°C. East European Scientific Journal. Warsaw, Poland 3 (55), 2020 part 1. Рр. 70-72; 
* Синтези ғайриорганикӣ (дастури таълимӣ). Д., 2019; 
* Химияи муҳити зист (дастури таълимӣ). Д., 2020.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*

Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Насрулло Тӯйчизода

мини|Насрулло Тӯйчизода
**Насрулло Тӯйчизода **() — омӯзгори фалсафа, олим. Аълочии матбуоти Тоҷикистон ва Аълочии фарҳанги Тоҷикистон.  
## Зиндагинома
Насрулло Тӯйчизода хатмкардаи факултаи фарҳангшиносии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (2010) ва дорои дараҷаи илмии магистрӣ дар бахши Сиёсати Ҳамкории байналмилалӣ Донишгоҳи Осиё ва Уқёнуси Ороми Ритсумейкан бо ихтисоси туризм ва меҳмондорӣ (2024) Ҷопон мебошад. Соли 2019 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Телевидение как вид экранной культуры и его роль в трансформирующемся обществе(на примере таджикского телевидения)» таҳти роҳбарии д.и.ф. Саъдулло Раҳмов, ҳимоя намуд. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон буда, фаъолияти журналистии худро дар нашрияҳои “Лочин», “Чархи гардун» ва маҷаллаи илмӣ-оммавии “Илм ва ҳаёт» идома додааст. 

Соли 2011 пас аз ғолибият дар барномаи табодули фарҳангии “Open 725 World» ба Иёлати Калифорнияи ИМА сафар намуда, таҷрибаомӯзӣ намудааст. Инчунин, иштирокчии “Мактаби файласуфони ҷавон»-и Академияи улуми Русия дар шаҳри Москва мебошад. Мақолаҳои илмияш дар маҷаллаҳои илмии Тоҷикистон, Озарбойҷон, Русия ва Казоқистон нашр шудааст. Ба нишонҳои соҳавии Аълочии матбуоти Тоҷикистон ва Аълочии фарҳанги Тоҷикистон мушарраф шудааст. Аз соли 2019 ба ҳайси муаллими калон дар кафедраи фалсафаи фарҳанги Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор мекунад.
## Эҷодиёт
Муаллифи маҷмӯаи ашъори бачагона «Таронаи чашмасор» Хуҷанд, 2000; «Қиссаи оҳуча». Хуҷанд, 2002 ва маҷмӯаи мақолаҳои солҳои мухталиф дар нашриёти даврӣ ба табъ расида бо номи «Дунёи соҳибдилон». Душанбе,2020 мебошад.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Зардхок

**Зардхок** — хоке, ки зери дарахтони паҳнбарги ҷангали субтропикии серрутубат асосан аз варақсангҳои гилӣ ва маҳсули бодлесии ҷинсҳои сахт ба вуҷуд меояд.

Ранги зард аз ҳисоби дар таркиби он мавҷуд будани гидрати оксиди оҳан зоҳир мешавад. Ғафсии умумии қабати хокии зардхок 30- 70 см-ро ташкил медиҳад. Чор намуди зардхокро фарқ мекунанд: хоки зард, хоки зарди хокистартоб, зардхоки глеевӣ, зардхоки глеевии хокистартоб. Зардхок дар Хитой, қисми ҷанубии ИМА, ҷанубу шарқии Австралия, Зеландияи Нав, ғарби Гурҷистон, Абхозистон, минтақаҳои наздисарҳаддии шаҳри Сочии Русия ва Ленкорани Озарбойҷон масоҳатҳои бузургро ишғол мекунад. Асосан, барои парвариши ангур, боғҳои ситрусӣ ва сабзавот истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Заминшиносӣ
Ойдинҷик (Йузғот)

**Ойдинҷик** () — шаҳр ва ноҳия дар қисмати марказии Туркия, дар ҳудуди вилояти Йозгат.

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Йузғот
Зарпеша

**Зарпеша** () — **гули зарпоша**, **чойкаҳак**, як навъ рустании бисёрсола.

## Нашъу намо
Аз 30 то 90 см қад мекашад. Серпоя, сабзи кабудтоб, бӯрранг. Баргаш дарозрӯя (дарозиаш 1-3 см, бараш 0,2-0,8 см), нештаршакл. Хӯшагулаш ҷорубак, сергул. Гулаш сафедтоб ё зарди тилоранг (моҳҳои май — июл мешукуфад). Ғӯзааш дорчинӣ. Зарпеша дар Марокаш, Испания, Эрон, Туркия, Қрим, Арманистон, Озарбойҷон ва Осиёи Марказӣ мерӯяд. Дар Тоҷикистон дар мавзеъҳои ҷангалзори гармсер ва паҳнбарг, марғзор, нишебии қаторкӯҳи Қурама, Туркистон, Ҳисору Дарвоз, навоҳии Сирдарё (дар баландии 1400—2700 м аз с.б.) мерӯяд.

## Хусусиятҳои шифоӣ
Зарпеша гиёҳи доруист. Дар давраи гулшукуфт баргу шохчаҳои тарраки онро ғундошта даста мебанданд ва дар ҷои соя ва шамолрас мехушконанд. Баргу пояи тари он бӯи баласон карда, андаке талхмазза аст. Онро то 3 сол нигоҳ доштан мумкин аст. Дар таркиби баргу пояи Зарпеша 8-18 % моддаҳои даббоғӣ, 1,5-2 % флавоноидҳо, 0,15- 0,17 мг% витамини С, 5-7,5 мг% каротин, 0,1-0,3 % равғани эфир, 7-9 % қанд, 6-8 % луоб, 15-16,5 % сапонин, зифт ва асидҳои органикӣ мавҷуд аст.
Табибони мардумӣ нақеи Зарпешаро барои муолиҷаи газак ва захми меъда, исҳол, дарунравӣ, бавосир, бемориҳои гурдаву ҷигар, тарбод ва ғ. ба кор мебаранд. Чойи гули он барои рафъи зардпарвин ва ҷӯшоби баргу пояаш барои табобати реши ҷигар муфид аст. Дар ҳолати хуншории милки дандонҳо бо Зарпеша даҳонро обгардон мекунанд

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Гиёҳон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ
Аббос ибни Шит

**Аббос ибни Шит** (; ) — малики дудмони Ғуриён (1035—1060), ҷонишин ва бародарзодаи Абуалӣ ибни Муҳаммад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Ғуриён
Ғайратулло Файзуллоев

**Ғайратулло Фатҳуллоевич Файзуллоев **(тав. 1.11.1983, д. Сарикутали ҷамоати деҳоти Чорбоғи н. Варзоб), омӯзгори фанни фалсафа, номзади илмҳои фалсафа (2019). 
## Зиндагинома
Ғайратулло Файзуллоев хатмкардаи ДИТ- и ба номи Имом Аъзам (2010), магистри Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ  (2010- 2012), аспирант ва муаллими калони кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (аз соли 2012). Дар мавзуи «Хусусиятҳои омӯзиши гносеологии «Ихвон – ус – сафо»« (ҷанбаи фалсафӣ ва мазҳабӣ) рисола ҳимоя кардааст. Муаллифи зиёда аз 20 мақолаи илмӣ ва илмӣ- оммавӣ. 
## Осор
* Хусусиятҳои омӯзиши гносеологии «Ихвон – ус – сафо» (ҷанбаи фалсафӣ ва мазҳабӣ). Д., 2021;
* Дастури таълимӣ аз фанни фарҳангшиносӣ.Д., 2021.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Муҳаммадиев

* Маҳмадалӣ Муҳаммадиев
* Муҳсин Муҳаммадиев
* Санъат Муҳаммадиев
* Фазлиддин Муҳаммадиев
* Шавқат Муҳаммадиев
* Ҳомид Муҳаммадиев

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Мирзоева

* Адиба Мирзоева
* Гулбаҳор Мирзоева
* Зӯҳро Мирзоева
* Матлюба Мирзоева

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Мирзоев

* Абдулғанӣ Мирзоев
* Абдусаттор Мирзоев
* Акбар Мирзоев
* Барот Мирзоев
* Беҳрӯз Мирзоев
* Муслиҳиддин Мирзоев
* Ниёз Мирзоев
* Давлаталӣ Мирзоев
* Мелик Мирзоев
* Рустам Мирзоев
* Собир Мирзоев

