open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рӯбоҳ

**Рӯбоҳи одӣ** ё **малла** (*Vulpes vulpes*) — даррандаи ширхӯр ширхӯрон оилаи сагмонандон, намуди аз ҳама паҳншудатарини **рӯбоҳон**.

## Паҳншавӣ
Рӯбоҳи одӣ хеле васеъ паҳна шудааст: дар тамоми масоҳати Аврупо, шимолӣ Африқо (Миср, Алҷазоир, Марокаш, шимолӣ Тунис), қисми калони Осиё (то шимолӣ Ҳиндустон, ҷанубӣ Чин ва Ҳиндухитой), дар Амрикои Шимолӣ аз минтақаи арктики то соҳилҳои Шимолӣ Халиҷи Мексико. Рӯбоҳ дар Австралия ба иқлим мусоидат шудааст ва дар тамоми материк паҳн шудааст. 
 
Аввал ҳисоб мешуд, ки дар Амрико намуди дигари рӯбоҳ зиндагӣ мекунад, аммо дар вақтҳои ҳозира ӯро ба монанди ҳамон намуд меҳисобанд.
Бахтиёр Иброҳимов

**Бахтиёр Иброҳимов** (тав. 1972, шаҳри Исфара, вилояти Ленинобод, Тоҷикистон) овозхон ва навозандаи тоҷик аст.Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.

## Зиндагинома

Бахтиёр Иброҳимов соли 1972 дар шаҳри Исфара зода шудааст. Вай дастпарвари Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистон (1992) аст. Кори худро аз моҳи июни соли 1992 дар театри мардумии шаҳри Исфара оғоз кард ва нахуст дар ин намоишсаро навозанда буд ва сипас гурӯҳ созиву овозии «Бахт»-ро таъсис дод ва роҳбари ҳунарии он шуд. Ин гурӯҳ без аз 100 суруд дорад, ки беш аз 30 оҳангу таронаашро Иброҳимов сохта аст.

Иброҳимов  миёни дӯстдорони ҳунари эстрадӣ, хусусан ҷавонон, ҳаводорони бисёре пайдо кард.

## Дастовардҳо
Бахтиёр Иброҳимов барандаи ҷоизаҳои Озмуни «Сурудҳои меҳанпарастӣ» (2003), ғолиб ва барандаи Ҷоизаи бузурги (Гран-при) озмуни вилоятии сарояндагони сурудҳои эстрадии «Торҳои заррин», дорандаи дипломи «Сарояндаи беҳтарини эстрадии вилояти Хуҷанд» (1997, 1999), барандаи ҷоизаи якумин ҷашнвораи сарояндагони сурудҳои эстрадии Тоҷикистон ва дувумин ҷашнвораи сурудҳои меҳандӯстонаи «Мо оилаи ягонаем» аст. Дар озмунҳои байналмиллалии «Иссиқкӯл-2000» (Уш) ва «Ориёно, Сомониён, Тоҷикистон» (Душанбе) дувум ҷой ва дар озмуни сурудҳои сиёсии «Корвони Ваҳдат» (1999, 2000) севум ҷойро гирифтааст.

Ҳунараш бо Ифтихорномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон қадр шудааст.

## Нигаред
* Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон

## Пайвандҳо

## Пайнавишт


Иброҳимов, Бахтиёр
Гурӯҳ:Мусиқинавозони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Cоли 1972
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Исфара
Трир

**Трир** (, , ) - шаҳрест дар замини Райнланд-Пфалс дар ғарби Олмон. Зодгоҳи Карл Маркс

## Пайвандҳо
Саҳифаи расмӣ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Райнланд-Пфалс

## Эзоҳ
Зоғи ало

**Зоғи ало**, **калоғ**, **калзоғ**, **алоакка** () — як навъ паррандаро гӯянд, ки сар, бол ва думаш сиёҳ буда, дигар қисмҳои баданаш хокистарранг аст. Зоғҳои ало дар давраи лонасозӣ одатан ҷуфт-ҷуфт ва дар дигар мавридҳо села-села шуда мегарданд. Ба Тоҷикистон моҳи октябр барои зимистонгузаронӣ омада, март ба Олтой ва Сибири Ғарбӣ парида меравад ва дар ҳамон ҷо лона сохта тухм мегузорад. Зоғи алоро зимистон ғайр аз Бадахшон ва Помир, дар дигар мавзеъҳои Тоҷикистон (1200—1300 метр аз сатҳи баҳр) дидан мумкин аст. Дар мавридҳои сахт омадани зимистон ва бисьёр боридани барф Зоғи ало дар наздики маҳалаҳои аҳолинишин, дар қадди роҳ ва назди ахлоттуддаҳо зиндагӣ мекунанд. Зоғи ало тухми алафҳои бегона, ҳар навъ партов, лоша ва ғайраро хӯрда фоида меорад.

## Нигаред низ
* Зоғ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Парандаҳо
Қазоқистон

**Қазоқистон** ( ), номи расмӣ — **Ҷумҳурии Қазоқистон** ( ), () — кишварест дар Осиёи Марказӣ ва Авруосиё. Дар шимол бо Русия, дар шарқ бо Чин, дар ҷанубу ғарб бо Ӯзбекистон, дар ҷанубу шарқ бо Қирғизистон ҳамсарҳад аст. Пойтахт — шаҳри Остона.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

right|300px|Map of the provinces of Kazakhstan in alphabetical order.

Қазоқистон 14 вилоятҳо дорад.
'*' = Шаҳр.

# Алматӣ
# Алматӣ *
# Ақмола
# Ақтобе
# Атирау
# Байконур *
# Шарқи Қазоқистон
# Манғистау
# Шимоли Қазоқистон
# Павлодар
# Қароғандӣ
# Қостанай
# Қизилӯрда
# Туркистон
# Ғарби Қазоқистон
# Ҷомбил
# Остона *

## Ҷуғрофия
центр|thumb|250px|Тақсимоти маъмурии Қазоқистон
[thumb|250px|[Дашти Қазоқистон.]]
Бо майдони 2,7 миллион км² Қазоқистон бузургтарин кишвари нуҳум дар ҷаҳон, ва бузургтарин кишвари кӯҳсор аст. Баробар ба андозаи Аврупои Ғарбӣ. Интишори 6846 км сарҳад бо Русия, 2203 километр бо Ӯзбекистон, 1533 км бо Чин, 1051 километр бо Қирғизистон ва 379 км бо Туркманистон. Дар байни шаҳрҳои калон доранд Остона, Алма-Ато, Қарағанда, Чимкант, Атирау ва Ӯскемен. Иқлим хушк аст, бо тобистони гарм ва зимистонҳои сард. Бориш дар байни шароити хушк ва нимабиёбон фарқ мекунад.
## Иқтисодёт

## Аҳолӣ

### Маориф ва фарҳанг
### Дин
## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо
* Сафоратхонаи Қазоқистон 

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Осиёи Миёна
Гурӯҳ:Кишварҳои Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Медиана

**Медиана** - (аз лотинӣ mediana - миёна)

# дар геометрия, порчаи хати ростест, ки яке аз қуллаҳои секунҷаро ба миёнаи тарафи муқобил мепайвандад. Медианаҳои секунҷа 
ҳамдигарро дар як нуқта мебуранд, ки онро баъзан "маркази вазнинӣ"-и секунҷа низ меноманд. Нуқтаи буриши Медиана-ҳои секунҷа ҳар
кадоми медианаро бо нисбати 2:1 (аз қулла ба тараф) ба ду қисм ҷудо мекунад. 
# Дар назарияи эҳтимолият, яке аз характеристикаҳои тақсимоти қиматҳои бузургии тасодуфист.
Гӯсфанд

рост|250x250пкс

right|thumb|Dolly’s remains as exhibited in the Royal Museum of Scotland
**Гӯспанд**, **барра **— ҳайвони хонагӣ мансуби ҷуфтсумҳо. Дар ҷумҳурӣ гӯспандони қарокӯлӣ, ҳисорӣ ва ҷойдорӣ паҳн гаштаанд.

Саравлоди гӯспанди хонагӣ — гӯспандони ваҳшии Ғурм (Муфлон).
Сарнасли тамоми зотҳои гӯспандони хонагӣ муфлон (ғурм), зернамуди гӯспанди кӯҳӣ мебошад. Дар вақтҳои пешин ғурм хеле фаровон буд. Маҳалҳои сукунати ҳозираи ғурм ниҳоят кам шудааст. Дар нимбиёбон ва пиставу бодомзори зич (900—2800 метр аз сатҳи баҳр) зиндагӣ мекунад. Шикори бенизом ва дар натиҷаи чорвочаронӣ ғурмҳо хеле кам шуда, дар баъзе маҳалҳо тамоман барҳам хӯрдаанд.

Баъзе олимон сарнасли гӯспандони хонагии Осиёро гӯспанди ёбоӣ, Архар (Ғулча) мушуморанд, ки то ҳол дар қаторкӯҳҳои Осиёи Марказӣ дучор меояд. ғулча яке аз калонтарин гӯспандони ёбоӣ мебошад. Рангаш қаҳваги зард- тоб буда, таҳи шикамаш бо мӯйинаи сафедранг пӯшида шудааст. Ғулчаи нар шохи хеле калону печдори барҷаста дорад. Вазни сари архари болиғ бо шохҳояш 30-40 кг буда, вазни умумиаш то ба 150—180 кг мерасад. Солҳои охир саршумори архар хеле кам шудааст. ғулча моҳҳои май ё июн як, баъзан ду барра мезояд. Архар ҳамчун намуди беҳамтои гӯспанди ёбоӣ ба муҳофизати ҷиддӣ эҳтиёҷ дорад. Дар «Китоби сурх» гӯспандҳои устюртӣ (аркал), қизилқумӣ, тоҷикӣ (бухороӣ), тяншонӣ (архар) ҳам чун зернамудҳои гӯспанди кӯҳӣ дохил шудааст.

Дар ҷаҳон 25 зернамуди гӯспанди кӯҳӣ маълум буда, ба қатори ҷуфтсумҳо, оилаи ковокшохҳо, синфи ширхӯрон дохил мешавад. Гӯспанди кӯҳиро дар Осиё тахминан 9000 сол, дар Аврупо 4000 сол пеш аз милод инсон хонагӣ намуд. Дар натиҷаи интихоби табиӣ ва сунъӣ ҳоло 150 намуди гӯспанди хонагӣ мавҷуд аст. Комёбиҳои фанни генетика ва селексия ба ривоҷи гӯспандпарварӣ, наслгирӣ мадади хеле калон мебахшад, зеро аз гӯспандони кӯҳӣ ва хонагӣ намудҳои нави онҳоро пайдо мекунанд. Дар боғи ҳайвонот, мамнӯъгоҳ, дар шароити сунъӣ, муфлон бо гӯспандони хонагӣ ҷуфт гашта, насли бардам медиҳад. Барои саноати сабук аз гӯспандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз шири гӯспандон сир, чакка, айрон, қаймоқ мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар (гов) якчанд маротиба беҳтар аст.

Гӯспанд ҷонварест, ки ягон узви он исроф намегардад, ҳатто шохҳояшро истифода мебаранд. Аз рӯдаи гӯспанд ҳасиб, тори асбобҳои мусиқӣ тайёр мекунанд. Ҳатто ҳамчун риштаи амалиёти ҷарроҳӣ истифода мебаранд ва он дар организми инсон худ аз худ ҳал мешавад. Дар ҳадисҳо, ки дар он тафаккури динӣ, бадеӣ, илмӣ, фарҳангӣ, ҷаҳонфаҳмӣ, ҷаҳонбинии Муҳаммад пайғамбар инъикос ёфтаанд, чунин навишта шудааст: «Гӯспанд бипоед, барака меёбед», «Дар вақти муносибат ба ҳайвони безабон аз Худо тарсед. Онҳоро аввало фарбеҳ намуда, баъд хӯрокӣ намоед», «Муъминон, ки гӯспанду аспу шутур парвариш мекунанд, ба давлат, ҳурмат ва хушбахтӣ соҳиб мегарданд».

## Нигаред низ
* Ғурм (Муфлон)
* Гӯспанди ҳисорӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жовандаҳо
Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр
Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ
Гурӯҳ:Гӯшт
Зимистон

**Зимистон** — нахустин фасли тақвими милодӣ ва яке аз чаҳор фасли сол, байни тирамоҳ ва баҳор. Зимистон маъмулан сардтарин фасли сол аст. Дар ин фасл, дар бархе навоҳӣ, ҳарорати ҳаво ба −0 °C ва дар кишваре монанди Русия ҳатто то −51 °C низ мерасад. Дар зимистон бархе ҷонварон монанди хирс ба хоби зимистонӣ мераванд ва дар фасли баҳор дубора зиндагиро аз сар мегиранд.

## Ҳавошиносӣ
Зимистон фасле бо рӯзҳои кӯтоҳ ва шабҳои дарозу сард аст. Миёнгини ҳарорати зимистон маъмулан дар моҳи январ ба пойинтарин миқдори худ (дар нимкураи шимолӣ) мерасад. Бӯрон, барф, кӯлок, яхбандони роҳҳо, меғ ва пӯшида шудани кӯҳҳо аз барф аз хусусиёти фасли зимистон аст, ки аксаран ҳар кадом ба танҳоӣ боиси ихтилол дар убуру мурур мешаванд. Гоҳе падидаи ҳавошиносии нодире дар тӯли зимистон бо номи яхмаҳ рух медиҳад, ки муташаккил аз булӯрҳои ях муаллақ дар ҳаво аст. Ин падида танҳо дар ҳароратҳои бисёр пойин (-30 °C) рух медиҳад.

## Бознигаред
* Баҳор
* Тобистон
* Тирамоҳ

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Фаслҳо
Баҳор

thumb|
thumb|Бойчечаку бойчечак|253x253пкс

**Баҳор** — яке аз чаҳор фасл дар минтақаҳои муътадил, пеш аз тобистон ва пас аз зимистон аст. Дар нимкураи шимолӣ, баҳор ҳамдавра бо пойиз дар нимкураи ҷанубӣ аст ва баръакс. Дар эътидоли баҳорӣ, рӯзҳо ва шабҳо тақрибан дувоздаҳ соат тӯл мекашанд ва бо пешрафти фасл ва афзоиши тӯли рӯз, тӯли шаб коҳиш меёбад.

## Фарҳанг
Бисёре аз мардум фасли баҳорро оғози зиндагии дубораи табиат медонанд. Дар фасли баҳор ҷонвароне, ки дар хоби зимистонӣ ҳастанд ва ҳамчунин, дарахтон аз хоби зимистонӣ бедор шуда ва зиндагиро дубора оғоз мекунанд. Дарахтон шукуфа зада ва ҷонварон низ дар ин фасл шурӯъ ба тавлиди мисл мекунанд.

Дар фарҳанги умумии бархе аз кишварҳо, мисли Эрон ва Афғонистон ба ин фасл бисёр аҳаммият медиҳанд, ба тавре ки ҳатто, соли нави онҳо дар ин фасл ва бо расидани хуршед ба нуқтаи эътидоли баҳорӣ (якуми фарвардин, маъмулан мутобиқ бо 21 март) шурӯъ мешавад. Онҳо шурӯъи ин солро бо маросиме ба номи Наврӯз ҷашн мегиранд, ки сездаҳ рӯз тӯл мекашад (Сездаҳбадар). Ин аҳаммият дар адабиёт низ нумуди зиёде дорад ва баҳор яке аз муҳимтарин сужаҳои ҳунарӣ ва адабӣ мебошад.

Дар ин фасл дар Тоҷикистон низ якчанд идҳоро ҷашн мегиранд, аз ҷумла 8 март — Рӯзи модар, 21 март — 24 март — ҷашни Наврӯз, 1 апрел — рӯзи ханда, 9 май — рӯзи Ғалаба, 23 май — рӯзи ҷавонони Тоҷикистон ва ғайра.

Дар васфи баҳор адибони зиёде шеърҳо гуфтаанд. Дар бораи фасли баҳор шоири барҷастаи тоҷик Мирзо Турсунзода чунин гуфтааст:

                     
Баҳор аз се моҳ иборат аст. Аз ҷумла март, апрел, май, Дар фасли баҳор дарахтон гул мекунад, замин ҷомаи нав ба бар мекунад ва табиат аз нав зинда мешавад. Дар фасли баҳор дили ҳар як шахс аз нав зинда мешавад, мисли замин.

## Манзараҳои фасли баҳор дар Тоҷикистон

Акс:Цветы абрикоса.jpg
Акс:Rivers of Tajikistan 07.jpg
Акс:Landscape of Tajikistan,panoramio 03.jpg
Акс:Rivers of Tajikistan 04.jpg
Акс:Landscape of Tajikistan,panoramio 11.jpg
Акс:Landscape of Tajikistan,panoramio 06.jpg


## Бознигаред
* Тобистон
* Тирамоҳ
* Зимистон
* Наврӯз

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фаслҳо
Машриқ

thumb|Нақша, минтақаи шинохташуда ба унвони Машриқро ба тасвир мекашад.
**Машриқи арабӣ** (), ё ба ихтисор **Машриқ** () — сарзамине, ки дар ибтидо шомил (ба гуфтаи ҷуғрофиёдонон араб, дар дараҷа аввал Ибни Хурдодбеҳ) тамом сарзаминҳои шарқим шинохташуда дар қарнҳои 9 то 10 мелодӣ, аз ҷумла Ҳинд, Чин, теъдоде ҷазоир дар Уқёнуси Ҳинд ва Уқёнуси Ором то Ҷопон буд. Дар ҳоли ҳозир «ал-Машриқ» истилоҳест, ки тавассути аъроб барои ишора ба бахши шарқии Ҷаҳони араб, воқеъ дар Осиёи Ғарбӣ ва шарқи Африқои Шимолӣ истифода мешавад.

Ин минтақа шомили кишварҳои арабӣ Баҳрайн, Миср, Ироқ, Урдун, Кувайт, Лубнон, Умон, Фаластин, Қатар, Арабистони Саудӣ, Судон, Сурия, Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва Яман аст.
 
Дар вожаи шоирона «машриқ» ба маънои «маҳалли баромадани офтоб» ва аз шарқи арабӣ: («дурахшиш, равшан, тобиш» ва «ру ба афзоиш») ва бо ишора ба шарқ, ки дар он Хуршед боло меравад баргирафта шудааст.
 
Ин шароити ҷуғрофиёӣ аз густариши аввалияи таърихи исломӣ ба вуҷуд омада ва ин минтақа мушобеҳи манотиқ Билоду-ш-шом ва Байнаннаҳрайн аст, ки таркиб шудааст.
 
То таърихи 2014, Машриқ маҳалли зиндагӣи 1,7 % аз мардуми ҷаҳон аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Минтақаҳои ҷаҳон
Суманак

thumbnail|Сумалак
**Суманак**, **Сумалак**, **Саманӯ **— навъе аз хӯриши наврӯзист, ки аз сабзаи гандум пухта мешавад. Худи сабза рамзи эхёи табиъат ва зебоию осоиштагии ҳаёт ба шумор меравад. Ду хафта кабл аз чашни Наврӯз мардум дар хонаҳои худ, дар табакхо гандумхоро шуста ва месабзонанд ва рӯзи ид ба идгох меоранд. Он чо ҳамроҳ бо занҳои дигар дар деги калоне суманакпази мекунанд.
thumbnail|Пухтани сумалак

Ҷараёни суманакпазӣ як шабонарӯз давом мекунад ва занҳову духтарон ҳам сурудхонӣ, рақсу бозиҳо ва ҳазлу шӯхиҳо мекунанд. Зеро боваре ҳаст, ки соли навро агар бо хандаю хурсандию шодмонӣ пешвоз гирӣ, ҳамон сол пурра бо хуррамию шодӣ зиндагӣ хоҳи кард.

Ҳангоми кофтани дег таронаи «Суманак дар дег, мо кафча занем»-ро месароянд. Суруди маъруфи суманакпазӣ, ки ҳангоми пухтани ин ғизои рамзии Наврӯз бо доиранавозӣ ба тариқи умумӣ хонда мешавад, чунин аст:

## Нигаред
* Наврӯз

## Пайвандҳо
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Наврӯз
Гурӯҳ:Таомҳои тоҷики
Тирамоҳ

thumb|200px

**Тирамоҳ**, **пойиз**, **хазон **— яке аз чаҳор фасли иқлими муътадил. Дар нимкураи шимолӣ бо бурҷҳои Мизон, Ақраб ва Қавс; моҳҳои меҳр, обон ва озар баробар аст.

Пойиз аз назари ситорашинохтӣ байни ду нуқтаи эътидоли пойизӣ ва инқилоби зимистонӣ аст. Аз назари гоҳшумории хуршедӣ, дар рӯзи якуми Меҳр оғоз мешавад ва то поёни Озар идома меёбад.

Бар пояи тақвими милодӣ фасли пойиз дар асл дар нимкураи шимолии ҷаҳон дар ҳудуди 23 сентябр (1 меҳр) ва дар нимкураи ҷанубӣ пиромуни 21 март (1 фарвардин) оғоз мешавад. Замони поёни он дар нимкураи шимолӣ 21 декабр (30 озар) ва дар нимкураи ҷанубӣ 21 июн (31 хурдод) аст.

Ба ҳангоми пойиз бисёре аз анвои гиёҳон баргҳои худро аз даст медиҳанд ва ба истилоҳ хазон мекунанд. Ҳарорати ҳаво низ дар фасли пойиз то андозае пойинтар аз тобистон аст. Дар пойиз, рӯзҳо кӯтоҳтар ва шабҳо дарозтар мешаванд. Дар бахшҳое аз ҷаҳон дар ин фасл мизони бориш зиёдтар мешавад.

## Вожашиносӣ
Хазон дар форсӣ вомвожа аз суғдӣ аст ва моҳи шашуми солшумории хуршедии суғдӣ Хазононч [Xazānānc̆] ном дошт. Ин Хазононч аз *haxa-zāna- дар эронии бостон боз монда, ки аз *haxa- «мева; бор» + *zāna- исми феъл аз zā- «рафтан; расидан» сохта шудааст ва маънояш «замони расидани меваву бор» аст. Ҳамин *haxa-zāna- дар суғдӣ бо уфтодани ha-, ки дар суғдӣ қоидае умумӣ аст, xazān «хазон — (замони) расидан» шуда ва бо пасванди -anc̆ номи моҳи Xazānānc «пурбор; ҳосилхез» шуда, ки дар куҳантарин замонҳо севумин моҳи тобистон ва бо шаҳривармоҳ (23 август — 22 сентябр) баробар буда, вале сипас бо нахустин моҳи пойиз — меҳрмоҳ (23 сентябр — 22 октябр) ҳамзамон шудаву маънояш «баргрезон» гаштааст.

Аммо «пойиз» бозмонда аз pātēz дар порсии миёна аст, ки зоҳиран дар эронии бостон *pāti-z(a)ya- буда ва *pāti- пешванду *z(a)ya- «зимистон» ва маънояш «наздики зимистон» аст.

## Бознигаред
* Баҳор
* Тобистон
* Зимистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фаслҳо
Тобистон

**Тобистон** — дувумин ва гармтарин фасл аз чаҳор фасли сол. Ин фасл пас аз баҳор ва қабл аз тирамоҳ қарор гирифта ва фасли гармо ва мева аст.. Ин фасл дар Нимкураи Шимолӣ аз 22 июн то 22 сентябр, дар Нимкураи Ҷанубӣ аз 22 январ то 21 март давом мекунад.

## Обу ҳаво
Тобистон ба таври маъмул бо ҳавои гарм ё доғ ҳамроҳ аст. Дар иқлимҳои баҳримиёназаминӣ, тобистон ҳамчунин бо ҳавои хушк бастагӣ дорад, дар ҳангоме ки дар минтақаҳои дигар (ба вижа дар Осиёи Шарқӣ ба далели бодҳои мавсимӣ) бо ҳавои боронӣ ҳамроҳ аст. Фасли намнок, давраи аслии рушди гиёҳон дар режими иқлимии саванна аст.

## Бознигаред
* Баҳор
* Тирамоҳ
* Зимистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фаслҳо
Мексика

**Мексика** ( ), расмӣ — **Иёлоти Муттаҳидаи Мексика** () — давлат дар Амрикои Шимолӣ қарор гирифта, бо ШМА аз тарафи ҷануби шарқӣ — бо Белиз ва Гватемала ҳамсарҳадӣ мекунад. Дар ғарб халиҷи Калифорния ва уқёнуси Ором, дар шарқ халиҷи Мексика ва баҳри Кариб соҳилҳояшро шуста меистад.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

thumb|right|600px|Иёлоти Мексика (харитаи вектори).
Мексика маъмуран ба 31 иёлатҳо () ва як *ҳавзаи федералӣ* (*Distrito Federal*) тақсим мешавад. Иёлатҳо ба *мунисипалитетҳо* (*municipios*) тақсим мешаванд, аз рӯи аҳолӣ ва размери иёлатҳо, шумораи онҳо аз якчандто ба садҳо фарқият мекунад.

Ҳар як иёлат сарқонун ва губернатори худро дорад, кадоме ки аз рӯи овоздиҳии умумии интихоб карда мешавад.

Ҳавзаи Федералӣ — особое политическое образование, включающее центральную часть столичного мегаполиса Мехико. С 1997 жители столицы избирают главу правительства округа, который имеет меньшие права, чем губернаторы штатов.

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Адабиёт
* Поэты Мексики. Пер. с исп. Ред. коллегия: Е.Винокуров и др. Сост., предисл. и коммент. И Чежеговой. Худ. В. Суриков. М.: «Худож. лит.», 1975.- 336 с.
* Кутейщикова В. Мексиканский роман. Формирование. Своеобразие. Современный этап. М., 1971.- 335 с.
* Мексиканские рассказы / Сост. и предисл. Р.Линцер. — М.: Гослитиздат, I960. — 182 с.
* Мексиканские рассказы / Сост. В.Кутейщикова. — Л.: Худож. лит., 1982. — 351 с.
* Народная мексиканская поэзия. Серия `Библиотека латиноамериканской поэзии`. М ГИХЛ 1962. — 192с.
* Школяр Н. А. Мексика: внешнеторговая стратегия на пути из кризиса // Латинская Америка. — 2010. — № 8. — С. 7-16.
* Школяр Н. А. Сделано в Мексике: нефть, текила и многое другое.// Международная жизнь. — 2010. — № 4.
* Школяр Н. А. Банковская система Мексики: антикризисная устойчивость и регулирование.// Международные банковские операции. — 2011. -№ 1.
* Россия- Латинская Америка: модернизация экономических отношений. Под редакцией Н. А. Школяра. М.: ВАВТ.2013.

## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо
* Древняя история Мексики (мифология, легенды и многое другое) на сайте «Древняя Мезоамерика»
* Фотогалерея
* Новости Мексики на русском языке. Интернет-издание Мексика-24
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Амрикои Шимолӣ 
Гурӯҳ:Мексика
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Суруди миллии Мексика

**Суруди миллии Мексика** () — суруди миллии Мексика расман соли 1943 қабул шудааст. Матни суруд аз тарафи шоир Франсиско Гонсалес Боканегра навишта шуда, муаллифи оҳанг Хайме Нуно.

## Таърих

## Матни аслӣ бо забони испанӣ

**National Anthem of Mexico**

## Варақаҳои мусиқӣ

Image:Himno mexicanos text.jpg|Саҳифаи аввали мусиқи ва матни суруд
Image:Himno mexicanos text2.jpg|Саҳифаи дуюм мусиқи ва матни суруд


## Адабиёт


## Пайвандҳо

* SECGOB page about the 150th anniversary of the anthem  
** MP3 recordings of the anthem  

Гурӯҳ:Сурудҳои миллӣ
20 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
* Рӯзи истиқлоли Кулумбиа 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 июл]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 20 июл]]*
* 1928 — 2010 — Алӣ Девонақулов, адабиётшинос.
* 1938 — Сулаймон Султонов, олими соҳаи физика.
* 1943 — Ғуломҷон Мирзоев, файласуф.
* 1943 — Муяссара Бобохонова, олимаи соҳаи иқтисод.
* 1948 — Одинашоҳ Солеҳов, олими соҳаи математика.
* 1953 — Аҳмадҷон Раҳматзод, шоири халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.
* 1953 — Аюбҷон Юсуфов, олими соҳаи математика.
* 1953 — Хушдили Абдулғафур, шоир.
* 1958 — 2013 — Собирҷон Наврӯзов, доктори илми техникӣ.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 июл]]*
## Тақвими мардумӣ
**Саратон** (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Саратон

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0720.html  
* http://www.calend.ru/day/7-20/ 
*  Наука, 20.07
* cyclowiki 20.07
* wikiwand ба забони тоҷикӣ

## Эзоҳ
21 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 21 июл]]*
* 1298 — Муборизаи Фалкрик (1298): Шоҳ Едуард I Англия аз болои муборизабарандагони Шотландиҳо ки Уилям Уелейс роҳбари мекард,ғолиб меояд. 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 21 июл]]*
* 1858 — 1943 — Вилгелм Гейгер, шарқшиноси немис, доктори фалсафа, профессор, муҳаққиқи фарҳанги мардуми форс-тоҷик.
* 1908 — 1983 — Зоҳидбек Инъомҷонов, олими соҳаи ҳуқуқ.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 21 июл]]*

## Тақвими мардумӣ
**Саратон** (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст.
**Саратон** (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Саратон

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0721.html  
* http://www.calend.ru/day/7-21/ 
*  Наука, 21.07
* cyclowiki 21.07
* wikiwand ба забони тоҷикӣ

## Эзоҳ
Лубнон

**Ҷумҳурии Лубнон** () — кишварест дар Осиёи Ғарбӣ, пойтахташ шаҳри Байрут

## Таърих
маьлумот

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

# Аккор
# Баълабак—Ҳирмил
# Байрут
# Биқоъ
# Кисравон—Ҷубайл
# Кӯҳи Лубнон
# Набатия
# Шимол
# Ҷануб

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Лубнон
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
22 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
  

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 22 июл]]*
* 1989 — бо қабули «Қонуни забони Республикаи Советии Сотсиалистии Тоҷикистон», забони тоҷикӣ ба унвони забони давлатии Тоҷикистон эълом шуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 22 июл]]*
* 1893—1966 — Борис Трусевич, доктори илми тиб, профессор.
* 1898—1960 — Иля Петрушевский, доктори илми таърих, профессор.
* 1938—2001 — Фаттоҳ Одинаев, оҳангсоз, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 июл]]*

## Тақвими мардумӣ
**Саратон** (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Саратон

* Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/07-22.html  
* http://www.calend.ru/day/7-22/ 
*  Наука, 22.07
* cyclowiki 22.07
* wikiwand ба забони тоҷикӣ

## Эзоҳ
Адолф Ҳитлер

**Адолф Ҳитлер** (20 апрел 1889, Браунау, Австрия — 30 апрел 1945, Берлин) — раиси (фюрер) ҳизби НСДАП, сарвари Германияи фашистӣ (рейхсканслер) дар 1933—1945. 
## Аъзоёни оила

Image:Alois Hitler.jpeg|Падари Адолф Ҳитлер Алоис


## 1889-1920

Image:map at braunau am inn.png| зодгоҳ     и Ҳитлер, дар Австрия 
Image:Bundesarchiv_Bild_183-1989-0322-506,_Adolf_Hitler,_Kinderbild.jpg|Кӯдакии Адолф Ҳитлер


## 1921-1939

Image:Hitler and members of the Sturm Abteilung.jpg|Ҳитлер ва аъзоёни Штурм Абтайлунг Sturm Abteilung (SA) бо "Парчами хунин", парчам бо нишонаи свастика дар путчи мағлуб шуда дар Мюних рӯзи 9 Ноябр 1923 истифода шуда буд.
Image:Nuremberg 1934 - photo 01.jpg|Нюрнберг 1934
Image:Hitler with children and Baldur von Schirach.jpg|Ҳитлерро бо кӯдакон немис.
Image:Goering, Mussolini, Hitler, Hess.jpg|Бо Ҳерман Гоеринг, Бенито Мусолини ва Рудолф Ҳесс.
Image:Benito Mussolini and Adolf Hitler.jpg|Бенито Мусолини ва Адолф Ҳитлер ҳарду якҷоя қатораро дар вақти ташрифи расмӣ овардан ба Югославияи муҳосиба гирифта шуда аз назар мегузаронанд
Image:Ww2-76.jpg|Ҳитлер оватсияи Рейхстагро баъд аз эълон кардани "сулҳона" гирифтани Австрия.
Image:Hitler and Himmler inspect a guard of honour.jpg|Ҳитлер ва Ҳиммлер дар СС Лайбстандарте посбононро аз назар мегузаронад 'Адолф Ҳитлер'


## 1939-1945

Image:Adolf Hitler in Paris.jpg|Шпер, Ҳитлер, Брекер 06/23/1940
Image:Hitler - Rommel.jpg|Ҳитлер бо Маршал - Field Marshal Эрвин Роммел баъд аз вазифа баргаштан аз Африқо дастфишури мекунад. 1942 
Image:Stars & Stripes & Hitler Dead2.jpg|Рӯзномаи Амрикоӣ дар бораи марги Ҳитлер хабар дода истодааст.


## Дигарон

Image:Stammbaum Adolf Hitler 3.png|Педигрии оилаи Ҳитлерон
Image:Aloishitlerjr.jpg|алоис Ҳитлер Хурд., Адолф Ҳитлер  (дар Ирландия зиндагӣ кардааст), падари кузинааш Уилям Патрик
Image:Hitler's_DAP_membership_card.png|Кори аъзогии DAP(дертар NSDAP) Ҳитлер
Image:Adolf Hitler at Berchtesgaden.ogg|Адолф Ҳитлер дар яке аз ҷоӣҳои истироҳатии кӯҳиаш дар Берхстаген, Германия. (навор - видео)
Image:Hitlers Car 1 db.jpg|Мошини Ҳитлер дар Осорхонаи Ҷангии Канада
Image:Hitlers Car 2 db.jpg|Мошини Ҳитлер дар Осорхонаи Ҷангии Канада
Image:Hitlers Car 3 db.jpg|Мошини Ҳитлер дар Осорхонаи Ҷангии Канада


## Пайвандҳо
*Ҳитлер мусиқии русиву яҳудӣ гӯш мекард? 

Гурӯҳ:Таърих
Гурӯҳ:Адолф Ҳитлер
Бундестаг

**Бундестаг** - органи намояндагии халқии Ҷумҳурии Федеролии Олмон буда, аз тарафи мардум ба муддати чор сол (мувофиқи моддаи 39 Сарқонун) интихоб карда мешавад. Пеш аз муҳлат пароканда намудани Бундестаг фа(ат дар ҳолатҳои дар моддаи 68 Сарқонун нишондодашуда аз тарафи Президенти федеролӣ иҷро карда мешавад. Ба вазифаҳои аввалиндараҷаи Бундестаг тасвиби (онунҳо, итихоби Садри Аьзами федеролӣ ва назорат аз болои фаьолияти ҳукумат дохил мешаванд. Бундестаг то давраи понздаҳумини интихоботӣ (2002) аз 656 намоянда иборат буда, 328 (50%) намояндаи он дар ҳавзаҳои интихоботӣ ва 328 намояндаи дигар аз р(и р(йхатҳои ҳизбҳо интихоб мешуданд. Вале аз давраи понздаҳумини интихоботӣ инҷониб сафи намояндагон кам карда шуд. Ҳоло дар Бундестаг 603 нафар намоянда ширкат меварзанд. Бо маьлум кардани натиҷаҳои қаблии интихобот ба Бундестаг пурқувватии фрактсияҳо низ маьлум мешавад. Фрактсияҳо дар рӯзи аввали баьди гузаштани интихобот ҷамь омада, натиҷаҳои интихоботро таҳлил ва масьалаҳои ташкилиро баррасӣ мекунанд. Даьвати якуми Бундестаг барои солҳои 1949 – 1953 аз 8 фрактсия иборат буд. Вале дар даьватҳои 4 то 9 Бундестаг ҳамагӣ аз 3 фрактсия (ИХД/ ИХС, ҲСДО ва ҲОДО)1 иборат буду халос. Танҳо аз соли 1983, яьне баьд аз даьвати даҳумин боз як фрактсияи нав бо номи «сабзҳо» ба арсаи фаьолият омад. Дар айни замон дар Бундестаг чор фрақсия амал мекунад2. Ҳизби чапи ҲCД (Ҳизби Сотсиализми Демократӣ) аз сабаби кам будани аьзоёнаш фрактсияи худро ташкил карда натавонист3.

Намояндагони Бундестаг ба таври умумӣ, бевосита, озод, баробар ва дар шакли пинҳонӣ интихоб мегарданд (моддаи 38,1 Сарқонун). Онҳо намояндагони тамоми мардум буда, ба ҳеч як нишондод ва дастур тобеь нестанд ва аз рӯи виҷдон амал мекунанд.

Раиси Бундестаг аз байни аьзоёни пурнуфузтарин фрактсия интихоб гардида, ҷаласаҳои пленариро мебарад ва ба рафти регламенти парлумон назорат мекунад. Дар низоми Бундестаг ва тақсими аъзоёни он баъди интихоботҳои соли 2005 шуда гузашта баъзе тағйиротҳое ба амал омаданд, ки мо дар бораи онҳо дар қисмати «вазъи кунунии кишвар» гуфта мегузарем.

## Пайвндҳои беруна

Bundesrat und Bundestag
Муғулистон

**Муғулистон** () кишварест дар Осиё. Бо Русия ва Ҷумҳурии Халқии Чин ҳамсарҳад аст.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

thumbnail|right|350px
# Архангай
# Баян-Олгий
# Баянхонгор
# Булган
# Дорнод
# Дархан-Уул
# Дорногов
# Дундгов
# Гов-Алтай
# Гов-Сумбер
# Хентий
# Ховд
# Хoвсгoл
# Омнoгов
# Орхон
# Овoрхангай
# Селенге
# Сухбаатар
# Тoв
# Увс
# Завхан

## Ҷуғрофия

## Иқтисод
## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

 

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Шарқӣ
Гурӯҳ:Муғулистон
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
23 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 23 июл]]*

### Байналмилалӣ
* Рӯзи ҷаҳонии наҳангҳо ва делфинҳо

### Миллӣ
*  — Рӯзи парчам
*  — Солгарди Инқилоби июлии соли 1952
*  — Рӯзи кормандони ВАО
*  — Рӯзи кӯдакон

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 23 июл]]*
* 1974 — диктатураи «полковниковҳои сиёҳ» дар Юнон аз байн бурда мешавад.
* 1992 — Маҷлиси Олии Абхазия истиқлоли худро аз Гурҷистон эълон мекунад.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 23 июл]]*
* 1653 — 1713 — Пети дела Круа, шарқшиноси фаронсавӣ, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик.
* 1892 - императори Эфиопия Хайле Селассие I.
* 1923 — Зулайхо Раҳимова, раққоса, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.
* 1943 — Сабоҳат Каримова, муаррих.
* 1946 — Ҷӯрабек Назриев, доктори илми филология. Узви вобастаи Академияи илмҳои Тоҷикистон
* 1953 — Муяссар Рафиева, олимаи соҳаи биология.
* 1968 — Тоҷиддин Салимов, доктори илми ветеринарӣ.
* 1970 — Алоуддин Баҳоваддинов, файласуфи тоҷик.
* 1976 — Юдит Полгар, шоҳмотбоззани Венгрия.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 июл]]*
* 1645 — Михаил Фёдорович вафот мекунад, якӯмин подшоҳи Русия аз сулолаи Романовҳо.
* 1989 — Брагинский Иосиф - олим,Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* wikiwand ба забони тоҷикӣ  
* http://days.peoples.ru/07-23.html  
* http://www.calend.ru/day/7-23/ 
*  Наука, 23.07
* cyclowiki 23.07

## Эзоҳ
24 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
* Рӯзи конститусияи Фиджи.  
* рӯзи Симон Боливар дар Эквадор ва Венесуэла. 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 24 июл]]*
* 1783 — Русия ва Гурҷистон тракти Георгиевскиро имзо карданд, ки он ба мутеии империяи Русия дар қисми шарқии Гурҷистон буд.
* 1938 — қаҳваи ҳалшаванда ихтироъ шудааст.
* 1969 — Аполлон-11 ба Уқъёнуси Ором менишинад.
* 1969 — Аз Байканур стансияи байни сайёравии Марс-5 сар дода шуд.
* 1911 - Археологи амрикои Хайрем Бингхэм дар Перу "шаҳри гумшудаи" давлати Инкҳо, Мачу-Пикчуро дарёфт кард.
* 1992 - Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб бо Қарори Девони Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон номи Донишгоҳи давлатии Кӯлобро гирифт

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 24 июл]]*
* 1783 — Симон Боливар, Сарвари ҳаракати озодихоҳии кишварҳои Америкои Лотинӣ барои истиқлоли миллӣ аз Испания.
* 1802 — Александр Дюма (падар) нависандаи фаронсавӣ. 
* 1828 — Николай Чернышевский, публицист, мунаққиди адабӣ, нависандаи рус.
* 1923 — 1999 — Саломон Баевский, шарқшинос, муаррих.
* 1928 — 1998 — Виктор Сапронов, рассом, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1938 — Раҳима Ҷумъаева, олимаи соҳаи кишоварзӣ.
* 1955 — Раҳимҷон Ҳасанов, олими соҳаи сиёсатшиносӣ, доктори илми сиёсатшиносӣ.
* 1976 — Иван Тихон, гурзпартои белорус, чемпиони дукаратаи ҷаҳон.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 июл]]*
* 1812 — Йозеф Шустер, бастакори немис.
* 1974 — Джеймс Чедвик, физики-озмоишкунандаи инглис, ки нейтронро кашф кардааст (1932), лауреати мукофоти Нобелии (1935).
* 2008 — Ҳоҷибой Тоҷибоев, яке аз танзгарҳои маъруфтарини Осиёи Марказӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи Ӯзбекистон ва Тоҷикистон.

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* wikiwand ба забони тоҷикӣ  
* http://days.peoples.ru/07-24.html  
* http://www.calend.ru/day/7-24/ 
*  Наука, 24.07
* cyclowiki 24.07

## Эзоҳ
25 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
* Рӯзи истиқлоли Кулумбиа 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 25 июл]]* 
* 1826 — ба қатл расонидани панҷ декабрист дар Русия: П. И.Пестел, С. И. Муравьёв-Апостол, М. П. Бестужев-Рюмин, К. Ф. Рылеев, П. Г. Каховский
* 1984 — Светлана Евгеневна Савитская якумин аз занҳо ба кайҳони кушод мебарояд. 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 25 июл]]* 
* 1898 — 1987 — Нерсес Нерсесян, шарқшиноси арман, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик.
* 1908 — 1983 — Николай Елисеев, агроном, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ.
* 1913 — 1990 — Саидалӣ Одина, мутриб, сароянда.
* 1928 — 2010 — Муқаддам Ҳомидҷоновна, муаррих.
* 1929 — Василий Макарович Шукшин, нависанда, кинорежиссёр, актёр.
* 1933 — Андрей Зелинский, муаррих.
* 1935 — 2001 — Абдураҳмон Бегматов, олими соҳаи педагогика.
* 1945 — Сӯҳбатҷон Баҳриев, омӯзгор, номзади илми техникӣ, дотсент, [профессор.
* [1958 — Абдураҳмон Маҳмадов, доктори илми сиёсатшиносӣ, профессор, узви вобастаи АИ Тоҷикистон.
* 1958 — Борон Худойдодов, олими соҳаи химия.
* 1958 — Инъом Норматов, доктори илми химия — профессор, узви вобастаи АИ Тоҷикистон.
* 1958 — Раҳима Ашӯрова, олимаи соҳаи тиб.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 25 июл]]*
* 1934 — Нестор Махно, анархисти украинӣ
* 1955 — Исаак Осипович Дунаевский, композитори советӣ
* 1980 — Владимир Высотский, шоир, бард, актёр
## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* wikiwand ба забони тоҷикӣ  
* http://days.peoples.ru/07-25.html  
* http://www.calend.ru/day/7-25/ 
*  Наука, 25.07
* cyclowiki 25.07

## Эзоҳ
26 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 26 июл]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 26 июл]]*
* 1913 — Қамариддин Маъруфӣ, рӯзноманигор, мутарҷим.
* 1913 — Утавалӣ Каримбоев, пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ.
* 1928 — Қурбон Ташрифов, рӯзноманигор.
* 1938 — Самеъ Самадов, олими соҳаи тиб.
* 1938 — Зафар Умаров, олими соҳаи иқтисод.
* 1958 — Барно Ғайбуллоева, рӯзноманигор.
* 1958 — Бӯрибеки Худойбахш, нависанда, рӯзноманигор.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 26 июл]]*

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/07-26.html  
* http://www.calend.ru/day/7-26/ 
*  Наука, 26.07
* cyclowiki 26.07

## Эзоҳ
Феҳристи шаҳрҳои Афғонистон

Ин феҳристи 17 шаҳри бузурги Афғонистон мебошад. Аҳолии шаҳрҳо:

* Кобул - 3 071 400 нафар (2019)
* Қандаҳор - 491 500 нафар (2010)
* Мазори Шариф - 427 600  нафар (2015)
* Ҳирот - 436,300 нафар (2013)
* Ҷалолобод (шаҳр) - 205,423 нафар (2007)
* Қундуз - 268,893 нафар (2012) 
* Ғазнӣ - 149,998 нафар (2006)
* Бомиён - 131,233 нафар
* Балх - 427 600 нафар (2015)
* Бағлон - 111,902 нафар
* Лашкаргоҳ  
* Толиқон  
* Пули Хумри  
* Хуст   
* Шибирғон - 175,599 нафар (2015) 
* Сари Пул   
* Фароҳ - 540 000 нафар (2012)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Афғонистон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Афғонистон
Забонҳо

## Ҳинду-Аврупоӣ

## Нигер-Конго

* Забони свахилӣ

## Туркӣ

* Забони озарбойҷонӣ
* Забони туркӣ
* Забони туркманӣ
* Забони ӯзбакӣ
* Забони қирғизӣ
* Забони қазоқӣ

## Африкои-Осиёӣ

### Семитӣ

#### Семити ғарбӣ

#### Семити шарқӣ

##### Семити марказӣ

* Забони арабӣ

###### Семити шимоли ғарбӣ

* Забони ибрӣ

#### Семити ҷанубӣ

##### Семити ҷануби ғарбӣ

##### Семити ҷануби шарқӣ

## Дигар забонҳо

* Забони банголӣ
* Забони баскӣ
* Забони виетнамӣ
* Забони гурҷӣ

* Забони англисӣ
* Забони идишӣ

* Забони индонезӣ
* Забони кореягӣ
* Забони малайӣ
* Забони таиландӣ
* Забони фарерӣ
* Забони чинӣ
* Забони эсперанто
* Забони явагӣ
* Забони ҷопонӣ
* Забони каннада

* Забони русӣ
* Забони украинӣ

* Забони эстонӣ
* Забони финӣ
* Забони маҷорӣ

* Забони глобалӣ

## Инҷоро ҳам нигаред

* Забоншиносӣ

*
Колоҳорӣ

**Колоҳорӣ** — биёбони нимахушк бо заминҳои регзор дар ҷануби қораи Африқо аст, ки 900 ҳазор км² масоҳат дорад. Дар ин биёбон, пас аз борон, паҳнаҳои бузурге аз чарогоҳҳои хуб падид меояд ва ҷонварону гиёҳони гуногуне метавонанд дар он зиндагӣ кунанд ва ба ин хотир бахшҳои бузурге аз Калоҳориро наметавон ба мафҳуми воқеъии калима, саҳро донист.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Биёбонҳои Африқо
29 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Ҷаҳонӣ
*  Рӯзи байналмилалии бабр.

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 29 июл]]*
* 1942 — орденҳои Александр Невский, Суворов ва Кутузов дар ИҶШС таъсис шудаанд.
* 1954 — нашри қисми якуми сегонаи Ҷ. Р. Р. Толкин «Арбоби ҳалқаҳо».

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 29 июл]]*
* 1817 — Иван Айвазовский, рассом-маринисти машҳури рус
* 1871 — Григорий Распутин, медиуми рус
* 1883 — Бенито Муссолини, диктатори итолиёӣ
* 1918 — Сергей Музаффаров, рӯзноманигор, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* 1948 — Олимҷон Хоҷамуродов, доктори илми филологӣ, профессор.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 29 июл]]*
* 1856 — Роберт Шуман, оҳангсози олмонӣ
* 1890 — Винсент Ван Гог, рассоми ҳолландӣ

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/07-29.html 
* http://www.calend.ru/day/7-29/ 
*  Наука, 29.07
* cyclowiki 29.07
30 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
Вануату, Рӯзи истиқлол.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 30 июл]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 30 июл]]*
* 1863 — Ҳенри Форд, саноатчии амрикоӣ
* 1889 — Владимир Кузмич Зворикин, навовар дар соҳаи телевизион (симо)
* 1913 — 1996 — Евгения Носик, рассом, корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* 1933 — 1999 — Ҳабибулло Саидмуродов, доктори илми иқтисод — профессор, академики АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ.
* 1933 — Усмон Олим, шоир ва нависанда.
* 1947 — Арнолд Швартсенеггер, ҳунарпешаи амрикоӣ.
* 1958 — Зарифҷон Юлдошев, доктори илми техникӣ.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 июл]]*
* 1898 — Отто фон Бисмарк, корманди давлатии Олмон
* 1912 — Мутсухито императори Ҷопон (Император Мэйдзи).

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* wikiwand ба забони тоҷикӣ  
* http://days.peoples.ru/07-30.html  
* http://www.calend.ru/day/7-30/ 
*  Наука, 30.07
* cyclowiki 30.07

## Эзоҳ
Забони форсӣ

**Забони форсӣ** ё **порсӣ** ( [fɒːrsi-zæbɒːn],  [fɒːrsiː],  [pɒːrsiː])  — (се шоха: форсӣ, тоҷикӣ ва дарӣ) яке аз забонҳои ҳинду аврупоӣ буда мардуми ба ин забон гӯянда асосан дар кишварҳои Тоҷикистон, Эрон, Афғонистон, Ӯзбекистон, Покистон, Туркия ва дигар давлатҳои ҷаҳон зиндагӣ мекунанд ва зиёда аз 122 миллион тан мардуми бумӣ ва ҳама Порсигӯ мебошанд.

Бо забони форсӣ шоирону нависандагони бузург Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Хайём, Сино, Ҷомӣ, Мавлоно, Ҳофиз, Дониш,  Айнӣ, Лоҳутӣ, Турсунзода ва бисёре аз дигарон, асарҳои оламшумуле эҷод кардаанд.

Дар замони муосир танҳо се давлати форсизабон — Эрон, Тоҷикистон ва Афғонистон яке аз шохаҳои забони порсиро — форсӣ, тоҷикӣ ва дариро дар кишварашон ҳамчун забони расмии давлатӣ қабул кардаанд.

## Нигаред низ
* Ҳуруфи порсӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Easy Persian. Farsi lessons in English 
* Omniglot - site about writing systems 
* Iranian glossary 

форсӣ
Форсӣ
Габороне

**Габороне** () — пойтахти Ботсвана, аҳолияш 186,000 (2001). Координатҳояш .

Шаҳри Габороне ба ҷои Мафекинг, пойтахти пешинаи Бечуаленд, ки берун аз Ботсвана буд, пойтахт шуд.

Шаҳр хеле тез тараққӣ карда истодааст.

Пойтахти нав дар давоми се сол дар ҷои деҳае бунёд гардид.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред

## Дигар манбаъҳо

* Bruce Bennett, «A note on place names, historical terms, etc.»,

Гурӯҳ:Города Ботсваны
31 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
* Рӯзи зани африкои 
* Конго, Рӯзи саршавии инқилоб 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 июл]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 июл]]*
* 1818 — Иля Берзен (вт. 1896), шарқшиноси рус, муҳаққиқи адабиёти классикии форс-тоҷик.
* 1918 — Турдӣ Бобоева (вт. 2004), пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалист.
* 1930 — Олег Попов (вт. 2016), артисти сирк, клоун.
* 1931 - Шириншоҳ Шоҳтемур, олими соҳаи тиб, профессор, фарзанди Қаҳрамони Тоҷикистон Шириншоҳ Шоҳтемур.
* 1937 — Эдита Пеха, овозхони рус ва советӣ.
* 1940 — Ираҷ Баширӣ, забоншиноси эронӣ, адабиётшиноси форс.
* 1943 — Ҳаёт Неъмати Самарқандӣ, шоир, драмматург.
* 1958 — Ҷӯрабеки Саъдулло, нависанда.
* 1965 — Ҷоан Кэтлин Роулинг, нависандаи англис.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 июл]]*
* 1556 — Игнатий Лойола, асосгузори ордени иезуитҳо
* 1784 — Дени Дидро, нависандаи фаронсавӣ, файлайсуф - философ, драматург
* 1944 — Антуан де Сент-Экзюпери, нависандаи фаронсавӣ ва лётчики касбӣ
 
## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* wikiwand ба забони тоҷикӣ  
* http://days.peoples.ru/07-31.html 
* http://www.calend.ru/day/7-31/ 
*  Наука, 31.07
* cyclowiki 31.07

## Эзоҳ
Чогори

thumbnail|250px|(Чогори  (К2) дар тобистон
**Чогори**, **К2** — дуюмин балантарин қуллаи кӯҳӣ баъд аз Ҷомолунгма. Баландии вай 8611&nbsp;метр аз сатҳи баҳр мебошад. Чогори дар Покистон ҷойгир шудааст ва ба массиви кӯҳии Каракорум дохил мешавад, кадоме ки дар ғарб аз Ҳимолой. Номҳои дигари К2: Чогори, Дапсанг, Годуин-Остен.
## Таърих

Чогориро экспедисияи аврупоиҳо дар соли 1856 дарёфт карданд. Кӯҳро бо аломати «К2» ҳамчун дуюм аз баландтарин қуллаҳои кӯҳии Каракорум қайд карда шуда буд. Баландиҳо/Қуллаҳое, ки бо К1, К3, К4 ва К5 номгузори шуда буданд, дертар номҳои худро гирифтан ва дар ҳоли ҳозир онҳо Машербрум, Броуд Пик, Гашербрум II и Гашербрум I мебошанд. К2 номи худро дошт, аммо ба аврупоиҳо шинос набуд. Таърихи ҳамин хел шуд, ки номи аз ҳама паҳншудаи қулла ҳамин номи техникии К2 гардид.

Якум кӯшиши фатҳи баромадан ба қулла соли 1902 аз ҷониби Оскар Экерштейн ва Алистер Кроули рӯй дод, аммо муваффақият ба даст наомад. Якумин шуда ба қуллаи К2 экспедисияи итолиёвиҳо соли 1954 бо сарварии Ардито Дезио баромаданд. 31 июли соли 1954 алпинистони\кӯҳнавардони итолиёӣ Лино Лачеделли ва Ахилле Компаньони якум шуда ба қуллаи К2 баромаданд.

Баромадан ба К2 аз рӯи техники душвортар аст, назар ба Ҷомолунгма. То 2000 сол дар қуллаи К2 189 нафар одмаон баромаданд, 49 нафар вафот карданд дар вакти кӯшиши баромадан. Дар як вақт ба Эверест қариб 1500 нафар баромаданд. Якум зане, ки ба К2 баромад, ин кӯҳнаварди Полша Ванда Руткевич (1986).

## Филмхо дар бораи К2
* Ҷомолунгма
* «К2 (филм)»

## Китобҳо дар бораи К2
* Дезио А. Вторая вершина мира: пер. с нем., Эванс Ч. Неприкосновенная Канченджанга: пер. с англ./Предисл. В. А. Иванова. — М.: Физкультура и спорт, 1984. — 253 с.

## Нигаред низ
* Феҳристи баландтарин қуллаҳои Замин

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳимолой
Гурӯҳ:Қуллаҳои ҳаштҳазорметрӣ
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳимолой
1954
31
Вашингтон (иёлат)

thumb|Left|300px|Бинои қонунгузори Капитолий дар шаҳри Олимпия, иёлати Вашингтон
**Вашингтон** ( ) — иёлатест дар шимолу ғарби ИМА, 42-умин иёлат дар ҳайати кишвар. Аҳолӣ — 6 830 038 нафар (с. 2011). Марказ — шаҳри Олимпия, шаҳри  бузургтарин — Сиэтл.

Бинобар, рӯй надодани иштибоҳ бо пойтахти ИМА, номи пойтахтро, ҳамчунин бо номгузории иловагии «Ҳавзаи Колумбия» () мавриди истифода қарор медиҳанд.

Лақаби расмии иёлат — «Иёлати ҳамешасабз».
## Таърих

## Ҷуғрофия ва иқлим

### Шаҳрҳои бузургтарин
Феҳристи бузургтарин шаҳрҳо дар иёлати Вашингтон мувофиқи омори соли 2009.

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ
### Баромади қавмии сокинон
* 20,9 % Олмониҳо
* 12,6 % Инглисҳо
* 12,6 % Ирландиҳо
* 1,2 % Даниягиҳо
* 3,9 % Шведҳо
* 6,2 % Норвежиҳо
* 4,1 % Амрикоиҳо
* 3,6 % Итолиёиҳо
* 4,0 % Фаронсавиҳо
* 3,4 % Шотландиҳо
* 2,6 % Шотландиҳои ирландӣ
* 2,5 % Нидерландиҳо
* 2,1 % Русҳо
* 1,9 % Лаҳистониҳо
* ва дигарҳо

## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
Бештари динҳо: протестантӣ ва католикӣ ба назар мерасад.
### Идҳо
## Нақлиёт

## Пайвандҳо

* 
 
## Эзоҳ

Вашингтон (иёлат)
Гурӯҳ:Иёлати ИМА
1 август

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
* 1291 — Конфедератсияи Шветсария таъсис шудааст
* Рӯзи истиқлоли Бенин

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 1 август]]*
* 1774 — элементи кимёвии кислород кушода шуд
* 1939 — Намоишгоҳи дастовардҳои хоҷагии халқ дар Маскав таъсис ёфт
* 1941 — якумин Ҷип ба кор бароварда шуд

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 1 август]]*
* 1744 — Жан Батист Ламарк, биологи фаронсавӣ.
* 1923 — Раҷаб Амонов, доктори илми филологӣ, профессор, академики АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Ибни Сино.
* 1933 — Нӯъмон Қосимов, муаррих.
* 1943 — Маҳмадқул Раҳимов, арбоби фарҳангӣ, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* 1943 — Шарифҷон Орифов, мутриб, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1943 — Шарифҷон Турдиматов, олими соҳаи иқтисод.
* 1948 — Абдулҳомид Қодиров, рассом, кулол, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1958 — Файзалӣ Қурбонов, олими соҳаи техника.
* 1968 — Зайнулобиддин Восихов, кинооператор.
* 1968 — Маҳмадалӣ Талабов, доктори илми тиб, профессор.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 август]]*

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад
* Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0108.html 
* http://www.calend.ru/day/8-01/ 
* Наука, 1.08
* BBC On this day, 1.08

*
Роҳи оҳан

thumb|250px|right

**Роҳи оҳан** як воситаи хуб барои интиқоли бор то ба роҳи дур мебошад. Роҳи оҳан, як навъи нақлиёт аст. Тариқи роҳи оҳан қатораҳо борҳои гуногунро мекашонанд.
Тоҷикистон.
2 август

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
Гайана — рӯзи Озодӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 2 август]]*
* 1870 — дар Лондон нахустин метрои зеризаминӣ дар ҷаҳон кушода шуд.
* 1934 — баъд аз марги рейхспрезидент Гинденбург, Адолф Ҳитлер ҳамчун фюрери Олмон эълон мешавад.
* 1945 — ба охир расидани конфроси Иттиҳоди зидди фашистӣ дар ш.Потсдами Олмон.
* 1946 — ба қатл расонидани генерал-лейтенант А. А. Власов, фармонбари Армияи озодкунандаи Рус (РОА).
* 1990 — Таҷовузи қувваҳои мусаллаҳи Ироқ ба Кувайт.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 2 август]]*
* 1834 — Фредерик Огюст Бартолди, ҳайкалтароши фаронсавӣ, муаллифи Муҷассамаи "Озодӣ" дар Ню-Йорк.
* 1853 — Иля Пославский, бостоншиноси рус, таҳқиқгари археологияи Тоҷикистон.
* 1943 — Имомназар Мамадназаров, олими соҳаи техника.
* 1968 — Шодон Шокирзода, шоир, адабиётшинос.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 2 август]]*

## Тақвими мардумӣ
**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Асад

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* BBC On this day, 2.08
Климент XI

thumb|''Климент XI''
**Климент XI** (, дар ҷаҳон Ҷанфранческо Албани (23 Июл 1649 — 19 Март 1721) — попи рим аз 23 Ноябр 1700 то 19 Март 1721.

Ҷанфранческо Албани 22 Июли  соли 1649 дар Урбино таваллуд шудааст. Маълумоти асоси ва ҳаматарафаро гирифтааст. Дар синни 28 солаги священнический сан шуд. Дар соли 1690 Александр VIII ба ӯ кулоҳи кардиналиро дод. поп Албани хеле сах принсипҳои шахси аз ба ҷойяш худаш нишастаро нигоҳдори мекард ва  предшественника и не протежировал родственникам. Единственным исключением был Аннибале Альбани, назначенный кардиналом в 1711 г. Его брат стал кардиналом только в правление Иннокентия XIII. Понтификат Климента XI, длившийся 21 год, был заполнен дипломатической деятельностью папских легатов и нунциев, которые принимали активное участие в многочисленных интригах тогдашних королевских дворов. Все историки разделяют ныне мнение, что эти интенсивные меры ватиканских дипломатов в небольшой степени способствовали повышению авторитета папства на международной арене. Конечно, с влиянием папского государства считались, но было известно, что с помощью подкупа и нажима при папском дворе можно было достигнуть многого.

В богословской области самым значительным шагом Климента XI была публикация 8 Сентябр 1713 г. буллы «Unigenitus», направленной против янсенизма: 101 предложение из книги ведущего идеолога янсенизма, французского теолога Паскье Кенел, были объявлены буллой еретическими. Осуждение выдернутых из контекста предложений, истинный смысл которых был часто вследствие такого приема искажен, не с лучшей стороны характеризовало теологов римской курии, тем более когда оказалось, что некоторые осужденные фразы были цитатами из трудов Августина, творца идеологии западного христианства. Опубликование буллы «Unigenitus» не успокоило догматические споры во Франции, но зато способствовало росту религиозного скептицизма и индифферентизма, которые характеризовали эпоху Просвещения. В 1708 г. поп установил праздник Непорочного зачатия, отмечающийся 8 Декабр.

Гурӯҳ:Попҳои рим
Гурӯҳ:Рӯзи 23 июл
Гурӯҳ:Соли 1649
Гурӯҳ:Рӯзи 19 март фавтидагон
Гурӯҳ:Соли 1721 фавтидагон