Аҳолии ИМА

мини|Шумораи сокинони ИМА аз соли 1790 то соли 2010
мини|Пирамидаи демографии ИМА дар соли 1941
мини|Пирамидаи демографии ИМА дар соли 1946
мини|Сохтори синну сол ва ҷинси аҳолии ИМА дар соли 2005
мини|Пирамидаи синну солӣ-ҷинсии аҳолии ИМА аз 1 июни соли 2014
lang=ru|мини|Пирамидаи синну соли аҳолии ИМА дар соли 2010
lang=ru|мини|Пирамидаи синну соли аҳолии ИМА дар соли 2014
**Аҳолии ИМА** – миллатҳо, қавмҳо (аҳолӣ), ки дар ҳудуди ИМА умр ба сар мебаранд.

Тибқи маълумоти Бюрои барӯйхатгирии аҳолии ИМА, аҳолии он то моҳи июли соли 2019 тақрибан 329 миллион нафарро ташкил медиҳад. Дар тӯли даҳ сол (аз соли 2000 то 2010) шумораи аҳолии ИМА 9,7% зиёд шуд. Зичии аҳолӣ 33,82 нафар / км² (2020) мебошад. Аҳолии шаҳрҳо – 82,7% (2020) .

## Шумораи сокинон
Аҳолии Иёлоти Муттаҳида аз рӯи хатҳои қавмӣ ва миллӣ хеле гуногунанд, аз ин рӯ Иёлоти Муттаҳида миллати муҳоҷирон номида мешавад – аз 1790 то 1994 қариб 64 миллион муҳоҷирон аз Аврупо, Амрикои Лотин, Осиё ва Африқо ба ин кишвар омадаанд.

1 августи 1790 – аввалин барӯйхатгирии федералии аҳолии ИМА, ки аз рӯи натиҷаҳои он аҳолӣ ба 3,9 миллион нафар баробар буд, гузаронида шуд.

Дар соли 1915 дар Иёлоти Муттаҳида 100 миллион нафар зиндагӣ мекарданд.

Соли 1967 аҳолии Иёлоти Муттаҳида аз марзи 200 миллион гузашт.

Бино ба маълумоти барӯйхатгирии Бюрои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, сокини 300 миллионуми кишвар 17 октябри соли 2006 соати 7.46 таваллуд шудааст.

Тибқи барӯйхатгирии умумии моҳи апрели соли 2010 дар ИМА 308 миллиону 745 ҳазору 538 нафар зиндагӣ мекарданд . Ин нисбат ба давраи барӯйхатгирии қаблии соли 2000-ум 9,7% зиёдтар аст  .

Дар соли 2019 шумораи аҳолии тахминӣ 328.088.681 нафар буд.

Ба ҳисоби миёна, ҳар як амрикоӣ дар умри худ ду фарзанд таваллуд мекунад. Дар солҳои гуногун афзоиши аҳолии ИМА дар байни 0,75-1,5% тағйир меёфт.

### Аҳолӣ тибқи барӯйхатгириҳо

# 1790 – 3 929 214,
# 1800 – 5 236 631,
# 1810 – 7 239 881,
# 1820 – 9 638 453,
# 1830 – 12 866 020,
# 1840 – 17 069 453,
# 1850 – 23 191 876,
# 1860 – 31 443 321,
# 1870 – 38 558 371,
# 1880 – 49 371 340,
# 1890 – 62 979 766,
# 1900 – 76 212 168,
# 1910 – 92 228 496,
# 1920 – 106 021 537,
# 1930 – 123 202 624,
# 1940 – 132 164 569,
# 1950 – 151 325 798,
# 1960 – 179 323 175,
# 1970 – 203 211 926,
# 1980 – 226 545 805,
# 1990 – 248 709 873,
# 2000 –  281 421 906,
# 2010 – 308 745 538,
# 2019 – 328,915,700

## Таваллуд ва фавт
Насли якуми колонияҳо ба ҳисоби миёна ба як оила 7-8 фарзанд рост меомад ва дар соли 1660 ин кӯдакон ба воя расида, мехостанд хоҷагиҳои худро дошта бошанд .

Сатҳи умумии таваллуд дар Иёлоти Муттаҳида аз рӯи гуфтаи Ansley J. Coale, Zelnik ва National Center for Health Statistics дар давраи аз 1800 то 2010.

*1. миёна дар давраи 1850-1859.*

2. миёна дар давраи 1860-1869.

3. миёна дар давраи 1870-1879.

4. миёна дар давраи 1860-1864.

## Таркиби нажодӣ
Миллати амрикоӣ як ташаккули нисбатан ҷавони бисёрмиллатӣ мебошад, ки дар раванди ҳамкории тӯлонии фарҳангӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва ҳамарӯза, инчунин омезиш ва азхудкунии авлоди одамони пайдоиши этникии гуногун, ки ҳар се нажоди асосии инсоният - муғулнажод, аврупоинажод ва негроид ифода мекунанд, ташаккул ёфтааст.