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Олимҷон Маҳмудов

** Олимҷон Раҳматҷонович Маҳмудов  **(тав. 9.03.1968, н. Б. Ғафуров), омӯзгор номзади илмҳои таърих, дотсент
## Зиндагинома
Соли 1992 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро   хатм кардааст. Ихтисос муаллими таърих ва ҷомеашиносӣ, методист оид ба корҳои тарбиявӣ. 
* Солҳои 1991-1992 Омӯзгори фанни таърих дар ММТҲ №23 ноҳияи Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 1992-2003 Муаллими кафедраи таърихи нав ва навтарини тоҷикон
* Солҳои 1999-2003 Муовини декан оид ба тарбияи факултети таърих 
* Солҳои 2003-2010 Сармуаллими кафедраи таърихи халки тоҷики ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2005-2010 Муовини декан оид ба таълими факултети таърих ва ҳуқуқ
* Солҳои 2010-2013 Муовини Сардорираёсати таълими ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров
* Январ 2013 - 26.09.2013 декани факултети таърих ва ҳуқуқи ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2011-2015 дотсенти кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи факултети таърих ва ҳуқуқ
* аз апрели 2015 то ҳол Мудири кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи факултети таърих ва ҳуқуқ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

## Пайвандҳо
Кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ. Маҳмудов Олимҷон Раҳматҷонович

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Мамлакат Раҳматова

** Мамлакат Саидумаровна Раҳматова ** (тав. 6.09.1967, шаҳри Хуҷанд), омӯзгор, номзади илмҳои таърих, дотсент
## Зиндагинома
Соли 1989 факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос Омӯзгори таърих ва ҷомеашинос

* Солҳои 1989 -1991 Омӯзгори мактаби миёнаи №21 шаҳри Хуҷанд
* Солҳои 1991-1993 Омӯзгори мактаби миёнаи №11 шаҳри Хуҷанд
* Солҳои 1993-1996 Омӯзгори мактаби миёнаи №7 шаҳри Хуҷанд
* Солҳои 1996-1999 Омӯзгори кафедраи Фалсафаи маданияти Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 1999-2002 Омӯзгори кафедраи Археология ва этнографияи халқи тоҷики ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2002-2015 Муаллимаи калон, дотсенти кафедраи Таърихи Ватани ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2014-2015 Иҷрокунандаи мудири кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* аз 2015 то ҳоло Дотсенти кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 

## Пайвандҳо
Кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ. Раҳматова Мамлакат Саидумаровна

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Усто Ҷаҳонов

** Усто Ҷаҳонов **(тав. 20.06.1941, вилояти Фарғона, Ӯзбекистон), омӯзгор номзади илмҳои таърих, дотсент
## Зиндагинома

Соли 1994 факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро  хатм кардааст. Ихтисос муаррих, этнограф
* Солҳои 1959-1963 Коргари комбинати абрешими шаҳри Ленинобод (Ҳоло Хуҷанд) 
* Солҳои 1966-1970 Асситенти кафедраи таърихи Донишгоҳи давлати омӯзгори Ленинобод ба номи С.М. Киров  
* Солҳои 1971-1984 Сармуаллими кафедраи таърихи СССР –и Донишгоҳи давлати омӯзгори Ленинобод ба номи С.М. Киров
* Солҳои 1971-1984 Сармуаллими кафедраи таърихи СССР –и Донишгоҳи давлати омӯзгори Ленинобод ба номи С.М. Киров
* Солҳои 1984-1999 Дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷики ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 1999- 2011 Дотсенти кафедраи Археология ва этнографияи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 
* Солҳои 1993-2003 ҷонишини декан оиди корҳои илмӣ
* Солҳои 2011-2013 Мудири кафедраи Методикаи таълими таърих ва Ҳуқуқ
* аз 2011 то ҳоло профессори кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 

## Пайвандҳо
Кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ. Усто Ҷаҳонов

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Файзуллоев

* Бобоқул Файзуллоев
* Беҳзод Файзуллоев
* Ибодулло Файзуллоев
* Неъматҷон Файзуллоев
* Ғайратулло Файзуллоев

