open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нормак

**Нормак** () номи маҳаллаест, ки дар ноҳияи 8 ва 4 дар шарқ ва шимолу шарқи Теҳрон, Эрон воқеъ аст. Нормак дар гузашта деҳӣ дар 9 километр ҷанубу шарқи Таҷриш буд.

Донишгоҳи илм ва саноати Эрон, ки яке аз донишгоҳҳои бонуфузи Эрон дар ҷаҳон аст ва тақрибан садсола аст, дар ин маҳалла ҷойгир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
Тӯби теннис

мини|200x200пкс|Туби теннис

**Тӯби теннис** — барои бозии теннис пешбинӣ шудааст.

Ӯ тақрибан 6,7 см (2,63 дюйм) диаметр дорад. Тӯбҳои теннис дар чорабиниҳои калони варзишӣ сабзанд, аммо метавонанд ҳама гуна ранг дошта бошанд. Тӯбҳои теннис бо намад пӯшонида шудаанд, ки хосиятҳои аэродинамикии онҳоро тағйир медиҳанд ва хати мавҷноки сафед гирди тӯбро мепечонанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Таърихи Федератсияи байналмилалии теннис дар бораи қоидаҳои тӯби теннис 
* Қоидаҳои ITF Grand Slam: Қисмати I: Тӯб 

Гурӯҳ:Тӯбҳо
Қаротеппа (ноҳияи Оқсӣ)

**Қаротеппа** () — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Оқсии ҳамон вилоят мебошад.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 554 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқсӣ
Низом Сангов

**Низом Сангов** () — вазнабардори тоҷик.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вазнабардорон
Маън Асъад

**Маън Асъад** (; ) — вазнабардори аҳли Сурия.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вазнабардорон
Қодир Ашпорӣ

**Қодири Ашпорӣ** (; ) — овозхон ва оҳангсози аҳли Афғонистон.
 
## Зиндагинома
Қодири Ашпорӣ дар шаҳри Кобул ба дунё омадааст. Ӯ аз синни панҷсолагӣ ба мусиқӣ алоқа дошт ва аз ҳамон даврон шурӯъ ба ёдгирифтани олот мусиқӣ кард. Дар навҷавонӣ бо хонаводааш Афғонистонро тарк кард ибтидо ба Покистон ва сипас ба Олмон рафтанд ва муддате баъд ба Иёлоти муттаҳидаи Амрико муҳоҷират карданд. Даврони мактаб ва литсейро дар шаҳри Лос-Вегос иёлати Наводо гузаронд ва барои идомаи таҳсил ба иёлати Калифорния рафт ва дар риштаи улуми роёна мадрак гирифт. Пас аз он ба унвони муҳандиси пуштибони фаннӣ дар ширкати IBM машғул ба кор шуд. 
 
## Фаъолиятҳо
Ӯ пас аз се соли кор барои ширкатb IBM тасмим гирифт то мусиқиро идома диҳад, ибтидо корашро бо оҳангсозӣ шурӯъ кард. Қодири Ашпорӣ аз нахустин оҳангсозони афғон аст, ки садоҳои олоти мухталифи мусиқии Афғонистонро дар кейбурд ва роёна танзим кард. Қодири Ашпорӣ токунун шаш олбуми мусиқи ба сурати расмӣ мунташир карда ва барои пеш аз сад олбуми мусиқӣ аз дигар хонандагони афғон оҳанг сохтааст. Вай дар ҳоли ҳозир дар шаҳри Фримонти иёлати Калифорния сокин аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон
Мишел Мартеллу

**Мишел Мартеллу** (номи саҳнавӣ «Sweet Micky»&nbsp; — "Миккии ширин"; ; тавваллуд шудааст 12 феврали 1961 ) — навозанда, соҳибкор ва сиёсатмадори Гаитӣ. Президенти Гаитӣ аз 14 майи соли 2011 то 7 феврали соли 2016   

## Зиндагинома
Дар оилаи оддӣ ба дунё омада, аз кӯдакӣ навохтани фортепианоро омӯхтааст. Вай мактаби миёнаро тамом кард, вале ба гирифтани маълумоти олӣ муяссар нашуд. Ӯ ба ИМА муҳоҷират кард ва ду сол дар иёлати Колорадо зиндагӣ кард. Пас аз ихроҷи диктатор Жан-Клод Дювалйе ба Гаитӣ баргашт ва дар он ҷо яке аз пешравони самти мусиқии "компа" дар асоси мусиқии суннатии Гаитӣ шуд. Солҳои 1989–2008 14 албом баровард.

Аз ибтидои солҳои 90-ум дар ҳаёти сиёсии кишвар фаъолона ширкат меварзад. Соли 2010 номзадии худро ба интихоботи президентӣ пешбарӣ кард; Ӯро иҷрокунандаи маъруфи хип-хоп Уиклф Жан дастгирӣ кард, ки Комиссияи марказии интихобот ба ӯ иҷозат надод, ки дар интихобот ширкат кунад. Дар даври аввали овоздиҳӣ Мартеллу мақоми севумро ишғол кард, аммо таҳти фишори Созмони кишварҳои Амрико номзади чапгарои ҷонибдори ҳукумат Ҷуд Селестин ба далели иттиҳоми тақаллуб аз ширкат дар даври дуввум маҳрум шуд. Дар ниҳоят, Мартеллу дар даври дуюм собиқ бонуи аввал Мирланд Манигароро  дар интихобот мағлуб кард.
Дар мансаби Президенти Гаитӣ аз 14 майи соли 2011 то 7 феврали соли 2016 буд.
## Эзоҳ


## Пайвандҳо
* Сайти маъракаи интихоботии Мартеллу [Бойгонӣ 24 ноябри соли 2012 дар Wayback Machine.]

Гурӯҳ:Президентҳои Гаитӣ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Соли 1961 таваллудшудагон
Гурӯҳ:Зодагони 12 феврал
Тӯби футбол

[рост|мини|255x255пкс| Тӯби футболи Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 1936 дар шаҳри [Берлин|Берлини Олмон]]
**Тӯби футбол** — тӯбест, ки барои бозии футбол истифода мешавад. 

## Тарҳрезӣ
чап|мини|150x150пкс|Муқоисаи икосаэдри буридашуда (аз чап) бо тӯби футбол

## Рангҳо
[мини|300x300пкс|Туби булӯр — мукофот барои бозии хуб дар [футбол]]

## Пайвандҳо
* Модели коғазии икосаэдри буридашуда )
* Қоидаи рақами 2 "Тӯб", refereeclub.ru
* Тӯбҳои футбол: таърих
* Дастури тӯб

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти футболӣ
Гурӯҳ:Тӯбҳо
Ҷейк Весли Роҷерс

**Ҷейк Весли Роҷерс** (; тав. 19 декабр 1996, Миссурӣ) — амрикоӣ Овозхон, Мусиқидон ва Оҳангсоз.

## Тарҷумаи ҳол
Роҷерс дар Миссурӣ ба воя расидааст, ки дар он ҷо ӯ дар синни 6-солагӣ гитара навохтанро ёд гирифт ва дар синни 12-солагӣ ба фортепиано ва омӯзиши овоз шурӯъ кард. Ӯ аз синфи панҷум дар намоишномаҳои театрӣ ҳунарнамоӣ кард ва дере нагузашта суруд навишт. Дар синни ҷавонӣ ӯ дар консертҳои ташаккулёбанда барои ҳунармандон ба монанди Лейди Гага ва Нелли Фуртадо иштирок мекард. Вай дар синфи шашум ҳамчун гей баромад ва гарчанде ки аҳли оилааш дастгирӣ мекарданд, ӯ ҳис мекард, ки бинобар фазои фарҳангии зодгоҳаш бояд ориентацияашро пинҳон кунад.

Роҷерс дар синни 18-солагӣ ба Нашвилл кӯчид, то дар Донишгоҳи Белмонт суруднависиро омӯзад. Ӯ соли 2018 хатм кардааст.

## Дискография
### EP

### Муҷаррадҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
*jakewesleyrogers.com
*Ҷейк Весли Роҷерс дар IMDb
*Ҷейк Весли Роҷерс дар Facebook
*Ҷейк Весли Роҷерс дар Instagram
*Ҷейк Весли Роҷерс дар Twitter
*Ҷейк Весли Роҷерс дар YouTube
*Ҷейк Весли Роҷерс дар Spotify

Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Сарояндаҳои ИМА
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Ҷейн Кэмпион

**Элизабет Ҷейн Кэмпион** (  ;  30 апрели 1954, Веллингтон, Зеландияи Нав )&nbsp;- Коргардони филми Зеландияи Нав, филмноманавис ва продюсер. Барандаи ду Ҷоизаи Оскар, ду ҷоизаи "Глобуси тиллоӣ" ва ҳамчунин "Шохаи нахли тиллоӣ" -и ҷашнвораи синамои Канн (Фаронса).

## Зиндагинома
Ҷейн Кэмпион 30 апрели соли 1954 дар Веллингтони Зеландияи Нав дар оилаи коргардони театр ва опера Ричард Кэмпион ва ҳунарпеша ва нависанда Эдит Кэмпион таваллуд шудааст.     Дар соли 1975, Ҷейн бо дараҷаи бакалаври санъат дар соҳаи антропология дар Донишгоҳи Викторияи Веллингтон хатм кардааст  .

Дар соли 1976, Кэмпион дар Мактаби санъати Челси дар Лондон таҳсил кард ва дар саросари Аврупо сафар кард. Соли 1981 вай аз Коллеҷи санъати Донишгоҳи Сидней дипломи таҳсилоти олӣ дар соҳаи санъати тасвирӣ (рангкашӣ) ба даст овард. Дар ҳамон сол, Ҷейн Кэмпион ба таҳсил дар Мактаби синамо, телевизион ва радиои Австралия оғоз кард (дар соли 1984 хатм карда), дар он ҷо якчанд филмҳои кӯтоҳҳаҷмро коргардонӣ кардааст .

## Фаъолият
Шиносоии ҷаҳонии Ҷейн Кэмпионро филми "The Piano" (1993) дар соли 1993 овард, ки ёздаҳ ҷоизаи Институти филми Австралия, се ҷоизаи Ҷоизаи Оскар (ва инчунин панҷ номинатсия), "Глобуси тиллоӣ" (ва инчунин панҷ номинатсия),  Ҷоизаи Академияи Бритониё, Ҷоизаи Сезар, Ҷоизаи "Шохаи нахли тиллоӣтиллоии" ҷашнвораи филми Канн ва як қатор дигар ҷоизаҳо ва номинатсияҳои синамошиносии касбиро гирифтааст. 

Дар соли 2013 Ҷейн Кэмпион роҳбари ҳайати доварони бахши Cinefondation ва бахши филмҳои кӯтоҳҳаҷми дар  ҷашнвораи 66-уми Канн  буд ; дар соли 2014, ӯ роҳбарии ҳайати доварони барномаи асосии озмуни 67-умин ҷашнвораи филми Канн буд  .

## Ҳаёти шахсӣ
Соли 1992 Ҷейн Кэмпион бо австралиягӣ Дэвид Колин Энглерт  издивоҷ кард, ки дар филми Пианино  ҳамчун коргардони пуштибонӣ кор кардааст. Фарзанди нахустини онҳо, писаре бо номи Яспер, соли 1993 таваллуд шудааст, аммо ҳамагӣ 12 рӯз зиндагӣ кард  . Фарзанди дуюми онҳо, духтари Алис Энглерт, соли 1994 таваллуд шудааст; вай ҳунарпеша аст Ҳамсарон дар соли 2001 аз ҳам ҷудо шуданд .
## Эзоҳ



* 1 2  ↑ 

* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  ↑ 
* ↑  


## Адабиёт
* Гелдер К. Ҷейн Кэмпион ва ҳудуди кинои адабӣ// Мутобиқсозӣ: Аз Матн ба Экран, Экран ба Матн/ Дебора Картмелл, Имелда Уилехан (таҳрир. ). Routledge, 1999, саҳ.&nbsp;157–171
* Чешир Э. Ҷейн Кэмпион. Харпенден: Асосҳои ҷайб, 2000
* Ҷейн Кэмпион Фортепиано/ Марголис Гарриет (ред. ). Кембридж: Cambridge UP, 2000
* Полан Д.Б. Ҷейн Кэмпион. Лондон: Институти филми Бритониё, 2001

## Пайвандҳо
* 
* Джейн Кемпіон на сайті All Movie Guide (англ.)

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1954
Гурӯҳ:Зодагони 30 апрел
Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳои филми Зеландияи Нав
Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Филмноманависони Зеландияи Нав
Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XXI
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XX
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XXI
Ҷобир ибни Абдуллоҳ

**Ҷобир ибни Абдуллоҳ ал-Ансорӣ** (, соли 14 қабл аз ҳиҷрат — 78 ҳ.қ.) — аз саҳобаи Муҳаммад (с) ва ба эътиқоди шиъа, саҷҷод буд. Шиъиён муътақид ҳастанд, ки ӯ ҳамон тавр, ки Муҳаммад (с) башорат дода буд, то замони имомати Муҳаммад Боқир зинда буд ва саломи Муҳаммад (с)-ро ба Муҳаммад Боқир расонд. Ба ин тартиб, ӯ панҷ имоми шиъа: Алӣ ибни Абитолиб (р), Ҳасани Муҷтабо, Ҳусайн ибни Алӣ, Зайналобуддин ва Муҳаммадбоқирро дарк кард.

## Зиндагинома
Ҷобир ибни Абдуллоҳ ибни Амри Ансорӣ аз тираи Банусалама аз қабилаи хазраҷ аст, ки ҳудуди понздаҳ сол қабл аз ҳиҷрати Муҳаммад (с) дар Мадина ба дунё омад. Албатта, таваллуди ӯро 16 сол қабл аз ҳиҷрат ва синни ӯро дар ҳодисаи Бадр 18 сол ҳам навиштаанд. Аввалин мавриде, ки муаррихон аз Ҷобир овардаанд, ҳузури ӯ бо падараш дар байъати Ақабаи дувум дар соли 13 биъсат аст. Вай камсолтарин нозири байъат авсиён ва хазраҷиён бо Муҳаммад (с) буд ва эҳтимолан дар он ҳангом 16 сол доштааст.

## Фазилатҳо
Ҷобир дар шумори он гурӯҳ аз саҳоба аст, ки шиъаву суннӣ дар бузургдошти ӯ иттифоқи назар доранд. Ба гузориши Тирмизӣ, Аҳмад ибни Ҳанбал ва Ибни Ҳаббон, аз фазоилаш ин буд, ки 25 бор Муҳаммад (с) барои вай дар моҷарои «Лайлатулбаъир» истиғфор кард. Дар ривояте Ҷаъфар ас-Содиқ Ҷобирро аз мунқатеъон ба аҳли байт шумурда ва дар ривояте дигар дар шумораи чанд тан аз асҳоби Алӣ ибни Абитолиб қарор гирифта, ки ба онҳо бишорати биҳишт дода шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Али-заде А. А. Джабир ибн Абдулла // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — С. 218. — . (CC BY-SA 3.0)

Гурӯҳ:Саҳоба
Глоса

**Глоса** забони сохтмонии байналмилалии байналмилалӣест, ки дар интерласско (лоиҳаи қаблии ёрирасон дар соли 1943 чоп шудааст). Аввалин луғати glosa соли 1978 таблиғ карда шуд. Номгӯи забон аз дурахши решаи юнонӣ маънои забон ё забон дорад.

Глоса забони ҷудогона аст, ки маънои онро дорад, ки калимаҳо ҳеҷ гоҳ варақаро тағир намедиҳанд ва имлои glosa низ комилан мунтазам ва фонет аст. Ҳамчун забони ҷудогона, инфӣ вуҷуд надорад, то ки калимаҳо ҳамеша дар шакли луғати худ, новобаста аз он ки онҳо дар ҷазо доранд. Мутаносибан, функсияҳои грамматикӣ, вақте ки аз контекст намезанад, шумораи ками калимаҳои оператор ва истифодаи тартиби калимаҳо (синтаксис) гирифта мешаванд. Забони Posteriori будан, glosa аксари луғати худро аз решаҳои юнонӣ ва лотинии худ, ки муаллифон аз ҷониби муаллифон ба маъное дар илм дида мешаванд, аксари логлизатсияро мегирад.
Булбули гӯшқаҳваӣ

**Булбули гӯшқаҳваӣ** () — булбуле бо андозаи миёна бӯмии шарқи Осиё аст, ки дар бахшҳои шимолӣ пароканиши он бисёр роиҷ аст ва аз ҷануби Сохолин то шимоли Филиппин ёфт мешавад.

## Парокандагии зистгоҳ
Булбули гӯшқаҳваӣ дар маҳдудаи бисёр густардае роиҷ аст, ки шомили ховари дури Русия (аз ҷумлаи Сохолин), шимоли шарқи Чин, шабаҳи ҷазираи Кореяву Ҷопон, аз ҷануби Тайвану занҷираи ҷазираи Бобуёну Ботонс дар шимоли Филиппин аст.

Аз назари таърихӣ, булбулҳои гӯшқаҳваӣ парандагони кӯчандае буданд ки дар зимистон ба манотиқи ҷанубии маҳдудаи худ ҳаракат мекарданд, аммо онҳо аз тағйир дар шеваҳои кишоварзӣ дар даҳаҳои охир барои зимистонгузаронӣ дар мантиқи дуртар аз шимол истифода кардаанд. Бештари булбулҳои гӯшқаҳваӣ дар зимистон ба самти ҷануб ҳаракат мекунанду ағлаб дар тӯли муҳоҷирати гилаҳои бузургиро ташкил медиҳанд. Онҳо дар бархе аз манотиқи Ҷопон ба унвони офати кишоварзӣ дар назар гирифта мешаванд, ҷое ки мумкинаст ба боғҳо ҳамла кунанд ва ба маҳсулоти монанди кулам, гули куламу исфиноҷ осеб бирасонанд .

### Зодварӣ
Ҳудуди панҷ тухм тавассути мода гузошта мешавад, ки сипас онҳоро ҷӯҷакашӣ мекунад. Булбулҳои гӯшқаҳваӣ ағлаб тавассути куку ангалӣ мешаванд, ки ҷӯҷаҳои онҳо тухмҳои булбулу ҷӯҷаҳоро аз лона берун мебаранд.

## Эзоҳ
Ижевск

**Иже́вск** (, аз 1984 то 1987 — **Усти́нов**) — шаҳр дар Русия, пойтахти Ҷумҳурии Удмуртистон (воҳиди Федератсияи Русия). Дар қисми ҷанубии Удмуртистон, дар соҳили дарёи Иж воқеъ гардидааст. Аҳолиаш 648215 нафар (2018). Шоҳроҳи автомобилгард, истгоҳи р. о. ва фурудгоҳ дорад.

## Таърих
Соли 1760 ҳамчун шаҳраки коргарии З-ди Ижевск аз ҷониби граф П. И. Шувалов дар мувофиқа бо фармони малика Елизавета Петровна аз 15.9.1757 бунёд шудааст. Соли 1763 завод давлатӣ гардида, дар тобеияти Берг-ҳайат (мақомот оид ба назорати саноати истихроҷи маъдан дар Русия) қарор гирифт. Барои з-дҳои яроқсозии Тула ва Сестрореск намудҳои гуногуни оҳан ва пӯлод истеҳсол мекард. Ҳангоми шӯриши Пугачёв (1773-75) заводи мазкур хароб гардида, соли 1775 аз нав барқарор карда шуд. Соли 1807 дар корхона шуъбаи истеҳсоли яроқ ташкил карда, соли 1808 завод ба ихтиёри Вазорати ҳарбӣ дода шуд. 21.2. 1918 Ижевск мақоми шаҳрро гирифт. Ҳангоми Ҷанги гражданӣ (1917-22) Ижевск яке аз марказҳои шӯриши Ижевск-Воткинский (соли 1918) буд. Апрели 1919 сипоҳиёни адмирал А. В. Колчак ва 7 июни ҳамон сол қувваҳои Артиши Сурхи коргару деҳқон (РККА) онро ишғол намуданд. Дар давраи Ҷанги дуввуми ҷаҳонӣ ба Ижевск як қатор корхонаҳои саноатӣ аз ноҳияҳои атрофи Маскав ва ҶШС Украина кӯчонида шуданд. 20.07.1942 дар Ижевск Заводи механикии Ижевск бунёд гардид, ки аслиҳаи зиддитанкии В. А. Дегтярёв ва С. Г. Симонов, тапончаҳои автоматии Ф. В. Токарев, аз соли 1947 автомати М. Т. Калашников, аз соли 1949 таппончаи навъи Н. Ф. Макаров ва аслиҳаи шикорӣ-варзишӣ истеҳсол мекард. Дар саноати Ижевск «Заводи мошинасозии Ижевск» ва корхонаҳои «Ижмаш», «Мототсиклҳои Ижевск», «Ижмашстанко», «Заводи аслиҳасозии Ижевск» (намудҳои гуногуни автомати Калашников, тапонча-пулемёт ва ғ.) ҷойгоҳи муҳим доранд. Ижевск маркази илмӣ, сиёсӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Удмуртистон мебошад. 

## Саноат
Соҳаҳои асосии саноати И: истеҳсоли лавозимоти ҳарбӣ, мошинасозӣ ва коркарди филиззот. Дар Ижевск Донишгоҳи Удмуртистон (1931), Академияи тиббӣ (1933), Академияи кишоварзӣ (1943), Донишгоҳи техникӣ (1952), Китобхонаи миллӣ (1918), китобхонаи ҷумҳуриявии бачагона (1919), осорхонаҳои миллӣ, саноеи нафиса, осорхона-мамнуъгоҳи этнографӣ-бостоншиносии «Лудорвай» (1980), маҷмааи осорхона-намоишгоҳи аслиҳаи оташфишони ба номи М. Т. Калашников (2004), Театри опера ва балети Удмуртистон, Театри миллии Удмуртистон, Театри драмавии русии ба номи В. Г. Короленко, театри лӯхтак, филармония, ансамбли давлатии тарона ва рақси «Италмас» (1936) ва сирки давлатӣ (1926) фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия
Изафенин

**Изафенин** — хокаи сафед, бӯи сиркоро дорад.

Дар об ҳал нашуда, дар спирти этил бад ҳал мешавад. Изафенинро дар тиб чун давои исҳоловар истифода мебаранд. Дарун баъди 10‒12 соати истеъмоли изафенин меравад. Изафенин бар фарқи фенолфталеин ба гурдаҳо таъсир намерасонад. Изафенинро ҳангоми қабзияти музмин ва беҳолии рӯдаҳо таъйин мекунанд. Вояи якдафъагии он барои калонсолон 0,025 ва вояи шаборӯзиаш 0,05г муқаррар шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Изатин

**Изатин** — 2,3-дигидроиндол-2,3-дион, 2,3-индолиндион, пайвасти ҳетероароматӣ:

Кристаллҳои сурхи зардтоб, t гудозишаш 205°С; дар оби ҷӯш, атсетон, бензол, этанол, метанол ва ишқорҳо ҳал мешавад. Изатинро соли 1841 кимиёдонҳои фаронсавӣ О. Лоран ва олмонӣ О. Эрдман ҳангоми оксидшавии нил (индиго) ҳосил карданд. Изатин хосияти сусти асосҳо ва оксидҳоро дошта, зери таъсири филизҳои ишқорӣ ё ишқорзаминӣ ва ё асидҳо намак ҳосил мекунад. Изатин ба реаксияҳои атсилонӣ, галогенонӣ, сулфуронӣ, нитронӣ, ки ба пайвастҳои ароматӣ хоссанд, дохил мешавад. Изатинро бештар аз анилин ҳосил мекунанд. Он дар истеҳсолоти рангҳои нилӣ ва ҳамчун реагент барои дар ҳаво муайян кардани бензол, пиррол ва тиолҳо истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҷиргатол (ноҳияи Оқсӣ)

**Ҷиргатол** () — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Оқсии ҳамон вилоят мебошад.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 5285 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқсӣ
Даниел Калуя

**Даниел Калуя** ( ;  , Лондон, Ингилистон )&nbsp;- ҳунарпешаи бритониёӣ ва филмноманавис. Вай барои нақши Крис Вашингтон дар филми даҳшатноки "Trap" ( 2017 ) эътирофи байналмилалӣ пайдо кард, ки барои он ба номинатсияҳои ҷоизаҳои сершумор, аз ҷумла, Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА), ҷоизаи BAFTA, ҷоизаи Гилдияи ҳунарпешаҳои синамои Амрико ва ҷоизаи Глобуси тиллоӣ пешниҳод шудааст.  Дар ҳамон сол, ӯ инчунин ба  номинатсияи "Ситораи афзоянда" ҷоизаи BAFTA номзад шуда буд.

## Зиндагинома
Даниел Калуя 24 феврали соли 1989 дар Лондон таваллуд шудааст, ки оилааш ба он ҷо аз Уганда муҳоҷират кардааст. Ӯ дар Коллеҷи католикии Санкт Алойсиус дар Лондон таҳсил кардааст, ки барои писарон таълими классикӣ медиҳад.

## Фаъолият
Калуя фаъолияти худро ҳамчун наврас дар театри импровизатсия оғоз кардааст. Баъдтар, ӯ дар ду мавсими аввали силсилафилмҳои бритониёии Skins нақш бозид (вай инчунин ҳамчун филмноманавис кор мекард). Ӯ дар намоишномаи "Қабули мамнӯъ" дар Театри Royal Court Лондон нақши асосиро бозидааст, ки барои он ҷоизаи Evening Standard Award ва Ҷоизаи Театри Critics' Circle дар номинатсияи "Навомади барҷаста"-ро гирифтааст.

Вай барои нақши худ дар барномаи "Оинаи Понздаҳ миллион" дар филми Black Mirror ва инчунин нақши Тилиф дар "Психовил "-и Би-би -сӣ ва Мак дар филми "Арвоҳбозҳо"-и Би-би-сӣ (BBC Three) эътироф шудааст. Калуя дар филми "Агент Ҷонни Инглиш: Бозсозӣ" ( 2011 ) нақши Агент Такерро бозидааст ва дар соли 2013 дар филми "Пипетс 2" нақш бозидааст. Дар соли 2015, ӯ дар филми Денис Вилнев, "Сикарио" нақши асосиро бозид. Дар соли 2017 ӯ нақши асосиро дар филми "Дом" иҷро кард, ки барои он ба ҷоизаи Оскар (2018) ҳамчун беҳтарин актёр пешбарӣ шуд. Дар соли 2018, ӯ дар блокбастери Студияи Marvel "Black Panther"   ҳунарнамоӣ кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Зодагони Лондон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1989
Гурӯҳ:Зодагони 24 феврал
Хунсозӣ

**Хунсозӣ**, **хунофаринӣ**, **ҳемопоэз** (аз , хун ва  — тавлид, ташкил, аз  — эҷод) — фароянди ташкил, тавсеъа ва булуғи селлулҳои хунӣ — лейкоситҳо, эритроситҳо, тромбоситҳо дар муҳрадорон аст. Хунсозии ҷининӣ (дохилираҳмӣ) ва хунсозии пас аз ҷинин табақабандӣ мешаванд.

## Эзоҳ
Известия (рӯзнома)

«**Известия**» — рӯзномаи пуршуморгон дар Русия. Ин рӯзномаи давлатӣ аз минбарҳои Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравии Сотсиалистӣ аз соли 1917 оғоз ба кор кард ва то фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ дар соли 1991 ба кор идома дод.

## таърих
13 марти 1917 бо номи «Известия Петроградского совета рабочих депутатов» чоп шуда буд. Баъдан таҳти унвонҳои «Известия Центрального исполнительного Комитета и Петроградского совета рабочих и солдатских депутатов» (аз августи 1917), «Известия Советов депутатов трудящихся СССР» (1938-77) ва «Известия Советов народных депутатов СССР» (1977-91) нашр шуд. То соли 1917 рӯзнома тобеи меншевикон, Шӯрои коргарон ва вакилони сарбозони Петроград ва Кумитаи Марказии Иҷроия буд. Баъди ғалабаи Инқилоби Октябр роҳбарии «Известия»-ро болшевикон ба даст гирифта, аз 14 июли 1923 онро ба нашрияи расмии Ҳукумати Шӯравӣ ва Шӯрои Олии ИҶШС табдил доданд. В. И. Ленин «Известия»-ро чун «нашрияи шакли нави ҳокимияти давлатӣ» аз «Правда», ки нашрияи ҲКИШ буд, болотар меҳисобид, зеро тамоми санадҳои меъёрӣ-ҳуқуқии Шӯрои Комиссарони халқ ва дигар мақомоти марказии ҳокимият дар «Известия» ба чоп мерасиданд. Аввалин декретҳои Давлати шӯроҳо «Дар бораи сулҳ» ва «Дар бораи замин» тавассути «Известия» ба мардум расидаанд. Он солҳо теъдоди нашри «Известия» қариб 400 000 нусха буд.

Дар «Известия» доир ба Тоҷикистон низ мунтазам хабару мақолаҳо чоп мешуданд. Дар чандин шумораи моҳи апрели 1941 (№ 76 (7452), № 85 (7461), № 86 (7462) ва моҳи апрели 1957 «Известия» вобаста ба Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Маскав хабару мақолаҳо нашр шуда буданд. Вижагии «Известия»-и шӯравӣ дар он буд, ки маводди иҷлосияҳои Шӯрои Олии ИҶШС ба забонҳои миллии ҷумҳуриҳои иттифоқӣ, аз ҷумла ба забони тоҷикӣ низ ба табъ мерасид. Солҳои 70-80 асри 20 В. Сурков ва В. Карпов хабарнигорони «Известия» дар Тоҷикистон буданд, ки аз ҳаёти сиёсиву иҷтимоӣ, иқтисодиву фарҳангӣ ва ҷараёни сохтмонҳои бузурги Тоҷикистон пайваста хабару гузоришҳо таҳия карда, ба чоп медоданд.
Аввалин сармуҳаррирони «Известия» Ю. М. Стеклов, И. И. Скворсов-Степанов, М. А. Савелев буданд. «Известия» бештар дар солҳои сармуҳарририи Н. И. Бухарин (1934-37) ва А. Аҷубей (1959-64) маъруф гардида буд. Публитсистони маъруфи шӯравӣ А. Аграновский, А. Бовин, В. Вижутович, В. Гиляровский, С. Кондрашов, Э. Пархомовский, Б. Синявский, Ю. Снегирёв, А. Софронов, Т. Тэсс солҳои гуногун дар «Известия» кору фаъолият доштанд. «Известия» бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат (1949), Ленин (1967) ва Револютсияи Октябр (1977) қадрдонӣ шудааст.

«Известия» аз августи 1991 ҳамчун нашрияи мустақил ва аз соли 1996 таҳти сарпарастии ширкатҳои саҳомӣ ва тиҷоратии Федератсияи Русия чоп шуда, асосан навидҳои бозаргониву иқтисодӣ, падидаҳои фарҳангиву варзишӣ ва дигар рухдодҳои муҳимми Русия ва ҷаҳонро инъикос мекунад. Замимаҳои «Известия»: «Неделя» (аз соли 1960), «Финансовая Известия» (аз соли 1992), «The New York Times in Известия» (аз соли 2005). «Известия» ҳоло дар шакли чопӣ ва электронӣ низ нашр мегардад. Адади нашраш (соли 2016) беш аз 150 000 нусха буда, дар ҳаҷми 12-48 саҳифаи А2, ҳафтае 5 бор чоп мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Файзии Даканӣ

**Шайх Абулфайз ибни Муборак** (, маъруф ба **Файзии Даканӣ**, ; ) — , донишманд ва и форсизабони Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Файзии Даканӣ хеле барвақт хондану навиштанро омӯхта, бо роҳбарии падараш дар 14-солагӣ илмҳои асосии даврро аз худ намудааст. Дар 20-солагӣ ба хидмати дарбор даромад. У садорати якчанд вилоятҳоро ба ӯҳда дошт. Файзии Даканӣ ҳамчун олиму шоири тавоно ном бароварда, ба унвони маликушшуаро сарфароз гаштааст. Аз Файзии Даканӣ осори зиёде боқист. Дёвони ғазалиёти ӯ «Табошири субҳ» ном дошта, муқаддима ва 9000 байтро дар бар гирифтааст. Дар хотимаи девон рубоиёти ӯ сабт гардидаанд. Файзии Даканӣ дар ғазал ба Ҳофизи Шерозӣ пайравӣ кардааст. Миқдори умумин ашъори шоир ба 15000 байт мерасад. Файзии Даканӣ ният доштааст дар пайравии «Хамса»-и Низомии Ганҷавӣ бо номҳои «Маркази адвор», «Сулаймон ва Билқис», «Нал ва Даман», «Ҳафт кишвар» ва «Акбарнома» маснавиҳо нависад, вале «Хамса»-и ӯ нотамом мондааст. Достони «Нал ва Даман», ки як ҷузъи «Хамса»-и ӯст, мазмуни баланди ахлоқию ишқӣ дорад ва матолиби он аз «Маҳабҳарат» гирифта шудааст. Дар шеъри Файзии Даканӣ анъанаҳои назми классикии форс-тоҷик ва ҳиндӣ бо ҳам омезиш ёфтаанд.

Файзии Даканӣ дар наср ҳам дасти қавӣ доштааст. Ба қалами ӯ асари ахлоқии «Мавориду-л-қалам» (1577) ва тафсири Қуръон тааллуқ доранд. Файзии Даканӣ тазкирае низ тартиб дода будааст, ки нотамом мондааст. Баъзе асарҳои Файзии Даканӣ доир ба фалсафа, тиб, дин, ҳандаса, нуҷум ва адабиёт дастрас нагардидаанд. Руқаоти Файзии Даканиро хоҳарзода ва шогирдаш ба номи «Латифаи Файзӣ» мураттаб кардааст.

Файзии Даканӣ яке аз роҳбарони гурӯҳи махсуси тарҷумонҳо будааст. Тарҷумаҳои форсии як силсила осори барҷастаи маданияти қадими ҳиндуҳо аз таҳрири ӯ гузаштаанд. Ӯ худ низ «Лиловатӣ» ном рисолаи барои ҳисобро аз санскрит ба забони форсӣ гардонда, дар тарҷумаи ду қисмати «Маҳабҳарат» иштирок кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Хлое Чжао

**Хлое Чжао** (  ), ҳангоми таваллуд **[[Чжао Тинг]]** ( кит. 趙婷, Pin. *Чжао Тинг* ;  , Пекин, Хитой )&nbsp;- коргардони амрикоӣ, филмноманавис ва продюсер аз Чин. Барандаи ҷоизаҳои " Оскар ", " Глобуси тиллоӣ " ва " Шери тиллоӣ "&nbsp;(ҷоизаи асосии ҷашнвораи синамои Венетсия ) барои коргардонии филми "Сарзамини бодиянишинон" (2020)  .

## Зиндагинома
Чжао Тинг дар Пекин дар оилаи директори собиқи як ширкати давлатии пӯлод Чжао Юҷзи   таваллуд шудааст. Пас аз ҷудошавӣ, падар бо ҳунарпеша Сонг Дандан издивоҷ кард. Пеш аз кӯчидан ба Лос-Анҷелес, Чжао дар як мактаб-интернати Лондон таҳсил кардааст  ; дараҷаи бакалаврӣ дар илмҳои сиёсӣ аз Коллеҷи Маунт Ҳойок  гирифтааст. Пеш аз таҳсил дар соҳаи истеҳсоли филм дар Мактаби Санъати Тиш дар Донишгоҳи Ню-Йорк, вай ҳамчун промоутер, дар соҳаи амволи ғайриманқул ва бармен кор кардааст   .

## Мукофотҳо

### "[[Сарзамини бодиянишинон]]"
**2020**
* "Шери тиллоӣ" аз ҷашнвораи синамои Венетсия 
* Ҷоизаи Глобуси тиллоӣ барои беҳтарин коргардонӣ
* Ҷоизаи Оскар барои беҳтарин коргардонӣ

### "Савора"
**2019**

* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи EDA Female Focus аз ҷониби Иттифоқи журналистони синамо барои беҳтарин кори коргардон
* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи EDA Female Focus Ҷоизаи Иттифоқи журналистони синамо барои беҳтарин сценарист
* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи Иттифоқи миллии синамошиносони ИМА

**2018**
### "Ғалаба"
* Номинатсия&nbsp;— Мукофоти кинофестивали байналхалқии Дублин барои беҳтарин коргардонӣ
* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи «Рӯҳи мустақил» барои беҳтарин филм
* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи «Рӯҳи мустақил» барои беҳтарин коргардонӣ
* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи Готам барои беҳтарин филм
* Номинатсия&nbsp;- Ҷоизаи тамошобинон "Gotham"

### "Сурудҳое, ки ба ман омӯхтаанд"
**2016**

* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи "Independent Spirit" барои беҳтарин филми дебютӣ

**2015**

* Номинатсия&nbsp;— Ҷоизаи ҳакамони "Camerimage" барои беҳтарин дебюти коргардон
* Номинатсия&nbsp;— Камераи тиллоӣ
* Номзадӣ&nbsp;— "Гран-при"-и ҳакамони "Sundance"

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 

Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Занон-коргардонҳои синамои Хитой
Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Филмноманависони Чин
Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XXI
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XX
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XXI
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1982
Гурӯҳ:Зодагони 31 март
Куфр

**Куфр** (( — пӯшонидан) — дар истилоҳи шаръ бединӣ, беимонӣ; инкори ҳар яке аз арзишҳои эътиқодӣ, ҳақоиқи динӣ ва аҳкому аркони шариат, ки имон овардан ба он фарз аст; муқобили имон.

## Мафҳум
Дар таълимоти исломӣ куфр ва инкори ҳақоиқи динӣ роҳҳои расидани паёми Ҳақ ба ҷони одамиро пӯшонида, дар пеши чашми вай пардае ба вуҷуд меоварад. Куфр, ширк ва ибодати ғайри Худо бо тамоми асосҳои имонӣ ва пояҳои эътиқодӣ мухолиф буда, дар ҳеч шариате ҷоиз нест. Куфр ва худоношиносӣ баландтарин сатҳи гуноҳ дар пешгоҳи Худованд ба шумор меравад ва Худо онро ҳаргиз намебахшад, магар пас аз имон овардан. Вақте гуноҳе бо чунин бузургӣ вуҷуд ва ботини инсонро фаро гирад ва ҳеч роҳи нуфузе барои анвори ҳидояти Худованд ба дили вай боқӣ нагузорад, пас ба лаънат ва азоби абадии Худо гирифтор мешавад.

Бар пояи ҷомеашиносии динӣ куфр, илҳод, беэҳтимомӣ ва беэҳтиромӣ ба арзишҳои динӣ, фурӯ рафтан дар гуноҳон, дурӣ аз Худо омили асосӣ дар таназзули маънавӣ ва нобудии миллатҳо ба шумор мераванд. Арзишҳои динӣ таҳдоби маънавӣ, пойгоҳи рӯҳӣ ва заминаи неруманди фарҳангӣ барои миллатҳо буда, ҳамин омилҳо дар ҳифзи бақои онҳо муассиранд. Дар ҳоле ки куфр, бединӣ ва олудан ба гуноҳу маъсият шахсияти инсонро пуч, иродаи ӯро суст, андешаи ӯро заиф ва ҳаёти ӯро беҳадаф мегардонанд.

## Куфр дар ислом
Бар асоси таълимоти қуръонӣ, имон ва куфр ду навъи ҷаҳонбинӣ ва тарзи нигариши ба ҳам зид нисбат ба арзишҳои илоҳӣ ва ормонҳои башарӣ ба шумор мераванд. Куфр буридан аз пайвандест, ки фитрати одамиро ба қонуни ҳастӣ ва низоми коинот пайваста, ӯро ба Офаридгори ҳастӣ алоқаманд мегардонад.

Куфр бар се навъ аст: 

# *бутпарастӣ*; 
#*Бутпарастӣ боз се навъ аст:
#*1) ба Худо бовар доштан ва бутҳо ё ашёеро ба Ӯ шарику анбоз қарор додан (ширк);
#*2) ба Худо бовар надоштан ва танҳо бут парастидан (васаният);
#*3) ба ду сарчашмаи некӣ ва бадӣ бовар доштан (санавият)
# *илҳод*;
# *иртидод*.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Боқизода А. *Тафсири навини Қуръони карим*. Д., 2011.
* Али-заде А. А. Кяфир // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — . (CC BY-SA 3.0)
* 
* Ермаков Д. В. Куфр // Ислам: энциклопедический словарь / Отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, ГРВЛ, 1991. — С. 145. — 315 с. — 50 000 экз. — .
* 

Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Иззати Балхӣ

**Мулло Иззатуллоҳ Махдуми Балхӣ** (қарни XIX) —  ва мударриси форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Бухоро таҳсил ва ба шеър гуфтан оғоз кардааст. Пас аз хатми мадраса ба зодгоҳаш Балх баргашта, мударриси мадрасаи Сари Мазор шуд. Иззат дар замони Амир Исҳоқхон чун шоир ва донишманд обрӯю эътибор дошт, аммо баъди ба сари ҳокимият омадани Амир Абдурраҳмонхон ба таъқибу тааннӣ дучор шуд ва ба мавзеи Шеробод кӯчид. Иззат шеърро неку мегуфтааст.

Абёти зер аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Иззатшоҳи Дарвозӣ

**Мирзо Иззатшоҳ ибни Мазҳабшоҳи Дарвозӣ** (; 1863, Қалъаи Хум — 1918, ҳамон ҷо) — и тоҷик.

## Зиндагинома
Дар мадрасаи динии Қалъаи Хум таҳсилро оғоз намуда, чанде аз илмҳои мутадовилаи даврро дар ин ҷо аз мударрисони варзида омӯхтааст; ба шеър гуфтан низ дар ҳамин ҷо оғоз кард. Аз илмҳои омӯхтааш қаноатманд набуд ва барои идомаи таҳсил роҳи Бухороро пеш гирифт. Қабл аз ба Бухоро расидан Иззатшоҳи Дарвозӣ дар Шаҳрисабз бо Амир Абдулаҳад вохӯрд ва маснавие нигошта, ба ӯ тақдим кард. Ҳамин мулоқот сабаб гардид, ки Иззатшоҳи Дарвозӣ дар Бухоро мақому манзалат дарёфт намуд. Дар тазкираҳои асри 19 аз Иззатшоҳи Дарвозӣ чун мирохур ва навкарони амири Бухоро, сокини Дарвоз ёд шудааст, ки ҳар сол ба пазироии амир мерафт. Дар манбаъҳои адабии таълифшуда дар Осиёи Марказӣ ва Афғонистон Иззатшоҳи Дарвозӣ чун шоири ширинкалом, шеършиносу таърихшинос, хуштабъу хушзеҳн тавсиф шудааст. Иззатшоҳи Дарвозӣ хаттоти моҳир низ буд; аз мусиқӣ ва ҳофизӣ огоҳӣ дошт. Бо оҳангу мусиқӣ дар шакли суруд навишта шудани баъзе ғазалҳояш гувоҳи ин даъвоянд. Иззатшоҳи Дарвозиро муҳаққиқон (дар «Таърихи адабиёти Афғонистон», Аҳмад Наҷиби Байзоӣ дар «Суханварони дарвозӣ» ва дигарон) шоири соҳибдевон гуфтаанд (шумораи ашъораш 2650 мисраъ). Аз девони Иззатшоҳи Дарвозӣ ду нусха маълум аст, ки бо хатти худи шоир китобат шудаанд. Як нусха аз онҳо дар китобхонаи муҳаққиқи забони пашту Савлатшоҳ Мерганов дар Душанбе (ҳадяи шахсияти машҳури Афғонистон Тоҳири Бадахшӣ) ва нусхаи дигар дар Афғонистон (китобхонаи Ҳоҷӣ Баҳодури Дарвозӣ ё Шоҳабдуллоҳи Бадахшӣ) мавҷуданд. Аз нусхаи китобхонаи С. Мерганов маълум шуд, ки асаре, ки бо номи девон ба Иззатшоҳи Дарвозӣ нисбат дода мешавад, ба талаботи девон мувофиқат намекунад (нигар Девон). Ин китоб ба маҷмӯаи шеърҳо монанд аст, ки дар он қасоиду ғазалиёт, рубоиҳо, маснавиҳо ва мухаммасҳо, наътҳо бо тартиби соли навишташон гирд оварда шудаанд. Дар тазкираҳову баёзҳои асри 19 шеърҳояш вомехӯранд.

## Ашъор
Иззатшоҳи Дарвозӣ дар ашъораш ба мавзӯъҳои гуногун — ишқу ошиқӣ, васфи манзараҳои табиат, фарорасии Наврӯз, ҳасби ҳол ва амсоли инҳо даст задааст. Аз мазмуни баъзе шеърҳояш бармеояд, ки аз ашъори Ҳофизи Шерозӣ ва Мирзо Абдулқодири Бедил илҳом гирифтааст. Абёти зер аз нигоштаҳои ӯянд:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Даҳяи Калбӣ

**Даҳя ибни Халифаи Калбӣ**, маъруф ба **Даҳяи Калбӣ** (; ) — аз бузургони саҳобаи расули Худо (с), ки ба Калб ибни Вабара шохае аз қабилаи Қузоа насаб мебарад. Вай ба ҳусни сурат ва чеҳраи зебо маъруф буда, фариштаи ваҳй Ҷабраил (а) аҳёнан ба сурати вай назди паёмбар (с) меомад. Соли 6-уми ҳиҷрӣ пас аз сулҳи Ҳудайбия расули Худо (с) ӯро ба ҳайси намоянда ва сафири худ бо номае ба сӯи ҳокими Бусро дар Шом ва аз он ҷо ба қайсари Рум Ҳирақл (Гераклиюс) фиристод. Даҳияи Калбӣ Ҳирақлро дар шаҳри Ҳумс дарёфт ва номаи паёмбар (с)-ро ба вай супурд.

## Зиндагинома
Даҳя ибни Халифаи Калбӣ, бародари ширии Муҳаммад (с) ва аз хешони ширии ӯ аст ва дар кӯдакӣ аз як доя шир хӯрданд ва ӯро Разеъи Муҳаммади ислом мегӯяанд. 

Даҳияи Калбӣ марди тиҷоратпеша ва аз сарватмандони араб буд. Вай тайи сафарҳои тиҷориаш ба Шом тавонист назари сарони қабоил ва насле аз амирзодагони қабилаи Ҷафнаро дар бодияи Шом ба мавқеи мусулмонон дар Мадина наздик гардонад ва миёни онҳо равобити ҳасана ва муносибатҳои дӯстона эҷод намояд, амре, ки баъдҳо дар фатҳи сарзамини Шом ва ҳамсӯ гаштани ин қабоил бо мусулмонон аҳаммияти фоиқе доштааст.

Ба гуфтаи баъзе муфассирон боре Даҳияи Калбӣ бо корвони тиҷорие вориди Мадина шуд ва чун хабари онро шуниданд, гурӯҳе аз мардум расули Худо (с)-ро дар аснои хутбаи намози ҷумъа раҳо карданд ва ба боздиди он корвон шитофтанд. Ин буд, ки Худо ояти 11-уми сураи «Ҷумуъа»: **«Ва чун тиҷорат ва лаҳверо бинанд, ба сӯи он пароканда шаванд ва туро (ҳамчунон) истода раҳо созанд. Бигӯ: Ончи назди Худост, аз лаҳву аз тиҷорат беҳтар аст ва Худо беҳтарин рӯзидиҳандагон аст»**, нозил кард ва ин амали онҳоро мавриди сарзаниш қарор дод.

Даҳияи Калбӣ соли 13 ҳ. фармондеҳии гурӯҳе аз лашкари исломро дар ҷанги Ярмук ба уҳда дошт ва пас аз фатҳи Шом ба он сарзамин рафт ва дар деҳкадаи Мизза дар наздикиҳои Димишқ сукунат гузид. Даҳияи Калбӣ пеш аз ҷанги Бадр ислом овард ва дар ғазавоти пас аз Бадр бо расули Худо (с)  ширкат дошта. Аз вай 3 ҳадис дар Муснади Бақӣ ибни Махлад ривоят шудааст ва Қалъаи Диҳя дар Доробҷурдро мансуб ба ӯ медонанд.

Орифони мусулмон зуҳури Ҷабраил (ъ)-ро ба сурати Даҳияи Калбӣ намунае аз зуҳур ва таҷаллии мавҷудоте донистаанд, ки дар ҷаҳони моддӣ сурат ва шакле надоранд.

## Даҳя дар адабиёт
Зи бас к-омад ба наздики ту Ҷибрил,
Шуда чун Даҳяту-л-Калби Қурайшӣ. (Аттор)

Ҷабраил аз дасти ӯ шуд хирқадор,
Дар либоси Даҳя з-он гашт ошкор. (Аттор)

## Адабиёт

* А. Боқизода. Тафсири навини Қуръони карим. Д., 2012.

* سید غلامرضا تهامی، فرهنگ اعلام تاریخ اسلام. – تهران، 1387 ش.؛
* دائرة المعارف فارسی. ج. 1. – تهران، 1387 ش.؛
* دانشنامه جهان اسلام (17). – تهران، 2012؛
* خير الدين الزركلي، الأعلام، ج. 2. – بيروت، 2005؛

Гурӯҳ:Саҳоба
Издивоҷ

**Издивоҷ** ( — ҷуфт шудан, ҷуфт кардан; заношӯӣ) — дар фалсафа таркиби хосси унсурҳо бо ҳам, омехтагии ҷирмҳои улвӣ бо унсурҳои чаҳоргонаи суфлӣ, ки маҳалли мизоҷ ва сабаби мавҷудияти маволиди сегона (ҷамод, набот ва ҳайвон) мешавад. Ҷирмҳои улвиро ба манзилаи падар, суфлиро модар гӯянд. Издивоҷ гоҳе ба маънии таъсиру таассур ва феълу инфиоли ҷисмҳои улвӣ ва суфлӣ истифода мешавад.

Мавҷудот дар олам ба сурати ҷуфт (нарина ва модина) офарида шудаанд, ки бо омезиш насли нав ба бор меоваранд.

Издивоҷ дар ҳуқуқ ба қайд гирифтани заношӯӣ бо розигии тарафайн дар мақомоти давлатии сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ; дар шариат бастани ақди никоҳ байни зан ва шавҳаршаванда бо розигии онҳост. Дар издивоҷ ҳузури на камтар аз ду шоҳид зарур аст. Издивоҷ омили асосии ташкили оила ба шумор меравад.

Дар илми бадеъ пайи ҳам омадани ду лафзи муташобеҳи гуногунмаъноро издивоҷ гӯянд:

## Нигаред низ
* Ақди никоҳ
* Никоҳ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Ғиёсуддин Муҳаммад. Ғиёс-ул-луғот. Ҷ. 1. Д., 1987;
* Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон//Ахбори маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. № 11. Д., 2015;
* Боқизода А. Фиқҳи исломӣ бар асоси мазҳаби ҳанафӣ (ибодот ва аҳволи шахсӣ). Д., 2018.

Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ
Мэттю Макконаҳӣ

**Мэттю Дэвид Макконаҳӣ** (таваллуд 4 ноябри 1969) — ҳунарпешаи амрикоӣ, ҳунарпешаи синамо, ҳунарпеша, ҳунарпешаи телевизиюн, садопеша, филмноманавис, таҳиякунандаи филм, таҳиякунандаи телевизиюнӣ. Вай нақши барҷастаи худро бо як намоиши пуштибонӣ дар мазҳакаи "Dazed and Ofused" (1993) иҷро кард.    Пас аз як қатор нақшҳои дуюмдараҷа, муваффақияти аввалини ӯ ҳамчун як марди пешбар дар драмаи ҳуқуқии "A Time to Kill" (1996) ба даст омад. Эҷодиёти ӯ бо нақшҳои асосӣ дар филми "Тамос" (1997), драмаи таърихии "Амистад" (1997) ва филми ҷангии "U-571" (2000) пеш рафт.

Дар солҳои 2000-ум, Макконаҳӣ бо нақшҳо дар мазҳакаҳои ошиқона, аз ҷумла "Банақшагирии арӯсӣ" (2001), "Чӣ тавр бачаро дар 10 рӯз аз даст додан мумкин аст" (2003), "Навомезӣ дар оғоз" (2006), "Тиллои аблаҳ " (2008) ва "Арвоҳҳои дӯстдухтарон" маъруф шуд. Гузашта (2009), ӯро ҳамчун намоди ҷаззобият таъсис дод.  Дар соли 2011, пас аз як танаффуси дусола аз ҳунарнамоии филм, Макконаҳӣ дар нақшҳои драмавӣ аз драмаи ҳуқуқии Линколн Ҳуқуқшинос оғоз шуд. Дар соли 2012, ӯ барои нақшҳои худ  дар филми Ҷодугар Майк ва фирорӣ дар филми  Лой ситоиши бештар ба даст овард. 

Макконаҳӣ дар тасвири  Рон Вудруф, як ковбой, ки гирифтори бемории СПИД аст, дар "Клуби харидорони Даллас" (2013) ба ӯ ситоиши густурда ва мукофотҳои сершумор, аз ҷумла  ҷоизаи Оскар барои Нақши беҳтарини мардона гардид. Вай онро бо нақши дуюмдараҷа дар «Гурги Уолл Стрит» (2013) ва нақши асосиро ҳамчун Руст Коул дар мавсими аввали силсилаи антологияи ҷиноятии *«Детективи ҳақиқӣ»*  (2014), ки барои он ба ҷоизаи «Primetime Emmy» пешбарӣ карда буд, пайравӣ кард. Ҷоиза барои нақши барҷаста дар силсилаи драма гирифт. Нақшҳои минбаъдаи филмҳои ӯ аз нақшҳо дар «Interstellar» (2014) ва «The Gentlemen» (2019), инчунин кори овозӣ дар «Кубо ва Ду сатр» (2016), «Sing» (2016) ва идомаи он «Sing 2» (2021) иборатанд.

Акс:Matthew_McConaughey_2011.jpg| Макконаҳӣ дар маросими 83-умин Ҷоизаи Оскар дар соли 2011 
Акс:Matthew_McConaughey_Cannes_2015.jpg| Макконаҳӣ дар ҷашнвораи филми Канн дар соли 2015 
Акс:McConaugheyAlves2010-Crop.jpg| Макконаҳӣ ва занаш Камила Алвес дар соли 2010 
Акс:Joe Biden with Matthew McConaughey and Camila Alves 2022 (52258737219).jpg| Макконаҳӣ ва ҳамсараш Камила бо президент Ҷо Байден дар Кохи Сафед 7 июни соли 2022 сӯҳбат мекунанд 
Акс:Matthew_McConaughey_speaking_at_the_White_House_June_2022.png|Макконаҳӣ дар Кохи Сафед пас аз тирпарронии мактаби ибтидоии Робб суханронӣ мекунад 

 
## Пайвандҳо
*  
* Matthew McConaughey on Box Office Mojo

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои амрикоии асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1969
Майрам Юсупова

**Майрам Юсупова** (тав. 1949) - коргардони синамои Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Майрам Юсупова зодаи Душанбе буда, соли 1976 факултаи режиссёрии ВГИК- ро дар ш. Маскав хатм кардааст. Вай нахуст ба ҳайси коргардони филмҳои мустанад кор карда, солҳои 1978-1991 дар "Тоҷикфилм" беш аз 30 филм офаридааст. Аксари онҳо паҳлӯҳои зиндагӣ ва фарҳанги суннатии тоҷиконро тасвир мекунанд, вале баъзеҳо дар мавзӯъҳои иҷтимоии муосир мебошанд. Аз ҷиҳати услубӣ, онҳо одатан аз муколамаи кам истифода мебаранд. Дар солҳои Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон ба Маскав рафт, вале дар филмсозӣ фаъол буд; дар соли 1991 ӯ *китоби "Вақти алафи зард"-ро* ба табъ расонд, ки кашфи ҷасади ҷавонро аз ҷониби сокинони як ҷамоати кӯҳистонӣ тасвир мекунад  ва дар сабки худ реализми ҳуҷҷатӣ ва унсурҳои афсонавӣ омехта шудааст.  Услуби онро «реализми маҷозӣ»  меноманд ва онро «иронӣ» тавсиф кардаанд.  Юсупова дар давоми фаъолияти худ дар телевизион низ кор кардааст. Соли 1998 филми мустанади *"Сафари тиҷорӣ"* ҷоизаи Фестивали филмҳои Авруосиёро гирифт.  Филмҳои ӯ ҳамчун бахше аз "Мавҷи нави тоҷик"-и синамо мавриди баррасӣ қарор гирифтанд; аз ҷиҳати услубӣ, як нависанда гуфтааст, ки онҳо "мустақим дахолат намекунанд".  Аз соли 2001 вай то ҳол дар Маскав зиндагӣ мекард. 

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Душанбе
Гурӯҳ:Занон-коргардонҳои синамои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои филми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Оқ-Қӯрғон

**Оқ-Қӯрғон** () — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Ало-Буқаи ҳамон вилоят мебошад.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 8276 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Ало-Буқа
Ноҳияи Оқсӣ

**Ноҳияи Оқсӣ** () воҳиди маъмурии вилояти Ҷалолободи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Кербен (Корвон) мебошад.

## Таърих
Ноҳия 29 октябри соли 1935 бо номи **ноҳияи Тош-Кӯмир** ташкил шудааст . 16 ноябри соли 1942 он **ноҳияи Ҷани-Ҷол** номида шуд ва то 6 марти соли 1992 ин номро дошт . Дар баробари ин маркази ноҳия аз Тош-Кӯмир ба деҳаи Чон-Оқ-Ҷол гузаронида шуд, ки он номи Ҷанӣ-Ҷолро  гирифт. 29 октябри соли 1958 ноҳияи Корвон  ба нохияи Ҷани-Ҷол пайваст карда шуд. То соли 1990 дар ҳайати вилояти Ӯш буд.

## География
Ноҳия дар шимолу ғарби маркази вилоят — шаҳри Ҷалолобод, дар баландии 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар канори шимолии водии Фарғона ҷойгир аст.

Ноҳияи Оқсӣ бо 4 ноҳияи (Янги-Қӯрғон, Чартак, Уйчин ва Уч-Қӯрғон) вилояти Намангони Ӯзбекистон ҳамсарҳад аст. Дарозии марзи вилояти Оқсӣ бо Ҷумҳурии Ӯзбекистон 142 километрро ташкил медиҳад.

Дар худуди ноҳия (Тиён-Шони Ғарбӣ) таъсис ёфта, ҳоло амал мекунанд:

* Боғи давлатии Авлетим-Ота,
* Хоҷагии ҷангали Аркит (соли 1939 таъсис ёфтааст),
* мамнӯъгоҳи давлатии Падишатин,
* мамнӯъгоҳи давлатии биосферии Сари-Челек,
* мамнӯъгоҳи ботаникии Разан-Сой,
* мамнӯъгоҳи ботаники Ҷел-Тийбес,
* мамнӯъгоҳи ҷангали Балтир-Хон,
* мамнӯъгоҳи гидрогеологи (ёдгории табиӣ) «Кӯҳҳои Қаро-Ҷиғоч», инчунин ёдгории таърихии кандакориҳои рӯи харсангҳо (гурӯҳи Тош-Кемур).

## Аҳолӣ
Тибқи барӯйхатгирии Қирғизистон дар соли 2009 аз 113 010 нафар сокинони минтақа 107 447 нафарро қирғизҳо (ё 95,1%), узбакҳо 4802 нафар ё 4,2%, русҳо 305 нафар ё 0,3% ташкил медиҳанд.

## Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ
Ноҳияи Оқсӣ 11 ҷамоати деҳотро дар бар мегирад:

# ҷамоати деҳоти Авлетим — д. Авлетим;
# ҷамоати деҳоти Оқҷол — д. Оқ-Ҷол;
# ҷамоати деҳоти Оқ-Сув — д. Оқ-Сув;
# ҷамоати деҳоти Ҷани-Ҷол — д. Ҷани-Ҷол;
# ҷамоати деҳоти Ҷирга-Тол — д. Ҷирга-Тол;
# ҷамоати деҳот Қаро-Ҷиғоч — д. Қаро-Ҷиғоч;
# ҷамоати деҳоти Қаро-Сув — д. Қаро-Сув;
# ҷамоати деҳоти Қашқа-Сув — д. Қашқа-Сув;
# ҷамоати деҳоти Қизил-Тув — д. Қизил-Тув;
# ҷамоати деҳоти Қӯш-Теппа— д. Қӯш-Теппа.
# ҷамоати деҳоти Ӯч-Қӯрғон — д. Норин.

## Ҳудудҳои баҳсбарангез
Дар қисмати сарҳади давлатии вилояти Оқсӣ бо Ӯзбекистон 8 қитъаи баҳсбарангез мавҷуд аст, ки масоҳати умумии 513 гектарро ташкил медиҳад. Номуайянии сарҳад сабаби аслии низоъҳои миёни шаҳрвандони ду ҷумҳурӣ аст.

Рӯзҳои 16-18-уми марти соли 2002 дар ноҳияи Оқсӣ миёни аҳолӣ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ задухӯрд ба амал омад. Яке аз талабҳои мардум сарпечӣ аз тасвиби созишномаи соли 1999 дар бораи марзи давлатии Қирғизистону Чин буд.

Вақтҳои охир аз сабаби паст будани некӯаҳволии моддӣ дар минтақа, ба шимоли кишвар ва инчунин ба Русия рафтани оммавии аҳолӣ мушоҳида мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ҷалолобод
Гурӯҳ:Ноҳияи Оқсӣ
Ҳиндустониҳо

**Ҳиндустониҳо** (ҳиндавӣ) — мардуми ҳинду ориёии Ҳиндустон  буда, бо лаҳҷаҳои забони ҳиндӣ (ҳарӣ-болӣ, ҳаронӣ, броҷӣ, каначҷӣ, бунделӣ, авадҳӣ, багҳелӣ, чҳаттисгарҳӣ) ҳарф мезананд, ки шумораи умумии онҳо тақрибан 500 миллион нафар (2016, тахмин) аст. Мансубиятҳои динии имондорон: ҳиндуия. Ин шумораи зиёди одамон дар Ҳиндустон зиндагӣ мекунанд. Вилоятҳои Уттар Прадеш, Мадҳа Прадеш, шимоли Роҷистон, Биҳар, қаламрави Деҳлӣ, ки аз марказ ва як қисми иёлати Панҷоб идора мешаванд, минтақаҳои асосии аҳолинишини он мебошанд. Шуғли асосии ҳиндустониҳо кишоварзӣ (гандум, шолӣ, пахта, найшакар) мебошад. Дар солхои охир саноат бо суръати тез таоаққӣ кард, синфи коргар меафзояд (иёлати Биҳар, Мадҳа-Прадеш).

Забони ҳиндустонӣ ба таври ҷиддӣ ба лаҳҷаҳо тақсим шуда, ду шакли адабӣ — ҳиндӣ ва урду дорад. Грамматика ва луғати асосӣ як аст, аммо ҳиндӣ хатти деванагарӣ ва урду хати арабиро истифода мебаранд. Дар ин забон адабиёти бой вуҷуд дорад. Марказҳои кадимтарини маданияти онхо шаҳрҳои Деҳлӣ, Лакҳнау, Агра, Аллоҳобод, Варанаси мебошанд. Ҳиндустониҳо дар ҳаракати миллии озодихоҳии Хиндустон фаъолона иштирок карда, аз байни онҳо як қатор ходимони намоёни Ҳиндустон баромаданд.

## Кишварҳои асосии сукунат

* Ҳиндустон
* Непал
* Покистон

## Халқҳои алоқаманд

* Дравидиҳо .
* Лӯлиҳо – маъмулан эътироф шудааст, ки лӯлтҳо дорои миллати омехта мебошанд, аммо баъзе аз олимон ба далели хешутаборӣ, шабоҳати берунӣ ва забонии онҳо бо ҳиндустониён аҳамият медиҳанд  .

## Аскетҳои Ҳиндустон
Амалҳои аскетикӣ дар байни брахминҳо ва буддистҳо дар Ҳиндустон маъмуланд. Бо вуҷуди ин, ба даст овардани чунин маърифат ва рушди рӯҳонӣ на танҳо ба шарофати тарзи ҳаёти аскетӣ, балки ба туфайли як қатор расму оинҳо, инчунин шаш мактаби фалсафаи аз ҷониби ҳиндуҳо эътирофшуда (мимамса, веданта, йога, санкҳя, няя, вайшешика) имконпазир аст  .

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 
* *Crawfurd Jh.* On the Origin of the Gypsies//Transactions of the Ethnological Society of London, Vol. 3 (1865), pp. 25-36.
* *Rockwell Lanman C.* Hindu Ascetics and Their Powers//Transactions and Proceedings of the American Philological Association, Vol. 48(1917), pp. 133—151.

## Пайвандҳо

* Хиндустониҳо
Гурӯҳ:Халқҳои Ҳиндустон
Туркистон (шаҳр)

**Туркистон** () — шаҳри тобеи вилоят дар ҳайати вилояти Туркистони Қазоқистон. Маркази маъмурии ҳукумати шаҳри Туркистон.

Аҳолӣ — 142 899 нафар (2009; 102 505 нафар — дар соли 1999).

## Таърих
Маҳалли аҳолинишин дар мавзеи Туркистони ҳозира ҳанӯз дар соли 500 сол пайдо шуда буд. Дар асри 10 **Шавғар**, дар асри 12 — шаҳри қалъаи **Ясӣ.** Он замон дар ин ҷо шоир Хоҷа Аҳмад Ясавӣ зиндагӣ мекард, ки баъдтар дар ҳамин ҷо ба хок супурда шуд. Солҳои 1396-1398 амир Темур дар паҳлӯи мақбараи Ясавӣ масҷиде бунёд кард, ки якҷоя ба маркази динии Ҳазрати Султон табдил ёфт. Дар асрҳои 16-18 шаҳр пойтахти хонии Қазоқ буд.

## Зодагон

* Любов Михайливна Липчанская (* 1950)&nbsp;— шоири украинӣ .

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо

* 

## Пайванд

* Дар Wikimapia
Ҳавзаи деҳоти Дармана

**Ҳавзаи деҳоти Дармана** (, ) — воҳиди маъмурӣ дар ҳайати ҳукумати шаҳри Ориси вилояти Туркистони Қазоқистон. Маркази маъмурӣ — деҳаи Диирмене.

Аҳолӣ — 3771 нафар (2009; 3459 нафар дар соли 1999).

## Деҳаҳо
Ба ҳавза маҳалҳои зерин дохил мешаванд:

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳавзаҳои деҳоти маъмурияти шаҳри Орис
Маъмурияти шаҳри Орис

**Маъмурияти шаҳри Орис** (, ) — воҳиди маъмурии вилояти Туркистони Қазоқистон. Маркази маъмурӣ— шаҳри Орис.

Аҳолӣ — 62 197 нафар (2009; 59 280 нафар дар соли 1999).

## Тақсимот
Ба ҳайати маъмурият шаҳри Орис ва 5 ҳавзаи деҳот дохил мешаванд:

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Туркистон
Гурӯҳ:Маъмурияти шаҳри Орис
Ҳавзаи деҳот (Қазоқистон)

**Ҳавзаи деҳот,** **Ҳавзаи авулӣ** () — хурдтарин воҳиди маъмурии дараҷаи 3-юм дар минтақаи деҳот дар Қазоқистон. То 1 ноябри соли 2011 дар Қазоқистон 2453 ҳавзаи деҳот мавҷуд аст.

То соли 1991 онҳо шӯрои деҳот ном доштанд.

## Шумораи ҳавзаҳои деҳот аз рӯи вилоятҳо
(аз 1 ноябри соли 2011)

# Вилояти Оқмола – 236 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 712
# Вилояти Оқтеппа – 141 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 369
# Вилояти Алматӣ — 251 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот — ?
# Вилояти Атирау — 71 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот — 189
# Вилояти Қазоқистони Шарқӣ – 252 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 857
# Вилояти Ҷомбул – 153 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 367
# Вилояти Қазоқистони Ғарбӣ – 155 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 512 (475)
# Вилояти Қарағандӣ – 192 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 557 (498)
# Вилояти Қустанай – 256 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 769
# Вилояти Қизилӯрда – 143 ҳавзаи деҳот, шумораи қишлоқҳо – 269
# Вилояти Манғистов – 43 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 49
# Вилояти Павлодар – 169 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот – 505
# Вилояти Туркистон – 204 ҳавзаи деҳот, шумораи деҳот — 932.
# Вилояти Қазоқистони Шимолӣ — 187 ноҳияи деҳот, шумораи деҳот - ?.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Агентии Ҷумҳурии Қазоқистон оид ба заминсозӣ
* http://www.kz.all.biz/regions/?fuseaction=adm_main.showSectionsList&sc_id=9    Архивная копия
* http://www.stat.kz/publishing/20111/brochure_Regions_of_Kazakhstan_rus.pdf (пайванди дастнорас)
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 01.01.2014с 
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 15.01.2015 
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 28.01.2016 
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 16.01.2017 
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 05.01.2018 
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 18.01.2019с 
* Таснифи объектҳои маъмурӣ-ҳудудӣ, 24.01.2020 

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Қазоқистон