open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Деҳоти Гурдоварон

** Ҷамоати Гурдоварон ** (то 2024 — деҳоти Саидмуъмин Раҳимов) — ҷамоатест дар ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлони Тоҷикистон.
   
## Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо

## Мардум

## Деҳоти ҷамоат

## Эзоҳ
  


Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Темурмалик
Ҳалқа

**Ҳалқа** – ороиши серистеъмоли занон ва духтарони ин диёр ба шумор меравад. Аммо то охирҳои асри ХIХ ба гӯши яккаписарон, яъне аз оилаҳое, ки фақат як фарзанди писар доштанд, якто ҳалқаи нуқрагин меандохтанд. То замони оиладоршавиаш писар онро овехта мегашт ва ақидае буд, ки гӯё ин ҳамчун тилисме буд ӯро аз бадиҳо нигоҳ медошт. Гӯшворҳое, ки то охирҳои асри ХIХ дар Ҳисор истифода шудаанд, инҳоянд: гӯшвори Муҳаммадӣ, ки он аз Бухоро оварда мешуд; гӯшвори сеғузагаи аз нуқра, ё тило сохташуда, ки почакҳои он бо марҷон оро дода мешуданд; гӯшвори зирак, ки аз фулузи нуқра сохта мешуд; гӯшвори саригӯшии аз нуқра сохташуда, ки ба гӯшвори одӣ хеле монанд буда, бо он фарқ мекард, ки бо занҷираи зебо ва сангҳои гуногун ороиш меёфт. Инчунин бисёр гӯшворҳо ба монанди якадур, гӯшворҳои қафасин, қубадор, сепочина, панҷпочина ва балдоқ аз тило сохта мешудаанд.  
## Адабиёт
* Умарова З. История исследований ювелирного искусства таджиков // Очерки истории и теории культуры таджикского народа. – Душанбе: 2006. – С. 277-302.
## Нигаред низ
* Заргарӣ
* Ангуштарин   
## Манбаъ


Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Зебу зиннати ороишӣ
Дастгоҳсозӣ

**Дастгоҳсозӣ**
* Мазмуни кор: коркарди ҷузъиёт дар дастгоҳи харротӣ, сайқалдиҳӣ, фрезерӣ, пармакунӣ.
* Бояд донад: физика, технология, маводшиносӣ.
* Сифатҳои асосии касбӣ: тафаккури такмилёфтаи техникӣ, тасаввуоти фазоӣ, хотири мустаҳкам, ба шумора ва шакл, бодиққатӣ, санҷидакорӣ, назардиди аниқ, тезкории даст, қувваи ҷисмоннии муайян. 
* Аз ҷиҳати тиббӣ манъ будан: касалиҳо аппарати устухони мушакӣ, биниши бад, плоскостопия, касалиҳои пӯст, сарчархзанӣ ва беҳушшавӣ, касалиҳои роҳҳои нафас.
## Таърих
## Нигаред низ
* Челонгарӣ-асбобсоз
* Муҳандис-технолог
* Челонгар-таъмиргар
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Касбҳо
Вожашиносӣ

**Вожашиносӣ**, **лексикология** (аз  — калима, ибора,  — илм, мулоҳиза) — яке аз шохаи илми забоншиносӣ буда калимаҳоро меомӯзад.

## Шохаҳои  лексикология
Разделы лексикологии:
* 1)&nbsp;Ономасиология ( исм,  илм) — протсесси номгузории предметҳоро меомӯзад.
* 2)&nbsp;Семасиология ( нишон, маъно,  илм).
* 3)&nbsp;Фразеология (аз  намуди гуфтор ва  илм) — таркиби фразеологии забонро меомӯзад.
* 4)&nbsp;Ономастика ( ҳарф. — номҳои беҳтарин додан) — исмҳои хусусии вуҷуддоштаро меомӯзад: а)&nbsp;топонимика — номҳо географиро меомӯзад; б)&nbsp;антропонимика — номҳо ва насабҳои инсонро меомӯзад.
* 5)&nbsp;Этимология ( мафҳуми аввалинаи [калима]) — пайдоиши калимаҳо ва тамоми калимаҳои умумиро меомӯзад.
* 6)&nbsp;Лексикография — пайдоиш ва пайдокунии лугатҳои калимаҳоро меомӯзад.
* 7)&nbsp;Стилистика — маъноҳои коннотативии калимаҳо ва фразаҳоро меомӯзад.
## Нигаред низ
* Калима
## Сарчашма
* Аз википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Забоншиносӣ
Гурӯҳ:Лексикология
Гурӯҳ:Илмҳо аз рӯи алифбо
Ноҳияи мухтор

**Ноҳияи мухтор** -  воҳиди аз ҳама калони мухторияти миллӣ дар Хитой мебошад. Дар ҳудуди Хитой 5 ноҳияи мухтор: ноҳияи мухтори Муғулистони Дохилӣ, ноҳияи мухтори Синтзян - Ӯйғур, ноҳияи мухтори Нинси-Хуэй, ноҳияи мухтори Тибет, ноҳияи мухтори Гуанси-Чжуан мавҷуданд. Мақомоти ноҳияи мухтор вазифаҳои ба мақомоти маҳаллии ҳокимияти зинаи муайян хосро иҷро мекунанд ва мақомоти худидораи сохтори мухторӣ мебошанд. Раиси ноҳияи мухтор бояд аз миллати мухтор бошад. Шахсони дигари ба ҳайати ҳукумати ноҳияи мухтор дохилбуда «ҳаддалимкон» бояд ба миллати мазкур ва дигар миллатҳои ба ақаллият тааллуқдошта бошанд. Маҷлиси намояндагони халқи ноҳияи мухтор Низомнома дар бораи ноҳияи мухтор қабул менамояд, ки онро Кумитаи доимии Маҷлиси умумихитоии намояндагони халқ тасдиқ мекунад. Мақомоти худидораи ноҳияи мухтор дар асоси нақшаҳои давлатӣ мустақилона сохтмони иқтисодиро ташкил ва иҷро менамоянд, «бо назардошти хусусиятҳо ва эҳтиёҷоти маҳал, мақсади сиёсӣ ва сохтмони иқтисодиро кор карда мебароянд»,  истифодаи самараноки табиат ва ҳифзи онро таъмин менамоянд, дар коркарди захираҳои табиии маҳал бартарӣ доранд. Онҳо ба захираҳои молиявӣ ихтиёрдорӣ мекунанд, ба салоҳияти онҳо фаъолияти хориҷии иқтисодӣ, инчунин роҳбарӣ ба маориф, илм ва маданият, дарёфт ва ҳифзи ёдгориҳои миллии фарҳангӣ тааллуқ дорад.
## Нигаред низ
Мухторияти миллӣ-ҳудудӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Нуқсонҳо дар қонунгузорӣ

**Нуқсонҳо дар қонунгузорӣ** -  пурра ё қисман набудани меъёри ҳуқуқро меноманд, ки барои ҳалли кори мушаххас дар айни замон зарур аст. Нуқсонҳо дар натиҷаи инкишофи ҷомеа, такмили муносибатҳои ҷамъиятӣ, пайдоиши муносибатҳои нав, қафомонии нишондодҳои ҳуқуқӣ аз талаботҳои нави ҳаёти одамон ба миён меоянд. Нуқсонҳо дар ҷараёни ҳуқуқэҷодкунӣ ва ҳуқуқтатбиқсозӣ бартараф мегарданд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Микробиология

**Микробиология** аз калимаҳои юнонӣ ва лотинӣ гирифта шуда, илме аст дар бораи ҳаётбарони микроскопӣ (микроорганизмҳо, микробҳо), хосиятҳои биологиашон ва баҳсубайташон байни худ ва дигар организмҳои сайёраамон. Дар ҳудуди омӯзиши микробиология дохил мешаванд: систематика, морфология, физиология, биохимия, эволютсия, нақши онҳо дар экосистема ва истифодабарӣ.
## Таърих
## Мақсадҳо ва методҳои микробиология
## Шохаҳои асосии микробиология
* Микробиологияи **Умумӣ**
* Микробиология и **Техникӣ**
* Микробиологияи **Аграрӣ**
* Микробиологияи **Ветеринарӣ**
* Микробиологияи **Тиббӣ**
* Микробиологияи **Санитарӣ**

## Нигаред низ
## Сарчашма
* Аз википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Микробиология
Аэробҳо

**Аэро́бҳо** (аз ) — организмҳое, ки фақат дар муҳити оксигени холис зиндагӣ карда, инкишоф меёбанд. Ҳайвоноту наботот ва аксари микроорганизмҳо барои зиндагӣ ва нумӯ нерӯ (энергия)-и ҳангоми бархурд (реаксия)-и оксидшавӣ ихроҷшударо истифода менамоянд. Аэробҳо ғайри­шартӣ (облигатӣ) ва шартӣ (факултативӣ) мешаванд. Аэробҳои ғайришартӣ (аэрофилҳо) нерӯро фақат аз бархурди оксидшавӣ мегиранд (масалан, бактерияҳое, ки оксиди сирка ҳосил мекунанд, бактерияҳои нитроандӯз). Аэробҳои шартӣ (анаэробҳои шартӣ) нерӯи туршшавиро истифода мекунанд, бинобар ин дар муҳити сероксиген ё камоксиген ҳам зиндагӣ карда метавонанд (масалан, бактерияҳои хамирмоя). Барои ҳаёти ҳар як намуди бактерияҳои аэробӣ тамаркузи миқдори муайяни оксиген хос аст. Аэробҳои ғайришартӣ микроорганизмҳоеро дар бар мегиранд, ки дар хок, обанборҳо ва ҳаво сукунат доранд. Онҳо дар гардиши моддаҳо дар табиат фаъолона ширкат менамоянд, масалан, Вас. methanicus, Sulfomonas denitrificans, Вас. hydrogenes ва ғ. Ба Аэробҳои шартӣ мағор, занбӯруғҳо, актиномитсетҳо ва бактерияҳои бемориовари Salmonella, Shigella, Escherichia тааллуқ доранд. Миқдори оксигене, ки аэробҳо имконияти фаъолият дар онро доранд, гуногун мебошад. Барои баъзе аэробҳо фишори ҳадди аксари оксиген 15-20 атм. ва ҳадди ақал 0,1-0,5 атм. аст. Аэробҳо метавонанд ба захираи нисбатан ками оксиген тоб оварда, дар қабатҳои хеле амиқи хок низ инкишоф ёбанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Пӯёнамоӣ

**Мултиплика́тсия** ( — зарб, зиёдкунӣ, калоншавӣ, паҳншавӣ) — созҳои техникӣ барои сохтани илюзияҳои расмҳои ҳаракат карда истода (ҳаракат, ё тағийри андоза ва шакл — морфинга) бо ёрии пайи ҳам омадани расмҳои ҳаракатнакунда (кадрҳо), ки ҳар якеашон якдигариашонро иваз мекунанд. **Анима́тсия** (: зиндакунӣ, ба ҳаёт оварӣ) — номи ғарбии мултипликатсия: навъи кинобарорӣ ва баровардаҳояш (филми аниматсионӣ ва, ҳамчунон мултфилмҳо низ), ва оилаи технологияи монандӣ.
## Таърих
## Техникаи асосӣ
### Кашидани аниматсия

### Аниматсияи компютерӣ
## Нигаред низ
* Аниматсияи компютерӣ

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи «Сезар» барои беҳтарин филми аниматсионӣ

## Нигаред
* Рассом-мултипликатор
* Рӯзи байналмилалии аниматсия
* Кинеограф
* Лухтак-ҳунарманд
* 12 принсипи аниматсия
* Маша ва Хирс

## Сарчашма
* () Аз википедиаи русӣ
Гурӯҳ:Пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Синамо 
Гурӯҳ:Кинематограф
Гурӯҳ:Филм
DataFlex

**DataFlex** — яке аз забонҳои барномасозӣ мебошад.

## Нигаред низ
* Феҳристи забонҳои барномасозӣ

## Мисоли барномаҳо

Намунаи академии барномаҳо «Привет мир» дар забони DataFlex:

 Showln 'Привет мир!'
 Abort

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Забонҳои барномасозӣ
Нота (дипломатия)

**Но́та** — санади (номаи) хаттии дипломатӣ буда, бештар дар чунин мавридҳо истифода мешавад: 1. Ҳуҷҷати мукотиботи дипломатие мебошад, ки ба ду намуд ҷудо мешавад: шахсӣ ва лафзӣ (вербалӣ). Нотаи шахсӣ дар нотаи бланкаи расмии ҳамон мақомоти робитаи берунае тартиб дода мешавад, ки ба он тааллуқ дорад (аз он бармеояд). Нотаи лафзӣ (вербалӣ) аз тарафи шахси сеюм тартиб дода шуда, муҳри Вазорати корҳои хориҷӣ ё намояндагии дипломатӣ гузошта мешавад ва яке аз шаклҳои бештар маълуми муносибати дипломатӣ ба шумор меравад. 2. Дар амалияи байналмилалии дипломатӣ нота чун яке аз шаклҳои бастани шартномаи байналмилалӣ истифода гардида, тавассути мубодилаи нотаҳо амалӣ мешавад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Мултфилм

** Филми тасвирӣ** («филми мултипликатсионӣ», «мултфилм», аз калимаи лот. ***mult'''iplicatio'' — зарб ва англ. ***film**' — плёнка; лаҳҷавӣ. *мултик*) — филми, банаворшудаи бо ёрии асбобҳои кашидаҳои кадрӣ (3D-моделсозӣ низ ҳисоб мешавад) ва барои намоишдиҳӣ дар кинотеатр, пахш дар телевизион, тамошо дар экрани компютер  ва дигар сохтаҳои электронӣ.

## Намуди мултфилмҳо

### Аз рӯи созиш
* Пластилинӣ
* Кашидагӣ
* Лухтакӣ
* Компютерӣ
* Хокӣ

### Аз рӯи давомнокӣ
* Мултфилмҳои бисёрметража давомнокиашон беш аз 70 дақиқа
* Мултфилмҳои камметража (асосан 25-30 дақиқа)
### Аз рӯи намоиш
* Мултфилми театрӣ — ин хел мултфилмҳоро сараввал дар театрҳо нишон медиҳанд баъд бо телевизион ва дискҳо сабт мекунанд. Алакай бошад бо ин тавр мултфилмҳои бисёрметражаро нишон медиҳанд,  аммо аксар вақт (мисол, бисёре аз мултфилмҳои киностудияи Диснейӣ) бештар аз филмҳои бисёрметража мултфилмҳои кутоҳро нишон медиҳанд. Дар ибтидо, вақте, ки телевизиорҳо камбуданд, мултфилмҳои камметражаро низ дар кинотеатрҳо намоиш медоданд.
* Direct-to-video — мултфилми бисёрметражаеро, ки аз рӯи айбаш дар кинотеатр намоиш додан нахостанд.
* Мултсериалҳои камметражае, ки ҳам бо ёрии телевизион намоиш медиҳанд ва дар дискҳо мефурӯшанд.

## Нигаред
* Мултипликатсия
* Мултсериал
* Таърих дар расмҳо
* Маша ва Хирс

## Сарчашмаҳо
* ()   Аз википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Синамо
Бақия (мусиқӣ)

**Бақия** ( – боқимонда, пасмонда) — дар мусиқии классикии форс-тоҷик фосилаест, ки ним парда (камтар аз ним)-ро ифода мекунад. Ба гурӯҳи фосилаи суғро дохил буда, аз пардаи мутлақ (сарпарда) ба қадри камтар аз ним лаҳн зиёд (баланд) мебошад (сенташ – 90).

Мусиқи­донони гузашта дар байни пардаҳои қаторовоза пардаи мутлақ (сарпарда)-ро бо алиф (ا) ва нуқтаи ҳосилшавии ин фосиларо бо бе (ب) ишора намудаанд. Агар фосилаи байни «алиф»-у дол (до – ре) як лаҳни пурраро ифода намояд, бақия як ҳиссаи он аст. Дар истилоҳи мусиқии имрӯза бақия тақрибан ба до-диез баробар мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мусиқӣ
MATLAB

thumb|250px
**MATLAB** (ихтисора аз , талаффузаш дар забони тоҷикӣ ҳамчун **Матла́б**) — яке аз забонҳои барномасозӣ мебошад.

## Нигаред низ

* Феҳристи забонҳои барномасозӣ

* Maxima
* FreeMat
* Mathematica

## Адабиёт

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Забонҳои барномасозӣ
Бақам

**Бақáм** — дарахти хурди бодоммонанд, ки ранги сурх дорад ва бештар дар санъати наққошию рангмолӣ истифода мешавад.

## Паҳншавӣ
Бақам дар мамлакатҳои Осиёи Марказӣ мерӯяд ва гулҳои майдаву меваи гирдаки сурхранг дорад. Пештар аз пӯстлох ва гули бақам ранги махсус омода намуда, дар рангубори матоъ ва нахи абрешим истифода мекарданд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Баққолӣ

[thumb|250px|Баққолӣ дар [Алабама (1936)]]
**Баққолӣ** — дукони фурӯши маводи хӯрокворӣ (аз қабили орд, сабзавот, равғану биринҷ ва ғайра. Пешаи савдогарии замонҳои пешин. Соҳиби онро «баққол» мегуфтанд, ки дар дукони назди хона ё ҳавлии худ мева, сабзавот, дорувор, ширинӣ, ғаллаву дона ва чизҳои барои рӯзгор зарурро мефурӯхт. Харидорон метавонистанд аз баққолӣ чизҳои заруриро ба нася гиранд.  	

## Таърих
thumb|Туркия
Баққолӣ дар шаҳрҳо ва баъ­зе ноҳияҳои Осиёи Миёна то нимаи аввали садаи XX вуҷуд дошт. Баъдтар, бо мурури замон, қариб аз байн рафт. Дар байни мардум истилоҳи «баққолии фалонӣ» ё «фалонча бақ­қол» низ мавҷуд буд. Дар асрҳои пешин тахаллус ва ла­қаби баққолӣ бисёр буд. Баққолҳоеро, ки дар баробари баққолӣ шеър мегуфтанд, «баққолӣ» ё «баққол» меномиданд. Баққолӣ ҳоло ҳам дар кишварҳои Эрону Афғонистон маъмул аст. Баққолиро дар кишварҳои Аврупо «бакалея» меноманд. Баққолӣ дар даврони шӯравии Тоҷикистон қариб аз байн рафта бошад ҳам, пас аз истиқрори истиқлол дар саросари кишвар дубора пайдо шуда, ки ҳамон вазифаи пешинаи Баққолиро адо мекунад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Фурӯши чакана
Бақайдгирӣ

**Бақайдгирӣ** — дар ҳуқуқ амал (санад)-и мақо­моти салоҳиятдори давлатӣ ё шахси масъули мансабдорест, ки ҳолати расмии шахсият ё ҳуҷҷати муайянеро ба расмият медарорад. Дар ҳолатҳои гуногун, вобаста ба тарзу тариқаи масъалагузорӣ, ба чанд маъно истифода мешавад. 
# Ба қайд гирифтани шаҳрвандӣ тарзи одии соҳиб шудан ба шаҳрвандӣ тавассути ариза мебошад. Ҳамчун қои­да, ба қайд гирифтани шаҳрвандӣ, одатан, дар ҳолат­ҳое татбиқ карда мешавад, ки шахс ё аз ҷиҳати аслу насаб аз ҳамон миллату (халқият) будаву бумист ё ба тарзу тари­қи дигаре ба давлат вобастагӣ дорад. Ин тарзи соҳиб шудан ба шаҳрвандӣ аз қабул кардан ба шаҳрвандӣ (натурализатсия) бо он фарқ мекунад, ки хеле одӣ буда, шарт­ҳояш нисбат ба натурализатсия (камтар будани муҳ­­лати зисти муайян, кӯтоҳ будани муҳлати баррасии ариза ва ғайра) камтаранд. Чунин тарзи қабул ба шаҳрвандӣ дар як қатор давлатҳо, аз ҷумла Россия, Белоруссия, Қирғи­зистон, Тоҷикистон ва ғайра татбиқ гардидааст.  
# Бақайдгирии давлатӣ. Ин шакли бақайдгирӣ барои соҳиб гардидан ба мақоми субъекти фаъолияти хоҷагидорӣ аз тарафи шахсони ҳуқуқӣ ва воқеӣ асос мебошад. Шахси ҳуқуқӣ дар ма­қомоти адлия ба қайд гирифта мешавад. Бақайдгири давлатии шахси ҳуқуқӣ амали мақомоти ваколатдори давлатӣ дар бобати ба расмият даровардани воқеияти ҳуқуқии таъсис­диҳӣ, азнавташкилдиҳӣ ва бар­ҳамдиҳии шахси ҳуқуқӣ мебошад. Он бо мақсади тасди­қи воқеияти таъсисдиҳӣ, аз­нав­ташкилдиҳӣ ва барҳам­диҳии ба қонунгузорӣ мувофиқ будани санадҳои таъси­си шахси ҳуқуқӣ, пешбурди феҳ­ристи ягонаи давлатии шахсони ҳуқуқӣ ва пешниҳод кардани маълумот дар бораи шахси ҳуқуқии таъсисшу­да, аз нав ташкилгардида ва бар­ҳамдодашуда сурат мегирад. Бақайдгирии со­ҳибкори ин­фи­родӣ (шаҳрванд) аз тарафи ма­қо­­моти ваколатдори давлатии андоз, мувофиқи маҳал­ли иқомат ё фаъолият созмон дода мешавад. Дар сурати бе далелу асосе рад кардани бақайдгирӣ ба суд муроҷиат кардан мумкин аст.  
# Бақайдгирӣ дар ҳуқуқи интихоботӣ ҳангоми доир шудани интихобот дар вақти ба қайд гирифтани интихобкунандагон ё интихобшавандагон дар интихоботи вакилон ё Президент татбиқ мешавад.  
# Бақайдгирӣ дар фаъолияти мақомоти худидоракунӣ ҳам истифода мешавад, масалан, бақайдгирии вакилони парламент дар иҷ­ло­­сия ва ғайра.  
# Дар баъзе давлатҳо (Русия, Қазоқистон ва ғайра) сари чанд вақт бақайдгирии шаҳрвандон низ амал мекунад, ки тибқи он шаҳрвандони давлат ё хориҷиёни маскун ва ё мувақ­қатан зиндагикунанда бояд аз қайд (доимӣ ё мувақ­қатӣ) гузаранд. Дар мавриди вайрон шудани ин қоида ҷавобга­рии ҳуқуқӣ пешбинӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқ
Бразилиа

**Бразилиа**, ё **Бразилия** ( [bɾaˈziʎɐ]), — пойтахти Ҷумҳурии Федеративии Бразилия ва маҳали қароргоҳи ҳукумати Музофоти федералӣ.

### Иқлим

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бразилиа
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Бразилия
Усто Бақо

**Бақó** (соли тавааллуд ва вафоташ номаълум) — меъмор ва муҳандиси Қарохониён (асри 12).

## Меъморӣ
Бо супориши Арслонхони Қарахонӣ Манораи Калони Бухороро сохтааст. Номаш дар танаи манора бо ҳарфҳои аз хишт чидашуда, дар қолаби «амали Бақо» (عمل بقاء) сабт гардидааст. Осори дигараш маълум нест, вале ҳамин як амали Бақо гувоҳи равшани меъмори бузург будани ӯст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Меъморон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Меъморони тоҷик
Бақӣ ибни Махлад

**Абуабдураҳмон Бақӣ ибни Маҳлади Қуртубӣ** (; ) — муҳаддис ва муфассири машҳури андалусӣ.

## Зиндагинома
Таҳсилоти ибтидоиро дар маҳ­фили муҳаддисони Андалус оғоз карда, сипас роҳии сар­замин­ҳои дигари шим. Африқо, Миср, Ҳарамайн, Димишқ ва шаҳрҳои Ироқ гардид. Бақӣ ибни Махлад бо тӯшаи пурборе аз ҳадису фиқҳ ба Андалус баргашта, ҳамроҳи дӯсташ Му­ҳаммад ибни Ваззоҳ он сарзаминро пойгоҳе барои нашри ҳадис гардонид. Ибни Ҳазм ӯро дар заминаи ривояти ҳа­дис ҳампойи Имом Бухорӣ арзёбӣ кардааст. Бақӣ ибни Махлад тафсире дошт, ки ба гуфтаи Ибни Ҳазм аз «Тафсири Табарӣ» бартар буда, ҳамчунин, муснаде таълиф намудааст, ки аҳодис дар он дар зайли номи саҳобагон ва ба тартиби мавзӯъу ҳуруфи алифбоӣ танзим ёфта будаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Боқизода А. Тафсири навини Қуръони карим. Лоҳур, 2011.
* دانشنامۀ جهان اسلام. ج۳. تهران،۲۰۰۴؛
* خیرالدین زرکلی. الاعلام. بیروت، ۲۰۰۵؛
* دائرة المعارف بزرگ اسلامی. تهران، ۲۰۰۶؛
Бақо (тасаввуф)

**Бақó** ( – ҷовидонӣ, абадӣ ва поянда) — дар тасаввуф зинаи охирини тариқат ё ҳадафи ниҳоию мақ­сади олии сайри маънавии суфиён, ё мақоми баъди фано.

## Таълимот
Мувофиқи ин таълимот, барои ба мақоми бақо расидан солики роҳи ҳақиқат бояд худро аз тамоми олоиши дунявӣ ва сифати башарӣ озод сохта, омири нафси худ шуда, аз тамоми  хислатҳои манфии инсонӣ вуҷуди худро пок карда, ба авсофи ҳамида ороста гардад. Дар натиҷаи ин, аз рӯйи таълимоти аҳли тасаввуф, дар табиати суфӣ ҷиҳати рӯҳонӣ бар ҳайвонӣ, ахлоқи ҳамида бар ахлоқи замима (бад) ғолиб меояд ва, бо ҳамин, мақоми фано ба охир расида, суфӣ ба мақоми бақо мерасад ва марҳалаи бақо баъд аз фано оғоз шуда, бақои абадӣ ҳосил мешавад.

## Мафҳум
Аввалин касе, ки роҷеъ ба мафҳуми бақо ва нисбати он  ба фано сухан гуфтааст, Абусаиди Харроз ме­бошад. Суфиён дар бораи бақо, вобаста ба дарку фаҳм ва ҳоло­ту чигунагии хусусиятҳои таълимоташон, таърифҳои гуногун додаанд. Масалан, Абулқосими Қушайрӣ бақоро иборат аз таҳсили авсофи писандида, чунонки фаноро зудудану фонӣ кардани авсофи мазмум муаррифӣ кардааст, парҳез аз афъоли накӯҳидаро, ки дар забони шариат фонӣ шудан аз шаҳват ном дорад, муолиҷаи хӯйи хеш аз ҳасад, кина, бухл, такаббур ва дигар авсофи нописандидаро муқад­димаи расидан ба сарманзили бақо донистааст, ки бо сидқу футувват ҳосил мегардад. Абдурраҳмони Ҷомӣ мегӯяд, ки «бақо иборат аз бидояти сайр фӣ-л-аллоҳ чӣ сайр-ил-аллоҳ вақте мунтаҳӣ шавад, ки бодияи вуҷудро ба қадами сидқ якборагӣ қатъ кунанд ва сайр фӣ-аллоҳ он гоҳ мутаҳа­қ-қақ шавад, ки бандаро баъд аз фанои мутлақи вуҷудӣ зоти пок аз он олудагиҳо ба даст оварад ва ба авсофи илоҳӣ мутассиф шавад». Назарияи фанову бақо, то андозае, урфу одат, баъзе аркони шариат, биҳишту дӯзахро инкор карда, роҳи ягонаи ба ҳақ  наздикшавиро дар ишқу му­ҳаббат ва кӯшишу ғайрати ҳар як фарди алоҳида медид. Вале, азбаски ин таълимот мардумро ба гӯшанишинӣ ва зуҳду тақво даъват мекард, дар таърихи афкори ҷамъиятӣ нақши манфӣ бозидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* فریدالدین عطار. تذکرة الاولیاء. بمبئی، (بی سال نشر)؛
*  عبدالرحمن جامی. نفحات الانس/ به تصحیح و مقدیمۀ مهدئ توحیدپور. تهران، ۱۳۳۷ هـ. ق؛
* دائرة المعارف تشیع. ج. ۳. تهران، ۱۲۵۷ هـ.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Тасаввуф
Тур (Фаронса)

**Тур** (, ) — шаҳр дар Фаронса дар соҳили Луара, дар макони якҷошавии дарёи Шер. Маркази маъмуриаш Эндр ва Луара. Аҳолӣ 142000 (шаҳр) ва 297630 (ҳамроҳ бо гирду атроф) нафар (2006). 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* «Большая энциклопедия в 62 томах». Том 52. «Терра». Москва. 2004. ISBN 5-273-00432-2
* «Франция» «Вокруг Света» Москва. 2005. ISBN 5-98652-029-7

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Фаронса
Деҳоти Миралиобод

**Деҳоти Миралиобод** (то 2011 — *ҷамоати Арал*, то 2024 — *деҳоти Миралӣ Маҳмадалӣ *) — ҷамоати деҳот дар ноҳияи Восеъи вилояти Хатлони Тоҷикистон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

*
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Восеъ
Ҷозеф Шенк

**Ҷозеф Майкл Шенк** (, ҳангоми таваллуд **Иосиф Михайлович Шейнкер**; 25 декабри 1878, Рибинск, Вилояти Ярославс — 22 октябри 1961, Лос-Анҷелес, Калифорния) — кинопродюсери амрикоӣ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
Манораи Калон

thumbnail|Манораи Калон дар соли 2003
thumbnail|Манораи Калон дар соли 1913

**Манораи Калон** — манораи қадима дар Бухоро, бахше аз маҷмаъаи Пои Калон, аз ҳама баландтарин сохтмон дар Бухорои қадим ба шумор рафта, баландиаш 46,5 метр.

## Таърих
Дар садаи XII бо супориши Арслонхони Қарахонӣ аз тарафи меъмор ва муҳандиси тоҷик Бақо сохта шудааст.

## Меъморӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Калян: минарет Караханидов в Бухаре на Искусство ислама
* [Сферическая панорама снятая с минарета Калян](http://www.airpano.ru/files/bukhara/start_r.html?onstart=action(load1)) на сайте airpano.ru

## Сарчашма
* Архитектурные памятники Бухары 

Гурӯҳ:Меъмориҳои Бухоро
Обҳои партов

**Обҳои партов** -  обҳое, ки баъди истифодаашон аз минтақаҳои ифлосшуда бо тартиби муқарраршуда ба объекти обӣ партофта мешавад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Обҳои таърихӣ

**Обҳои таърихӣ** — дар назария ва амалияи ҳуқуқи байналмилалӣ обҳоеро эътироф мекунанд, ки дар назди соҳили давлат ҷойгир буда, таърихан ба он реҷаи обҳои дохилии ин кишвар татбиқ мешуд.

## Нигаред низ
Обҳои рӯйизаминӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Об
Крис Уэҷ

**Ҷон Кристофер Уэҷ** (), бештар бо номи **Крис Уэҷ** маъруф аст (; тав. 1957) — режиссёри филмҳои аниматсиони амрикоиӣ, мултипликатор ва продюсер. Бархе аз корҳои машҳури Уэҷ: «Асри яхбандӣ» (соли 2002) ва «Роботҳо» (2соли 2005).

## Зиндагинома
Крис Уэҷ 20 марти соли 1957 дар Бингҳамтон, штати Ню-Йорк таваллуд шудааст. Крис соли 1975 мактаби Фейетвилл-Манлиус хатм намуда сипас Коллеҷи () дар соли 1981 хатм кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои ИМА
Гурӯҳ:Коргардонҳои синамои ИМА
Обҳои рӯйизаминӣ

**Обҳои рӯйизаминӣ** -  он обҳое мебошанд, ки онҳо доим ё муваққатан дар объектҳои обии рӯйизаминӣ қарор доранд.
## Нигаред низ
Обҳои таърихӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ваҳдат (шаҳрак, н. Шуғнон)

**Ваҳдат** (то 2012 — *Миденшор*) — шаҳрак, маркази маъмурии ноҳияи Шуғнон.

## Ҷуғрофия
Аз Ваҳдат то маркази вилоят 15 км, то шаҳри Душанбе 626 км; роҳ автомобилгард.  Масоҳаташ 0,52 км2.

## Аҳолӣ
Аҳолиаш 2426 нафар (2012), тоҷикон.

## Маориф, фарҳанг ва иҷтимоиёт
Дар Ваҳдат мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, интернати наздимактабӣ, мактаби мусиқӣ, клуб, беморхонаи минтақавӣ, дармон­гоҳ, дорухона, маркази назорати санитарию эпидемио­ло­гӣ, нуқтаҳои хидмати маишӣ, маркази савдо ва 6 нуқтаи савдои хусусӣ, чойхона, ошхона ва фабрикаи «Ҳаёти нав» мавҷуданд. Ташкилоти байналхалқии МСДСП-и Ха­зи­наи Бунёди Оғохон ва як қатор филиали бонкҳо фаъолият мекунанд. Дар Ваҳдат чашмаи Носири Хусрав, осор­хона­ҳои инфиродии Носири Хусрав, Шириншо Шоҳте­мур, Моёншо Назаршоев мавҷуданд.

## Кишоварзӣ
Соҳаҳои асосии хо­ҷагӣ: боғдорӣ, занбӯрпарварӣ, сабзавоткорӣ. Заминҳо аз Барчиддара обёрӣ мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Объекти андозбандӣ

**Объекти андозбандӣ**  -  асоси воқеии пайдо шудан ва мавҷудияти уҳдадории андоз буда, ашё ва аломатҳоеро ифода менамояд, ки ба онҳо бояд андоз баста шаванд.  Объекти андозбандӣ доимо хусусияти амволӣ дорад, яъне дар хусуси  маблағҳои пулӣ ба миён меояд, бояд андозбандӣ карда шаванд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Нулификатсия

**Нулификатсия** —  эътироф накардан ва бекор кардани санади ҳуқуқӣ,  маҳрум кардани қувваи ҳуқуқии ин ё он санад. Метавонад мутлақ ё қисман ё бо ягон шарт иҷрошаванда бошад. Баъди эътироф накардан чунин санад татбиқ карда намешавад. Вақте ки мақомоти назорати конститутсионӣ эътироф мекунад, ки ин ё он санади  ҳокимияти  қонунгузорӣ  ё иҷроия ба Конститутсия мувофик нест, дар ин ҳолат дар хусуси нулификатсия сухан меравад (ниг. ба Назорати конститутсионӣ). Дар ҳуқуқи конститутсионӣ дар зери ин мафҳум ҳуқуқи барои худ эътироф накардани санадҳои мақомоти болоӣ низ фаҳмида мешавад. Масалан, дар давлатҳои иттифоқии мураккаб (конфедеративӣ) аъзо дар бораи дар марзи онҳо амал кардани санадҳои мақомоти конфедеративӣ ба қарор меоянд, вале метавонанд ин санадҳоро барои худ ҳатмӣ эътироф накунанд. Нулификатсия дар ҳуқуқи гражданӣ ягон санади қонуниро беэътибор донистан аст. Масалан, дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи қабул кардани қисми якуми Кодекси гражданӣ» аз 30 июни соли 1999, No 802 аз якуми январи соли 2000 Қонуни ҶТ аз  14 декабри соли 1996 «Дар бораи моликият дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз эътибор соқит дониста шуд.
## Нигаред низ
Назорати конститутсионӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Объекти ҳуқуқ

**Объекти ҳуқуқ** — чизу чора ё фаъолияти шаҳрванд ё шахси юридикӣ, ки сабаби пайдо шудан, тағйир ёфтан ё қатъ гаштани муносибатҳои ҳуқуқӣ мегарданд.
## Нигаред низ
* Объекти муносибатҳои ҳуқуқӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқ
Объекти оби ҷудогона

**Объекти оби ҷудогона** - манбаи оби масоҳати хурд ва ҷоринашавандаи сунъӣ, ки бо дигар объектҳои оби рӯйизаминӣ аз ҷиҳати гидравликӣ вобаста нест.
## Нигаред низ
Объекти обӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Объекти обӣ

**Объекти обӣ** — ҷамъшавии об дар рӯйи замин ва ё қаъри замин.

Объектҳои обӣ баҳрҳо, уқёнусҳо, дарёҳо, кӯлҳо, ботлоқҳо, обанборҳо, обҳои зеризаминӣ, инчунин оби каналҳо, ҳавзҳо ва дигар ҷойҳои доимии об, ки дар сатҳи хушкии замин масалан, дар шакли барф буда ба шумор мераванд.

## Нигаред низ
Объекти оби ҷудогона
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ваҳдат (деҳа, н. Шаҳристон)

**Ваҳдат** (то 29 марти 2012 *Қаерма*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шаҳристони ноҳияи Шаҳристон. Аз Ваҳдат то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 5 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2141 нафар (2017).

## Ҷуғрофиё
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, заводи хишт, бунгоҳи тиббӣ, клуб, осиёби хусусӣ, сартарошхона, чойхона ва 3 нуқтаи савдои хусусӣ дорадарёи Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Шаҳристон обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳристон
Гурӯҳ:Ҷамоати Шаҳристон
Ваҳдат (деҳа, н. Кӯшониён)

**Ваҳдат** (то 29 марти 2012 *Қизилкӯч*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навбаҳори ноҳияи Кӯшониён. Аз Ваҳдат то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 2 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1531 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорадарёи Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, пахтакорӣ сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Қизилкӯч обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Кӯшониён
Гурӯҳ:Ҷамоати Навбаҳор
Ваҳдат (деҳа, н. Рашт)

**Ваҳдат** (собиқ *Даҳани Ғумуш*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Оби Меҳнати ноҳияи Рашт. Аз Ваҳдат то маркази ноҳия 25 км. Аҳолиаш 327 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, маркази саломатӣ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ, чойхонафароғатгоҳ, 2 осиёби хусусӣ ва масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз чашмаи Обдара обёрӣ мешаванд. 

## Таърих
Ваҳдат солҳои 1930 ташкил шудааст. Аҳолиаш солҳои 1949–50 ба ноҳияи Ёвон, Қубодиён, Шаҳритуз ва Турсунзода кӯчида, деҳа беодам мондааст. Солҳои 1979–80 мардумаш қисман баргашта, деҳаро обод ва дар ҳайати совхози «Даҳана» кор кардаанд. Ҳоло дар Ваҳдат 11 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ ва хоҷагии деҳқонии «Аҳмад» мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Оби Меҳнат
Ваҳдат (деҳа, н. Турсунзода)

**Ваҳдат** (то 14 декабри 2012 *Қизилйӯл*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳия 12 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1686 нафар (2013). Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, клуб, осиёби хусусии ордкашӣ, сартарошхона, чойхона, 2 ошхона, нуқтаҳои савдои хусусӣ ва масҷиди панҷвақтаи замонавии бо услуби меъмории миллӣ сохташуда дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, зироаткорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз дарёи Ширкент обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод
Ваҳдат (деҳа, н. Дӯстӣ)

**Ваҳдат** (то 28 феврали 2013 *Мировой*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷилликӯли ноҳияи Дӯстӣ.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳия 8 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2459 нафар (2013). Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаҳои савдои хусусӣ ва масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, зироаткорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо тариқи наҳр аз дарёи Вахш обёрӣ мешаванд. Аҳолиаш солҳои 1949–52 аз ноҳияҳои Ғарм (ҳозира Рашт) ва Қалъаи Хумб (ҳозира Дарвоз) муҳоҷир шудаанд.

## Эзоҳ

* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Дӯстӣ
Гурӯҳ:Ҷамоати Ҷиликӯл
Ваҳдат (деҳа, н. Абдураҳмони Ҷомӣ)

**Ваҳдат** (то 15 июни 2012 *Коммунист*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти 50-солагии Тоҷикистони ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. 

## Ҷуғрофиё
Аз Ваҳдат то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 7 км ва то маркази вилоят 40 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2647 нафар (2017), тоҷикон. Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Хоҷақалъа обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
Гурӯҳ:Ҷамоати 50-солагии Тоҷикистон
Брэд Питт

**Вилям Брэдлӣ Питт** (англ. William Bradley Pitt; 18 декабри соли 1963, Шауни, Оклахома, ИМА), машҳур бо номи Брэд Питт (Brad Pitt) — ҳунарпеша, ҳунарпешаи телевизион, ҳунарпешаи кино, продюсери филм. Ҷоизадори «Глобуси тиллоӣ» соли 1995 ва «Оскар» соли 2014. Шавҳари собиқи ҳунарпешаи амрикои Анҷелина Ҷолӣ аст, 6 фарзандро ҳамроҳи Анҷелина Ҷолӣ ба парасторӣ гирифтааст.

## Пайванди беруна
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА‎
Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои ИМА‎
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи «Глобуси тиллоӣ»
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (мардон)-и ИМА
Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА
Гурӯҳ:Муделҳои ИМА
Заминларза дар Покистон (2008)

**Заминларза дар [[Покистон]] дар соли 2008-ум** - заминларза бо  қувваи 6.4, 29 октябри соли 2008, соати 04:09 -и вақти маҳаллӣ ба амал омад. Эписентраш дар 70 км аз Кветта (Белуҷистон) бо чуқурии 10 км. Дар натиҷа беш аз 139 кас вафот кард, ва 70 кас захмиӣ шуд.
## Шарҳ
Заминларза дар ноҳияи камаҳолинишине ба амал амал омада, бо ҳашт деҳаи дигар хароб ёфт. Хонаҳои маҳалҳо асосан аз гил сохта шуда буданд, ва дар натиҷа ҳамаи хонаҳо хароб гардиданд.

Шаҳри Кветта қариб ҳаматарафа дар натиҷаи заминларза дар соли 1935 хароб гардида буд.
## Нигаред
* Заминларза дар Кашмир (2005)

## Эзоҳ
## Сарчашма
* Аз Википедиаи Русӣ 

Гурӯҳ:Воқеаҳои 29 октябр
Гурӯҳ:2008 сол дар Покистон
Гурӯҳ:Воқеаҳо дар Покистон
Гурӯҳ:Воқеаҳои соли 2008
Гурӯҳ:Октябри 2008

Гурӯҳ:Заминларзаҳо дар Покистон
Гурӯҳ:Заминларзаҳо аз рӯи алифбо
Заминларза дар Кашмир (2005)

**Заминларза дар Кашмир** - 8 октябри соли 2005, соати 8:50 ба вақти Покистон ба амал омад. Эписентраш дар Кашмири Покистон ҷойгир буд, бо қувваи 7.6, ки бо қувваи заминларза дар Сан-Франсиско дар соли 1906 ба амал омада буд баробар буд.

Райони зарардида дар 95 км аз Исломобод воқеъ буд. Бо қаъри 10 км. 84 ҳаз. нафар дар натиҷаи заминларза вафот карданд, дар ҳиндустон бошад 1300 нафар.

Заминларза дар ҷанубу шимоли Покистон бисёр ҷойҳои аҳолинишинро хароб кард.

Заминларза дар Кашмир яке аз заминларзаҳои сахттарин дар давоми 100 соли охир дар Осиёи Ҷанубӣ ба ҳисоб меравад.

Бисёр давлатҳо ва организатсияқҳои ҷаҳон ба Покистон дар масалаи сару либос, хӯрока, пулӣ ва тиббӣ кумак мерасонданд. Яквақта ба регион аз тамоми сайёра командаҳои наҷотдиҳӣ бо сагҳои кобанда фиристода шуда буданд.

СММ 272 миллион доллари ИМАро ба зарардидагон ҷамъ карда, расонд.

Яке аз давлатҳои бисёркумаккунанда ин Куба буд, ки 729 духтурро расонд. Онҳо баъд аз панҷ рӯзи офат расиданд.
## Нигаред низ
* Заминларза дар Покистон (2008)
## Сарчашма
* Аз Википедиаи Русӣ

Гурӯҳ:Заминларзаҳо дар Покистон
Гурӯҳ:Покистон дар соли 2005
Гурӯҳ:Заминларзаҳо аз рӯи алифбо
Пахши мустақим

**Мустақим, мустақиман** (дар , дар ) — ин протсесси фиристодании сигнали телевизионӣ ё радиоӣ аз макони ба наворгирӣ ба рӯи экрани телевизионӣ ва ё садобарорҳои радиоӣ. Ё ин ки бо дигар номаш транслятсия дар айни замон.

## Нигаред
* Транслятсия

## Сарчашма
* Аз Википедиаи Русӣ

Гурӯҳ:Телевизион
Гурӯҳ:Радио
Амсила

thumb|250px|Ин амсилаи мошини ёрии тиббӣ
**Амсила** (*модел*; , аз  — «андоза, шабоҳат, намуна») — объекти навест, ки хосиятҳои асосӣ ва муҳимтарини объект, ҳодиса татқиқшавандаро инъикос менамояд.
Амсилаҳоро ба ду синфи калон ҷудо кардан мумкин аст: моддӣ ва иттилоотӣ.

**Амсилаҳои моддӣ** (ҷисмӣ, шайъӣ) хосиятҳои геометрӣ, физикӣ ва дигар хосиятҳои объектро дар шакли моддӣ (возеҳ) таҷассум менамоянд, яъне аз нав ба вуҷуд меоранд. Мисол: Амсилаи Замин, глобус мебошад.

**Амсилаҳои иттилоотӣ** обеъктҳо ва равандҳоро дар шакли тимсолҳо (образҳо) ё аломатҳо тасвир мекунад. Пас, амсилаҳои иттилоотиро,  дар навбати худ, ба амсилаҳои иттилоотии тимсолӣ ва амсилаҳои иттилоотии аломатӣ (рамзӣ) ҷудо кардан мумкин аст.

## Адабиёт
* *Неуймин Я. Г.* Модели в науке и технике. История, теория, и практика. Л., 1984
* *Штофф В. А.* О роли модели в познании Л., 1963
*  Электронная версия 2011 г.
* *Юдин А. Д.* Экстремальные модели в экономике. М., 1979

## Нигаред низ
* Амсилаи физикӣ

## Сарчашма
Википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Амсиласозӣ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои илмӣ
Овоздиҳии бевосита

**Овоздиҳии бевосита** -  яке аз воситаҳои амалӣ гардонидани усули демократии ҳуқуқи интихоботии шаҳрванд барои намояндаи худ ба мансаби Президент ё вакили халқ ба ҳайати мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ мебошад.
## Нигаред
* Овоздиҳии умумихалқӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Овоздиҳӣ
Гурӯҳ:Худидоракунӣ
Овоздиҳии кушод

**Овоздиҳии кушод** -  яке аз усулҳои низоми интихоботӣ ба шумор рафта, шаҳрванд ба таври ошкоро овози худро ба ин ё он номзади пешниҳодшуда медиҳад. Ин усули интихобот дар замони шӯравӣ то  қабули Конститутсияи соли 1936 Иттиҳоди Шӯравӣ ва Конститутсияи соли 1937 Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳангоми интихоби вакилон ба мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ ба таври васеъ истифода мешуд.
## Нигаред низ
* Овоздиҳии пинҳонӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Овоздиҳӣ
Гурӯҳ:Худидоракунӣ]
Варзиш ТВ

ТВ Варзиш (Варзиш HD/Sport HD) — шабакаи телевизионии давлатӣ, умумимиллию варзишии Тоҷикистон, ки аз 1 марти соли 2016 дар ҳудуди Тоҷикистон ба таври 24 соат, шабонарӯзӣ намоиш дода мешавад.
. ТВ Варзишро дар хориҷи Тоҷикистон бо ёрии телевизионҳои моҳворавӣ ва ё интернет тамошо кардан мумкин аст. Дар сомонаи расмии шабака низ тамошобинон метавонанд, барномаҳоро дар пахши зинда бо сифати HD тамошо намоянд. 

Тестҳои техникиаш аз 19 феврали соли 2016 бо моҳвораи Yahsat 1A (мавқеи корӣ 52,5°E) дар сифати HD, бе коддарорӣ, бо параметри: 11938 МГц, поляр. H, SR 27500, FEC.

Шабакаи телевизионии "ТВ Варзиш" ҳуқуқи пахшнамоии мусобиқаҳои ҷаҳониро мисли: Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022, Бозиҳои Тобистонаи Олимпии 2016, чемпионатҳои футболии қораӣ ва миллӣ, чун Премер-Лигаи Англия, Чемпионати Футболии Испания, Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА. Забони аслии телеканал — тоҷикӣ, як қисми барномаҳо бо забони русӣ барномарезӣ мешаванд.
 
Тамошобинони ТВ Варзиш зиёда аз 20 миллион нафарро ташкил медиҳанд, аз онҳо, 9 миллионаш аз Тоҷикистон ва бақияаш аз Афғонистон, Ӯзбекистон, Эрон, Русия ва  давлатҳои Аврупою ИМА мебошанд.

**cod bass**
in yahssat 2020
(20 20 AB EB CD 01 03 D1)

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии шабака

Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Душанбе
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон
Гурӯҳ:Шабакаҳои варзишӣ
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии русизабон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2016 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2016
Ҳамапурсӣ

**Овоздиҳии умумихалқӣ**, **ҳамапурсӣ**, **[[раъйпурсӣ]]**  — яке аз падидаҳои муҳими демократияи бевосита ба шумор рафта, оид ба масъалаҳои муҳими ҳаёти ҷамъиятию давлатӣ гузаронида мешавад. Овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) аз интихобот бо мавзӯи изҳори иродааш фарқ мекунад.

Мавзӯи овоздиҳии умумихалқӣ ягон номзад ва рӯйхати номзадҳо набуда, балки масъалаи муайянест, ки ба хотири он овоздиҳӣ гузаронида мешавад. Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон» муқаррар менамояд, ки қарорҳои бо овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) қабулшуда эътибори олии ҳуқуқӣ дошта, ба ҳеч гуна тасдиқшавӣ эҳтиёҷ надоранд ва иҷрои онҳо дар тамоми қаламрави Тоҷикистон ҳатмист.

Дар овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) оид ба масъалаҳои пешниҳодшуда шаҳрвандони ҶТ, ки синнашон ба 18 расидаасту мувофиқи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқи овоздиҳӣ доранд, иштирок карда метавонанд. Дар овоздиҳии умумихалқӣ шахсоне, ки суд онҳоро ғайри қобили амал донистааст ва ё бо ҳукми суд дар ҷойҳои маҳрумият аз озодӣ нигоҳ дошта мешаванд, ҳуқуқи иштирок кардан надоранд.

Шаҳрвандон дар овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) озодона, бевосита ва шахсан дар асосҳои баробар иштирок мекунанд. Овоздиҳии пинҳонии бавосита бо гирифтани варақа (бюллетен) сурат мегирад, назорат ба изҳори хоҳишу иродаи шаҳрвандон манъ аст.

Шаҳрвандон дар овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) дар маҳалли зисти доимӣ ва ё муваққатии худ иштирок мекунанд. Дар варақаи овоздиҳӣ масъалаҳои гузошташуда бо овоздиҳии «тарафдор» ва «муқобил» ифода ёфтааст.

Овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ)-ро Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин менамояд. Ташаббуси таклиф дар бораи гузаронидани овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) оид ба масъалаҳои муҳимми давлатӣ ва ҷамъиятӣ ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маҷлиси Олӣ ва аз се як ҳиссаи шумораи умумии аъзои Маҷлиси миллӣ ва ё на камтар аз се як ҳиссаи шумораи умумии вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар намудааст.

Овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) вобаста ба моҳияти масъалаҳо метавонад умумимиллӣ, яъне дар тамоми кишвар ё ин ки маҳаллӣ бошад, ки дар марзи муайяни воҳидҳои марзию маъмурӣ гузаронида мешавад.

Овоздиҳии умумихалқӣ (раъйпурсӣ) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон асосан 6 ноябри соли 1994 барои қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва тағйироту иловаҳо (26 сентябри соли 1999 ва 22 июни соли 2003) гузаронида шуд.

## Нигаред
* Овоздиҳии кушод
* Овоздиҳии пинҳонӣ
* Раъйпурсии конститутсионии Тоҷикистон (1999)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Овоздиҳӣ
Гурӯҳ:Худидоракунӣ
Овоздиҳӣ

**Овоздиҳӣ** — давраи ҷамъбастии интихобот буда, шаҳрванд бо гирифтани бюллетен ва ё истифодаи мошинаи овоздиҳӣ дар як вақт ва ё такроран ба амал мебарорад.

## Нигаред
* Овоздиҳии умумихалқӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Овоздиҳӣ
Гурӯҳ:Худидоракунӣ]
Овоздиҳии бавосита

**Овоздиҳии бавосита** - яке аз усулҳои интихоботӣ буда, дар Конститутсия ва қонунҳо оид ба интихобот муқаррар карда шудааст, ки шаҳрвандон метавонанд, ки ҳуқуқи интихоботии худро ба тарзи овоздиҳии бавосита амалӣ гардонанд. Ин тарзи овоздиҳӣ интихоботи бисёрзинагӣ номида мешавад. Дар интихоботи бисёрзинагӣ одатан фақат зинаҳои поёнии мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ аз тарафи интихобкунандагон мустақиман интихоб карда мешаванд. Зинаҳои болоӣ ва олии мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ бошанд, аз тарафи вакилони мақомоти поёнӣ пешбарӣ ва интихоб карда мешаванд. Масалан, аз чор се ҳиссаи аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси ҳуқуқи интихоботи бавосита аз тарафи вакилони халқи шаҳру ноҳияҳо, вилоятҳо бо овоздиҳии пинҳонӣ пешбарӣ ва интихоб карда мешаванд.
## Нигаред низ
* Овоздиҳии кушод

## Эзоҳ
   
А
358

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Овоздиҳӣ дар интихобот

**Овоздиҳӣ дар интихобот** -давраи ҷамъбастӣ оид ба тайёр ва гузаронидани интихоботи Раиси ҷумҳур  ва вакилон ба мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ буда, ба тариқи пинҳонӣ сурат мегирад.  Мувофиқи қонунгузории ҶТ оид ба интихоботи Раиси Ҷумҳур ва мақомоти намояндагии  ҳокимияти давлатӣ  овоздиҳӣ дар интихобот  рӯзи якшанбе (истироҳатӣ) аз соати 6 то 20 вақти маҳаллӣ дар қитъаҳои  интихоботӣ ба амал бароварда мешавад.

## Нигаред
* Овоздиҳӣ
* Овоздиҳии пинҳонӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Овоздиҳӣ
Гурӯҳ:Худидоракунӣ
Довуд

**Довуд** (, ) — подшоҳ ва пайёмбари банӣ Исроил, замони зиндагиашро ибтидои асри 11 — охири асри 10 то м., муддати умрашро аз 70 то 170 сол, замони подшоҳияшро 40 сол, зодгоҳашро байтуллаҳм ва мадфанашро дар байтулмуқаддас гуфтаанд. Номи Д. дар китобҳои Аҳди қадим 1023, Аҳди Ҷадид 59 ва қуръон 16 бор ёд шудааст.

## Таърих
Маълумоти маъхазҳои яҳудӣ, масеҳӣ ва исломӣ дар бораи Д. мутафовит аст. қиссаи Д. дар қуръон борҳо, гоҳе мухтасар ва гоҳе ба таври муфассал зикр шудааст. Сураи 38-уми қуръон (Сод) бинобар фарогирии муфассали қиссаи Д. бо номи сураи Д. низ ёд мешавад. Оятҳои қуръон ҳам бар рисолати паёмбарӣ ва ҳам подшоҳии Д. далолат доранд. қиссаву достонҳои яҳудӣ ва масеҳӣ дар бораи Д. ба бархе аз манбаъҳои таърихӣ ва тафсирии исломӣ, хусусан «қасасу-л-анбиё»-ҳо низ роҳ ёфтаанд. Тибқи ривоятҳои исломӣ, насаби Д. бо даҳ восита ба Яъқуб (а) ва аз тариқи Яъқуб ба Иброҳим (а) расида, ҳудуди 500 сол пас аз Мусо (а) ва 1200 сол пеш аз Исо (а) паёмбари банӣ Исроил шудааст. Тибқи маълумоти Ибни балхӣ («Форснома») ва қифтӣ («Таъриху-л-ҳукамо»), подшоҳии Д. бар канъониён ва нубувваташ дар аҳди кайқубод будааст. Забур ба вай нозил шудааст. Д. аввал шубон, ҷавони ҷасуру ҳалим ва найнавози моҳир буд. ӯ Ҷолут (дар «китоби муқаддас» ‒ Ҷолиаф) – душмани банӣ Исроилро, ки шоҳи онҳо Толут (Соул ё Шоул) дар амри ӯ оҷиз монда буд, бикушт. Сипас духтари Толутро ба занӣ гирифт ва баъди ӯ ба тахти шоҳӣ нишаст. Яке аз моҷароҳои маъруф дар зиндагии Д. дил бохтани ӯ ба битшабаъ ё басобиъ (вирсавия) – зани яке аз фармондеҳони сипоҳаш Уриё аст, ки дар маъхазҳои тоисломӣ ва исломӣ ба таври гуногун ёд шудааст. Тибқи ривоятҳои исломӣ, ҳар чанд Д. 99 зан ва канизаки зиёде дошт, Уриёро ба сафи пеши ҷанг фиристод, то ӯ кушта шуд ва битшабаъро ба занӣ гирифт. Аз ин зан Сулаймон таваллуд шуд, ки фарзанди хурди Д. буд. Саранҷом Худо тавбаи Д.-ро пазируфт. Носири Хусрав дар «Сафарнома» зимни тавсифи масҷиди байтулмуқаддас аз ду дари он бо номҳои бобурраҳма ва бобуттавба ёдовар шуда, гуфтааст, ки Худо тавбаи Д.-ро он ҷо пазируфт. Д. бо ҳусни лаҳн (хушовозӣ) ва нағмаи бисёр неку («нағмаи довудӣ») машҳур аст. ӯ нахустин касе ба шумор меравад, ки оҳанро мавриди истифода қарор додааст. Тибқи ривоятҳо, Д. аз Худо хост, ки қуте рӯзии ӯ кунад, ки бо дасти худ ҳосил карда бошад ва Худованд ӯро зиреҳсозӣ омӯхта, оҳанро дар дасташ чун хамир ё мум нарм гардонид. Чун аз подшоҳии Д. 12 сол гузашт, луқмон соҳиби ҳикмат шуда, 30 сол бо Д. буд ва шоҳиди ин ҳунари ӯ гашт. Саъдӣ ба ин нукта ишора кардааст:

Аз ин ҳунари Д. Ҷалолуддини балхӣ низ ёдовар шудааст: 
  

## Эзоҳ
  

## Адабиёт
*
Заминларза дар Шэнси (1556)

**[[Заминларза]]и  Бузурги Чин** () - дар провинсияи Шэнси 23 январи соли 1556 ба амал омад. Зиндагии беш аз 830 000 нафарро бурд - заминларзаи марговартарин дар таърихи одамизод аст.

## Нигаред
* Рӯйхати заминларзаҳо
## Сарчашма
* Аз Википедиаи Русӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Заминларзаҳо аз рӯи алифбо
Инвестор

**Инвестор**, сармоягузор — (аз калимаи лотинии - мепӯшонам) субъекти фаъолияти инвеститсионӣ, ки маблағҳои худ, маблағҳои қарзӣ ва ҷалбнамудаашро дар шакли инвеститсия амалӣ намуда, истифодаи мақсадноки онҳоро таъмин мегардонад. Ба ҳайси инвестор шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, давлатҳо ва ташкилотҳои байналмилалӣ баромад мекунанд.

## Нигаред низ
* Инвеститсия
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Молия
Иваз шудани молик

**Иваз шудани молик** — дар ҳуқуқи шаҳрвандӣ амалиёти асосии муносибатҳои байни шаҳрвандон, ки ба қатъи ҳуқуқи моликият аз ҷониби соҳибмулк ва ба шаҳрванди дигар гузаштани он вобаста аст.

Намудҳои иваз шудани молик: хариду фурӯш, мубодила, ҳадя ва қабули мерос. Усули асосии иваз шудани молик шартнома буда, аксари шартномаҳо ба тарзи шифоҳӣ баста мешаванд. Дар ҳолати аз андозаи музди меҳнати ҳадди ақал на камтар аз даҳ маротиба бештар будани нархи шартнома он бояд ба таври хаттӣ баста шавад. 

Қонун се намуди бидуни шартнома иваз шудани моликро пешбинӣ кардааст:

1. Реквизитсия (дар ҳолати фавқулода ба манфиати ҷомеа бо пардохти арзиши амвол).

2. Мусодира (ҳамчун чораи ҷазо).

3. Милликунонӣ (аз моликии шаҳрвандон ва ашхоси ҳуқуқӣ ба моликияти давлат табдил додани амвол).

Иваз шудани молик дар ҳуқуқи меҳнатӣ яке аз асосҳои бекор кардани шартномаи меҳнатӣ бо ташаббуси корфармо мебошад. Ҳангоми иваз шудани молики ташкилот, ҳамчунин аз нав ташкил (якҷоя, ҳамроҳ, ҷудо ва дигаргун) кардани он муносибатҳои меҳнатӣ бо розигии корманд идома дода мешаванд. Қонунгузории меҳнатӣ дар ин ҳолат маҳдудияти муайян ҷорӣ кардааст. Соҳибмулк (корфармои нав) метавонад бо ташаббуси худ шартномаи меҳнатиро танҳо бо роҳбарони ташкилот ва дигар кормандоне бекор намояд, ки вазифаи умумии идоракуниро дар ташкилот иҷро мекунанд. Ҳангоми қатъи шартнома бо роҳбари ташкилот ва кормандоне, ки вазифаи умумии идоракунии ташкилотро иҷро мекунанд, молики нав, вобаста ба иваз шудани молик, ӯҳдадор аст ба ҳар кадоми онҳо на камтар аз музди меҳнати шашмоҳа ҷубронпулӣ пардозад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Российское гражданское право / Под общей ред. Е. А. Суханова. М., 2015;
* Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 2016.
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқи шаҳрвандӣ
Изҳорот

**Изҳорот** — ахбори расмии мақомоти олии ҳокимияти давлатӣ, мақомоти
робитаи беруна ё ин ки ташкилотҳои байналхал қӣ оид ба вазъият дар ягон
соҳаи муносибатҳои байнидавлатй, натиҷаи гуфтушунидҳо, амалиётҳои
ҳарбии ҷорӣ ва ғ. мебошад. Изҳорот метавонад кӯтоҳ ё муфассал шуда,
рафти гуфтушуннд, мазмуни қарор ва шартҳои ноил гаштан ба қарорро
дар бар гирад. Масалан: Изҳороти Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикастон "Дар бораи истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон" аз 9 сентябри соли 1991 
## Нигаред низ
* Тоҷикистон
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Имзогузорӣ

**Имзогузорӣ** — ин шакли қатъии қабул кардани матни шартнома мебошад.
Дар вақти бастани шартномаҳои байналхалқӣ дар нусхаи аслии ба тарафҳо тааллукдопгга имзои шахсони ваколатдоршуда дар зери матни шартнома аз тарафи чап гузошта мешавад, дар шартномаҳои бисёртарафа бошад, номгузории тарафҳо ва имзоҳо одатан бо тартиби алифбо номбар карда мешаванд.
## Нигаред низ
* Имзо
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Имом (истилоҳ)

**Имом (истилоҳ)** ( - пешдаро) — пешво, пешрав, роҳбар.
 
1) роҳбари рӯҳонӣ дар дини ислом, мураббии мусулмонони гурӯҳ ё мазҳаби муайян;
 
2) сардори давлати теократии мусулмонӣ (халифа);
 
3) асосгузорони мазҳабҳои динии равияи суннӣ дар ислом;
 
4) пешвое, ки ба намозхонии мусулмонон дар масҷид роҳбарӣ мекунад.

Дар равияи шиъа имом сарвари олии диндорон ҳисоб меёбад ва принсипҳои асосии шиаро муайян мекунад. Дар исмоилия имом шахси муқаддаси соҳиби илми илоҳй эътироф шуда, муаллиму роҳбари мутлақи диндорон дониста мешавад. Алиилоҳиён, низориён ва дигар фирқаҳои шиа имомро чун авлиё мепарастанд.
## Донистаниҳо
Дар таърихи ислом Имоми Аъзам Абу Ҳанифа (арабӣ: الامام الاعظم) "Имоми Бузург" Нӯъмон бин Сабит Зута бин Моҳан(арабӣ: النعمان بن ثابت‎), машҳур бо номи Абу Ҳанифа, (арабӣ: أبو حنيفة‎) (699 — 767/ 80 — 148 ҳиҷрӣ) асосгузори мазҳаби Ҳанафӣ хидмати бузурге намудааст. Имрӯз аз байни аҳли (уммаи) ислом дар ҷаҳон, пайравони мазҳаби Ҳанафӣ аксариятро ташкил медиҳанд. Дар Тоҷикистон мазҳаби Ҳанафӣ равияи асосии аҳли мусулмонони суннӣ мебошад.
## Нигаред
*Имом
  

Гурӯҳ:Ислом
Гурӯҳ:Истилоҳи исломӣ‎
Овоздиҳӣ дар парлумон

**Овоздиҳӣ дар парлумон** -  яке аз воситаҳои ошкор намудани иродаи вакилони халқ оид ба  масъалаҳои муҳокима ва ҳалшуда дар мақомоти дахлдори намояндагии  ҳокимияти давлатӣ мебошад. Тарзи овоздиҳии парлумонӣ дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон»,  Дастури ҷаласаҳои якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Дастурҳои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим шудааст.

Овоздиҳӣ дар парлумон дар ду шакл сурат мегирад:

1) бо овоздиҳии кушод овоздиҳии кушод (бо даст бардоштан, аз ҷой хестан,  ном ба ном овоз додан ва ғайра). Овоздиҳии ҳар як узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ба атрофиён маълум мегардад.  Дар  замони  ҳозира парлумон  мошинаҳои  овоздиҳии электрониро истифода намуда, ҳангоми ҳисоб намудани  овози ҳар як овоздиҳанда (узви Маҷлиси миллӣ, вакили  Маҷлиси намояндагон) дар табло мафҳумҳои «тарафдор», «муқобил» ва «бетараф» сабт мешавад:

2) шакли дигари  овоздиҳии  парлумонӣ овоздиҳии пинҳонист овоздиҳии  пинҳонист.  Бо  ин тарзи овоздиҳӣ ҳар як овоздиҳанда мустақилона (дар хоначаҳои махсус таҷҳизонидашуда) бюллетени овоздиҳиро пур намуда, ба қуттии барои овоздиҳӣ муқарраршуда мепартояд. Агар барои овоздиҳии пинҳонӣ мошинаи овоздиҳии электронӣ истифода шавад, он гоҳ дар мошина қайди ном ба номи овоздиҳанда ҷой дода намешавад.
## Нигаред низ
* Овоздиҳии кушод
* Овоздиҳии пинҳонӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Интихобот
Гурӯҳ:Худидоракунӣ