open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Галоп

**Галоп** (фар. galop – дави тозон-тозон) — рақси базмии фаронсавии асри XIX. Бо ҳаракатҳои номураттаб, тез иҷро мешавад. 
Андозаи мусиқӣ 2/4, ритмҳои хос:
Эҳтимол меравад, ки рақси мазкур аввал дар Олмон пайдо шуда, дар солҳои 1820-ум дар Фаронса, баъдан чун рақси базмӣ дар тамоми Аврупо паҳн гардидааст. Галопҳои Й. Ланнер, К. Черни, И. Штраус – падар, И. Штраус – писар, Л. Обер, Ж.Оффенбах, Ф. Лист, М. Глинка, П. Чайковский машҳуранд.

## Нигаред
* Галоп (видео)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рақсҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рақсҳои аврупоӣ
Галярда

**Галярда** (ит. gagliarda, айнан – зиндадилона, хушҳолона) — рақси қадимаи итолиёвии дукаса, камдаркам рақси якка, ки дар асрҳои XVI-XVIII ба вуҷуд омада буд. 
Андозаи мусиқӣ 3 – ҳиссагӣ, суръаташ зиндадилона. Галярда бисёр вақт баъд аз павана иҷро мешуд. Дар асрҳои XVII-XVIII ҳамчун қисми сюитаи созӣ боқӣ монд; барои вай суръати суст бо тобиши (фактураи) полифонӣ хос гардид. Композиторон Ӯ. Бёрд, О. Гиббоне, М. Франк, Ҷ. Витали ва дигарон Г. навиштаанд.
## Нигаред
* Galliard (Галярда)
* Галярда
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рақсҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рақсҳои аврупоӣ
Гавот

**Гавот** (фар. gavotte, айнан рақси гавотҳо, сокинони вил. Оверн дар Фаронса) — рақси халқии қадимаи фаронсавӣ. Андозаи мусиқӣ 4/4 ё 2/2, бо 2/4 пештақтӣ оғоз мешавад, суръаташ муътадил. Дар садаи XVI истилоҳи «Гавот» якчанд бранлейи дутогии паиҳамро ифода мекард, инчунин қисми хотимавии баъзе сюитаҳои бранлейро. Ж.Б. Люли Гавотро дар асарҳои саҳнавӣ дохил намуд. Шакли хоси Гавот дар садаи XVIII -3 қисмаи da capo; баъзан қисми мобайни Гавот мюзет зоҳир гардид. Гавот дар асарҳои созии шакли калонҳаҷм, қисми таркибии сюитаҳои рақсии созӣ (И.С. Бах, Г.Ф. Ҳендел ва диг.) ҷо дода шудааст; чунин Гавотро П. Чайковский, А. Глазунов, С. Прокофев, Д. Шоставокич низ офаридаанд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рақсҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рақсҳои аврупоӣ
Гаммаи мажорӣ

**Гаммаи мажорӣ** — садоҳои қатори ладҳои мажорӣ, яъне, ифодаи пайдарҳамаии ҳама зинаҳои лад дар шакли болобароӣ ё поинфуроӣ.
Гаммаи минорӣ, садоҳои қатори ладҳои минорӣ, яъне, ифодаи пайдарҳамии ҳама зинаҳои лад дар шакли болобароӣ ё поинфуроӣ.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Зайнура Пӯлодова

**Зайнура Пӯлодова** (30 августи 1982, Душанбе) — яке аз овозхонҳои эстрадаи Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Зайнура Пӯлодова дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Ӯ аз оилаи ҳунармандони тоҷик мебошад; падараш Ҳотам Пӯлодов мутриби машҳур буд. Баъд аз хатми мактаби миёна Зайнура ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуд ва бомуваффақият таҳсилашро аз рӯи ихтисоси коргардон давом дод. Ҳамзамон бо фаъолияти эҷодиаш Зайнура ба ҳайси афсар дар Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон кор мекунад. Соҳиби ду духтар (Сония ва Сомия) мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Telegram channel - Телеграм канали расмии Зайнура Пулодова 
* Дзен канали расмии Зайнура Пулодова 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гаммаи хроматикӣ

**Гаммаи хроматикӣ (нимпардагӣ)** — мунтазамии (болобароянда ва поинфуроянда) ҳаракати садоҳо бо нимтониҳо. Агар Гаммаи хроматикиро ба андозаи глисандои мелодӣ дида бароем, бетарафист дар муносибати ладӣ, он гоҳ имлои нотаи вай одист: бо ҳаракат ба боло фақат диезҳо ба кор бурда мешаванд, бо ҳаракат ба поин – танҳо бемолҳо.
 
Аммо дар асоси Гаммаи хроматикӣ одатан ягон лад – мажорӣ ё минорӣ ҷой дорад. Бинобар ин дар мусиқии классикӣ қонуни «имло» - Гаммаи хроматикии баъзе ладҳо ва қонуни гармоникӣ инъикос меёбад (қонуни алтератсивии ладҳо, оҳангдории наздик ва ғайра).
## Нигаред низ
* Гаммаи мажорӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Омидийе

**Омидийе**   , ё **Omidiye Sherkat-e-Naft**, ё **Sherkat-e-Naft** (  ) - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Хӯзистон . Маркази маъмурии Шаҳристони Омидийе. 

Дар шимолу шарқи шаҳр пойгоҳи нерӯҳои ҳавоии Эрон воқеъ аст  . Ғайр аз он, дар наздикии Омидийе 4  анбори нафт бо иқтидори 3 миллион баррел сохта шуданд  . 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ҷанубу шарқи Хӯзистон, дар қисми марказии ҳамвории Хӯзистон, дар остонаи Загрос, дар баландии 19 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Омидийе  тақрибан дар 90 километрии ҷанубу шарқи маркази маъмурии устони Аҳвоз,  ва 560 километр дар ҷанубу ғарби пойтахти ин кишвар , Теҳрон ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 57,970 нафар буд ; таркиби миллиро форсҳо, арабҳо, лурҳо ва бахтиёриҳо, дар мазҳаб - мусулмонони шиъа бартарӣ медиҳанд. 

## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]* )
## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо

Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Создаҳанӣ

**Создаҳанӣ** (), **гармоникаи лабӣ** () — сози нафасии мусиқиест иборат аз қуттичаи начандон паҳни дароз бо сӯрохиҳои зиёди қубураки чоккардашуда, ки дар 1 ё 2 қатор ҷойгиранд.

Дар қубуракҳои чоккардашуда забонакҳои филизӣ (аз 6 то 128) сахт карда шудаанд. Навозанда созро бо лабонаш дошта, онро ба тарафи росту чап медавонад ва бо нафас гирифтан ё баровардан, овозҳои ҳархеларо ҳосил мекунад. Сифати (тембри) соз садои гармоникаро ба ёд меорад.
 
Гармоникаи лабиро соли 1821 устои олмонӣ Ф. Бушман ихтироъ кардааст, ки то ҳол дар Русия ва хориҷ аз он маъмул аст.


Harmonijka ustna 10301A Blues Session Steel A firmy Seydel.jpg|Гармоникаи лабӣ
Harmonetta Peri.JPG|Гармонетта
Suzuki melodion.jpg|Мелодика
Accordina-carrel.jpg|Аккордина


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии нафасӣ
Гармония (мусиқӣ)

**Гармония** (юн. harmonia — алоқа, мавзунӣ, мутаносиби, ҳамоҳангӣ), рабти мавзун ва мувофиқати ҷузъҳои дохиливу берунии асари мусиқӣ:

1)Як соҳаи асосии воситаҳои ифода дар мусиқиест, ки ба муттаҳидии қонунии ладҳо (пардаҳо) дар шакли ҳамовозӣ, ба алоқаи байни ҳамовозиҳо ва ҳаракати мавзуни пайдарпайи онҳо асос ёфтааст. Шакли асосии ҳамовозӣ аккорд ва навъҳои он — консонанс ва диссонанс мебошад. Асоси ҳамовозиро муносибату мувофиқати овозу ладҳо (пардаҳо) ташкил медиҳад. Ҳамовозӣ дар ҷараёни харакати садоҳо дар мусиқии бисёровоз (гомофония, полифония) ба вуҷуд меояд. Дар ин гуна мусиқӣ (одатан ба овозҳои болоӣ) ҷӯрии гармонии овозҳои дигар ҳамроҳӣ мекунад. Дар ниҳоди ҳар як оҳанг имкони чунин ҳамовозӣ вуҷуд дорад ва ҳамовозӣ (гармонизатсия) ба ҳамин асос ёфтааст.

2)Номи доираи аккордҳо ва ё ҳамовозиҳои фасеҳу ифоданок, ки ба ягон асари мусиқӣ ё асари як композитор хос аст (мас., Гармонияи гуворо, Гармонияи дағал, Гармонияи классикӣ, Гармонияи Скрябин ва ғайра).

3)Як қисми назарияи мусиқӣ, таълимот оид ба сохти дурусту мутаносиби ҳамовозиҳо дар илми композитсия.

4)Курси таълимӣ барои хонандагони коллеҷҳо ва донишҷӯёни мактабҳои олии мусиқӣ.

5)Дар санъати меъморӣ ва тасвирӣ таносуби мавзун ва рабти комили ҳамаи унсурҳои мусаввара ё тарҳи бино (аз рӯйи шаклу андоза, ранг, мақом ва ғайра).
 
Гармония воситаи асосии шаклофаринист. Муҳимтарин воситаи зуҳуроти муваққатии Гармония дар асари мусиқӣ ҳаракати овоз мебошад. Гармония мусиқиро мукаммал, ҷараёни мусиқиро пурқувват карда, ба он нафосати зиёде мебахшад.

## Таърих
Мавҳуми илмии Гармония дар замонҳои қадим (асрҳои 6-4 то м.) ба Аристоксен, Фисоғурас (Пифагор) ва дигарон маълум буд. Ташаккули Гармонияи бисёровоз дар асрҳои IX—X муҳимтарин давраи таҳаввули тафаккури мусиқии Аврупо мебошад. Дар асри XIV барои Гармонияи бисёровозаи классикӣ замина муҳаё гардид. Гармония дар асрҳои XVII—XIX равнақ ёфт. Муаллифони машҳуртарин рисолаву таҳқиқот оид ба Гармония дар аврупо: У.Одингтон (1316), Ҷ. Сарлино (1558), М. Марсенн (1637), Н. П. Делетский (1680), Ж. Д. Рамо (1726), Х. Руман (1893), Х. Шеккер (1906), Б. Л. Яворский (1908), Ю. Н. Холопов (1988).

Гармонияро композиторони тоҷик дар мусақияшон васеъ истифода бурдаанд. Беҳтарин асарҳои композиторони тоҷик Гармония ва фосилаҳои ба мардуми Шарқ хосро таҷассум кардаанд. Омӯзиши Гармонияи оҳанг дар курси Гармония дар муассисаҳои таълимии мусиқӣ дарс дода мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Гармонизатсия (мусиқӣ)

**Гармонизатсия** — рабт, ҳамовозӣ, мувофиқат, ҳамоҳанг сохтан, ҷӯр сохтани аккордҳо.

1).Асари мусиқие, ки дар он зинаҳо мувофиқкунанда шудаанд. Як оҳанг метавонад аз ҷиҳати овозҳои мусиқӣ ҳар навъ Гармонизатсия шавад (тағйирёбии гармонӣ). Ҷузъиёти умдатарини (услуби умумӣ, вазифа, модулятсияи тағйироти тадриҷӣ) Гармонизатсияи табииро худи оҳанг муайян месозад.

2).Таснифи ҷӯрии аккордӣ ва бисёровоз (хор) ба ягон оҳанг ё наво аз рӯйи қонунҳои гармония; ба навои асосӣ ба мувофиқат овардани иловаи мусиқӣ.

3).Такмили бадеии оҳанге, ки аз манбаи дигар гирифта шудааст (мас., такмили сурудҳои халқӣ). Омӯзиши Гармонизатсияи оҳанг дар курси гармония дар муассисаҳои таълимии мусиқӣ дарс дода мешавад.
## Нигаред низ
* гармония
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Геликон

**Геликон** (юн. Helix – печдор, морпеч) — аз ҳама сози пасти мисинӣ нафасиест дар оркестрҳои нафасӣ ва ҳарбӣ. Гарчанде Геликон бо садояш ба туба мувофиқат мекунад, вале шаклан аз вай дида фарқ мекунад. 

Геликон дар нимаи аввали асри XIX дар Русия ихтироъ шудааст. Сози мазкур ҳангоми роҳ рафта навохтан, хеле қуллай мебошад, чунки онро ба гардан меовезанд.

Helikon-Stowasser-Graz.jpg |Геликон, сози мисинӣ нафасӣ
Joueur.jpg|Мутрибони Геликон
French Republican Guard cavalry fanfare DSC03125.JPG|Геликон дар қатори аспсаворон


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо 
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии нафасӣ
Гардиш (мусиқӣ)

**Гардиш** ( ) — порчаи оҳанг (гардиши мелодӣ) ё пайдарҳамии аккордҳо (гардиши гармонӣ), ки диққати зебоӣ, аслӣ ё хос бударо барои мусиқии ҳамин композитор, халқ, давра ба худ ҷалб мекунад. Ҳамин тавр, дар бисёр асарҳои П.Чайковский хусусияти Гардиши оҳангнокӣ, равиши аз зинаи III лад (парда) ба V поинфуроянда вомехӯрад.  
## Нигаред
* Гардиши аккорд (мусиқӣ)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Гардиши аккорд (мусиқӣ)

**Гардиши аккорд** — навъи аккордест, кадоме ки нақши «такягоҳи басӣ»-ро тони (садои) асосӣ нею, вале ягон-то садои дигари онро иҷро мекунад (тони тертсовӣ, тони квинтовӣ ва ғайра).

Сеовозагӣ (трезвучия) 2 гардиш дорад (секстаккорд, кварт-секстаккорд); септакорд – 3 (квинтсекстаккорд, тертсквартаккорд, секундаккорд); нонаккорд гардиш надорад. Табиист, ки бо Г. а. нақшаи сохти он вайрон мегардад.
## Нигаред
* Гардиш (мусиқӣ)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Гаммаи пурратонӣ

**Гаммаи пурратонӣ** — гаммаест (қаторовоз), ки дар он фосилаҳо байни ҳама зинаҳои ҳамсоя ба яктонии пурра баробаранд. Чунин Гамма дар таркибаш 6 садо дорад (якҷоя бо такрори октаваи якум - 7)

Дар Гаммаи пурратонӣ нимтониҳо вуҷуд надоранд. Вуҷуд надоштани нимтониҳо дар Гаммаи пурратонӣ кашишҳои одатшудаи ладро хароб мекунад, ки ин хислати мажор ва минор мебошад. Гаммаи пурратонӣро аллакай В. Мотсарт ба сифати эффекти ба худ хосдошта истифода мебурд. Дар операи «Руслан ва Людмила»-и М. Глинка Гаммаи пурратонӣ яке аз унсурҳои тавсифномаи мусиқии Черномор ҳисобида мешавад. Имконпазирии таъсирбахшии Гаммаи пурратонӣ (ва гармонияи ба вай хос бударо) дар мусиқии худ А. Бородин, Н. Римский-Корсаков истифода бурдаанд, алалхусус  К. Дебюси онро васеъ ба кор бурдааст.
## Нигаред низ
* Гаммаи мажорӣ
* Гаммаи хроматикӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гармоника

**Гармоника** ( , ) () — сози мусиқии нафасиест, ки дар як қатор кишварҳо (аввал дар Хитой, баъдтар дар Ғарбу Русия – садаи XIX) паҳн гардидааст. Гармоника мисли баян аз ду қуттича иборат буда, қуттичаҳо бо дам ба якдигар пайваст карда шудаанд. Дар клавиатураи  дасти рости гармон 23 забонакҳои филизӣ (дар ду қатор) ва дасти чап 12 тугмачаҳо мавҷуданд.

Дар байни ҳама намуди гармоникаҳо, Гармоникаи русӣ бо созаш, ки ба оҳангҳои халқӣ мувофиқ аст, фарқ мекунад. Вале мутаасифона, Гармоника аз с.- ҳои 60-уми асри XX инҷониб якқадар аз байн дур шуда монд (ҷои онро баян танг кард). Бо вуҷуди ин Гармоника ҳоло ҳам барои мардуми деҳот дар Федератсияи Русия қимати худро тамоман гум накардааст.

### Гармоникаи дастӣ
*[[Гармоникаи дастӣ]]* - аз оилаи сершумори гармоникаҳо мебошад. Нигаред:

Russkaya garmon.jpg|Гармони русӣ
Jupiter bayan accordion.JPG|Баян
Charron Freres Accordion.jpg|Аккордеон


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии клавишдор
Гардиши фосила (мусиқӣ)

**Гардиши фосила** — тағйирдиҳии фосила бо усули омехтани садои поинии он боло ба октава ё болоӣ ба октава поин гардиш меёбад.

Фосилаҳои тоза мавриди гардиш тоза мемонанд (квинтаи тоза – квартаи тозаро ба вуҷуд меорад ва ғайра); фосилаҳои боқимонда тағйир меёбанд: калонҳо ба хурд мубадал мегарданд, хурдҳо – ба калон, зиёдшуда – ба хурдшуда, вале хурдшуда – ба зиёдшуда. Бо гардиши фосилаҳои таркибӣ, ҳарду садо дар ҳаракати рӯ ба рӯ аз ҳарду ҷониб ба октава омехта шуда, ягонто фосилаи одиро ба вуҷуд меорад (нона септимаро медиҳад, детсима – секстаро ва ғайра).
## Нигаред
* Гардиш (мусиқӣ)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Алтератсияи ладӣ

**Алтератсияи ладӣ** — зинаҳои ноустувори ладро бо тарзи нимпардагӣ (хроматикӣ) баланд ё паст карда, кашиши онҳоро ба нотаҳои устувор зиёд месозад. Дар ҳар лад садоҳои устувори сеовозагии тоникӣ аз алтератсияи ладӣ эминанд. Чунин хелҳои алтератсияи ладӣ вуҷуд доранд:

;дар мажор
* зинаи II паст ё баланд мешавад;
* зинаи IV баланд мешавад;
* зинаи VI паст мешавад;
;дар минор (аслӣ) 
* зинаи II паст мешавад;
* зинаи IV паст ё баланд мешавад;
* зинаи VII баланд мешавад.
## Нигаред
* Алтератсия
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Андозаи мусиқӣ

**Андозаи мусиқӣ** — миқдори ҳиссаҳои дорои дарозии муайянест, ки тактро ба вуҷуд меорад. Андозаи мусиқӣ дар намуди каср мустаъқилмаъно ифода мегардад, аҳамиятнокии дарозии як ҳисса (ченак)-и ягона дар шумораи касрӣ ҳамингуна миқдори ҳиссаҳоро дар такт нишон медиҳад.

;Андозаи мусиқӣ ба навъҳои сода, мураккаб, омехташуда ва тағйирёбанда тасниф мешаванд. 
## Андозаи мусиқиҳои сода
Андозаи мусиқиҳои сода иборатанд аз ҳиссаҳои одии ададҳои тақсимнашавандаи дуякӣ ё сеякӣ; дар Андозаи мусиқии дуҳиссагӣ, ҳисаи 1-ум шиддатнок; 2-юмаш бешиддат (суст); дар андозаи дуҳиссагӣ ҳиссаи 1-ум шиддатнок, 2-юмаш бешиддат (паст). Дар байни андозаҳои сода аз ҳама бештар 2/2, 2/4, 3/4 ба назар мерасанд. Андозаи мусиқиии 2/2 (ҳамчунин бо ₵ ишорат мегардад), аз 2-ҳиссаи нимпурра иборат аст, одатан alla breve (ит. - кӯтоҳ), ки як қадар иҷрои тезтари (2 баробар) ин дарозиҳои тулониро ифода мекунад.  					 
## Андозаи мусиқиҳои мураккаб
Андозаи мусиқии мураккаб иборатанд аз пайвастани якчанд андозаҳои якхелаи сода (яъне 2 -ҳиссагӣ ё 3 -ҳиссагӣ). Дар байни андозаҳои мураккаб бештар паҳн гардидаанд: 4/4 (ҳамчунин бо ₵ ифода мегардад) – иборат аст аз 2 гурӯҳ бо 2/8; 6/8 иборат аст аз 2 гурӯҳ бо 3/8; 9/8 иборат аст аз 3 гурӯҳ бо 3/8; 12/8 иборат аст аз 4 гурӯҳ бо 3/8.
Дар Андозаи мусиқии мураккаб ғайр аз задаи ҳиссаи 1-ум ҳамчунин аксенти нисбатан пастар дар ҳиссаи аввали ҳар як гурӯҳ аз ингуна Андозаи мусиқии мураккаб ба вуҷуд меояд: дар А.-и 4/4 - дар чоряки 3-юм; дар А.-и 6/8 – дар ҳаштякӣ 4-ум; дар А.-и 9/8 – дар ҳаштякӣ 4-ум ва 7-ум; дар А.-и 12/8 – дар ҳаштякиҳои 4-ум, 7-ум ва 10-ум рост меоянд.
## Андозаҳои омехташуда ва тағийрёбанда
Андозаҳои омехташуда аз Андозаҳои содаи омехтаи ҳархела иборатанд (яъне 2-ҳиссагӣ ва 3-ҳиссагӣ). Дар байни Андозаҳои омехташуда бештар инҳо паҳн гардидаанд: Андозаи 5/4 – аз 2 гурӯҳ иборат аст: 2/4 + 3/4 ё 3/4 + 2/4. Дар ҳиссаи 1-уми тақт задаи шиддатнок, дар ҳиссаи 1-уми гурӯхи 2-юм нисбатан задаи камшиддат меафтад.
 
Навъҳои дигари Андозаҳои омехташуда дар мусиқии тоҷикӣ бештар ба назар мерасанд: Андозаи 7/8 – иборат аз 2 гурӯх: 3/8 + 4/8 ё 4/8 + 3/8; ҳамчунин Андозаи омехташудаи 5/8 – иборат аз 2 гурӯҳ: 2/8 + 3/8 ё 3/8 + 2/8. Дар ин Андозаҳо низ дар ҳиссаи 1-ум задаи шиддатнок ва дар ҳиссаи 4-ум – задаи нисбатан камшиддат меафтад.
Дар Андозаи тағийрёбанда миқдори ҳиссаҳо дар тақт ҳамчунин дар тули асар ба назар мерасад. Андозаҳои тағийрёбанда зуд-зуд дар сурудҳои халқии русӣ ва таронаҳои «Шашмақом»-и тоҷик ба назар мерасанд.

## Нигаред
* Алтератсия
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Назарияи мусиқӣ
Василий Василевич Андреев

**Василий Василевич Андреев** (1861-1918) — мутриби рус, балалайканавози мумтоз. 
## Зиндагинома
Андреев аз хурдӣ ба навохтани ин соз шавқи зиёд дошт ва тамоми умр маҳораташро сайқал додааст. Дар солҳои 1886-1887 Андреев аввалин оркестри созҳои халқии русиро таъсис медиҳад. С. 1888 бо роҳбарии ӯ дар Петербург барномаи «Маҳфили дӯстдорони навозиш дар балалайка» ташкил карда мешавад. Баъди як сол ансамбл дар намоиши байналмилалӣ дар Париж бо муваффақият ҳунарнамоӣ кард. Дертар «Оркестри великорусӣ» дар Олмон, Англия, Амрико барномаҳои консертӣ барпо намуда, сурудҳои халқии русӣ, асарҳои классикони рус ва хориҷӣ, ҳамчунин пиесаҳои консертии Андреевро иҷро карданд. Дар пайравии ин оркестр дар Русия бисёр ансамблҳои зиёде таъсис дода шудаанд. Оркестри созҳои халқии русии Радио ва телевизиони Ленинград (ҳоз. Санкт-Петербург) ба номи Андреев мебошад. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Мутрибони Русия
Гурӯҳ:Оҳангсозони Русия
Аркони мусиқӣ

**Аркони мусиқӣ** () — унсури зарбиест, ки дар мусиқии классикии форс-тоҷик низоми зарби дафро дар оҳанг ба вуҷуд меоварад.

Аркони мусиқӣ одатан ба иқоъ мутааллиқ буда, аз сабабу ватад ва фосила иборат аст. Агар атонини ягон оҳангро ба назар гирем, муайян мешавад, ки он аз кадом рукнҳо таркиб ёфтааст, яъне аз рӯи гаронию сабукии зарбҳо аркони мусиқӣ маълум мегардад. Масалан, аркони мусиқии усули «Рамал» чунин аст: Аз рӯи зарбот вай ба доираи чоруми зарбӣ мутааллиқ буда, рукни он аз 3 зарб, яъне 8 нақра иборат аст, ду сабаби сақил ва як фосилаи кубро: тана-тана-тананин, бака-бака-бака-бум.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Арфа

**Арфа** () – сози тории қадимии мусиқӣ, ки шакли секунҷа дошта, ба чанги амудӣ монанд аст.  

Аз поён то болои ин соз торҳои ҷӯрашон гуногуни дарозиашон ҳархела гузаронда мешаванд. Арфа яке аз созҳои қадима буда, аввввали садаи 19 такомул ёфтааст. Арфа 46 тор (зеҳ) дошта, қаторовози хроматикиаш (бо бемол) бо ёрии 7 фишанги пой ҳосил карда мешавад. Ҳар фишанг метавонад овозҳои номбаршударо дар ҳама октаваҳо ним парда ё як парда бардорад. Меъёри овози арфа аз Ces то fis 4 (аз до-бемоли контроктава то фа-диези октаваи 4) мерасад. Партияи арфа дар партитураи окестрӣ дар ду нотагоҳ навишта мешавад. Садои арфа маҳину форам буда, дар оркестр ва ансамблҳои мусиқӣ, дар якканавозӣ ва яккахонӣ истифода мешавад. Арфа имконияти зиёди иҷроӣ дорад ва дар он аккорд (якҷоя садодиҳии овозҳо), арпеҷио (пайиҳам садодиҳии овозҳо), глиссандо (лағжиш додани панҷаҳо болои торҳо) ва ғ-ро иҷро кардан мумкин аст. Дар фарҳанги қадимаи халқҳои Осиёи Миёна арфа ҳамчун сози мусиқӣ бо номи чанги амудӣ машҳур буд. Ҳангоми ҳафриёти археологии соли 1938 дар минтақаи Айритом (соҳили Амударё) арақае пайдо карданд, ки дар он сурати навозандае бо арфаи 13-тора акс ёфтааст. 

Номҳои арфанавозони чирадаст М. Гранжани (франсуз), К. Салседо (амрикоӣ) ва мутрибони замони Шӯравӣ К. Эрдели, В. Дулова дар таърихи арфанавозӣ маълуму машҳуранд.


Lavinia Meijer playing at the 2011 National Concert.jpg|Арфнавоз бо арфаи клоссикӣ
Plucked string (6) Harps & Lyres - Soinuenea.jpg |Арфаҳои қадима ва клоссикӣ 


## Нигаред низ
* Чанг
* Арақаи Айритом

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии торӣ
Бахши марказии шаҳристони Ҷулфо

**Бахши марказии шаҳристони Ҷулфо‎** — номи бахш дар Шаҳристони Ҷулфо‎, воқеъ дар Устони Озарбойҷони шарқӣ дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385, ҷамъияти он 43669 нафар (12100 хонивор) будааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Озарбойҷони шарқӣ
Бейрам

**Бирам**   ,  ё **Бейрам**   ё ҳамчунин ба забони румӣ чун **Bairam** ва **Beyrom** (  ) &#x200E; - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс, Шаҳристони Лористон аст. 

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 6,520 нафар буд  ; Форсҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа бартарӣ доранд. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Боноруйе

**Бонаруйе**  (  )  ,  ё ҳамчунин ба забони румӣ чун **Banārū’īyeh**, **Banarooyeh**, **Banārū”īyeh**, **Banārūyeh**, ва **Bonārūyeh**; инчунин **Fathābād,**  **Фатҳобод** - шаҳр дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс, Шаҳристони Лористон аст . 

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 9,318 нафарро ташкил медод  ; Дар таркиби миллӣ форсҳо (интиқолдиҳандагони яке аз лаҳҷаҳои гурӯҳи ***Луристонӣ*** ) бартарӣ доранд, дар ҳоле ки дар мазҳаб мусулмонон бартарӣ доранд. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Галеҳдор

**Галеҳдор**   , ё ҳамчунин ба забони румӣ чун **Galleh Dār , Galehdār; Gilehdār, Kaleh Dār,**  **Каледар** (  ) - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар Шаҳристони Миҳри Устони Форс аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 9,982 нафар буд. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Арад (Эрон)

**Арад**  , ё **Ard** , ё **Erad** , ё **Īrad**  ,  ё **Ird**   (  ) &#x200E; - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс,  Шаҳристони Лористон. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии Форс, дар ҷанубу-шарқи баландкӯҳҳои Загрос, дар баландии 587 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Арад тақрибан 230 километр дар ҷанубу шарқи пойтахти устон  Шероз, ва 905 километр ҷанубу шарқи пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Навид Нигаҳбон

**Навид Нигаҳбон** (,‎ ; 2 июни соли 1968, Машҳад, Эрон) — ҳунарпешаи эронӣ-омрикоӣ.

## Зиндагинома
Нигаҳбон дар Машҳади Эрон таваллуд шудааст. Иштиёқи ӯ ба бозигарӣ ӯро ба муддати ҳашт сол дар Олмон, ба гузарондани давраи маҳоратҳои намоишӣ машғул нигаҳ дошт ва баъд аз он низ ба Амрико сафар кард ва дар онҷо бо бозӣ дар тайфи густурдае аз нақшҳои телевизионӣ, филм ва театр, пояҳои ҳирфаии худро дар заминаи бозигарӣ муҳкамтар кард ва сипас бо ифои нақш дар чанд филми ҳоливудӣ, ба унвони яке аз бозигарони эронӣ-омрикоии Ҳоливуд матраҳ гардид. Нигаҳбон забонҳои ингилисӣ, форсӣ ва олмониро хуб медонад.

## Филмшиносӣ

### Фильмҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Эрон
Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо
Нахӯдхӯрак

**Гамбусаки нахӯд** (), **нахӯдхӯрак** — ҳашараи зараррасон аз оилаи донхӯракҳо.

## Тавсифоти умумӣ
Дарозиаш 6 мм, танаш байзашакл, рангаш сиёҳи ҷилодор. Болаш рахҳои каҷи сафедча, синааш доғи сафеди секунҷа, зери шикамаш нақши салибмонанд дорад. Бехи мӯйлабҳо, банди аввали пойҳои пеш, панҷа ва буғуми пойҳои миёнааш зарди сурхтоб аст. Тухмаш зарди каҳраборанг, дар рӯйи дон хуб менамояд. Дарозии кирминааш 5-6 мм; рангаш зардтоб. Нахӯдхӯрак дар Тоҷикистон бисёр аст. Фақат ба нахӯд осеб мерасонад.

## Тарзи зиндагӣ
Соле як бор афзоиш карда, ҳангоми гулшукуфти нахӯд гарду гулбарги онро мехӯрад. Нахӯдхӯрак ба ғилофаки хоми нахӯд то 35 тухм мемонад. Давраи тухмгузорӣ, одатан, то 15 рӯз давом мекунад. Умуман, ғамбусакҳои модина дар тӯли ҳаёташон 170—200 тухм мегузоранд. Кирминаҳои нахӯдхӯрак пӯсти ғилофакро сӯрох карда, мағзи донро мехӯранд. Дар даруни дон чанд кирмина ҷой мегирад, вале фақат яктои онҳо инкишоф меёбад. Рушди баъдии кирминаҳо дар дохили дони нахӯд мегузарад (тақр. 35-40 рӯз). Миёнаҳои август зоча ба ғамбусак табдил ёфта, зимистонро андаруни дон мегузаронад. Нахӯди зарардида барои истеъмол ва кишт кор намеояд.

## Тадбирҳои мубориза
* кишти зуди тухмии солим; дар давраи гулшукуфт камаш ду бор (баъди ҳар 8-10 рӯз) пошидани доруҳои заҳрнок — инсектитсидҳо (метафос, хлорофос ва ғайра);
*бетаъхир ғундоштани ҳосил;
*шудгори амиқи замин;
*тоза ва безарар кардани хирманҷойҳо;
*қаблан бо газ ва аэрозол дезинфексия кардани анбор;
*бо хлорпикрин, дихлорэтан, бромиди метил, металлилхлорид дуд додани нахӯд;
*як моҳ пеш аз кишт ба нахӯди тухмӣ пошидани дусти 12-фоизаи гексахлоран (2-3 кг/т) ё нафталин (1-2 кг/т);
*дар мошинҳои махсус аз маҳлули намак (тақр. 3 кг намаки ош ё 8 кг селитраи аммиак ба 10 л об) гузаронда тоза кардани нахӯди сироятёфта.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Муҳиддинов С. М. Энтомологияи умумӣ. Д., 1999;
* Муминов Н. Н., Баева В. Г., Назиров В. О насекомых Таджикистана. Д., 2000;
* Муҳитдинов С. М. Курси мухтасари энтомологияи кишоварзӣ. Д., 2009.

## Сарчашма
*
Ҳашаракуш

[мини| Коркарди майдони картошка бо ҳашаркушҳо дар [Трактор|трактори ХТЗ-7 ]]
**Ҳашаракуш**, **инсектисидҳо** (аз    «ҳашарот» +   «мекушам») — маводи кимиёвӣ, ки барои куштани ҳашароти зараровар пешбинӣ шудаанд. Онҳо барои мубориза бар зидди зараррасонҳо истифода мешаванд. 

## Нигаред низ
* Алафкушҳо
* Занбӯруғкушҳо
* Офаткушҳо

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Зисткушҳо
Гамбусаки нок

**Гамбусаки нок** (), **гулхӯраки нок** — як навъи ҳашарот.

## Тавсифоти умумӣ
Асосан ба ноку себ зарар мерасонад. Дарозиаш 4,0-5,5 мм, рангаш бӯри ҷигарӣ; дар пешболаш мӯякҳои зичи сафед дорад. Кирминааш (5-6 мм) сафед, сараш ҷигариранг. Ғумбакаш сафеди зардтоб, дарозиаш 4-5 мм. Баъди чанд рӯз ғумбакҳо ба гамбусак табдил меёбанд, ки муғҷаро сӯрох карда берун меояд. Гамбусак ғизои бисёр намехӯрад. Вай дар зери пӯстлох ва ковокии дарахтон то фарорасии тирамоҳ пинҳон мешавад. Моҳҳои сентябр — октябр гамбусакҳо аз паноҳгоҳи худ берун омада, муғҷамеваҳоро сӯрох мекунанд ва дар ҳар яки он яктоӣ тухм мегузоранд (гамбусаки модина то 20 тухм мемонад). Баъд аз чанд рӯз аз тухм кирминаҳо баромада, зимистонро андаруни муғҷа паси сар мекунанд.

## Тадбирҳои мубориза
* ҳангоми боз шудани муғҷаҳо афшонда маҳв кардани гамбусакҳо;
* тирамоҳ ба дарахт пошидани ҳашаракушҳо.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Шаҳристони Бен

**Шаҳристони Бен** (  ) — номи шаҳристон дар Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ, воқеъ дар кишвари Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), ҷамъияти он 27,731 нафар, дар 7,056 оила буд..Шаҳристон як шаҳр дорад: Бен. Шаҳр дорои ду бахши деҳотӣ (*деҳистон*) аст: бахши Варданҷон ва бахши Заяндеҳ Руди Ҷонубӣ.

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳристони Бен
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ
Шаҳристони Киёр

**Шаҳристони Киёр** (  ) —  шаҳристон дар Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ, воқеъ дар кишвари Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии ин шаҳристон 51,322 нафар, дар 12,550 оила будаст.. Маркази шаҳристон, шаҳри Шаламзор аст. Шаҳристон ба ду бахш тақсим мешавад: бахши Марказӣ ва Нагонӣ. Дар шаҳристон чор шаҳр: Шаламзор, Гаҳру, Дастана ва Нагонӣ воқеъ аст. 
## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳристони Киёр
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ
Мейманд

**Мейманд** (  )  ,  ё **Майманд**, ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Meymand-e Olya** - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс. Он қисми Шаҳристони Фирӯзобод аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 8,615 нафар буд.

Мейманд маркази асосии истеҳсоли Гулоб, аст, ки маҳсулоти он ба кишваҳои ҷаҳон (махсусан ба аксари кишварҳои Ховари Миёна) содир мешаванд .

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Саодатшаҳр (Форс)

**Саодатшаҳр** , ҳамчунин ба забони русӣ, чун  **Саадатше́хр**   ё **Саадатабад**   ( ) - шаҳр дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс. Маркази маъмурии  Шаҳристони Посоргод. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 15,947 нафар буд. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Кунортахта

**Канортахте**  ( , ҳамчунин ба забони румӣ чун **Konārtakhteh**, **Konār Takhteh**, and **Kunār Takhteh** - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс. Он қисми  Шаҳристони Козирӯн мебошад. 

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 6,690 нафар буд  ; Дар таркиби миллӣ форсҳо  бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа бартарӣ доранд. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Шаҳристони Посоргод

**Шаҳристони Посоргод** ( ) —  шаҳристон дар Устони Форс, воқеъ дар Эрон аст. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Саодатшаҳр аст. Дар ҳайати шаҳристон ду  (бахш): Марказӣ ( بخش مرکزی ) ва  Ҳахоманеш ( بخش هخامنش )
Бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 29 825 нафар будааст.. Дар соли 2017 аҳолии шаҳристон  30,116 нафар будааст.

## Эзоҳ

*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

Гурӯҳ:Шаҳристони Посоргод
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Форс
Шҳаристони Посорҷод

**Посорҷод** ( )   - яке аз 24 шаҳристонҳои  Эрон дар Устони Форс . Маркази маъмурӣ шаҳри Саодатшаҳр (Форс) аст . Дар ҳайати манотиқи шаҳристон, бахши ( Bakhshi ): 

* Марказӣ ( بخش مرکزی ) 
* Ҳахоманеш ( بخش هخامنش ) 

Аҳолии шаҳристон дар соли 2006 29 825 нафар буд. 

## Маҳалҳои аҳолинишин
[рост|мини|305x305пкс| Тақсимоти маъмурии [Устони Форс ]]

## Сарчашма

* Рӯзноманигори ҷаҳон 
Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Шаҳристони Хонҷ

**Шаҳристони Хонҷ** ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Honjo** ё **Hanja** ( ) —  шаҳристон дар Устони Форс, воқеъ дар  Эрон  аст.  Ба ҳайати шаҳристон ду ( бахш): Марказӣ (بخش مرکزی) ва  Маҳмоле ( بخش محمله) дохил мешавад. Бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 37,978 нафар будааст.. Маркази маъмурӣ, шаҳри Хонҷ аст. Дар соли 2016 аҳолии шаҳристон 41,359 нафар буд.

## Тақсимоти маъмурии [[Устони Форс]]
[марказ|мини|305x305пкс| Тақсимоти маъмурии [Устони Форс ]]

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Хонҷ
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Форс
Посоргод

алт=|марказ|мини|414x414пкс|<center> Оромгоҳи барҷастаи Куруши Бузург. Посоргод, Устони Форс.</center>
**Посоргод** ( "Боғҳои Форс")  — шаҳри қадимаи форсҳо, нахустин пойтахти шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ. Посоргод дар ҳудуди вилояти муосири Форс — Устони Форс, дар 87-километрии шимолу шарқи Тахти Ҷамшед, 130 км аз ш. Шероз ҷойгир аст, ки дар дашти Мурғоб воқеъ аст. (Форс - қисми марказии кишвари Эрон аст).

Посоргод номи кӯҳнаи шаҳри Мурғоб аст . Ин далел бо он шаҳодат медиҳад, ки дар барелефҳои Персеполис онро бо номи эламиён «Батракатас» ва «Басракада» меноманд . Фарзияҳои гуногун вуҷуд доранд, ки маънои он чӣ маъно дорад. Пас, андешае вуҷуд дорад, ки Посоргод "бошишгоҳи форсҳо" аст . ё "гурзи қавии дар дерина истифодашуда" . Ҳамзамон, Ҳеродот хабар медиҳад, ки ин ном бо қабилаи Посоргод, яке аз се қабилаи машҳури форсӣ дар бораи пайдоиши истилоҳ ба тариқи каме мухталиф алоқаманд аст ва ин номро бо он далолат медиҳад, ки он интиқоли номи яке аз се қавмҳои эронӣ (Порсҳо) мебошад. Посоргод бо фармони Куруши II (559-530 пеш аз милод) таъсис ёфта, пойтахти Тахти Ҷамшед, инчунин пойтахти писари Куруш, Камбизаи II (530-522 пеш аз милод) гардид. 
## Оромгоҳи Куруши Кабир
 
Маҷмааи биноҳои Посоргод 43 км дуртар аз Персеполис ҷойгир буда, масоҳати умумии он 2,5 км2 мебошад.
Шаш зинаи васеъ ба лаҳати дафн Оромгоҳи Куруш мебарад, андозаи лаҳат 3,17 х 2,11 х 2,11 м. Дар соли 330 пеш аз милод Искандари Мақдунӣ оромгоҳро зиёрат кардааст. Дар вақти забткориҳои шоҳ Искандари Мақдунӣ  дар  Ҳиндустон, оромгоҳро ғорат карданд; пас аз бозгашт, Искандар ба қатли ғоратгарон амр додааст.

Ҳангоме, ки ин минтақаро арабҳо ишғол карданд, дар байни онҳо эътиқод пайдо шудааст, ки оромгоҳ ба модари пайғамбар Сулаймон (шоҳ Сулаймон) тааллуқ дорад. Ин эътиқоди ба номи Сулаймон таалуқдошта, ба биноҳои дигари Посаргод низ нисбат дода шудааст. Оромгоҳи Куруш ҳамчун намунаи меъмории мақбараи Ленин дар Майдони Сурхи ш. Москва хидмат кардааст. Дар наздикии ин орогоҳ матни кӯтоҳ ва хоксоронаи матни форсӣ-эламӣ-бобулӣ **«Ман Куруш, подшоҳи Ҳахоманишӣ ҳастам»** кандакорӣ карда шудааст, инчунин як махлуқи болдор бо либосҳои шоҳии Эламӣ ва бо сарукуллоҳи худоёни Миср ҳамчун посбон дар ин ҷо тасвир ёфтааст. Мансубияти ин қабр ба Курушро айнан дар назар доштан душвор аст, агар танҳо ба сабаби мувофиқати пурраи иншоот бо тавсифҳои Аристобулус, ки Искандар ба ӯ бехатарии онро боварӣ карда буд, набошанд. Бо вуҷуди ин, баъзе муҳаққиқон мансубияти ин иншоотро, ҳамчун мақбараи Куруш тасдиқ намекунанд, чунки санади боэътимоде нест. Тибқи нусхаи фарзияҳои дигари маъмул, ин бино метавонист ҳамчун як паноҳгоҳи оташпрастони зардуштӣ хидмат кунад. Инчунин фарзияе мавҷуд аст, ки Куруш дар зери номи ба ном "Кубаи Зартушт" дар оромгоҳи Нақши Рустам дафн карда шудааст.
## Нигаред

* Нақши Рустам 
* Персеполис
* Каъбаи Зардушт

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Устони Форс
Гурӯҳ:Таърихи Эрон
Гамбусаки туронӣ

**Гамбусаки туронӣ** () — як навъи ғамбусак; мансуби гулхӯракҳост.

Ба ғайр аз биёбони регзор ва минтақаҳои баландкӯҳ дар тамоми ҳудуди Осиёи Марказӣ паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон дар баландиҳои 400–2000 м аз с. б. вомехӯрад. Дар водии Ҳисор он аввали моҳи март пайдо мешавад. Дар мавзеи Кондараи ноҳияи Варзоб парвози ғамбусакҳо ба охири март – аввали апрел рост меояд. Гамбусаки туронӣ баланд парвоз карда наметавонад, аз ин рӯ бештар ба гули дарахтони реза, инчунин гули садбарг, хуч, ток, ҷуворӣ, нахӯд, юнучқа, себ, нок, биҳӣ, бодом, зардолу, олу, дӯлона ва ғ. зарар мерасонад; гарддон ва гардбаргаи гулро маҳв сохта, гулбаргҳоро бо пойҳои худ нобуд мекунад. Гулҳои осебдида ғӯра намебанданд. Гамбусаки туронӣ махсусан дар рӯзҳои гарм фаъол мешавад. Гамбусакҳо пагоҳии рӯз, инчунин дар ҳавои абр ва боронӣ дар гул беҳаракат менишинанд ё дар зери хасу хошок пинҳон мешаванд. Гамбусакҳои болиғ баъди зимистонро гузаронидан дар хок тухм мегузоранд. Кирминаҳо (дарозиашон 14–38 мм) дар замин зиндагӣ карда, пӯсидахок ва решаи гиёҳҳоро мехӯранд. Онҳо тирамоҳ ба зоча табдил ёфта, октябр ғамбусаки болиғ мешаванд ва то баҳори оянда дар хок мемонанд.

## Тадбирҳои мубориза
* шудгори амиқи тирамоҳӣ ва баҳорӣ;
* чида нест кардани кирмаку зочаҳо;
* истифодаи консентрати лизин (Kl) ва ҳашаракушҳо.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Вредные животные Средней Азии. М.–Л., 1949;
* Антова Ю. К. Вредители зерновых культур в Таджикистане и меры борьбы с ними. Д., 1951;
* Баева В. Г. Насекомые-вредители семечковых плодовых культур в Гиссарской долине. Д., 1959;
* Кулинич П. Н. Жуки вредящие плодовым и орехоплодным культурам южного склона Гиссарского хребта. Д., 1965.

## Сарчашма
*
Гамбуски саврӣ

**Гамбуски саврӣ** () — як ҷинси ҳашароти зараррасон.

## Тавсифоти умумӣ
Дарозиаш 19,5-31,5 мм. Танаш дарозрӯяи сиёҳ ё сурхи бӯртоб, болҳояш бӯрранг. Тухмаш (қутраш 1,5-2 мм) сафеди курашакл. Кирминааш зарди сафедтоб, бо мӯякчаҳо пӯшида шудааст. Се ҷуфт пой дорад, пойҳои қафояш дарозтар. Сараш зарди бӯрранг. Ғумбакаш зард.

## Тарзи зиндагӣ
Гамбускҳо охири апрел — аввали май ба парвоз шурӯъ мекунанд. Маъмулан, пас аз ғуруби офтоб мепаранд. Рӯзона дар шохаи рустаниҳо паноҳ мебаранд. Гамбуски саврӣи модина дар хок (дар умқи 10-15 см) 25-30-тоӣ тухм мемонад (то 70 тухм монданаш мумкин), ки баъди 35-40 рӯз аз онҳо кирминаҳо мебароянд. Баробари болиғ шуданашон кирминаҳо зарари бештар мерасонанд. Соли дуввум, алалхусус соли севвуми ҳаёт, кирминаҳо нафақат ба реша, балки ба шохаву навдаҳои дарахтон низ зарар меоваранд. Ҳангоми дар 1 м2 ёфт шудани 3-5 кирмина ниҳолхона ва боғу токзори навбунёд сахт осеб мебинанд, зеро кирминаҳо решаҳоро хӯрда, ниҳолҳоро мехушконанд. Махсусан току дарахтони себ бештар осеб меёбанд. Кирминаҳо дар хок, дар умқи 10-15 см ба зоча табдил меёбанд. Охири тобистон гамбусакҳо пайдо шуда, зимистонро зери хок мегузаронанд.

## Навъҳо
Дар Тоҷикистон ду намуди гамбуски саврӣ (тоҷикӣ ва кӯҳӣ) паҳн гардидааст. Гамбуски саврӣи тоҷикӣ (M. clypeata) аз миёнаҳои март то нимаи дуюми июн парвоз мекунад. Он махсусан моҳи апрел фаъол мешавад. Маъмулан, пас аз ғуруби офтоб ҳамагӣ ним соат парвоз мекунаду бас. Баъди 2-8 ҳафта ҷуфт мешавад. Гамбусаки модина дар қабати хок (дар умқи 22-27 см) то 30 тухм мемонад. Баъди 1,5 моҳ аз тухм кирминаҳо мебароянд, ки 3 зимистонро паси сар карда, миёнаҳои тобистон дар умқи то 50 см ба зоча табдил меёбанд. Гамбускҳои болиғ моҳи август пайдо шуда, зимистонро дар хок мегузаронанд ва фақат баҳори соли оянда берун меоянд. Гамбуски саврии кӯҳӣ (M. gyssakovskiy) дар доманаи қ-кӯҳҳои Ҳисор (дар баландии то 2000 м аз с. б.) дучор меояд. Рангаш сурхи сиёҳча ё бӯртоб, баданаш бо пулакчаҳои зичи сафеди зардтоб ва мӯякчаҳо пӯшида шудааст. Аз миёнаҳои апрел то охири июл парвоз мекунад. Аввали тобистон ҷуфт мешавад. Инкишофи кирминаҳояш се сол тӯл мекашад. Баҳор ба қабатҳои болоии хок баромада, охири тобистон ба зоча табдил меёбад. Кирминаи гамбуски саврии кӯҳӣ решаи рустанӣ, аз ҷумла дарахтони мева, барги бодом, нок, биҳӣ, себ, шафтолу, ток ва гули гелосу нокро мехӯрад. Кирминаҳоро соч ва дурроҷ, гамбускҳоро кӯршабпарак, ҷиркабк, бум, шӯрнӯл маҳв мекунанд.

## Несткунӣ
Барои нест кардани гамбуски саврӣ ҳангоми ниҳолшинонӣ ба хок ГХСГ (аз рӯйи меъёри 50 кг/га) ё хокаи 25-фоизии онро (6-8 кг/га) мерезанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Медведев С. И. Фауна СССР. Жесткокрылые. Пластинчатоусые (Scacabaeidae) подсем. Melolonhinae. Ч. I (хрущи). М. — Л., 1951;
* Яхонтов В. В. Вредители сельскохозяйственных растений и продуктов Средней Азии и борьба с ними. Ташкент, 1953;
* Кулинич П. Н. Жуки вредящие плодовым и орехоплодным культурам южного склона Гиссарского хребта. Д., 1965;
* Бей-Биенко Г. Я. Общая энтомология. М., 1971;
* Мухитдинов С. М., Назиров В. Н. Справочник по защите растений от главнейших вредителей сельскохозяйственных культур в Таджикистане. Д., 2012.

## Сарчашма
*
Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад

алт=Занони Лур дар Ҳафтаи фарҳангии Луристон дар Теҳрон, 2016|марказ|мини|614x614px|<center>Занони Лур дар Ҳафтаи фарҳангии Луристон дар Теҳрон, 2016</center>

**Устони Куҳгилӯя ва Буйир-аҳмад** () — яке аз 31 устони Эрон аст. Mаркази ин устон шаҳри Ёсӯҷ аст.

## Шаҳристонҳои устон
* Шаҳристони Буйир-Аҳмад 
* Шаҳристони Баҳмаӣ
* Шаҳристони Бошт
* Шаҳристони Гачсорон
* Шаҳристони Дено
* Шаҳристони Куҳгилӯя
* Шаҳристони Ландеҳ
* Шаҳристони Маргоун
* Шаҳристони Чаром

## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Шаҳристони Чаром

**Шаҳристони Чаром** (  ) — шаҳристон дар Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмади, Эрон воқеъ аст. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Чаром аст. Он соли 2010 аз Шаҳристони Куҳгилӯя ҷудо шуда буд. Дар барӯйхатгирии соли 2017, шумораи аҳолии шаҳристон 33 543 нафар, дар 8,890 оила буд.  Шаҳристон ба ду бахш тақсим мешавад: Бахши марказӣ ва бахши Сарфорёб. Шаҳристон ду шаҳр дорад: Чаром ва Сарфорёб . 

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Чаром
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Шаҳристони Ланде

**Шаҳристони Ландеҳ** (  ) — шаҳристон дар Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмади, Эрон воқеъ аст. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Ланде аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии шаҳристон 21,151 нафар  дар 3,973 оила буд.  Шаҳристон ба ду бахш тақсим мешавад:Бахши Марказӣ  ва Бахши Мугармун. Шаҳристон дорои як шаҳр аст: Ланде. Шаҳристон аз собиқ бахши Ландеҳ таъсис дода шуд ва аз Шаҳристони Куҳгилӯя дар соли 2012 ҷудо шудааст.  

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Ландеҳ
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Сайидан

**Сайидон**      (  ) , ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Seyyedān**; инчунин **Sa‘īdān**, **Saidūn** ва **Seydān**) - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс, Шаҳристони Марвдашт аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 7555 нафар буд  . 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Сарвистон

**Сарвистон** ( )  — шаҳр дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс, дар  Шаҳристони Шероз аст. *Истилоҳи Сарвистон аз* забони порсӣ ҳамчун "сарзамини *сарвҳо* " тарҷума шудааст.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Форс, дар ҷанубу шарқи баландкӯҳҳои Загрос, дар баландии 1545 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Сарвистон дар масофаи тақрибан 70 километр  аз ҷанубу шарқи пойтахти устон  Шероз, ва дар масофаи 725 километр ҷанубу шарқи пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 16,846 нафарро ташкил медод  ; Форсҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа.

## Ҷойҳои тамошобоб
Шаҳр дар давраи ҳукмронии сулолаи Ҳахоманишиёни Форс ба вуҷуд омадааст. Вақте ки  сулолаи Сосониён, дар даврони ҳукмронии Шоҳаншоҳ Баҳроми V (420-439) дар Сарвистон маҷмааи меъмории мураккаб сохта шуд  , ба гумон аст, он қароргоҳи ҳоким ва ё маъбади  оташкадаи зардуштӣ буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Academia.edu

**Academia.edu** — як шабакаи иҷтимоӣ аст барои интишори мақолоти илмӣ тавассути донишҷуён, муҳаққиқон ва устодони донишгоҳ, ки дар соли 2008 таъсис шудааст.

Аъзои ин вебгоҳ метавонанд илова бар интишори мақолаи худ теъдоди мушоҳидаҳо ва боргирии онро пайгирӣ карда ва фаъолиятҳои илмии дигар муҳаққиқон дар риштаҳои мавриди алоқаро низ думбол кунанд. То имрӯз шумораи корбарони сабтиномшуда бештар аз 63 миллион мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Мақола дар бораи Academia.edu дар Edutainme.ru 

Гурӯҳ:Вебгоҳҳои ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои иҷтимоӣ
Сафошаҳр

**Сафошаҳр**    (), ҳамчунин, ба забони румӣ, чун **Şafāshahr**, **Dehbid** маълум аст.) — шаҳр дар ҷануби Эрон, дар Устони Форс. Маркази маъмурии  Шаҳристони Хуррамбед. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 22 254 нафар будааст. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Шаҳри Пир

**Шаҳри Пир**   , ё **Shehr Pir**   (  )  - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Форс,  Шаҳристони Зарриндашт аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 7,161 нафар буд. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Аваз (Форс)

**Аваз**  (  - шаҳр дар ҷануби Эрон, дар Устони Форс, Шаҳристони Лористон аст.

Мутахассиси таърих ва фарҳанги Элом, собиқ профессори  Донишгоҳи Чикаго Абдулмаҷид Арфай пешниҳод намуд, ки топономи *Аваз* бо топонимҳои монанди *Аҳвоз*, *Хуз* ва *Хузистон* пайдоиши умумӣ дошта, ба қадимтарин *Уваҷа* ё *Увҷаи* Форс рост меояд .

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 14,315 нафар буд  ; Дар таркиби миллӣ форсҳо (гуфтугӯи лаҳҷаи ''Авазӣ') бартарият доранд ва дар мазҳаб мусалмонони суннӣ асксарият ҳастанд.

## Пайвандҳо ==*
* evaznama.com 
* evaz4u.com 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Бошт

**Бошт** (  - як шаҳри хурд, дар ҷануб-ғарби Эрон, дар   Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад аст. Бошт маркази маъмурии  Шаҳристони Гачсорон аст. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 8,269 нафар буд . 
## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад, дар ғарби баландкуҳҳои Загрос дар баландии 775 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Хонҷ

**Хонҷ** ( ) — шаҳр дар ҷануби Эрон дар Устони Форс воқеъ аст. Маркази маъмурии Шаҳристони Хонҷ аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, (соли 2006) шумораи аҳолӣ 19,347 нафар будааст.. 
## Таърих
Шаҳр тақрибан дар асри I пеш аз милод таъсис дода шудааст. Хонҷ яке аз марказҳои дини зардуштӣ ва як шаҳри калони тиҷоратӣ буд. Хонҷ бузургтарин шаҳри мазҳаби суннӣ дар Форси таърихист (аксари форсҳо пайравони мазҳаби шиа ҳастанд).    
## Иқлим
Иқлими шаҳр бениҳоят хушк аст, Хонҷ яке аз хушктарин шаҳрҳои Эрон мебошад. Дар тобистон ҳарорат то +50 ° баланд мешавад, зимистон - аксар вақт аз сифр поён мефарояд. 

## Пайвандҳо
* Маъмурияти шаҳр 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Чаром

**Чаром**  ё **Hengdohshah**  (    - шаҳр дар ҷанубу Эрон, дар  Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад. Он як шаҳри Шаҳристони Куҳгилӯя аст. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 11,980 нафар буд  ; Лурҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ дорад, дар мазҳаб мусулмонони шиъа.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад, дар ғарби баландкӯҳи Загрос  дар баландии 747 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

алт=Манзараи табиати Чаром|марказ|мини|1014x1014пкс|<center> Манзараи табиати Чаром </center>

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Шаҳристони Асалуйе

**Шаҳристони Асалуйе** ё ***Шаҳристони Аслуйе*** (  ) — номи Шаҳристон дар Устони Бушаҳр, воқеъ дар Эрон аст.  Пойтахти шаҳристон, шаҳри Асалуйе аст. Дар барӯйхатгирии соли 2011, шумораи аҳолии он 65,584 нафар дар 1,364 оила буд.  Шаҳр ба ду бахш тақсим мешавад: Бахши марказӣ ва бахши Чоҳи Мубарак. Шаҳристон дорои ду шаҳр аст: Асалуйе ва Наҳл Такӣ. Таъсиси шаҳристон: 12 декабри соли 2012 расман эълон шуд.  

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Аслуйе
Гурӯҳ:шаҳристонҳои Устони Бушаҳр
Обпахш

**Обпахш** ё **Ab Pakhsh**   (  )  — шаҳр дар устони Бушаҳр, Эрон аст. Он шаҳри Шаҳристони Даштистон аст. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 15 302 нафар буд  .

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Бушаҳр, дар ҳамвории Гермсир, дар байни соҳили халиҷи Форс ва қаторкӯҳҳои ҷанубу ғарбии Загрос, дар баландии 14 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Берозҷон

**Берозҷон, ё Borazdjan**  ё **Borazdzhun**   ( )  &#x200E; — шаҳр дар устони Бушаҳр, Эрон аст. Он  маркази маъмурии  Шаҳристони Даштистон аст . Дуюмин шаҳри сераҳолии устон. 

## Таърих
чап|мини|250x250пкс| Ҷамъоварии ҳосил дар наздикии шаҳр
Шаҳре, ки беш аз 300 сол пеш таъсис ёфтааст , аслан дар соҳили халиҷи Форс ҷойгир буд, аммо бо гузашти вақт, аз сабаби тағирёбии сатҳи об дар халиҷ, соҳил ба пастшавӣ афтод ва миқдори зиёди намакҳоро ифшо кард. Дар давоми Ҷанги Дуюми Ҷаҳон, нерӯҳои инглис роҳи оҳан сохта шуд, ки  шаҳри Бушаҳр ва Берузҷонро пайваст мекард ва баъд аз рафтани онҳо аз байн рафт. 

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 92,221 нафар буд  ; Форсҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа.   

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Далеки

**Далеки**  ( )  ‎ — шаҳр дар устони Бушаҳр, Эрон аст. Он як шаҳри Шаҳристони Даштистон мебошад.

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр 7,861 нафарро ташкил медод  ; Форсҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Набиева

* Муқаддас Набиева
* Мушаррафа Набиева
* Роҳат Набиева

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб‎
Шаҳрҳои Люксембург

рост|чаҳорчӯба| Ҳудуди шаҳрҳо бо ранги норанҷӣ, боқимондаҳо бо хокистарӣ ранг карда шудаанд
Дар Люксембург, 12 музофот (коммуна) унвони шаҳр доранд. 

* пайванд= Пойтахт, зиёда аз 50,000 аҳолӣ 
* пайванд= аз 20,000 то 50,000 аҳолӣ 
* пайванд= Аз 10,000 то 20,000 аҳолӣ 
* пайванд= аз 5,000 то 10,000 аҳолӣ 
* пайванд= Аз 1000 то 5000 сокинон