Тақрибан 90% сиёҳпӯстон ва 60% индейсҳо дар шаҳрҳо зиндагӣ мекунанд.

Таркиби нажодӣ аз рӯи тахминҳои Бюрои барӯйхатгирии ИМА дар соли 2017  :

* ҳамагӣ: 321 004 407
** сафедҳо – 73,0% (аз ҷумла "сафедпӯстони насли испониёӣ" - 11,5%)
** сиёҳпӯстон – 12,65%
** индейсҳо, алеутҳо ва эскимосҳо – 0,82%
** осиёиҳо –5.35%
** ҳавайиҳои ӣ ва дигар сокинони Уқёнусия – 0.18%
** нажодҳо ва миллатҳои дигар – 4,8%
** ду ва ё зиёда нажодҳо – 3,1%

56 510 571 нафар одамони нажодҳои гуногун (17,6% аҳолӣ) аз миллатҳои испанӣ ё лотинӣ мебошанд.

Аз ҷумла дар байни муҳоҷирон (мувофиқи маълумоти Вазорати амнияти дохилӣ барои соли 2016):

* аврупоиҳо – 93.567
* осиёиҳо – 462 299
* сокинони Амрико (марказӣ, ҷанубӣ ва шимолӣ) – 506 901
* африқоиҳо  – 
* уқёнусияиҳо – 5 588
* номаълум – 1724

Дар соли 2015, таносуби кӯдакони сафедпӯсти ғайриспании то 5-сола бори аввал камтар аз 50% коҳиш ёфт. Ҳамин тариқ, ақаллиятҳои ин гурӯҳи синну сол аксариятро ташкил медиҳанд.

Дар соли 2019, таносуби ғайриспанизабони сафедпӯст (авруамрикоиён)-и то 16-сола бори аввал то камтар аз 50% коҳиш ёфт. Синну соли миёнаи евроамрикоиёни сафедпӯст дар соли 2019 43,7 буд, ки баландтарин дар байни ҳама гурӯҳҳои демографӣ дар Иёлоти Муттаҳида буд.

## Аҳолӣ аз рӯи иёлатҳо
Ҳама маълумотҳо тибқи бюрои барӯйхатгирии ИМА дар соли 2010 

## Аҳолӣ аз ҷиҳати фаъолияти иқтисодӣ
Тибқи ҳисоботи Идораи омори меҳнати ИМА , дар моҳи феврали соли 2008, 153 374 000 нафар ё 51,12% аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол буданд (145 993 000 нафар ҷойҳои корӣ доранд); ва тибқи маълумоти шабеҳ аз барӯйхатгирии Идораи барӯйхатгирии ИМА дар соли 2000  : 126 149 256 нафар; ба ҳисоби фоиз, аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол - 75,9%, аҳолии синни ғайри қобили меҳнат (79 436 000 ё 26,48% - 2008); 2000: 40 109 391 нафар ё 24,1% ташкил доданд.

Таносуби аҳолӣ аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол ва синни ғайри қобили меҳнат дар шумораи умумии аҳолӣ: 1.93 - 2008, 3.145 - 2000; Сохтори аҳолӣ аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол: *Аз рӯи синну сол (барои соли 2008):*

* 16-24 сола:  
* 25-54 сол:  
* 55-75 сола:  
* 75 сола ва калонтар: 

*Аз рӯи ҷинс (барои соли 2003):*

* Мардони аз 16 сола боло аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол: 74%
* Занони аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол аз 16 сола боло: 60%

Мардон:

* аз 16 то 55 сола -  
* аз 55 то 75 сола - 
* 75 сола ва калонтар -  
* ҳамагӣ: 

Занон:

* аз 16 то 55 сола -  
* аз 55 то 75 сола -  
* 75 сола ва калонтар -  
* ҳамагӣ: 

Шуғли аҳолӣ дар соҳаҳои иқтисод:

* истеҳсоли мол: 21.833.000 нафар;
* саноат: 13,689,000;
* сохтмон: 7 401 000;
* пешниҳоди хидматҳо (хӯрок, иншооти меҳмонхона ва ғайра): 116 160 000;
* фурӯши чакана: 15 454,000
* хидматҳои касбӣ ё тиҷорӣ: 18,102,000;
* маориф, тандурустӣ: 18 647 000;
* истироҳат ва меҳмоннавозӣ: 13,667,000;
* идораи давлатӣ ва ҷамъиятӣ: 22,335,000 (дар моҳи феврали соли 2008) 

## Дин
Таркиби динӣ:

* Протестантҳо – 46,5%,
* Католикҳои Рум – 20,8%,
* Мормонҳо – 1,6%
* Масеҳиёни дигар – 0,9%,
* Яҳудиён – 1,9%,
* Мусалмонон – 0,9%,
* Шоҳидони Яҳува – 0,8%,
* Буддоиён – 0,7%,
* Ҳиндуҳо – 0,7%,
* Ба ягон гурӯҳи динӣ мансуб набудан - 22,8% (2014) .

## Забонҳои ИМА
Фонди англисии ИМА, бонуфузтарин созмони ғайриҳукуматӣ, ки дар соҳаи сиёсати забоншиносии давлат кор мекунад, моҳи марти соли 2005 гузориши "Бисёр забонҳо - як Амрико" -ро нашр кард, ки мувофиқи он аҳолии ин кишвар дар ҳаёти ҳаррӯза (дар хона, дар ҷои кор, дар кӯча) 322 забонро истифода мебарад.

Иёлати бисёрзабона Калифорния мебошад (207 забон). "Якранг "тарин аз ҳама иёлатҳо – Вайоминг (56). Дар Ню Йорк 129 ва дар Лос-Анҷелес 137 забон гуфтугӯ мекунанд.

Забони бештар маъмул дар Иёлоти Муттаҳида инглисӣ мебошад. Он аз беш аз 300 миллион сокини Иёлоти Муттаҳида ба 215,4 миллион нафар тааллуқ дорад. Забони англисӣ дар саросари Иёлоти Муттаҳида мақоми расмии давлатӣ надорад. Дар сатҳи қонунгузорӣ, он ҳамчун давлатӣ танҳо дар 28 штат ва ду қаламрав (Ҷазираҳои Вирҷинияи ИМА ва Пуэрто-Рико) тасдиқ карда шудааст. Конгресси ИМА ҳар сари чанд вақт лоиҳаи тасвиби забони англисиро ҳамчун забони расмии кишвар баррасӣ мекунад, аммо он миқдори зарурии овозҳоро ба даст оварда наметавонад. Охирин овоздиҳӣ дар бораи Қонуни ваҳдати англисӣ соли 2003 баргузор шуда буд. Тарафдори асосӣ ба ҷонибдории лоиҳаи қонун Фонди забони англисии ИМА мебошад.

Ҳамзамон, муаллифони гузориш қонунигардонии забони испаниро дар сатҳи федералӣ, ки онро 28 миллион нафар сокинони ИМА фаъолона истифода мебаранд, зарур намешуморанд. Мувофиқи маълумоти Бюрои барӯйхатгирии аҳолии ИМА, дар соли 2002 дар Иёлоти Муттаҳида тақрибан 37,4 миллион амрикои испониёӣ зиндагӣ мекарданд, ки ин дар тӯли сол 1,3 миллион нафар афзудааст. Дар бисёр ширкатҳо дар Флоридаи Ҷанубӣ, Калифорнияи Ҷанубӣ ва Техас донистани забони испанӣ шарти ҳатмии корӣ мебошад.

Дар ИМА зиёда аз 700 ҳазор гӯяндагони забони русӣ зиндагӣ мекунанд. Шумораи аз ҳама зиёди онҳо дар иёлати Ню-Йорк зиндагӣ мекунанд (218 765 нафар, ё 30,98% ҳамаи гӯяндагони русӣ), хурдтаринашон дар Вайоминг (170 нафар ё 0,02%). Ба даҳ штате, ки дар онҳо забони русӣ гап мезанад, инчунин Калифорния, Ню Ҷерсӣ, Иллинойс, Массачусетс, Пенсилвания, Вашингтон, Флорида, Мэриленд ва Орегон дохил мешаванд.

### 15 забони бештар маъмул дар ИМА
(дар қавсайн шумораи забонҳои модарӣ то соли 2013 нишон дода шудааст)  (млн. нафар)

* Забони англисӣ (ҳамчун ягона) (231.1)
* Забони испанӣ (аз ҷумла лаҳҷаҳои креол) (37.5)
* Забони чинӣ (2.9)
* Забони тагалогӣ (1.6)
* Забони вӣетнамӣ (1,4)
* Звбони фаронсавӣ (1.3)
* Забони куриёӣ (1.1)
* Забони олмонӣ  (1.1)
* Забони арабӣ (0.9)
* Забони русӣ (0.9)
* Забонҳои креолии фаронсавӣ (0.7)
* Забони итолиёӣ (0,7)
* Забони португалӣ (аз ҷумла лаҳҷаҳои креол) (0,7)
* Забони ҳиндӣ (0.6)
* Забони лаҳистонӣ (0.6)

## Ҳамчунин нигаред

* Таркиби этникии Иёлоти Муттаҳида
* Мардуми бумии Иёлоти Муттаҳида

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Ҳосилхезӣ ва фавт дар Иёлоти Муттаҳида Майкл Ҳайнс, Донишгоҳи Колгейт

Гурӯҳ:Аҳолии ИМА
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд