open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шоҳтара

thumbnail|Шоҳтара
**Шоҳтара** (*Fumaria vaillantii*), шотараҷ, гиёҳест яксола. Аз 5 то 40 см қад мекашад. Пояаш кабуди сершох. Баргаш пармонанди сепарра, баъзан дарозрӯяи нештаршакл. Гулаш бунафши гулобӣ. Апр. – июл гулу мева мекунад. Дар заминҳои партов, хоктудаҳо, нишебиҳои серсангу шағал, тарқиши шахҳо мерӯяд. Дар қаторкӯҳҳои Қурама, Зарафшон, Туркистон, Ҳисору Дарвоз, мавзеъҳои Сирдарё, Тоҷикистони Ҷанубӣ ва Помири Ғарбӣ (дар баландии 3000 – 3500 м аз с.б.) паҳн шудааст.
Шоҳтараро дар тиб аз қадимулайём истифода мебаранд. Ба ақидаи Абӯалии Сино беҳтарин шотараҷ сабз, навруста ва талх аст. Вай меъдаро қувват бахшида, қабзияти ҷигарро мекушояд, пешобро меронад, вораҳоро мустаҳкам мекунад. Дар «Ал-Воҳия» давои хуби ярақон ҳисобида шудааст. Мардуми таҳҷоӣ Ш.-ро ҳангоми баромадани гармича ва доначаҳо дар пӯст, хоришак, инчунин дар мавриди сӯзок, табларза, заифӣ ва сардард истифода мебаранд.

Ба қавли табибони мардумӣ агар оби баргҳои тару тозаи шоҳтараро бо шакар биёшоманд, меъда ва рӯдаҳоро аз моддаҳои бегона пок мегардонад, гиреҳи ҷигар ва сипурзро мекушояд, меъдаро қувват мебахшад, зардпарвин, хориш, шукуфаи пӯст, инчунин сабӯсаки сарро рафъ месозад. Оби шоҳтараи тару тозаро дар офтоб ғафс гардонанд, усора ҳосил мешавад. Онро ба чашм кашанд, чашмро қавӣ ва обравии бисёрро манъ мекунад. Агар ин усораро дар об ҳал карда, он таркибро дар даҳон гардонанд, ҷароҳати ком, забон ва милки дандонҳоро даво мебахшад. Гиёҳи хушки онро кӯфта гузошта банданд, қӯтури пӯст ва хориши онро дафъ мекунад.

Ҷӯшоби шоҳтара давои пешоброн ва бемории зардпарвин аст; бо он табларза ва саромосро дармон мебахшанд. Шираи алафи тари шоҳтара воситаи хубест барои рафъи хоришак. Нақеъи шоҳтараро ҳангоми камиштиҳоӣ, заъфи рӯда, касалиҳои занона, сил, бавосир, табларза ва чун воситаи таскинбахш, хунбанд, пешоброну арақрон истеъмол менамоянд. Тоҷикони Дарвозу Қаротегин шоҳтараро дар давраи мевабандӣ ғундошта мехушконанд, кӯфта ба захмҳои фасоднок ё ҷароҳатҳои амиқ мебанданд. Ҳангоми хуни бинӣ онро бӯй мекашанд. Дар тибби муосир шоҳтара барои муолиҷаи бемории гипертония (дараҷаҳои I ва II) тавсия шудааст.

## Нигаред

## Адабиёт
*Ковалева Н.Г., Лечение растениями, М., 1972; 
*Турова А.Д., Лекарственные растения СССР и их применение, М., 1974; 
*Гаммерман А.Ф., Гром И.И., Дикорастущие лекарственные растения СССР, М., 1979; 
*Ходжиматов М., Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана, Д., 1989.
Абрӯ

thumbnail|Абрӯ
**Абрӯ** () — мӯҳое аст, ки бар рӯйи пӯсти чеҳра дар болои чашм ба шакли як хатт ё қавс мерӯяд. Абрӯ аз вуруди қатроти об (мисли борон ва арақ) ба чашм ҷилавгирӣ мекунад. Ин коркарди абрӯ, аз онҷо муҳимм аст, ки инсонҳо беш аз ҳар ҳисси дигаре, мутаккӣ ба биноии худ ҳастанд ва вуруди об ба чашм, биноии инсонро тор мекунад. Абрӯ ба ҳамроҳ мижа барои ҷилавгирӣ аз вуруди нури мустақим хуршед ба чашм ҳам короӣ дорад. Имрӯза абрӯ, дар ташхиси куллии сурат низ таъсир дорад. Абру ҳамчунин бино ба ҳолатҳои эҳсосӣ ва ишории инсон, ба ҳамроҳи дигар аҷзои чеҳра, шакли муносиби он ҳолатро ба сурат медиҳад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мӯ
Гурӯҳ:Рӯй
Арақ кардан

thumbnail|Арақ
**Арақ** — моеъи берангест, ки ғадуди арақи баъзе ширмакҳо ва одам ихроҷ мекунад.

Ғадудҳои арақ дар рӯй, кафи дасту по ва зери бағал ҷой гирифтаанд. арақи одам аз 98 — 99 % об, тақр. 0,1 % карбамид, кислотаи пешоб, креатинин, серин, чарб, кислотаҳои чарб, холестерин, намакҳои металлҳои ишқорӣ — хлоридҳо (аз ҳама зиёд NaCl — қариб 0,3 %), фосфатҳо, сулфатҳо ва оксикислотаҳои ароматӣ иборат аст. Ба ихроҷи арақ ҳамеша тарашшуҳоти ғадуди равған низ ҳамроҳ мешавад. Таркиби арақ аз вазъи организм, суръати ихроҷ ва миқдори моддаҳои гуногун дар хун вобастагӣ дорад. Реаксияи муҳити арақ турш (pH 3,8 — 6,2) ё ишқорӣ (ҳангоми таҷзияи карбамид ва ҷудо шудани аммиак) мебошад. Организми одам дар як шаборӯз аз 0,5 то 10 л, гоҳо бештар аз он (дар вақти кори бошиддати мушакҳо, баланд будани ҳарор. муҳити беруна, вобаста ба миқдори оби нӯшида) арақ ҷудо мекунад. Ҳангоми ноҷӯриҳои организм дар таркиби арақ глюкоза (диабети қанд), пигментҳои талха, систин (систинурия), баъзан эритроситҳо ба мушоҳида мерасанд. арақ метавонад бӯйи нохуш дошта бошад (мас., арақи пой), ки сабаби он мавҷудияти кислотаҳои зудбухори равған аст. Кислотаҳои мазкур дар натиҷаи таҷзияи бактериявии арақ ҳосил мешаванд. Ҳангоми фаъолияти сахти мушакҳо, хусусан мусобиқаҳои варзишӣ, дар таркиби арақ миқдори кислотаи шир (то 500 мг%) ва моддаҳои нитрогендор (дар як шаборӯз то 1 г нитроген) меафзояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Моеъоти бадан
Адреналин

thumbnail
thumbnail
thumbnail
**Адреналин** (аз ) (ad - назди ва renalis - гурдагӣ), гормони ғадуди болои гурда. Массаи мол. 183; моддаи кристаллии сафед; аз чиҳати оптикӣ фаъол аст. Дар оби гарм, кислотаҳо ва ишқорҳо ҳал мешавад. Моддаи ноустувор буда, ба ҳосилаҳои гуногун табдил меёбад. Адреналин аввалин гормонест, ки дар ҳолати кристаллӣ чудо ва синтез карда шудааст. Аз аминокислотаҳо (фенилаланин ва тира- зин) дар ғурӯшаҳои хромаффинии ғадуди болои гурда ҳосил мешавад. Адреналин ба хун дохил шуда, талаботи узву бофтаҳоро ба оксиген афзун мегардонад; баҳри фаъол сохтани гликоген, ки тачзияи он боиси дар хун баланд шудани қанд мегардад, ширкат меварзад; мубодилаи сафеда, карбогидратҳо, чарб ва ғ.-ро беҳтар менамояд; рагҳои хунро танг карда, фишори шараёнро баланд мебардорад; кори дилро метезонад; кори меъдаю рӯдаҳоро беҳтар месозад. Таъсири Адреналин кӯтоҳмуддат аст, зеро зуд (асосан дар чигар) оксид мешавад. Берун аз организм низ оксид шуданаш мумкин аст. Ҳангоми баъзе бемориҳои узвҳои дарун, силсилаи асаб, ғадудҳои усораи дохилӣ (эндокринӣ) ва ғ. миқдори А. дар организм тағйир ёфта, раванди бемориро душвор менамояд. Бо мақсади табобат Адреналинро аз ғадуди болои гурдаи ҳайвонот мегиранд ё бо роҳи синтез ба даст меоранд. Маҳлули намаки хлориди Адреналин ҳангоми паст шудани фишор, бемории зиқи нафас, бемориҳои аллергӣ, ҳамчунин дар вақти беҳиссозии чузъӣ ва чарроҳӣ (барои қатъи хунравӣ) ба зери пӯст фиристода мешавад. Адреналинро дар мавриди бемории гипертония, атеросклероз, иллати дил ва ғ. истифода бурдан мумкин нест.

## Адабиёт
*Адреналин и норадреналин, М., 1964; 
*Марри Р., Греннер Д., Биохимия человека, ч. 1 - 2, М., 1993
*Маршалл В.Ҷ., Клиническая биохимия, М., 2000.
Адреналин (мазмунҳо)

**Адренали́н:**
* Адреналин — гормони ғадуди болои гурда.

Дар синамо:
* «Адреналин» — филми фаронсавии истеҳсоли соли 1990.
* «Адреналин: Тарс аз гурезСтрах погони» Adrenalin: Fear the Rush — фиамериканский фантастический боевик 1996 года.
* «Адреналин» — филми ҷангӣ соли 2006. 
* «Адреналин 2» — сиквели филми «Адреналин», соли 2009.
* «Адреналин» — силсилафили Владимир Морозов, соли 2008.

Дар мусиқӣ:
* «Адреналин» — гурӯҳи мусиқии попи русӣ.
* «Адреналин» — албом Игор Куприянов (соли 2007).

Дар варзиш:
* «Адреналин» — регбийный клуб (г. Тюмень).

 
Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Офтобгардон

thumbnail|Офтобпараст
**Офтобпараст** ё **офтобгардон** () — як навъи растани аз оилаи мураккабгулҳо ё косниҳо (лот. Asteráceae).

Аз 70 см. то 2,5 м қад мекашад. Пояаш рост, баргаш калон, дилшакли дандонадор, гулаш зард, донакаш фонашакли мағздор. Офтобгардон зироати муҳимми равғандор ва хӯроки чорвост. Дар таркиби донаи Офтобгардон равған, триглитсерид, фосфолипидҳо, сафедаҳо, аминокислотаҳо, карбогидратҳо, каротин, ҷавҳари лиму ва диг. моддаҳо фаровон аст. Равғани Офтобпараст барои тайёр кардани таомҳои гуногун, маргарин, алиф, собун ва дар саноати консерв, мағзаш дар қаннодӣ, кунҷорааш чун хӯроки чорво истифода мешавад. Офтобгардон рустании асаловар аст.

Табибони гузашта бо гули офтобгардон бемориҳои гуногунро муолиҷа мекарданд. Бино ба маълумоти эшон агар онро кӯфта гузошта банданд, варамҳоро мегардонад, истеъмоли он бар зидди заҳролудии бадан тарёки хубест, гиреҳҳои рагҳои майна ва ҷигарро мекушояд, мағзи сарро аз моддаҳои бегона ва зарарнок пок месозад, дарди дандонро таскин медиҳад, боҳро қавӣ мегардонад, олати мардиро ба ҳаракат меоварад; барои бавосир, захми шуш, зардпарвин, обварам дармон мешавад, пешоб ва ҳайзро меронад, санги гурда ва масонаро майда карда мерезонад. Агар ҳар як қисми ин рустаниро кӯфта гузошта банданд, дарди пайвандҳо, ирқуннасо (радикулит), ниқрис (подагра) ва ханозир (свинка)-ро дафъ мекунад.
thumbnail

Дар тибби халқӣ равғани гарми офтобгардонро барои муолиҷаи ҷойҳои сӯхта, ҷароҳат, шалҳидагӣ ва кафидагии пӯст истифода мебаранд. Онро чун воситаи исҳоловар низ (40 – 60 г) тавсия медиҳанд. Чой ва ҷӯшоби гули офтобгардонро барои муолиҷаи заъфарма, тарбод, радикулит, невралгия, дарди дил ва рафъи халаи рӯдаҳо кор мефармоянд. Бо гулҳои канории сабадаки офтобгардон назлаи роҳҳои болои нафасро муолиҷа мекунанд. Қиёми гули офтобгардон (40 г дар 200 мл об) ҳангоми вараҷа, судабандии бронхҳо ва халаи меъда муфид аст. Гули офтобгардонро дар давраи шукуфтанаш меғундоранд; онро дар ҷои сояи шамолрас хушкондан лозим аст. Барги онро алоҳида ҷамъоварӣ мекунанд ва дар ҷои соя мехушконанд. Бо мақсади муолиҷаи колити ташаннуҷӣ 15 – 20 г гули хушки офтобгардонро дар 1 истаон оби ҷӯш андохта дам медиҳанд. Онро полонда, 15 – 20 дақ. пеш аз хӯрок 3 чумчагӣ ошомидан лозим аст.

Дар тибби муосир равғани Офтобпараст ба таркиби бисёр марҳамҳо ва линиментҳо дохил карда шудааст. Он холестерини хунро кам мекунад, бинобар ин барои пешгирии атеросклероз ва бемориҳои дигар аҳамияти калон дорад.

## Нигаред низ
* Офтобпараст (гиёҳ)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Гиёҳон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Гиёҳони хӯрокӣ
Ҳаяҷон

**Ҳаяҷон** — дар равоншиносӣ ҳаяҷонҳо маъмулан ба эҳсосҳо ва вокунишҳое атфӣ ишора доранд

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Ҳиссиёт
Қулун

thumbnail|Қулун
**Қулун**(аз ), рӯдаи ғафс. Аз кунҷи илиосекалӣ (мансуб ба рӯдаи тиҳигоҳ ва кӯррӯда) ибтидо ёфта, то сӯрохи мақъад давом мекунад. Дарозии Қ. ба ҳисоби миёна 150 см, қутраш 7 – 14 (дар аввал) ва 4 – 6 (дар охир) см аст. Девораи Қ. мисли девораи рӯдаи борик аз 3 қабат иборат мебошад: (серозӣ, мушакӣ, луобӣ). Луобпардаи Қ. якҷоя бо диг. қабатҳои девораи он чинҳои ҳилолшаклро ба вуҷуд меорад (мӯяк надорад). Қ. аз 6 қисм иборат аст: кӯррӯда, қулуни болорав, қулуни арзӣ, қулуни поёнрав, қулуни сигмашакл ва рӯдаи рост. Маҳалли ба рӯдаи арзӣ гузаштани рӯдаи болорав ва ба рӯдаи поёнрав гузаштани рӯдаи арзиро мувофиқан хамиҳои ҷигар ва испурч меноманд.

Қулун (рӯдаҳои нахиф ва тиҳигоҳ бурида, рӯдаи арзии боло бардошта шудаанд). 1 – кӯррӯда; 2 – қулуни болорав; 3 – хами рости қулун; 4 – ғурриҳои қулун; 5 – қулуни арзӣ; 6 – хами чапи қулун; 7 – қулуни поёнрав; 8 – чарбу; 9 – қулуни сигмашакл; 10 – навори озод.

Гурӯҳ:Рӯдаҳо
Ғӯраоб

**Ғӯраоб** — як навъе аз ғизо. Ангури ғӯраро майда карда, обашро аз дока ё элак гузаронда, намак мепошанд. Сипас онро дар ягон зарфи сирдор то таҳшин шуданаш як шаборӯз нигоҳ медоранд. Барои майда кардани ғужби ангур аз гӯштқимакунак истифода бурдан мумкин аст. Дар ин маврид теғи онро гирифта мемонанд. Баъди таҳшин шудани Ғӯраоб онро ба шишаҳо андохта, даҳонашро бо сурғуҷ маҳкам мекунанд ва дар офтобрӯя мегузоранд. Пас аз 2 — 4 моҳ Ғӯраоб тайёр мешавад. Ба 1 л. Ғӯраоб 2 чумча намак ҳамроҳ кардан лозим аст. Ғӯраобро бо таомҳои дуюм мехӯранд. Ғизои иштиҳоовар мебошад.

## Нигаред низ
* Ангурғӯра

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ғизоҳо
Ғӯлингоб

мини|320x320пкс
**Ғӯлингоб** ё **зардолуоб** — як навъ нӯшидании миллии тоҷикӣ.

Ғӯлингро шуста, ба зарфе андохта, аз болояш оби ширгарм (ҳарорати 25−30°С) мерезанд. Сипас, сарпӯши зарфро пӯшида, дар ҷои салқин мемонанд. Баъди як шаборӯз ғӯлингҳо варам карда, дар об шира пайдо мешавад. Агар ғӯлинг беҳад ширин бошад, ба андозаи кам шудани оби ғӯлингоб ба он боз як ду маротиба оби ҷӯш ҳамроҳ мекунанд. Ба 1 кг ғӯлинг 2 — 4 л оби ҷӯшидаи хунук андохтан лозим аст.

Ғӯлингобро одатан дар фасли баҳор (дар баъзе маҳалҳо, фасли тирамоҳ) омода мекунанд. Ғӯлингобро одатан саҳаргоҳон, инчунин нисфирӯзӣ ва бегоҳӣ менӯшанд. 

Фоиданокии ғӯлингоб нисбат ба ғӯлинг бештар аст ва ба дил қувват мебахшад. 

## Нигаред низ
* Ғӯраоб

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Аминов С., Ванукевич А., Таомҳои тоҷикӣ, Д., 1967.

Гурӯҳ:Зардолуҳо
Гурӯҳ:Ғизоҳо
Ҷурғот

**Ҷурғот**, **мост** — як навъ маҳсулоти ширӣ. Ширро пеш аз тайёр кардани ҷурғот гомегенизатсия (коркарди механикӣ), 5 — 10 дақиқа дар ҳарорати 85 — 87°С ё 2 — 3 дақиқа дар ҳарорати 90 — 92°С пастеризатсия, баъд хунук (то 19 — 23°С) мекунанд ва 3 — 5 % сафедӣ мерезанд. Сипас ҷурғоти ҳосилшударо дар ҳарор. 8 — 10°С то расиданаш (1 — 3 шаборӯз) нигоҳ медоранд. Ҷурғот назар ба шир хубтар ҳазм мешавад. Комбинатҳои шир ҷурғоти равғандор ва беравған (баъзан витамини С ҳамроҳ мекунанд) мебароранд. Ҷурғот (серравған) на кам аз 3,2 % равған ва 10 мг% витамини С (ҷурғоти витаминдор) дорад. Ҷурғотро дар шишаҳои 0,5-литра ё коғазхалтаҳои полимерӣ мебароранд. Ҷурғотро дар ҳарорати то 8°С (то 24 соат) нигоҳ доштан мумкин аст.

## Нигаред низ
* Кефир
* Шир
* Дӯғ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти ширӣ
Ҷуворӣ

thumbnail|Ҷуворӣ
**Ҷуворӣ** () (), ҷаварӣ ҷинси гиёҳҳои як ё бисёрсолаи хӯшадор. Патакрешааш ба чуқурии 250 – 300 см паҳн мешавад. Пояаш рост, то 3 – 4 м (дар заминҳои обӣ баъзан то 5 – 6 м) қад мекашад, рангаш сабзи тира. Дар ҳар буттаи Ҷуворӣ аз 1 то 5 ва зиёда аз он поя ҳосил мешавад. Баргаш тасмашакли дароз, бо навбат ҷой гирифтааст (рангаш сабз). Гулаш дуҷинса, хӯшагулаш парешоншоха, зич ва ҷорӯбшакл. Донаш мудаввар ё тухмшакли сафед, хокистарӣ, сурхи ҷигарӣ, сиёҳ (вазни 1000-тоаш 25 – 50 г). Ҷуворӣ рустании гармипарвард буда, тухмаш дар ҳарор. 18 – 200 саросар неш мезанад. Майсаи Ҷуворӣ дар сармои 1,5 – 20С нобуд мешавад. Барои нашъунамои Ҷуворӣ ҳарор. мувофиқтарин 30 – 340 мебошад, вале ба ҳарор. 400 ва бештар аз он ҳам тоб меоварад. Ҷуворӣ дар заминҳои обӣ нисбат ба заминҳои лалмӣ ду баробар зиёдтар ҳосили дон ва баргу пояи сабз медиҳад. Он дар хокҳои гуногун нашъунамо мекунад. Давраи нашваш 90 – 100 (навъҳои тезпазак), 115 – 125 (миёнапазак) ва 130 – 145 рӯз (дерпазак).

Ҷуворӣ баъди гандум ва шолӣ дар ҷаҳон сеюмин зироати ғизоӣ мебошад. Онро дар Ҳиндустон ва Хитой дар ҳазораи сеюми то м. мекоштанд. Ба Осиёи Марказӣ Ҷуворӣ-ро 2500 сол пеш аз Ҳиндустон овардаанд. Дар Тоҷикистон дар навоҳии вил. Хатлон, Суғд ва водии Ҳисор кишт карда мешавад. Меъёри кишт 10 – 12 кг/га. Дар сурати дуруст ба роҳ мондани ғизодиҳӣ, обмонӣ ва тадбирҳои дигари агротехникӣ аз ҳар га ҷуворизор 30 – 50 сентнер дон ва 800 – 1200 сентнер баргу пояи сабз гирифтан мумкин аст.

Дар таркиби Ҷуворӣ ба миқдори зиёд витамини В1 (тиамин) мавҷуд аст. Тиамин барои фаъолияти хуби мағзи сар, дил, мушакҳо, меъда аҳамияти калон дорад. Тиамин организмро аз таъсири табоҳсозандаи шароб ва тамоку ҳифз менамояд. Ҷуворӣ ҳамчунин аз витамини Н бой аст. Вай дар организм дар синтези глюкоза, таҷзияи кислотаҳои равған иштирок карда, ба мубодилаи моддаҳо таъсири мусбат мерасонад, миқдори қанди таркиби хунро танзим менамояд. Фосфори таркиби Ҷуворӣ манбаи асосии ҳосил шудани кислотаҳои фосфат мебошад.

## Нигаред низ
* Гандум

## Эзоҳ
Шоди Ирмухамедов

**Шоди Ирмухамедов** (*Ирмухамедов Шоди Сванович*; 10 декабри 1942, ноҳияи Файзобод) — омӯзгори тоҷик. Муаллими мардумии ИҶШС.

### Зиндагинома
Ирмухамедов Шоди Сванович 10 декабри соли 1942 дар ноҳияи Файзобод, дар оилаи коргарон чашм ба дунёи ҳастӣ кушодааст. У дар оилаи серфарзанд, фарзанди чаҳорум буда аз кудакияш дар колхоз фаъолити меҳнати каардаст. Миллаташ тоҷик. Ирмухамедов Шоди фаъолияти кории худро соли 1962 ба ҳайси омузгор дар беъморхонаи инфексиони ноҳияи Ҳисор шурӯъ кардааст. Соли 1963 ба Донишгоҳи Давлатии Омузгор ба номи Шевченко шаҳри Душанбе дохил гардида, онро соли 1967 бо муваффақият хатм кард.

Солҳои 1967—1976 дар мактаби миёна, омузгори фани таърих шуда фаъолият кардааст. Солҳои 1976—1986 Ирмухамедов Шоди ба ҳайси директори мактаби миёнаи № 89 ноҳияи Ҳисор кор кардааст. Аз соли 1989 то 1991 ӯ депутати мачлиси ноҳияи Ҳисор ва аъзои Кумитаи Назорати оид ба нархҳо буда софдилона вазифашро иҷро намуд. Соли 1986 ӯ ба мактаби миёнаи № 2 ба номи С.Айни ба вазифаи директор таъйин гардид. Роҳбарӣ мактаб шуда дар давоми бист сол Шоди Сванович маҳорати педагогӣ худро нишон дод, қобилияти пешгӯӣ кардан, тараққиёти мактаби худ бо пешрафти комёбиҳои илм ва техника. Озодона масъалаи ҳалталаберо, ки дар мактаб вучуд дошт, ба рохбарият баён менамуд. Бо вуҷуд овардани ҳаваскорӣ бадеӣ, муҳити дӯстонаи эҷодиёт ва дилхушӣ, усулҳои нави тарики педагогӣ дохил карда шуд. Худаш одами омода, мақсаддор, ӯҳдабаро буда аз муаллимони худ аниқ иҷро кардани вазифаҳои худро талаб менамуд.

Ин меҳнати шиддатнок тамоми умрашон давом мекард, бе танафуз, чихели хамкоронаш ёд мекардан ӯ мондашавӣ худро нишон намедод ва корашро идома медод. Ӯ шоёни пайравист ба насли ҷавон.

27 июни соли 2013 дар хонаи худ, дар Ҳисор аз дунё чашм мепӯшад.

## Ҷоизаҳо
* Алочии маорифи халқи
* Муаллими халқи ИҶШС
* Медали собиқадори меҳнат

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* *Cовети халқӣ депутатҳои ноҳияи Ҳисор Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон *http://technograde.ru/content/internat-imeni-dubinina 

Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2013
Рукнобод

**Рукнобод** (*то соли 2012 Советобод*) — деҳа ва маркази ҷамоати деҳоти Ворӯи ноҳияи Панҷакент. Аз Рукнобод то маркази шаҳр 35 км. Аҳолиаш 6678 нафар (2017), тоҷикон.
## Мардум

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Панҷакент
Гурӯҳ:Ҷамоати Вору
Маҳбал

thumbnail
**Маҳбал** (), ё **заҳдонроҳ** — бахши дарунии андоми таносули зан аст. Ба бахши берунии узвҳои таносули зан, фарҷ ё кус мегӯянд.

Қутри сурохи он дар ҳудуди 2 сантиметр аст. Тӯли он байни 9 ва 11 сантиметр аст. Ва таҳти зовияи 70 дараҷа нисбат ба уфуқ қарор дорад. Даруни он ба василаи моддаҳои лазҳ барои тасоҳил дар вуруд ва хуруҷи олати таносули мардона лиз ва лағжанда мешавад. Ҳамчунин хуни одати моҳона аз ин сурох хориҷ мегардад.

## Тарашшуҳоти раҳмӣ
Вожон гузаргоҳе барои хуруҷи хуни одати моҳона аз бадан фароҳам меоварад. Дар ҷомеаи суннатӣ, тампонҳо, ҷомҳои қаъдагӣ ва наворҳои беҳдоштӣ барои ҷазб ё ҷамъоварии ин моеъҳо ба кор мераванд.

## Фаъолияти ҷинсӣ
Дар тайи фаъолияти ҷинсӣ, дар сурати таҳрики асабӣ ки дар вуруди вожун (атрофи клиторис) мутамарказ ҳастанд, лаззати ҷинсии занона ба вуҷуд меояд. Дар тайи барангехтани ҷинсӣ, ба вижа бо таҳрикӣ чучулу, худравонкорӣ девораҳои вожан, аз истикок эҷодшуда дар асари фаъолиятҳои гуногуни ҷинсӣ мекоҳад. Пажӯҳишҳои аз клиторис ба даруни ҷинси занона ва маҳбал густариш меёбанд.

## Нигаред низ
* Вулва
* Пардаи маҳбал
* Ғасли маҳбал
* Обияти маҳбал
* Узвҳои таносули занона

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Андоми таносули зан
Гурӯҳ:Дастгоҳи таносулӣ
Гурӯҳ:Андомҳои ҷинсӣ
Ғунда

**Ғунда**, **рутайло** (Lanthrodectes tredicimguttatus) — як навъ тортанаки заҳрнок. Рангаш сиёҳ буда, дар шикам холҳои сурхи давраш сафед дорад. Дарозии модинааш 10-20 мм, наринааш 4-7 мм.

## Макони зист
Дар Аф­риқои Шимолӣ, Осиёи Ғарбӣ, Аврупои Ҷанубӣ, доманакӯҳу биёбон­ҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷи­кис­тон, паҳн гардидааст. Ғи­зои ғунда, асосан, ҳа­ша­рот мебошанд. Дар за­мин­ҳои бикр, канори ҷӯй, ҷар ва дигар мавзеъҳо дучор меояд. Беҳ­та­рин ҷойи зист барои ғунда маҳалли тобистонаш гарм ва ти­ра­моҳаш муътадил аст.

## Афзоиш ва инкишоф
Ғундаи модина дар тарқиши замин, лонаи хояндаҳо, иншооти обпартою ҳаводиҳӣ ва дигар ҷой­ҳои монанд ба инҳо тори мустаҳкам танида тухм мегузорад. Тухмҳо зимистонро андаруни пила, ки ду ё ча­ҳортоӣ дар торҳо овехта мешаванд, паси сар менамоянд. Ғун­да­ба­чаҳо моҳи апрел мебароянд ва шамол онҳоро якҷо бо торҳояшон бардошта мебарад. Моҳи июн ғундаҳо болиғ мегарданд. Бо фа­ро расидани мавсими гармо ғундаҳои нарина ва модина барои муваққатан тор танидану ҷуфт шудан ҷойи му­вофиқ меҷӯянд. Вақте ки ғундаи нарина ғундаи модинаро бордор кард, ғундаи модина ҳамон лаҳза вайро дошта мехӯрад. Баъд аз ин ғундаи модина боз дар ҷу­стуҷӯи макони муносиб барои сохтани лонаи доимӣ ва тухм гузоштану пила танидан мешавад.

## Таъсири заҳр
Заҳри ғунда нисбат ба заҳри ҷарангмор 15 баробар пуртаъсир аст. Ҷойи газидаи ғунда сурх шуда, дарди тоқатфарсо падид меояд, ки он баъд аз 15-30 дақиқа ба тамоми бадан — шикам, миён, қафаси сина ва пойҳо паҳн мегардад. Аз таъ­сири заҳри ғунда дар аксари ҳолатҳо дамкӯтоҳӣ, дилзанӣ, сар­чархӣ, сардард, ларза, дилбеҳузуриву қай, серарақӣ ва бе­ҳолӣ пайдо мешаванд; ранги рӯй меканад ё баръакс, рӯй сурх шуда, сандуқи сина ва зери шона тазйиқ меёбад. Пас аз 3-5 рӯз дар пӯст доначаҳо медаманд ва ҳоли бемор беҳ мегардад. Шахси ғундагазида, одатан, пас аз 2-3 ҳафта ши­фои комил ёбад ҳам, беш аз як моҳ худро бемадор ҳис ме­кунад. Дар сурати нарасонидани ёрии сари­вақтии тиб­бӣ ҳатто мумкин аст ӯ баъди 1-2 рӯзи газидани ғунда бимирад.

## Муолиҷа аз таъсири заҳр
Барои муолиҷаи ғундагазида ба варид (сиёҳраг) ё зери пӯст 30-70 мл подзаҳр, 10 мл маҳлули 10-фоизаи сулфати магний тазриқ мекунанд. Аз доруҳои дил ва оромибахш (новокаин, промедол, серофантин ва ғ.) низ истифода мебаранд. Олими рус П. И. Мориковский бо гӯ­гирд­чӯб сӯ­зон­дани ҷойи ғундагазидаро тавсия додааст. Ин корро бояд на дертар аз 1-2 дақиқа пас аз газидани ғунда анҷом дод (заҳр зери таъсири гармӣ таҷзия мешавад).

Аз заҳри ғунда шутур, гов ва асп бештар зарар мебинанд. Би­нобар ин, дар ҷойҳое, ки ғунда мавҷуд аст, бештар гӯс­фан­дон­ро мечаронанд, зеро онҳо аз заҳри он камтар зиён ди­да, ло­на­ашро поймол мекунанд.

## Нигаред низ
* Анкабут

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Рупперт Э. Э. ва диг. Зоология беспозвоночных. Т. 3. М., 2008.
Ғужмкарам

thumbnail|Ғужмкарам
**Ғужмкарам** (Brassica gemmifera), муғҷакарам, карами брюсселӣ, як навъ карам. Пояаш рост (дарозиаш 50 – 70 см), баргаш сабз (дарозиаш 18 – 40 см, бараш 18 – 32 см). Дар бехи пояаш то 30 – 40-то «каллакарам» (вазни умумиашон 200 – 700 г) мебандад. Бештар навъи миёнсолию дерпазаки Ғужмкарам – «Геркулес 1342»-ро мепарваранд. Дар Тоҷикистон дар хоҷагиҳои таҷрибавӣ парвариш карда мешавад. Даври нашваш 8 – 10 моҳ. Онро охири тирамоҳ ҷамъоварӣ мекунанд.
Дар таркиби Ғужмкарам моддаҳои барои организм муфид бисёранд. Он хусусан аз намакҳои минералии натрий (7 мг%), калий (500 мг%), калтсий (40 мг%), фосфор (110 мг%), оҳан (1,3 мг%), йод, аминокислотаҳо ва ферментҳо ғанӣ аст. Ғужмкарам ба миқдори зиёд сафедаҳои зудҳазм низ дорад. Дар таркиби Ғужмкарам миқдори витамини С нисбат ба диг. навъҳои карам 3 – 5 маротиба бештар аст. Витамини С дар мавриди нигоҳ доштани Ғужмкарам нест намешавад. Ғужмкарам бинобар калий, магний ва оҳан доштанаш барои одамони гирифтори амрози дилу рагҳо муфид аст. Ғужмкарам ғизои парҳезӣ мебошад. Истеъмоли он барои ашхосе, ки ҷарроҳӣ карда шудаанд, нафъ дорад. Бино ба баъзе маълумот Ғужмкарам захмро зуд ба ҳам меорад ва шифо мебахшад. Оби Ғужмкарам якҷоя бо оби сабзӣ, коҳу ва лӯбиё баҳри одамони гирифтори диабети қандӣ давои хуб маҳсуб мешавад. Аз Ғужмкарам таомҳои хушлаззат мепазанд.

## Нигаред низ

## Эзоҳ
Фарҷ (узв)

thumbnail
**Фарҷ** () — ба бахши берунии андоми таносули зан, фарҷ ё кус гуфта мешавад. Бахши дарунии ин андом маҳбал ном дорад. Дорои қисматҳои мухталифе аст аз он ҷумла метавон ба мӯйҳои шармгоҳ, лабҳои кӯчак, лабҳои бузург ва чучулу (клиторис) ки ҳасостарин қисмати ҷинсии фарҷ аст ишора кард.

Зиҳор аз қабати ғафси чарбу таркиб ёфта, бо мӯйҳои ғафс пӯшида шудааст. Дар зери зиҳор лабҳои калони Ф. ҷой гирифтаанд; онҳо аз чинҳои пӯст ташаккул ёфтаанд ва дорои бофтаҳои устувор, рагҳои хунгард ва лимфа мебошанд. Дар пӯсти лабҳои калон ғадудҳои равған ва арақ ҷой гирифтаанд. Дар поёни лабҳои калони Ф. лабҳои хурди Ф. ҷойгир мебошанд. Онҳо аз ду чини дарозрӯяи пӯст иборат буда, зоҳиран луобпардаро мемонанд. Лабҳои хурди Ф. дорои ғадудҳои чарбуанд. Дар қабати лабҳои калони фарҷ ғадудҳои калони даромадгоҳи маҳбал ҷой доранд; маҷрои онҳо ба роғи фазои байни лабҳои хурди Ф. ва пардаи бакорат боз мешавад. Тарашшӯҳоти ғадуди мазкур даромадгоҳи маҳбалро намнок месозад. Клитор аз ҷисми исфанҷӣ (аз ҷиҳати сохтор ба ҷисми исфанҷии олати таносули мард монанд аст) ташаккул ёфта, бо хун нағз таъмин аст; дар он рагҳои сершумори лимфагард мавҷуданд. Сараки клитор аз нӯги асабҳои сершумор иборат аст. Клитор узви ҳисси шаҳват буда, дар вақти ангехта шудан аз хун пур мегардад. Клиторро артерияҳои ҷинсии берунӣ ва дарунӣ бо хун таъмин менамоянд; хун аз клитор ба тавассути венаҳои берунӣ ва дарунӣ бозмегардад. Ҷараёни бозгашти лимфа бошад ба сӯи ғадудҳои лимфавии чатан аст. Ба Ф. торҳои асаб аз шабакаи асабҳои миён меоянд.
Ба нуқси инкишофи Ф. набудани пардаи бакорат ё сӯрохи он, ихтилоли сабзиши узвҳои таносули берунӣ мансуб мебошанд. Осебҳои Ф. хуномосҳои пайдоишашон гуногун ва захмдор шудани клиторро дарбар мегиранд. Ба бемориҳои Ф. лейкоплакия, крауроз, доъулфил (варам кардани лабҳои калон ва хурди фарҷ аз як ё ҳарду тараф, ки сабаби он ихтилоли ҳаракати лимфа аст), вулвит, бартолинит ва ғ. тааллуқ доранд.
Дар Ф. метавонанд яраю бусуроти гуногун пайдо шаванд, мас., ҳангоми бемориҳои сифилис, сил, хуноқ. Бисёр вақт дар фарҷ табхол ва озах низ мебарояд. Ба омосҳои Ф. фиброма, гемангиома, папиллома, саратон, саркома, меланома мансубанд.

## Нигорхона

File:Origin-of-the-World.jpg|
File:Vulvas prehistóricas.jpg|
File:Vulve stylisée.JPG|
File:Kilpeck Sheelagh na Gig.jpg|
File:NAMA Phallus ailé.jpg|


## Нигаред низ
* Узвҳои таносул
* Маҳбал

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Андоми таносули зан
Гурӯҳ:Дастгоҳи таносулӣ
Гурӯҳ:Андомҳои ҷинсӣ
Фарҷ

**Фарҷ** метавонад ба мавориди зер ишора кунад:

* Фарҷ (узв) - қисмати хориҷи олати таносули зан
Мурдод

**Амурдод** ё **Мурдод** () ё **[[Асад]]** () - моҳи панҷум дар Тақвими Эронӣ ва 31 Рӯз аст.

## Воқеа
## Таваллуд

## Воқеа

## Эзоҳ

* Википедиаи Форсӣ

5
Гурӯҳ:Гоҳшумори Эронӣ
Боғи Лучоб

**Боғи Лучоб** — дар қисми шимолии шаҳри Душанбе, дар ноҳияи Сино, дар соҳили рости дарёи Варзоб, рӯ ба рӯйи Боғи Хайём, дар теппаи Лучоб (баландии 60 м аз сатҳи рӯд) байни соҳили дарёҳои Варзоб (Душанбе) ва Лучоб воқеъ аст.  
## Тавсиф
**Боғи Лучоб**   (ё **тепаи Лучоб**)  байни соҳили дарёҳои Варзоб (Душанбе) ва Лучоб воқеъ аст. Дар қисми шимолии он маҳаллаи Лучоб, бинои Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон ва дар ҷануби боғ оромгоҳи намояндагони илму фарҳанг воқеъ аст. Соли 1980 дар қисми ҷанубии  боғ мақбараи Шоири халқии Тоҷикистон Мирзо Турсунзода (архитектор Б. Зуҳурдинов, ҳайкалтарош Д. Рябичев) бунёд шудааст. То мақбараи Мирзо Турcунзода зинапояе сохта шудааст, ки аз ду тарафаш гулбоғи зебо дорад. Дар майдони боғ дарахту буттаҳои гуногун  ҷамъ оварда шудаанд. Боғ яке аз ҷойҳои истироҳати  сокинони  шаҳр ва экскурсияҳои мактаббачагон мебошад. Дар қисми шарқии боғи Лучоб соли 2012 боғи дигари шаҳри Душанбе - Боғи "Пойтахт" бунёд шудааст.

## Оромгоҳ
Дар майдончаи махсуси тепаи Лучоб ва мақбараи шоири халқии Тоҷикистон Мирзо Турсунзода  оромгоҳи намояндагони илму фарҳанг -  Лоиқ Шералӣ, Фазлиддин Муҳаммадиев, Ҷалол Икромӣ, Тӯҳфа Фозилова,Ғаффор Валаматзода, Малика Собирова, Рауф Баротов, Бозор Собир, Мӯъмин Қаноат ва дигарон воқеъ аст.

## Манобеъ
 

Гурӯҳ:Боғҳои Душанбе
Гурӯҳ:Душанбе
Оҷонси Амнияти Миллии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

thumbnail|Нишонаи Оҷонсии Амнияти Миллии ИМА
thumbnail|Парчами Оҷонсии Амнияти Миллии ИМА
**Оҷонси Амнияти Миллӣ** (), машҳур ба NSA, як оҷонси давлатии ИМА аст, ки ба наҳви зери назари созмони дифоъи ИМА идора мешавад.

thumbnail|Саридораи Оҷонси Амнияти Миллии ИМА дар Мерилэнд

## Нигаред

## Пайвандҳо
*Сомонаи расмӣ

Гурӯҳ:Оҷонси Амнияти Миллии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Созмонҳои давлатии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Физикаи пизишкӣ

thumbnail|Физикаи пизишкӣ
**Физикаи пизишкӣ** ()  номи яке аз риштаҳои корбурдӣ дар улуми пояи пизишкӣ аст, ки мафоҳим ва корбурди маҷмӯъаи улуми физикаро дар ташхис ва дармони пизишкӣ баррасӣ мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Физикаи пизишкӣ
Гурӯҳ:Риштаҳои донишгоҳӣ
Кордонӣ

**Кордонӣ** () - Ба даврае аз омӯзиши олӣ гуфта мешавад, ки пешниёзи он, дипломи мутавасситаи ё мадрак пешдонишгоҳӣ аст..

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзиш ва парвариш дар Инглистон
Гурӯҳ:Дараҷаи илмӣ дар Амрико
Нулванд

**Ҷамоати Нулванд** — ҷамоатест дар ноҳияи Дарвоз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон.

## Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо
 
## Мардум

## Деҳоти ҷамоат

## Эзоҳ

 

Нулванд
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Дарвоз
Барниг

** Барниг** ҷамоате дар ҷануб шарқӣ Тоҷикистон аст, ки дар ноҳияи Ишкошим Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон воқеъшуда аст. ин ҷамоат 5152 тан ҷамъият дорад.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи ҷамоатҳои Тоҷикистон

## Манобеъ


Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи  Ишкошим
Деҳоти Рангкӯл

**Деҳоти Рангкӯл** - ҷамоатест дар ноҳияи Мурғоби Вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшони Тоҷикистон. Ин ҷамоат 1165 нафар аҳолӣ дорад. Рангкӯл аз номгузории кӯл бармеояд, ки дар ноҳияи Мурғоб Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон воқеъ аст. *Рангкӯл* - номгузории кӯл - аз ду калимаи забони Забони тоҷикӣ "ранг", "кӯл" бармеояд.  
## Сохтори маъмурию ҳудудии деҳот

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо

 
## Мардум

## Деҳоти ҷамоат

## Эзоҳ
  


Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Мурғоб
Басид

**Басид** — деҳа дар маркази ҷамоати деҳоти Басиди  ноҳияи Рӯшон. Аз Басид то маркази ноҳия 85 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 2120 нафар (2010), тоҷикон. Мактаби таҳсилоти умумӣ, китобхона, дорухона ва бунгоҳи тиббӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи кӯҳии Басиддара обёрӣ мешаванд.

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯшон
Гурӯҳ:Ҷамоати Басид
Деҳоти Мирзоҷон Ширинҷонов

**Ҷамоати Ширинҷонов Мирзоҷон** (то 2012 — *ҷамоати Сохчарв*) — ҷамоати деҳотест дар ноҳияи Шуғнони Вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшони Тоҷикистон.
## Сохтори маъмурию ҳудудии деҳот

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо

 
## Мардум

## Деҳоти ҷамоат

## Эзоҳ
  
 


Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Шуғнон
Марғилон

**Марғилон** () — шаҳр дар Ӯзбекистон, ки дар вилояти Фарғона воқеъ аст. Ин шаҳр аз рӯи саршумории соли 2014 мелодӣ, 215 400 нафар аҳолӣ дошт. 

Тибқи ривоятҳо, Марғилонро Искандари Мақдунӣ бунёд кардааст.  Мегӯянд, ки Зулқарнайн чун аз хӯрдан даст кашид, ба ӯ Мург, яъне мурғ ва Нон доданд ва аз ҳамин ҷо номи шаҳри Мурғинон пайдо шудааст. 

## Аҳолӣ
thumb|чап|150px
Марғилон яке аз се шаҳрҳои бузурги вилояти Фарғона аз он ҷумла Фарғона ва Қуқанд мебошад. Дар шаҳр намояндагони 30 миллат истиқомат мекунанд.
 

## Пайвандҳо
* Маргилан на официальном сайте Ферганской области
* margilon.uz: информационный портал
* БСЭ: Маргилан
* Институт географии РАН: Маргилан

## Эзоҳ
Навоӣ (Ӯзбекистон)

**Навоӣ** (ӯзбекӣ: Navoiy/Навоий) - маркази маъмурӣ ва бузургтарин шаҳри вилояти Навоии Ҷумҳурии Ӯзбекистон аст. 
## Таърих
Шаҳр соли 1958 таъсис ёфта, бахше аз вилояти Бухоро буд. Он ҳамчун маркази саноати истихроҷи маъдан барои истихроҷи элементҳои нодири замин, металлҳои қиматбаҳо ва уран дар ҶШС Узбакистон таъсис дода шудааст .

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар водии дарёи Заравшон дар ҷануби вилояти Навоӣ, 360 км ҷанубу ғарб аз Тошканд ҷойгир аст. Масофа то Самарқанд 140 км, ба Бухоро - тақрибан 100 км аст. Дарёи Зарафшон аз шимоли шаҳр ҷорист. 10 км шимолтар аз шаҳр, дар канори соҳили дарёи Зарафшон, кӯҳҳои Нурато тӯл мекашанд.
## Аҳолӣ
Ин шаҳр дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 159٫138 тан ҷамъият дошт.
Соли 2014 шумораи аҳолии шаҳр 134 ҳаз. нафарро ташкил медод. Навоӣ яке аз он шаҳрҳое дар Ӯзбекистон мебошад, ки дар он ҷо русҳо ва одатан русзабонҳо зиёда аз 16% шумораи аҳолиро ташкил медиҳанд.

## 
Навоӣ маркази пешбари саноатии Ӯзбекистон мебошад. Дар шаҳр ҷойгиранд:
* Ассотсиатсияи истеҳсолии Навоӣазот (корхонаи кимиё),
* Комбинати кӯҳӣ ва металлургии Навоӣ,
* ҶСК «Kizilkumcement» (бузургтарин корхонаи сементбарорӣ дар Ӯзбекистон)
* Заводи муҳандисии Навоӣ,
* корхонаи истихроҷи тило
* заводи электрохимиявй
* заводи пахта,
* корхонахои саноати хурокворй
* Нерӯгоҳи барқии барқии давлатии Навоӣ (асоси энергетикаи минтақа).

## Аксҳо

Город Навои, проспект Халклар Дустлиги.JPG
EVO Navoi.jpg
Rabat Malik 12-50.JPG
Malik Sardoba 3.JPG
Church of St. Sergiuy Radonezhkogo in Navoi 12-02.JPG

## Эзоҳ
Ангрен

**Ангре́н** ( — шакли вайроншудаи **Оҳангарон**) — шаҳр (1941—1946 *шаҳраки Ангреншахтсрой*) дар вилояти Тошканди Ҷумҳурии Ӯзбекистон.

Аҳолӣ 175,4 ҳаз. нафар (2014).

## Ҷуғрофиё
Байни қаторкӯҳҳои Чатқол ва Қурама, дар соҳили рости дарёи Оҳангарон, дар масофаи 78 км аз шаҳри Тошканд (самти ҷанубу шарқ) воқеъ гаштааст. Аз Ангрен роҳи автомобилгарди Тошканд — Қӯқанд ва шохаи роҳи оҳани Ангрен – Поп, ки 3 вилояти водии Фарғонаро бо қисмати асосии Ӯзбекистон пайваст мекунад, мегузарад. Маркази саноати ангишти Ӯзбекистон. Дар Ангрен инчунин кони истихроҷи тилло мавҷуд аст.

## Таърих
Соли 1934 дар натиҷаи иктишофи геологӣ кони калони ангишт ёфт шуда, истихроҷи он соли 1942 шурӯъ гардид. Дар сохтмони Ангрен хатогӣ роҳ дода шуда, баъдтар маълум гардид, ки он болои кон ҷой гирифтааст ва зарурати ба дигар ҷой кӯчондани шаҳр пеш омад. Соли 1956 шаҳри нав 7—8 км дуртар аз Ангрени пештара, дар ҷойи аз ангишт холишудаи мавзеъ бино ёфт.

## Аҳолӣ
Шумораи аҳолӣ то 1 январи соли 2013 172 880 нафар буд, ки аз онҳо 73 % (126 247 нафар) ӯзбекон, 17 % (28 653 нафар) тоҷикон, 5 % (8282 нафар) куриёиҳо, 3 % (4621 нафар) русҳо ва камтар аз 1 % (1284 нафар) тоторҳо буданд.

## Саноат
Корхонаҳои калонтарии Ангрен: комбинати «Ӯзбеккӯмир» (Ангишти ӯзбек), Комбинати маъдантозакунии «Каолин» (корхонаи муштарак бо Германия), заводҳои истеҳсол ва таъмири таҷҳизоту техникаи саноати кӯҳӣ, конструксияҳои оҳанубетонӣ, семент, асфалт, металлҳои ранга. Дар Ангрен корхонаҳои саноати сабук ва хӯрокворӣ (комб. орд ва нонпазӣ), ҷамъиятҳои саҳҳомии «Ӯзбекнефтегаз», «Ангренкулол», «Ӯзбекрезинатехника», «Ангреназот» низ ҳастанд. Ду нерӯгоҳи барқии ноҳиявӣ бо гази маҳаллӣ кор мекунад. Дар Ангрен ягона дар мамлакат пойгоҳи зеризаминии истеҳсоли гази ангишт (бо усули пиролиз) фаъолият дорад.

## Илму фарҳанг
Дар Ангрен филиали Донишкадаи педагогӣ, Донишгоҳи давлатии техникии Тошканд, техникумҳои кӯҳкорию геологӣ, сохтмон, омӯзишгоҳи тиббӣ, коллеҷи хидмати маишӣ, осорхонаи таъриху кишваршиносӣ мавҷуданд.

## ВАО
«Ангрен ҳақиқати», «Агренская правда», ширкати телевизион ва радиои «Орион-ТВ».

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Бекобод

**Бекобод** () — шаҳр дар вилояти Тошканди Ҷумҳурии Ӯзбекистон, аз Тошканд 115 км ба самти ҷануб, дар соҳили Сирдарё, истгоҳироҳи оҳан ва дар хатти Хавос — Қӯқанд.

## Нақлиёт
Роҳҳои автомобилгард Бекободро бо дигар шаҳрҳоии Осиёи Миёна мепайвандад. Фурудгоҳ дорад.

## Аҳолӣ
Аҳолиаш 114 527 нафар (2010), ӯзбекҳо, русҳо, тоторҳо, кореиҳо ва ғ.

## Саноат
Бекобод яке аз марказҳои саноатии Ӯзбекистон аст. Аввалин з-ди филиззкории ҷумҳурӣ (1944), ки бо оҳанпораҳои аз Осиёи Миёна ғункардашуда ва чӯяни Уралу Қазоқистон кор мекунад. НОБ-и Фарҳод, комб. семент, з-дҳои маснуоти оҳану бетонӣ, хишт, шағалу рег, инчунин саноати сабуку хӯрокворӣ (з-дҳои нон, шир, комб. гӯшт ва ғайра), техникуми саноатӣ, омӯзишгоҳи тиббӣ авҷуданд.

## Варзиш
Бекобод ду клуби футбол — «Металлург» ва «Сементчӣ» дорад. Варзишгоҳ барои 15 ҳазор нафар сохта шудааст. Бекобод соли 1945 дар ҷойи деҳаи хурд бунёд ёфтааст. Аз Хуҷанд то Бекобод (49 км) автобус мегардад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Олмалиқ

**Олмалиқ** () — шаҳр дар Ӯзбекистон, ки дар вилояти Тошканд воқеъ аст. Ин шаҳр аз рӯи саршумории соли 2014 мелодӣ, 121 109. нафар аҳолӣ дошт. 

## Аҳолӣ
Олмалиқ шаҳри бисёрмиллат аст: 55%  ӯзбекҳо, 20% — русҳо, белорусҳо, укроинҳо, мордваҳо, 10% — туркҳо, 10% — тоторҳои қрим, 5% — тоторҳо, башкирдҳо, олмониҳо, кореягиҳо ва дигар миллатҳо.

## Эзоҳ
Хӯҷайлӣ

**Хӯҷайлӣ** шаҳре дар Ӯзбекистон аст, ки дар Устони Қароқалпоқистон воқеъшуда аст. ин шаҳр дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 105٫466 тан ҷамъият дошт.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи шаҳрҳои Ӯзбекистон

## Манобеъ
Деҳнав (Ӯзбекистон)

**Деҳнав** — шаҳре дар Ҷумҳурии Ӯзбекистон аст, ки дар вилояти Сурхондарё воқеъ шудааст. Ин шаҳр аз рӯи саршумории соли 2010 мелодӣ, 97٫196 тан ҷамъият дошт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гулистон (Ӯзбекистон)

**Гулистон** (; от  — *Гулистон*) — шаҳре дар Ҷумҳурии Ӯзбекистон аст, ки дар Вилояти Сирдарё воқеъ шудааст. Ин шаҳр аз рӯи саршумории соли 2010 мелодӣ, 77 300 тан ҷамъият дошт.

## Таърих
Соли 1961 номи Гулистонро гирифтааст. Дар соли 1963 маркази маъмурии вилояти Сирдарё шудааст. Соли 1989 бинобар муттаҳид гардидани вилояти Ҷиззах бо вилояти Сирдарё маркази вилоят ш. Ҷиззах шуда буд.

16 феврали соли 1990 баъди барқарор шудани вилояти Ҷиззах Гулистон аз нав маркази маъмурии вилояти Сирдарё шудааст.
## Эзоҳ


Гурӯҳ:Вилояти Сирдарё
Когон

**Когон** (    ;    ; то соли 1935    ) — шаҳрест, ки дар вилояти Бухоро дар Ӯзбекистон аст. Он инчунин макони ноҳияи Когон аст, аммо ҷузъи он нест. 

## Таърих
чап|мини| Вокзал « Бухоро-1 »
То соли 1935 шаҳр Янги Бухоро (Бухорои Нав) ном дошт.

Дар шаҳр вокзали роҳи оҳани Бухоро-1 мавҷуд аст, ки ба шаҳри Бухоро хизмат мерасонад, ки дар 12 км дуртар &nbsp; аз Когон ҷойгир аст. Соли 1990 сохтмони хатти троллейбус  Бухоро - Когон шуруъ шуд, вале баъдтар он қатъ гардид.

## Аҳолӣ
Аҳолии шаҳр дар соли 1989 48,054 нафар буд.  Майдони он 20  аст   . 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Тахиатош

**Тахиатош** шаҳре дар Ӯзбекистон аст, ки дар Қароқалпоқистон воқеъ шудааст. Ин шаҳр дар соли 2010 мелодӣ, 62٫428 тан ҷамъият дошт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон 
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Қӯнғирот

**Қунғирот** — шаҳре дар Ӯзбекистон аст, ки дар вилояти Қарақалпоқистон воқеъ шудааст. Ин шаҳр аз рӯи саршумории соли 2010 мелодӣ, 80,09 тан ҷамъият дошт.

## Ҷусторҳои вобаста
 
## Манобеъ
Ургут

**Ургут** ( узб. Ургут ) - шаҳрест (аз соли 1973)  маркази ноҳияи Ургут дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон, тақрибан 50 км ҷанубу шарқтар аз Самарқанд воқеъ аст. Он бо вилояти Қашқадарё ҳаммарз аст. Дар айни замон, дар Ургут зиёда аз 35 ҳазор нафар сокинон зиндагӣ мекунанд.

Калимаи Ургут ҳамчун топоним бори аввал дар асри XVII дучор омадааст ва маънои номи яке аз гурӯҳҳои қабилавии ӯзбекҳоро дорад.

Дар шаҳр якчанд фабрикаи қолинбофӣ, фабрикаи ферментатсияи тамоку ва шифер мавҷуданд.

Дар Ургут, ҷое бо номи Чор-Чинор (тарҷума аз форсӣ ва тоҷикӣ - чор чинор), назаррас бо дарахтзори чинор ва як масҷид аст, ки сохтмони он  ба аввали асри XX рост меояд. Дар наздикии ин ҷой боқимондаҳои калисои несториании асри IX, ки бостоншиносон пайдо кардаанд, мавҷуд аст . Масофаи Ургут  то Самарқанд 35 км аст.

## Маълумоти таърихӣ ва қавмӣ
чап|мини|350x350пкс| Намуди қалъаи Ургут дар нимаи дуюми асри XIX
*Ургут* яке аз шаҳракҳои қадимии Ӯзбекистон аст. Дарахтони чинори Ургут машҳур аст, онҳо зиёда аз 1000-сола мебошанд.

Ҷолиби диққат аст, ки баъзе гурӯҳҳои мардуми *муқимии* Ӯзбекистон, Тоҷикистон ва Афғонистон худро як ҷамъияти минтақавии Ургутлик (ё ба *забони тоҷикӣ Ургутӣ* ) мешуморанд, ки як зергурӯҳи ӯзбекони этникӣ мебошанд, ки пайдоиши қавми худро бо Ургут пайваст мекунанд.

Дар замони аморати Бухоро *Ургут* маркази Бекигарии *Ургут  буд, ки* аз Бухоро нимустақил буд. Шаҳр қалъаи хубу мустаҳкам дошта буд ки дар як нишебӣ ҷойгир буд, ва тавассути он пайроҳа ба самти водие, ки шаҳри Шаҳрисабз дар он ҷойгир аст, мегузашт. Аз асри XVIII то соли 1868, Ургут аз ҷониби ашрофони маҳаллӣ ҳукмронӣ карда мешуд, онҳо аз сулолаи ба Минг буданд ва ба сулолаи Мингҳои Қӯқанд ҳамқавм буданд.

Азбаски дар давоми амалиёти ҳарбии сарбозони рус алайҳи аморати Бухоро дар соли 1868, шаҳр бо сабаби мавқеи ҷуғрофии худ, ҳангоми ҳаракати минбаъдаи онҳо ба водии Зарафшон ва сӯи Бухоро барои сарбозони рус хатари муайян эҷод мекард, шаҳр аз ҷониби нерӯҳои Русия таҳти роҳбарии полковник Абрамов  12 май ишғол гардид.

## Чинорҳои Ургут дар аксҳо

Акс:Urgut platan.JPG|Чинор дар Ургут, ки зиёда аз 1000 сол дорад.
Акс:Urgut platan grove.JPG|Чинор дар Ургут.


## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Ургут дар сайти "Ҳама калимаҳо"
* М.&nbsp;Дар.&nbsp;Лыко "Нақшаи амалиёти низомӣ дар соли 1868 дар водии Заравшан"
* Анвар Ҳодзаниёзов "Самарқанд-Ургут"

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Оқтош

**Оқтош** () —  шаҳр дар Ӯзбекистон, ки дар вилояти Самарқанд воқеъ аст. Ин шаҳр аз рӯи саршумории соли 2010 мелодӣ, 41٫615 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
 

Оқтош
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Оҳангарон (шаҳр)

рост|мини| Харита-нақшаи вилояти Тошканд
**Оҳангарон** (узб. Охангарон) — шаҳрест дар вилояти Тошканди Ӯзбекистон, маркази маъмурии тумани Оҳангарон.

## Таърих
Маҳалли Оҳангарон дар ҷои истиқомати Оҳангарон ба вуҷуд омадааст, ки асосан ӯзбекҳо ва тоҷикон зиндагӣ мекунанд (забони тоҷикӣ «*Оҳангарон*»)  
Расман шаҳраки Оҳангарон соли 1960 дар робита ба оғози сохтмони як корхонаи семент мақоми шаҳракро ба даст овард. Мақоми шаҳр соли 1966 дода шудааст. Он мақоми шаҳри тобеи вилоятро дошт ва аз соли 2010 инҷониб тобеи ноҳия мебошад .

## Ҷуғрофия
Дар доманаи қаторкӯҳи Қурама, дар соҳили дарёи Оҳангарон ҷойгир аст (номи дигари ин дарё Ангрен аст). Баландӣ аз сатҳи баҳр - 567 метр.

## Сохтори шаҳр
Оҳангарон барои Ӯзбекистон аҳамияти бузурги саноатӣ дорад. Дар роҳхати Тошканд-Ангрен як истгоҳи роҳи оҳан ҷойгир аст.

Дар шаҳр корхонаҳои калон мавҷуданд: корхонаи семент (соли 1966 кушода шудааст) ва заводҳои шифер; заводи маснуоти охану бетони; заводи «Сантехлит» (соли 1996 баста шудааст); Комбинатҳои маҳсулоти асбесту-семент  ва маснуоти изолятсияи гармӣ, масолеҳи сохтмонӣ ва маснуоти пластикӣ;корхонаҳои истеҳсоли хишт; истеҳсоли молҳои резинии саноатӣ, риштаҳо ва риштаҳои пахта.

Инчунин инфрасохтори зиндагӣ ва ободонӣ мавҷуданд - манзилҳои истиқоматӣ, кӯдакистонҳо, мактабҳо, муассисаҳои бонкӣ ва кассаҳои ҳавопаймо мавҷуданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Қува

**Қува**— шаҳре дар Ӯзбекистон аст, ки дар вилояти Фарғона воқеъ аст. Ин шаҳр дар соли 2010, 36٫076 тан ҷамъият дошт.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Хонобод

**Хонобод** (узб. Хонобод ; ) — шаҳри тобеи вилоятииӮзбекистон, ки дар шарқи вилояти Андиҷон ҷойгир шудааст.
Вақти дақиқи таъсиси шаҳр маълум нест. Он қаблан деҳае буд, ки дар роҳи Бузурги Абрешим ҷойгир шуда буд. Шаҳр дар соҳили дарёи Қарадарё воқеъ аст. Аҳолии он 41 ҳазор нафарро ташкил медиҳад.

## Ҷозибаҳои гардишгарӣ
* Чашмаи Фозилмон Ота - манбаи шифобахши оби маъданӣ;
* Чашмаи Алчали Сувӣ - манбаи оби шифобахши маъданӣ мебошад, ки барои табобати диабети қанд истеъмол мешавад;
* Хонтахт - Тахти Хон. Ривояте бо ӯ иртибот дорад, ки чӣ гуна як хоне, ки ба шаҳр ташриф овардааст, гуё ӯ бодро аз сокинон харидааст, ки пас аз он шаҳрдорон онро аз хон аз нав бихаранд;
* Осоишгоҳи "Хонобод Сиҳатгоҳӣ";
* Обанбори "Андиҷон Сув омбори" (навъи сарбанд - аз бетон).

Дар наздикии шаҳр дар болои кӯҳи баланд муҷассамаи қаҳрамонони Ҷанги Бузурги Ватанӣ гузошта шудааст. Шаҳри Гузар, ин  нуқтаи шарқии Ӯзбекистон мебошад.
## Пайвандҳо
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Аубурн,Ню-Йорк

**Аубурн** () шаҳре дар иёлати Ню-Йорк кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст, ки ҷамъияти он дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 27687 тан будааст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи шаҳрҳои иёлати Ню-Йорк

## Манобеъ
Ҳадсун (Ню-Йорк)

**Њадсун** () шаҳре дар иёлати Ню-Йорк кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст ки ҷамъият он дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 7524 тан буда аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи шаҳрҳои иёлати Ню-Йорк

## Сарчашма
Паёми Пӯлодон

**Паёми Пӯлодон** - моҳномае буд дар деҳоти Пӯлодони ноҳияи Конибодом, ки аз тарафи рӯзноманигор Зайнудин Орифӣ соли 1996 ташкил шуда буд.
Боғи ҳайвоноти Душанбе

300px|thumb

**Боғи ҳайвоноти шаҳри Душанбе** — муассисаи давлатӣ, ки дар он ҳайвоноти ваҳшӣ ва баъзе ҳайвоноти хонагӣ бо мақсади ҳифзу парвариш ва тамошо дар қафасҳо ва нимозод нигоҳ дошта мешаванд.

## Таърих
Соли 1960 бунёд гузошта шудааст. Дар охири ҳамон сол ҳунарпешаи рус Ф. Рубанов як гурӯҳ ҳайвонотро ба боғи ҳайвонот тақдим кард. Соли 1961 маросими кушодашавии он буд. Он вақт боғи ҳайвонот ҳамагӣ 1,5 га масоҳ. дошт. Соли 2004 масоҳ. боғи ҳайвонот ба 6, 7 га расонда шуд, ки аз он 4 га ҷойи намоиши ҳайвонот, хонаҳои хоҷагидорӣ, майдончаи бачагона, ҳавз барои мурғобиҳо ва 2,7 га минтақаи боғ мебошад. Соли 1961 боғи ҳайвонот ҳамагӣ 41 намуд (121 сар) ҳайвон дошт. Соли 1991 дар боғи ҳайвонот намуди ҳайвонот то 384 ва саршумори ҳайвонот то 2524 расонда шуд. Дар натиҷаи ҷанги шаҳрвандӣ 95 дарсади ҳайвоноти боғи ҳайвонот нобуд гардиданд.

Дар замони соҳибистиқлолӣ барои пурра кардани коллексияи боғи ҳайвонот корҳои зиёде анҷом дода шуданд: мутахассисони нав ба кор ҷалб гардиданд, бо хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ) ҷиҳати бо хӯрокворӣ таъмин намудани ҳайвонот шартномаҳо баста шудаанд, бо боғҳои ҳайвоноти шпҳрҳои Маскав ва Санкт-Петербург шартномаҳо ба имзо расиданд, қафасҳои нигоҳдории ҳайвонот таъмир карда шуданд. Дар даврони истиқлол аз Боғи ҳайвоноти Ҷумҳурии Ӯзбекистон ба боғи ҳайвонот лама, шутурмурғ ва гӯсфанди ёлдор ворид карда шуданд. боғи ҳайвонот ба шуъбаҳои дарандаҳо, ҷуфтсумҳо, маймунҳо, парандаҳо, хазандаҳо, моҳиҳо тақсим карда шудааст.

## Тавсифот
Ҳоло (2012) дар боғи ҳайвонот 110 намуд (810 сар) ҳайвонот нигоҳ дошта мешаванд, ки аз ин миқдор 67 намудашон ба Китоби сурх дохил карда шудаанд. Дар террариуми (бино барои нигоҳдори хазандагон) боғи ҳайвонот 18 намуди мор нигоҳ дошта мешавад. Боғи ҳайвонот аз соли 2007 узви Ассотсиатсияи байниминтақавии боғҳои ҳайвонот ва аквариумҳои Аврупову Осиё мебошад. Бо боғҳои ҳайвоноти ҷумҳуриҳои узви ИДМ ва назди Балтика, Олмон, Полша, Чехия, Словакия, Булғория ҳамкориҳои мустақим дорад.

Дар ҳудуди боғи ҳайвонот ду майдончаи бачагон мавҷуд аст, ки бо васоити дилхушӣ ҷиҳозонида шудаанд. боғи ҳайвонот бо мактаббачагон вохӯриҳо мегузаронад ва оид ба ташвиқу тарғиби тамошобинон, қоидаҳои махсуси рафтор ва муносибат бо ҳайвонот дастуруламалҳо нашр мекунад.

## Нигаред низ
• Боғи Парчами Миллӣ 
• Боғи Хайём
• Боғи устод Айнӣ

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Боғҳои Душанбе
Гурӯҳ:Душанбе
Гурӯҳ:Боғҳои ҳайвонот
Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Душанбе
Мурз (дарё)

**Мурз** () — номи дарёе аст, ки дар Утриш равон аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи Дарёҳо

## Эзоҳ
Дирафши Ковиёнӣ

thumb|150 px|Дирафши Ковиёнӣ 
**Дирафши Ковиёнӣ** () — дирафши торихии Эрон аз аҳди қадим то поёни Давлати Сосониён буд, ки ба гуфтаи муаррихини исломӣ ҳазори ҳазори сиккаи тило арзиш доштааст. Ин дирафш пас аз ҳамлаи аъроб ба Эрон ба дасти онҳо афтод ва аз байн рафт. Ишора ба Дирафши ковиёнӣ дар асотири Эрон, ба қиёми (исёни) Коваи охангар алайҳи зулм ва ситами Заҳҳок мутаалиқ аст.
## [[Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
250px|thumb|Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 
Рамзи Дирафши Ковиёнӣ дар Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.
Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон   дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон **Дар бораи рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон** аз 28 июли соли 2006  № 192
мавриди истифода қарор дорад.

## Нигаред низ
* Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
## Ҳамчунин нигаред
* ''Depictions and images of the Derafsh Kaviani'' 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сосониён
Гурӯҳ:Парчамҳои таърихӣ
Боғи кӯдакон (Душанбе)

**Боғи  кӯдакон** — дар ноҳияи  Исмоили Сомонии  шаҳри Душанбе, дар  қисмати марказии  пойтахт воқеъ аст.
## Тавсиф
Боғи кӯдакони шаҳри Душанбе назди варзишгоҳи «Спартак» воқеъ аст. Солҳои 60-70 садаи XX  ин боғ номи "Боғи пионерон"-ро дошт. Дар "Боғи пионерон" гулгашту роҳравҳои зебо ва якчанд арғунчаку чарху фалакҳои кӯдакона барои истифода амал мекарданд. Минбаъд, дар қисми шимолии боғи кӯдакон, инчунин биноҳои «Хонаи кӯдакон ва наврасон» ва бинои Театри давлатии лӯхтак сохта ба истифода супорида шудааст. Саҳни майдони боғ бо дарахту буттаҳои гуногун  оро дода шудааст. Ороиши боғ аз як-ду гулгашт ва иншоотҳои хурди меъморӣ иборат аст. Боғ солҳои гузашта (даври шӯравӣ, с-ҳои 60-80) яке аз ҷойҳои истироҳати волидайну кӯдакон ва сокинони  шаҳр буд. Имрӯз, ба боғ бинобар набудани иншоотҳои фароғатию дилхушӣ, истироҳаткунандагон кам ба чашм мерасанд.

## Нигаред низ
• Боғи Рӯдакӣ 
• Боғи Хайём
• Боғи устод Айнӣ

## Нигористон

Ворота в детский парк.jpg
Ворота в детский парк (1).jpg
Children's park, Dushanbe (2).jpg
Children's park, Dushanbe (4).jpg
Children's park, Dushanbe (5).jpg
Children's park, Dushanbe (6).jpg
Children's park, Dushanbe (7).jpg
Children's park, Dushanbe.jpg


## Манобеъ
 
## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Боғҳои Душанбе
Гурӯҳ:Душанбе
Ринзо

**ринзо** () — номи дарёе аст, ки дар Итолиё равон аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи Дарёҳо

## Эзоҳ
Шаҳривар

**Шаҳривар** () ё **[[Сунбула]]** () - моҳи шашум дар Тақвими Эронӣ ва 31 Рӯз аст.

## Воқеа
## Таваллуд
## Воқеа

## Эзоҳ

* Википедиаи Форсӣ

6
Гурӯҳ:Гоҳшумори Эронӣ
Фронсун

**фронсун** () — номи дарёе аст, ки дар Фаронса равон аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи Дарёҳо

## Эзоҳ
Ии (дарё)

**Ии** () — номи дарёе аст, ки дар Уругуай равон аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи Дарёҳо

## Эзоҳ
Тоглиомнту

**тоглиомнту** () — номи дарёе аст, ки дар Итолиё равон аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Феҳристи Дарёҳо

## Эзоҳ