open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сергей Собянин

**Сергей Семёнович Собянин** (21 июни 1958, деҳаи Няксимвол, ноҳияи Березовский, ОА Ханти-Мансийск, вилояти Тюмен, РСФСР, СССР) — арбоби давлатӣ ва сиёсии шӯравӣ ва рус. Мири Маскав аз 21 октябри соли 2010.

Ҳамчун яке аз раҳбарони ҳизби «Русияи ягона» маъруф аст, аз соли 2001 узви Шӯрои олии он, узви президиуми Шӯрои вилоятии ҳизби Маскав ва аз моҳи марти соли 2011 то моҳи декабри соли равон буд. 2012 роҳбарии шуъбаи Маскави «Русияи воҳид». Иҷрокунандаи вазифаи Шӯрои давлатии Федератсияи Русия, дараҷаи 1 (2006). Номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ.

Қаблан Собянин раиси шаҳри Когалим (1991—1993), раиси Думаи (парламент) округи Ханти-Мансийск даъвати II (1994—2000) буд. Дар моҳи январи соли 1996, мувофиқи вазифаи худ, ӯ узви Шӯрои Федератсия шуд, феврали соли 1996 — узви ва дар июли соли 1998 — раиси Кумитаи қонунгузории конститутсионӣ ва масъалаҳои судӣ-ҳуқуқӣ. Пас аз соли 2000 дар вазифаҳои губернатори вилояти Тюмен (2001—2005), роҳбари дастгоҳи президент Владимир Путин (2005—2008), роҳбари дастгоҳи ҳукумат бо рутбаи муовини сарвазири Федератсияи Русия (2008—2010). Дар интихоботи президентии соли 2008 ӯ ба ситоди интихоботии Дмитрий Медведев раҳбарӣ мекард.

21 октябри соли 2010 Сергей Собянин бо пешниҳоди Дмитрий Медведев бо раъйдиҳӣ дар Думаи шаҳри Маскав ба мақоми мири шаҳри Маскав тасвиб шуд ва 8 сентябри соли 2013 дар интихоботи пеш аз муҳлат 51,37 % дар даври якум овоз гирифта, ба ин мақом интихоб шуд.. 9 сентябри соли 2018 барои давраи сеюм дубора интихоб шуда, 70,17 % овоз гириф.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Номзадҳои улуми ҳуқуқшиносӣ
Русияи воҳид

**Русияи воҳид** () — ҳизби сиёсии Русия. Калонтарин ҳизб, ки 1 декабри соли 2001 таъсис дода шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Русия
Пётр Чудинов

**Пётр Константинович Чудинов** ()&nbsp;— заминшиносу палеонтологи советӣ буд; таҳқиқотчии ҳайвоноти аррапуштдори рӯизаминии (махсусан ҳайвоноти Очёр) давраи Перм буд. Иштирокчии Ҷанги ҷаҳонии дувум буд. Падари нависандаи Елена Чудинова аст.

## Зиндагинома

## Эҷодиёт
* 1957 — Котилозавры из верхнепермских красноцветных отложений Приуралья.
* 1983 — Ранние терапсиды.
* 1987 — Иван Антонович Ефремов.

## Адабиёт

## Хотираҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
Зелёний Луг (н. Алокӯл)

**Зелёный Луг** () — деҳаи барҳам дода шуда, дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Қарабулоқ (ноҳияи Алокӯл)

**Қарабулоқ** () — маҳалли аҳолинишин (деҳа) дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Михаил Каменский

**Михаил Давидович Каменский** (*насаби ҳақиқӣ* Эйдис; 1889-1963) — арбоби давлатӣ ва ҳизбии шӯравӣ, котиби якуми кумитаи вилоятии РКП(б)-и Вилояти Мухтори Қирғизистон — Қаро-Қирғизистон (1924-1925).

## Зиндагинома
Дар Шпол, губернияи Киев таваллуд шудааст. Аъзои РСДРП аз соли 1908.

Соли 1918 дар Одесса пинҳонӣ кор мекард. Дар соли 1919 дар ЧК-и вилоятии Одесса, баъд дар кори сиёсӣ дар Армияи Сурх хидмат кардааст. Соли 1921 дар Фронти Ҷанубӣ ярадор шуда, дар госпитал табобат мегирад (1921—1922).

Аз октябри соли 1922 — мудири шуъбаи ташкилии комитети губернияи РКП (б) Томск.

Аз июн то октябри соли 1924 — мудири шуъбаи ташкилии комитети вилоятии ҲК(б) Фарғонаи Туркистон.

Дар моҳҳои июн—ноябри соли 1924 — мудири шуъбаи ташкилии комитети ҳизбии вилоятии Фарғонаи Туркистон.

Аз 18 октябри соли 1924 то 23 марти соли 1925 — котиби якуми бюрои муваққатии вилоятии РКП(б) Қара-Қирғизистон.

Аз 5 ноябри соли 1924 то марти соли 1925 расман котиби дуюми бюрои ташкилоти ҳизби Қара-Қирғизистонро (1 — Ю. Абдрахмонов), дар ҳақиқат котиби якумро иҷро мекард.

Аз 27 март то 17 августи соли 1925 — котиби якуми комитети вилоятии РКП(б) — Қаро-Қирғизистон — Вилояти Автономии Кирғизистон.

Соли 1926 курсҳои марксизм-ленинизмро хатм кард.

Солзои 1925—1941 дар ташкилотҳои ҳизбии вилоятҳои Кавкази Шимолӣ, Чеченистон, Саратов ва Ярославл кор кардааст. Сардори Саридораи Комиссариати Халқии замин.

Солҳои 1941—1944 директори истгоҳи машина-трактории Краснореченски вилояти Фрунзе буд.

Дар соли 1945 ӯро сардори шуъбаи иқтисодиёти Вазорати хоҷагии қишлоқи СССР таъйин карданд.

## Пайвандҳо

* *Ярков А.* Евреи в Кыргызстане. — Бишкек, 2002.
* «Кыргызстан» улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 −9

Гурӯҳ:Ходимони давлатии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Инқилобгарони Русия
Гурӯҳ:Даргузаштагони Маскав
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1963
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Соли 1889
Ҷозеф Грималди

**Ҷозеф Грималди** (; ) — ҳунарпеша, масхарабози инглис.

## Зиндагинома
Аз дусолагӣ дар намоишҳои театрҳои «Дурури-Лейн» ва «Сэдлерс-Уэлл»-и Лондон ширкат кардааст. Солҳои 1806—1923 дар театри «Ковен-Гарден» кор кард. Ӯ бо тавъам кардани бадеҳагӯию ширинкории мазҳакаҳои дел-арте бо мазҳакаи драматикӣ дар силки масхарабозӣ равияи ҷадиде ба вуҷуд овард. Бидуни ниқоб ва ҳадди ақалли грим нақш мебозид, ки театрӣ будани персонажҳои ӯро огоҳона таъкид мекард. Ҳунарнамоиҳои Ҷозеф Грималди, ки аз табъи равшан, самимият, тобнокӣ ва баёни ҷаззобу шево саршор буданд, бо маҳбубияти бузурги бинандагон истиқбол мешуданд. Соли 1823 фаъолияти эҷодии хешро қатъ намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Хоченко Е. Г. Великие романтические зрелища. М., 1996.
Томас Ҳилл Грин

**То́мас Ҳилл Грин** (; ) — файласуфи ҳегелгарои инглис, идеологи сосиал-либерализм.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Оксфорд (1859), устоди улуми фалсафӣ, профессори донишгоҳи мазкур (аз 1878). Аз фанҳои диншиносӣ, ахлоқ, фалсафаи сиёсат ва назарияи маърифат дарс медод. Дар ҳаёти сиёсии кишвар фаъолона ширкат меварзид ва узви маҳфилҳои сиёсӣ буд. Ҳангоми муҳокимаи қонун дар бораи ислоҳот дар парлумони Англия ақидаи баробарии ҳама шаҳрвандонро дар назди қонун, ҳатто онҳоеро, ки аз моликият маҳрум буданд, тарғибу ташвиқ мекард. Ҷонибдори ба имзо расидани чунин шартномаи ҷамъиятие буд, ки дар он ҳама табақаҳои иҷтимоӣ ҳуқуқи баробар дошта бошанд ва низоми ҷомеа бояд танҳо либералӣ, яъне тобеи қонун бошад. Ин ақидаҳои Томас Ҳилл Грин ба ҳайси асосҳои фалсафаи сиёсии ҳизби либералӣ пазируфта шуд.

Муҳтавои фалсафаи сиёсии Томас Ҳилл Гринро сотсиал-либерализм ташкил медиҳад, ки дар он фардият дар ҷойи аввал қарор дорад. Бо вуҷуди ин Томас Ҳилл Грин таъкид менамуд, ки фард ҷузъи ҷомеа аст, бинобар ин шахс наметавонад аз ҷомеа ҷудо бошад ва низ дар назди ҷомеа уҳдадорӣ дошта, онро бояд бе каму кост иҷро намояд. Ақидаҳои Томас Ҳилл Грин дар давраи саноатишавии Англия, ки нобаробариҳои иҷтимою иқтисодӣ боиси қашшоқию бемориҳо ва истисмори инсон гардида буд, ташаккул ёфтаанд. Томас Ҳилл Грин тарғибгари баробарии имкониятҳо барои инкишофи ҳар як шахс буд. Ӯ ақидаҳои пешқадами либералиеро ҷонибдорӣ мекард, ки дар Англия пайрави зиёд ёфта, ҷойгузини арзишҳои либералии классикӣ гашт ва тибқи онҳо давлат ба мардум кафолати ҳуқуқӣ медод. Томас Ҳилл Грин ба мисли марксистон ҷомеаи ормониро ҷомеае мешуморид, ки дар он муборизаи синфӣ вуҷуд надошта бошад. Чунин ҷомеа, ба қавли ӯ, ба туфайли бозори озоди иқтисодӣ пайдо мешавад. Ақидаҳои Томас Ҳилл Грин илҳомбахши идеологҳои либералии Англия дар таҳияи лоиҳаи давлати иҷтимоӣ гардиданд.

Томас Ҳилл Грин дар метафизика ҷонибдори «воқеияти мутлақ» буд, ки тибқи он ҳар як фард мафҳуми мантиқист. Шуури инсон бахше аз «шуури куллӣ» буда, ба ҳеч ваҷҳ наметавонад аз ҳеч пайдо шавад. Томас Ҳилл Грин ба танқиди позитивизм пардохта, таъкид мекард: табиат низоми устувори макониву замонӣ ва мантиқиеро тақозо менамояд, ки манбаи он танҳо ақли инсонӣ шуда метавонад. Ақл умуман маҳсули табиат набуда, балки манбаъ ва созандаи он аст ва маърифати олам ҳамон вақт ба инсон муяссар мегардад, ки агар ӯ ба мабдаи ақлонӣ ё «асли рӯҳонии табиӣ»-и ҷавобгӯи талаботаш пайравӣ намояд. Ҳаёти хуш амалишавии имкониятҳои инсонӣ ва бозгашт ба «Ман»-и ҳақиқӣ мебошад. Неруи чунин «Ман» ба таъмини талаботи рӯзмарра нигаронида нашуда, балки ба неъматҳое мутаваҷҷеҳ аст, ки ақл онҳоро бинобар арзиши воло ва қадру қимати баландашон пазируфтааст. Асоси масъулияти сиёсиро мувофиқи ақидаи Томас Ҳилл Грин «иродаи умум» ташкил мекунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Богомолов А. С. Английская буржуазная философия ХХ века. М., 1973;
* Бальтазар Н., Дебольский Н. Томас Ҳилл Грин, Яковенко Б. В. Метафизика на рубеже эпох: Лёвенская школа. Томас Хилл Грин. Джосайя Ройс. М., 2007. Р. Назаров.
Кӯктума (истгоҳ)

**Коктума** () — маҳалли аҳолинишин (деҳа) дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Биржаи фондии Лондон

**Биржаи фондии Лондон** (англ. London Stock Exchange) — яке аз биржаҳои кӯҳнатарини Аврупо ва яке аз бозорҳои машҳуртарини коғазҳои қиматнок аст. Биржаи Лондон худ ҷамъияти саҳҳомӣ мебошад, саҳмияҳои он дар худи он гардиш доранд.

## Таърих
Расман биржаи Лондон дар соли 1801 таъсис дода шудааст, вале таърихи аслии савдои коғазҳои қиматно дар Англия дар асри XVI оғоз ёфтааст. Бидуни доштани имконияти маблағгузории сафарҳои гаронбаҳои худ ба Чин аз ҳисоби сармояи худ, ширкатҳои англисӣ, бо пайгирии модели монанд дар Антверпен, тиллоро ба ҳисоби қисми фоидаи ояндаи ширкат ҷамъ меоварданд.

Дар соли 1687 понздаҳ ширкатҳо бо коғазҳои қиматноки худ дар Лондон савдо мекарданд. Дар соли 1695 онҳо аллакай тақрибан 150 ширкат буданд. Дар натиҷа қисми ин саҳмияҳо фаъолона савдо мешуданд, ширкатҳои зиёд қобилияти ҳаёти худро гум карданд. Пуфаки англисии IPO-и солҳои 1690-умро бо пуфаки доткомҳои солҳои 1990-ум муқоиса мекунанд.

Индекси асосии биржаи фондии Лондон FTSE100 мебошад, ки 3 январи соли 1984 оғоз дода шудааст. Он садаи аввалини ширкатҳоро бо капитализатсияи бештар ҷамъ меоавард, ки дар биржаи фондии Лондон гардиш доранд.
Дар соли 2020 даромади умумии биржаи фондии Лондое £2124 миллионро ташкил дод (дар соли 2019 £2056 миллион). Ба биржаи фондии Лондон то 2021 сол тақрибан 50%-и савдои байналхалқии саҳмияҳо рост меомад. Дар соли 2021 гардиши миёнаи ҳаррӯза дар биржаи фондии Лондон €8,6 млрдро ташкил дод.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Молия
Ишқи озод

**Ишқи озод** () — як ҷунбиши иҷтимоӣ аст, ки издивоҷро (хусусан барои алоқаи ҷинсӣ) рад мекунад, ва онро навъе аз асорати иҷтимоӣ ва молӣ медонад. Ҳадафи аввалияи ҷунбиши ишқи озод ҷудоии ҳукумат аз масоили ҷинсии беиздивоҷ, контроли тавлид ва робитаи ҷинсӣ буд. Ишқи озод иддао мекунад, ки чунин масоил танҳо ба афроди даргири он рабт дорад ва на шахси дигаре. Дар асри 20 афроди гурӯҳи хиппи аз он истифода ва ҳимоят мекарданд ва сабаби асосии паҳни он гаштанд, ки ҳозир ба тамоми ҷуфтҳои ҷавон муносиб аст. Зоҳиран, пайравони дини Маздак дар Эрон пеш аз ислом низ аз навъи ишқи озод ҳимоят мекарданд. Ишқи озод на танҳо бо ҳаёти ҷинсӣ маҳдуд мешавад, балки боз мегӯяд, ки:

* шахс ҳеч коре намекунанд, ки метавонад ба озодии шахси дигар осеб расонад;
* шахс ба озодии шахси дигар зиён намерасонад;
* рашк, чун ҳиссиёт ба соҳибият нисбат ба шарик ё баданаш, ғайри қобили қабул аст

## Эзоҳ

*

## Эзоҳ

* Аз википедиаи форсӣ

Гурӯҳ:Ишқи озод
Маҳсули ҳаддиақалии қобили ҳаёт

**Каминаи маҳсули пазируфтанӣ** ё **маҳсули ҳаддиақалии қобили ҳаёт** (, MVP) — маҳсулоте, ки дорои функсияҳои минималӣ, вале барои қонеъгардонии истеъмолкунандагон кофӣ мебошад. Вазифаи асосӣ — гирифтани нуқтаи назар барои ташаккули назарияҳои рушди баъдинаи маҳсулот аст.
 
Диққатдиҳӣ ба барориши MVP маънои онро дорад, ки коркардкунандагон иҷрокунии кори дурудароз ва (дар оқибат) нолозимиро намехоҳанд. Ҷамъоварии маълумот аз MVP бештар нисбати коркарди маҳсулот бо миқдори зиёди функсияҳо арзонтар аст. Ин барои камкунии хароҷотҳо ва хатарҳо имкон медиҳад, ки агар маҳсулот кор накунад, масалан, аз сабаби фарзияҳои нодуруст. Мавчудият MVP дар ширкат яке аз ҷалбкунии маблағгузории венчурӣ мебошад.
 
Истилоҳот аз ҷониби Фрэнк Робинсон тақрибан дар соли 2001 фикр карда ва муайян карда шудааст, аз ҷониби Стив Бланк ва Эрик Рис маъруф гардонида шудааст. Ҳамчунин гузаронидани таҳлили пешакии бозорро дарбар дошта метавонад.
 
Чӣ тавре ки MVP бизнес-модели гумоншавнадаро барои мизоҷон барои дидани он, ки бозор чӣ тавр муносибат мекунад, таҳлил мекунад, он махсусан барои ширкатҳои нав / оғозкунанда, ки муайянкунини дар куҷо мавҷуд будани имкониятҳои эҳтимолиро ҷустуҷӯ мекунанд, на иҷроиши бизнес-модели қаблан омодагардидаи изолятсиягардидаро, муфид аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ
Ҳасад

**Ҳасад** (), **ҳасодат** () — эҳсосест, ки ҳангоми камбуд нисбат ба вежагӣ, дастовард ё доштаҳои бартари фарде дигар рӯй медиҳад ва фарди ҳасуд ё мехоҳад, ки онро дошта бошад, ё он ки мехоҳад дигаре онро надошта бошад.

## Нигаред низ
* Рашк

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳиссиёт
Туннел

[мини|[Нақби Истиқлол]]
**Туннел** (), **нақб** — иншооти зеризаминӣ ё худ зериобиест барои ҳаракати нақлиёт, дигар кардани масири об, гузаронидани коммуникатсияҳо ва ғайра. Андозаи туннел ба таъйиноти он ва шароити топографӣ, геологӣ, иқлимии маҳал вобаста аст. Нахустин туннели киштигард (тақрибан 160 м) дар Франсия (охири асри 17) ва аввалин туннели роҳи охири (тақрибан 1190 м) дар Бритониёи Кабир (1826—1830) сохта шуда буд.

Дар Тоҷикистон бо мақсади обёрӣ намудани заминҳои бекорхобидаи дашти Данғара туннели Данғара (дарозиаш тақрибан 13500 м) ба истифода дода шуд (1986), ки яке аз калонтарин туннелҳои мамлакат ба ҳисоб меравад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Нисо Муҳаммадҷонова

**Нисо Муҳаммадҷонова** (*Нисо (Надежда) Мамадҷонова*; ) — ҳунарпешаи театру синамо, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2008).

## Зиндагинома
Нисо Муҳаммадҷонова 24 июни соли 1946 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ дар оилаи колхозчӣ ба дунё омадааст. Соли 1947 падараш аз олам чашм мепӯшад. Мактаби умумии 8-соларо дар ноҳияи Рӯдакӣ хатм мекунад ва қобилияти баланди мусиқӣ доштан сабаб мешавад, ки соли 1960 ба омӯзишгоҳи мусиқӣ дохил шавад.
Ба таври тасодуфӣ Убайдулло Раҷаб боис мешавад, ки Нисо Муҳаммадҷонова аз омӯзишгоҳи мусиқӣ ба студияи назди Театри Лоҳутӣ мегузарад. Аз соли 1964 корро дар театр шурӯъ мекунад.

## Театр
Дар зиёда аз сад намоишномаҳои Театри Лоҳутӣ баҳри дар назари бинанда ба ҷилва овардани хулқу атвори қаҳрамононаш ранҷ кашид ва комгор гардид: «Хизматгори ду хоҷа», «Садо аз тобут», «Фарёди ишқ», «Охирин арӯси амиралмӯъминин», «Шаби гирифтани моҳ», «Медея», «Хатро ман навишта будам», «Авлиё ва осӣ», «Сарбозони инқилоб», «Шоҳ Исмоили Сомонӣ», «Саид», «Интизорӣ», «Хонадони Бернар», «Дилҳои сӯзон», «Рустам ва Суҳроб», «Корвони бахт», «Беватан» номгӯи чанде аз ин намоишномаҳост.

## Садогузорӣ
Дар дубляжи беш аз панҷсад филм ба забони тоҷикӣ иштирок кардааст.

## Синамо
Дар чанд филми тоҷикии киностудияи Тоҷикфилм, аз ҷумла «Нишони зиндагӣ», «Пой дар гил», «Сафари ҳавоӣ», «Хушдоманҳо ва ё ман на манам», «Автобус» ва «Парвоз» нақш офаридааст.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Шараф» сарфароз гардидааст.
## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои киностудияи “Тоҷикфилм”
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
Эҳсос

**Эҳсос** () ё **суҳиш** () — дар луғат, калима маънои кашф кардан, омӯхтан ва фаҳмидани чизеро бо яке аз ҳиссиёт мебошад ва дар равоншиносӣ, таъсири моддии инъикоскунандаи равонӣ (физикӣ) дорад, ки асоси ҳама дарк аст.

Ин калима бори аввал дар забони англисӣ барои тавсифи эҳсоси ҷисмонии ламс ё тавассути таҷриба ё дарк истифода шудааст. Дар лотинӣ эҳсос маънои шунидан ё бӯй карданро дорад. Дар равоншиносӣ ин калима маъмулан барои огоҳии зеҳнии таҷриба аз эҳсосот ба кор меравад.
мини| 6 эҳсосоти асосии инсон
Эҳсосот инчунин метавонад забони бадан ҳисобида шавад; Ин маънои онро дорад, ки эҳсос чизест, ки дар бадан рӯҳ медиҳад ва фикрро метавон забони мағз ҳисобид. Шумо ҳатто метавонед дар бадани худ вазъияти эмотсионалӣ эҷод кунед, то дар бораи он фикр кунед, ки онро воқеан аз сар нагузаронед. Масалан, инсон вақте вожаи издивоҷро мешунавад, хотираҳои талоқро ба ёд меорад ва дарки манфӣ дорад ва аз рӯи табиаташ эҳсоси ғазаб, ғамгинӣ ва ҳолати хашмгинӣ ё гиря дорад. — ба ӯ даст дода мешавад.

Аммо як нафари дигар ваќте вожаи издивоҷро мешунавад, ба ёдаш шарик ва ҳамсараш, ки ҳанӯз бо ӯ аст, ба ёд меорад ва дар зеҳну танаш хотираҳои шодмон ва айёми сафар ва эҳсосоти неке чун фазилат, шодӣ ва умедро бедор мекунад.

Раҳоӣ аз эҳсосоти манфӣ, фишоровар ва афсурдагӣ эҳсоси ғамгинӣ, шинохту номгузорӣ, дарки табиати онҳо, дар бораи онҳо бо шахси боваринок ё дӯсти наздик ва ё диндорон аз тариқи розҳо ва ниёзҳо гуфтан қудрати онҳоро коҳиш медиҳад.

## Эзоҳ
Ҳушёрӣ

**Ҳушёрӣ** — тавре ки Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ муайян кардааст — худдории доимӣ аз машрубот ва дигар моддаҳои психоактивӣ мебошад

*Ҳушёрӣ ба маънои маҷозӣ маънои бо* ақли солим аз худфиребӣ, иллюзияҳо («ҳушёрӣ дар фикркунӣ», «ҳушёрии ақл») озод будан аст   .

## Мубориза бо майзадагӣ

### Дар СССР
[рост|мини| Маркаи почтаи [Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР 1985 «Ҳушёрӣ — меъёри ҳаёт».]]
Дар Русия борҳо маъракаҳои ҷамъиятӣ ва давлатӣ барои мубориза барои ҳушёрӣ ба вуҷуд омадаанд. Аввалин маъракаи муборизаи зидди майзадагй дар СССР дар соли 1958 бо карори КМ КПСС ва Ҳукумати Советӣ «Дар бораи пурзур намудани мубориза ба муқобили бадмастӣ ва ба тартиб андохтани кор дар савдои нӯшокиҳои спиртӣ» cap шуда буд.  . Маъракаи навбатии зидди майзадагӣ соли 1972 бо қарори Совети Вазирони СССР «Дар бораи чораҳои пурзур намудани мубориза ба муқобили бадмастӣ ва майзадагӣ» cap шуда буд.  

Маъруфтарин маъракаи зидди майзадагии Михаил Горбачёв буд . 7 май соли 1985 КМ КПСС «Дар бораи чораҳои бартараф намудани бадмастӣ ва майзадагӣ» ва Совети Вазирони СССР «Дар бораи чораҳои барҳам додани бадмастӣ ва майзадагӣ, барҳам додани майпарастӣ» қабул карда шуданд, ки тамоми ҳизб, органҳои маъмурӣ ва қонунбарор вазифадор кард, ки муборизаро ба муқобили бадмастӣ ва майзадагӣ қатъиян ва дар ҳама ҷо пурзур намоянд. Маъракаи расман ба қайд гирифташуда фурӯши машруботи спиртӣ ба ҳар сари аҳолӣ дар солҳои 1985-1987 беш аз 2,5 маротиба коҳиш ёфт, таваллуднокӣ ва фавт коҳиш ёфт, давомнокии умри мардон 2,6 сол афзоиш ёфт ва дар тамоми таърихи Русия ба ҳадди максималӣ расид, ҷинояти умумиро ба таври назаррас коҳиш дод  . Дар оянда маъракаи зидди майзадагӣ барбод рафт, вале дар баробари ин ташкилоти чамъиятии «Иттифоқи мубориза барои ҳушёрии халқ» ташкил карда шуд.

### Дар ислом
Ислом истифодаи ҳар гуна маводи масткунандаро дар ҳар миқдор манъ кардааст   . Аз нуқтаи назари Ислом, машрубот мисли дигар маводи масткунанда, аз ҷумла маводи мухаддир ҳаром аст.

Ҳар гуна доруи масткунанда дар арабӣ Ҳамр номида мешавад ва барои мусалмонон комилан ҳаром аст  . Аз ҷумла, Муҳаммад (с) «бо мақсадҳои табобатӣ истеъмоли машруботро, ҳар қадар фаврӣ ва зарурӣ бошад, маъқул намедонист»  . Дар Қуръон чанд ояте омадааст, ки ба зарар ва ҷоиз будани моддаҳои масткунанда ишора мекунанд.

Туро аз шароб ва қимор савол мекунанд. Бигӯ: «Дар ин ҳарду гуноҳи калон ва барои мардум нафъҳост ва (лекин) гуноҳи ин ҳарду аз фоидаи ин ду калонтар аст». Ва туро савол мекунанд, ки чӣ чизро нафақа кунанд? Бигӯ: «Зиёдатиро», ҳамчунин Аллоҳ барои шумо оятҳои Худро баён мекунад бошад, ки шумо андеша кунед, (Қуръон 2:219)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мубориза бо майзадагӣ
Феҳристи президентҳои Сингапур

**Президенти Ҷумҳурии Сингапур** (англ. *President of the Republic of Singapore*, чинӣ:新加坡 共和国 总统, томилӣ: சிங்கப்பூர் குடியரசின் தலைவர்) — сарвари  Сингапур. Пеш аз ислоҳоти соли 1991, президентро парлумон таъйин мекард ва як шахсияти хусусан маросимӣ буд. Дар айни замон ӯ дар масъалаҳои молиявӣ ва кадрӣ салоҳият дорад .
[thumb|[Ҳалима Яъқуб حليمة نت يعقوب(тав. 23.07.1954) Президенти Ҷумҳурии Сингапур (14.09.2017 - 13.14.09.2023)]]

## Феҳристи президентҳо
Дар феҳрист аз рӯи тартиби хронологӣ ҳамаи президентҳои Ҷумҳурии Сингапур аз замони таъсисаш дар соли 1965, инчунин онҳое, ки дар вазифаи президент кор кардаанд, оварда шудаанд. Санаи оғоз ва анҷоми давраи президентии ҷорӣ ва давомнокии он бо рӯзҳо оварда шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Сингапур
Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо
Худфиребӣ

**Худфиребӣ** – ин раванди ба худ фикрҳоеро ҷорӣ кардан аст, ки ба воқеият мувофиқат намекунанд. Ин падидаи психологӣ метавонад як шакли ҳимояи равонии шахс бошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷамъиятшиносӣ
Давлаталӣ Давлатзода

**Давлаталӣ Давлатзода** (*Давлатов Давлаталӣ Раҷабалиевич*; 2 феврали 1947, деҳаи Ҷӯйбодом, ноҳияи Ленин, ҶШС Тоҷикистон) — шарқшинос, номзади илмҳои таърих (1976), сиёсатмадор ва яке аз бунёнгузорони ҲХДТ.

## Зиндагинома
Давлаталӣ Давлатзода 2 феврали 1947, деҳаи Ҷӯйбодоми ноҳияи Ленин ба дунё омадааст. Мактаби миёнаро бо медали тило, бахши арабии факултети забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро (1968) бо ихтисоси шарқшинос хатм кардааст.

## Корнома
* 1968—1974 — тарҷумон дар Сурия ва Миср.
* 1974—1989 — ходими илмии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон, ҳамзамон — аспиранти Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС, омӯзгори Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон.
* 1989—1991 — дастгоҳи КМ Ҳизби Коммунисти Тоҷикистон.
* 1991—1993 — муовини мудири шуъбаи робитаҳои байналмилалии Дастгоҳи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 1993—1995 — котиби матбуотии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 1995 — мушовири давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ. Ҳамзамон, аз 20 феврали соли 1998 — мудири шуъбаи робита бо ҷомеа, иттилоот ва фарҳанги Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 1995-2004 — вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 2001—2004 — раиси фраксияи Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон дар Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 2004—2010 — муовини аввали раиси Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон (ҲХДТ).
* 2010—2015 — вакили Маҷлиси намояндагони Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Аз соли 2016 — муовини раиси Шӯрои собиқадорони Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон.

## Осор
* Давлаталӣ Давлатзода. Мусулмонон: Таърихи воқеии инкишоф ва таназзул — Душанбе: ЭР Граф, 2017. — 520 с.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Александр Градский

**Алекса́ндр Бори́сович Гра́дский** (дар хурдсолӣ **Фра́дкин**; ) — овозхон, навозандаи чанд соз, таронасаро, шоир ва оҳангсози аҳли Русия, роҳбари бадеии театри «Градский Холл» (2014—2021). Ходими шоистаи ҳунари Федератсияи Русия (1997). Барандаи Ҷоизаи давлатии Федератсияи Русия (1999). Ҳунарпешаи мардумии Федератсияи Русия (1999). Ҳунарпешаи мардумии Ҷумҳурии Молдовии Нистрения (2014). Яке аз асосгузорони роки Русия.

## Зиндагинома
3 ноябри соли 1949 дар Копейски вилояти Челябинск ба дунё омадааст. Падараша Борис Абрамович Фрадкин, муҳандис-механик, зодаи Харков, соли 1941 ҳамроҳи волидонаш ба Челябинск тахлия шудааст. Дар соли 1957, хонавода ба Маскав кӯчиданд. Модараш, хатмкардаи ГИТИС Тамара Павловна Градская (1928—1963) таъсири зиёде бар пешрафт мусиқидони оянда гузошт. Ӯ то 14-солагӣ номи хонаводагии падараш (*Фрадкин*)-ро дошт, номи хонаводагии «Градский» билофосила пас аз марг модараш дар сол 1963 ба ёди ӯ гирифта шуд. Ӯ чандин сол бо модарбузург Градская (Павлова) Мария Ивановна дар рустои Расторгевои ноҳияи Ленини вилояти Маскав зиндагӣ кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XXI
Гурӯҳ:Оҳангсозони Русия
Гурӯҳ:Оҳангсозони ИҶШС
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Овозхонҳои Русия
Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо
Ҷорҷ Грин

**Ҷорҷ Грин** (; ) —  ва и бритониёӣ. Асосгузори мактаби физикаи риёзӣ дар Кембриҷ.

## Таҳқиқот
Таҳқиқоти бунёдиаш ба соҳаи физикаи риёзӣ оиданд. Ҷорҷ Грин дар асараш «Таҷрибаи истифодаи таҳлили математикӣ дар назарияи барқият ва магнетизм» (1828) мафҳум ва истилоҳи «потенсиал», таносуби интегралҳо аз рӯи ҳаҷм ва сатҳ, дар асоси таносуби кашфкардааш ҳолати хусусии функсияро, ки тасаввури таҳлилии ҳалли ҳамаи масъалаҳои физикаи риёзӣ ба он вобастаанд (Функсияи Грин), муайян кардааст. Дар физикаи риёзӣ корҳои илмии Ҷорҷ Грин дар бораи инъикос ва шикасти рӯшноӣ дар муҳитҳои кристаллӣ аҳаммияти хос дошта, тавассути онҳо ӯ бар асоси қонуни бақои энергия муодилаҳои асосии назарияи чандириятро кашф кардааст. Ҷорҷ Грин аввалин риёзидон буд, ки Англияро бо таҳлили риёзии Аврупо шинос намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Георгий Гринберг

**Георгий Абрамович Гринберг** () — и шӯравӣ, узви вобастаи АИ ИҶШС (1946).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишкадаи техникии Петроград (1923). Солҳои 1919-30 дар Институти давлатии рентген ва радиошиносӣ ва Институти физикаю техника кор мекард. Солҳои 1930-36 корманди Институти электрофизика, ҳамзамон солҳои 1929-41 корманди заводи «Светлана», 1924-35 омӯзгори Институти политехникии Ленинград буд (аз соли 1930 профессори). Аз соли 1941 дар Институти физика ва техникаи АИ ИҶШС кор мекард. Асосан оид ба электроникаи назариявӣ, назарияи паҳншавии мавҷҳои электромагнитӣ, физикаи риёзӣ, назарияи чандирият таҳқиқоти илмӣ анҷом додааст. Георгий Гринберг солҳои 1942-43 назарияи умумии таъсири муттамаркази майдонҳои электрӣ ва магнитиро таҳия кардааст. Назарияи тағйирёбӣ (рефраксия)-и соҳилиро пешниҳод карда, муаммои паҳншавии мавҷҳои радиоро дар атмосфераи ғайриякҷинса омӯхтааст. Усули ҳалли чандин масъалаҳои физикаи риёзиро кашф кардааст.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1949). Бо ордени Ленин ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Пол Грингард

**Пол Гри́нгард** (; ) — пайзистшиноси амрикоӣ.

## Зиндагинома
Баъди хатми Коллеҷи Гамилтон (1948) ба омӯзиши биофизика пардохт. Дар озмоишгоҳҳои олимони машҳур Холден Кеффер, Алан Хоҷкин пажӯҳишҳо анҷом дода, дар донишгоҳҳои Британияи Кабир ва Амрико чун доктори илмҳои фалсафа дарс додааст (1953—1959). Профессори Коллеҷи тиббии Эйнштейн (1961—1970), донишгоҳҳои Йел (1968—1983) ва Рокфеллер (аз 1983). Соли 2000 барои кашфи тарзи таъсири дофамин ва дигар нейромедиаторҳо сазовори ҷоизаи Нобел гардид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Феҳристи президентҳои Укроин

мини|250x250пкс| Ливои Президенти Укроин
**Феҳристи** **президентҳои Укроин** феҳристи шахсонеро дар бар мегирад, ки президенти Укроин шудаанд ва ё вазифаи президентро иҷро мекарданд.

Дафтари президенти Укроин 5 июли соли 1991 бо ворид намудани тағйироту иловаҳо аз ҷониби  Радаи Олӣ ба Конститутсияи ҶШС Украина таъсис ёфтааст. Президентро роҳбари ҳокимияти иҷроия таъйин мекунад. Вай номзадии сарвазирро ба тасдики Радаи Олӣ пешниход кард, вазоратхоро ташкил ва бархам дод, вазиронро таъйин ва озод кард. Пас аз қабули Конститутсияи Украина дар соли 1996, раисиҷумҳур вазифаи раҳбари ҳокимияти иҷроияро қатъ кард. Вай бо ризоияти Радаи Олӣ нахуствазирро таъйин кард, номзадҳои ӯро ба вазирон пешниҳод кард. Пас аз ворид кардани тағйирот ба Қонуни асосӣ дар моҳи декабри соли 2004 ӯ сарвазирро, ки аз ҷониби Радаи Олӣ пешниҳод шуда буд, тасдиқ кард ва танҳо номзадии вазири дифоъ ва вазири корҳои хориҷиро барои тасдиқи он пешниҳод кард. Моҳи октябри соли 2010 Додгоҳи конститутсионии Укроин тағйироту иловаҳо ба Сарқонуни соли 2004-ро лағв кард ва президент ҳуқуқҳоеро гирифт, ки Конститутсияи соли 1996 муайян кардааст. Рӯзи 21 феврали соли 2014 Радаи Олӣ муқаррароти Қонуни асосии соли 2004-ро аз сар ҷорӣ кард.

Аз соли 2021, тибқи қонуни Укроин  "Дар бораи интихоботи президенти Укроин", як шаҳрванди Укроин, ки рӯзи интихобот расидааст: сию панҷсола, ҳуқуқи овоздиҳӣ дорад, забони давлатиро медонад, даҳ соли охир дар Украон  зиндагӣ мекунад, то рӯзи интихобот, шаҳрванди Укроин  аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Украина
Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо
Ободӣ (деҳа, н. Шаҳристон)

**Ободӣ** (собиқ *Холдорқипчоқ*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Бунҷикати ноҳияи Шаҳристон. Аз Ободӣ то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 5102 нафар (2017).
## Мардум

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳристон
Гурӯҳ:Ҷамоати Бунҷикат
Шаҳристон (деҳа, н. Шаҳристон)

**Шаҳристон** (то 1932 – Далёни Боло) — деҳа, маркази маъмурии ҷамоати деҳоти Шаҳристон ва ноҳияи Шаҳристон. Аҳолиаш 4985 нафар (2017).
## Мардум

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳристон
Гурӯҳ:Ҷамоати Шаҳристон
Президенти Белорус

**Президенти (Раиси) Ҷумҳурии Белорус** (  ) сарвари давлат, кафили Конститутсияи (Қонуни асосии) Ҷумҳурии Белорус, ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд мебошад. Вай дар муносибат бо дигар давлатҳо ва созмонҳои байналмилалӣ аз Белорус намояндагӣ мекунад.

Шаҳрванди Белорус, ки аз рӯи таваллуд, на камтар аз 35 сола, ҳуқуқи овоздиҳӣ дорад ва бевосита то интихобот дар Белорус ба таври доимӣ на камтар аз 10 сол зиндагӣ кардааст, метавонад президент интихоб шавад.

Президенти Белорус расман ба мӯҳлати 5 сол интихоб мешавад.

Тибқи Конститутсияи (Қонуни асосии) Белорус,  узвияти Президент дар ҳизбҳои сиёсӣ ва дигар иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, ки ҳадафҳои сиёсиро дунбол мекунанд, барои тамоми давраи ваколат боздошт шудааст.

Президент ҳар вақт метавонад истеъфо диҳад. Истеъфои президентро Палатаи намояндагон қабул мекунад .

## Муҳлатҳои ваколати президентӣ

## Қароргоҳҳо
Навтарин қароргоҳ — Қасри истиқлол дар хиёбони Победителей мебошад. Президент ҳар рӯз ба он ҷо ба кор меояд. Қароргоҳи кӯҳнаи корӣ - "Хонаи Сурх" дар маркази Минск.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Портали расмии интернетии Президенти Ҷумҳурии Беларус  ) ) )
* Матни қонун "Дар бораи Президенти Ҷумҳурии Беларус" 
* Матни конститутсияи Ҷумҳурии Беларус 
* Интихоботи Президенти Ҷумҳурии Беларус 19 декабри соли 2010 

Гурӯҳ:Президентҳои Белорус
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Президенти Шри-Ланка

**Президенти Шри-Ланка** (, синг. ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති,  ) сарвари давлат ва ҳукумати Шри Ланка аст .

Президент аъзо ва сардори дасгоҳи вазирон буда, аъзои парллумонро, ки ба боварии парллумон бархурдор аст, сарвазир таъин мекунад. Дигар вазиронро президент аз рӯи машварат бо сарвазир таъин мекунад, илова бар ин, президент метавонад ҳар як мансаби дасгоҳи худро нигоҳ дорад.

## Феҳристи президентҳо

### Президентҳои Ҷумҳурии Шри-Ланка (1972-1978)

### Президентҳои ҶДС Шри-Ланка (пас аз соли 1978)
7 сентябри соли 1978 Конститутсияи нави Шри-Ланка эътибор пайдо кард, ки мувофиқи он кишвар **Ҷумҳурии Демократии Сотсиалистии Шри-Ланка** номида шуд ( синг. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාක සමාජවා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවනා  ). Сарқонуни нав ислоҳоти соли 1977-ро дар бар гирифт, ки низоми ҷумҳурии президентиро муқаррар кард .

## Нигаред низ

* Феҳристи сарвазирони Шри-Ланка

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Шри-Ланка
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Президенти Непал

thumb|Рам Чандра Пудел аз 13 марти соли 2023 президенти кунунӣ буд

**Президенти Ҷумҳурии Федеративии Демократии Непал** (  ) — баландтарин мансаби давлатӣ дар Непал аст. Аз 29 октябри соли 2015 Президенти Непал Бидҳя Деви Бхандарӣ аст.

## Таърих
Пас аз солҳои ҷанги шаҳрвандӣ ва  ҳаракати демократӣ, 18 майи соли 2006, Сарвазири Непал Гириҷа Прасад Коирала дар ҷаласаи парлумон эълон кард, ки шоҳ Гянендра аз аксари салоҳиятҳояш маҳрум карда мешавад ва кишвар давлати дунявӣ эълон шудааст  15 январи соли 2007 бо сабаби таъсиси парлумони муваққатӣ  ва қабули конститутсияи муваққати подшоҳ аз ҳокимият барканор шуд ва сарвазир иҷрокунандаи вазифаи сардори давлат ва ҳукумат шуд  28 майи соли 2008 дар ҷаласаи якуми маҷлиси муассисон дар Непал мутлақият барҳам дода шуда, кишвар Ҷумҳурии Федеративии Демократӣ эълон карда шуд . Пас аз натиҷаҳои аввалин интихоботи президентӣ, 23 июли соли 2008, Рам Баран Ядав аввалин президенти Непалро ба уҳда гирифт  Пеш аз қабули конститутсияи нав ӯ бояд ду сол дар ин вазифа меистод, аммо кор дар болои он ҳафт сол кашол ёфт . Ниҳоят, 20 сентябри соли 2015 қонуни нави асосии кишвар аз ҷониби Маҷлиси муассисон қабул ва аз ҷониби президент Ядав ба имзо расид . Тибқи конститутсия, ки Непалро ҳамчун ҷумҳурии дунявӣ тавсиф мекард, кишвар аз ҳафт иёлати федералӣ иборат аст, дар ин кишвар интихоботи нав баргузор мешавад . 29 октябри соли 2015 Бидҳя Деви Бхандарӣ ба мақоми президентӣ интихоб шуда, шахси дуюм ва аввалин зан дар ин вазифа шуд .

## Салоҳиятҳо ва масъулиятҳо
Президенти Непал вазифаҳои тантанавиро иҷро мекунад ва вазифаи Сарфармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳро ишғол мекунад, дар ҳоле ки Сарвазир пешвои миллат аст . Президент ба таври ғайримустақим ба мӯҳлати панҷ сол интихоб мешавад. Ҳар як шаҳрванди Непал, ки ба синни 45 расида ва ҳуқуқи интихоб шудан ба парлумони федералӣ дорад, метавонад номзад ба мақоми президентӣ бошад .  Қасри президент "   » дар Катманду мебошад . Маоши президент барои соли 2015 109 410 рупияи Непал дар як моҳ аст .

## Президентҳои Непал

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Непал
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Майқон (деҳа)

**Майқон** () — деҳа дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Ханда Сурол

**Ханда Сурол** (; 2 феврали 1987, Бурса) — ҳунарпешаи телевизиюн ва мудели турк.

## Зиндагинома
Ханда 2 феврали соли 1987 дар Бурса ба дунё омадааст. Модари Ханда муҳоҷир аз Булғористон аст ва падараш аз Мақдуния омадааст. Ханда бародари хурдии Бадирхон Сурол ва хоҳари хурдӣ, ҳунарпеша ва мудел Бенсу Сурол дорад. Ханда дар кӯдакӣ дар саҳнаҳои мактабӣ бозӣ мекард.

Дар соли 2010 Ханда ба факултаи равоншиносии Донишгоҳи Истамбул дохил шуда, онро соли 2014 бомуваффақият хатм кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Ғутобойо Роҷопоксо

**Ғутобойо Роҷопоксо** ( ) — Президенти  Шри-Ланка (, синг. ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති,  ) сарвари давлат ва ҳукумати Шри Ланка аст. 
## Зиндагинома
Роҷопоксо 20 июни соли 1949 дар  музофоти ҷанубии Шри-Ланка ба дунё омадааст. Ӯ дар коллеҷи Ананда ва коллеҷи Коломбо таҳсил кардааст, сипас дар моҳи апрели соли 1971 ба артиши Шри-Ланка пайваст ва ба Академияи артиши Шри-Ланка дохил шуд. Ӯ артиши Шри-Ланкаро бар зидди "Палангҳои тамилӣ"  то охири ҷанги шаҳрвандии Шри-Ланка роҳбарӣ мекард.

Дар интихоботи президентии Шри-Ланка дар соли 2018 (2019) ӯ барои курсии президентӣ дар интихобот иштирок кард ва тавонист бо барномаи интихоботиаш - таблиғоти миллӣ, рушди иқтисодӣ ва амнияти миллӣ пирӯз шавад. Вай аввалин шахсест, ки собиқаи низомӣ дорад, ки Президенти Шри-Ланка интихоб шудааст ва аввалин шахсест, ки раисиҷумҳур интихоб шудааст, ки қаблан интихоб нашудааст.

## Эзоҳ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Gotabaya Rajapaksa». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ اوت ۲۰۲۰.

Гурӯҳ:Президентҳои Шри-Ланка
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Сайқон

**Истгоҳи даргии (разъезди) роҳи оҳан Сайқон** () — истгоҳи даргирии р/о дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Талабгор (ноҳияи Алокӯл)

**Талабгор** () — собиқ деҳа дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон, ки соли 2010 барҳам дода шуд ва аҳолиаш ба шаҳри Ушарал дода шуд.

## Эзоҳ
Сарварони Босния ва Ҳерсеговина

**Раиси Раёсати Босния ва Ҳерсеговина**  — узви раисикунандаи Раёсати Босния ва Ҳерсеговина аст, ки дастаҷамъона ба ҳайси сарвари давлати Босния ва Ҳерсеговина кор мекунад.

Желко Комшич аз 20 июли соли 2021 инҷониб Раиси кунунии Раёсати Босния ва Ҳерсеговина аст.

## Конститутсияи Босния ва Ҳерсеговина
Тибқи моддаи V Конститутсияи Босния ва Ҳерсеговина, Раёсат аз се аъзо иборат аст, ки намояндагони миллатҳои таркибии Босния ва Ҳерсеговина мебошанд : як боснягӣ, як серб ва як хорват.  Аъзои босниягиҳо ва хорватҳо аз ҳавзаи муштараки федератсияи Босния ва Ҳерсеговина ва узви серб аз интихобкунандагони Ҷумҳурии Сербия интихоб мешаванд.

Се аъзое, ки дар як интихобот интихоб мешаванд, дар муддати чор сол ҳамчун Раис дар раёсат фаъолият мекунанд. Шахсони воқеӣ метавонанд на бештар аз ду мӯҳлати пай дар пайи чаҳор сол хидмат кунанд, гарчанде ки маҳдудияти умумии мӯҳлат вуҷуд надорад.

Гарчанде ки мақоми ҷудонашаванда сардори дастаҷамъии давлат аст, як аъзо ҳамчун Раис таъйин карда мешавад. Мавқеи Раис ҳар ҳашт моҳ ду маротиба дар байни се аъзо иваз мешавад ва номзаде, ки дар маҷмӯъ бештари овозҳоро гирифтааст, дар тӯли чаҳор сол раиси аввал мешавад.

### Пеш аз истиқлол (1945-1992)

### Аз замони истиқлол (1992 то ҳоло)

## Ҳамчунин нигаред

* Президенти Босния ва Ҳерсеговина
** Феҳристи аъзои раёсати Босния ва Ҳерсеговина
** Феҳристи аъзои раёсати Босния ва Ҳерсеговина аз рӯи замони фаъолият
* Раиси Шӯрои Вазирони Босния ва Ҳерсеговина

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо
Сергей Гринков

**Серге́й Миха́йлович Гринко́в** () — варзишгари рус (рақси рӯйи ях дар навъи ҷуфти рақс). Устоди хидматнишондодаи варзиши ИҶШС (1988) ва Русия (1994).

Аз 15-солагӣ якҷо бо ҳамсари ояндааш Екатерина Гордеева дар назди мураббиёни варзида машқ кард. Чемпиони Бозиҳои олимпӣ (1988, 1990, 1994), ИҶШС (1987), Русия (1993) ва ҷаҳон миёни ҳирфавиён (1991, 1992, 1994).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ӯшарал

**Ӯшарал** (Ӯч(-)арал, ) — шаҳр, маркази ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар дарёи Тентек дар 40 километрии ғарбии Алокӯл воқеъ аст.

## Эзоҳ
Чашмасор (деҳа, н. Шаҳристон)

**Чашмасор** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шаҳристони ноҳияи Шаҳристон. Аз Чашмасор то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 6 км. Аҳолиаш 2996 нафар (2017).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳристон
Гурӯҳ:Ҷамоати Шаҳристон
Оқтеппа (ноҳияи Оқсу)

**Оқтеппа** (Оқтӯбе, ) — деҳа дар Ноҳияи Оқсуи вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Ӯшқайин

**Ӯшқайин** () — деҳа дар ноҳияи Алокӯли вилояти Алмаатои Қазоқистон.

## Эзоҳ
Мӯрӣ

**Мӯрӣ**, **дудкаш**, **дудбаро** — равзан, танӯра ё сурохии махсус барои берун рафтани дуд. 

Мӯрӣ дар хонаҳои анъанавии ноҳияҳои шимолӣ Тоҷикистон сохта мешуд ва дуди оташдон ба воситаи он мебаромад. Мӯрӣ аз боми хона 40—90 см баланд бардошта мешуд. Чунин мӯриҳо дар Осиёи Миёна аз қадим маълум буда, ҳангоми ҳафриёти димнаи Гарданаи Ҳисор (ноҳияи Айнӣ), инчунин аз мақбараҳои Муҳаммади Башоро (ноҳияи Панҷакент) ва Шайх Муслиҳуддин (шаҳри Хуҷанд) ёфт шуданд. Номи мӯрӣ шояд аз номи хонаи махсус, ки мӯр ном дошту дар он аҳли оила ё гурӯҳи одамон гулхан афрӯхта, дар атрофаш менишастанд, баромада бошад. Ин гуна мӯрҳо то миёнаҳои асри 20 дар Яғноб вуҷуд доштанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Материалная култура таджиков верховев Зеравшана, Д., 1973.

Гурӯҳ:Меъморӣ
Алишо Ғуломҳайдаров

**Алишо Ғуломҳайдаров** (; ) — низомии тоҷик, иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1944). Дорандаи ду ордени Ҷанги Ватанӣ, дараҷаи II, ду ордени Ситораи Сурх, Байрақи Сурх; медалҳои «Барои мудофиаи Сталинград». Аз соли 1963 корманди Вазорати корҳои дохилии ҶШС Тоҷикистон, подполковники Вазорати корҳои дохилии ИҶШС..

## Зиндагинома
Алишо (Алексей) Ғуломҳайдаров 12 июни соли 1916 дар дехаи Мияншари волости Шуғнон ба дунё омадааст.

## Эзоҳ
Нерӯи нарм

**Нерӯи нарм** ё **қудрати нарм** () — дар сиёсат ба ҷойи иҷбор, тавонои ҷазб ва интихоб аст. Ба иборати дигар, қудрати нарм шомил шаклдодан ба тарҷеҳоти дигарон аз тариқ ҷаззобият ва ҷазб аст. Яке аз вежагиҳои таъйинкунанда қудрати нарм ин аст, ки иҷборӣ нест. Қудрати нарм шомили фарҳанг, арзишҳои сиёсӣ ва сиёсатҳои хориҷӣ аст. 

Дар охири солҳои 80-уми асри гузашта, баъди фурӯпошии Шӯравӣ ва поёни Ҷанги Сард миёни Амрико ва Иттиҳоди Шӯравӣ, профессори Донишгоҳи Ҳарвард Ҷозеф С. Най консепсияи қудрати нарм ро пешниҳод кард. Ӯ зарурати ин консепсияро чунин баён мекунад: пас аз тамом шудани ҷанги сард амрикоиҳо мехостанд, мавқеи худро дар ҷаҳон бе Шӯравӣ бифаҳманд.

Консепсия ё назарияи нерӯи нарм барои дар эътидол нигоҳ доштани робитаҳо дар байни миллатҳо ва фарҳангҳо матраҳ шудааст. Ин консепсия бар асоси арзишҳои демократӣ сохта шуда, ба гуфтугӯ дар байни миллатҳо, шиносоии фарҳангу ҳунар ва мусиқии онҳо ва ҷалби бештари халқҳои гуногун ба варзиш мусоидат мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсат
Президенти Озод-Кашмир

**Президенти Озод-Кашмир** — баландтарин мансабдори Озод- Кашмир аст.

Давлати Покистон Озод-Кашмир расман 24 октябри соли 1947 таъсис ёфтааст. Президент сарвари конститутсионӣ ва сарвазир сардори ҳокимяти ичроияи давлат мебошанд. Президент аз ҷониби Ассамблеяи қонунгузории Озод Ҷамму ва Кашмир тибқи муқаррароти қонуни Озод Ҷамму ва Кашмир (Конститутсияи муваққатӣ) 1974 ба мӯҳлати 5 сол интихоб карда мешавад  .

## Рӯихати президентҳои Озод-Кашмир

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Арбоби давлатии ҷаҳонӣ: Азад Кашмир
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Малҳам барои лаб

**Малҳам барои лаб** - воситае мебошад, ки барои нарм кардани пӯсти шамолзада ё кафидаи лабон, инчунин барои табобати табхол молида мешавад. Малҳам дар бештари мавридҳо дар таркибаш муми асал ё карнаубӣ, камфора, ланолин, парафин, вазелин ва ғ дорад.

Дар 2019 сол ҳаҷми бозори ҷаҳонии малҳам барои лаб 660 миллион доллари ИМА-ро ташкил кард. Пешбинӣ мешавад, ки бозор дар давоми панҷ соли минбаъда  бо суръати 7,3% афзоиш мекунад ва дар 2024 сол  ба 1010 миллион доллари ИМА баробар мешавад.

## Намудҳо
Вобаста ба ҷузъҳои ба таркиби малғам воридшуда намудҳои гуногуни малҳам мавҷуд аст:

* Онро дар мавсими тобистон ё дар ҷойҳои фаъолнокии баланди офтоб (ба монанди истироҳатгоҳҳои лижаронии кӯҳӣ) истифода кардан зарур аст.
* Малҳами ғизодиҳанда барои лаб. Онро дар мавсими зимистон истифода кардан беҳтар аст.
* Малҳами намкунанда барои лаб. Дар мавсими зимистон ҳангоми истифодаи он лабон кафида метавонанд, чунки малҳам хеле зуд  ҷаббида мешавад.
* Малҳами табобатӣ барои лаб. Он амали нармкунанда ва зиддисептикӣ дорад.
* Малҳам барои лаб бо равғанҳои табии дар таркибаш. Дар таркиби чунин восита метавонад равғани кунҷит, равғани бабассу, витаминҳои Е ва А мавҷуд бошад, ки хушкшавӣ ва кафидани лабҳоро пешгирӣ мекунад.
 
## Технологияи истеҳсол
Марҳилаҳои истеҳсолии малҳам барои лаб дар бар мегиранд:

* Тафтиши ашёи ибтидоӣ тибқи нишондиҳандаҳои сифатӣ (барои воситаҳои косметикӣ меъёрҳои қатъии бехатарӣ тақозо мешаванд)
* Воякунӣ, обкунӣ, омехтакунии ҷузъҳо (дастгоҳҳои махсус ва шартҳо истифода мешавад)
* Коркарди вакуумии мавод (хориҷкунии ҳубобчаҳо)
* Заррашаклшавии мавод (дар давоми ду шабонарӯз мегузарад)
* Обкунӣ
* Шаклбандӣ (тақсими ҳаҷми умумии малҳам ба порачаҳо,  додани шакли зарурӣ)
* Борпечикунӣ (ҷойгиркунии восита ба қуттӣ)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулот аз рӯи намуд
Гриппи хукҳо

**Гриппи хукҳо** () — номи шартии бемории шадиди сироятии одаму ҳайвонот. 

Соли 1931 олими амрикоӣ Ричард Шоуп ошкор кардааст. Гриппи хукҳо дар ИМА, Мексика, Конодо, Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо, Кения, Хитой, Ҷопон, Тайван ва дигар мамолики Осиё дучор меояд. Мутобиқи таснифоти расмӣ ба гриппи навъи А мансуб аст. Ангезандааш штаммҳои вируси A/H1N1, A/H1 N2, A/H3N2 ва A/H2N3. Гриппи хукҳо соли 2009 дар Мексика хурӯҷ карда, дар муддати 2 моҳ вируси он (A/H1N1) дар 74 кишвари дунё паҳн гардид. Дар натиҷа 34 ҳазор кас сироят ёфта, 163 нафарашон фавтиданд. Аломатҳои гриппи хукҳо дар одам ба мисли дигар шаклҳои грипп аст. Ангезандаҳои он ба воситаи ҳаво ба роҳи нафас афтода, боиси сар задани беморӣ мешаванд. Одами бемор барои атрофиён то 7–10 рӯз хавфнок мебошад. Баъди 1–5 рӯзи сироят ёфтан ҳарорат баланд (39–40°С) шуда, одам табларза мекунад, месурфад; нишонаҳои зуком, гулӯдард, ашкшорӣ, дарди сару мушакҳо, инчунин дарди банду буғум падид меоянд. Мумкин аст бемор дарунрав шуда, қай кунад. Ҳолатҳои аз ҳайвонот ё гӯшти хук ба одам гузаштани беморӣ ошкор нашудаанд. Барои пешгирии гриппи хукҳо бо собун шустани даст, истеъмоли нӯшокиҳо ва витамини С муфид аст. Ҳангоми нигоҳубини бемор то омадани духтур бинӣ ва даҳонро бо ниқоби махсус бастан лозим. Муолиҷаи гриппи хукҳо мисли дигар навъҳои грипп аст. Вақтҳои охир бештар аз доруҳои оселтамивир (тамифлю), зинамивир (реленза), арбидол истифода мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Инфекционные болезни свиней. М., 2007.

Гурӯҳ:Бемориҳои ҷонварон
Ҷорҷ Абраҳам Грирсон

**Ҷорҷ Абраҳам Грирсон** (; ) — забоншиноси инглис (ирландӣ), пажӯҳишгари забонҳои ҳиндӣ.

## Зиндагинома
Маълумоти миёнаро дар зодгоҳаш гирифтааст. Баъди хатми коллеҷ дар ҳукумати Ҳиндустон ба кор пазируфта шуд. Аввал маъмури андоз ва сипас дар оҷонсии муходирот дар шащрҳои Бангола ва Биҳор кор мекард. Дар тӯли фаъолияти маъмуриаш, инчунин кор дар Ҷамъияти осиёии Калкутта ва Хадамоти забоншиносии Ҳинд ба омӯзиши забонҳои Ҳиндустон машғул шудааст. Натиҷаи кори ӯ дар ин бобат асари 19-ҷилдии (8 ҳазор саҳифа) «Маълумот дар бораи забонҳои Ҳиндустон» («Linguistic Survey of India») мебошад. Дар ин асар оид ба забонҳои эронии роиҷ дар Ҳиндустон (гӯишҳои форсӣ-тоҷикӣ низ) маълумот вуҷуд дорад. Дар бораи забонҳои бадахшонӣ Ҷорҷ Абраҳам Грирсон асари алоҳидае навиштааст («Забонҳои ишкошимӣ, зебокӣ ва язгуломӣ» — (Ishkashim, Zebaki and Yazlhuliami. An account of the Iranian dialects. — Publication Fund, vol. V. — London, 1920).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Большая советская энциклопедия. Т. 7. М., 1972.
Савдои маржиналӣ

**Савдои маржиналӣ** — гузаронидани амалиётҳои спекулятивии савдоӣ бо истифода аз маблағ ва/ё ки молҳои ба савдогар ҳамчун қарз таҳти гарави маблағи маслиҳатгардида — маржа додашуда. Аз қарзи оддӣ қарзи маржиналӣ бо он фарқ дорад, ки маблағи гирифташавандаи маблағ одатан аз андозаи гарав (маржа) якчанд маротиба бештар аст.

Масалан, барои ҳуқуқи бастани шартнома ба харидан ё ки фурӯхтани 100 ҳазор евро бар ивази долларҳои ИМА, брокер одатан ҳамчун гарав на бештар аз 1 ҳазор доллар мепурсад.

Савдои маржиналӣ ба савдогар зиёд кардани ҳаҷмҳои амалиётҳо бо худи ҳамон сармоя имкон медиҳад.

Савдогаронеро, ки ба зиёдшавии қурб бозӣ мекунанд, «барзаговҳо» меноманд, ба пастшавии қурб бозикунандагон, яъне дорои таҷрибаи фурӯш бе рӯйпӯшкуниро, «хирсҳо» меноманд.

## Хатарҳо
Истифодаи васеъи савдои маржиналӣ миқдор ва маблағи созишномаҳоро дар бозор бештар мекунад. Ин ба рушди суръати тағйирёбии натиҷаи амалиёти савдоӣ, ба рушди хатарҳо оварда мерасонад. Зиёдшавии ҳаҷмҳои созишномаҳо ба табиати бозор таъсир мекунад. Шумораи калони созишномаҳои бетартиби хурд ликвиднокии бозорро бештар намуда, онро устувор мекунад. Аз ҷониби дигар, агар созишномаҳо ба як тараф нигаронида ба амал оянд, ин лаппиши нархиро хеле зиёд карда метавонад.
 
Истифодабарии китфи қарзӣ ҳам ба бойшавии хеле зуд, ҳам ба гумкунии зуди сармоя оварда расонида метавонад. Мутобиқи омор, 76 % суратҳисобҳои сармоягузорони хусусӣ маблағро ҳангоми савдо бо ёрии китфи қарзӣ гум мекунанд. Барои ҳамин, барои ёфтани бузургии оптималии китфи қарзии истифодашаванда диққатро ба волатилияти миёнаи қурбҳои асбоби савдошаванда ҷалб кардан лозим аст. Волатилнокӣ чанд қадар баланд бошад, ҳамон қадар эҳтимоли он баланд аст, ки истифодабарии китфи калони қарзӣ ба гумкуниҳои ҷиддӣ ҳатто аз лаппишҳои тасодуфии бозорӣ оварда расонида метавонад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пул
Президенти Финланд

Портал: Сиёсат
**Президенти [[Финланд]] [[Финланд|(Финляндия]])** сардори давлат мебошад.

Дар соли 1919 вазифаи президенти Финланд таъсис ёфтааст. Аз 1 марти соли 2012 ин мақомро Саули Ниинистё, ки дар интихоботи президентии 5 феврали соли 2012  ва бори дуюм дар интихоботи  пирӯз шудааст, бар уҳда дорад.

## Феҳристи президентҳои Финляндия

## Пайвандҳо

* Официальный сайт президента Финляндии
* Конституция Финляндии
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Президентҳои Финляндия