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Абуалӣ ибни Муҳаммад

**Абуалӣ ибни Муҳаммад** (; қарни X, Ғур — 1035) — малики дудмони Ғуриён (1011–1035), писари Муҳаммад Сурӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Ғуриён
Фаррух Ҳусейнов

**Фаррух Раҳимович Ҳусейнов  **(тав. 14.08.1987, ш.Хуҷанд), омӯзгор номзади илмҳои таърих.
## Зиндагинома
Соли 2010 факултети таърих ва ҳуқуқиДонишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос, муаллими таърих ва ҳуқуқ
* Солҳои 2010-2014 Омӯзгори фанни таърих ва ҳуқуқи МТМУ №20 шаҳри Хуҷанд
* Солҳои 2013-2016 Аспиранти ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров
* Солҳои 2016-2017 Омӯзгори кафедраи таърих ва ҷомеашиносии Колеҷи омӯзгории ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров
* Аз сентябри соли 2017 то ҳол Муаллим, муаллими калони кафедраи таърихи умумӣ
* Аз сентябри соли 2018 то ҳол муовини декан оид ба илм ва инноватсияи факултети таърих ва ҳуқуқ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 
* 
## Пайвандҳо
Кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ. Фаррух Раҳимович Ҳусейнов
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Абдурасул Ҳомидов

** Абдурасул Абдуқодирович Ҳомидов **(тав. 2.11.1962, ноҳияи Ҷаббор Расулов) — омӯзгор, номзади илмҳои таърих.
## Зиндагинома
Соли 1985 факултаи таърихи Донишгоҳи давлати омӯзгори Ленинобод ба номи С.М. Кировро хатм кардааст. Ихтисос, таърих ва педагогика.
* Солҳои 1985-2003 — омӯзгори фанни таърих ва ҳуқуқ МТМУ №19 ноҳияи Ҷабор Расулов
* Солҳои 2003-2017 — сармуаллими кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ
* Аз августи соли 2017 то ҳоло — муаллими калони кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 

## Пайвандҳо
Кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ. Ҳомидов Абдурасул Абдуқодирович

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Шафоат Ҳошимова

** Шафоат Файзуллоевна Ҳошимова **(тав. 26.03.1974, ноҳияи Ғафуров) — омӯзгор номзади илмҳои таърих.
## Зиндагинома
Соли 1996 факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос, муаррих, муаллими таърих ва ҷомеашинос
* Солҳои 1996-2006 муаллимаи фанни таърих ва ҳуқуқи МТУ № 26 ноҳияи Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2006-2007 Муаллими кафедраи Фалсафаи ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2007-2008 сарлаборанти кафедраи Таърихи умумии ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2008-2010 муаллимаи кафедраи Таърихи умумии ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2011-2017 Муаллимаи калони кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* аз апрели соли 2017 то ҳоло номзади илмҳои таърих, муаллимаи калони кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров  

## Пайвандҳо
Кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқ. Ҳошимова Шафоат Файзуллоевна

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Анас ибни Молик

**Абу Ҳамза Анас ибни Молик ан-Наҷари ал-Хазраҷ** (   , Ясриб, нимҷазираи Араб - ,  ) - саҳоба ва ғуломи паёмбар Муҳаммад Салалоҳу Алайҳи ва саллам.  Ӯ аз қабилаи Хазраҷи Мадина буд. Яке аз онҳое, ки бештар ҳадис ривоят кардаанд.
Ҳиссача (дастури забон)

Ҳиссачаҳо ҳиссаи номустақили нутқ буда, ба фикри гуфташуда муносибати гӯяндаро мефаҳмонанд. Онҳо барои ифодаи тобишҳои гуногуни маъноии калима, ибора ва ҷумла хизмат мекунанд.

Донишҷӯи институти педагогии Давлати Термез.Соҳа Математика ..Информатика.Диёр Воҳидов
Миралии Ҳиравӣ

**Миралии Ҳиравӣ** (; ) —  ва хаттоти маъруфи форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Ҳирот таваллуд шуда, ҳамон ҷо таҳсили илм намуд ва дар ҳунари хаттотӣ шӯҳрат ёфт. Писари Мирбоқири Ҳиравии мулаққаб ба Зулкамолайн. Миралии Ҳиравӣ ҳунари хаттотиро аз шогирд ва домоди Султоналии Машҳадӣ — Зайнуддини Маҳмуд омӯхтааст. Ба дарбори султон Ҳусайни Бойқаро омад. Дӯстмуҳаммад дар «Ҳолоти хунарварон» ӯро Камолуддини Мирҷои маъруф ба Алиулҳусайнӣ номида қайд мекуиад, ки бо номи Миралии Ҳиравӣ, Алиулкотиб, Алӣ низ имзо мекардааст. Инчунин унвони Султонӣ ва Котибу-с-султонӣ низ гирифта будааст. Миралии Ҳиравӣ солҳои зиёд дар Ҳирот ба китобат, қитъанигорӣ ва мураққаъороӣ машғул буда, бо роҳбарии ӯ гуруӯҳ калони котибоиу хушнависон осори гузаштагону муосиронро китобат ва ҷамъоварӣ менамуданд. Бо Ҷомй ва Навоӣ дӯстӣ дошт. Соли 1529 Убайдуллоҳхони Шайбонӣ Ҳиротро забт намуда, Миралии Ҳиравиро дар қатори як гурӯҳ ҳунармандон ба Бухоро бурд. Дар Бухоро Миралии Ҳиравӣ ба китобат машғул шуд ва муаллими писари Убайдуллоҳхон — Абдулазизхон таъин гардид. То поёни умр дар Бухоро монд. Солҳои охири умр чашмаш камнур шуда буд. Қабраш дар паҳлуи мазори Сайфуддини Бохароӣ воқест. Миралии Ҳиравӣ махсусан дар навиштани настаълиқ моҳир буда, аз ҳамаи хаттотони асри хеш, ҳатто аз Султоналии Машҳадӣ бартарӣ дошт. Миралии Ҳиравӣ Дар Бухоро роҷеъ ба усулу қоидаҳои хушнависӣ бо номи «Мидоду-л-хутут» рисолае таълиф кардааст. Аз намунаҳои китобати Миралии Ҳиравӣ мураққаъ иборат аз даҳ қитъа, «Гулу наврӯз»-и Хоҷуи Кирмонӣ, «Бӯстон»-и Саъдии Шерозӣ (дорой чор за мимаи манзаравии дурнамо порспективӣ. Машҳад), «Темурнома»-и Ҳотифӣ (Машҳад), «Сабҳату-л-аброр»-и Ҷомӣ (1522) ва чандин қитъа дар китобхонаҳои дуньё нигоҳ дошта мешаванд.

Шогирдони зиёдеро тарбия кардааст, ки Мирмуҳаммади Боқир (писараш), Мирҳусайни Бухороӣ, Маъсуми Бухоpoӣ, Мирмуҳаммади Самарқандӣ, Мираки Бухароӣ, Султонмаҳмуди Ҳиравӣ машҳуртарини онҳоянд. Шеър низ менавиштааст, чанд намунаи ашъораш боқӣ мондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Молики Дайламӣ

**Мавлоно Молики Дайламӣ** (; ) — хушнавис, настаълиқнавис, котиб ва и форс-тоҷик

## Зиндагинома
Молики Дайламӣ навиштани хатҳои сулсу насхро аз падараш омӯхтааст. Молики Дайламӣ дар навиштани ин навъи хат чунон моҳир шуд, ки хати ӯ хатто аз хати Ёқути Мустаъсимӣ кам фарқ мекардааст. Баъдтар аз рӯи навиштаҳои Миралии Ҳиравӣ хати настаълик ва дигар навъҳои онро мукаммал омӯхт. Илмҳои машҳури замонаш, аз ҷумла сарфу наҳв, маонӣ, баён, мантиқ, риёзиёт ва ҳикматро назди Хоҷа Ҷамолуддин Муҳаммади Шерозӣ аз худ кардааст. Рустамалӣ, Ҳофиз, Бобоҷон, Ҳусайни Табролӣ, Шоҳмаҳмуди Машҳадӣ ва Кутбуддини Яздӣ аз шогирдони Молики Дайламӣ будаанд. Ӯ муддате дар хизмати Ибрҳиммирзоӣ Сафавӣ буд. Аз осори хаттотии ӯ як муракқао маҳфуз мондааст (китобхонаи Истамбул), ки бо дастур ва сарварии Молики Дайламӣ ҷамъоварӣ ва саҳҳофӣ шудааст. Oн осори беҳтарин хушнависон ва мусаваирону тазхиби музаҳҳибони асрҳои 9-10-ро дар бар гирифтааст. Дебочаи ин мураққаъ ба қалами Молики Дайламӣ тааллуқ дорад. Ҳамчунин рисолаи «Ҳусн ва дил»-и Фаттоҳи Нишопурӣ (1548) ва як қитъа (1562) дар Китобхонаи оммавии ба номи Салтыков-Щедрини Ленинград маҳфузанд. Намунаи осори хаттотии ӯ дар дигар китобхонаҳои ҷаҳон низ дида мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Латоифу-т-тавоиф

«**Латоифу-т-тавоиф**» () — китобест ба забони форсӣ дар сабки адабиёти достонӣ, навиштаи Фахруддин Алии Сафӣ.

«Латоифу-т-тавоиф» дар пайравии «Ҷавомеъу-л-ҳикоёт»-и Муҳаммад Авфии Бухороӣ, «Ахлоқу-л-ашроф» ва «Рисолаи дилкушо»-и Убайди Зоконӣ ва амсоли онҳо таълиф гардида, дорои хусусиятҳои хоси худ мебошад. «Латоифу-т-тавоиф» ва тозагии сабки он дар шакли мунозира ва мубоҳиса навишта шуданаш мебошад, ки дорои сабки махсуси иншо ва нигориш аст.

Аз рӯи тартиби мавқеи иҷтимоӣ дар асар латифаҳо дар бораи ҳакимон, шоирон, занону мардони зарифтабъ, бахилону пурхӯрон, тамаъкорону дуздон ва гадоён, кӯдакону ғуломон ва канизон, аблаҳону даъвогарони пайғамбариву дурӯғгӯён зикр гардидааст.

Яке аз фаслҳои «Латоифу-т-тавоиф» латифаҳоеро дар бар мегирад, ки ба табибон бахшида шудааст. Дар рафти баёни латифаи ба ин ё он табиб бахшидашуда андешаҳои муаллиф дар бораи табиб, тарзи табобат, муомила бо беморон, роҳу усулҳои табобат, натиҷаи табобати беморон ва ҳунари муолиҷавии табибон баён карда шудаанд.

Дар баробари он ки вазифаи ҳар як латифаи асар ҳазлу мутоиба ва ба шодиву фараҳ овардани дилу табъи хонанда аст, дар паи он ҳадафи тарбиявӣ ва ибратомӯзӣ ҳам ниҳон аст, ки хонанда аз нуқсонҳои ахлоқӣ ё маънавии қаҳрамонони асар ибрат омӯзад ва онҳоро дар зиндагии хеш такрор насозад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Алоуддини Самарқандӣ

**Абубакр Алоуддин Муҳаммад ибни Аҳмади Самарқандӣ** (; ) — усулӣ ва фақеҳи ҳанафии форс-тоҷик, падари Фотимаи Самарқандӣ.

## Зиндагинома
Дар зодгоҳаш Самарқанд зиндагӣ ва таҳсил карда, барои такмили дониш ба Бу­хоро рафтааст. Дар он ҷо фиқҳ, ка­лом, мантиқ забони арабӣ, таърихи халқҳои Мовароуннаҳру араб ва ғайраро омӯхт. Мероси илмии ӯ «Туҳфату-л-фуқаҳо», «Эзоҳу-л-қавоид фи-л-муаммо» («Шарҳи қоидаи муаммо»), «Фӣ усули-л-фиқҳ» («Доир ба асос­ҳои фиқҳ») ва ғайра буда, то замони мо расидаанд. Ду асари аввал ба забони форсӣ, охирин ба забони арабӣ таълиф гардидааст. Асарҳои зикршуда барои омӯзиши таърихи таҳаввулу такомули фиқҳ ва муайян намудани мақоми он аҳамият дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*