open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фаррух Қосим

**Фаррух Қосим** (*Фаррух Муҳаммадҷонович Қосимов*; ) — ҳунарпеша ва коргардони маъруфи театри тоҷик ва асосгузори театри «Аҳорун». Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон (1997), дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ(1990), дорандаи ордени давлатии  Ҷумҳурии Тоҷикистон "Ордени Шараф" (1999) аст.

## Зиндагинома
мини|Фаррух Қосим (акс аз Меҳдӣ Ҷомӣ).|385x385пкс
Фаррухи Қосим 17 сентябр соли 1948 дар хонаводаи ҳунармандони саршиноси театр ва синамои тоҷик Муҳаммадҷон Қосимов ва Мушаррафа Қосимова чашм ба олами ҳастӣ кушод.
Ҳарчанд волидайн бо таваҷҷуҳ ба мушкилоти мавҷуд дар зиндагии ҳунармандон фарзанди худро барои омӯзиш ба Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, ба бахши физик равона карданд, аммо баъд аз як соли таҳсил дар донишгоҳ Фаррух онро тарк кард ва дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода барои таҳсил дар бахши ҳунарпешаи синамо ва театр пазируфта шуд. Баъд аз поёни давраи таҳсил донишкада Фаррухи ҷавон дар Театри академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ба унвони ҳунарпеша ва коргардон тайи 20 сол фаъолият намуд ва сипас бо дархости гурӯҳе аз ҳунарпешагони театри ҷавонони ба номи Маҳмуд Воҳидов, коргардонии ин гурӯҳро бар уҳда гирифт. Аз соли 1990 то охири умр ӯ коргардони театри «Аҳорун» дар ш. Душанбе буд. Пас аз як бемории тӯлонӣ Ф. Қосимов дар синни 62-солагӣ аз олам чашм пӯшид.

## Эҷодиёт
Театри «Аҳорун» бо ташаббуси ӯ аз январи соли 1990 ба фаъолият шурӯъ кард. Аввалин иқдоме, ки Фаррух анҷом дод, шубҳаҳо дар бораи комгориро аз миёни ҳамсафонаш берун кард, онҳо мутмаъин намуд, ки ин театр ҳатман бунёд мешавад. Фаррух ҳунармандони ҷавонро ҷалб кард ва имрӯз метавонам гӯям, ки бахти онҳо буд, ки бо Фаррух на танҳо ҳамкор шуданд, балки аз ӯ хеле чизҳоро омӯхтанд. Онҳо бо Фаррух дунёи нави ҳунари театри миллиро пайдо карданд. Қариб бист сол Театри «Аҳорун» бинои худро надошт. Кормандонаш маоши хуб ҳам намегирифтанд, вале ҳамаи ин иродаи Фаррух ва дастаи ҳунарии ӯро нашикаст. Онҳо бо талош ва дастгирии ҳамдигар бидуни руҳафтодагӣ ба кор мечаспиданд ва чун намоишнома мақбули бинандагон мегашт, он ҳамаи ранҷҳои бемакониву бемаошӣ фаромӯш мешуд. Ба Эрон «Аҳорун» ҳашт сафари ҳунарӣ дошт. Бинои кинотеатри пешинаи Горкий аз тарафи ҳукумати шаҳри Душанбе таъмири пурра шуд ва тобистони соли 2014 маросими ифтитоҳи театри «Аҳорун» баргузор гардид. Сабоҳат Қосимова завҷаи Ф. Қосимов чунин гуфт: «Хушбахтии мо дар он рӯзҳо канор надошт, чун лаҳзаи расидан ба орзӯи деринамон буд. Чун орзӯи Фаррух амалӣ шуд. Руҳаш хеле шод шуд.»

## Хонавода
Фаррух бо Сабоҳат Қосимова (1951-2023) панҷ сол дар донишкада якҷо хондаву баъди супурдани ҳамаи имтиҳонҳои давлатӣ, 29 майи соли 1973 издивоҷ карданд.

## Намоишномаҳо
Намоишномаҳои дар саҳнаи театр гузоштаи Фаррухи Қосим — «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон…», «Даҷҷол» «Исфандиёр», «Шоҳ Фаридун», «Хонасӯзон», «Раъно» ва «Тортюфт» ҳунар, маҳорат ва тавоноии театри тоҷикро на танҳо дар дохил, балки дар Белгия, Эрон, Русия, Ӯзбекистон, Лаҳистон муарифӣ намуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театр
Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Интихоботи порлумонӣ дар Тоҷикистон (2010)

**Интихоботи порлумонӣ** дар Тоҷикистон таърихи 28 феврали соли 2010 баргузор гардид.

## Натиҷаҳои интихобот
* Ҳизби халқӣ-демократӣ — 71,69 % (2 миллиону 261 ҳазору 406 овоз)
* Ҳизби наҳзати исломӣ — 7,74 % (244 ҳазору 171 овоз)
* Ҳизби коммунистӣ — 7,22 % (227 ҳазору 809 овоз)
* Ҳизби сотсиал-демократ — 0,72 % (22 ҳазору 610 овоз)
* Ҳизби демократ — 0,84 % (26 ҳазору 114 овоз)
* Ҳизби сотсиалист — 0,47 % (14 ҳазору 907 овоз)
* Ҳизби ислоҳоти иқтисодӣ — 4,69 % (147 ҳазору 896 овоз)
* Ҳизби аграрӣ — (153 ҳазору 236 овоз)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Интихобот дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Интихоботи соли 2010
Гурӯҳ:Феврали соли 2010
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 28 феврал
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2010
Гурӯҳ:Парлумони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2010
Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон

**Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон** (ҲСДТ) — як ҳизби сиёсии мухолифи чапи миёна ба таври расмӣ сабтиномшудаи бо бовари сотсиал-демократӣ дар Тоҷикистон аст. Дар тамоми таърихи худ дар порлумони Тоҷикистон ҳеҷ гоҳ курсӣ нагирифтааст. Раиси ҳизб Раҳматилло Зойиров мебошад.

## Таърих
Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон (ҲСДТ) дар соли 2002 дар заминаи ҳизби «Адолат ва Тараққиёт», ки фаъолияти он соли 1999 аз суйи додгоҳ мутаваққиф шуд, ташкил шуд. Ҳизби «Адолат ва Тараққиёт» дар соли 1998 дар Вазорати адлияи Тоҷикистон сабти ном шуда буд.

Шумори аъзои ин ҳизб ҳоло беш аз 7000 ҳазор нафар арзёбӣ мешавад ва гуфта мешавад беш аз 40 дар сади аъзои онро сокинони шаҳри Душанбе ташкил медиҳанд. Ҳамчунин, ба гуфтаи масъулони ҳизби сусиёл-демократ, ҳудуди 42 дарсади аъзои ин ҳизб занон ва духтарон буда ва барои ширкат дар интихобот аз ҷумлаи ҳафт номзади интихоботӣ ду нафарро занон ташкил медиҳанд. Масъулини ҲСДТ мегӯянд, бештари ҷонибдорони ин ҳизб дар шаҳри Душанбе ва манотиқи Суғду Бадахшон сукунат доранд.

## Аҳдоф
Ҳадафи асосии ин ҳизб таъмини адолати иҷтимоӣ, ҳокимияти мардумӣ, авлавияти қонун, озодии баён ва риояти таъаҳҳудоти байналмилалии Тоҷикистон, бавижа дар робита бо ҳуқуқи башар, мубориза бо фасоди молӣ ва ришвахорӣ, ислоҳот дар сиёсати кодрӣ, таъйини авлавиятҳо дар сиёсати хориҷӣ бо дарназардошти манофеъи миллӣ унвон шудааст. ҲСДТ дар шаҳрҳо ва ноҳияҳои мухталифи Тоҷикистон, аз ҷумла дар марокизи ду вилояти Суғд ва Бадахшон ва дар шаҳри Душанбе созмонҳои маҳаллии худро таъсис додааст.

Шиори ҲСДТ «Хирад, Адолат ва Тараққиёт ба ҳар хонадони Тоҷикистон» мебошад. ҲСДТ таъмини адолати иҷтимоӣ дар ҷомиъа, барқарор кардани ҳокимияти мардумӣ аз поён ба боло, волоияти қонун ва ҳуқуқ, эҳтиром ба ҳуқуқи инсон ва дифоъ аз онро аз аҳдофи умда дар барномааш ҷой додааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Номзадии Зойиров аз ҳавзаи инфиродӣ пешниҳод шуд

## Сарчашма


Гурӯҳ:Ташкилоту созмонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Тоҷикистон
Масъуд Собиров

**Масъуд Собиров** (?, Сӯфиён — 26 августи 2022, Тоҷикистон) — иқтисодшинос, сиёсатмадор, ва собиқ раиси раиси Ҳизби демократии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Масъуд Собиров то охири умр ба ҳайси ходими илмии Пажӯҳишгоҳи иқтисодии Академияи илмҳои Тоҷикистон кор кард. Соли 2006 баъди зиндонӣ шудани Муҳаммадрӯзӣ Искандаров Масъуд Собиров як муддат раисии ҳизби демократи Тоҷикистонро ба уҳда гирифт.

## Даргузашт
Масъуд Собиров 26 августи 2022 бар асари бемории қалб даргузашт.

## Эзоҳ
Ҳизби коммунистии Тоҷикистон

**Ҳизби коммунистии Тоҷикистон** (*ҲКТ*) — қадимитарин ҳизби сабтшудаи расмӣ дар Тоҷикистон. То соли 2025, яке аз панҷ ҳизбе буд, ки дар Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон намоянда дошт.

## Таърих
Ҳизби коммунисти Тоҷикистон соли 1924 таъсис ёфта, замони мавҷудияти Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон раиси Кумитаи марказии он дар амал роҳбари аввали ҷумҳурӣ маҳсуб меёфт. Баъди пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ аз соли 1991 то соли 2016 сиёсатмадори маъруфи тоҷик Шодӣ Шабдолов раиси ивазнашавандаи он буда, аввали моҳи июли соли 2016 Исмоил Талбаков, муовини аввали ӯ низ муддати солҳои тӯлонӣ раиси ҲКТ интихоб шуд.

Исмоил Талбаков 17 декабри соли 2016 дар синни 61-солагӣ бемаҳал аз олам даргузашт. Аввали соли равон котиби ҳизб Мирзоазим Насимов муваққатан иҷрокунандаи раиси ҲКТ таъйин шуд. Аз апрели соли 2017 то имрўз Раиси Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон, ҳуқуқшинос,  вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Мироҷ Абдуллоев мебошад. Мироҷ Абдуллоеви 73 — сола, ки баъд аз шаш соли нафақа баромадан раиси ҲКТ Тоҷикистон интихоб шуд. . 

Соли 2020 бино ба маълумоти пешвои коммунистон, Ҳизби коммунистии Тоҷикистон дар сафҳои худ 35 ҳазор аъзо дорад, ки 17-20 фоизашонро ҷавонон ташкил медиҳанд.

## Интихоботи соли 2025
12 феврали соли 2025 Бо қарори Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи моддаҳои 12 ва 35 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи интихоботи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва дар асоси пешниҳоди ҳуҷҷатҳои номзадҳо рӯйхати номзадҳои ҳизбҳои сиёсӣ ба қайд гирифта шуд.

Рӯйхати номзадҳо аз Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон

Рӯйхати номзадҳо аз Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон ба вакилии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳайати 5 нафар ба қайд гирифта шуд:

# Абдуллоев Мироҷ Санонович, таваллудаш соли 1948, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, сокини шаҳри Душанбе.
# Почоев Иномҷон Исломбоевич, таваллудаш соли 1971, роҳбари Гурӯҳи татбиқи Лоиҳаи «Рушди нақлиёти ҷамъиятии шаҳри Хуҷанд», сокини шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд.
# Мирасанова Заррагул Боваровна, таваллудаш соли 1955, котиби Кумитаи марказии Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон, сокини шаҳри Душанбе.
# Ҳасанов Отахон Фатоҳевич, таваллудаш соли 1960, котиби якуми сохтори Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе, сокини шаҳри Душанбе.
# Умарзода Абдуҷаббор Қаҳор, таваллудаш соли 1969, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, сокини шаҳри Душанбе.

## Нигаред низ

* Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Нусхаи бойгонишудаи сомонаи ҳизб (нусхаи аслиаш дастрас нест) 30 апрел 2014 
## Манобеъ

Гурӯҳ:Ташкилоту созмонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бахшҳои Ҳизби Коммунистии Иттифоқи Шӯравӣ
Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Тоҷикистон
*
10 май

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
 

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 10 май]]*
 

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони рӯзи 10 май]]*
* 1953 — Эркин Раҳматуллоев, сиёсатмадор ва дипломати тоҷик.
* 1926 — Ҳюго Банзер, яке аз пешсафони боливарӣ буд.
* 1962 — Анвар Чингизоглу, нависандаи озарбойҷон, рӯзноманигор.
* 1942 — Зубайдулло Султонов, иқтисодшинос, доктори илми иқтисодӣ.
* 1930 — Низом Баҳриддинов, олим, биологи тоҷик, доктори илмҳои биология.
* 1953 — Саидраҳмон Сулаймонов, забоншинос, доктори илмҳои филология.
* 1937 — Ҳошим Гадо, ҳунарпешаи театру синамо, Ҳунарпешаи мардумии ҶШС Тоҷикистон (1979), Ҳунарпешаи мардумии ИҶШС (1988)

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 10 май]]*
* 1977 — Ҷоан Крауфорд, ҳунарпешаи аҳли ИМА.

## Тақвими мардумӣ
Савр (21 Апрел — 20 Май) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Урдибиҳишт дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Савр

## Пайвандҳо
* http://days.peoples./0510.html
* http://days.peoples./0510.shtml
19 феврал

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
  

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 19 феврал]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 19 феврал]]*
* 1473 — Николай Коперник, олими аврупоӣ.
* 1940 — Сафармурод Ниёзов, сиёсатмадори аҳли Туркманистон.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 феврал]]*
* 1997 — Дэн Сяопин, сарвари Чин ва «меъмори ислоҳоти Чин».

## Тақвими мардумӣ
**([[21 Январ]] — [[19 Феврал]])** — **[[Далв]]** яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Баҳман дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Далв

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0219.html 
* http://www.calend.ru/day/02-19/ 
* BBC On this day, 19.02
Ливерпул (бошгоҳи футбол)

**«Ливерпу́л»** (номи пурра — **Бошгоҳи футболи «Ливерпул»**, , талаффузи инглисӣ: ['lɪvəpu:l 'futbɔ:l klʌb]) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз шаҳри Ливерпули шаҳристони Мерсисайд аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад.

## Таърих
Ливерпул яке аз қудратмандтарин бошгоҳҳои футболи ҷаҳон буда, соли 1892 таъсис ёфтаст. Лақаби бошгоҳии он – «Сурхон» (аз ҳисоби сурх будани либоси анъанавии бошгоҳ) аст.  

## Варзишгоҳ
Варзишгоҳаш «Энфилд» (зиёда аз 45 ҳазор ҷойи нишаст) ном дорад.

thumbnail|Варзишгоҳи Ливерпул

## Ҳаводорон

## Молия ва дороӣ

## Бозингарони намоён ва ҷоизаҳо
Ливерпул 19 карат Қаҳрамони футболи Инглистон, 7 карат барандаи Ҷоми Инглистон, 9 карат барандаи Ҷоми лига, 15 карат барандаи Суперҷоми Инглистон, 3 карат барандаи Ҷоми УЕФА, 6 карат барандаи Лигаи қаҳрамонҳои Урупо, 4 карат Суперҷоми УЕФА аст. Арзиши бозигарони Ливерпул дар соли 2020 гаронтарин ҳайат дар миёни бошгоҳҳои футболии ҷаҳон шинохта шуд. Ҷон Барнс, Ҷейми Караггер, Рей Клеменс, Фил Нил, Робби Фовлер, Иан Раш, Грем Сунесс, Стивен Ҷеррард, Кеннӣ Далглиш, Муҳаммад Салоҳ ва Садио Мане бузургтарин бозигарон дар таърихи бошгоҳ шинохта шудаанд. Бошгоҳи футболи Ливерпул ғайр аз Инглистон дар чандин кишварҳои Урупо, Амрико, Осиё ва Осиёи Наздик филиалҳои худро кушодааст. Рақибони ихтилофии Ливерпул бошгоҳҳои «Эвертон» ва «Манчестер Юнайтед» мебошанд.

## Мадёрон

## Нигаред
* Портал:Футбол

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон
20 феврал

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 феврал]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 20 феврал]]*
* 1874 — Бинҷамин Дизрайли, наxуствазири Подшоҳии Муттаҳида.
* 1950 — Шералӣ Гул, вазири энержӣ ва саноъати Тоҷикистон
* 1951 — Гордон Браун, сарвазири Подшоҳии Муттаҳида.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 феврал]]*
* 1992 - Роберто Д'Аубуиссон, яке аз пешсафони Ел Салвадор дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0220.html 
* http://www.calend.ru/day/02-20/ 
* BBC On this day, 20.02

## Эзоҳ

20 феврал
Ҷомӣ (мазмунҳо)

*Абдураҳмони Ҷомӣ - яке аз шоирони машҳури адабиёти классикии Эрони.  
*Ноҳияи Ҷомӣ - яке аз ноҳияҳои Тоҷикистон дар Вилояти Хатлон
*Ҷомӣ - маркази ноҳияи Ҷомӣ
Амир Қароқулов

** Амир Бӯриевич Қароқулов ** (15 июли 1942, вилояти Сурхондарёи Узбакистон — 10 марти 2014 , Душанбе, Тоҷикистон) — доктори илмҳои кишоварзӣ (1994), академик, узви вобаста (1994) ва узви пайвастаи Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (2001), Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон. Собиқ Раиси Ҳизби аграрии Тоҷикистон (2005—2014).

## Зиндагинома
Амир Бӯриевич Қароқулов — 15 июли соли 1942 дар вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон таваллуд шудааст.

* 1955—1959 — толибилмӣ омӯзишгоҳи зооветеринарии Сталинобод.
* 1959—1964 — донишҷӯи факултаи зоотехникии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
* 1964—1965 — зоотехники колхози ба номи Ленин дар ноҳияи Турсунзода.
* 1965 — котиби аввали кумитаи комсомоли ноҳияи Турсунзода.
* 1968 — сардори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии кумитаи марказии ҷавонони Тоҷикистон.
* 1971 — коршиноси риштаи кишоварзии шуъбаи кишоварзии кумитаи марказии Ҳизби коммунисти ҶШС Тоҷикистон
* 1972 — муовини вазири кишоварзии Тоҷикистон дар Вазорати кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон
* 1983 — котиби аввали кумитаи Ҳизби комунистии ноҳияи Файзобод
* 1985—1986 ғоибона дар мактаби олии Академияи фанҳои ҷамъиятшиносии назди кумитаи марказии Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ таҳсил кардааст.
* 1985—1989 — вакили Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон.
* 1986 — мудири шуъбаи кишоварзӣ ва саноати хӯроквории кумитаи марказии Ҳизби коммунисти Тоҷикистон.
* 1982—2014 — директори Институти илмӣ-тадқиқотии чорводории Тоҷикистон ва ҳамзамон мудири шуъбаи селексия ва технологияи говҳои сергӯшт ва қутоспарварии ҳамин муассиса.
* 2001 — ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон.
* 2005—2014 — Раиси Ҳизби аграрии Тоҷикистон.
* 17 сентябри соли 2006 дар Анҷумани Ҳизби аграрии Тоҷикистон ба ҳайси номзад ба маснади Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст.

Чанд соли охир раиси Ҳизби аграрии Тоҷикистон (то соли 2014), узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои иҷтимоӣ, оила ва ҳифзи саломатӣ ва узви Комиссияи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба одоби вакилон ва узви Комиссияи муваққатии экологии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Шаҳрванди фахрии Иёлоти Небраскаи ИМА буд.

## Ҷоизаҳо
* Бо ду ордени «Нишони фахрӣ»,
* медалҳои «100-солагии В. И. Ленин»,
* «Хидмати шоиста»,
* «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»,
* ва унвони фахрии «Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон» қадр карда шудаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Академияи кишоварзии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Искандар Қаландаров

**Искандар Қаландаров** (14 феврали соли 1978, Хуҷанд, Суғд, Тоҷикистон) - роҳбари гурӯҳи Иқбол. Ҳасанчон Валиев ва Искандар Қаландаров бисёр сурудҳоро ҳамроҳ эҷод кардаанд.

Дар кохи «Борбад» гурӯҳи «Иқбол» таҳти роҳбарии Искандар Қаландаров ва дар толори Сирки давлатӣ бо иштироки даҳ нафар овозхони машҳур консертҳои калон баргузор гардиданд.

## Нигаред
* Гурӯҳи Иқбол

## Пайвандҳо
* Суруди Нотавони дар иҷрои Искандар ва Ҳасанҷон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Мокиовелисм

**Мокиовелисм**: () иборат аст аз маҷмуи усул ва равишҳои дастуре, кӣ Николо Мокиовели сиёсатмадор ва файласуфи итолёӣ (1469-1529) барои замомдорӣ ва ҳукумат бар мардум ироъа дод. Николо Мокиовели, кӣ бунёди ин назарияи худро перомуни равиш ва ҳадаф дар сиёсат қарор дод, дар китоби худ (Il Principe), ҳадафи амали сиёсиро дастёби ба қудрат медонад ва бинобарин, онро маҳдуд ба ҳеч ҳукми ахлоқӣ намедонад ва дар натиҷа ба кор бурдани ҳар василаеро дар сиёсат барои пешбурдани ҳадаф муҷоз мешуморад. Мокиовели бовари дорад, зимомдор агар бихоҳад боқӣ бимонад ва муваффақ бошад набояд аз шарорат ва амали хушунатомез битарсад. Зеро бидуни шарорат, ҳифзи давлат ғайриимкон аст.

## Нигаред
*Сиёсат
*Сиёсатшиносӣ
*Дипломосӣ

## Сарчашма
Метро дар Алмати

thumb|Метро дар Алмати
275px|thumb|
275px|thumb|
275px|thumb|
275px|thumb|

**Метро дар Алмати (Алмаато)** (, ) - метро.

## Нигаред
* Метро

Гурӯҳ:Метро
Владимир Яковлевич Мотил

**Владимир Яковлевич Мотил** (26 июн 1927, Лепел — 21 феврал 2010, Москва) — таҳиягар шӯравӣ ва рус теат ва синамо. Ҳунарпешаи халқии Русия (2003).

## Зиндагинома

Владимир Мотил дар шаҳрчаи Лепели Белорус дар оилаи яҳудӣ таваллуд шудааст. Падари вай — аз маҳалли Гостиничи губернияи Варшава, оҳангари корхонаи «Коммунар» Минск Яков Давидович (Данилович) Мотил (1901—1931) — баъд аз се соли таваллуди писараш (6 май соли 1930) бо айбдор кардани фаъолияти ҷосусӣ ба ҳабс гирифта шуд ва ба лагери махсус фиристода шуда буд ва онҷо пас аз камтар як сол вафот кард. Модараш — хатмкунандаи Донишкадаи омӯзгории Петроград ба номи А. И. Гертсен Берта Антоновна Левина — дар колонияи тарбиятгирандагони қаллобони хурдсол таҳти сарварии А. С. Макаренко ва баъдан сарвари бахши тарбияии хонаи кӯдакони зери фишормондагон дар шаҳри Оса вилояти Перм кор мекарда. Солҳои кӯдакиашро Владимир Мотил бо модар дар бадарға дар Урал гузаронидааст. Бобокалон ва модаркалон аз тарафи модараш ҳамчунин ба Шарқи Дур бадарға шуда буданд, баъд аз баргаштан ба Белорусия дар гетто солҳои оккупатсия Германияи фашистӣ вафот карданд.

Ӯ соли 1948 Донишгоҳи театрии Свердловскро хатм кард ва замоне, ки саркоргардони театри тамошобини худрсоли Свердловск таъйин шуд, ҳамагӣ 27 сол дошт. Ва аммо Мотил он солҳо шефтаи синамо шуда буд ва аз ин рӯ курсии саркоргардони театрро тарк кард ва дар студияи синамои шаҳри Свердловск мақоми пойинтар - ёвари таҳиягарро пазируфт.

Владимир Мотил нахустин филми худ – “Бачаҳои Помир”-ро соли 1963 дар студияи “Тоҷикфилм” навор гирифта буд. Ӯ баъди филмҳои“Женя, Женечка ва Катюша”, “Офтоби сафеди биёбон”, “Ситораи бахти оламгир” дар сартосари шӯравии собиқ ва берун аз он маъруф шуд.

Филми “Офтоби сафеди биёбон” то имрӯз яке аз шоҳкориҳои синамо маҳсуб мешавад ва тамошои он ҳатто ба барномаи ҳатмии омодагиҳои пеш аз парвози кайҳоннавардон шомил шудааст. Зимнан, ин филм чанд муддат мамнӯъ эълон шуда буд ва Владимир Мотил тақрибан баъд аз се даҳсола, яъне соли 1998, барои “Офтоби сафеди биёбон” сазовори Ҷоизаи давлатии Русия дар бахши адабиётва санъат гардид.

Владимир Мотилро ду бор – бори аввал баъд аз таҳияи филми мазҳакавии “Женя, Женечка ва Катюша” ва бори дуввум барои таҳияи филми “Ҷангал” аз рӯи намоишномаи Островский аз синамо берун карданд. Ва аммо ӯ тан намедод, боз ба кори синамо бармегашт ва филми беҳтар меофарид.

Владимир Мотил барои филми “Бачаҳои Помир” барандаи ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Рӯдакӣ шуда буд. Ӯ ҳамчунин шаҳрванди фахрии Душанбе ва соҳиби унвони “Ходими шоистаи Тоҷикистон” буд.

## Пайвандҳо
* http://www.avtografveka.ru/spravka_motyl.html Фрагмент аудиозаписи беседы В. Я. Мотыля с Юрием Панковым, издателем серии книг «Автограф века», в марте 2006 года

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таҳиягарони СССР
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Шаҳрвандони фахрии Душанбе
Сиёсат

**Сиёсат** дар истилоҳи ом ва хос раванд ва анҷоми тасмимгириҳо барои ҳар гуна гурӯҳ аз қабили ҳукуматҳо ва кишварҳо, ниҳодҳои созмонӣ, донишгоҳӣ, динӣ, ва дигар ниҳодҳо аст. Дар дониш ва фанн мудирияти давлатӣ мебошад. Сиёсат ба вижа, муборизаҳо барои касб, ҳифз, афзоиш ё намоиши қудратро мефаҳмонад. Фанни сиёсат раҳбарии сулҳомез ё ғайри сулҳомез, равобити миёни афрод, гуруҳҳо, ҳизбҳо (неруҳои иҷтимоӣ) ва корҳои ҳукуматӣ дар дохили як кишвар, ва равобити миёни як давлат бо давлатҳои дигар дар арсаи ҷаҳониро дар бар мегирад.

## Ончи сиёсатгузорӣ бояд таъмин кунад
* пойдорӣ
* оянданигар
* хадафдорӣ
* густардагӣ
* намояндагӣ

## Нигаред
* Сиёсатшиносӣ
* Дипломосӣ
* Мокиовелисм

## Сарчашма
Нурӣ Холмамедов

**Нурӣ Холмамедов** - оҳангсози барҷастаи туркман
## Зиндагинома

Нурӣ Холмамедов дар сағирхона тарбия ёфта, ҳамсинфи Сафармурод Ниёзов, раиси ҷумҳурии вақти Туркманистон буд, ки 20 сол ин кишварро раҳбарӣ кардааст. Ҳарчанд аз даргузашти оҳангсоз 27 сол мегузараду имсол ҳаводорони ӯ 70-солагии мавлудашро таҷлил мегиранд, дар сатҳи расмӣ дар бораи шахсияту корномаи ин оҳангсози маъруф фаромӯш кардаанд.

Мусиқишиносон мегӯянд, ки муҳимтарин дастоварди Холмамедов дар фарҳанги Туркманистон ин будааст, ки ӯ тавонист аз доираи маҳдуди эҷоди оҳангу навоҳо ба шеваи мардумӣ берун шуда мусиқии миллиро бо оҳангҳои симфонӣ омехта кунад ва як мусиқии комилан навро дар беруни кишвараш ба маъраз гузорад.

## Эзоҳ
Китоби электронӣ

thumb|250px|Корбаре аз абзори китоби электронӣ истифода бурда истодааст.
**Китоби электронӣ** - (аз  — китоби диҷитолӣ ё электронӣ), ки онро дар компютер ва ё дар асбоби махсус барои мутолиаи китобҳои электронӣ дар қолабҳои PDF, TXT, DOC истифода мебаранд

## Нармафзорҳои китоби электронӣ
Барои хондани китобҳои электронӣ аз нармафзорҳои Adobe PDF Reader  ва дигар барномаҳо истифода мебаранд

## Ҳифзи ҳуқуқи муаллиф

Барои пешгирӣ аз паҳн кардани китобҳои электронӣ бисёр мағозаҳои электронӣ ба монанди Amazon китобҳоро барои танҳо як харидор ҳифз мекунанд. Дар ин ҳолат танҳо як нусхаи китоби электронӣ аз тарафи харидори он истифода бурда мешавад.

## Нигаред
* Китоб
* Луғат
* Китобхона
* Китобдор
* Нашриёт
* Китобҳои электронӣ дар Китобистон 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Радован Караҷич

**Радован Караҷич**  - Радован Караџић – раҳбари собиқи сербҳои боснӣ

## Пайвандҳо
*Муҳокимаи Радован Караҷичро аз сар гирифтанд - Радиои Озодӣ
Омӯзиши омехта

**Омӯзиши омехта** - **Blended Learning ** ба муҳитҳои омехтаи гуногуни омӯзиш мебошад. Ин ибора мазмунҳои гунонуне дорад ва маънии он бар асоси чаҳорчӯбае, ки дар он истифода мешавад хос аст. Омӯзиши омехта ба хонандагон ва омӯзгорон муҳитеро барои самаранок омӯхтан ва таълим додан пешкаш мекунад.

## Омезиши таълими ҳангом ва ноҳангом

## Нигаред
* Мактаб

Гурӯҳ:Педагогика
Гурӯҳ:Мафҳумҳои педагогика
Иброҳимов

**Иброҳимов**, **Ибрагимов**  (мардона, ) ё **Иброҳимова**, **Ибрагимова** (занона, ) насаби умумӣ дар забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва тоторӣ мебошад.

* Алиҷон Иброҳимов - Alijan Ibragimov, сарватманди ӯзбек дар Қирғизистон таваллудшуда
* Алина Ибрагимова - Alina Ibragimova, ғижжакнавози рус
* Азиз Иброҳимов - Aziz Ibrahimov, бозингари футболи ӯзбекистонӣ
* Бахтиёр Иброҳимов - Бахтиёр Иброҳимов, овозхони тоҷикистонӣ
* Илдар Ибрагимов - Ildar Ibragimov, шоҳмотбози руси амрикоӣ
* Фурқатҷон Иброҳимов

## Нигаред
* Иброҳим

Гурӯҳ:Насабҳои забони тоҷикӣ
Гурӯҳ:Насабҳои забони русӣ
Масоҳати давлатҳои ҷaҳон

**Масоҳати давлатҳои ҷaҳон**
## Тартиби давлатҳо бо масоҳатҳояшон

Масоҳатҳо дода шудаанд *бо ҳисоби мавҷудии доштани об* (кӯлҳо, обанборҳо, дарёҳо).

## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат
Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи қитъа
Гурӯҳ:Авруосиё
Гурӯҳ:Африқо
Гурӯҳ:Амрико
Гурӯҳ:Уқёнусия
Иброҳим Ҳасанов

**Иброҳим Ҳасанов** (*Ҳасанов Иброҳим Ризоевич*; 9 ноябри 1937, Душанбе — 2 марти 2010, Теҳрон) — варзишгар-мураббӣ (заврақронӣ), Устоди шоистаи варзиши ИҶШС (1963), Мураббии шоистаи варзиши ИҶШС (1972),  (1974),  (1986), дорандаи Мукофоти комсомоли Тоҷикистон (1977).

## Таҳсил
Иброҳим Ҳасанов аввал Донишкадаи омӯзгории Душанбе ва сипас Донишгоҳи тиббии Тоҷикистонро хатм намуда, номзади илми тиб ва профессор аст.

Ӯ 11 карат қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ дар заврақронӣ (дар заврақи навъи байдарка) буда, аввалин варзишгари тоҷик аст, ки дар ҳайати дастаи мунтахаби ИҶШС оид ба заврақронӣ дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 1960 дар Рим ва соли 1964 дар Токио ҳунарнамоӣ кардааст. Иброҳим Ҳасанов, унвонҳои баланди Устоди шоистаи варзиш ва Мураббии шоистаи Итиҳоди Шӯравиро дошт. Вай барандаи медалҳои нуқраи мусобиқоти заврақронии ҷаҳонӣ ва аврупоӣ буд.

Иброҳим Ҳасанов солҳои 1984—1985 раиси Донишкадаи тарбияи ҷисмонӣ, солҳои 1985—1991 раиси Кумитаи давлатии тарбияи ҷисмонӣ ва варзиши Тоҷикистон ва аввалин раиси Кумитаи миллии олимпии Тоҷикистон буд. Вай ду маротиба депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон интихоб шудааст.

Иброҳим Ҳасанов, ки дар тарбияи шогирдон саҳми арзанда гузоштааст, мураббии барҷастаи Тоҷикистон дар асри ХХ эътироф шудааст. Аз ҷумлаи шогирдонаш Юрий Лобанов, қаҳрамон ва барандаи медали биринҷии олимпӣ, қаҳрамони 8-каратаи ҷаҳон ва Михаил Лобанов қаҳрамони дукаратаи ҷаҳон мебошанд.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони фахрӣ», Устоди шоистаи варзиши ИҶШС, Мураббии шоистаи варзиши ИҶШС, Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон, Мукофоти комсомоли Тоҷикистон ва дигар ҷоизаҳои давлатӣ сарфароз шудааст.

## Беморӣ ва марг
Иброҳим Ҳасанов, ки чанд соли ахир тими мунтахаби қаиқронии Эронро машқ медод, 2 марти соли 2010 бар асари ҳамлаи қалбӣ дар синни 73 солагӣ дар Теҳрон аз олам даргузашт.

Ҷасади Иброҳим Ҳасанов аз Теҳрон ба Душанбе интиқол шуда, рӯзи 7 марти соли 2010 дар оромгоҳи Лучоби Душанбе ба хок супурда шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://khasanoves.narod.ru/ — сомона дар бораи Иброҳим Ҳасанов


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
3 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Ҷаҳонӣ
*  — Рӯзи ҷаҳонии ҳаёти ваҳш.
* 25px СҶБ — .

### Миллӣ
*  — Рӯзи озодӣ.
*  — Ҳиномотсурӣ (Рӯзи духтарон, ё Рӯзи лухтак).

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 3 март ]]*
* 1978 — Қабри ҳунарпешаи маъруфи ҳаҷвнигори асри XX Чарли Чаплин ғорат карда шуд.
* 1802 — Дар шаҳри Вена бори нахуст асари «Сонатаи маҳтобӣ»-и Бетховен ба табъ расид.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 3 март]]*

* 1894 — Акашариф Ҷӯраев, сароянда, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон, Ҳофизи халқии Тоҷикистон.
* 1942 — Латиф Раҷабов, олими соҳаи биология.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 3 март]]*
* 1982 — Жорж Перек, нависандаи фаронсавӣ.
* 1986 — Дмитрий Протопопов, ходими давлатӣ, Котиби якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон (1937—1946).
* 1993 — Ҳайдар Қосимов, иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ.
* 2009 — Инъом Асроров, иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисод.
* 2020 — Ёвар Ҳамадонӣ, шоир, нависанда ва муҳаққиқ.

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://www.calend.ru/day/03-03/ 
* news.bbc 3.03
Ҷангафзори ҳастаӣ

thumb
**Ҷангафзори ҳастаӣ** — фановарии ҷангӣ, ки дар онҳо аз энержии ҳосил аз шикофт ё гудохти ҳастаӣ барои тахриб ва куштор истифода мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷангафзорҳо
Ҷасон Лондон

**Ҷасон Лондон** **Jason Paul London** (тав 7 ноябр, 1972) ҳунарпешаи амрикоӣ, бо нақшаи ҳамчун Рандал "Pink" Floyd дар филм Dazed and Confused* машҳур аст.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Лондон дар [[Сан Диего, Калифорния]] таваллуд шудааст, писари Дебби Осборн, пешхизмат, ва Франк Лондон, оҳангар. Вай дар [[Оклаҳома]], дар наздикии Туттл ва ДеСото, [[Техас]] ба воя расидааст. Лондон бародари [[дугоник]] дорад. Номи бардараш [[Ҷереми Лондон]] мебошад ва вай ҳам ҳунарпеша аст. Аз соли 2005, ду бародар дар силсилафилми *7ум Осмон'' нақшҳоро иҷро карданд.

18 феврали соли 1997, Лондон ва Чарли Спрадлинг дар Лас Вегас, Невада хонадор шуданд, баъдан дар соли 2006 аз ҳамдигар ҷудо шуданд, ва ҳарду волидайни як духтар, Купер мебошанд, ки дар рӯзи таваллуди падараш таваллуд шудааст.

## Эзоҳ
Муҳаммадшариф Ҳимматзода

**Муҳаммадшариф Ҳимматзода** (*Муҳаммадшариф Ҳимматов*; 6 июли 1951, , ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 17 марти 2010, , Тоҷикистон) — сиёсатмадор, яке аз муассисон ва нахустин раиси Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон. Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2009).

## Зиндагинома
Ҳимматзода Муҳаммадшариф 6 июли соли 1951 дар деҳаи Ғундараи ноҳияи Тавилдара таваллуд шудааст. Соли 1966 мактаби миёнаро хатм намуда, муддате дар назди олимони сарфу наҳв, таъриху фалсафаи исломӣ машғули дарс шудааст. Улуми исломиро ба пуррагӣ хатм намудааст. Ҳамзамон дар муассисаҳои гуногуни хоҷагии халқи ноҳияи Кофарниҳон бо меҳнати фоиданоки ҷамъиятӣ машғул будааст. Аз соли 1990 то соли 1999 масъулияти раисии ҲНИТ-ро бар уҳда дошт.

## Фаъолият
Соли 1992 бар асари ҷанги шаҳрвандӣ иҷборан ба Ҷумҳурии Исломии Покистон муҳоҷират карда, дар сохторҳои раҳбарикунандаи Ҳаракати НИТ ва ИНОТ фаъолияти сиёсӣ кардааст. Ҳамчунин аз соли 1993 то соли 1997 донишҷӯи Донишгоҳи Байналмиллалии Покистон буда, онро соли 1997 бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм намудааст. Аз соли 1994 то соли 1997 иштирокчии фаъоли музокироти сулҳи байни тоҷикон буд. Аз моҳи июли соли 1997 то моҳи октябри соли 1998 узви зеркомиссияи сиёсии Комиссияи Оштии Миллӣ ва аз моҳи октябри соли 1998 то 1 апрели соли 2000 раиси зеркомиссияи ҳуқуқии КОМ-ро бар уҳда дошт.

Аз 19 январи соли 2000 то 20 марти соли 2000 сафир оид ба супоришҳои махсуси вазорати корҳои хориҷаи Ҷумҳурии Тоҷикистон шуда кор кардааст. Аз 27 феврали соли 2000 вакили Маҷлиси Намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви Кумитаи оид ба корҳои байналхалқӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва иттилоот мебошад.

Муҳаммадшариф Ҳимматзода ҳамчун олими файласуф дар доираи уламо ва фузалои ҷаҳони ислом маълуму маъруф аст. Ба чандин кишварҳои дунё сафарҳо доштааст. Дар даҳҳо симпозиуму конферонсҳои байналмилалӣ ширкат варзида барои мавзӯи ислом ва сиёсат гузоришу суханрониҳои пурмазмун доштааст. Муаллифи даҳҳо рисолаҳои илмӣ-оммавӣ мебошад.

## Осор
Муҳаммадшариф Ҳимматзода муаллифи китобҳои «Дар ҷустуҷӯи ҳақиқат», «Зиндагӣ ва осори Абуҳанифа», «Ақидаи Имом Абуҳанифа», «Дидгоҳ ва масоил», «Таассуби мазҳабӣ-амали номақбул» мебошад.

## Ҷоизаҳо
Муҳаммадшариф Ҳимматзода бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои хидматҳои шоистааш дар роҳи истиқрори сулҳи тоҷикон бо ордени «Дӯстӣ» сарфароз гардонида шудааст.

## Марг
Муҳаммадшариф Ҳимматзода 17 марти соли 2010 бар асари бемории тӯлонӣ аз олам даргузашт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

## Сарчашма
* Сайид Абдуллоҳи Нурӣ: Оштинома 

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистонӣ
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ислом
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯҳониёни форсизабон 
Гурӯҳ:Ходимони динии Тоҷикистон
Toshiba

[thumb|200px|Идораи марказии ширкати Тошиба дар [Токио, Ҷопон]]
**Toshiba** - ширкати истеҳсолкунандаи асбобҳои технологӣ ба монанди компютерҳои дастӣ, ноутбук, радио, телевизор ва ғайраҳо мебошад.
Синтези нутқ

**Матн ба садо** ( ё TTS аст) барномае аст, ки тибқи матн навишта шуда садои сухани инсонро тавлид мекунад. Садои TTS метавонад TTSF (садои зан), TTSM (садои мард), RoboSoft 1-6 (РобоСофт аз 1 то 6) бошад.

Ин барномаи барои корбарони нобиное ки аз компютер истифода мекунанд бакор меравад. Барнома дар вожаномаҳои ройонаӣ монанди Вожаномаи Ройонаии Бабилон барои талаффузи калимон бакор меравад.

## Таърих

## Пружаҳои форсӣ

Пружаи матн ба садои забони форсӣ дар мадрасаи улум шинохти маркази таҳқиқот физики назарӣ ва риёзиёт мавриди мутолиа қарор гирифта аст. Натиҷаи ин гурӯҳ ки муракаб аз доктор Шоҳин Руҳонӣ, доктор Абдулҳасин Абосиён ва дигарон шомил буда дар соли 2003 дар Irano-Armenian Workshop дар Арманистон ироя шуд. Баъдҳо яке аз аъзои гурӯҳ, Нимо Бидгадлӣ шомлу ба таври шахсӣ корро дунбол намуд ва натоиҷи кор худро дар нармафзори ба номи Fmail мунташир намуд.

Корҳои дигаре ҳам дар ин замина дар донишгоҳҳои дигар анҷом шудааст.

## Нигаред
* Забоншиносӣ

## Пайвандҳо
* Fmailer 
* Википедиаи Форсӣ

Гурӯҳ:Нармафзорҳои чандрасонаӣ
Гурӯҳ:Забоншиносии муҳосиботӣ
Гурӯҳ:Фанновариҳои кумакӣ
Ҳартфорд

thumb|200px|Шаҳри Ҳартфорд аз боло
**Ҳартфорд** - маркази маъмурии иёлати Коннектикут, ИМА.

## Таърих

## Донишгоҳҳо
* Донишгоҳи Ҳартфорд
* Донишгоҳи Коннектикут

Гурӯҳ:Шаҳрҳо дар Коннектикут
Babylon (нармафзор)

**Бабилун ё Бобул** — вожаномаи таккиликиа ва сохти ширкати Исроилӣ ба ҳамин ном аст, ки маънои луғат мавриди назар бо як клик бар рӯи он вожа мушаххас мегардад. Ин нармафзор барои ташхис калимот дар барномаҳои мухталифи Виндовз чун Ворд, Оутлук, Ексел, Internet Explorer ва Adobe Reader (парвандаҳои PDF) аз равиш ташхис нурӣ нависаҳо ё OCR истифода мекунад. Ин вожа номе бо истифода аз парвандаҳои мухталии фарҳанги вожагон ки ҳар як ба як мавзӯъ ихтисос доранд метавонад ба як вожаномаи чандманзура бар раӯи ройонаи шахсӣ, табдил шавад.
Парвандаҳои фарҳанги вожагони ин нармафзор дорои пасванди BGL ҳастанд ки пеш аз насби барномаи аслӣ имкони афзуда шудан ба онро доранд. Нусхаи 8.0.38 аз ин нармафзор муддати аст, ки аз сӯи ширкати Бабилон ариза шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Babylon 
* Тарҷумони Babylon 
* Тарҷумони бархати Babylon 
* Луғати бархати Babylon 

Гурӯҳ:Нармафзорҳои луғат
Гурӯҳ:Тарҷумаи компютерӣ
Гурӯҳ:Нармафзори Windows
Гурӯҳ:Нармафзор танҳо ба Windows
Гурӯҳ:Донишномаҳо ва вожаномаҳои бархат
Гурӯҳ:Ширкатҳои нармафзории Исроил
Шаҳрак

**Шаҳрак** — маҳалли аҳолинишин, ки ҳамчун воҳиди марзиву маъмурӣ ба қайд гирифта шуда, дар он худидоракунии маҳаллӣ бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад. Дар ҳудуди шаҳрак мумкин аст маҳалҳои аҳолинишини дигар, ки воҳидҳои марзиву маъмурии алоҳида нестанд, ташкил карда шаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурӣ
Гурӯҳ:Шаҳракҳо
Ҳебе Камаргу

**Ҳебе Камаргу** (; ) — ҳунарпеша, овозхон ва муҷрии телевизиюнии аҳли Бразилия аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* IMDB
Роҳи пулакии автомобилӣ

**Роҳи пулакӣ** — роҳест, ки барои гузаштан аз он маблағи муайян пардохта мешавад. Одатан роҳҳои босуръат, пулҳо ва нақбҳо пулакӣ мешаванд.

## Сохтор
Се системи роҳҳои пулакӣ мавҷуданд: кушод (бо макони ҷамъоварии маблағ, ки нақлиёти асосиро мебандад), пӯшида (ҷамъоварӣ дар ҳоли воридшавӣ / хуруҷ) ва системи электронии пардохти маблағ (макони ҷамъоварии маблағ нест, танҳо пардохти электронӣ дар ҳолати воридшавӣ / хуруҷ ва дар маконҳои стратегии роҳи муҳим).

Дар *системи кушод* тамоми нақлиёт дар бархе аз нуқоти роҳ барои пардохти маблағ боздошта мешаванд. Гарчанде ин систем барои сохтани бунгоҳҳоро дар қисмҳои гуногуни роҳ талаб намекунад, ин систем проблемаҳои худро дорад, мошинҳо ба қатораҳо табдил меёбанд ё ронандагон аз пардохт дар ҳоли воридшавӣ ва хуруҷ саркашӣ мекунанд.

Дар *системи пӯшида* саёҳатчиён барои воридшавӣ чиптаҳоро харидорӣ мекунанд. Дар баъзе ҳолатҳо чиптаҳо миқдори пардохти маблағро нишон медиҳанд. Дар ҳоли воридшавӣ ронанда вазифадор аст маблағи ишорашударо пардохт намояд. Агар чипта гум шавад, ронанда бояд маблағи пурра максималиро пардохт намояд.

Дар роҳҳои кӯтоҳ бидуни ягон воридшавӣ ва хуруҷ танҳо як бунгоҳи пардох дар як охири роҳ гузошта мешавад. Ронандагони ба ягон самт рафта истлда маблағи тағйирдодашударо дар воридшавӣ ё хуруҷ пардохт менамояд. Дар ҳолати системи пӯшидаи роҳҳои пулакӣ, пешгир ё панҷараҳои дар ду охири роҳҳои пулакӣ вуҷуд доранд, ва ҳар яки он мубодилаи рампаи пулакиро дорад, ки дар воридшавӣ ё хуруҷ пардохт карда мешавад. Дар ин ҳолат ронанда маблағи тағйирдода шударо дар ворид шудан пардохт мекунад ва дар вақти хуруҷ қисми дуюми маблағро пардохт мекунад; чипта лозим нест.

*Системаи пурраи электронӣ* ба автомобил насб кардани махсус транспондери электрониро талаб менамояд. Транспондер ба оинаи пеши гузошта меравад ва дар бораи ронанда иттилооте дорад. Абзорҳои муосири ин намуд системҳои пардохти электронӣ имкон медиҳанд ки иттиллоот чун паёми электронӣ аз транспондер дар ҳолати суръати баланд низ фиристода шавад. Ҷамъ кардани пули роҳ бидуни нигоҳ доштани автомобил сурат мегирад, инчуни паст кардани суръат ронданро низ талаб наменамояд.

Роҳҳои муосири пулакӣ одатан аз ҳар се системҳои ҷамъ оварадани маблағ истифода мебаранд.

## Роҳҳои пулакӣ дар Русия
Дар Федератсияи Русия сохтумони роҳҳои пулакӣ аз соли 1998 шурӯъ шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* «Золотые колдобины». А. Алексеев, Ю. Моисеенко. «Российская газета», № 212 (4769), 9.10.2008.
* «Список четырех платных дорог Псковской области с ценами ». Список всех четырех платных дорог Псковщины на официальном сайте Псковской области.

Гурӯҳ:Роҳҳои автомобилгард
3 апрел

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 3 апрел]]*

### Садаи XX
* 1975 — Анатолий Карпов шаҳрванди ИҶШС аз шоҳмот ҷои аввалро дар мусобиқаи шоҳмотбозони ҷаҳон ишғол намуд.
* 1986 — Ширкати IBM аввалин компютерро пешниҳод намуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 3 апрел]]*

### Садаи XX
* 1952 — Султони Ҳамад, рӯзноманигор, нависанда.
* 1963 — Акобир Мирзораҳимов, олим, доктори илмҳои биологӣ

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 3 апрел]]*

## Тақвими мардумӣ
Ҳамал (21 март — 20 апрел) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Фарвардин дар тақвими Эронӣ аст.
 
Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0403.html 
* http://www.calend.ru/day/04-03/ 
* апреля Наука, 3.04
* cyclowiki 3.04

## Эзоҳ
13 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 13 март]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 13 март]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 13 март]]*
* 1912 — Разиюлло Абдуллозода, адабиётшинос.
* 1915 — Нусайрӣ Одинаев, Ҳофизи халқии Тоҷикистон.
* 1930 — Ҷумъа Одина, нависандаи тоҷик.
* 1935 — Султон Сафар, драматург, профессор, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1944 — Давлат Худоназаров, кинорежиссёр ва кинооператор, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
* 1946 — Толиб Шаҳидӣ, оҳангсоз, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.
* 1950 — Абдураҳмон Қодиров, олими соҳаи физика.

## Даргузаштҳо
*Боз нигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 13 март]]*

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0313.html 
* http://www.calend.ru/day/03-13/
Суқути ҳавопаймои ТУ-154

thumb|200pxТуполев Ту-154 дар фурудгоҳи Загреб, дар вақти сафари президенти Лаҳистон ба Хорватия дар соли 2010
**Ҳавопаймои ТУ-154 дар канори Смоленск 10 апрели соли 2010** соати 10:56 бо вақти Москва суқут кард 10 апрел 2010а.Дар натиҷаи суқути ин ҳавопаймо 88 мусофирон ва 8 узви ҳавопаймо ҳалок шуданд. Байнм ҳалокшудагон - президенти Лаҳистон Лех Качинский, сиёсатмадорони машҳури лаҳистонӣ, қариб ҳамаи сарварони ҳарбӣ, ходимони динӣ.

### Узвони делегатсияи расмӣ
* президенти Лаҳистон Лех Качиньский
* ҳамсвари вай Мария Качинская
* собиқ президенти Лаҳистон дар фирор Ришард Качоровский
* витсе-спикери Сеймаи Лаҳистон Ежи Шмайдзинский
* витсе-спикери Сеймаи Лаҳистон Кшиштоф Путра

## Нигаред
* Ту-154
* Смоленск-Северный
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Феҳристи мусофирон

Гурӯҳ:Суқутҳои ҳавопаймо дар соли 2010
2010
Гурӯҳ:Апрели соли 2010
Гурӯҳ:Суқутҳои ҳавопаймо Ту-154
Гурӯҳ:Суқутҳои ҳавопаймо дар Русия
Walgreens

thumb|200px|Яке аз дорухонаҳои Walgreens
**Walgreen Company** — дуюм калонтарин шабакаи мағозаҳои доруфурӯши - дорухонаҳо дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико мебошад. Ин ширкат беш аз 7,034 дорухонаҳо дар тамоми ИМА, инчуни дар Пуэрто Рико дорад. Идораи марказии ширкат дар Дирфилд, Иллинойс ҷойгир аст.

## Таърих
Ширкат дар соли 1901 дар шаҳри Чикаго ташкил шуда аз он сол фаъолияташ дар тамоми ИМА паҳн шудааст.

## Эзоҳ

## Нигаред

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии ширкат

Гурӯҳ:Шабакаҳои доруфурӯшии ИМА
Ту-154

**Ту-154** (за рӯи рамзгузории NATO: **Careless** — *«Сабуксар»*) — ҳавопаймои мусофиркаши семуҳаррика, ки солҳои 1960-ум аз тарафи ИҶШС дар КБ Туполев барои ивази Ту-104 сохта шудааст. Аввалин парвози ин ҳавопаймо рӯзи 3 октябри соли 1968 иҷро шуд.

Гурӯҳ:Ҳавопаймоҳои Туполев
Гурӯҳ:Ҳавопаймоҳои ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳавопаймоҳои Русия
Гурӯҳ:Ҳавопаймоҳои мусофиркаш
Гурӯҳ:Соли 1968 дар илм
Ибодулло Файзуллооев

**Ибодулло Файзулло** (*Ибодулло Файзуллоев*; 12 апрели 1935, деҳаи Чоркӯҳ, ноҳияи Исфара — 16 октябри 2003, Душанбе) — нависанда, , ходими ҷамъиятӣ, Коркуни хизматнишондодаи маданияти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Узви Иттифоқи нависандагони (1974) ва журналистони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Ибодулло Файзуллоев 12 апрели 1935, деҳаи Чоркӯҳи ноҳияи Исфара ба дунё омадааст. Аз оилаи хизматчӣ. УДТ (1959), Мактаби олии партиявии дар назди КМ КПСС(1977).
Корманди рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» (1959—1963), муҳаррири рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» (1963—1965), котиби КМ ЛКСМ Тоҷикистон (1965—1969), ҷонишини мудири шуъбаи маданияти КМ ПК Тоx. (1969—1975), муҳаррири рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» (1977—1979), мудири шуъбаи маданияти КМ ПК Тоҷикистон (1979—1981), соли 1981 котиби ИН Тоҷикистон То охири умр муҳаррири рӯзномаи «Паёми Душанбе» буд.

## Эҷодиёт
Асарҳояш аз соли 1957 чоп мешаванд. Китобҳояш «Ба сӯйи нур» (1966), «Садоқат» (1967), «Гулхани дӯстӣ» (1969), «Падарон ва фарзандон» (1971), «Дур аз фронт» (1973,) «Остони баланд» (1974), «Қиссаи бешаи сабз» (1977), «Борони баҳор» (1979), «Савганд» (1983), «Қарзи фарзандӣ» (1985), «Кӯҳи панҷум» (1996) ба табъ расиданд, ки очерку ҳикоя ва повестҳои беҳтарини адибро дар бар мегиранд. Асарҳояш ба русӣ, украинӣ, белорусӣ, ӯзбекӣ тарҷума шудаанд.
Осори С. Аҳмад, Г. Бакланов, Л. Ленч, С. Зунунова, И. Ракша, дромҳои А. Хӯҷаев «Андро ва сандро», А. Тарозӣ «Букӯни бобарор»-ро ба тоҷикӣ гардондааст.
Дар офаридани симоҳои адабии М. Турсунзода, М. Қаноат, Р. Ғамзатов, Р. Рождественский, А. Олимxонов, А. Шукӯҳӣ, Ғ. Ғулом ва диг. маҳорат дошт.
Вакили мардумӣ дар парлумони вақт буд. Бо медали «Барои хидмати аъло дар ҳифзи сарҳади СССР» ва «Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин», Ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶТ қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Исфаранома. — Душанбе: Шарқи Озод, 2004
* Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе: «Адиб», 2014. — С. 196 ISBN 978-99947-2-379-9

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Ахлоқу-л-ашроф

**Ахлоқу-л-ашроф** () — асари пандуахлоқии Убайди Зоконӣ, ки соли 1340 навишта шудааст аз муқаддима ва 7 боб иборат аст.

Машҳуртарин таълифоти Убайди Зоконӣ «Ахлоқ-ул-ашроф», яъне ахлоқи бузургон, ахлоқи ашрофзодагон буда, онро муаллиф соли 1340 дар танбех ва танкиди ахлоқу одоби бузургон ва аъёну ашрофзодагони замони худ дар сабку равияи китобҳои машҳури ахлоқӣ нигоштааст. Факат ин чо услуби баён оханги киноя ва тамасхурро дошта, тамоми масъалаҳои ба маърази баҳс гузоштаро ба рангу сурати акс чилва медихад.

## Муқаддима
Дар муқаддима ба тариқи масъалагузории фалсафӣ аз муносибати рӯҳ ва бадани инсон ва тарбияи маънавии инсон сухан рафтааст. 
## Бобҳои китоб
* Дар ҳикмат
Дар масъалаи ҳикмат ва чӣ будани он Убайди Зоконӣ дар ду қисми боб «Мазҳаби мансух» (аз байн рафта, гузаштагон) ва «Мазҳаби мухтор» (муосир, имрӯза) муҳокимаронӣ кардааст.
* Дар шуҷоат
* Дар иффат
* Дар адолат 
* Дар саховат
* Дар ҳилм
* Дар ҳаёву вафо ва раҳмату шафқат

«Дар ҳаёву вафо ва раҳмату шафқат»-ро ба қисмҳои «Мазҳаби мансух» ва «Маз­ҳаби мухтор» тақсим кардааст. Пас аз шарҳу тафсири ҳар яке аз падидаҳои ахлоқӣ ва ибрози андеша аз нуқтаи назари гузаштагон Убайди Зоконӣ ҳамин падидаро аз нуқтаи назари ҳамзамонони худ, ба чӣ шаклу маънию мазмун зуҳур кардани онро шарҳу тафсир кардааст. Масалан, хулосаи ӯ дар бораи адолат дар мазҳаби мансух ин аст: 
:::::: Адл кун, з-он ки дар вилояти дил 
:::::: Дари пайғамбарӣ занад одил. 
Хулосаҳову андешаҳое, ки дар «Ахлоқ-ул-ашроф»» оид ба адолат дар қисми «Мазҳаби мухтор» оварда шудаанд, баръакси «Мазҳаби мансух» мебошанд. Ақидаву андешаҳои Убай­ди Зоконӣ дар ин бобат онанд, ки бинои салтанат бар сиёсат устувор аст. Бе зулму тааддӣ дар ҳукумат­дорӣ муш­килот пеш меоянд. Чингизхон бо зулму куш­тор подшоҳии рӯйи заминро гирифт. Дар боби саховат омадааст, ки дар гузашта мардум саховатро писандида медонистанд ва фарзандонро ба ин хислат ҳавасманд мекарданд. Аммо дар «Мазҳаби мухтор» меорад, ки «бузургони мо» (яъне замони Убайди Зоконӣ) саховат­ро исроф, харобии хонадонро аз он донистаанд. Дар ин давра, чунонки дар ҳикоят омадааст, шахсе писарашро панд меди­ҳад, ки лафзи «оре»-ро ҳеч гоҳ ба даҳон наорад, доимо «на» бигӯяд. Ҳамин шеваи кор, тарзи баён, андешаронӣ, баёни фикр, ки ба киноя, маҷоз, тамасхур, мутоибаву ҳаҷв, заҳрханд ва ғайра асос ёфтаанд, дар ҳамаи бобҳои асар ба назар мерасанд. Бо ҳазлу мутоиба, тамасхур, киноя Убайди Зоконӣ «ашрофон», «бузургон», «зиракон», фасоди ҷомеаи муосирашро танқиду мазаммат намудааст.

Барои тақвияти фикр дар «Ахлоқ-ул-ашроф» ҳикоятҳои латиф оварда шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Убайди Зоконӣ. Насру назм. Энсиклопедияи насри тоҷику форс, Д., 2010. 
* Мирзозода Х., Таърихи адабиёти тоҷик. Кит. 2. Д., 1977.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Рисолаи 10 фасл

**Рисолаи 10 фасл** - яке аз намунаҳои барчастатарини осори шоир Убайди Зоконӣ мебошад, ки дар сабку нигориш дар адабиёти форсу тоҷик  собика надорад. Он чун лугат  иншо гардида,  чанбаи ичтимоияш пурқувват аст. Худи шиор ба он дах фасл ном гузоштааст. Дар дах фасл афкори танкидии  нависанда хеле нишонрас аст. Шоир он истилохоту калимахоро тавре шарҳ медихад, ки маънои аслӣ, балки хосияти номатлуби онҳоро баён намуда, мақсадро ошкоро ифода менамояд. Масалан: «Ад дуне» - он чи ки хеч офарида дар он наосояд.
Асадии Тӯсӣ

**Асадии Тӯсӣ** (; 1005—1073, Тӯс) — шоир, луғатшинос, ва хаттоти машҳур

## Зиндагинома
Асадии Тусӣ соли 1010 дар зодгоҳи Абулқосими Фирдавсӣ Тӯс таваллуд шудааст. Номи пурраи ӯ Абумансур Али ибни Аҳмад аст. Вай айёми таҳсилро дар зодгоҳи худ гузаронда, илмҳои расмии замон, ҳамчунин адабиёти араби, таърих ва хаттотиро омӯхта, аз ҷавони ба гуфтани шеър ва ҷамъ овардани луғат майл дошт. Вай пайрави ҷараёни шуубия ва мазҳаби шиа буд. Тақрибан ҳангоми 30-35-солагӣ дар натиҷаи қахтиҳои Хуросон ӯ ба Озарбойҷони имрӯза-Аррон рафта, дар солҳои 50 асри XI хидмати дарбори ҳокими Аррону Нахчувон Абудулафи Дайрониро ихтиёр намуд. Вай моҳи шавволи соли 447—1056 китоби тиббии Абумансур Муваффакуддин Алии Харави Китобулабния ан хакоикиладвия-ро нусхабардори намуда, сипас дар давоми ду сол достони Гаршоспнома-ро ба риштаи назм кашида, онро соли 458/1065-66 ба итмом расонд. Баъди муддате Луғати фурс-ро таълиф намуд. Нихоят аз Нахҷувон ба Они рафта, дар хидмати Шучоъуддавла Манучехр ибни Шовури Шаддоди, ки аз соли 456—1064 сар карда, 30 сол дар Афғонистон ҳукмрон буд, камар баст. Соли 1072 Асади мунозираи Найзаву камон-ро барои ин ҳоким навишт. Ба ғайр аз ин, Асадии Тӯсӣ қасидаҳои Замину осмон, Шабу рӯз, Габру мусалмон, Арабу аҷам низ дорад, ки ба таври саволу ҷавоб навишта шудаанд. Билохира ба ватани худ баргашта, соли 1073 дар Тӯс аз олам гузашт.

## Нигаред низ
* Луғати фурс

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони садаи XI
Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ
Мушу гурба

**Мушу гурба** () — дар эҷодиёти Убайди Зоконӣ мавқеи хос дорад. Он асарест, ки ҳам аз ҷиҳати шакл, ҳам аз лиҳози мазмун ва ҳам аз ҳайси сабк навоварона мебошад. То Убайди Зоконӣ касе қиссаро дар қолаби қасида нарехтааст. Фақат ӯ ин қиссаро дар шакли қасида сурудааст. Он қамаги 94 байт буда, дар қолаби маснавӣ эҷод гардидааст ва вазнаш ҳазачи мусаддаси маҳфуз аст, ки арконаш мафоилун, мафоилун, фаулун мебошад. Мазмуни рисола аслан ба шакли ҳазлу мутоиба оварда шудааст ва қаҳрамонҳои асар тақрибан ашхоси реали мебошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо