Дунёгирии COVID-19

**Пандемияи COVID-19** — дунёгирии сирояти коронавируси COVID-19, ки аз ҷониби SARS-CoV-2 коронавирус ба вуҷуд омадааст.

Пандемия дар охири моҳи декабри соли 2019 дар Вуҳон маълум шуд, музофоти Хубей, марказии Ҷумҳурии Халқии Чин аввалин ҳодисаҳои пневмонияи пайдоиши номаълум дар сокинони маҳаллӣ, ки бо бозори маҳаллии ҳайвоноти баҳрӣ ва алоқаманданд, оғоз ёфт. 31 декабри соли 2019 мақомоти Чин ба Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) дар бораи хуруҷи бемории пневмонияи номаълум хабар доданд. Аз 22 январи соли 2020 дар шаҳри Вуҳон (заб. русӣ — Ухан) карантин эълон карда шуд; аз 24 январ — ноҳияҳои шаҳрии ҳамшафати Вуҳон. Вирус дар ҳама бахшҳои маъмурии вилоятии Чин ошкор карда шуд.

## Хурӯҷи COVID-19 дар Чин

### Сабабҳои пайдоиш
Бисёре аз беморони аввал муносибат ба бозори Вуҳон, ки маҳсулоти баҳрӣ ва инчунин парандагон, морҳо, куршапарак ва ҳайвоноти кишоварзиро мефурӯшанд, рабт доштанд. Чунин меҳисобиданд, ки вирус танҳо пас аз як мутация дар бадани ҳайвон имконият дошт, ки ба инсон сироят кунад.

COVID-19 сунъисохт будагист. Маълум аст, ки соли 2015 олимони ИМА ҳамроҳи мутахассисҳои Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии вирусшиносии Вуҳон коронавируси сунъӣ эҷод карданд. Шояд COVID-19 аз он вируси сунъӣ пайдо шуда бошад.

#### Декабри соли 2019
Аввалин ҳисоботҳо дар бораи хуруҷи беморӣ дар Чин 31 декабри соли 2019 пайдо шуданд ва аввалин зуҳуроти клиникӣ дар беморон қаблан пайдо шуданд — 8 декабри соли 2019.
алт=|чап|мини| Квитансияи Ли Вэнлян дар бораи он ки вай дар бораи номумкин будани паҳн шудани овозаҳои бардурӯғ, ки полиси Вуҳон гирифтааст, огоҳ карда шудааст

## Паҳншавӣ дар рӯи Замин

### Тадбирҳои эпидемиологӣ ва карантинӣ
11 марти соли 2020 Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) эълон кард, ки хуруҷи дунёгирии COVID-19 (пандемия) гардид, ва пас аз ду рӯз, Аврупо дар маркази дунёгирии COVID-19 буд. Дар ин лаҳза, ҳар рӯз дар он ҷо нисбат ба авҷи эпидемия дар Чин бештар сироятҳои нав ба қайд гирифта мешуданд. Ҳамзамон, шумораи ҳодисаҳои мавҷуд набудани пайванди эпидемиологӣ барои шарҳ додани манбаи интиқоли вирус афзоиш меёбад. Италия дар паҳншавии сироят дар Аврупо пешсаф гардид. То 16 марти соли 2020 шумораи сироятшудагон тақрибан 25 ҳазор нафарро ташкил дод ва шумораи қурбониён аз 1800 нафар зиёд шуд. Испания аз рӯи шумораи сироятшудагон дар ҷои дуюм қарор гирифт — тақрибан 8 ҳазор ҳолати сироят ва тақрибан 300 фавт. Дар Фаронса ва Олмон низ ҳазорҳо сироятҳо ба қайд гирифта шудаанд. Михаил Фаворов мегӯяд, ки дар кишварҳои минтақаи Осиёи Марказӣ вуҷуд надоштани коронавирус ба иқлими хос, ҳавои хушк ва гиёҳи ҳазориспанд вобаста аст.

## Шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 дар ҷаҳон
Ба ҳолати соати 10-и 30 апрели соли 2020 дар ҷаҳон шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 ***3 миллиону 220 ҳазору 969 нафар буда, аз онҳо 1 миллиону 1 ҳазору 72 кас шифо ёфтаанд ва 228 ҳазору 251 тан вафот кардаанд.*** — Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) хабар додаст.

* Дар Иёлоти Муттаҳида, ки аз рӯи шумораи гирифторони ин вирус дар ҷаҳон дар ҷои аввал қарор дорад, 1 миллиону 64 ҳазору 572 ҳолат тасдиқ шудааст. Теъдоди фавтидагон 61 ҳазору 669 нафар ва шумораи шифоёфтагон 147 ҳазору 411 касро ташкил медиҳад.
* 
* Дар Испания шумораи сироятёфтагон 236 ҳазору 889 нафар буда, давоми шабонарӯзи гузашта 4 771 ҳолати нав тасдиқ гардид. Дар он 24 ҳазору 275 нафар беморони ба ин вирус гирифтор фавтида, 132 ҳазору 929 кас шифо ёфтаанд.
* 
* Дар Италия шумораи мубталоён 203 ҳазору 591 нафар ва теъдоди фавтидагону шифоёфтагон мутаносибан 27 ҳазору 682 нафар ва 71 ҳазору 252 кас мебошад.
* 
* Дар Франсия 166 ҳазору 420 ҳолати сироятёбӣ аз коронавирус тасдиқ гардида, 24 087 ҳолати фавт ва 48 228 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
* 
* Шумораи ҳолатҳои гирифторӣ ба коронавирус дар Британияи Кабир 165 ҳазору 221 нафар ва теъдоди ҳолатҳои фавт 26 ҳазору 97 нафар мебошад.
* 
* Дар Германия теъдоди мубталоён 161 ҳазору 539 нафарро ташкил дода, шумораи ҳолатҳои фавт 6 467 ва теъдоди шифоёфтагон 120 400 нафар мебошад.
* 
* Дар Туркия теъдоди гирифторони коронавирус ба 117 ҳазору 589 нафар расида, шумораи ҳолатҳои фавт ва шифоёбӣ мутаносибан 3 081 ва 44 040 нафар мебошад.
* 
* Дар Россия, ки аз рӯи шумораи сироятёфтагон дар ҷаҳон дар ҷойи 8-ум мебошад, дирӯз 5 841 мавриди нав ошкор шуда, шумораи сироятёфтагон ба 99 399 кас расид. Аз ин шумора 10 286 нафар табобат шуда, 972 кас фавтидаанд.
* 
* Шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироятёбӣ дар Эрон 93 ҳазору 657 нафарро ташкил дода, аз онҳо 5 ҳазору 957 нафар вафот кардаанд ва 73 ҳазору 791 кас сиҳат шудаанд.
* 
* Дар Чин 82 ҳазору 862 ҳолати сироятёбӣ ба қайд гирифта шуда, аз миёни онҳо 4 633 нафар вафот намудаанд ва 77 610 кас шифо ёфтаанд.
* 
* Дар дигар давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мутақил (ИДМ), аз ҷумла дар Беларус — 13 181 ҳолат, Украина — 9 866, Молдова — 3 771, Қазоқистон — 3 205, Ӯзбекистон — 2 017, Арманистон — 1 932, Озарбойҷон — 1 766 ва Қирғизистон — 746 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардид.
* 
* То имрӯз дар Беларус 2 072 нафар, Озарбойҷон — 1 267, Молдова — 1 114, Украина — 1 103, Ӯзбекистон — 1 096, Арманистон — 900, Қазоқистон — 819 ва Қирғизистон — 462 нафар шифо ёфтаанд.
* 
* Илова бар ин, дар Украина 250 нафар беморони гирифтор ба коронавирус, Молдова — 111, Беларус — 84, Арманистон — 30, Қазоқистон — 25, Озарбойҷон — 23, Ӯзбекистон — 9 ва Қирғизистон — 8 нафар фавтидаанд.
* 
* Миёни давлатҳои ИДМ то имрӯз танҳо дар Тоҷикистон ва Туркманистон ягон ҳолати сирояти коронавирус ба қайд гирифта нашудааст.
* 
* Дар Афғонистони ҳамсоя шумораи мубталоён ба коронавирус 1 939 нафар буда, 252 нафари онҳо шифо ёфтаанд ва 60 тани дигар вафот кардаанд.
* 
* Дар байни давлатҳои арабӣ теъдоди зиёди мубталоён дар Арабистони Саудӣ ба қайд гирифта шуда, 21 402 нафарро ташкил медиҳад, ки миёни онҳо 157 ҳолати фавт ва 2 953 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
* 
* Дар Қатар 12 564 нафар мубталои коронавирус шуда, аз онҳо 10 кас вафот кардаанд ва 1 243 нафар табобат шудаанд.
* 
* Дар Имороти Муттаҳидаи Арабӣ (Иморот) 11 929 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардида, дар он шумораи фавт ва шифоёбӣ нисбат ба Қатар бештар аст — 98 ва 2 329 ҳолат.
* 
* Дар муқоиса бо дигар давлатҳои арабӣ сатҳи фавт дар Миср баландтар аст — 380 нафар. Шумораи сироятёфтагон 5 268 нафар ва шифоёфтагон 1 335 касро ташкил медиҳад.
* 
* Теъдоди мубталоён дар Ироқ 2 003 нафар буда, шумораи фавтидагон 92 нафар ва табобатшудагон 1 346 кас мебошад.
* 
* Дар Баҳрайн низ фавти кам, яъне 8 ҳолат мушоҳида шуда, шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироят 2 921 нафарро ташкил медиҳад. Дар он 1 455 кас шифо ёфтаанд.
* 
* Дар Кувайт 24 ҳолати фавт сабт гардида, 3 740 нафар сироят ёфтаанд ва 1 389 кас табобат шудаанд.
* 
* Шумораи мубталоён дар Сурия 43 нафар буда, 3 ҳолати фавт ва 21 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
* 
* 11 март Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) хуруҷи COVID-19-ро пандемия эълон карда, имрӯз дар бораи 210 давлату ҳудуд ва ду киштии саёҳатии байналмилалии «Diamond Princess» ва «MS Zaandam», ки дар онҳо ҳолатҳои сироятёбӣ ба қайд гирифта шудаанд, гузориш медиҳад.

## Дунёгирии CОVID-19 дар Тоҷикистон муайян гардид

30 апрели соли 2020 тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон 29 апрели соли 2020 — 15 ҳодисаи тасдиқшудаи бемории сироятии коронавирусии CОVID-19, аз ҷумла дар вилояти Суғд — 10 (даҳ) ҳодиса ва дар шаҳри Душанбе — 5 (панҷ) ҳодиса аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шудааст.

### Омори беморӣ барои кишварҳо ва ҳудудҳо

## Нигаред низ
* Портал: Рӯйдодҳои_кунунӣ/ Омори ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон

## Эзоҳ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Бахши коронавирус  дар вебсайти Вазорати тандурустии Федератсияи Русия
* «Ҳеч кас эпидемияро бекор накардааст.» Коршиносон сатҳи фавти коронавирус ва зукомро муқоиса мекунанд // Коммерсант, 01/31/2020
* Давлатҳо барои вайрон кардани карантин чӣ гуна ҷазо мегиранд? // 20 марти соли 2020
* Давлатҳои Балтика карантин шудаанд. Кишварҳои минтақаи Балтика дар пандемия зиндагӣ карданро меомӯзанд // Известия, 22 марти соли 2020
* 
*  Дар сайти ТУТ шумораи расмии ҳолатҳои тасдиқшуда дар кишварҳои гуногуни ҷаҳон дохил карда шавад
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Таърихи сирояти кишвар, модели ҳаракати вирус дар харита дар ҷаҳон
* Харитаи паҳншавии коронавирус дар Русия ва ҷаҳон дар Яндекс. Харитаҳо "
* 
* 
* 
* В каких странах еще нет коронавируса?

Гурӯҳ:Бемориҳои вирусӣ
Гурӯҳ:Дунёгирии COVID-19
Гурӯҳ:Хуруҷи беморӣ дар солҳои 2020-ум