open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҷаноби Бин (қаҳрамон)

**Ҷаноби Бин** (*«Мистер» — номи қаҳрамон ва «Бин» насаб аст.* *Ҷаноби Бин — номи пурраи персонаж, ки дар шиносномаи ӯ сабт шудааст* ; Ҷаноби Бин ; тав. 15 сентябри соли 1963) *—* як қаҳрамони мазҳакавӣ мебошад, ки онро ҳунарманди машҳур Рован Аткинсон дар силсилафилми телевизионии ҳамном ва дар чанд филми дигар офаридааст. Ҷаноби Бин инчунин қаҳрамони як қатор бозиҳои видеоӣ, веб- филмҳо ва видеоҳои таблиғотӣ мебошад. Вай бо либоси тақрибан тағирнашавандааш шинохта мешавад — ҷома (костюм)-и қаҳварангу галстуки сурхи борик. Ҷаноби Бин тақрибан дар саҳнаҳо гап намезанад, ҳазлҳо дар атрофи персонаж ва муносибати ӯ бо муҳити атроф асос ёфтааст .

## Шахсият
Ҷаноби Бин як одами соддаи ноуҳдабаро аст, ки мушкилоти рӯзмарраи худро ба таври аҷиб ҳал мекунад. Ҳалли мушкилоти ба ӯ рӯ ба рӯ шуда хеле аҷиб буда (аксар вақт ӯ эҷод мекунад), асосан, тамоми ҳазлу шӯхӣ аз ин сар мезанад. Вай кам сухан мегӯяд ва вақти иҷрои корҳо ё мушкилоти ҷиддие танҳо чанд калимаро бо овози паст ғур-ғур мекунад. Ҷаноби Бин худро дар ҳолатҳои хандаоваре мебинад, ки машғули корҳои оддӣ ҳастанд, ба монанди шиноварӣ, тамошои телевизор, таъмир, ба калисо рафтан ва ғайра .

## Эҷоди қаҳрамон
Қаҳрамони Мистер Бинро шахсан худи Рован Аткинсон ҳангоми таҳсил дар Оксфорд ихтироъ кардааст .

## Бавуҷудоӣ
Ҷаноби Бин бори аввал дар силсилафилми телевизионии Бритониё «Ҷаноби Бин», ки аз соли 1990 то 1995 пахш шудааст, муаррифӣ шуд . Силсилафилм дар муддати кӯтоҳ ба таври шоиста машҳур гашт ва бо як қатор мукофотҳои бонуфуз қадрдонӣ шуд. Дар байни онҳо BAFTA дар соли 1991 (ҳамчун «Беҳтарин Барномаи фароғатӣ») ва 1992 (ҳамчун «Беҳтарин мазҳака (барнома ё силсилафилм)») .

## Эзоҳ
Тобин Белл

**Тобин Белл** (, ҳангоми тав. *Ҷозеф Ҳенрӣ Тобини хурдӣ* (), тав. 7 августи соли 1979, Квинс, Ню-Йорк, ИМА) — ҳунарпешаи амрикоӣ, ки бо нақши Ҷон Крамер дар филми "Saw" ва идомаи он маъруф аст.

## Зиндагинома
Тобин дар Квинси иёлати Ню-Йорк таваллуд шуда, дар Вэймут, Массачусетс ба воя расидааст. Модари ӯ Айлин Белл Тобин ҳунарпешаи боистеъдоди бритониёӣ буд. Тобин бародар ва хоҳар дорад
## Фаъолият
Белл аксар вақт нақши бадхоҳ ё қотили силсилавиро иҷро кардааст; ӯ дар филми телевизионии "Unabomber: The True Story"-и Сиднӣ Поллак ва Теодор Качинский нақш офаридааст; инчунин нақши қотили силсилавии Ҷон Крамер, як қотиле, ки мехоҳад дигарон арзиши зиндагиро тавассути "бозиҳо" -и маккорона дар филми «Арра» соли 2004 ва идомаҳои он, «Арра 2», «Арра 3», «Арра 4», «Арра 5», «Арра 6», «Арра 3D», «Арра 8» бозидааст.

Соли 2006 ӯ ҷоизаи синамоии MTV-ро барои беҳтарин бадкор, соли 2007 боз ҳамон ҷоизаро дар ҳамон бахш ба даст овард ва ҷоизаро аз Fuse TV / Fangoria дар бахши "беҳтарин қотмл" бо арра ба даст овард.

Илова бар филмҳои телевизионӣ, Белл дар якчанд силсилафилмҳои телевизионӣ, ҳунарнамоӣ намудааст. 3 октябри соли 2009, Белл дар ҷоизаҳои Chiller-Eyegore унвони беҳтарин бадкорро дар силсилафилм ба даст овард.

## Ҳаёти шахсӣ
Белл ду писар дорад. Моҳи январи соли 2018, ҳамсари Белл, Элизабет, пас аз 25 соли издивоҷ барои талоқ муроҷиат кард. Хоббии дигари ӯ сайёҳӣ ва навохтани гитара иборат аст.

## Филмнома
thumb|right|upright|Белл соли 2010

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Абдурраҳмони Хозинӣ

**Абулфатҳ Абдурраҳмон Мансури Хозинӣ** (; ) — , , , , кимиёдон ва файласуфи юнонитабори форс-тоҷик, шогирди Умари Хайём.

## Зиндагинома
Абдурраҳмони Хозинӣ ғуломии юнонӣ ё рӯмӣ буд, ки пас аз пирӯзии Салҷӯқиён бар Имперотурии Руми Шарқӣ ҳамроҳи бисёре аз юнонёни бизонсии дигар ба унвони барда ба Осиёи Марказӣ бурда шуд. Хоҷааш Алӣ Хозинии Марвазӣ сабаб шуд, то дар Марв таҳсилоти илмӣ ва фалсафии хӯбе дошта бошад.

Муаррих ва шоири маъруф Заҳируддин Байҳақӣ, ки ҳамзамон риёзидон, ахтаршинос ва пизишк буда, бо Абдурраҳмони Хозинӣ ошноӣ доштааст ва дар «Сивону-л-ҳикма»-и худ дар бораи ӯ маълумот додааст. Бахше аз тарҷимаи форсии он дар китоби «Доирату-л-ахбор» чунин аст: «*Ғуломе буд румӣ азони Алӣ Хозинии Марвазӣ, таҳсили улуми ҳандаса кард то он ҷо, ки комил шуд ва дар маъқулот низ он чӣ мувофиқи ӯомад бар он таҳсил ёфт… Ва бо ин фазоили таҷарруд зӯҳд (гӯшанишин) зӯҳд ихтиёр кард. Ҷомаи хулқонӣпӯшидӣва дар ҳафта се навбат ғизо хӯрдӣ, ҳар хуриш ду гарда (резаи) нон доштӣ. Гӯянд, султони азим Санҷар ӯро ҳазор динор фиристод, онро рад кард ва гуфт: Маро даҳ динор зар ҳаст ва маро се динор (дар сол) кофӣ аст ва бо ман дар хона ҷуз гурбае нест*».

Абдурраҳмони Хозинӣ дар Марв дар дарбори Султон Санҷар зиндагӣ ва кор кардааст. Хозинӣ шогирдони зиёде дошт, ки маъруфтаринашон Самарқандӣ аст.

## Эзоҳ
Музаффари Исфизорӣ

мини|
**Абуҳотим Музаффари Исфазорӣ** () —  ва и эронӣ.

## Зиндагинома
Таваллуди вай эҳтимолан 437 қамарӣ будааст. Кунияи ӯ Абуҳотим ва номи падараш Исмоил ва аз аҳолӣи Исфизор аст. Ӯ муосири Умари Хайём будааст. Вай дар ислоҳи тақвими эронӣ бо Хайём ҳамкорӣ дошту рисолаи «Ихтисори „Усул“-и Уқлидус»-и вай ба дасти мо расида аст. Ӯ ба ҳамроҳии Хайёму Хозинӣ дар расадхонаи машҳури салҷуқӣ дар Исфаҳон фаъолият мекард. Музаффари Исфизорӣ китобе ба номи осори ъалавӣ ба форсӣ ва дар бораи ҳавошиносӣ нигоштааст. Ӯ навиштаҳое дар мавзӯъоти риёзиёт, ситорашиносӣ, физику меканик ва эҳтимолан ихтироъоте доштааст, аммо ба ҷузи рисолаи «Ихтисори „Усул“-и Уқлидус» бақия ба дасти мо нарасидаанд. Ӯ дар соли 1112 ё 1113 милодӣ дар Балх бо Низомии Арӯзӣ дидоре кардааст.

## Эзоҳ
Исмоили Ҷазарӣ

**Абулъиз ибни Исмоил ибни Раззози Ҷазарӣ** (), маъруф ба **ал-Ҷазарӣ** (; ) —  ва ихтироъкор, ,  аз наҳзати исломии давлати Оли Артуқ. Соли 1206 ӯ рисолаи «Китоб фӣ маърифати-л-ҳияли-л-ҳандасия» (*Китоби донистаниҳое дар робита бо механизмҳои ҳӯшманд*)-ро навишт, ки дар он тарҳи тақрибан 50 механизм, аз ҷумла соат, қуфлҳои рамзӣ ва роботҳо тасвир шудааст.

## Зиндагинома
Бештари маълумот дар бораи Ҷазарӣ аз рисолаи худи ӯ ба мо расидааст. Номи олим аз номи минтақаи Ал-Ҷазира, ки дар Байнаннаҳрайн ҷойгир аст, сарчашма мегирад. Ӯ мисли падараш дар замони Оли Артуқ ба ҳайси сармуҳандис дар қароргоҳи Диёрбакр хидмат кардааст. Ӯ ҳамчун ихтироъкори механизмҳои аҷиб шуҳрат пайдо кард, аммо «таваҷҷуҳи ӯ нисбат ба ҳунармандӣ бештар аз самти фанноварии кор буд» ва кори ӯ «бар таҷриба ва хатоҳо асос ёфтааст, на ба ҳисоби назарӣ.»

## Нигористон
Ҷазарӣ худ барои китобаш мусаввараҳои рангоранг сохт, ва дар онҳо намуди ихтироъотро тасвир ё тарзи фаъолияти онҳоро шарҳ дод.
Акс:Al-jazari water device.jpg|Намудори механизми оббардор аз китоби Ҷазарӣ
Акс:Al-jazari elephant clock.png|Соати филӣ
Акс:Clock of al Jazari before 1206.jpg|Соати қалъаӣ
Акс:Al-Jazari - A Candle Clock.jpg|Соати шамъӣ
Акс:Al-Jazari - A Musical Toy.jpg|Навозандагони механикӣ
Акс:Al-Jazari - A Table Device.jpg|Тавзеҳи худкораи руимизӣ
Акс:Al-Jazari - The Basin.jpg|Мошини ҷомашӯии дастӣ
Акс:Al-Jazari Automata 1205.jpg|Насоси занҷирӣ


## Эзоҳ
Тоқи Кисро

**Тоқи Кисро** (), **Айвони Кисро** (), **Айвони Хусрав** (), **Айвони Мадоин** () — барҷастатарин ёдгории Шоҳаншоҳии Сосонӣ, дар Тайсафун, воқеъ дар кишвари Ироқи кунунӣ аст. Тоқи Кисро ба арзи 25 метр пас аз Пули Говмешон дар Эрон, васеътарин тоқи меъмории бостон аст. Ин айвон баландии тақрибии 30 метру паҳноии наздик ба 43 метр дорад. Баландии намои иморат замоне ба 7 метр баландтар аз иртифоъи тоқ мерасид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Меъмории сосонӣ
Доннӣ Волберг

**Доналд Эдмонд Волберги хурдӣ** (, тав. 17 августи соли 1969, Дорчестер, Массачусетс, ИМА) —  овозхон, ҳунарпеша, продюсери мусиқӣ ва мусиқидони амрикоӣ. Узви гурӯҳи як замон машҳури New Kids on the Block ва бародари калонии ҳунарпеша Марк Волберг. Беҳтар бо нақшҳояш дар "The Sixth Sense", "Saw" 2-4 ва дар силсилафилмҳои "Band of Brothers" ва "Blue Bloods" (2010-2019) шинохта шудааст.
## Зиндагинома
Дар Дорчестер, дар наздикии Бостон, Массачусетс таваллуд шудааст. Вай ҳаштумин фарзанд дар оилаи нӯҳфарзанда мебошад, бародарон ва хоҳарон: Артур, Ҷим, Пол, Роберт, Трейсӣ, Мишел, Деббӣ ва хурдӣ - Марк. Модараш Алма Элейн (тав. Доннелли) корманди бонк ва ёвари ҳамшираи шафқат буд ва падараш Доналд Эдмунд Волберг, ба ҳайси ронандаи мошини боркаш кор мекард. Бобои падарӣ шведӣ буд, дар ҳоле ки боқимондаи хешовандонашон ирландӣ мебошанд.
## Фаъолият
Волберг барвақт, аз синфи аввал ба мусиқӣ оғоз кард. Дар мактаби миёна вай дар курсҳои рассомони ҷавон таҳсил карда, ба театр, намоишномаҳо, филмнома ва коргардонӣ шавқ пайдо кард.

Пас аз яке аз нақшҳои марказӣ дар силсилаи филмҳои *Арра*, ӯро аксар вақт ба нақши кормандони полис даъват мекунанд.
## Ҳаёти шахсӣ
Доннӣ 20 августи соли 1999 бо Кимберли Фей издивоҷ кард, ки бо ӯ ду писар дорад. Онҳо бо сабаби якдигарнофаҳмӣ 13 августи соли 2008 барои талоқ муроҷиат карданд. Моҳи июли соли 2013, аз ҷониби *Us Weekly* хабар дода шуд, ки ӯ пас аз мулоқот моҳи марти соли ҷорӣ бо ҳунарпеша ва ҳаҷвнигор Ҷеннӣ Маккартӣ дар филми "Watch What Happens Live" муносибати ошиқона шурӯъ намуданд. Онҳо иштироки худро дар "The View" 16 апрели соли 2014 эълон карданд.

## Дискография

### Албомҳои New Kids on the Block
* *[[New Kids on the Block (album)|New Kids on the Block]]* (1986)
* *[[Hangin' Tough]]* (1988)
* *[[Step by Step (New Kids on the Block album)|Step by Step]]* (1990)
* *[[Face the Music (New Kids on the Block album)|Face the Music]]* (1994)
* *[[The Block (album)|The Block]]* (2008)
* *[[10 (New Kids on the Block album)|10]]* (2013)
* *[[Thankful (EP)]]* (2017)

### Соло
* "The Right Combination" — дуэт бо Сейко Матсуда (1990)

## Филмнома

### Филм

[thumb|Cast of TV series ''[Blue Bloods (TV series)|Blue Bloods'' соли 2010]]

### Телевизион

### Бозиҳои видеоӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Сарояндаҳои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XX
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Ҳавзаи маъмурии Берлин

**Ҳавзаи маъмурии Берлин** () — воҳиди сатҳи дуввуми маъмурию ҳудудӣ дар Пруссия буд, ки аз соли 1816 то 1821 дар ҳайати вилояти Бранденбург мавҷуд буд. Дар ҳоли ҳозир қаламрави онро комилан замини Берлин ишғол кардааст.

## Таърих
Соли 1815, пас аз натиҷаҳои Конгресси Вена дар охири ҷангҳои озодихоҳӣ, қаламрави Пруссия ба таври назаррас зиёд карда шуд. Барои ташкили беҳтартари қаламрав дар салтанат ислоҳоти маъмурӣ гузаронида шуд, ки азнавсозии куллии тақсимоти музофотиро дар назар дошт. Вилоятҳои қадимаи Пруссия низ ислоҳ карда шуданд, ки қисман сарҳадҳои нав гирифтанд ва ба ноҳияҳои маъмурӣ тақсим карда шуданд. Ҳамин тавр, 1 марти соли 1816 дар музофоти Бранденбург се ноҳия ташкил карда шуданд: Франкфурт, Потсдам ва Берлин. Соли 1819 дар ҳудуди ноҳия 196.429 нафар дар масоҳати умумии 76 км² зиндагӣ мекарданд .

Аммо, аллакай 1 январи соли 1822, бо сабабҳои молиявӣ, ҳавзаи Берлин дубора барҳам дода шуд ва ба ноҳияи Потсдам ҳамроҳ карда шуд: шаҳри Берлин беруназноҳиявӣ шуд, қаламравҳои шимоли Шпрее боз ба ноҳияи , ва дар ҷануб — ба   ҳамроҳ шуданд.

1 апрели соли 1881 Берлин аз иттифоқи музофотӣ бо Бранденбург баромад ва воҳиди маъмурияти худидоракунанда шуд, гарчанде ки он мақоми расмии музофотиро ба даст наовард. Дар соли 1920, аз ҳисоби заминҳои ҳамсоягии ҳавзаи Потсдам, васеъкунии Берлин оғоз ёфт. Имрӯз қаламрави ҳавзаи собиқ қисми шаҳри пойтахти Олмон мебошад, ки замини мустақили федералии Берлинро ташкил медиҳад.

## Маҳаллаҳои аҳолинишин
мини|260x260пкс| Маҳаллаҳои Берлин (харита аз соли 1860)
Ба ҳавзаи Берлин дохил карда шудаанд:

* шаҳри Берлин (дар ҳудуди онвақтаи он);
* шаҳраки Моабит;
* ҳалли Веддинг;
* шаҳраки Луисенбруннен; 
* шаҳраки ;
* шаҳраки ;
* шаҳраки ;
* қаламрави ;
* қаламрави форштадтҳои (шаҳристонҳо) ояндаи Темпелҳоф ва Шёнеберг
* Тиргартени Бузург
*

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* HGIS Germany: Stadt Berlin
* Territoriale Veränderungen in Deutschland: Regierungsbezirk Berlin

Гурӯҳ:Таърихи Берлин
Бланкенбург (ноҳияи Берлин)

**Бланкенбург** () – ноҳияи Берлин, ки то ташкили Берлини Бузург як ҷамоати мустақили деҳотӣ буд. Дар соли 1920, Бланкенбург ба ҳавзаи Панков дохил карда шуд, дар соли 1986 ба ҳавзаи Вайсензее ҳамроҳ карда шуд, . Бланкенбург дар ҳудуди ноҳияи худ бо ноҳияҳои ҳамсоя ҳаммарз аст: Каров, деҳаи наздишаҳрии Малхов, Ҳайнерсдорф, Панков (ноҳияи Берлин) ва Франтсёзиш-Бухҳолтс.

## Ҷойиҳои тамошобоб
мини|225x225пкс| Калисои кишвар дар кӯчаи Алт Бланкенбург. Акси 2023
мини|150x150пкс| Даромадгоҳ ба истгоҳи Берлин-Бланкенбург аз қатораи шаҳрии Берлин. Акси 2009
мини|150x150пкс| Маркази барқарорсозии "Януш Корчак". Акси 2023
мини|150x150пкс| Санги сари қабристон дар Бланкенбург. Акси с. 2007
Бланкенбург дар холигоҳи пиряхӣ () дар кӯҳи Барним ( ) ҷойгир аст ва қисман қаламрави боғи мамнӯъгоҳи Барнимро () ишғол мекунад.

Калимаи бург (), ки ба ном дохил шудааст якчанд маъно дорад: қалъа, қаср, муҳофизатгоҳ, паноҳгоҳ.

Алт-Блакенбург — қадимтарин кӯча дар ин минтақа — дар ҳуҷҷатҳои соли 1375 зикр шудааст. Калисои деҳа, ки дар он боқӣ мондааст, тақрибан соли 1240 сохта шудааст ва майдон бо дарахтони садсола дар шафати калисо дер боз як маркази ҷамъиятии сокинони Бланкенбург буд .

Ҳангоми васеъсозии маҳалҳои аҳолинишин аз охири асри ХIХ, дар ин ҷо масолеҳи сохтмонии заводи хишти маҳаллӣ истифода мешуд .

Шаҳраки Донишкадаи Технологӣ ва Иқтисоди Берлин дар ҷанубу шарқи ноҳияи муосир ҷойгир буд, ки соли 2009 ба ноҳияи ҷанубу шарқии Обершёневейде кӯчонида шуд. Биноҳои холӣ дар соли 2016 вайрон карда шуданд. Дар ҳудуди ноҳия биноҳои нави истиқоматӣ ва маъмурӣ пайдо мешаванд. Дар қисми шарқии ноҳия яке аз ду даштҳои голфбозии Берлин ҷойгир аст.

Бисёре аз биноҳо дар Бланкенбург таҳти ҳимояи давлат мебошанд.

Биное, ки соли 1908 аз ҷониби меъмор Людвиг Ҳофман (солҳои 1852-1932) сохта шудааст, ҳоло ба мақсадҳои тиббӣ ва иҷтимоӣ ба маркази тавонбахшӣ табдил ёфтааст, ки дар иҳотаи боғ бо номи Януш Корчак қарор дорад .

Тарроҳии меъморон Эрнст Швартс () ва Карл Корнелиус () дар солҳои 1909 — 1913 бинои истгоҳи роҳи оҳан сохта шуд, ки ҳоло даромадгоҳи истгоҳи Берлин-Бланкенбурги () қатораи шаҳрии Берлин аст.

Дар қабристони Бланкенбург, сангҳои қабрҳои оилавӣ мавҷуданд, ки онҳоро ҳамчун ёдгории таърихӣ ҳифз мекунанд.

## Нақлиёт
Дар минтақаи Бланкенбург мегузаранд:

* ду хати қатораи шаҳрии Берлин — S2 ва S8,
* инчунин маршрутҳои автобусҳо — 150, 158.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

*  
* Ansichtskarten u.&nbsp;a. von Blankenburg
* Bürgerinitiative Blankenburger Dorfanger

## Ҳамчунин нигаред

* Феҳристи ҳавзаҳои маъмурӣ ва ноҳияҳои Берлин

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Берлин
Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Панков
Шаҳри тобеи марказ (Чин)

**Шаҳрҳои тобеи марказ** () яке аз намудҳои мунисипалитетҳои сатҳи олӣ (сатҳи музофот) дар Чин мебошад. Онҳо шаҳрҳои калон — анклавҳо дар қаламрави музофотҳои ҳамсоя ё ноҳияи мухтор мебошанд, Чунсин бошад воқеан як вилояти алоҳида мебошад, ки қаламрави он қаблан ба Сичуан дохил буд.

Дар айни замон, дар қаламрави ҶХЧ чор шаҳрҳои тобеи марказ мавҷуданд:

Ҳар яке аз чаҳор шаҳри тобеи марказии ҶХЧ як воҳиди хеле калони ҳудудӣ мебошад, ки аксар вақт шаҳристонҳои сершумори деҳотиро дар бар мегирад. (Ин бештар барои Чунсин ва камаш барои Шанхай хос аст). Барои фарқ кардани тамоми воҳиди маъмурӣ аз худи шаҳр ба маънои классикӣ, дар робита бо он, дар матбуоти Чин маъмулан истилоҳи ғайрирасмии "майдони асосии шаҳрӣ" (主 城区, zhuchengqui) истифода мешавад, мисол — Минтақаи асосии шаҳри Чунсин (重庆 主 城区, Чунсин чжучэнсзюй). Маъмулан, ин маънои маҷмӯи ноҳияҳои маъмуриро дорад, ки дар ҳудуди шаҳри воқеӣ ва маҳалҳои атрофи он ҷойгиранд.

## Таърих
Шаҳрҳои тобеи марказ вақте таъсис ёфтанд, ки Ҷумҳурии Халқии Хитой дар соли 1949 эълон карда шуд. Дар аввал онҳо 12-то буданд: Аншан, Бэнси, Гуанчжоу, Нанкин, Пекин, Сиан, Тянсзин, Ухан, Фушун, Чунсин, Шанхай ва Шэнян

Дар соли 1952, Нанкин мақоми худро ҳамчун шаҳри тобеи марказ аз даст дод. Пас аз як сол, Харбин ва Чанчун мақоми шаҳрҳои тобеи марказро гирифтанд.

Дар соли 1954, бисёр шаҳрҳои тобеи марказ мақоми худро гум карданд ва танҳо се шаҳр бо ин мақом боқӣ монданд: Пекин, Шанхай ва Тянсзин (охирин дар соли 1958 барҳам дода шуда, дар соли 1967 барқарор карда шуд). Дар соли 1997, Чунсин боз мақоми шаҳри тобеи марказро гирифт .

## Ҳамчунин нигаред

* Шаҳри федералӣ (Русия)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Халқии Чин
Гурӯҳ:Шаҳрҳои тобеи маркази Чин
Дандон-Ойлиқ

**Дандон-Ойлиқ** (чинӣ 丹丹乌里克遗址 — «*Хонаҳо аз устухони фил*») — оазис ва рустои буддоии партофташуда дар биёбони Такла-Макон дар Чин, ки дар шимолу шарқи Хотани ноҳияи  мухтори Синсзян-Уйғур дар байни дарёҳои Хотан ва Керия ҷойгир аст. Маҳалли марказӣ масоҳати 4,5 км²-ро фаро мегирад; оазиси бузург дар масоҳати 22 км² тӯл мекашад. Ин макон дар асри VI чун маҳал дар шохаи ҷанубии Роҳи абрешим то партофта шуданаш дар охири асри VII баъди ҳуҷуми тибетиҳо рушд мекардааст.

Дандон-Ойлиқ аз тарафи як қисм таҳқиқотбарони хориҷӣ дар соли 1896 дуюмбора кушода шуд ва қисман кофта шуд. Артефактҳои боарзиш ёфта шуданд, аз он ҷумла дастнависҳо, андоваҳои нақшдор, панелҳои чӯбин ва деворҳои рангкардашуда. Таҳқиқоти комил дар соли 2006 гузаронида шуд, гарчанде ки қисми зиёди объекти археологӣ то ҳол номаълум мемонад. Дар ҳоли ҳозир Дандон-Ойлиқ барои ташриф пӯшида аст. 

## Эзоҳ

* Дандан-Ойлык — Русская Википедия
Гурӯҳ:Чин
Султон

рост|мини|454x454пкс| Султони Усмонӣ Сулаймони I
**Султон** (  аз  *šulṭānā* — қудрат) — баландтарин унвони ҳоким дар давлатҳои исломӣ, дорои якчанд маъноҳои таърихӣ. Агар давлатро султон идора кунад, пас ба ҷои калимаи давлат калимаи Салтанат истифода мешавад.

## Этимология
Дар Қуръон калимаи "султон" мафҳуми абстрактии қудратро ифода мекунад; ин маънои асрҳои аввали исломро дошт. Баъдтар, ин мафҳум баръакси имом, мақомоти динӣ, намояндаи ягонаи қудрати дунявиро нишон додан гирифт. Ба ин маъно ин калимаро, аз афташ, аввалин бор Муҳаммад Табарӣ дар робита ба Муваффақ, бародари халифаи Ал-Мутаммид (достон дар бораи рӯйдодҳои с. 262 /875-876) истифода бурдааст.

Таърихан ба унвони Аврупо - Император мувофиқат мекунад (мисол, Салтанати Усмонӣ Империяи Усмонӣ), қудрати як ҳокимро — болои якчанд давлат ифода мекунад.

## Эзоҳ

* Султан — Русская Википедия

Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Гурӯҳ:Унвонҳо
Рок Дог

**«Рок Дог»** () — филми мазҳакавии аниматсионии компютерии чинӣ-амрикоӣ дар соли 2016 мебошад, ки онро Mandoo Pictures ва Huayi Brothers таҳия кардаанд. Филмро Эш Браннон коргардонӣ мекунад.

## Эзоҳ


## Пайвандҳо
*
*
*
*

Гурӯҳ:Филмҳо
Абубакр ибни Арабӣ

**Абубакр Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ал-Маъофирӣ**, маъруф ба **Абубакр ибни Арабӣ** (; 1076 ,  — 1148, ) — , қозӣ, муфассир, фақеҳ ва муҳаддиси араб. Намояндаи мактаби фиқҳи моликӣ. Баъзан ӯ бо «шайхи бузурги тасаввуф» Ибни Арабӣ иштибоҳ мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фақеҳон
Зайнаб Маҷидова

**Зайнаб Маҷидова ** (1928—1985) — колхозчӣ, пахтакор, сардори бригада, муовини раиси деҳот. Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ (1957). Аълочии маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон.

Соли 1928 дар деҳаи Қайрағочи ноҳияи Ленин таваллуд шудааст.

Солҳои 1946—1957 колхозчӣ, 1957—1960 говҷӯш, 1961—1963 мудири ферма, 1964—1975 сардори бригадаи пахтакорӣ буд.

Барои меҳнати шоён бо 2 ордени Ленин, Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо мукофотонида шудааст.

## Адабиёт
*  Маҷидова Зайнаб, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1973)
*  Маҷидова Зайнаб
Претория

**Прето́рия** (, ) — шаҳр дар Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ.

Претория — пойтахти маъмурии ҶАҶ (яке аз «се пойтахт»-и ҶАҶ, ҳамроҳ бо Кейптаун (қонунбарор) ва Блумфонтейн (судӣ). Де-факто пойтахти миллӣ ҳисобида мешавад. Яке аз муосиртарин шаҳрҳои Африқо. 

Претория ба ҳавзаи (округи) шаҳрии Тсване дохил мешавад ва аз ҳамин сабаб онро баъзан вақт иштибоҳан Тсване (Тсвана, Тшване) меноманд. Саволи номгузорӣ то ҳол ҳал мешавад. 

Дар аввал шаҳр *Претория Филаделфия* (*«Преторияи ишқи бародарӣ»*) ном дошт. Он ба давраи мӯътадилан ороми -и таърихи муосири ҶАҶ нишон медиҳад.

## Эзоҳ
The Pretty Reckless

**The Pretty Reckless** — як гурӯҳи мусиқии роки Ню Йорк бо роҳбарии Тейлор Момсен аст.

Аввалин албоми гурӯҳ, *Light Me Up*, 30 августи соли 2010 аз интишор шуд. Аввалин такоҳанги «*Make Me Wanna Die*» 13 майи соли 2010 бароварда шуд ва дар UK Rock Chart дар ҷойи аввал буд. Албоми дуввум, *Going to Hell*, 18 марти 2014, сеюм — — *[[:ru:Who You Selling For|Who You Selling For]]* — 21 октябри соли 2016 арза шуд.

## Таърихи гурӯҳ
Гурӯҳ моҳи октябри соли 2008 таъсис ёфтааст. Номи гурӯҳ ибтидо мебоист *The Reckless ном дошт*, аммо бинобар мушкили ҳуқуқи муаллиф дар ин ном ба *The Pretty Reckless* иваз карда шуд. Ба ҳайати аввал Ҷон Секоло, Мэтт Чиареллӣ ва Ник Карбон дохил шуданд. Дар аввали соли 2009, *The Pretty Reckless* якчанд сабтҳои санҷиширо мунташир кард ваThe Veronicas роҳ кушуд. 4 июни соли 2009 Момсен қарор кард, ки бо сабаби мувофиқат накардани завқи мусиқӣ бо аъзои гурӯҳ ҷудо мешавад ва навозандагони навро даъват мекунад.

## Дискшиносӣ

### Албумҳои истудиёӣ
* *Light Me Up* (2010)
* *Рафтан ба ҷаҳаннам* (2014)
* *Шумо кӣ мефурӯшед* (2016)

## Ҳайат
**Ҳайати ҳозира**
* Тейлор Момсен — овозхон, гитор ритм (2009 — то имрӯз)
* Бен Филлипс — гитор, ҳамхон (2010 — то имрӯз)
* Марк Дэймон — гитори бас (2010 — то имрӯз)
* Ҷейми Перкинс — созҳои зарбӣ (2010 — то имрӯз)

**Аъзои собиқ**
* Ник Карбон — созҳои зарбӣ(2009—2010)
* Мат Чиарелли — бас (2009—2010)
* Ҷон Секоло — гитор (2009—2010)

### Миқёси замонӣ

## Эзоҳ
Дунай

**Дуна́й** () — дуюм дарё аз рӯи дарозӣ дар Аврупо (баъди Волга), дарёи «интернатсионалӣ», дарёи дарозтарин дар Иттиҳоди Аврупо. Дарозӣ — 2860 км.

Аз кӯҳҳои Швартсвалди Олмон сарчашма мегирад. Дунай аз қаламравӣ давлатҳои гуногун мегузарад ва ё сарҳадҳои як қатори онҳо аст: Олмон, Утриш, Словакия, Маҷористон, Хорватия, Сербия, Булғористон, Руминия, Украина ва Молдова; аз пойтахтҳои чунин кишварҳои Аврупои Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ, чун Вена, Братислава, Будапешт ва Белград мегузарад. Ба ғайр аз ин даҳ кишвар дар ҳавзагоҳи Дунай, ин ё он қаламрави нуҳ кишвар ҷойгиранд. Дарё ба Баҳри Сиёҳ рехта, делтаро дар сарҳади Руминияву Украина ташкил мекунад; қисми руминӣ, ба Феҳристи осори умумиҷаҳонииЮНЕСКО дохил аст.

## Эзоҳ
Андреа Дуро

**Андреа Дуро Флорес** (, тав. 14 октябри соли 1991, Фуэнлабрада, Испания) — ҳунарпешаи испанӣ, ки бо нақшҳои худ ҳамчун Йоланда "Ёли" Фрейр дар силсилафилми телевизионии "Физика ё химия" ва Мара дар филми "Tres metros sobre el cielo" ва идомаи он маъруф аст.

## Фаъолият
Андреа фаъолияти телевизионии худро соли 2007, дар синни понздаҳсолагӣ, дар силсилафилми телевизионии "Саволҳо барои алоқаи ҷинсӣ", дар ду қисм, ҳамчун Берта, оғоз кард. Пас аз як сол дар соли 2008, вай дар силсилафилми "Физика ё химия" нақши Ёлиеро, ки маъруф намудааст мебозад, ки то соли 2011 дар тӯли ҳафт фасл нақш офарид.

Дар соли 2010, ҳунарпеша дар мутобиқсозии "Tres metros sobre el cielo" бо Марио Касас ва Мария Валверде кор кардааст.  Худи ҳамон сол, вай дар филми мустанади Canal+ "Ҳунарпешазанҳо", барномаи "Лона" ва "Чие, ки мо ҳастем" баромад кардааст. Инчунин дар муқоваи маҷаллаҳои FHM ва Overlay ҷой дода шудааст.

Дар соли 2011, пас аз ба итмом расонидани силсилафилми "Физика ё химия", ӯ фаъолияти худро дар филмҳо идома дод: "Juan de los muertes", ки дар Куба ба навор гирифта шудааст;  "Саргузашти арвоҳ" ва идомаи "Tres metros sobre el cielo" - "Ман туро мехоҳам", ду филми охирини он соли 2012 ба навор гирифта шудааст. Худи ҳамон сол соли 2011, вай дар нақшофарии "Tres metros sobre el cielo" дар маросими Капитал дар бахши "Дебюти беҳтарин" мукофотонида шуд.

Аз моҳи феврали соли 2011 вай дар силсилафилми "Асрори пули куҳна", шабакаи телевизионии Antena 3, ки дар он духтари ҳушёр ва сабуки Энригеттаро бозидааст.

Соли 2013 вай дар силсилафилми "The Grand Hotel" нақши Селия Веледурро бозӣ кардааст.
## Филмнома

### Силсилафилм

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Ҷамоат (Олмон)

**Ҷамоат** ё **коммуна** () дар системаи сиёсии Олмон сатҳи пасттарин дар сохтори идоракунии давлатӣ, дорандаи сифатҳои худидоракунии коммуналӣ ва демократия мебошад. Ҷамоа метавонад шаҳр, шаҳраки деҳот ё маҷмӯи якчанд нуқтаҳои аҳолинишин бошад.

## Умумӣ
Дар сохтори амудии ҳукумати Ҷумҳурии Федеративии Олмон, ҷомеаҳо сатҳи пасттаринро ташкил медиҳанд. Ҳамаи онҳо як қисми сатҳи олии минбаъдаи ҳокимияти давлатӣ, яъне ноҳия, замин ва федератсия мебошанд. Дар солҳои 1965-1975 дар Ҷумҳурии Федеративии Олмон ислоҳоти худидоракунии маҳаллӣ гузаронида шуд, ки бо роҳи муттаҳидшавӣ шумораи ҷамоаҳоро якчанд маротиба кам кард. Дар Олмон 12141 ҷамоатҳо мавҷуд аст.

Конститутсияҳои тамоми заминҳо шарти ҳатмии мавҷудияти ҷамоат, яъне мавҷудияти алоҳидаи мақомоти намояндагӣ ва иҷроияи ҳокимиятро пешбинӣ мекунанд. Мақомоти худидоракунии ҷамъиятӣ тавассути интихоботи мустақим, баробар ва умумихалқӣ ташкил карда мешаванд. Дар ҷамоатҳои хурд нақши мақомоти намояндагиро маҷлиси тамоми сокинон иҷро карда метавонад .

## Ҳамчунин нигаред

* Ҷамоатҳои Австрия

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Ҷамъиятҳои Олмон, январи 2008 (Excel: Ҷадвали SA61)

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон
Гурӯҳ:Ҷамоатҳо аз рӯи кишвар
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои Олмон
Ноҳия (Олмон)

мини|Ноҳияҳо дар Олмон. Шаҳрҳои тобеи замин, ки ба ноҳияҳо дохил нестанд (шаҳрҳои беруназноҳиявӣ) бо зард нишон дода шудаанд
**Ноҳия** (, дар Райн-Вестфалени шимолӣ ва Шлезвиг-Ҳолштайн) ё **ноҳияи заминӣ** (, дар ҳамаи заминҳои дигар) дар Олмон — воҳиди тақсимоти маъмурию ҳудудӣ, ки ба ҷамоатҳо () тақсим мешавад.

Мақомоти намояндагии минтақаҳо парламентҳои минтақавӣ ё крайстагҳо *(Kreistag) мебошанд,* ки аз ҷониби аҳолӣ интихоб карда мешаванд, ки аз вакилони крайстаг *(*Kreistagsabgeordnete — дар Саксонияи Поёнӣ, Бранденбург, Ҳессен ва Шлезвиг-Ҳолштайн), аъзои крайстагҳо *(Kreistagsmitglieder* — дар Мекленбург-Форпоммерн, Райн-Вестфалени шимолӣ, Райнланд-Пфалс, Заар ва Тӯринген) ё крайстратҳо *(Kreisrat* — дар Баден-Вӯрттемберг, Бавария ва Саксония), аъзои *ғайрикасбӣ (Ehrenamtliche Mitglieder,* дар Саксония-Анҳалт) иборатанд. Дар Бранденбург, Ҳессен, Саксонияи Поёнӣ ва Саксония-Анҳалт, *Крайстаг* аз байни аъзои худ раиси *крайстаг* (*Vorsitzender des Kreistages*), дар Мекленбург-Форпоммерн ва Шлезвиг-Ҳолштайн — президенти *Крайстагро* (*Kreistagspräsident)* интихоб мекунанд. Дар қисми боқимондаи заминҳои, ки ҷаласаҳои крайстагро ландратҳо раҳбарӣ мекунанд.

Мақомоти иҷроияи ноҳияҳо *(Kreisausschus)* мебошанд, ки аз *ландрат (Landrat)* ва аъзои кумитаи ноҳия иборатанд. Райнланд-Пфалс инчунин *ҳукуматҳои минтақавӣ (Kreisvorstand)* дорад, ки аз ландрат ва *олдермен (Beigeordneter)* иборатанд. Дар Баден-Вӯрттемберг, Бавария, Бранденбург, Саксонияи Поёнӣ, Райнланд-Пфалс, Саксония, Саксония-Анҳалт ва Тӯринген, ландрат низ ҷузъи крайстаг мебошад.

## Таърих
Дар аввали асри 19 Фридрих фон Штейн кӯшиш кард, ки дар деҳот модели худидоракуниро ҷорӣ кунад. Пешниҳодҳои ӯ танҳо дар солҳои 80, вақте ки вилоятҳои Пруссияи Вестфалия (1886) ва музофоти Рейн (1887) ба ноҳияҳо тақсим карда шуданд, амалӣ карда шуданд.

То оғози ҷанги якуми ҷаҳонӣ, дар Олмон тақрибан 1000 ноҳия мавҷуд буд. Андозаи максималии онҳо тавре муайян карда шуд, ки раиси ноҳия, бо аробаи асп ба шаҳри дурдасти ноҳияи худ расида, худи ҳамон рӯз баргашта метавонист ва дар айни замон барои иҷрои вазифаҳои расмиаш вақти кофӣ дошт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ
Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон
Дарёи Лех

**Лех**  (, ) — дарёе дар Австрия ва Олмон (Бавария), шохоби рости Дунай. Дарозӣ тақрибан 250 км мебошад. Сарҳади ғарбии Алпҳои Бавария.
чап|мини|199x199пкс| <small>Ҳавзаи дарё</small>
Манбаи дарё дар нишебиҳои шимолу ғарбии Алпҳои Лехтал ҷойгир аст; то марз бо Олмон, дар водии амиқи кӯҳӣ ҷараён мегирад. Пас аз убури марз (дар наздикии шаҳри Фюссен) Лех аз баландкуҳи Бавария мегузарад. Дар қитъаи миёна дар дарё шаҳри Ландсберг-ам-Лех, дар поён — шаҳри Аугсбург ҷойгир аст. Сарфаи миёнаи об дар Ландсберг-ам-Лех 85 м³ / сония, дар резишгоҳ — тақрибан 120 м³ / сонияро ташкил медиҳад. Оби баланд дар тобистон мушоҳида мешавад.

Дар наздикии Аугсбург 10-12 августи соли 955, подшоҳи Олмон Оттои I Кабир Маҷористони бодиянишинро дар ҷанги ба истилоҳ Лех, ки аз аввали асри 10 дар Аврупои Марказӣ авҷ гирифта буд, мағлуб кард.

Тақрибан панҷсад сол пас, 15 апрели соли 1632, дар дарёи Лех дар наздикии Рейн, дар давоми Ҷанги сисола дар байни артиши Шветсия таҳти роҳбарии шоҳ Густав II Адолф ва сарбозони Лигаи католикӣ боз як муҳорибаи калон  бо фармони командири барҷастаи И. Тиллӣ ба амал омад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 

Гурӯҳ:Шохобҳои Дунай
Гесӯ (сурати фалакӣ)

**Гесӯ**, **Шаърулбанус**, **Гесӯи Вероника** () — бурҷи Нимкураи шимолии Осмон.

Қадри ситорагонаш ба 4m,2 баробар аст. Масоҳаташ 386 дараҷаи квадратӣ, қадри ситоравии 50 ситорааш то 6m,0 аст. Дар ин бурҷ қутби шимолии Галактикаи мо ва ҳазорҳо галактикаҳову садҳо тарокуми онҳо ҷойгиранд. Ситораи дурахшонтарини бурҷ ɑ-Гесӯ буда, тобишаш ба 4m,26 аст. Ситораи ягонаи номи хусусӣ доштааш β-Гесӯ — Диадема дорои ҷилои 4m,32 мебошад. Ба шарафи гесӯҳои маликаи мисрӣ Береника (дар астрономия — Вероника) бахшида шудааст, ки ба ифтихори дар ҷанги суриён ғалаба кардани шавҳараш — фиръавни Мисри Қадим Батлимус Эвергет (асри 3 то м.) муйҳои зебояшро бурида, қурбонии худоён кардааст. Гесӯ ҳамчун бурҷи алоҳида соли 1602 ба зиҷи Тихо Браге дохил карда шудааст. Мавқеи ҷойгиршавии Гесӯ дар осмони ситоразор: фарози мустақим (ɑ) аз 11h 52m то 13h 30m ва майл (δ) аз +14° то +34°. Аз ҳудуди Тоҷикистон дар моҳҳои март — апрел хуб мушоҳида мешавад. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Банданавози Гесӯдароз

**Гесӯдароз** **Абулфатҳ Садруддин Муҳаммад ибни Юсуф Алӣ Ҳусайни Чиштии Деҳлавӣ** ( ; 30 январи 1321, Деҳлӣ — 1 ноябри 1422, Гулбарга, Ҳасанобод, Ҳиндустон) — яке аз симоҳои намоёни фиқҳ, тасаввуф ва адабиёти форс-тоҷик дар Ҳиндустон. Бо номҳои Хоҷаи Банданавоз ва Сайиди Банданавоз низ машҳур аст.

## Зиндагинома
Гузаштагони ӯ аз Ҳирот буда, ба Деҳлӣ рафтаанд. Падари Гесӯдароз Сайид Юсуфи Ҳусайнӣ пайрави тариқати чиштия ва аз муридони шайх Низомуддини Авлиё будааст. Гесӯдароз таҳсили ибтидоиро дар ш. Давлатобод касб намуда, баъди фавти падараш барои идомаи таҳсил ба Деҳлӣ рафтааст. Илмҳои назарӣ ва фиқҳу шариатро аз донишмандони даврааш Шарафуддини Кетҳолӣ, Мавлоно Тоҷуддини Муқаддам, Рукнуддуни Шариатии Киндӣ омӯхта, ба дараҷаи устодӣ ва мақоми баланди илмӣ ва тадрис расида буд.
Гесӯдароз асосан ҳамчун мутафаккири ирфонӣ ва мубаллиғи тариқати чиштия шуҳрат дошт ва дар ин тариқат муриди шайх Насруддини Маҳмуд буд. Аз хавфи тохтутозҳои Темур аз Деҳлӣ ба шаҳрҳои дигари Ҳиндустон сафар карда, дар ниҳоят дар Гулбаргаи Ҳасанобод иқомат ихтиёр кард. Аз ҳимоя ва таваҷҷуҳи Аҳмадшоҳи Баҳманӣ бархурдор шуд ва дар ривоҷи силсилаи чиштия кӯшиши зиёд ба харҷ дод. Мақбараи ӯ дар Гулбарга зиёратгоҳи пайравони силсилаи чиштия ва аҳли адаби Ҳиндустон мебошад.

Гесӯдароз ба монанди баъзе пайравони тасаввуфи Хуросон тарафдори назарияи эътидолии тасаввуф буда, чун хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ ва Муҳаммади Ғаззолӣ барои пайвастани шариат ва тариқат кӯшидааст. Аз ин ҷиҳат ӯ мухолифи ақидаи ваҳдати вуҷуд буд ва дар осораш мавқеи Ибни Арабӣ, Айнулқузоти Ҳамадонӣ, Фаридуддини Аттор ва Ҷалолуддини Румиро, ки пайрави ваҳдати вуҷуд буданд, шадидан интиқод кардааст.
Гесӯдароз осори зиёде таълиф кардааст, ки бештари онҳо ба форсӣ-тоҷикӣ буда, асосан ба тафсири Қуръон ва шарҳи осори бузургони тасаввуф, махсусан асарҳои Абунаҷиби Суҳравардӣ, Шиҳобуддини Суҳравардӣ, Калободӣ ва Абуҳанифа бахшида шудааст. Гесӯдароз шахсе таҳаммулгаро буда, кинаварзиро бо дину мазҳабҳои дигар манъ мекард, забонҳои ҳиндӣ, арабӣ, форсӣ-тоҷикӣ ва санскритро хуб медонист. Ба арабӣ ва форсӣ-тоҷикӣ асар эҷод мекард.

Асарҳои муҳимтарини ӯ: "Шарҳи форсии «Одобу-л-муридин»-и Абунаҷиби Суҳравардӣ, "Шарҳи «Китобу-т-таарруф»-и Калободӣ, «Асмоу-л-асрор», «Бурҳону-л-ошиқин», «Ҷавоҳиру-л-ушшоқ», «Ҳадоиқу-л-унс», «Сабилу-л-муҳаққиқин ва-л-маҷзубин», «Вуҷуду-л-ошиқин», «Рисолаи муроқаба», «Мултақот дар тафсири ирфонии Қуръон», «Маориф» дар шарҳи «Аворифу-л-маориф»-и Шиҳобуддини Суҳравардӣ, "Шарҳи «Рисолаи қушайрия». Муҳаққиқон ва шогирдони Гесӯдароз беш аз сад асарро ба ӯ нисбат додаанд. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* دانشنامۀ ادب فارسی در شبه قارۀ هند. بخش سوم. تهران، ١٣٨٠ ش.
* لیؤنارد لوئزون. میراث صوفیه. جلد اول. ترجمۀ کیوانی. تهران، ١٣٨٤ ش.؛
* علی اصغر حلبی. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران، ١٣٨٥ ش.؛
* سید اطهر عباس رضوی. تاریخ تصوف در هند. جلد اول. ترجمۀ منصور معتمدی. تهران، ١٣٨٠ ش.ر 

## Сарчашма
*
Гесӯи чанг

**Гесӯи чанг** — торҳои сози мусиқии чанг. Ба хотири он ки 72 тори филиззии он ба мӯйи майдабофти занон шабоҳат дорад, гесӯи чанг мегӯянд. Ин маъниро Абдурраҳмони Ҷомӣ чунин баён кардааст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фарҳанги забони тоҷикӣ. Ҷ.1. М. 1969.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Гетерогония

**Гетерого́ния** (аз  — «дигар» ва  — «насл») — яке аз шаклҳои бадали насл дар баъзе ҷонварони бемуҳра.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Тавлиди мисли ҷинсӣ
Гетерозигота

**Гетерозигота** — ҳуҷайра ё андомгоне, ки дар генотипи онҳо хромосомаҳои ҳомологӣ дорои аллелҳои гуногуни ин ё он ген мебошад.

## Эзоҳ

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Офаринишшиносӣ
Розия Қурбонова

**Розия Қурбонова** — ресанда. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Ҷонишини директори Иттиҳодияи истеҳсолии матоъҳои пахтагини Душанбе. Депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 9) буд.

Соли 1937 дар ноҳияи Ховалинг таваллуд шудааст.

Планҳои панҷсолаи 7 ва 8-ро пеш аз муҳлат иҷро карда, сазовори унвони зарбдори меҳнати коммунистӣ шудааст.

Барои меҳнати шоён бо 2 ордени Ленин, медалу Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии PCC Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

## Адабиёт
*  ҚУРБОНОВА РОЗИЯ. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1965)
Гестоз

**Гестоз**, **сарторикӣ** — оризаи ҳомилагӣ, ки боиси халал ёфтани фаъолияти баъзе узву бофтаҳо мегардад.

Гестозҳо гуногун мешаванд, мас., гестози бармаҳал, гестози ботаъхир, гестози камчин, гестози «холис», гестози «муштарак» ва ғ. Нишонаҳои гестози бармаҳал истифроғ (қай)-и беисту бисёр ва рафтани оби даҳон мебошанд. Гестози ботаъхир бо аломатҳои обварам, нефропатия, преэклампсия ва эклампсия падид меояд. Гестози аҳёнӣ бо бемориҳои пӯст, ҷигар (зардпарвини ҳомилагон) ва силсилаи асабу устухонҳо зоҳир мешавад. Гестозҳои «холис» дар мавриди куллан солим будани одам ба вуҷуд меоянд. Ба гестозҳои «муштарак» бемориҳои қаблӣ (ғалаёни хун, амрози гурда, касалиҳои ғадудҳои дарунрез ва ғ.) мусоидат мекунанд. Гумон меравад, ки сабаби гестоз ташаннуҷ (спазм) ва тағйироти умумии рагҳост. Оид ба пайдоиши гестоз фикри ягона вуҷуд надорад. Бино ба ақидаи баъзе мутахассисон, гестоз бемории асаб буда, ҳангоми он робитаи тарафайн байни қишр ва зерқишри мағзи сар халал меёбад. Олимони дигар сабаби пайдоиши гестозро дар ноҷӯрии ғадудҳои дарунрез (эндокринӣ), генетикӣ, ҳамроҳак ва ғ. мебинанд. Зани ҳомилаи сарторик, маъмулан, рӯзе чанд бор (ҳатто баъди истеъмоли ғизо) истифроғ мекунад. Иштиҳо бисёр вақтҳо суст буда, майл ба хӯрокиҳои тунду шӯр зиёд мешавад. Қатъи назар аз қайи фаровон вазни бадан тағйир намеёбад. Зани ҳомила бештар аз сустию беҳолатӣ, асабоният, хоболудӣ, гоҳе аз бехобӣ шикоят мекунад. Дилбеҳузурию истифроғ, маъмулан, 2–3 моҳи аввали ҳомилагӣ ба мушоҳида мерасанд.

Гестоз бо осеби фаъолияти гурдаҳо, ҷигар, силсилаи асаб, ҳамроҳак падид меояд. Аломати нисбатан бармаҳали гестоз обварам аст. Дар натиҷаи он мубодилаи обу намак халал ёфта, нуфузпазирии девораи рагҳо меафзояд. Варам асосан дар по, шикам, рӯй, панҷаи даст ба вуҷуд меояд; фишори хун баланд гашта, пешоб омехта бо сафеда аст. Дар сурати авҷ гирифтани беморӣ имкон дорад преэклампсия ва эклампсия низ рух намоянд. Дар ин ҳолат гардиши хурди хун дар силсилаи асаби марказӣ халал меёбад, ки барои модар ва тифл хавфнок аст. Агар фишори хун баланд ва дил беҳузур шуда, сар ва қисман болои шикам дард кунад, пеши чашм сиёҳӣ занад, бетаъхир ба духтур муроҷиат кардан лозим аст, зеро ин мумкин аст нишонаи преэклампсия бошад. Гестозро дар таваллудхона муолиҷа мекунанд.
## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Ибни Баттута

**Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ат-Танҷӣ**, маъруф ба **Ибни Баттута** (барбарӣ: ⵎⵉⵙ ⵏ ⵡⵓⴱⵟⵟⵓⵟ; ; ) — гардишгар, бозаргон ва ҷуғрофиёдони араб, ки тамоми кишварҳои ҷаҳони ислом ва ғайриисломӣ — аз Булғор то Момбаса, аз Тимбукту то Чинро тай кардааст. Дар тӯли нуҳ моҳи будубош дар Молдив, ӯ бо духтари султони пир издивоҷ кард.

## Кӯдакӣ ва ҷавонӣ
Номи пурраи ӯ: Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ибни Муҳаммад ибни Иброҳим ибни Юсуф ал-Лавотӣ ат-Танҷӣ ибни Баттута ибни Ҳамид ал-Ғозӣ ал-Қурайш ал-Алӣ  محمد ابن إبراهيم بن يوسف ٱللواتي аст. Ибни Баттута  дар Танҷа (Марокаш) дар хонаводаи шайхи муҳтарам Абдаллоҳ ал-Лавотӣ ба дунё омадааст. Соли 1324 ба сӯи Макка раҳсипор шуду Миср, Шом, Фаластин, Ҳиҷоз, Ироқ, Эрон, Яман, Баҳрайн, Туркистон, Байнаннаҳрайн ва бахше аз Ҳиндучин, Ҷова, ховари аврупо ва ховари Африқоро паймуду саранҷом ба Мағриб (Марокаш) назди шоҳ Абӣ Ъаннон аз шоҳони Банӣ Марин баргашт. Сафари ӯ 27 сол ба дарозо кашид (1325—1352) ва дар Марокаш соли 1377 даргузашт. Ибни Баттута камобеш ҳамаср бо Морку Пулу буд, аммо беш аз се баробари Морку Пулу роҳ паймуд. Ибни Баттутаро метавон яке аз бузургтарин ҷаҳонгардони торихи башарӣ ба шумор овард

## Сафарнома
Ин сафарнома, ки «Туҳфату-н-назор фӣ ғароибу-л-амсор ва ъаҷоибу-л-асфор» ном дорад, дар қарни ҳаштуми ҳиҷрӣ ва ба дастури яке аз умарои Мағриб нигошта шудааст. Дарунмояҳои он баромада аз дидаҳо ва озмӯдаҳҳои худи Ибни Баттута аст. Беш аз 20%-и ин китоб ба шарҳу васфи сафари Ибни Баттута ба Ҳиндустону ҷазоири Молдов ихтисос ёфтааст. Ӯ дар бораи хулқу хӯи мардуми он диёру роҳҳои бозаргонии он бо Чин иттилооти муҳимме ироа мекунад. Ибни Баттута танҳо нависандае дар садаҳои миёна аст, ки иттилооти муҳимме дар бораи ҷазоири Молдов, ҷануби Русия ва Африқо медиҳад. беҳтарини пажӯҳиш дар мавриди Ибни Баттутаро профессур Абдулҳодӣ Алтозӣ анҷом додаву китоби дуҷилдии ӯ ба забони арабиро ҳанӯз ба форсии барнагардондаанд. Сафарномаи Ибни Баттутаро дуктур Муҳаммадалии Муваҳҳид ба форсӣ тарҷума кардааст.

## Маконҳое, ки Ибни Баттута аз онҳо боздид кардааст
Ибни Баттута дар гузари зиндагонии хеш беш аз 117 500 килуметр роҳи паймуду тибқи марзбандии имрӯз метавон гуфт ӯ ба 44 кишвар сафар кардааст. Ибни Ҷузай нақл мекунад, ки ӯ дар поёни сафари худ гуфтааст: «Ман дар воқеъ биҳамдуллаҳ ба орзуи худ дар ин гетӣ, ки ҳамон сафар бар рӯйи замин аст даст ёфтам, ифтихоре, ки афроди одии дигар ба он даст наёзиданд.»

## Эзоҳ
Ивринди

**Ивринди** (  ) - шаҳр  ва ноҳия дар Вилояти Боликесири  Туркия аст.

## Таърих
Ин ҷойҳо дар давраҳои гуногуни таърихӣ зери ҳукмронии салтанати Форс, империяи Искандари Мақдунӣ, Рум, Византия буданд, пас ин сарзаминҳо аз ҷониби Карасес забт карда шуданд, пас аз шикасти онҳо аз ҷониби туркҳои усмонӣ онҳо қисми империяи Усмонӣ шуданд.

Дар солҳои 1920-1922, минтақаи Ивринди зери истилои Юнон буд ва дар натиҷаи ҷанги Думлупынар озод карда шуд.

2 августи соли 1944 вилояти Ивринди ташкил карда шуд.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии шаҳр
* Сомонаи расмии ноҳия
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Боликесир
Саваштепе

**Саваштеппа** ( ) - шаҳр ва ноҳия дар Вилояти Боликесири  Туркия аст.

## Таърих
Номи аслии шаҳр **Килесун аст**. Соли 1934 Маҷлиси Бузурги Миллии Туркия қарор кард, ки онро барои саҳми бузурге, ки шаҳр дар давраи ҷанги истиқлоли Туркия кардааст, Саваштеппа номгузорӣ кунад.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии шаҳр
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Боликесир
Сусурлук

**Сусурлук** ( **гардиш**  ) - шаҳр  ва ноҳия дар Вилояти Боликесири  Туркия аст.

## Таърих
Ин заминҳо то он даме ки Орхани I онҳоро ба империяи Усмонӣ дохил кард, қисми давлатҳои мухталиф буданд. Пас аз ҷангҳои Русия ва Туркияи солҳои 1858 ва 1878 гурезагон аз Қрим, Кавказ ва Балкан дар ин ҷо ҷойгир шуданд. Соли 1926 минтақаи Сусурлук ташкил карда шуд.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии шаҳр
* Сомонаи расмии ноҳия
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Боликесир
Вертах (дарё)

**Вертах **() — дарё дар ғарби Олмон, аз қаламрави Швабия (замини Бавария. Шохоби чапи дарёи Лех. Дарозии дарёи — 150 км.. Масоҳати ҳамааш 1260 км². Баландии сарчашма 1077 м. Баландии резишгоҳ — 461 м.

Вертах бо муттаҳидшавии ду ҷӯйча — *Kaltenbrunnenbach* ва *Eggbach* пайдо мешавад. Сарчашмаи Вертах дар Аллгои Болоиянд. Ба дарёи Лех дар Аугсбург мерезад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳавзаи Лех
Гурӯҳ:Дарёҳои Бавария
Муҳаммад Муъин

**Муҳаммад Муъин** ( 30 апрели 1918, Рашт — 4 июли 1971, Теҳрон) — муҳаққиқи барҷаста, донишманд, луғатшинос, адабиётшинос ва профессори Донишгоҳи Теҳрон, узви Академияи забони форсии Эрон, узви «Ҷамъияти Осиё»-и фаронсавӣ (; 1958). Муаллифи «Фарҳанги Муъин».

## Зиндагинома
30 апрели соли 1918 дар шаҳри Рашт таваллуд шудааст. Вай мактаби ибтидоиро дар зодгоҳаш хатм карда, таҳсили худро дар Теҳрон идома дод ва дар он ҷо мактаби миёнаи Дорулфунун — аввалин муассисаи олии эрониро, ки Амири Кабир дар соли 1851 таъсис додааст, бо муваффақият хатм кардааст. Соли 1931 Муъин ба факултаи фалсафа ва адабиёти Донишкадаи омӯзгории Теҳрон дохил шуд ва онро соли 1934 бо унвони бакалавр хатм кард. Соли 1938 дар Белжик курси магистрии равоншиносии амалӣ, қиёфашиносӣ ва улуми шинохтиро таҳти роҳбарии Элмер Ноулз ба итмом расонд (). Соли 1939 ба бахши докторантураи Донишгоҳи Теҳрон дохил шуда, дар он ҷо соли 1942 бо роҳбарии Иброҳими Довудпур рисолаи номзадии доктори филологияро дар мавзӯи «Таъсири зардуштия ба адабиёти форсӣ» бо муваффақият ҳимоя кард. Муъин аввалин дорандаи дараҷаи илмии доктори илм дар Эрон мебошад.

Аз соли 1942 ӯ ба ҳайси ассистент ва сипас профессори факултаи гуманитарии Донишгоҳи Теҳрон кор карда, дар он ҷо дар мавзӯъҳои нақди адабӣ ва адабиётшиносии муқоисавӣ дарс мехонд. Соли 1946 ӯ бо Алиакбар Деҳхудо дар таҳияи луғати энсиклопедии забони форсӣ «Луғатномаи Деҳхода» ҳамкориро оғоз намуда, аз моҳи феврали соли 1956 то охири умраш Комиссияи таълифи «Фарҳанги Деҳхода»-ро роҳбарӣ кард.

Соли 1951 Муҳаммад Муъин ба гурӯҳи донишмандони ҷавону боистеъдоди эронӣ, аз қабили Аббос Иқболи Оштиёнӣ, Саъид Нафисӣ, Абдулҳусайни Зарринкуб, Парвиз Нотили Хонларӣ ва дигарон аз ҷониби нашриёти ҳолландии «Брилл» ба иштирок дар лоиҳаи тарҷумаи мақолаҳо барои донишномаи бисёрҷилдаи " Энсиклопедияи Ислом " даъват мешаванд.

Солҳои 1952—1954 ӯ узви Шӯрои олии фарҳанг буд, дар омодасозӣ ва баргузории конгресси байналмилалӣ бахшида ба 1000-солагии Абуалӣ ибни Сино ва 700-солагии Насируддини Тусӣ ширкат варзид.

Дар соли 1954 Муин бо даъвати Донишгоҳи Ҳарвард ба Иёлоти Муттаҳида ташриф бурда, дар як қатор донишгоҳҳову муассисаҳои фарҳангии Амрико маърӯза кард. Худи ҳамон сол вай бо медали Академияи дастхатҳо ва санъати тасвирии Фаронса ( барои нашри муштараки рисолаи фалсафии Носири Хусрав «Ҷамеъу-л-ҳикматайн» (pers ) мукофотонида шуд.

Соли 1963 бо даъвати Донишгоҳи Принстон ба ИМА ташриф овард.

Муҳаммад Муин 4 июли соли 1971 дар Теҳрон даргузашт. Дар шаҳри Остонаи Ашрафияи Гелон дар шимоли Эрон дафн карда шудааст.

## Фаъолияти илмӣ
Бузургтарини таълифоти Муҳаммад Муъин ин фарҳанги форсӣ машҳур ба «Фарҳанги Муъин» мебошад. Луғати мазкур шомили луғоти форсӣ, луғоту таркиботи арабии мутадовил дар форсӣ, луғоти аврупоӣ, ки ба тадриҷ ба форсӣ ворид шудаанд, инчунин эъломи ашхос, эъломи ҷуғрофиёӣ буда, дар шаш ҷилд ва ҳазору нуҳсад саҳифа тадвин шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Докторони илм
Хавиер Калво

**Хавиер Калво** (, тав. 21 январи соли 1991, Мадрид, Испания) — ҳунарпеша ва коргардони испониёӣ, ки бо нақши Фер дар силсилафилми испониёии «Физика ё химия» машҳур гаштааст.

## Фаъолият
Калво дар синни 11-солагӣ ҳамчун ҳунарпеша дар театр фаъолияташро шурӯъ кард ва билохира соли 2007 дар филми "Doctor Infierno" ҳунарнамоӣ кардааст. Сар аз соли 2008, ӯ дар силсилафилми телевизионии Antena 3 «Física o Química» нақш офаридааст, ки дар он навраси ҳамҷинсгаро Фернандо "Фер" Редондоро тасвир кардааст.  Таваҷҷуҳ ба мушкилот, аз қабили маводи мухаддир, нашъамандӣ, анорексия ва тамоюли ҷинсӣ, силсилафилм ихтилофоти зиёдеро ба худ ҷалб кард. Калво мавзӯъҳои силсилафилмро "мушкилоте мешуморад, ки дар воқеият низ мавҷуданд". Аммо, вай барои тасвири як марди ҳамҷинсгаро дар нақши нахустини худ баҳои баланд гирифт.

5 майи соли 2012 дар шаҳри Маскави Русия як фан-конфронс бо Калво баргузор гардид.

Аз соли 2013, Калво коргардони "La llamada" дар Teatro Lara дар Мадрид мебошад, ки мусиқиро дар баробари Хавиер Амброссӣ офаридааст.

Дар соли 2014, ӯ дар силсилафилми испониёии "Amar es para siemper" ва "Los misterios de Laura" -и нақшҳои гуногун дошт.

Моҳи августи соли 2015 маҳсулоти мексикии "La llamada" дар театри Лопес Тарсо дар Мехико бо иштироки ҳайати мексикоӣ кушода шуд.

Дар моҳи июли соли 2016 нахустнамоиши силсилафилми веб-телевизионии "Paquita Salas", ки онро Калво ва Амброссӣ офаридаанд, дар Flooxer намоиш дода шуд.  Бо сабаби муваффақияти сериал, Netflix  ба пахши мавсими дуюми серия ҳуқуқ ба даст овард.

Моҳи сентябри соли 2017 дар Испания нахустнамоиши филми "La llamada" бо коргардонии Калво ва Амброссӣ баргузор шуд.

Дар баробари Амброссӣ, Квлво дар рӯйхати 47 нафар муҳимтарин одамони ЛГБТ дар Испания дар соли 2017 ҷой гирифтааст.

Аз моҳи октябри соли 2017 то моҳи январи соли 2018, Калво ва Амброссӣ дар озмуни воқеияти телевизионии истеъдодҳо "Operación Triunfo" ҳамчун муаллимони ҳунарпешагӣ дар "Академия" баромад карданд.

## Ҳаёти шахсӣ

Калво забони англисиро хуб медонад.

Хавиер ошкоро гей мебошад. Аз соли 2010, Хавиер бо ҳунарпеша ва коргардон Хавиер Амброссӣ робита дорад.

## Филмнома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Испониё
Гурӯҳ:Коргардонҳои Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (мардон)-и Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XXI
Носсир Салоҳ

**Носсир Салоҳ Интидом** (, тав. 19 декабри соли 1992, Испания) — ҳунарпешаи испониёӣ. Ӯро бештар бо нақши Роман Лоренте дар силсилафилми телевизионии испониёии  "Физика ё химия" мешиносанд.  

Дар соли 2010, ӯ  номзад ба Оскар дар якҷоягӣ бо ҳунарпешаи дигари испониёӣ Хавиер Бардем гардид.

## Ҳаёти шахсӣ
Солеҳ аз оилаи марокашӣ буда забонҳои испониёӣ ва арабиро хуб медонад.

## Филмнома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI