open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Масҷиди Кук

thumb|Кӯк-масҷид дар Самарқанд (акси соли 2018)
**Масҷиди Кук, Кӯк-масҷид ** ( ; , ки дар байни мардум бо номи **Кӯк-масҷид** маъруф аст) ҳамчун **Масҷиди кабуд (ё сабз)** тарҷума шудааст — масҷиди хурди маҳалла дар шаҳри Самарқанд, ки дар асри XIX дар ҷои масҷиди кӯҳна сохта шудааст, ҳоло масҷид ғайрифаъол аст.

чап|мини|230x230пкс|Тахтасанг дар масҷид
Масҷиди Кук дар маркази таърихии ба истилоҳ шаҳри кӯҳна, 350 метр шимолу ғарби майдон ва ансамбли Регистон, дар дохили ҳудуди маҳалла ҷойгир буда, гирду атрофи онро ҳавлиҳои хусусӣ иҳота кардаанд. Ҳоло он масҷид ғайрифаъол буда, аз моҳи августи соли 2018 дар ҳолати фарсуда қарор дорад. Масҷид як бинои кӯчакест, ки дар ду тарафи он айвони нӯҳ сутуни кандакорӣ дорад ва дар паҳлӯи он бинои хурди ёрирасоне дорад,  дар баланди саҳни ҳавлии масҷид, ҷои махсус барои муаззин мавҷуд аст. Масҷид дар як ҳавлии хеле калон ҷойгир аст, ки дар он ҳавз хурд мавҷуд аст. Ҳамчун яке аз ёдгориҳои меъморию бостоншиносии шаҳри Самарқанд бо номгузории  “Самарқанд — чорроҳаи фарҳангҳо” ба Феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Ӯзбекистон дохил мешавад.

## Пайвандҳо ва манбаъҳо

* cybo.com - Масҷиди Кук
* Ёдгориҳои Самарқанд / Тошкент / 1983

Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Масҷидҳои Самарқанд
Гурӯҳ:Биноҳои исломӣ
Афросиёб (осорхона)

**Осорхонаи таърихии Самарқанд «Афросиёб»** (  ) — дар шаҳри Самарқанд( Ӯзбекистон ) воқеъ аст. Бахшида шудааст ба таърихи шаҳри Самарқанд ва атрофи он. Бинои осорхона дар қисмати шимолу шарқии шаҳр, дар наздикии шаҳри бостонии Афросиёб ҷойгир аст, ки яке аз бузургтарин маконҳои бостоншиносии ҷаҳон аст.

Бинои осорхона ба ифтихори 2500-солагии Самарқанд бо ташаббуси роҳбарияти Ӯзбекистон сохта шудааст, (меъмор Шмавон Азатян, соли 1970).

Осорхона дар бораи таърихи таъсиси шаҳри Самарқанд, дар бораи таърихи минбаъдаи он, дар бораи шаҳркадаи бостонии Афросиёб нақл мекунад. Дар осорхона экспонатҳои гуногун, аз ҷумла  экспонатҳое, ки дар рафти кофтуковҳо дар ҳудуди Афросиёб, Самарканд ва атрофи онҳо ёфт шудаанд, ба намоиш гузошта мешаванд. Дар байни онҳо боқимондаҳои теғҳои қадимӣ, оссуарийҳо, кордҳо ва дигар ашёи буридан, тирҳо, тангаҳо, сафолҳо, дастнависҳо ва китобҳои қадимӣ, ҳайкалчаҳо ва дигар ашёи рӯзгори қадим мавҷуданд. Яке аз экспонатҳои намоён фрескаҳои нодири ҳифзшудаи кохи Самарқанди мансуб ба сулолаи Ихшид (асрҳои 7—8) мебошад. Дар осорхона қисме аз экспонатҳо ба даврони пеш аз ислом, қисман ба ёдгориҳои маҳаллии дини зардуштӣ, ки то замони пайдоиши ислом, дар Суғд дини асосӣ буд, иртибот доранд.

## Галерея

## Пайвандҳо

* meros.uz – Осорхонаи таърихи Самарқанд “Афрасиёб”
* advantour.com – Осорхонаи “Афрасиёб” – пурарзиштарин осори таърихи Самарқанди қадим
* orexca.com – Осорхонаи таърихи Самарқанд “Афрасиёб”
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Самарқанд
Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Самарқанд
Иштихон

**Иштихон** (  )  — шаҳр дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон. Он маркази ноҳияи Иштихон аст.  Дар соли 1989 шумораи аҳолӣ 10155 нафар  ва дар соли 2016 16000 нафар буд 

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Ҷумъа (Ӯзбекистон)

**Ҷумъа** (  ) шаҳр дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон аст. Он маркази ноҳияи Пастдарғом аст.  Аҳолии шаҳр дар соли 1989 15,571 нафар  ва дар соли 2016 21,500 нафар буд 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Нуробод (Ӯзбекистон)

Нуробод ( ӯзбакӣ: Nurobod ) шаҳр дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон аст. Он маркази ноҳияи Нуробод аст. Аҳолии шаҳр дар соли 1989 7817 нафар ва дар соли 2016 9600 нафар буд.

## Эзоҳ
 

Оқтош
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Пайариқ

**Пайариқ** (  , пештар **Мекишовка** ) — шаҳрест дар вилояти Самарқанд, Узбекистон . Он маркази ноҳияи Пайариқ аст.  Дар кад-кади куҳҳои Нурота вокеъ гардидааст. Наздиктарин истгоҳи роҳи оҳан - Улуғбек (40 км). Аҳолии шаҳр дар соли 1989 7949 нафар  ва дар соли 2016 10600 нафар буд 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Пайшанба

**Пайшанба** (   ) шаҳрак дар вилояти Самарқанд, Узбекистон аст. Он маркази ноҳияи Каттақӯрғон аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Хишова

thumb|Хишова кардан дар Ҳиндустон

**Хишова** () — пероиши бӯстону боғ ва киштзор аз алафҳои худрӯву ҳарза ва сангу хасу хошок.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Апперсепсия

**Апперсепсия** (— дарк кадан) — вобастагии идрок ба таҷрибаи гузашта, мазмуни умумии фаъолияти рӯҳии инсон ва хусусиятҳои фардии ӯ. 

Шахс ҳодисаҳои олами берунаро аз рӯи синнусол, дониш, шавқу ҳавас, одат ва аҳволи иҷтимоии худ дарк менамояд. Истилоҳи «апперсепсия»-ро бори аввал олими немис Г. Лейбнитс (1646—1716) ба илм дохил кардааст. Ба ақидаи ӯ апперсепсия мазмуни муайянро сареҳан дарк кардани рӯҳ аст. В. Вундт (ба туфайли ӯ апперсепсия дар психология васеъ татбиқ шудааст) дар апперсепсия се ҷанбаро муттаҳид намудааст: дарки ашё, ягонагии он ва ба таҷрибаи гузашта вобаста будани апперсепсия ӯ кӯшиш кард, ки бо ёрии апперсепсия хусусияти интихобӣ доштани шуур ва рафторро шарҳ диҳад.
Психологияи илмии муосир апперсепсияро ҳамчун натиҷаи таҷрибаи ҳаётии шахс шарҳ медиҳад, ки пешбарии фарзияро оид ба хосиятҳои объекти даркшаванда ва дарки бошууронаи он таъмин мекунад. Далели бебаҳс аст, ки одамони гуногун (ва ҳатто як одам дар вақтҳои гуногун) метавонанд ин ё он ашёро ба тарзҳои гуногун ё, баръакс, ашёи гуногунро мисли ҳамон як ашё дарк намоянд. Ин чунин маънӣ дорад, ки дарки ашё нусхабардории одӣ набуда, офаридани образ аст, ки зери таъсири захираҳои дониши шахс ва ғ. ба амал меояд. Вобаста ба ин апперсепсия доимӣ ва муваққатӣ мешавад. Апперсепсияи доимӣ ба ҷаҳонбинӣ ва эътиқод, апперсепсияи муваққатӣ ба ҳолати рӯҳии инсон вобаста аст. Апперсепсия дар таълим аз барқарор намудани алоқаи байни донишҳои нав ва пешин иборат мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Идрок
Аппликатсия

thumb|220px|right|Намунаи аппликатсия дар матоъ
**Аппликатсия** ( — гузоштан) — яке аз навъҳои гулдӯзӣ, усули сохтан ва часпондани нусхаи гул ё ягон нақш аз пораҳои коғаз, матоъҳои ранга ва дигар масолеҳ дар рӯи чизе; нақш ё сурате, ки бо ҳамин роҳ тайёр карда шудааст.

Аппликатсия яке аз шуғлҳои шавқовар ва ҷолиб мебошад. Ба он ҳам кӯдакон ва ҳам калонсолон машғул шуда метавонанд. Ин ҳунари дастӣ аз замонҳои қадим маълум аст. Одамони қадим кӯшиш мекарданд, ки ба воситаи аппликатсия ашёи рӯзгор ва либоси худро намуди зебо бахшанд. Аппликатсия имрӯз ҳам яке аз ҳунарҳои маъмул мебошад. Барои аппликатсия картон, коғази ғафс, пораҳои матоъҳои гуногун (пахтагин, шоҳӣ, махмал, тасмаҳо), чарм, мӯина, мӯҳраҳои гуногунҳаҷму гуногунранг, чӯбчаҳои ранга ва ғ-ро ба кор мебаранд. Аппликатсияро ба заминаи ашёи асосӣ медӯзанд ва ё ба воситаи ширеш мечаспонанд. Аппликатсия аз рӯи шакл барҷаста ва ҳамвор, аз лиҳози ранг якранга ва бисёрранга, аз ҷиҳати мавзӯъ ашёӣ, ороишӣ ва сужетдор мешавад. Аппликатсияро барои тармим (пӯшондани ҷойҳои фарсуда) ва ороиши либос истифода мебаранд. Ба ҷойҳои дарида ё фарсудашудаи либос аз пораҳои матоъ шаклҳои гуногун бурида медӯзанд ё бо ширеш мечаспонанд. Аппликатсия бахусус дар либосҳои кӯдакона ҳамчун як чузъи ороиш васеъ истифода бурда мешавад. Дар либосҳои кӯдакона ба сифати аппликатсия акси ҳайвоноту парандаҳо, манзараҳо, одамон, махлуқҳои даҳшатангези афсонавӣ, ашё ва нақшунигори гуногун, гулҳои зебо, растаниҳо ва ғайраро ба кор мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҳунарҳои таҷассумӣ
Гурӯҳ:Эҷодиёт
Чарсин

**Чарсин** (    ) шаҳрак дар вилояти Самарқанд, Ӯзбекистон аст. Ба ҳайати ноҳияи Пастдарғом дохил мешавад.  Ахолии шаҳр дар соли 1989 11155 нафар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Ингичка

**Ингичка** (   шаҳрак дар вилояти Самарқанд, Узбекистон аст. Аз ҷиҳати маъмурӣ қисми шаҳри Каттақӯрғон аст.  Ахолии шахр дар соли 1989 9676 нафар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Лойиш

**Лойиш** (  ) — шаҳрак дар ноҳияи Оқдарёи  Вилояти Самарқанди Ҷумҳурии Ӯзбекистон (аз соли 1984). Маркази маъмурии ноҳия аст. Маркази вилоят ва наздиктарин истгоҳи роҳи оҳан аз Самарқанд 36 км дуртар аст. Аҳолӣ 11,5 ҳазор нафар (2002). Аз Оқдарё об мегирад. Номи шаҳр бо ҷойгиршавии он алоқаманд аст. Тахмин меравад, ки Лойиш номи худро аз қамишзорҳо ва ботлоқзорҳои байни шохаҳои дарёи Зарафшон - Оқдарё ва Қарадарё гирифтааст. Дар шаҳрак бинои ҳукумати ноҳия, заводҳои хишт,  консерв, ташкилотҳои сохтмонӣ, шуъбаи алоқа, муассисаҳои фарҳангӣ, савдо ва хизмати маишӣ,  2 мактаб-интернати таҳсилоти умумӣ, мактаби мусиқӣ, мактаб-интернатҳои махсус, коллеҷи педагогӣ, хонаи фарҳанг, китобхонаи марказӣ,варзишгоҳ, ва боғи фарҳанг ва истироҳат (дар боғ ёдгории шахсони дар ҷанг ҳалокшудагон гузошта шудааст), беморхона ва дигар муассисаҳои тиббй мавҷуданд. Роҳи мошингарди Катта Зарафшон аз мавзеи Лойиш мегузарад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Аппроксиматсия

**Аппроксиматсия** ( — наздик мешавам) — иваз кардани ягон объекти риёзӣ бо объекти дигар, ки ба ин ё он маънӣ ба объекти аввал наздик аст.

Аппроксиматсия имкон медиҳад, ки нишондиҳандаҳои ададӣ ва хосиятҳои объект бо роҳи иваз кардани он бо объекти содатар омӯхта шаванд. Аксар хатҳои каҷро бо хатҳои шикаста, ададҳои ирратсионалиро бо ададҳои ратсионалӣ, функсияҳоро бо бисёрузваҳо то саҳеҳии матлуб аппроксиматсия мекунанд. Мас., функсияи f(x)-и дар интервали (a, b) бефосиларо бо бисёрузваи алгебравӣ ё тригонометрии P(x) то саҳеҳии муайян метавон аппроксиматсия кард. Нақши аппроксиматсия дар математикаи муосир торафт назаррас гардида истодааст. Аппроксиматсия яке аз мафҳумҳои асосии математика ба ҳисоб меравад.

Дар амалиёти муҳандисӣ баъзан сатҳи мураккабро бо сатҳи сода ё қисмҳои он, сатҳи каҷро (махрут) бо сатҳи бисёррӯя (пирамида) иваз кардан лозим меояд. Дар ин маврид густараи сатҳи сода (бисёррӯя)-ро месозанд ва пас ин густара бо тамсилаи сатҳи мураккаб (каҷ) печонда мешавад, яъне сатҳи махрут бо секунҷаҳо иваз мегардад. Ин секунҷаҳоро дар нақша паҳлу ба паҳлу гузошта, густараи тақрибии сатҳи махрути моилро месозанд. Усули мазкурро, ки триангулятсия (тақсим ба секунҷаҳо) меноманд, дар бинокорӣ ҳангоми бомпӯшии гумбазӣ (курашакл) истифода мекунанд. Мас., аз чоркунҷаю секунҷаҳо ба воситаи аппроксиматсия сатҳи нимкураи боми Суди Олии ҶТ (дар ш. Душанбе) сохта шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Назарияи тақриб
Гурӯҳ:Риёзиёти муҳосиботӣ
Қӯшработ

**Қӯшработ** (  ) — шаҳрак дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон аст. Он маркази ноҳияи Қӯшработ аст.  Аҳолии он дар соли 1989 1999 нафар,  ва дар соли 2016 8500 нафар буд 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Сув ҳовузи

**Сув ҳовузи** (   ) шаҳрак дар вилояти Самарқанд, Узбекистон аст. Ба ҳайати ноҳияи Каттақӯрғон дохил мешавад.  Ахолии шахр дар соли 1989 4668 нафар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Фарҳод (Ӯзбекистон)

**Фарҳод** (  ) — шаҳрак дар вилояти Самарқанд, Ӯзбекистон. Аз ҷиҳати маъмурӣ тобеи шаҳри  Самарқанд (дар шимолу шарқи шаҳр дар ҳамсоягии ҳудуди асосии он) ҷойгир аст  Ахолии шаҳр дар соли 1989 4134 нафар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Зиёвуддин

**Зиёвуддин** (    ) шаҳрак дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон аст. Он маркази ноҳияи Пахтачи аст.  Ахолии шахр дар соли 1989 10160 нафар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Хишрав

**Хишрав** ( ) — шаҳрак дар вилояти Самарқанди, Узбекистон аст. Дар ҷанубу ғарби шаҳри Самарқанд дар ҳудуди маъмурии ноҳияи Самарқанд ҷойгир аст. Аз ҷиҳати маъмурӣ тобеи вилояти Самарқанд аст.  Аҳолии шаҳр дар соли 1989 4209 нафар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Мирмаҳмад Имонов

**Мирмаҳмад Имонов ** (тав. 10.02.1969, н. Дарвоз) — муаллими фанни зоология, номзади илмҳои биология (2021).  
## Зиндагинома
Мирмаҳмад Имонов солҳои 1989–1995 дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ таҳсил намудааст. Солҳои 1995–1996 ассистенти кафедраи зоологияи донишгоҳи номбурда, 1996–1997 коромӯзи кафедраи зоологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд. Солҳои 1998–2003 ҳамчун ассистенти кафедраи зоологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият кардааст. Солҳои 2004–2006 дар аспирантураи донишгоҳи омӯзгорӣ таҳсил намудааст. Аз соли 2005 то имрӯз муаллими калони кафедраи зоологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ мебошад. Муаллифи зиёда аз 15 асару мақолаи илмию методӣ аст. Дар корҳои илмиаш масъалаҳои биология ва экологияи зараррасонҳои зироатҳои пахта, картошка ва роҳҳои мубориза ба муқобили онҳоро баррасӣ кардааст.
## Осор
* Зоологияи бесутунмӯҳра  Китоби дарсӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ, қисми 1 ва 2. Д., 2010 (ҳаммуаллиф).;
* О колорадском жуке в Таджикистане // Сб. Актуальние проблеми агропромишленного комплекса Республики Таджикистан. Д., 2004; 
* Асосҳои таҳқиқоти илмӣ аз фанни энтомология (дастури методӣ). Д., 2020.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми биология
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Бахтиёр Исмоилов

**Бахтиёр Абдуллоевич Исмолилов **(тав. 08.07.1987, д. Насими Кӯҳсор, н. Рӯдакӣ) — забоншинос, номзади илмҳои филология (2021).

## Зиндагинома
Бахтиёр Абдуллоевич Исмолилов солҳои 2008-2012 (дараҷаи бакалавр), 2012-2014 (дараҷаи магистр), 2015-2018 (доктор аз рӯйи ихтисос PhD) дар факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ таҳсил намудааст. Аз соли 2014 ҳамчун ассистенти кафедраи назария ва амалияи забоншиносии факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дорад. Дар мавзуи “Хусусиятҳои луғавӣ ва грамматикии вожагони иқтибосии тоҷикӣ дар осори Абдулло Қаҳҳор» рисолаи илмӣ дифоъ намудааст (2021).
## Осор
* Роҳҳои иқтибосшавии калимаҳои тоҷикӣ ба забони узбекӣ. Д., 2016; 
* Пасвандҳои серистеъмоли забони тоҷикӣ дар забони узбекӣ. Д., 2020; 
* Пешвандҳои серистеъмоли забони тоҷикӣ дар забони узбекӣ. Д., 2020.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Рустам Азизӣ

**Азизӣ Рустам Анварзода** (22.08.1986, ноҳияи Зафаробод) — олим, номзади илмҳои фалсафа, собиқ муовини директори Муассисаи давлатии Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 
## Зиндагинома
Азизӣ Рустам Анварзода 22 августи соли 1986 дар ноҳияи Зафарободи вилояти Суғд, дар оилаи зиёиён таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик, маълумоташ олӣ, номзади илмҳои фалсафа. Солҳои 1992-2003 дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №1 ба номи Б.Ғафурови шаҳраки Зафаробод таҳсилро шуруъ карда, онро бо гувоҳномаи аъло хатм кард.
Соли 2003 ба шуъбаи арабӣ-англисии факултети забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б.Ғафуров дохил шуда, соли 2008 факултети номбурдаро бо дипломи аъло хатм кард.
Пас аз хатми донишгоҳ тибқи роҳхат ба ҳайси ассисент дар кафедраи фалсафаи ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров ба фаъолияти корӣ шуруъ кард.
Солҳои 2009-2011 дар шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рӯи ихтисоси 09.00.14 - фалсафаи дин ва диншиносӣ таҳcил намуда, соли 2012 рисолаи номзадии худро дар мавзӯи "Илоҳиёти ҳанафияи мутақаддим" (Теология раннего ханафизма) дифоъ намуд.
Аз соли 2012 дар Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси ходими хурди илмӣ ва аз соли 2013 ба ҳайси ходими калони илмӣ АМИ ҶТ кору фаъолият намудаст.

19 июни соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини директори Муассисаи давлатии Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуд ва аз ин вазифа 26 июни сол 2023  озод карда шуд. 

Муаллифи 1 монография, тарҷумаҳои осори мероси ниёгон, зиёда аз 40 мақолаҳои илми ва илмию оммавӣ, ҳамчунин гузориш ва пажӯҳишҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ мебошад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми фалсафа
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Галаосиё

**Галаосиё** ( , инчунин *Гала Осиё*) — шаҳр ва маҳали ҷойгиршавии ноҳияи Бухоро дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон аст.  Аҳолии он 12600 нафар аст (2016). 

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Апулей

**Апуле́й** (; ) — и Руми Қадим.

## Зиндагинома
Дар Карфагену Афина таҳсил ва муддате дар Рим зиндагонӣ кардааст. Пас аз бозгашт ба Ватан ҳамчун нотиқ шӯҳрат ёфтааст. Апулей бо забонҳои юнонӣ ва лотинӣ асарҳо менавишт. Аз Апулей то ба замони мо романи «Метаморфозаҳо дар XI китоб» (бо номи «Хари тиллоӣ» низ машҳур аст), «Апология ё Нутқ дар ҳимояи худ аз тӯҳмати ҷодугарон», «Флоридаҳо» — маҷмӯаи порчаҳои нутқ ва муншаоти пуртакаллуфаш омада расидааст. Дар романи «Хари тиллоӣ» тарзи маишат ва урфу одати музофоти Рими садаи 2 инъикос ёфтааст. Дар китоб 11 новеллаи иловагие вуҷуд доранд, ки аз онҳо афсонаи Амур ва Психея хеле машҳур буда, чандин бор аз ҷониби шоирону нависандагони баъдинаи мамлакатҳои гуногун аз нав таҳрир шудааст. Аз сужетҳои романи Апулей Ҷ. Боккаччо, М. Сервантес, Г. Филдинг ва дигарон дар асарҳои худ истифода бурдаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Сафина Иронова

**Сафина Шириншоевна Иронова ** (тав. 22.04.1971, д. Дуршери н. Ванҷ), муаллими физиология, номзади илмҳои биология (2021).  
## Зиндагинома
Сафина Шириншоевна Иронова хатмкардаи ДМТ, факултаи биология, ихтисоси биологи – химия (1994). Дар донишгоҳи зикргардида ба сифати ходими хурди илмӣ ба фаъолият шуруъ намуда, соли 1995 ба аспирантура дохил гашт, дар ҷодаи «физиологияи одаму ҳайвон» тадқиқоти илмӣ бурдааст. Аз соли 2005 дар кафедраи анатомия ва физиологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ ба фаъолият оғоз карда, ҳоло мудири кафедраи физиологияи синусолӣ ва мудофиаии шаҳрвандӣ аст. Равияи тадқиқоти илмиаш физиологияи одаму ҳайвон мебошад. Муаллифи зиёда аз 25 мақолаи илмӣ, илмӣ-тадқиқотӣ ва оммавӣ аст, ки дар нашрияҳои гуногуни Ҷумҳурявӣ ва берун аз он ба табъ расидаанд.
## Осор
* Участие фронтальной области кори мозга крис в условнорефлексном виборе разнокачественной пищи // Материали 53-й годичной научно-практической конференции ТГМУ, Д.,2005; 
* Условно-рефлекторние механизми вибора пищи в условиях жажди // Научние труди II-го съезда физиологов СНГ. Д.,2008; 
* Водно-солевой обмен при изменении биоэлектрической активности гипоталамуса и сенсомоторной кори в условиях 266 эксперимента//Наука и инновация. Д., 2019; 
*  Влияние високой температури на вибор разнокачественной пищи у белих крис//Наука и инновация. Д., 2019.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми биология
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Ромитан

**Ромитан** () — шаҳр ва маҳалли ҷойгиршавии ноҳияи Ромитан дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон аст. Аҳолии шаҳр дар соли 1989 9636 нафар ва дар соли 2016 14300 нафар буд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Янгибозор (вилояти Бухоро)

**Янгибозор** ( ) — шаҳрак ва маҳалли ҷойгиршавии ноҳияи Пешқӯҳи вилояти Бухорои Ӯзбекистон аст.  15 апрели соли 1950 таъсис ёфтааст. Аҳолии он дар соли 1989 4426 нафар,  ва дар соли 2016 7100 нафар буд  Маркази Янги Бозор дар кӯчаи Чиқирчӣ ҷойгир аст. Ду техникум, омузишгохи касбӣ-техникӣ ва саноатӣ мавҷуд аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Қаракӯл (вилояти Бухоро)

**Қаракӯл** ( , قره کۉل;)  шаҳр дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон аст. Пойтахти ноҳияи Қарақӯл аст.  «Qorakoʻl» дар забони ӯзбекӣ маънои «кӯли сиёҳ»-ро дорад. Аҳолии он 22,300 нафар аст (2016). 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Обшӯрон (нимҷазира)

**Обшӯрон**, **Апшерон** — нимҷазира дар соҳили ғарбии Баҳри Каспий, дар ҳудуди Ҷумҳурии Озарбойҷон. 60 км ба дохили Баҳри Каспий тӯл кашидааст.

Бараш то 30 км. Сатҳаш ҳамвори теппадор. Баландии теппаҳо 50 — 165 м. Интиҳои шарқии Обшӯрон Забонаи Шоҳдилӣ ном дорад. Дар он вулқонҳои лойфишон (баландиаш то 310 м), кӯлҳои шӯр, чаИМАҳои минералӣ мавҷуданд. Обшӯрон бо конҳои нефту газ машҳур аст. Иқлими Обшӯрон субтропикии хушк, зуд-зуд шамолҳои шадид мевазанд. Биёбони нопойдор (эфемерӣ) мавҷуданд, ки дар баъзе қитъаҳояш регкӯчӣ рух медиҳад. Хокаш тираи дорчинранг. Набототаш нимбиёбонӣ; чимак, ҷорӯбак ва растаниҳои лӯбиёгӣ мерӯянд. Дар заминҳои обӣ токдорӣ ва зироаткорӣ ривоҷ ёфтааст. Дар соҳили ҷанубии Обшӯрон ш. Боку ва дар соҳили шимолиаш курортҳои табобатӣ воқеанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Боку
Ёдгор Исмоилов

**Ёдгор Ҳофизович Исмоилов ** (тав. 17.11.1966, д. Рарзи н. Айнӣ) — , номзади илмҳои таърих (2019). Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Ёдгор Исмоилов хатмкардаи факултети таърихи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (1992). Фаъолиятро ба ҳайси омӯзгори фанни таърих ва ҳуқуқи омӯзишгоҳи № 58 -и шаҳри Душанбе (1992—1994), ассистенти кафедраи таърихи Ватан: давраи қадим, асрҳои миёна ва методикаи таълими таърих ва ҷомеашиносии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (солҳои 1994 −1999), муаллими калони кафедраи ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (солҳои 1999—2014), муаллими калони кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи донишгоҳи мазкур (солҳои 2014—2017) идома додааст. Аз соли 2017 то ҳол дар шуъбаи идоракунии сифати таҳсилот ва назорати электронӣ донишгоҳ ба ҳайси сармутахассис таҳлилгар фаъолият дорад. Дар мавзӯи «Фаъолияти илмӣ-таҳқиқотии АИ ИҶШС дар Тоҷикистон (солҳои 1924—1941)» рисолаи номзадӣ дифоъ намудааст. 
## Мукофот ва ҷоизаҳо
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* медали ҷашни бахшида ба 70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ, 
* медали «Сипоснома аз номи халқи афғон», 
* нишони «Ҷанговар — интернатсионалист», 
* Ифтихорномаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон. .

## Осор
* Саҳми академик Аҳрор Мухторов дар ташаккул ва инкишофи катибашиносӣ дар Тоҷикистон. Д., 2014. (монография)
* Катибаҳо гувоҳномаи таърих. Д., 2018. (монография)

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Олот (Ӯзбекистон)

**Олот** (   ) шаҳр ва маҳалли ҷойгиршавии ноҳияи Олот дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон аст.  Аҳолии он дар соли 1989 8857 нафар,  ва дар соли 2016 13200 нафар буд 

Этимологияи ин ном аз қабилаи туркҳои Алат ё Ала-ат аст, ки дар арабӣ ва форсӣ бо номи Халаҷ ва дар чинӣ бо номи *Бома*, *Ҳела* ва *Ҳелои* маъруф аст, ки ҳама бо маънои "аспи пиёбалд " ҳастанд. Дар асрҳои миёна Алот дар таърихи ҷануби Ӯзбакистон, Хуросон ( *Калат* ), Форс ва Афғонистон ( *Халаҷ* ) нақши намоён бозид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Қоровулбозор

Қоровулбозор (ӯзбекӣ: Qorovulbozor) — шаҳрест дар ноҳияи Қоровулбозори вилояти Бухорои Ӯзбекистон. Аҳолии он дар соли 1989 6448 нафар ва дар соли 2016 9200 нафар буд.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Арабеск

**Арабеск** ( — арабӣ) — яке аз тарзҳои исти асосии рақси классикӣ.

Дар вақти иҷрои арабеск ҷисм ба пойи ростшуда такя мекунад, пойи дигар рост шуда, ба ақиб боло бардошта мешавад. Як даст ба пеш, дасти дигар ба тарафе ё ба ақиб дароз карда мешавад, тана ба пеш майл мекунад, тахтапушт фурӯ мехамад, дасту пойи дарозкарда мувозинати танаро нигоҳ медоранд. Дар балети муосир шаклҳои мухталифи арабеск вомехӯранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Балет
Арабеска

**Арабеска** — нақшунигори ғанӣ ва мураккаби ба печиши нозуки мавзӯъҳои (шаклҳо) геометряивӣ ва тақлидии набототӣ асосёфта, ки баъзан шомили навиштаҷоте мебошад.

Дар ҳунари ҳайкалтарошии мамлакатҳои араб васеъ паҳн шудааст. Дар мусиқӣ пйесаи оҳангаш хеле шавқовар таҳияшударо арабеска меноманд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Нақшунигор
Арабиноза

**Арабиноза**, C5H10O5 — карбогидрати сода (моносахарид) аз гурӯҳи пентозаҳо.

Кристаллҳои беранг буда, таъми ширин дорад; дар об ҳал мешавад. Дар ду шакли стереоизомерӣ (-арабиноза ва +арабиноза) мавҷуд аст. Арабиноза дар таркиби растаниҳо ба мушоҳида мерасад: (-) арабиноза асосан дар меваҳо ва (+) арабиноза дар таркиби полисахаридҳои растанигӣ, гликозидҳо, шилмҳо ва сапонинҳо. Арабиноза барои баъзе бактерияҳо манбаи асосии карбон мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арабак

**Арабак** — як навъи зевароти ороиши занона, ҳалқаест, ки дар бинӣ меовезанд. Арабак аз филизот ва сангҳои қимату арзонбаҳо (садаф, ёқут, фирӯза ва ғ.) сохта мешавад. Арабак ҳамчун зевари занони Шарқ аз қадим маъмул буд. Ҳоло бештар лӯлиҳо, зангиҳо, ҳиндуҳо, паштунҳо истифода мебаранд. Арабак ду навъ аст: арабаки хурд (ба бинӣ мечаспад) ва арабаки нат (ҳалқамонанд буда, болои лаб овезон меистад). Арабаки нат бештар дар ноҳияҳои Кӯлобу Зарафшон маъмул буд. Арабакро лати бинӣ ё холи бинӣ низ меноманд. Арабҳо арабакро хазома мегӯянд. Нигини арабакҳои одиро аз марҷон ва қиматро аз лаълу алмос месохтанд. Дар байни мардуми Осиёи Миёна арабак аслан аз истифода баромадааст. Фақат онро дар баъзе маҳалҳо ҳангоми хурсандию маросимҳо меовезанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ороиш
Маликасрор Замонов

**Маликасрор Замонович Замонов ** (тав. 12.02.1954, н.Мастчоҳ) — олими риёзиёт, номзади илмҳои физика математика (1986), дотсент (1995). Узви вобастаи Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004)

## Зиндагинома
Маликасрор Замонов маълумоти ибтидоиро дар мактаби миёнаи № 4-и ноҳияи Мастчоҳ гирифта, баъди хатми мактаби миёна соли 1971 ба факултаи механикаю математикаи Донишгоҳи давлатии Маскав (МГУ) ба номи М. Ломоносов дохилшуда, соли 1976 онро бомуваффақият хатм намудааст. Баъди хатми донишгоҳ ба Пажуҳишгоҳи риёзиёти Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон барои таҳқиқоти илмӣ ба шуъбаи мубодилаҳои дифферентсиалӣ ва таҳлил дар соҳаи назарияи спектралии операторҳо ба кор машғул шуд. Аз соли 1978 то соли 1980 таҳқиқоти илмиро дар Донишгоҳи давлатии Москва давом дода, ба аспирантура дохил шуд. Дар мавзуи «Операторҳои якченакии охирсоҳа ва беохирсоҳаи Дирак» рисолаи илмӣ дифоъ намуд. Дар пажӯҳишгоҳи номбурда аз соли 1976 то соли 2008 дар вазифаҳои лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими калонӣ илмӣ, мудири шуъба ва ноиби директор оид ба илм фаъолият намудааст. Дар солҳои 2004 – 2008 мудирии кафедраи фанҳои амалӣ-табиии Донишгоҳи муосири Тоҷикистону Русияро низ ба уҳда дошт. Аз сентябри соли 2008 дар Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон ба сифати омӯзгори калон фаъолити илмию омӯзгори оғоз намуд, дар солҳои 2015 – 2017 вазифаи мудири кафедраи “Иттилоот ва системаҳои иттилоотӣ» ин донишгоҳро иҷро мекард. Аз соли 2006 узви вобастаи “Академияи Байналхалқии илмҳои иттилоот, раванд ва технологияҳои иттилоотӣ» мебошад. Ҳоло дар Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон ба ҳайси дотсент ва дар факултети ТИК- и Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ба сифати ҳамкор ифои вазифа дорад.
 

## Нигаред низ
* Российско-Таджикский (Славянский) университет: вчера, сегодня, завтра. 1996—2016. — Душанбе, 2016.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Риёзидонони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми физика ва математика
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Арабмуҳаммад

**Арабмуҳаммад** () — хони Хева (1602—1623). Писари хурдии Ҳоҷӣ Муҳаммадхон.

Дар аҳди салтанати Арабмуҳаммад ба Хева қалмоқу қазоқҳо якчанд бор ҳуҷуми бебарор карданд. Парокандагии феодалӣ авҷ гирифт. Мулки ҳар як шоҳзода дар асл мустақил буд. Соли 1623 барои ҳокимият байни Арабмуҳаммад ва писаронаш Элбарс ва Ҳабаш мубориза бархост. Дар ҷанг Арабмуҳаммад мағлуб гардид ва ба ҳабс гирифта шуд. Писаронаш чашмони Арабмуҳаммадро кӯр ва аз тахт бенасиб карданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арабистон (нимҷазира)

**Арабистон**, **нимҷазираи Арабистон** ( ё ) — бузургтарин нимҷазираи олам.

Арабистонро дар ғарб Баҳри Сурх, дар ҷануб халиҷи Адан ва Баҳри Араб, аз арқ халиҷҳои Уммон ва Форс иҳота кардаанд. Масоҳ. 2,73 млн км². Хатти соҳилҳояш рост. Аз ҷиҳати релйеф, сохти геологӣ Арабистон як қисми платформаи қадими Африкаю Арабистон мебошад. Дар охири палеоген ва давраи неоген хамии Баҳри Сурх онро аз Африка ҷудо кард. Арабистон асосан аз варақсангҳои кристаллии архей ва аз ҷинсҳои хороӣ таркиб ёфтааст. Дар ноҳияҳои калони боқимонда ин ҷинсҳоро қабатҳои тунуки оҳаксанг ва регсанг пӯшондаанд. Тарқишҳои тектоникии ох. неогену авв. давраи чорумин, инчунин пайдо шудани вулқонҳои гунбазмонанд шакли релйефро тағйир додаанд. Дар нимҷаз. Арабистон массиву паҳнкӯҳҳои баландиашон 1000—2000 м, дар Ҷ. кӯҳҳои канории Асир ва Яман (баландиаш 3600 м), дар Шим. пастиҳо (Ал-Ҳасо, баландиаш камтар аз 200 м), қад-қади соҳили Баҳри Сурх биёбони Тиҳама воқеанд. Қариб дар тамоми нимҷаз. Арабистон биёбонҳои регзору санглох (Рубъ-ул-Холӣ, Даҳна, Нифуди Калон ва ғ.) доман паҳн кардаанд. Зуд-зуд чангбод, регкӯчӣ рух медиҳад. Дар Ш.-и Арабистон — соҳилҳои Халиҷи Форс калонтарин дар олам конҳои нефту газ мавҷуданд. Дар Баҳри Сурх моҳидорӣ ва шикори ҳайвоноти баҳрӣ ба роҳ монда шудааст. Иқлимаш тропикии хушк, дар Шим. — субтропикӣ. Ҳарорати янв. аз 7°С то 25°С, июл бештар аз 30°С, аз ҳама баландтараш 50° — 55°С. Боришоти солонаи минтақаи тропикӣ 100 мм. Водиҳои дарёҳои хушкида бисёр ба назар мерасанд. Дар қисми ҷан. ғарбии Арабистон ба сабаби вазидани бодҳои мавсимӣ боришоти солона то ба 700—900 мм мерасад. Дар кӯҳсор оби равон, дар қисми марказии ноҳ. Наҷд чашмаҳои карстӣ ва обҳои зеризаминӣ бисёранд. Дар баландии 1500—1800 м писта, дарахти зайтун, буттазори ҳамешасабз; дар воҳаҳо хурмо, қаҳва, дарахтони мевадор, гандум, ҷав, ҷуворимакка, арзан ва ғ. мерӯянд. Дар ҳудуди Арабистон Арабистони Саудӣ, Яман, Уммон, Кувайт, Қатар, Аморатҳои Муттаҳидаи Араб, қисми Ироқ ва Урдун ҷойгиранд. Шаҳрҳои калонтаринаш: Ар-Риёз, Макка, Адан, Санъо, Абузабӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Нимҷазираҳо
Гурӯҳ:Нимҷазираи Арабистон
Хоҷа Исҳоқи Хатлонӣ

**Хоҷа Исҳоқ ибни Амир Оромшоҳ Алишоҳии Хатлонӣ** (; 1330—1423) — сӯфии ҷанҷолбрангези тариқати кубравия, муриду домод ва халифаи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ.

## Зиндагинома
Дар бораи аҳвол вай иттилооти чандоне дар даст нест. Зоҳиран вай дар Хатлон ба дунё омада буд ва муддате дар Аспиҷоб, наздики Тошканд, сукунат дошт. Падараш, Исмоилато, аз хулафо ва муридони Сайидато (халифаи дувуми Зангиато аз машоихи нақшбандия) буд.

## Даргузашт
Хоҷа Исҳоқ дар синни 96-солагӣ дар Балх ба қатл расонида шуд. Марқади Хоҷа Исҳоқ дар хоҷагии ба номи мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, дар масофаи 12 км аз маркази шаҳри Кӯлоб воқеъ аст.

## Эзоҳ
Ғори Хоҷа Исҳоқ

**Ғори Хоҷа Исҳоқ** — мазори Хоҷа Исҳоқ, ки дар масофаи 6 км дуртар аз д. Махшевади ноҳияи Айнӣ, андаруни сахраи азими кӯҳӣ воқеъ аст. 

## Тавсифи ҷуғрофӣ-табиӣ
Дар қисмати охири пайраҳаи ғор аз ҷониби чап тарқиши бузурге мавҷуд аст, ки ба дохили он меравад. Дар қисмати рости даро­мад­го­ҳи ғор пайкари хушкидаи чорзонунишастаи инсоне қа­рор дорад, ки бар асари боду борон то миёни онро санг­май­да­ҳо, пар ва саргини парандагон пӯшондаанд. Ҷум­ҷума ва пӯс­ти хушкидаи аксари узвҳои ҷасад то имрӯз хуб ҳифз шудаанд. Дар шонаи рости пайкар сӯ­ро­хе мав­ҷуд аст, ки эҳтимол ҷойи захми пайкон бошад. Дасти рос­ти ҷасад аз он ҷудо дар канори рости тан хобидааст. Сабаби аз байн нарафтани ҷасадро олимон ба шароити иқлимии он мавзеъ марбут донистаанд. Ғор аз ду самт сӯрох буда, дар тамоми фаслҳои сол ҳарорати он аз 10 дараҷа поин намеша­вад ва маҳалли он дар баландии то 3000 м аз с. б. во­қеъ гардидааст. 

## Зикр дар сарчашмаҳои таърихӣ
Абутоҳирхоҷаи Самар­қандӣ дар китоби худ «Самария» (1835‒36) ин мазорро ба Хоҷа Исҳоқи Хатло­нӣ мутааллиқ дониста, Абдурраҳмони Мустаҷир ҳан­гоми сафари худ ба водии Фон (1870) онро зиёрат ва ёд кардааст. 

## Қиссаи Хоҷа Исҳоқ
Хоҷа Исҳоқи Хатлонӣ домоди Сайид Алии Ҳама­до­нист. Ӯ ба муридаш Сайид Муҳам­мади Нурбахш (1392–1464) иҷозат дод, ки барои сарнигун кардани ҳо­қимияти Шоҳрухи Темурӣ (1374–1447) қиём намуда, эъломи маҳ­дият (Маҳдӣ будан) кунад. Қиё­ми нурбахшиён барои бун­ёди давлати суфиёна соли 1423 аз кӯҳи Тирӣ (Пирӣ, яке аз қалъаҳои Хатлон) оғоз гардид. Аммо ба сабаби нобаробарии қувваҳо ва шикасти нурбахшиён ду писари Хоҷа Ис­ҳоқ кушта шуда, худи ӯ захм бардошт. Шояд муридони Хо­ҷа Исҳоқ аз бими он, ки иҳонате аз ҷониби лашкари Шоҳ­рух ба муршидашон ворид шавад, ӯро дар ҳоли захмӣ будан пинҳонӣ ба ин мавеъ ин­тиқол дода, ғореро барои му­ро­қи­бати муршидашон интихоб намуданд, ки ором ва дастнорас будааст. Эҳтимол Хоҷа Исҳоқ соли 1424 дар ин ғор фав­тида бошад ва бо гузашти замон муридони зиндамондааш мазори ӯро зиё­ратгоҳ қарор дода бошанд, ки бузургдошташ то имрӯз идома дорад.

## Эзоҳ

* 
* Сирри мазорҳо. Д., 1964; Абдурраҳмони Мустаҷир. Рӯзномаи сафари Искандаркӯл. Д., 1989;
* Ҳамза Камол. Мазорҳои шимоли Тоҷикистон, Д., 2004;
* بوطاهر خواجۀ سمرقندی. ثمریه. به کوشش ایرج افشار. تهران، ۱۳۴۳ش.؛

## Адабиёт
* 
* Мухторов А., Мазорҳо чӣ тавр пайдо шудаанд? — , 1974.

Гурӯҳ:Зиёратгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ғорҳо
Абай (шаҳр)

**Абай** ( ) — шаҳрест (аз соли 1961) дар маркази Қазоқистон ҷойгир аст ва аз соли 2002 маркази ноҳияи Абайи вилояти Қарағандӣ буд. Аҳолӣ: 25,550 нафар (2009 Натиҷаҳои баруйхатгирӣ),  33,066 наф (1999 Натиҷаҳои баруйхатгирӣ). 

Абай соли 1949 ҳамчун як шаҳраки ангиштканон бо номи **Шерубай-Нура** ( , *Şerubai-Nūra* ) таъсис ёфтааст. .Дар соли 1961 ба номи  *Абай* Қунанбайулӣ, шоир, оҳангсоз ва файласуфи қазоқ, ба номи Абай иваз карда шуд.

## Варзиш
Дар соли 2014 дастаи шаҳри Абай дар чемпионати кишвар оид ба бенди байни наврасони соли таваллудашон 1996 ва хурдтар ширкат дошт. https://translate.google.co.uk/translate?hl=en&sl=ru&u=http://akzhajik.ucoz.kz/news/kazakhstanskij_khokkej_eshhe_zhiv/2015-02-02-848&prev=search

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон
Гурӯҳ:Шаҳрҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра дар бораи ҷуғрофиёи Қазоқистон
Оқтоғай, вилояти Қарағандӣ

**Оқтоғай** (   ) — деҳа дар ноҳияи Оқтоғайӣ, вилояти Қарағандӣ, Қазоқистон аст. Ин маркази маъмурии ноҳияи Оқтоғай, инчунин як шаҳраки ноҳияи Оқтоғай (коди КАТО - 353630100) мебошад.  Аҳолӣ: 3,145 нафар (2009 Натиҷаҳои баруйхатгирӣ)   4,186  нафар (1999 Натиҷаҳои баруйхатгирӣ).  

## Ҷуғрофия
**Оқтоғай** дар сохили рости дарёи Токрау, такрибан 270 км дуртар  ҷанубу шарқи Қарағандӣ воқеъ аст.. Наздиктарин истгоҳи роҳи оҳан шаҳри Балхаш  дар масофаи 190 дар самти  ба ҷануб.    

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра дар бораи ҷуғрофиёи Қазоқистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Қарағандӣ
Белдеутас, вилояти Қарағандӣ

**Белдеутас** (  ) — деҳа дар ноҳияи Қарқаралии вилояти Қарағандӣ, Қазоқистон аст. Ба ҳайати ноҳияи Аманжолов (коди КАТО - 354837400) дохил мешавад.  Аҳолӣ: 198 (2009 нафар барӯйхатгирии аҳолӣ)   271 (1999 нафар барӯйхатгирии аҳолӣ).  

## Ҷуғрофия
Деҳа дар кӯҳҳои Казокистон, 71 км дар ҷанубу шарқи Қарқаралӣ воқеъ аст, маркази маъмурии ноҳия аст .  

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Қарағандӣ
Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра дар бораи ҷуғрофиёи Қазоқистон
Ботакара, вилояти Қарағандӣ

**Ботакара** (   ),  як шаҳраки вилояти Қарағандӣ  дар Қазоқистон мебошад то соли 1997 бо номи "Уляновск" маъруф буд. Маркази ноҳияи Бухор-Жырау ва маркази маъмурии ноҳияи Ботакара (коди КАТО - 354030100) мебошад.  Аҳолӣ: 5,351 нафар (2009 барӯйхатгирии аҳолӣ)   5,166 нафар (1999 барӯйхатгирии аҳолӣ).  

## Бостоншиносӣ
Дафни асри биринҷии Ботакара макони бостоншиносӣ мебошад, ки   дар ғарби шаҳр ҷойгир аст . 

## Ҷуғрофия
Ботакара дар кӯҳҳои Қазоқистон дар соҳили дарёи Нура ҷойгир аст. Дар шимол кӯли Ботакара ҷойгир аст. Аз деха роҳи оҳани Қарағандӣ — Каркаралинск ва рохи охани Қарағандӣ — Карагайлӣ мегузаранд.  

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Таърихи Қазоқистон (ба забони русӣ)

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Қарағандӣ
Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра дар бораи ҷуғрофиёи Қазоқистон
Қарағандӣ

мини| Харита
**Қарағандӣ** (, ) — пойтахти яке аз воҳидҳои маъмурии Қазоқистон - вилояти Қарағандӣ аст.
10 феврали соли 1934 Қарағандӣ мақоми шаҳр гирифт. Ҳоло Қарағандӣ калонтарин шаҳри вилоят буда, 451 800 нафар аҳолӣ дорад (дар охири соли 2006) ва чорумин аз ҷиҳати аҳолӣ дар Қазоқистон (пас аз Алматӣ, Остона ва Чимканд) мебошад.
Аз ҷиҳати маъмурӣ шаҳр ба ду ноҳия тақсим мешавад: Қазибек-бӣ ва Октябр. Мақомоти ҳокимияти маҳаллӣ, ҳокимияти шаҳр ва маслиҳати шаҳр мебошанд.

Дар Қарағандӣ корхонаҳои калони ангишт, инчунин мошинсозӣ, металлкоркунӣ ва саноати хӯрокворӣ кор мекунанд. Дар шаҳр шумораи зиёди корхонаҳои нақлиёт ва алоқа фаъолият карда истодаанд. Имрӯз, Қарағандӣ калонтарин маркази саноатӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии Казоқистон мебошад.

## Адабиёт
* Новая российская энциклопедия. Т. 2. Москва, 2005.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон
Тугмагули иберӣ

**Тугмагули иберӣ** () - як намуди тугмагул мебошад. Ватани он Аврупои ҷанубу шарқӣ ва ҷанубу ғарби Осиё мебошад. Он дар дигар ҷойҳо ҳамчун як намуди ҷорӣ ва алафи зараровар маълум аст.

## Тавсифи биологӣ
thumb
Гиёҳи дусола, ки ба оилаи мураккаб тааллуқ дорад. Пояаш рост, 20—70 см уад мекашад. Қисми болоии пояаш шохадор, сербарг мебошад. Канори баргаш доғдор, хордор, баргҳои пеш аз реша парро доранд ва баргҳои дар пояаш мисли лансет бурида мешаванд. Гулҳо ранги сурх доранд, ки дар як гулдастаи пурра ҷамъоварӣ шудаанд. Решааш рост буда, дар чуқурии 1 м дар хок ҷойгир аст.

Аз июн то август гул карда, ҳосил медиҳад. Он аз тухм мерӯяд. Дар Осиёи Миёна низ паҳн шудааст. Онро дар зироатҳои ғалладона ва чарогоҳҳо, инчунин дар хандақҳо, канори роҳҳо, заминҳои бекорхобида, боғу токзорҳо дидан мумкин аст. Он дорои флавоноидҳо, сапонинҳо ва дигар пайвастҳои кимиёӣ мебошад.Дар тибби халқӣ онро дар табобати эпилепсия истифода мебаранд.

Тадбирҳои мубориза: шудгор кардани замин, ҳангоми хушк шудани алафҳо, кор карда баромадани байни қаторҳо ва пошидани алафкуш (гранстар — моеъи корй 200—300 л/га; банвел — 0,3—0,5 л/га).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Тугмагул
Тайфурия

**Тайфурия** — як ҷараёни тасавуфист, ки пайравони он Боязиди Бастомиро муршиди худ шуморида, сукрро асоси таълимоташон қарор додаанд.

Ин ҷараён моҳиятан ба таълимоти ҷунайдия, ки саҳвро заминаи таълимоти худ медонистанд, муқобил аст. Пайравони тайфурия аз сӯҳбату муошират бо мардум эҳтироз дошта, бештар дар хилвату узлат зиндагӣ мекарданд. Онҳо дар ҷараёни мушоҳидаи ҷамоли ҳақ ҳар гуна даъворо раво шуморида, шатҳиёте гуфтаанд, ки дар бепардагию густохӣ ба шатҳиёти муршидашон монанд аст. Аз ин ру, шатҳиёти сӯфиён бо номи Боязиди Бистомӣ иртиботи, хосе дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ғор

**Ғор**, **мағора** — холигиҳои бузурги табақаҳои болоии қишри заминро гуянд, ки дар руи замин як ё якчанд ҷои баромад доранд.

Ғор аз ҳал ва шуста шудани ҷинсҳои куҳии зудҳалша ванда — оҳаксанг, доломит, гаҷ ва ғайра (ғори карстӣ), инчунин дар процесси суффозия, абразия, эрозияи бод, ҷорӣ ва шахшавии лава, об шудани яхҳо (ғори яхӣ) ва ғайра ба вуҷуд меояд. Дарозтарин ғорҳоиҳои ҷаҳон инҳоянд: ғори Мамонт (232 км, ИМА), Хёллох (123,5 км, Суис), Оптимистӣ (105 км) ва Озёрная (100,6 км, Укройн). Дар кӯҳҳои Тоҷикистон низ ғорҳо бисёранд. Аз ҷумла, ғори «Мусофирон» дар ноҳияи Мурғоби ВМКБ, ғори Хоҷа Исҳоқ дар ноҳияи Айнӣ ва ғори Сомеъ дар назди деҳаи Ёрии ноҳияи Панҷакент воқеъ гаштаанд. Биёре аз ғорҳои ҷаҳон ба объектҳои туристӣ табдил ёфтаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Дилафрӯз Каримова

**Дилафрӯз Насибовна Каримова ** (тав. 9.08.1992, шаҳри Душанбе) — омӯзгори забони англисӣ, номзади илмҳои филология (2019). 
## Зиндагинома
Дилафрӯз Каримова хатмкардаи факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (2013). Соли 2015 зинаи магистратураро хатм намуда, рисолаи номзадиро дар мавзуи «Муқоисаи низоми садонокҳо ва ҳамсадоҳои забонҳои тоҷикӣ ва англисӣ» дифоъ кардааст. Аз соли 2013 инҷониб дар кафедраи забоншиносӣ ва типологияи муқоисавӣ Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ҳамчун саромӯзгор фаъолият дорад.
## Осор
* Фонетические свойства некоторых звуков таджикского языка в сопоставлении с английским // Вестник ТГПУ им. С. Айни, 2017. –№3, серия филологии. Д., 2017; 
* Артикуляционная характеристика гласных звуков таджикского и английского языков // Вестник ТНУ, 2017. –№3. серия филологии. Д., 2017; 
* Масъалаҳои мубрами лингвистика, тарҷума, адабиёт ва методикаи таълими забонҳои хориҷӣ дар мактаби олӣ бахшида ба 20-солагии Рӯзи Ваҳдати миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 2017.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ 
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Мастона Каримова

**Мастона Дилбаровна Каримова ** (тав. 09.11.1976, деҳаи Сасиқбулоқ, н. Лахш) — забоншинос, номзади илмҳои филология (2019), дотсент (2021),
## Зиндагинома
Мастона Каримова хатмкардаи факултети филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (2010), сармутахассиси Донишкадаи такмили ихтисоси омӯзгорони муассисаҳои таҳсилоти олии касбии назди ДМТ (2011-2012), аз соли 2013 инҷониб дар кафедраи умумидонишгоҳии забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ аввал ба сифати ассистент ва сипас муаллими калон (2016) ва дотсент (2021) фаъолият дорад. 
## Фаъолияти илмӣ
Соли 2018 дар мавзуи “Ташаккул ва инкишофи лексикаи лаҳҷа дар шароити дузабонӣ (дар асоси маводи лексикаи лаҳҷаи тоҷикони н. Лахш)» зери роҳбарии доктори илми филология, узви вобастаи Академияи милли илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳматуллозода С. Р. рисолаи илмӣ ҳимоя намудааст. Аъзои гурӯҳи корӣ оид ба баррасии Феҳристи номгузории объектҳои ҷуғрофии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2021) буда, ҳамчун тарҷумон (тарҷумони забони қирғизӣ) дар сохторҳои гуногуни ҷомеа саҳми назаррас дорад. Муаллифи зиёда аз 20 мақолаи илмию методӣ мебошад. 
## Осор
* Таркиби луғавии лаҳҷаи Лахш // Ахбори Академияи Тоҷикистон.№1. Д., 2018.  С. 95-98;  
* Калимаҳои умумихалқӣ дар минтақаи Лахш // Суханшиносӣ. №1. Д., 2018. С. 120-123;  
* Калимаҳои хоси лаҳҷаи Лахш //Муҳаққиқ. №23/40. Д., 2018.  С.128-131; 
* Масъалаҳои дузабонӣ дар шароити бисёрзабонӣ (Дастури таълимӣ). Д., 2020. 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ 
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Акарсу

**Акарсу** (Тангахона; ) — деҳа дар ноҳияи Бейтушшебап, вилояти Ширнак, Туркия.

Шумораи аҳолӣ — 98 нафар дар соли 2021. Асосан курдҳо.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Бейтушшебап
Насимҷон Зарипов

**Насимҷон Ҳакимҷонович Зарипов ** (тав.17.12.1986, ноҳияи Восеъ, вилояти Хатлон) — фарҳангшинос, номзади илмҳои таърих (2019).
## Зиндагинома
Насимҷон Зарипов хатмкардаи факултети таърихи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (2010). Фаъолиятро дар кафедраи таърихи умумии факултети таърих оғоз намуда, солҳои 2010-2017 ба ҳайси ассистент, 2018-2020 муалими калон ва аз соли 2020 чун дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷики ДДОТ ба номи С. Айнӣ кор мекунад. Номбурда дар баробари кор дар факултети таърих ҳамзамон солҳои 2014-2017 дар шуъбаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Москваи Федератсияи Россия таҳсил намуда, баъди дифои рисолаи хатми аспирантура, дар Осиёи Марказӣ яке аз аввалинҳо буд, ки соҳиби диплом аз рӯи ихтисоси “фарҳангшинос” гардид. Рисолаи номзадиро дар мавзуи “Ташаккул ва рушди низоми маорифи Тоҷикистон (солҳои 1924-1929)” дифоъ намуд.Ба қалами ӯ зиёда аз 60 рисолаю мақолаҳои илмӣ ва дастурҳои таълимӣ тааллуқ доранд.
## Осор
* Таърихи ташаккул ва рушди низоми сотсиалистӣ дар мамлакатҳои Аврупои Шарқӣ.Д., 2012 (ҳаммуаллиф);  
* Империяи Муғулҳои Ҳинд.Д, 2014;  
* Барқароршавӣ ва рушди системаи маорифи халқ дар Тоҷикистон  (солҳои 1924-1929); («Становление и развитие системы народного образования в Таджикистане»  (1924-1929 гг.). Рисолаи илмӣ. Д., 2021.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Роҳи автомобилгарди Бӯстон-Обшорон-Зарнисор

**Роҳи автомобилгарди Бӯстон-Обшорон-Зарнисор** — 7 июли соли 2023 дар вилояти Суғд мавриди истифода супорида шудааст.

Таҷдиди роҳи автомобилгарди Бӯстон-Обшорон-Зарнисор ва таъмиру азнавсозии он, яке аз лоиҳаҳои калонҳаҷми соҳаи роҳсозӣ маҳсуб меёбад, ки тибқи супориши Ҳукумати ҷумҳурӣ дар асоси шартномаи сетарафа байни Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Чин”, Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Муассисаи корҳои механиконидаи “Сомонӣ” ва Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Гулистон бо харҷи беш аз 75 миллион сомонӣ татбиқ гардидааст.
## Корҳои сохтмону азнавсозӣ
Роҳи автомобилгарди Бӯстон-Обшорон-Зарнисор дар масофаи 38 километр пурра аз таҳкурсӣ аз нав сохта, аз рӯи меъёрҳои роҳсозӣ ду қабат асфалт хобонида шудааст. Паҳноии асфалти роҳ аз 7 то 11 метрро ташкил медиҳад. Дар масофаи ин роҳ ду пули нави мошингузар сохта, ду пули мавҷуда пурра таъмиру навсозӣ карда шуд. Дар мавзеъҳои гуногуни роҳи мошингарди Бӯстон-Обшорон-Зарнисор иншооти соҳилмустаҳкамкунӣ, новаҳои обгузару обпарто ва бунёди иншооти ҳимоявии шафати роҳ бунёд шудааст. Масолеҳи сохтмонӣ - регу шағал ва асфалти гарм аз корхонаи “Муассисаи корҳои механиконидаи “Сомонӣ” таъмин карда шудааст.
Корҳои сохтмону азнавсозии роҳи автомобилгард ва иншооти марбутаи онро коргарону мутахассисони Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Муассисаи корҳои механиконидаи “Сомонӣ” бо ҷалби коргарону мутахассисон ва техникаю механизмҳои роҳсозӣ дар муҳлати беш аз як сол бо сифати баланд ба анҷом расониданд.

Роҳи мазкур минтақаи калони саноати кӯҳкории кишвар -  Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Чин”, силсилаконҳои Зарнисору Бургунда, минтақаҳои кишоварзӣ ва деҳаҳои ноҳияҳои Бобоҷон Ғафурову Мастчоҳро ба маркази вилоят  — шаҳри Хуҷанд мепайвандад. Роҳи нав вақт ва хароҷоти бору мусофиркашониро кам карда, шароитҳои меъёрии ҳаракати воситаҳои нақлиёти бору мусофиркашонро фароҳам меорад.

## Нигаред низ
* Роҳи автомобилгарди Душанбе—Хуҷанд—Чаноқ
* Нақби Шаҳристон
* Нақби Истиқлол
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Роҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров
Гурӯҳ:Ноҳияи Мастчоҳ
Гурӯҳ:Хуҷанд
Гурӯҳ:Вилояти Суғд
Роҳи автомобигарди Кӯлоб-Муъминобод

**Роҳи автомобигарди Кӯлоб-Муъминобод**— Ин қитъаи роҳ дорои аҳамияти ҷумҳуриявӣ буда дар доираи марҳилаи сеюми “Таъмиру таҷдиди роҳҳои автомобилгард дар Ҷумҳурии Тоҷикистон” дар зарфи ду сол пурра таъмиру навсозӣ карда шуд. Дарозии умумии роҳи мазкур 41 километрро дар бар мегирад, ки 35 километри он бо харҷи 195,4 миллион сомонӣ пурра таъмиру навсозӣ карда шуд.
## Корҳои сохтмону азнавсозӣ
Барои татбиқи Лоиҳаи “Таҷдиди роҳи автомобилгарди Кӯлоб-Муъминобод” Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон 10 сентябри соли 2019 оғоз бахшида буданд. Ба иттилои масъулон дар марҳилаи навсозии ин роҳи мошингард, ҳамзамон таъмиру навсозии 35 километр роҳ ва сохтмон ва таҷдиди 6 пул низ ба анҷом расидааст. Тибқи лоиҳа инфрасохтори зарурӣ дар роҳи автомобилгарди мазкур, аз қабили 50 қубури обгузар дар мавзеъҳои обҷамъшаванда бунёду таъмир карда шуда, зиёда аз 35 километр ҷуйборҳои бетонӣ, такядеворҳо, воситаҳои иҳотакунанда насб гардидааст.
Барои таъмини бехатарии ҳаракат дар роҳ хатҳои уфуқӣ кашида шуда, ҳудуди 15 деҳа бо сутунпояҳои 7 метра равшаннамоӣ гардидааст. Дар шафати роҳи мошингарди ҳудуди деҳаҳо роҳҳои пиёдагард низ сохта шуда, аломатҳои роҳ гузошта шудааст. Дар маҳаллаҳои аҳолинишин истгоҳҳо таъмиру навсозӣ ва бо системаи равшанидиҳӣ таъмин гардид. Дар ҷараёни корҳои роҳсозӣ аксари коргарон аз ҳисоби сокинони маҳаллӣ ба кор ҷалб карда шуданд.
## Аҳамият
Ноҳияи баландкӯҳи Муъминобод аз минтақаҳои муҳими сайёҳии ҷумҳурӣ ба ҳисоб меравад ва ба ин мавзеъ сайёҳони хориҷӣ бештар ташриф меоранд. Аз ин рӯ, ташкили инфрасохтори сайёҳӣ ва бунёди роҳҳои ҷавобгӯ ба меъёрҳои байналмилалӣ дар самти бештар ҷалб кардани сайёҳони дохиливу хориҷӣ аҳаммияти бузург дорад. Бунёди роҳ аҳаммияти иқтисодию иҷтимоӣ дошта, дар беҳтар гардидани сатҳи зиндагии аҳолӣ ва рушди иқтисодиёти мамалакат заминаи воқеъӣ мегузорад.
## Нигаред низ
* Роҳи автомобилгарди Кӯлоб-Шамсиддин Шоҳин
* Нақби Озодӣ
* Нақби Хатлон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Роҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Муъминобод
Гурӯҳ:Кӯлоб
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон