open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мосоллӣ

**Мосоллӣ** () — шаҳрест дар ҷанубу шарқи Озарбойҷон, маркази маъмурии ноҳияи Мосоллӣ. Мосоллӣ соли 1960 мақоми шаҳрро ба даст овард. Дар пастхамии Лонкоран, дар дарёи Виляшай, 18 км дуртар аз истгоҳи роҳи оҳани Мосоллӣ ва 259 км аз Боку  ҷойгир аст.

## Таърих
Дар замонҳои қадим қаламрави Мосоллии муосир қисми Манна, Атропатена буд. Аз миёнаҳои асри XVIII дар ҳайати хонии Лонкоран.

### Этимология
Ин шаҳракро муҳоҷирон аз маҳали Мосол дар Озарбойҷони Ҷанубӣ бунёд кардаанд.

Дар Эрон ( Устони Гилон ) номҳои ҷойгоҳи Масал сабт шудаанд, ки дар минтақаи истиқомати талишҳои эронӣ ҳастанд .

Дар бораи пайдоиши номи Мосоллӣ дигар фарзияҳо мавҷуданд. Мувофиқи яке аз фарзияҳо, қабилаҳои *Масал* дар замонҳои қадим дар ин макон зиндагӣ мекарданд, ки ин номро ба маҳалли истиқомат ном мебурданд. Аз тарафи дигар аз калимаи "Мосуллу" . Баъзе манбаъҳо даъво доранд, ки ин шаҳр "Мосоллӣ" номида шудааст, ки дар тарҷума ба маънои "масалан" ба далели он аст, ки аҳолӣ дар ҷараёни гуфтугӯ ибораи "масалан" -ро борҳо истифода кардааст. Тибқи фарзияи дигар, аҳолии шаҳри Мосул дар шимоли Ироқ  муҳоҷират намуда, дар ин ҷо иқомат карданд ва пас аз он онҳоро "мосуллу" меномиданд. Бори аввал номи Мосоллӣ дар асарҳои асримиёнагии Озарбойҷон дучор меояд. Дар ибтидои асри 17 бо фармони ҳокими Сафавиён (Султон Ҳусейн) деҳаи Шихлар ва номи Мосоллӣ зикр карда шудааст ("Акперме", Мирзо Аҳмад, Мирзо Худаверди оглу, 1882). Тибқи баъзе асарҳо, ин қаламрав ба марде бо номи Масал Бей тааллуқ дошт.

## Аҳолӣ
Тибқи маълумоти соли 1856, "тоторҳо" (озарбоҷониҳо) дар Мосоллӣ зиндагӣ мекарданд  (яъне озарбойҷониҳо-шиаҳо), ки бо ҳамдигар бо забони "тоторӣ" ( забони озарбойҷонӣ ) суҳбат мекарданд . Тибқи рӯйхатҳои оилавӣ барои соли 1886, дар Мосоллӣ, уезди Ланкарон, губернатории Боку, 86 хонавода ва 641 нафар аҳолӣ буд ва ҳама "тоторҳо" - шиаҳо (озарбойҷониҳо-шиаҳо) .

Тибқи барӯйхатгирии соли 2012, дар ноҳияи Мосоллӣ 286 000 нафар зиндагӣ мекарданд, ки аз он аҳолии шаҳри Мосоллӣ 9,4 ҳазор нафарро ташкил медод. 

## Ёдгориҳои таърихӣ

Дар қаламрави Мосоллӣ инчунин чашмаи гарми Истису мавҷуд аст. Ҳарорати оби ин чашма, ки аз қаъри замин аз умқи 90-250 метр меояд, 69 дараҷа аст.

## Иқлим
Ҳарорати миёна дар зимистон +7&nbsp;°C, дар тобистон +29&nbsp;°C, иқлими нами субтропикӣ.

## Иқтисод
Истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ ва маснуоти пластикӣ дар Мосоллӣ рушд кардааст. Корхонаҳои саноати хӯрокворӣ (нонпазӣ, вино ва ғ.) Мавҷуданд. Дар шаҳри Мосоллӣ 2 заводи вино, 4 корхонаи чой, инчунин як корхонаи истеҳсоли оби минералӣ мавҷуд аст. Дар баробари ин, дар наздикии Мосоллӣ токпарварӣ ва винокорӣ низ рушд кардааст. Дар шаҳр як корхонаи равған-панир, консерви сабзавот ва ферментатсияи тамоку, инчунин як корхонаи агросаноатӣ, комбинати гӯшт, шир ва фабрикаи ресандагию бофандагӣ мавҷуданд. Заводи пиво (ҶДММ "Виляш") .

## Варзиш
Дар ин ҷо Маҷмааи варзишии олимпӣ мавҷуд аст, ки аз рӯи 9 намуди варзиш тахассус ёфтааст, инчунин стадиони ба номи Анатолий Банишевский, ки дар онҷо ба  бошгоҳи футбол  таъсис ёфта буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Тавой

**Тавой** ( — *Таве* ) — шаҳр дар ҷанубу шарқи Мянма (Бирмаи собиқ), маркази вилояти маъмурии Танинтая. Дар 614,3 км ҷануби Янгон дар соҳили ҷанубии дарёи Тавой ҷойгир аст. Аҳолӣ барои соли 2004 тахминан 139,900 нафарро ташкил медиҳад, ки шаҳр дар масофаи 30 км аз дарё то баҳри Андаман ҷойгир буда, бандари муҳим аст.

## Таърих
Дар ин минтақа тавойиҳо, монамиҳо ва карениҳо ва маллоҳони Таиланд зиндагӣ мекарданд. Шаҳри муосир соли 1751 ҳамчун бандаре, ки ба пойтахти Таиланд Аюттоя хидмат мекунад, таъсис ёфтааст. Баъдтар, қаламрави он зери ҳукмронии Бирма афтод ва сипас пас аз ҷанги якуми Англия-Бирма дар соли 1826 аз ҷониби Бритониё ишғол карда шуд. Ба наздикӣ роҳи оҳан ва шоҳроҳи боқимондаи Мянмар гузошта шуд. Тавой мавзӯи баҳс ва мулоҳизаҳо аз паси мавзӯи лӯлаи гази табиӣ байни Мянмар ва Тайланд будааст.

Дар асри XVIII   аз муноқиша бо тайҳо ва бирмаҳо гурехта, аз Тавой ба кӯли Инле кӯчиданд. Онҳо дар ҷануби давлати Шан фарҳанги рангоранг эҷод карданд.

## Иқтисод
Либоси тавойӣ — лонҷӣ ва саронг — дар саросари кишвар машҳур аст. Резинӣ, моҳии хушк ва дарахти чӯб низ истеҳсол карда мешаванд. Чормағзҳои кешӣ ва бетел парвариш карда шуда, чормағз ба Чин, Ҳиндустон ва Таиланд содир карда мешаванд. Дар ин ҷо меваҳои тропикӣ, аз қабили ананас, манго ва дуриён парвариш карда мешаванд. Дар ин ҷо меваи беназири "зинтиӣ" (ба лаҳҷаи маҳаллӣ) парвариш карда мешавад, ки дар ҳеч ҷое намерӯяд.

## Забон
Тавой  соҳиби забони зуд аст, ки системаи навишт надорад ва яке аз лаҳҷаҳои забони бирмаӣ ҳисобида мешавад.

## Манзараҳо
Дар наздикии баҳр соҳилҳои зебоманзар мавҷуданд. Дар ин ҷо чашмаҳои гарм мавҷуданд.

Ёдгориҳои буддоӣ:

* Пагода Шин Мотетӣ дар ҷануби шаҳр
* Пагода Шин Моу дар шимоли шаҳр
* Пагода Лоука Тарафу бо бузургтарин Буддои дарозрӯя дар Бирма (80 м)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* [Галереяи аксҳо](http://www.visualtravelguide.org/medium/Birmanie-(Myanmar)-Dawei-(TAVOY).html) 
* Ҳиндустон барои бунёди бандари амиқи баҳр дар Давей таҳқиқоти техникию иқтисодӣ анҷом медиҳад 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Миёнмор
Тоҷиддин Муҳиддин

**Тоҷиддин Муҳиддинов** (2 феврали 1949, деҳаи Мортеппа, ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон — 10 январи 1997, ҳамон ҷо) — овозхони тоҷик, Ҳунарпешаи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1978).

## Зиндагинома
Дар мактаби ҳунарии махсус нахондааст, аз баракати истеъдоду заҳматписандӣ ба қуллаи мурод расид. Солҳои 1965—1967 корманди Хонаи маданияти ноҳияи Ҳисор, 1967—1975 сарояндаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон, 1975—1992 овозхони ансамбли эстрадии «Гулшан»-и Кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон буд. 

## Сурудаҳо
Садои дилнавоз ва таронаҳои сеҳрангез варо азизи гӯшҳо ва дилҳо гардонданд. Ба эстрадаи тоҷик рангу бӯи тоза бахшид. «Як ханда кун эй гул», «Фироқи ёр», «Шодиён», «Ҷони ширин», «Эй боди бомдодӣ», «Коми дил», «Санам», «Тарки ёрӣ», «Хуморӣ мешавад», «Фалак», «Сухан аз даҳонам афканд», «Республикаи ман», «Баҳори умр», «Модар», «Сухани ошиқ», қариб шаст суруду тарона аз ӯ ба ёдгор мондаанд.

## Ҷоизаҳо
Бо Грамотаи Фахрии Президуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

## Некдошт
Дар шаҳри Ҳисор собиқ кӯчаи «Редакционная» Филармонияи халқии шаҳри Ҳисор низ номи ба номи Тоҷиддин Муҳиддиновро дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Парвиз Пӯлодӣ

**Парвиз Пӯлодӣ** (*Абдулазизов Парвиз Пӯлодович*; 12 декабри 1970, деҳаи Қалъаи Ҳисор, ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон) — оҳангсоз, овозхон, ҳунарпешаи театру синамо.

## Зиндагинома
Институти киною театри ба номи М. Шепкини шаҳри Маскавро соли 1992 ба итмом расондааст. Солҳои 1992—2010 ҳамчун актёри Театри давлатии ҷавонони ба номи М. Воҳидов, коргардони идораи драмавии телевизиони тоҷик, овозхони ансамбли давлатии рақсии «Лола», овозхони ансамбли «Сипар»-и Вазорати корҳои дохилии ҷумҳурӣ, овозхони Филармонияи халқии ноҳияи Ҳисор заҳмат кашидааст. Солҳои 2010—2014 мудири шуъбаи фарҳанги ноҳияи Ҳисор буд. Чун овозхон «Дӯст медорам туро», «Ассалом», «Ишқи аввал», «Бори ғам», «Арӯсӣ», «Модар», «Ватан», «Ман чаро дил ба ту додам», «Ту куҷоӣ», «Омадам» барин сурудҳои дилнишин ба хидмат овардааст. Бисёр сарояндагони касбию ҳаваскор дар ҳавои оҳангҳояш таронаҳо замзама мекунанд. Дар спектакли театрҳо нақш бозида, ҷаҳони қаҳрамононашро хуб мекушод. Аз истеъдодаш дар студияю ширкатҳои филмбарории Русия ва Қазоқистон борҳо истифода шудааст.

## Ҷоизаҳо
Бо медали «Хидмати шоиста» шарафёб гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Bardel Entertainment

**«Bardel Entertainment, Inc.»** — студияи аниматсионии канадӣ, ки дар Ванкувер воқеъ буда ба мизоҷони корпоративӣ аниматсия, таҳияи ҳикоя ва роҳнамоӣ мекунад.

## Таърих
«Bardel Entertainment» 19 июни соли 1987 аз ҷониби ҷуфт Баррӣ Ворд ва Делна Бхесания таъсис дода шудааст; номи ширкати "Bardel" омехтаи номҳои ҳамсарон мебошад. Ҳоло ин ширкатро Рик Мишел, ки қаблан ба ҳайси продюсер дар «Sony Pictures Animation» кор мекард, роҳбарӣ мекунад.

Ширкат ба таҳия, истеҳсол ва паҳнкунии лоиҳаҳои аниматсионӣ машғул аст. Онҳо барои ташкилотҳое, ба монанди «Nickelodeon», «DreamWorks Animation», «Warner Bros.», «Adult Swim» хидматҳои аниматсионӣ пешниҳод кардаанд. 5 октябри соли 2015, «Bardel Entertainment» аз ҷониби як ширкати итолиёвии «Rainbow S.r.l.», ки ба Иҷинио Страффӣ ва «Viacom» тааллуқ дорад, харидорӣ карда шуд.

## Корҳои истеҳсолшуда

### Телевизион

### Филмҳо

### Махсусҳо/кӯтоҳ/ғайраҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
 

Гурӯҳ:Студиёҳои мултипликатсионӣ
Гурӯҳ:Ширкатҳои Ванкувер
Лудеш

**Лудеш** () — ҷамоат () дар Австрия, дар замини федералии Форарлберг. Ба ҳавзаи Блудентс дохил аст. Аҳолӣ —  3055 нафар (31 декабри соли 2005). Масоҳат — 11,25 км². Рамзи расмӣ — 80 115.

## Эзоҳ

* Сомонаи расмии ҷамоат  
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Форарлберг
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ракхайн

**Ракхайн, Аракан** (ရခိုင်) — иёлат, ҳавзаи миллӣ дар Мянма ва ҳамчунон минтақаи таърихӣ. Дар ҷануб ба баҳр роҳ дорад, дар шимол бо иёлати Чин ҳамсарҳад аст,  дар шарқ бо — Магуэй, Пегу ва Иравадӣ , дар ғарб — халиҷи Бангола ва ҳавзаи Читтагонги Банглодеш ҷойгир аст. Маркази маъмурии иёлат — шаҳри Ситуэ. Аҳолӣ тибқи маълумоти соли 2012 3 132 561 нафарро ташкил медиҳад. Масоҳат — 36 778 км². Зичии аҳолӣ — 85,18 км².

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлатҳои Мянма
Миин Шве

**Миин Шве** (  ; тав. 24 июни соли 1951) — сиёсатмадори Бирма, ҳангоми табаддулоти ҳарбӣ аз 1 феврали соли 2021 президенти муваққати Мянма (Бирма) таъйин карда шуд.

Вай аз 30 марти 2011 то 30 марти 2016 ба ҳайси сарвазири музофоти Янгон кор карда, пас аз он ба ҳайси ноиби президенти Мянма савганд ёд кард ва аз 21 то 30 марти 2018 ба ҳайси президенти кишвар кор кард. Мин Шве аз ҷиҳати қавмӣ аз халқи мон аст; аз рӯи ихтисос — собиқ афсари низомӣ.

## Карераи ҳарбӣ
Хатмкардаи Академияи хидматҳои мудофиа дар соли 1971 дар доираи қабули 15-ум. Вай соли 1997 генерали бригада ва фармондеҳи дивизияи 11-уми пиёдагарди сабук шуд. Пас аз 4 сол, ӯ фармондеҳи фармондеҳии ҷанубу шарқӣ таъйин шуд ва ба Шӯрои давлатии сулҳ ва рушд дохил шуд. Баъдтар ба ӯ рутбаи генерал-майор дода шуд.

Миин Шве пас аз боздошти Кҳин Нюн дар соли 2004 сардори раёсати амнияти низомӣ шуд. Вай моҳи январи соли 2006 Бюрои Амалиёти Панҷуми махсусро (БАМ-5) сарварӣ кард.

Ҳамчун фармондеҳи минтақаи низомии Янгон, Мйин Шве аъзои оилаи У Не Винро пас аз табаддулоти эҳтимолӣ дар соли 2002 ҳангоми ошкор кардани фитна боздошт кард; соли 2004 Хин Нюн ва шарикони ӯро боздошт кард; пас аз инқилоби Шафронии 2007 раванди тозакунӣ (чистка)-ро ба уҳда дошт. Амалҳои ӯ пас аз тӯфони «Наргис» мавриди интиқод қарор гирифтанд.

## Карераи сиёсӣ

### Ноиби президент
11 марти 2016, як фраксияи вакилони ҳарбӣ дар ҷаласаи Иттиҳод ӯро ба вазифаи ноиби президенти Мянма пешбарӣ кард. 15 марти 2016, ӯ 213 овоз гирифт, баъд аз он вай муовини якуми президенти кабинети Тхин Чжуо шуд, рӯзи 30 марти 2016 савганд ёд кард.

### Президенти муваққатӣ
1 феврали соли 2021, ҳангоми табаддулоти ҳарбӣ, вай президенти муваққати Мянмар таъйин карда шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Низомиёни Мянма
Чин (иёлат)

**Иёлати Чин (****)** — иёлат (ҳавзаи миллӣ) дар Мянма дар қисми шимолу ғарби кишвар, маркази маъмурӣ — ш. Ҳакҳа (пойтахти пешина —  Фалам). Чин бо Банглодеш ва иёлатҳои Ҳиндустони шарқӣ аз қабили Мизорам, Манипур, ва ҳамчунон бо иёлати бирмавии Ракхайн ва вилоятҳо (ҳавзаҳо)-и Сикайн, Магуэ ҳамсарҳад аст. Аҳолӣ — 516 660 нафар. Зичии аҳолӣ — 14,34 нафар/км².

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлатҳои Мянма
Феҳристи президентҳои Мянма

Дар мақола **рӯйхати [[Президенти Мянма|президентҳои Мянма]]** аз даврони баистиқлолиятрасӣ дар с 1948 оварда шудааст, ки дар ҳар замон онҳоро гуногун ном мебурданд:

* 1948—1962: Президенти Иттиҳоди Бирма
* 1962—1974: Раиси Шӯрои инқилобии Иттиҳод
* 1974—1988: Президенти Ҷумҳурии Сотсиалистии Иттифоқи  Бирма
* 1988—1997: Раиси Шӯрои давлатии барқарорсозии тартиботи ҳуқуқӣ
* 1997—2011: Раиси Шӯрои давлатии сулҳ ва рушд
* 2011—: Президенти Ҷумҳурии Иттифоқи Мянма

## Президентҳои Мянма (аз соли 1948)

## Президенты Мьянмы (с 2011 года)

## Эзоҳ

#### Шарҳҳо


## Табаддулот
Табаддулот дар Мянмар ба ихтилофи байни артиши анъанавии қавӣ ва сиёсатмадорони мулкӣ вобаста аст ва ояндаи ҳукумати нав мустақиман аз вазъи башардӯстонаи ин кишвар вобаста хоҳад буд.

Субҳи 1 феврали соли 2021 низомиён ин кишварро ба даст гирифтанд.  Дар ин кишвар барои як сол вазъи фавқулода эълом шудааст.  Ҳокимият дар Мянмар ба дасти фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ Мин Аунг Ҳлайн гузашт.

## Пайвандҳо
* Феҳристи президентҳои Мянма дар World Statesmen

Мянма
*
Ширкати муштараки Кончоч

**Ширкати муштараки тоҷикиву чинӣ «Кончоч»** — кони истихроҷи маъдани тило дар ноҳияи Айнӣ аст.

## Таърих
Аввалин экспедитсия ба Кончоч ҳанӯз дар соли 1935 аз сӯи геологҳои шӯравӣ анҷом шуда, аммо бидуни ҳеч натиҷае ба зудӣ кори худро қатъ кардааст.
«Аз соли 1947 то 1956 Эскпедитсияи Равад кор кард. Он замон геологҳо таҷҳизоти худро бо хару асп ба ин минтақа интиқол медоданд. Боз корҳо қатъ шуданд. Соли 1965 Экспедитсияи иктишофӣ-геологии Моғиён ташкил ёфт, ки ба далели набудани роҳ, ҳатто тракторро ба қисмҳо ҷудо намуда, тариқи хару асп ба Кончоч интиқол доданд ва ин ҷо аз нав ҷамъ оварданд. Соли 1997 сармоягузории корҳо аз сӯи ҳукумати Тоҷикистон дар кони Кончоч қатъ шуд», — қисса мекунад Яҳё Давлатов.
Пас аз суқути Иттиҳоди Шӯравӣ тилову сурмаи Кончоч ширкатҳои хориҷии зиёдро ба сӯи худ мекашид. Солҳои 90 як ҳайати ширкати «Оксус Голд» (Бритониё) ва ҳам як ҳайате аз Эрон ба ин маҳал омада, муддате саргардон шуданд, аммо рафтанду дигар барнагаштанд.

15 декабри соли 2017 «Талко» ва «Ширкати саноати куҳии Ҳуаюй» (Tibet Hua Yu Mining Co., Ltd) — и Чин «Созишнома дар бораи ширкати муштарак» — ро имзо карданд, ки дар пайи он «Талко Голд» бо саҳми 50 ба 50 ба ширкати муштараки тоҷикиву чинӣ табдил ёфт. Кони Кончоч минтақаест, ки дар 7 километрии Искандаркӯл дар ноҳияи Айнӣ воқеъ аст.
Қаблан расонаҳо аз қавли манобеъи гуногун захоири онро аз 32 то 60 тон тилову то 300 ҳазор тон сурма ҳисоб карда буданд. Ҳамчунин аз истеҳсоли нуқра, симоб, сафедаи симоб ва флюорит низ дар назар аст. Дар миёни тамоми корхонаҳои маъдани фаъол дар саросари кишвар, аз қабили «Зарафшон», «Анзоб», «Апрелевка», «Пакрут» ва ғайра «Талко Голд» танҳо ширкате хоҳад буд, ки Тоҷикистон дар он 50 дарсад саҳм дорад. Бақия ҳама бо саҳми 75 то 100 % мутааллиқи ширкатҳои хориҷиянд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Айнӣ
Гурӯҳ:Ширкатҳо аз рӯи алифбо
Нафтчола

**Нафтчола** ё **Нафтчала** () — шаҳр ва маркази маъмурии ноҳияи Нафтчолаи Озарбойҷон, дар соҳили баҳри Каспий, 12 км ҷанубтар аз резишгоҳи дарёи Кура ҷойгир аст.

## Иқтисод
Дар шаҳр як корхонаи коркарди йод-бром мавҷуд аст.

## Аҳолӣ

{| align="чап"
|
{| cellpadding="5" style="display: inline-block; vertical-align: bottom;"
| align="чап" valign="top" |

## Таърих
Дар тӯли таърихи худ, Нафтчола аз сабаби наздикӣ ба дарё ва ҷойгиршавии шаҳр дар баландии нисбатан паст аксарияти шаҳр аз обхезиҳо азоб мекашид. 4 декабри соли 1959  шаҳраки Нафтчола мақоми шаҳрро гирифт .

## Ҷуғрофия
Ин шаҳр дар ҷанубу ғарби резишгоҳи дарёи Кура ҷойгир аст.

## Варзиш
Дар шаҳр як бошгоҳи футболи касбӣ "Нафтчола", ки дар дивизиони дуюми футболи Озарбойҷон, дивизиони якуми Озарбойҷон иштирок кардааст, мавҷуд аст. Аммо бошгоҳ пас аз 2 соли бозиҳо дар дивизиони якуми Озарбойҷон аз онҷо  хориҷ карда мешавад ва барои иштирок  дар премер лигаи Озарбойҷон иҷозатнома нагирифтааст.

## Нақлиёти ҷамъиятӣ
Нафтчола сохтори калони нақлиёти шаҳрӣ дорад, ки онро асосан Вазорати нақлиёт идора мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Ноҳияи Оқдом

**Ноҳияи Оқдом** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 202 200 нафар. (2019)

Масоҳат — 1 150 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Оқдом.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Оқдом
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Дорнбирн (ҳавза)

**Дорнбирн** () — ҳавза дар Австрия. Маркази ҳавза — шаҳри Дорнбирн. Ҳавза як қисми иёлати федералии Ворарлберг аст. Масоҳати 172,37 метри мураббаъро фаро мегирад. Зичии аҳолӣ 463 нафар/км². Рамзи расмии ҳавза — AT342.

## Шаҳрҳо ва ҷамоатҳо

; Ҷамоатҳо
; Шаҳрҳо

# Дорнбирн (44 227)
# Ҳоэнемс (14 615)

; Ярмаркаҳо

# Лустенау (20 950)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Саҳифаи расмии Bezirk Dornbirn

Гурӯҳ:Ҳавзаҳои Форарлберг
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Ноҳияи Оқдош

**Ноҳияи Оқдош** (Оқтош, ) - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 111 106 нафар. (2019)

Масоҳат — 	1 020 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Оқдош.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Оқдош
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Соатлӣ

**Соатлӣ** () — шаҳрест, ки маркази маъмурии ноҳияи Соатлист, дар масофаи 180 км аз Боку. Дар соҳили рости дарёи Аракс ҷойгир аст.

## Таърих
чап|мини|230x230пкс| Дехаи Соатлӣ пеш аз инқилоб. (1905-1915)
Деҳаи Соатлӣ ба уезди Ҷевати губернияи Боку тааллуқ дошт. Бо фармони 25 майи соли 1943, як ноҳияи нав бо марказаш дар Соатлӣ аз ноҳияи Собиробод ҷудо карда шуд. 24 сентябри соли 1947 деҳаи Соатлӣ ба навъи шаҳракҳои аҳолинишин дохил карда шуд . Соли 1971 ӯ мақоми шаҳрро гирифт.

## Аҳолӣ
Тибқи " Тақвими қафқозӣ " барои соли 1910, дар деҳаи Соатлии уезди Ҷевати губернияи Боку дар соли 1908 307 нафар зиндагӣ мекарданд ва дар соли 1912 - 323 нафар, ки асосан аз озарбойҷониҳо буданд, ки онҳоро "тоторҳо" нишон медоданд . Мувофиқи "Тақвими қафқозӣ" дар соли 1915 шумораи аҳолии Соатлӣ то 235 нафар кам шудааст....

Тибқи барӯйхатгирии соли 1959, дар Соатлӣ 5936 нафар зиндагӣ мекарданд . Дар соли 1975 шумораи аҳолии шаҳр 10 700 нафар буд. Мувофиқи барӯйхатгирии шаҳр дар соли 1979, дар Соатлӣ 10 986 нафар буданд  ва дар соли 1989 - 14 200 нафар  аҳолӣ буд.

## Иқтисод
мини|200x200пкс| Соатлӣ имрӯз.
Дар шаҳр корхонаҳои хӯрокворӣ , корхонаи пахтатозакуни мавҷуданд.

## Пайвандҳо

* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Шаҳрҳои Озарбойҷон

[рост|мини|300x300пкс| Харитаи Ҷумҳурии Озарбойҷон то [1 январ|1 январи соли 2009]]
**Шаҳрҳои [[Озарбойҷон]]**  :

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Оғстафо

**Ноҳияи Оғстафо** (Оқстофа, ) — воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 88 379 нафар. (2020)

Масоҳат — 1 504 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Оғстафо.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Оғстафо
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Оқсу (Озарбойҷон)

**Ноҳияи Оқсу** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 79 232 нафар.(2018)

Масоҳат — 1 020 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Оқсу.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Оқсу (Озарбойҷон)
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Болокан

**Ноҳияи Болокан** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 97,600 нафар. (2018)

Масоҳат — 940 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Болокан.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Болокан
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Елизавета Петровна

**Елизавета Петровна** (русӣ: Елизаве́та Петро́вна Рома́нова; ) — маликаи Умумироссиягӣ аз соли 1741 буд. Духтари Пётри Бузург ва Екатеринаи I буд.
25 декабри соли 1761 шоҳбону Елизавета даргузаштааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1709
Гурӯҳ:Императорҳо ва шоҳони Русия
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1762
Ивани V

**Ивани V** () — шоҳи Русия (1682), писари шоҳ Алексей Михайлович ва малика М. И. Милославская, намояндаи сулолаи Романовҳо.

## Зиндагинома
Пас аз марги шоҳ Фёдор Алексеевич (1682) як гурӯҳи дарбориён — Наришкинҳо (хонадони зани дуввуми Алексей Михайлович) Ивани Vро бо баҳонаи бемориаш аз ҳуқуқи валиаҳдӣ маҳрум карданд. Дар натиҷаи муборизаи дарборӣ Наришкинҳо дар муқобили ҷонибдорони Ивани V — Милаславскҳо ғолиб омада, ба ҷои Ивани V бародари хуниаш Пётри I-ро ба тахт шинонданд (27.4.1682). Дар рафти шӯриши Стрелетск ҳокимияти Ивани V барқарор гардид (1682) ва ҳар ду бародар дар калисои ҷомеи Земский шарики ҳокимият эълон шуданд (И. V шоҳи «якум» ва Пётри I шоҳи «дуввум»). Ивани V лаёқати роҳбарӣ надошт, мамлакатро хоҳараш София Алексеевна ва баъд Пётри I (аз 1689) идора мекарданд. Аз издивоҷи Ивани V ва П. Ф. Салтикова маликаи Руссия — Анна Ивановна таваллуд шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Императорҳо ва шоҳони Русия
Ҳоэнемс

**Ҳоэнемс** () — ҷамоат дар Австрия дар замини федералии Форарлберг. 
Ба ҳавзаи Дорнбирн дохил аст. Аҳолӣ — 15 412 (2005). Масоҳат — 29,17 км². Рамзи расмӣ — 80302.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Форарлберг
Гӣ Пармелен

**Гӣ Пармелин** (; тав. 9 ноябри 1959, Бюрсан, Во, Швейтсария) — сиёсатмадори Швейтсария аст, аз соли 2016 узви Шӯрои Федералии Швейтсария, аз Ҳизби Халқии Швейтсария аст. Ноиби президенти Швейтсария дар соли 2020, президенти кишвар дар соли 2021.

## Карера
Гӣ Пармелин дар кантони фаронсавии Во 9 ноябри соли 1959 таваллуд шудааст. Ихтисоси шаробсоз, ӯ як коллеҷи кишоварзиро дар шаҳри Марселени Швейтсария (кантон Вод) хатм кардааст. Вай ба ҳайси деҳқон кор кардааст, ба сафи Ҳизби халқӣ пайваст. Ҳангоми хидмат дар артиш вай рутпаи капралро гирифт.

Аз соли 2000 то 2004, ӯ ба ташкилоти ибтидоии ҲХШ дар кантони Во сарварӣ мекард. Соли 2003 вай ба Шӯрои Миллии кишвар интихоб шуд. Дар соли 2015, намояндаи ҲХШ, узви Шӯрои федералии Швейтсария, Эвелин Видмер-Шлумпф аз сафи SNP хориҷ карда шуд. Дар моҳи декабр, ҳизб ба ҷои ӯ се номзад пешбарӣ кард ва Пармелин ба ин вазифа интихоб шуд.

Дар рӯзи аввали 2016, ӯ узви Шӯрои Федералии кишвар шуд. Дар ҷое ки масъули мудофиа ва варзиш шуд. Дар аввали соли 2019 боз як вазорати иқтисод, маориф ва илм ба ихтиёри ӯ гузашт. Дар нимаи моҳи декабри соли 2019, Пармелен ноиби президенти кишвар барои соли ояндаи 2020 интихоб шуд. Вай ба ҳайси ноиби президенти кишвар дар рӯзи аввали 2020 ба кор шурӯъ кард. Дар охири даҳаи аввали моҳи декабри соли 2020, ӯ дар соли оянда ба раёсати ҷумҳури кишвар интихоб шуд.

Вай дар рӯзи аввали 2021 ба ҳайси 173-юм президенти кишвар ба кор шурӯъ кард.

## Ҳаёти шахсӣ
Пармелин оиладор аст ва бо оилааш дар Бюрсан ва Берн зиндагӣ мекунад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* https://www.admin.ch/gov/en/start/federal-council/members-of-the-federal-council/guy-parmelin.html профил дар вебсайти Шӯрои Федералии Швейтсария.

Гурӯҳ:Президентҳои Швейтсария
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Швейтсария
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Ноҳияи Байлақон

**Ноҳияи Байлақон** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 98 634 нафар. (2019)

Масоҳат — 1 131 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Байлақон.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Бейлеқон
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Биласувор

**Ноҳияи Биласувар** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 102 400 нафар. (2018)

Масоҳат — 1 397 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Биласувар.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Биласувар
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Гадабек

**Ноҳияи Гадабек** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 100 400 нафар. (2019)

Масоҳат — 1 230 км²

Маркази маъмурӣ — шаҳри Гадабек.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Гадабек
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Гӯронбой

**Ноҳияи Гӯронбой** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 120065 нафар. (2020)

Масоҳат — 1 731 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Гӯронбой.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Гӯронбой
Ноҳияи Кӯйчой

**Ноҳияи Кӯйчой** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 120 531 нафар. (2019)

Масоҳат — 736 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Кӯйчой.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Кӯкчой
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Кӯйкӯл

**Ноҳияи Кӯккӯл** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 62 800 нафар.(2017)

Масоҳат — 1 183 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Кӯккӯл.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Кӯккӯл
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ким Килсен

**Ким Килсен** (; зод. 30 ноябри 1966) — сиёсатмадори гренландӣ, Сарвазири Гренландия аз 10 декабри 2014.

Баҳрнавард аз рӯи ихтисос, солҳои 1996—2003 дар полис хидмат кардааст. Соли 2005 вай ба парлумони Гренландия аз ҳизби чапгарои «Сиумут» («Ба пеш») интихоб шуд. Пас аз он ки Сиумут ба қудрат дар соли 2013 баргашт, вай вазифаҳои вазири манзил, табиат ва муҳити зист, инчунин вазири ҳамкориҳои шимолиро ба даст овард.

30 сентябри 2014 сарвазир Алек Ҳаммонд бинобар ҷанҷоли марбут ба истифодаи нодурусти маблағҳои буҷа маҷбур шуд, ки истеъфо диҳад ва Килсен ба мақоми сарвазир нишаст. Дар моҳи октябр вай раҳбари нави ҳизб интихоб шуд, ки пас аз он интихоботи қабл аз вақти парлумонӣ эълон шуд, ки дар он (дар натиҷаи тақсим ва таъсиси ҳизби марказгарои Налерак аз ҷониби сарвазири собиқ Ҳанс Эноксен) ҳизби Сиумут пирӯз шуд ҳамон қадар курсиҳое, ки аз чапи радикалии " ҷомеаи мардумӣ " буданд, аммо бо эҷоди эътилоф бо нерӯҳои рост тавонистанд дар қудрат бимонанд, ки дар натиҷа Килсен расман раҳбари ҳукуматро ба уҳда гирифт. Аммо дар моҳи ноябри соли 2016, Килсен ҳайати ҳукуматро иваз кард ва ба ҷои он намояндагони ростгаро аз Ҷамъияти Мардумӣ ва Налеракро дохил кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Профили Киелсен дар вебсайти Ҳамкории Шимолӣ

Гурӯҳ:Сарвазирони Гренландия
Ноҳияи Зоқотола

**Ноҳияи Зоқотола** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 126 900 нафар.(2017)

Масоҳат — 1 348 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Зоқотола.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Зоқотола
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Исмоиллӣ

**Ноҳияи Исмоиллӣ** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 86 735 нафар. (2019)

Масоҳат — 2 074 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Исмоиллӣ.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Исмоиллӣ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Зангилон

**Ноҳияи Зангилон** () - воҳиди маъмурӣ-ҳудудии Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

Аҳолӣ — 32 500 нафар.(1993)

Масоҳат — 707 км²  

Маркази маъмурӣ — шаҳри Зангилон.

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Ноҳияи Зангилон
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Озарбойҷон
Сомух

**Сомух** () — шаҳр дар Озарбойҷон, дар шимолу ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурии ноҳияи Сомух. Шумораи аҳолӣ 6 817 нафарро ташкил медод. Ин шаҳраки сераҳолӣ буд. Дар соли 2008, Президенти Озарбойҷон қонун дар бораи иваз намудани номгузории шаҳраки Набиагалиро ба шаҳраки Сомух ва ба шаҳраки Сомух додани мақоми шаҳр тасдиқ кард.  

## Мавқеи ҷуғрофӣ
Ноҳияи Сомух қисми шарқии ҳамвории Ганҷа-Газах ва як қисми хурди шимоли ҳамвории Аҷиноҳурро фаро мегирад.

## Таърих
То 29 декабри соли 1992, он деҳаи Сафаралиев буд, аз он вақт инҷониб деҳаи Набиагали ном дошт. Соли 2008 бо қарори  Маҷлиси Миллии Озарбойҷон деҳаи Кулайр ва деҳаи Набиагали ба ноҳияи Сомух муттаҳид шуданд ва шаҳри Сомух ташкил ёфт.

## Иқтисод
Нақшаи генералии шаҳр тасдиқ карда шуд, консепсияи рушди ояндаи он таҳия карда мешавад.

## Нигаред
* Шаҳрҳои Озарбойҷон
* Тақсимоти маъмурии Озарбойҷон

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Сомух
Сиёзан

**Сиёзан** () — шаҳр ва маркази маъмурии ноҳияи Сиёзани Озарбойҷон, дар пастии соҳилӣ ҷойгир аст.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар байни дарёҳои Гилгилчай ва Атачаи воқеъ аст. Дар ғарб кӯҳҳои Кафқози Бузург ва дар шарқ соҳили Каспий намоёнанд. Пастии Самур-Дивичин, ки Сиёзан дар онҷо ҷойгир аст, канали Самур-Абшерон аз наздикии шаҳр мегузарад. Аз Сиёзан шоссе ва роҳҳои оҳани дорои аҳамияти ҷумҳуриявӣ мегузаранд.
Ба шаҳри Сиёзан шомил ҳастанд: шаҳрак, қубури обтаъминкунӣ ва микрорайони Ганҷлик. Деҳаи Агбаш ва осоишгоҳи Кала-Олтӣ (Чироғ-гала) дар ҳудуди минтақаи Сиёзан ҷойгиранд, аммо ба ноҳияи Дивичин дохил мешаванд.

## Таърих
чап|мини|226x226пкс| Намуди шаҳр
Канораҳои Сиёзан дар қаламрави роҳҳои қадимаи тиҷоратӣ ҷойгиранд. Аммо, дар бораи як маҳалли истиқомати доимӣ маълумоте нест, гарчанде ки ин мавзеъ аз ёдгориҳои гуногуни меъмории қадим пур аст. Шаҳраки Сиёзан бо рушди захираҳои табиии минтақа, асосан нафт ва газ алоқаманд аст, гарчанде ки конҳои оҳак, гил ва шағал низ мавҷуданд.

## Ҷойҳои тамошобоб
Шаҳри Сиёзан ва гирду атрофи он бо якчанд мавзеъҳои муҳими фарҳангӣ фахр мекунад. Худи шаҳр як шаҳраки маъмулии шаҳрии сабки шӯравист. Он танҳо бо якчанд боғҳо, муҷассамаҳои пешвоёни Озарбойҷон ва ёдгориҳои таърихи муосири минтақа ҷолиб аст. Аммо ноҳияи Сиёзан дорои объектҳои дорои аҳамияти ҷаҳонӣ мебошад. Пеш аз ҳама,  Чирахқалъа (асрҳои IV-VI то милод) мебошад. Харобаҳои он боқимондаҳои хатти мудофиаи як замон пурқудрати Каспий (Гилгилчай) -ро ифода мекунанд. Он то асри XVIII ҳамчун бурҷи посбонӣ ва огоҳӣ истифода мешуд.
Шаҳаргоҳ дар қисми шимолии шаҳр ҷойгир аст. Дар наздикии Сиёзан системаи обтаъминкунии соли 1906 ҳифз шудааст. Чирахқалъа  дар масофаи 15-18 км аз шаҳр ҷойгир шудааст.
Ёдгориҳо:
* Муҷассамаи Д. Ҷабборлӣ.
* Муҷассамаи М. Мушфиқӣ.
* Муҷассамаи Низомии Ганҷавӣ.
* Муҷассамаи Низомии Ганҷавӣ.
* Маҷмааи ёдгории "20 январ".
* Маҷмааи ёдгории "Нефтчи Шехидляр".

Боғҳо:

* Боғи шаҳрӣ ба номи Ҷаъфар Ҷаббарлӣ.
* Боғ ва Осорхонаи ба номи Ҳайдар Алиев.

## Аҳолӣ
Мувофиқи барӯйхатгирии умумииттифоқии аҳолии соли 1989, дар Сиёзан 18 655 нафар зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2010 аҳолии шаҳрро 27,600 нафар нишон дод. Таркиби миллии шаҳр: озарбойҷониҳо, татҳо, лезгинҳо, русҳо. Аҳолии шаҳр дар зарфи 20 сол 70 %   афзоиш ёфт ва дар соли 2010 он 27,600 нафар буд (2010). Тибқи барӯйхатгирии соли 2012, аҳолии шаҳр 28127 нафарро ташкил медод.

## Иқтисод
Истеҳсоли нафт дар минтақаи шаҳр амалӣ карда мешавад, як корхонаи газ ва бензин вуҷуд дорад. Саноати моҳидорӣ хеле рушд кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сиазань   
* [mirslovarei.com/content_bes/Siazan-56594.html Луғати Энсиклопедияи Калон]
* Таърихи Сиазан: аксҳо, мақолаҳо
* Саҳифаи шаҳр дар шабакаи иҷтимоии Facebook
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Сиёзан
Алека Ҳаммонд

**Алека Ҳаммонд** (гренл. Aleqa Hammond, б. 23 сентябри 1965, Нарсак, Гренландия, Дания ) — сиёсатмадори Гренландия, раҳбари Ҳизби Сотсиал-Демократии "Ба пеш" (аз 2009 то 2014), нахустин зани сарвазири Гренландия (2013-2014).

## Зиндагинома
Алека Ҳаммонд 23 сентябри соли 1965 дар Нарсак таваллуд шуда, дар Уумманнак ба воя расидааст.  Падари ӯ Пиитаарак Йохансен ҳангоми шикор ҳангоми яхбандӣ дар синни 7-солагии Ҳаммонд, аз болои ях афтида, фавтид.  Солҳои 1989-1991 дар Коллеҷи Арктикии Нунавут ва солҳои 1991-1993 дар Донишгоҳи Гренландия ( Нуук) таҳсил кардааст. 

Аз соли 1993 то 2005 дар соҳаи сайёҳии Гренландия дар вазифаҳои гуногун кор кардааст. 

Вай бори аввал моҳи ноябри соли 2005 ба парлумони Гренландия интихоб шуд,  ва вазири оила ва адлияи Гренландия таъин шуд.  Ҳаммонд соли 2007 вазири молия ва корҳои хориҷии Гренландия шуд, аммо соли 2008 ба нишони эътироз аз касри буҷаи ҳукумат ба нафақа баромад. 

Пас аз шикасти ҳизби Ба пеш дар интихоботи соли 2009, ӯ Ҳанс Эноксенро ба ҳайси раҳбари ҳизб иваз кард. Дар моҳи марти соли 2013, ҳизби ӯ дар интихобот бо 14 курсӣ аз 31 курсии парлумон пирӯз шуд  ва Алек Ҳаммонд нахустин нахуствазири зан дар Гренландия шуд.

1 октябри соли 2014, ӯ дар робита ба ҷанҷоли хароҷот истеъфо дод.  Вайро ба ҳайси сарвазир ва раҳбари ҳизб Ким Килсен иваз кард. Дар с. 2015, вай узви Фолкетинг дар интихоботи парлумонии Дания интихоб шуд.

## Оила
Ҳаммонд бо Георг Ниегаард оиладор аст ва ҳамсарон писари фарзандхонда доранд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1965
Гурӯҳ:Зодагони 23 сентябр
Гурӯҳ:Аввалин бонувон дар касбҳо
Гурӯҳ:Сарвазирони Гренландия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Гренландия
Бетартибиҳо дар Молдова (1989)

мини|Ошӯбҳо дар Молдова
**Бетартибиҳои шаҳрвандии соли 1989 дар Молдова** 7 ноябри соли 1989 дар Кишинёв, РСС Молдавия оғоз ёфта, рӯзи 10 ноябр, вақте ки эътирозгарон бинои идораи Вазорати корҳои дохилиро (сардораш Владимир Воронин) сӯзонданд, идома ёфт. Фестивалҳои 7 ноябри соли 1989 бахшида ба Инқилоби Октябр ва 10 ноябр бахшида ба милисаи шӯравӣ ба оппозисиюн имконияти хуб фароҳам оварданд, то ҳукуматдоронро дар шароити хеле намоён ба шӯр оранд ва рӯйдодҳои барои режими шӯравӣ дорои аҳамияти аввалиндараҷаро вайрон кунанд. [Дар ҷараёни чорабинии аввал, эътирозгарон паради низомиро бо иштироки сарбозони гарнизони Кишинёв дар майдони Ғалаба (ҳоло Майдони Бузурги Миллӣ) қатъ карданд ва низомиёнро маҷбур карданд, ки колоннаи сайёри барои он рӯз пешбинишударо бекор кунанд .

Фаъолони Фронти халқии Молдавия аксар вақт аз доираи таҳримоти расмии роҳбарияти ҳаракат берун баромада, амалҳое ташкил карданд, ки роҳбарияти ҷумҳуриро шармсор карданд, ки дар ниҳоят боиси бетартибиҳо дар маркази Кишинёв гардид. Ин бетартибиҳо тақдири мавқеи гумшудаи котиби якуми  нишон доданд. Дар ҷаласаи Бюрои Сиёсии КМ ҲКМ рӯзи 9 ноябр котиби якуми ҳизб Семён Гроссу аз полис даъват кард, ки масъулони рӯйдодҳои 7 ноябрро ба ҷавобгарӣ кашанд ва ҳабс кунанд. Гузашта аз ин, ӯ пешниҳод кард, ки боздоштшудагонро берун аз Молдова бадарға кунанд . 10 ноябр эътирозгарон бинои Вазорати корҳои дохилиро сӯзонданд. 10 ноябр вазири корҳои дохилӣ Владимир Воронин дар бинои Кумитаи Марказии КПСС пинҳон шуд ва ҳимояи Вазорати корҳои дохилӣ ба генерал Жуков вогузор карда шуд.

Пас аз як сол, вақте ки Семён Гроссу ва ташкилоти ӯ ҳам аз ҷониби миллатгароёни наҳзати рост ва ҳам аз ҷониби " ултраинқилобӣ"-и интернатсионалистони чап ҳамла шуданд, Маскав котиби якуми худро ба Петр Лусинский дар пленуми ғайринавбатии Кумитаи оид ба 16 ноябри соли 1989, иваз кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 7 aprilie 2009 ne amintește de 10 noiembrie 1989
* Literatura şi Arta, 16 noiembrie 1989: izbînda gorbaciovismului în Republica Socialistă Sovietică Moldovenească
* 7 noiembrie 1989

Гурӯҳ:Перестройка
Гурӯҳ:Амалҳои эътирозӣ дар Молдова
Гурӯҳ:Амалҳои эътирозӣ дар Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Муноқишаҳои соли 1989
Гурӯҳ:Бетартибиҳои оммавӣ дар Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Таърихи Кишинёв
Гурӯҳ:Ноябри соли 1989
Гурӯҳ:Маршҳои эътироз
Гурӯҳ:Молдова дар соли 1989
Солён

**Солён**  () — шаҳр дар Озарбойҷон 130 км ҷанубу ғарби Боку, маркази маъмурии ноҳияи Солён аст. Дар соҳили рости дарёи Кура ҷойгир аст.

## Таърих
Солён ба хонии Куба вобаста буд ва Нодиршоҳ онро аз тобеъият озод кардааст. Дар миёнаи асри XVIII Солёнро Иброҳими Рудбарӣ забт кард. Сокинони Солён ба хони Куба  барои кумак намудан дар озод намудани шаҳр муроҷиат карданд  ва соли 1757 нерӯҳои низомӣ таҳти фармони Фаталихон Солёнро аз Иброҳими Рудбарӣ озод карда шаҳрро ба хонии Куба тобеъ намуданд . Дар давраи аз 1729 то 1782  шаҳр - пойтахти султонии Солён буд. Дар соли 1799 Мустафохон Хони Шемаха Солёнро тасарруф кард ва ноиби худро дар онҷо таъйин кард . Аз соли 1868 Солён маркази маъмурии уезди Ҷевати губернияи Боку буд, соли 1916 ба он мақоми шаҳр дода шуд. Дар давраи аз соли 1929 то 1930 - маркази ноҳияи Муғон (Солён) буд. Аз соли 1930 Солён маркази маъмурии ноҳияи Солён аст.

## Аҳолӣ
Мувофиқи барӯйхатгирии Умумирусиягии аҳолии соли 1897, дар Солён 11.787 нафар   зиндагӣ мекарданд, асосан тоторҳои озарбойҷонӣ (яъне озарбойҷониҳо) .

Мувофиқи барӯйхатгирии соли 1959, дар шаҳр 17197 нафар сокинон зиндагӣ мекарданд  ва дар соли 1975 - 25 700 нафар. Мувофиқи барӯйхатгирии соли 1979 шумораи аҳолии шаҳр ба 26 196  ва дар соли 1989 ба 30 396 нафар расид .
чап|мини| Дарёи Кура

## Варзиш
Бошгоҳи футболи " Муган ", ки дар Лигаи олии Озарбойҷон бозӣ мекард, дар шаҳр ҷойгир буд. Клуб дар Варзишгоҳи Олимпӣ бо ғунҷоиши 5 ҳазор тамошобин бозӣ мекард (соли 2008 кушода шудааст). 
## Пайвандҳо
* Солён дар TSB

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Солён
Тавуз

рост|мини|250x250пкс| Боғи Ҳайдар Алиев
**Тавуз** () — шаҳр ва маркази маъмурии ноҳияи Тавузи Озарбойҷон. 439 км дуртар аз Боку дар соҳили чапи дарёи Тавузчой ҷойгир аст.
Ин шаҳрак соли 1912 аз ҷониби муҳоҷирони олмонӣ таъсис ёфта, **Траубенфельд** ( — *майдони ангур*) номгузорӣ шудааст. Соли 1941 олмониҳо ба инҷо муҳоҷир карда шуда буданд ва деҳа тағйири ном кард .
Тавуз соли 1947 мақоми шаҳрро гирифтааст. Тибқи барӯйхатгирии умумииттифоқии аҳолии соли 1989, дар Тавуз 13373 нафар зиндагӣ мекарданд .
Дар шаҳр заводҳои семент, асфалт, консерва ва шароббарорӣ, инчунин корхонаи равған ва панир мавҷуданд.

## Ҷуғрофия
Ноҳияи Тавуз, ки дар ғарби Озарбойҷон ҷойгир аст, бо Гурҷистон ва Арманистон ҳамсарҳад аст. Қаламрави ноҳия ба ҳавзаи дарёи Кура дохил карда шудааст. Аз қаламрави ин минтақа дарёҳои Тавуз, Загам ва Ахинҷа мегузаранд. Иқлим субтропикии хушк аст. Шаҳр дар домани кӯҳ ҷойгир аст ва аз табиати зебо ва чашмаҳои зиёд бой аст. 32000 гектар районро чангалзор ишгол мекунад. Ин минтақа аз олами ҳайвоноти ваҳшӣ бой аст. Гург, рӯбоҳ, харгӯш ва намудҳои кабк паҳн шудаанд. Барои моҳидорӣ, шикори харгӯшҳо ва паррандаҳои обӣ шароити хуб фароҳам оварда шудааст.

## Шахсиятҳои маъруф
* Сальников, Юрий Григорьевич, варзишгари шӯравӣ, қаҳрамони Олимпиада (1980), дорандаи медали нуқраи олимпӣ дар аспсаворӣ.
* Ҳоҷиев Ҳоҷӣ Аскер оғлу, 1923 деҳаи Дуз Гирахлӣ, профессори таърих (1989), иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватании 1941-1945, дар кафедраҳои таърихи Донишгоҳи давлатии Боку ба номи академик БО. М. Киров ва Академияи давлатии нафт (Институти нафт ва кимиёи Озарбойҷон ба номи А. М. Азизбеков).
* Ҳоҷиев Афтандил Аскер оғлу. 15.01.1944. Хатмкардаи Институти хоҷагии халқи Озарбойҷон ба номи А. Бунятзода. 1960-1970. Соли 1968 ӯ дар Саридораи суғуртаи давлатии РСС Озарбойҷон ба кор шурӯъ кард. Соли 1981 вай аз соли 1989 муовини р таъин шуд. Муовини якуми раиси Раёсат. Дар айни замон, ӯ муовини якуми раиси раёсати Ширкати давлатии суғуртаи тиҷории "Азерсигорта" мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Тартар

**Тартар** () — шаҳр, маркази маъмурии ноҳияи Тартари Озарбойҷон. Он дар 332 км ғарби Боку ҷойгир аст.

## Таърих
24 сентябри соли 1947 деҳаи Тартар мақоми шаҳраки навъи шаҳриро гирифт,  5 августи соли 1949 ба шаҳри Мир-Башир табдил ёфт, ки ба он номи раҳбари ҳизби Озарбойҷон Мирбашир Касумов гузошта шуда буд. 7 феврали соли 1991 номи таърихии Тартар барқарор карда шуд.

27 сентябри соли 2020 даргириҳои густурдаи мусаллаҳона байни нерӯҳои мусаллаҳи Озарбойҷон ва нерӯҳои мусаллаҳи  Ҷумҳурии эътирофнашудаи Қарабоғи Кӯҳӣ оғоз ёфт, ки яке аз бузургтарин ва хунинтарин минтақа пас аз хатми ҷанги Қарабоғ дар соли 1994 буд. Аз 30-юми сентябр, шаҳри Тартар низ ба зери оташ қарор гирифт . Тибқи гуфтаи ёрдамчии Президенти Озарбойҷон Ҳикмет Ҳоҷиев, танҳо 2 октябр ба шаҳр беш аз 2000 снаряд партоб карда шуд .

## Аҳолӣ
Мувофиқи барӯйхатгирии соли 1897, таркиби этникии Тартар чунин буд:

* Тоторҳо (озарбойҷониҳо) - 508 (68%)
* Арманиҳо - 120 (16%)
* Русҳо - 65 (9%)
* Форсҳо - 46 (6%)

## Ҷуғрофия
Тартар дар ҳамвории Қарабоғ ҷойгир аст

## Пайвандҳо
* Тартар 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Уҷор

**Уҷор** () — шаҳр, маркази маъмурии ноҳияи Уҷори Озарбойҷон. Дар 250 км ғарби Боку ҷойгир аст. Истгоҳи роҳи оҳан дар хатти Боку — Тифлис дорад.

Соли 1941 он мақоми шаҳрро гирифт . Мувофиқи барӯйхатгирии соли 1959 дар шаҳр 7760 нафар зиндагӣ мекарданд .

Тибқи барӯйхатгирии соли 1979, дар Уҷор 12 090 нафар зиндагӣ мекарданд  ва мувофиқи барӯйхатгирии соли 1989 шумораи аҳолӣ ба 14 273 нафар расидааст .

Заводҳои консервабарорӣ, бетон, пахтатозакунӣ мавҷуданд.

## Адабиёт
* 

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Уҷор
Беҳрӯз Зеваров

**Беҳрӯз Зеваров** (*Зеваров Бехруз Хушачинович*; тав. 20 майи 1989, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — продюсер, соҳибкор ва муҳаққиқи шоу-бизнеси тоҷик. Бунёдгузори лейбли мусиқии «Tamoshow».

## Зиндагинома
Беҳрӯз Зеваров 20 майи соли 1989 дар хонаводаи омӯзгор ба дунё омадааст. Дар хонаводаш, Беҳрӯз ҳамеша аз назари истиқлол ва шуғл фарқ дошт. Ӯ ба унвони хонандаи аълохон якбора аз синфи сеюм ба синфи панҷум «парид» ва литсейи президентиро дар 9 сол хатм карда, дар 15 солагӣ донишҷӯи Донишгоҳи техникии Тоҷикистон шуд, ки онро бо дарёфти тахассуси «муҳандис-барномасоз» бо муваффақият ба поён расонд.

Дар 18-солагӣ, ки донишҷӯи соли чоруми донишгоҳ буд, раҳбарии ширкати байнулмилалии «Евразийская Медиа Компания»-ро ба зимма дошт, ки ба хадамоти таблиғоти базаргонӣ дар расонаҳои Тоҷикистон машғул буд.

Аз соли 2008 то соли 2011 ба ҳайси Директори генералии «Евразийская Медиа Компания» фаъолият намудааст ва соли 2011 ба он монанд ширкатеро таҳти унвони «Топ Медиа» ба роҳ андохт.

Ӯ ҳамчунин ширкати нашри мусиқии «Tamoshow»-ро бунён ниҳод, ки зери назари он ҳунармандон натанҳо аз Тоҷикистон, балки ба таври куллӣ аз Осиёи Миёна кор мекунанд. Ба ибтикори ӯ, сар аз соли 2014, ҳарсола ҷоизаи мусиқии «Tamoshow Music Awards» дар пойтахти Тоҷикистон баргузор ва ба дурахшонтарину боистеъдодтарин ҳунармандони кишвар эъто мешавад.

## Таҳқиқ дар шоу-бизнес
Беҳрӯз Зеваров дар Тоҷикистон ба унвони муҳаққиқи шоу-бизнес шинохта мешавад. Ӯ дар ин замина китоберо ба унвони «Асрори шоу-бизнеси тоҷик» дар соли 2012 ба нашр расонидааст, ки он дар бораи нозукиҳои шоу-бизнеси Тоҷикистон, аз ҷумла барои чи тавр «ситора» шудан, чи будани нақши продюсер дар ин марҳала ва аз зиндагиву кори овозхонони тоҷик қисса мекунад.

## Бозӣ дар филм
Беҳрӯз Зеваров нақши соҳибкор Сардорро дар филми «Ишқ, пул, #Душанбе» бозидааст.

## Фаъолияти ҷамъиятӣ
Дар соли 2013 Комиссияи Федератсияи сулҳи саросарии Созмони Милали Муттаҳид Беҳрӯз Зеваровро ба унвони «Сафири сулҳ» пазируфт.

## Ҷоизаҳо
Беҳрӯз Зеваров барандаи ҷоизаи озмуни «ТОП 50»-и радиои «Ватан» ва яке «50 фарди хушсалиқа дар Душанбе» дар соли 2011 интихоб шудааст. Ӯ ҳамчунин барандаи ҷоизаи «Суруди сол» — дар бахши «Продюсери беҳтарин» (2011), унвони «Падидаи сол» аз Медиа Алянси Тоҷикистон (2012) ва ҷоизаи «Asia Star Awards» барои саҳми хос дар фарҳанги Осиёи Марказӣ (2016) мебошад.

Тугмаи тиллоии ҷоизаи YouTube Creator мукофотест, ки YouTube ба эҷодкунандагони мундариҷа барои расидан ба як миллион муштарӣ дар каналашон медиҳад. Беҳрӯз Зеваров моҳи майи соли 2022 ин ҷоизаи бонуфузро ба даст овард ва ин хабарро дар Instagram бо пайравони худ нақл кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Ҷоизадорони муаллифони YouTube аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон
Хоҷаванд

**Хоҷавенд** () — шаҳр дар Қарабоғи Кӯҳӣ, ки дар нишебиҳои шарқии қаторкӯҳи Қарабоғ ҷойгир аст. Мувофиқи тақсимоти маъмурию ҳудудии Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ, ноҳияи Мартунии Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ, мувофиқи тақсимоти маъмурию ҳудудии Озарбойҷон - маркази маъмурии ноҳияи Хоҷаванди Озарбойҷон аст. Шаҳр дар қаламрави эътирофшудаи Озарбойҷон ҷойгир аст, ки таҳти назорати Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ қарор дорад. Дар шаҳр постгоҳи мушоҳидаи №8 посдори сулҳи нерӯҳои мусаллаҳи Федератсияи Русия ҷойгир аст.

## Этимология
Дар гузашта, деҳае бо номи Хонашен вуҷуд дошт, ки дар он "шен" - арм. "Деҳа" ва "хона", вобаста ба забони маъхаз, ба тафсирҳои гуногун ("деҳа, манзил" ё "обанбор, чоҳ, чашма") ҷавоб медиҳанд. Соли 1925 он ба шаҳр мубаддал гашт ва ба номи **Мартунӣ** номгузорӣ шуд, ки аз тахаллуси пешвои ҳизбӣ А. Ф. Мясникова (Мясникян)  бармеояд.

Номи озарбойҷонии шаҳр ( Хоҷаванд) ба Мартунӣ иртиботи мустақим надорад: он аз канораи ғарбии шаҳр, ки дар солҳои шӯравӣ озарбойҷониҳо дар он зиндагӣ мекарданд - деҳаи Хоҷаванд баромадааст.

## Таърих
29 январи соли 1960 Мартунӣ мақоми шаҳраки навъи шаҳриро ба даст овард  ва соли 1985 - мақоми шаҳрро гирифтааст.

### Ҷанги Қарабоғ (1991-1994)
Дардавраи ҷанг дар Қарабоғи Кӯҳӣ, ҳангоми ҳимояи Мартунӣ як арманӣ Монте Мелконян, ки баъдтар фармондеҳи дастаи низомии Мартунӣ шуд, машҳур гардид. Тибқи баъзе маълумот, сокинони Мартунӣ дар бораи тағйири номи маркази ноҳия ба Монтеаберд (  ) ба шарафи Монте Мелконян изҳори назар карданд. Лоиҳаи тағир додани ном аз ҷониби мақомоти Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ дастгирӣ карда нашуд, аммо дар айни замон насби лавҳаи аломати роҳсозӣ бо ин ном собит карда шуд.

### Муноқишаи мусаллаҳона дар Қарабоғи Кӯҳӣ (2020)
Аз  рӯзҳои аввали муноқишаи мусаллаҳона дар Қарабоғи Кӯҳӣ (аз 27 сентябри соли 2020) Мартунӣ мавриди гулулаборони артиллерияи Қувваҳои Мусаллаҳи Озарбойҷон қарор гирифт, ки ин боиси аз интиқоли барқ ва газ маҳрум шудани шаҳр гардид . 1 ноябр соли 2020 авиатсияи Озарбойҷон ба шаҳр зарбаи ҳавоӣ зад . Ба нерӯҳои низомии Арманистон муяссар гардид, ки мавқеъҳои худро дар Мартунӣ то барқарории оташбас нигоҳ доранд .

15 ноябри соли 2020 дар шаҳр постгоҳи мушоҳидаи рақами 8-и посдори сулҳи нерӯҳои мусаллаҳи Федератсияи Русия қарор гирифт .

## Аҳолӣ
Мувофиқи барӯйхатгирии умумииттифоқии аҳолии ИҶШС дар соли 1989, дар Мартуни 6 998 нафар зиндагӣ мекарданд . Соли 2005 дар шаҳр 4 878 нафар сокинон зиндагӣ мекарданд .

### Таркиби миллӣ

## Нигористон

Акс:Martuni057.JPG|Дар даромадгоҳи шаҳр (Лавҳаи ношонии маҳал)
Акс:Khojavend050.jpg|Бинои осорхонаи кишваршиноей
Акс:Martuni002.JPG|Лавҳаи кӯчаи Азатамартикнерӣ бо забонҳои арманӣ, русӣ ва англисӣ
Акс:Martuni003.JPG|Калисои муқаддаси Нерсеси Бузург, намои берунӣ


## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Мартуни — статья из Большой советской энциклопедии. 

Гурӯҳ:Мартуни
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Хоҷаванд
Фёдори III

**Фёдори III Алексеевич** (русӣ: Фёдор Алексе́евич Рома́нов; ) — шоҳи Маскавию Умуми Русия аз соли 1676 то 1682 буд, писари шоҳ Алексей Михайловичу малика Мария Илинична (Милославская), бародари шоҳон Иоанн Алексеевич (айнӣ) ва Пётр Алексеевич (падаряк) буд.

## Зиндагинома
30 майи (9 июни) соли 1661 дар Маскав шоҳзода Фёдор таваллуд шудааст. Ӯ писари сеюми шоҳ Алексей буд. 
## Марг
27 апрели (7 майи)  соли 1682 Фёдор Алексеевич даргузаштааст.
## Хонавода

## Адабиёт

## Сарчашма

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Зодагони соли 1661
Гурӯҳ:Императорҳо ва шоҳони Русия
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1682
Михаил Фёдорович

**Михаил Фёдорович Дилхоҳ** (русӣ: Михаи́л Фёдорович Рома́нов; ) — шоҳи Маскавию Русия, солҳои 1613-1645. Якумин шоҳи Русия аз сулолаи Романовҳо.
Михаил Фёдорович дар 12 (22) июли 1596 таваллуд шудааст. Падараш — боярин Фёдор Никитич Романов (минбаъд, патриарх Филарет), модараш — Ксения Ивановна, ки қабл аз шавҳаркунӣ Шестова ном дошт, буданд. Ӯ набераи бародари малика Анастасия буд. Ҳамин тавр ӯ писари холи шоҳ Фёдор Иоаннович буд. Модари падараш насли князи бузург Ярослав Всеволодович (князи бузург) буд. 13 (23 июл) июли соли 1645 Михаил Фёдорович даргузаштааст.

## Зиндагинома

## Марг
13 (23) июли соли 1645 Михаил Фёдорович даргузаштааст.
## Хонавода

## Адабиёт

## Сарчашма

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Зодагони соли 1596
Гурӯҳ:Императорҳо ва шоҳони Русия
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1645
Хурдалон

**Хурдалон** () — шаҳр дар Озарбойҷон, маркази маъмурии ноҳияи Обшӯрони кишвар. Шаҳр дар қисми ғарбии нимҷазираи Обшӯрон, 5 километр дар шимолу ғарби Боку ҷойгир аст .

## Таърих
Хурдалон дар ибтидои асри XX ҳамчун деҳа ба вуҷуд омадааст. Соли 1936 он мақоми шаҳраки навъи шаҳрӣ ва сипас маркази ноҳияи Обшӯрони ҶШС Озарбойҷонро гирифт  .

Пас аз гирифтани мақоми шаҳр, Хурдалон шаҳри тобеи ноҳия мебошад. 2 октябри соли 2006  Маҷлиси Миллии Озарбойҷон дар бораи ба Ҳирдалан додани мақоми шаҳр қарор қабул кард ва 30 ноябр Президенти Озарбойҷон Илҳом Алиев дар бораи татбиқи қонун "Дар бораи ба шаҳраки Хурдалон дар ноҳияи Обшӯрон додани мақоми шаҳр " қарор кард  .

## Ҷуғрофия
чап|мини|250x250пкс| Хурдалон дар харитаи нимҷазираи Обшӯрон
Шаҳри Хурдалон дар қисми ғарбии нимҷазираи Обшӯрон, қисми ҷануби обанбори Ҷейранбатан, дар байни шаҳрҳои Боку ва Сумгаит, дар баландии 71 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Масофа то пойтахти Озарбойҷон 5 км аст. Фаъолияти сейсмикии минтақа аз рӯи ҷадвали Рихтер 8 баллро ташкил медиҳад. 

## Иқлим
Дар ин минтақа иқлими гарми нимбиёбон ва хушки даштӣ бартарӣ дорад. Ҳарорати миёнаи солонаи ҳаво 13,1 дараҷа, ҳарорати миёнаи моҳона 24,6 ва ҳадди аққал 2,4 дараҷа аст. Намии ҳаво 76 %, бориши солона 163 мм. Самтҳои асосии бодҳо инҳоянд: шимол, шимол-ғарб, ҷануб ва ҷануб-ғарб. Суръати миёнаи бод дар як сония 6,8 метрро ташкил медиҳад. 
## Топоним
Топоними калимаи «Хурдалон» дорои якчанд маъноҳо мебошад. Маънои пайдоиши номи маҳалро аз мавҷудияити заминҳо зиёди кишти зироат мегӯянд (заб.озарб. «хырлар»).

## Аҳолӣ
Тибқи омори соли 2014, дар шаҳр 95200 нафар зиндагӣ мекарданд   .

## Шахсиятҳои маъруф
* Наби Хазрӣ - Шоири халқии Озарбойҷон.
* Зиёд Алиев қаҳрамони ҷаҳон оид ба гуштии озод .
* Магомедҳусейн Адигезалов - яке аз аввалин пармачиёни нафти Озарбойҷон, раиси Шӯрои вакилони халқи Хирдалон (1918), узви Ҳизби сотсиал-демократии "Гуммет" (аз соли 1906), раиси Шӯрои инқилобии Хурдалон (1920-1921), раиси Кумитаи иҷроияи Бинагадӣ (1921)), Шевалери ордени Байраки Сурхи Меҳнат (1928). 
* Абдулраҳмон Мамедҳусейн оғли Адигезалов - муҳандиси шоиста, муовини якуми вазири саноати масолеҳи сохтмонии ҶШС Озарбойҷон (1950-1957), сардори канали обии Боку-Шоллар, саринженери Шӯрои саноати халқии назди КМ ПК Ҳизби ҶШС Озарбойҷон (1958). 
* Агахусейн Ҷавадов актёри театр ва кино, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Озарбойҷон. 
* Атабаба Ҳоҷибобоев - мунаққиди театр, нависанда, публисисти озарбойҷон, яке аз ҳаммуаллифони Энсиклопедияи Советии Озарбойҷон, роҳбари бадеии Иттифоқи ходимони театрҳои ҶШС Озарбойҷон (1981-1987), Корманди шоистаи маданияти Ҷумҳурии Озарбойҷон. 

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
* Мактаби шоҳмот (2014)
* Осорхонаи ба номи Ҳайдар Алиев
* Боғи ба номи Ҳайдар Алиев
* Мактаби мусиқӣ (2014) 

## Нигористон

Акс:Heydar Aliyev park in Xirdalan 2.jpg|Хиёбони боғи марказии ба номи Ҳайдар Алиев
Акс:Heydar Aliyev park in Xirdalan.jpg|Хиёбони гулҳо дар боғи ба номи Ҳ.Алиев


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Озорбойҷон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон