open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Абдуллоҷон Орипов

**Абдуллоҷон  Орипов**  - (6 феврали соли 1941, деҳаи Румони  ноҳияи Хуҷанд) - иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ (1987), профессор (1988). Аълочии маорифи халқи ҶТ (1991). Дорандаи унвони олии мақомоти андоз «Мушовири куллии мақомоти давлатии андози ҶТ» (1993). 
## Зиндагинома
Дастпарвари ДДТ ба номи В.И.Ленин (1963). Сариқтисоддони шуъбаи ташкили илмӣи кори совхозтехникуми ноҳияи Мастчоҳ (1963-1966), ассистенти кафедраи иқтисоди сиёсӣ (1966-67), аспиранти ДДТ ба номи В.И.Ленин  (1969-1970), сармуаллим (1968-1972), дотсенти кафедраи иқтисоди сиёсӣ (1972-1973), декани факултаи курсҳои тайёрӣ (1973-1975), ноибректори ДДТ ба номи В.И.Ленин (1975-1991), декани факултети иқтисодии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (1991-1992), мудири кафедраи Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон (1992), сардори Кумитаи давлатии гумруки ҶТ (1992-1996), ноибректори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон (аз с.1997). Вакили Мачлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000).
## Осори илмӣ
Муаллифи зиёда аз 170 мақолаи илмӣ ва илмии оммабоб оид ба масоили мухталифи сиёсати андози ҶТ.

* Хоҷагии шахсии ёрирасон ва истеъмоли аҳолӣ. - Душанбе, 1984: 
* Производство, доходы, потребление. - Душанбе, 1989: 
* Уровень жизни поколения. - Душанбе, 1979: 
* Ислохоти андоз ва таъмини аҳоли. - Душанбе, 1993.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон
Пӯлод Усмонов

**Пӯлод Усмонов** — доктори илмҳои биологӣ (1984), профессор (1990). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1997), Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1996),

## Зиндагинома
Пӯлод Усмонов Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1958)., ихтисос — «генетика».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: генетикаи рустаниҳо, биологияи радиатсионӣ, таълимоти эволютсионӣ.
Мудири озмоишгоҳи генетикаи физиологии Институти физиология ва биофизикаи рустании АИ ҶШС Тоҷикистон (1967—1975). Мудири Шуъбаи генетикаи умумии пахтаи АИ Тоҷикистон (1975—1995). Муовини директори Институти физиологияи рустанӣ ва генетикаи АИ Тоҷикистон (1996—2002).

## Ҷоизаҳо
Бо медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин», «Ветерани меҳнат» тақдир шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* АЪЗОИ ПАЙВАСТАИ АИ ҶТ АЗ СОЛИ 1951 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Генетикони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Манзур Ҷалилов

**Манзур Раҳимович Ҷалилов** (6 майи 1991 — 7 октябри 1994) —  доктори илмҳои геология ва минералогия (1974). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1991), Арбоби шоистаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Манзур Раҳимович Ҷалилов Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм намудааст (1956), ихтисос – «геология».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: стратиграфияи русубҳои депрессияи Тоҷикистон ва ноҳияҳои ҳамсоя, систематика, экология, тақсимоти палеозоогеографии гастроподи регзор ва давраҳои рушди онҳо.
Мудири шӯъбаи палеонтология ва стратиграфияи Институти геологияи АИ ҶШС Тоҷикистон (1978-1994), директори Институти геологияи АИ ҶШС Тоҷикистон (1988-1994), саркотиби илмии АИ Тоҷикистон (1989-1991), ноиби президент, раиси Шӯъбаи илмҳо оид ба замини АИ Тоҷикистон (1991-1994).
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Нишони Фахрӣ», 
* медалҳои «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин», 
* «Ветерани меҳнат», 
* Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.

## Пайвандҳои беруна
* АЪЗОИ ПАЙВАСТАИ АИ ҶТ АЗ СОЛИ 1951 
*

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Геологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Худоёр Юсуфбеков

**Худоёр Юсуфбеков** —  доктори илмҳои кишоварзӣ (1969), профессор (1984). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1976) Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1989)
## Зиндагинома
Худоёр Юсуфбеков Донишгоҳи кишоварзии Тоҷикистонро хатм кардааст (1954), ихтисос – «рустанишиносӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: рустанишиносӣ, зироаткории кӯҳӣ ва чарогоҳшиносӣ.
Директори Бунгоҳи биологии Помири АИ ҶШС Тоҷикистон (1962-1969). Директори Институти биологии Помири АИ ҶШС Тоҷикистон (1969-1981). Ректори Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистон (1981-1986). Академик-котиби Шуъбаи илмҳои биологии АИ ҶШС Тоҷикистон (1986-1990).
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1981), 
* Медалҳои «Барои меҳнати шоён» (1966), 
* «Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин» (1970),
* Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978), 
* Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1989), 
* Ифтихорномаи фахрии Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Аъзои пайвастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ , аз соли 1951 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Сороҷон Юсуфова

**Сороҷон Юсуфова** (*Юсуфова Сороҷон Михайловна*; ) — заминшинос, доктори илмҳои геология ва минералогия (1948), профессор (1950). Академики Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1951). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1960).

## Зиндагинома
Сороҷон Юсуфова соли 1935 факултаи табиатшиносии Университети давлатии Самарқандро ба итмом расонда, дар Институти геологияи филиали узбекистонии АИ УССР ба сифати ходими илмӣ, ходими калони илмӣ кор кардааст, солҳои 1946—1948 мудирии бахши геологияи нафту гази шуъбаи геологияи Филиали тоҷикистонии АИ СССР ба зимма доштааст. Мудири озмоишгоҳи усулҳои таҳлили физикаву химиявии Институти геологияи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1957—1959). Аз соли 1949 то охири умр мудири кафедраи минералогия ва нетрографияи ДДТ ба номи В. И. Ленин буд.
Аввалин зан-академик дар Тоҷикистон мебошад, ки тамоми ҷидду ҷаҳдаш ба пешбурди илми геологияи тоҷик равона шудааст. Хидматаш дар таҳқиқи таҳнишастҳои мезозоӣ ва кайнозойи депрессияи Тоҷикистон, хусусиятҳои минералогии лёсс, гил ва таркиби химиявии онҳо, геохимияи элементҳои ҷудогонаи химиявӣ калон аст. Аввалин китоби дарсӣ дар соҳаи геологияро ба забони тоҷикӣ соли 1963 нашр кардааст. Осорашро ба тоҷикӣ, узбекӣ ва русӣ якзайл навиштааст. Дар тарбияи мутахассисони геология саҳми арзанда гузоштааст.

## Осор
* Минералогические особенности лёссов Средней Азии. — М., 1956;
* Хусусиятҳои минералогии лёссҳои водии Вахш. — Сталинобод, 1958;
* Геология бо элементҳои минералогия ва петрография. Китоби дарсӣ барои донишҷӯён. — Д., 1963.

## Ҷоизаҳо
* Ду ордени «Нишони Фахрӣ» 
## Адабиёт дар бораи Сороҷон Юсуфова
* Сороджан Юсупова. Библиография. — Д., 1965;
* Баротов Р. Академик Сараджан Юсупова. — Д., 2000.
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Аъзои пайвастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ, аз соли 1951 

Гурӯҳ:Олимони аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Геологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Тоҷикистон
Недзветский Антон Петрович

** Антон Петрович Недзветский**  (1902-1992)  - — олим, доктори илмҳои геология ва минералогия, Академик АИ ҶШС Тоҷикистон (1953).Геологи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1972).

## Зиндагинома
Институти кӯҳии Ленинградро хатм кардааст (1934), ихтисос – «геология»).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ:  геологияи Помир, Тоҷикистони Марказӣ, Қаромазор.
Саргеологи Садорати геологии Тоҷикистон (1947-1953), ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон (1953-1957), муовини Раиси Кумитаи давлатии ҳамоҳангсози корҳои илмиву тадқиқотии Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон (1957-1972), мушовири Институти геологияи  АИ ҶШС Тоҷикистон (1972-1992). 
 
## Ҷоизаҳо
* Геологи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1972)   
* орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат,   
* «Нишони Фахрӣ»,   
* «Дӯстии халқҳо,»   
* медалҳои «Барои меҳнати аъло»,   
* «Барои меҳнати шоиста»,   
* «Барои меҳнати шоиста дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945)».  
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* АЪЗОИ ПАЙВАСТАИ АИ ҶТ АЗ СОЛИ 1951 
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Геологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Хокистарӣ

**Хокистарӣ** — рангест байни сиёҳ ва сафед. Ин ранги бетараф ё акроматикӣ аст, ки маънояш айнан, ки ба он як ранги аст» бе ранги." Ин ранги осмони-абрӣ мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сояҳои хокистарӣ
Ҳизби либерал-демократии Ҷопон

**Ҳизби либерал-демократии Ҷопон** (自由 Jiyū-Minshutō ? ), зуд-зуд ба LDP ё Jimintō кӯтоҳи (自民党 ? ), як ҳизби сиёсии асоси ва консервативӣ дар Ҷопон мебошад. Ин яке аз ҳама пайваста муваффақ ҳизбҳои сиёсӣ дар ҷаҳон ба шумор меравад. Дар қудрат аз соли 1955 буд, ба истиснои як давраи 11 моҳи мухтасар дар байни соли 1993 ва 1994, ва аз соли 2009 то соли 2012 дар интихоботи соли 2012 аз он назорати ҳукумат ба душ дошт. Он варақаҳои 295 ҷойи нишаст дар палатаи поёнии ва 115 ҷойи нишаст дар палатаи болоии буд. 

## Эзоҳ
Анвар Мақсудӣ

**Анвар Мақсудӣ** (*Мақсудов Анвар Темурович*; зод. 3 марти 1964, Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — , номзади илмҳои физикаву математика, дотсент, Аълочии маорифи Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Мақсудов Анвар Темурович 3 марти соли 1964 дар шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд, дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст.
Соли 1984 ба Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шуда, онро соли 1989 бо ихтисоси физика ва математика ба итмом расонида, соҳиби дипломи аъло гардидааст. Фаъолияти кории худро соли 1989 аз лаборанти калони кафедраи физикаи Донишкадаи педагогии Ленинобод оғоз намуда, дертар сармуаллими кафедраи физикаи назариявии донишгоҳи мазкур фаъолияти кори худро ба роҳ мондааст. Аз соли 1993 то 1996 ба ҳайси сардори шуъбаи таълим ва илм, омӯзгори калон, декани факултет, иҷрокунандаи вазифаи директори Филиали хуҷандии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Аз соли 2010 то соли 2014 дар вазифаи директори Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.Осимӣ дар Хуҷанд кор кардааст.
Оиладор, соҳиби ду фарзанд.

Тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 675 аз 31 октябри 2014 Ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров таъйин гардидааст ва соли 2017 аз мансаби номбурда озод шудааст.

## Фаъолияти илмӣ
267px|мини|Анвар Мақсудов дар форуми байналмилалии савдо ва сармоягузорӣ «Потенсиали содирот ва рушди тиҷорати байналмилалӣ»
А. Т. Мақсудов соли 1992 рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Баъзе масъалаҳо дар татқиқоти моделҳои магнитӣ» дар шаҳри Москваи Федератсияи Русия дифоъ намудааст. Номбурда, муаллифи бештар аз 75 мақолаи илмӣ, 1 монография, 29 шаҳодатномаи зеҳнӣ, 5 дастури методӣ, ҳамзамон роҳбари 9 лоиҳаи байналхалқӣ дар айни ҳол мебошад. Дар сохтан ва роҳбарии системаи иттилоотии идораи донишкадаи дар боло зикргардида саҳмгузор шуда, ҳамчунин сарварии лоиҳаи зиёда аз 53 китоби электронӣ мебошад. Барои таҳия ва корбасти барномаҳо дар системаи технологияи иттилоотии донишкада ва мураттабии нақшаи таълимӣ барои технологияи кредитӣ саҳми беандоза дорад.

## Ҷоизаҳо
Бо медали «Хидмати шоиста» (2011), «Медали Шараф», дараҷаи II -и Комиссияи умумиирассиягӣ дар мубориза бо коррупсия (2014), нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон ва якчанд Ифтихорномаҳои Вазорати маориф ва илми ҷумҳурӣ, Вазорати саноат ва энергетикаи ҶТ, Раиси вилояти Суғд қадршиносӣ шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Муҳаммадҷон Шарипов

**Муҳаммадҷон Шарипов** — (1904-1977), ходими намоёни маорифи халқи Тоҷикистон, аввалин директори Донишкадаи олии омӯзгории Хуҷанд, иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ. Донишгоҳи коммунистии Осиёи Миёнаро дар шаҳри Тошканд хатм карда (1929), фаъолияти кориашро ба ҳайси коргузори иттифоқи «Қӯшчӣ» дар ш. Пржевалск (1924) оғоз намудааст. Муаллими техникуми омӯзгорӣ (1930-32), директори Донишкадаи олии омӯзгории Хуҷанд (1932-34), директори Донишкадаи шабонаи омӯзгории Сталинобод (1934-35), созмондиҳандаи Донишкадаи омӯзгории Тоҷикистон дар Тошканд (1935-36). Аз с.1936 то оғози ҶБВ дар системаи Комиссариати маорифи халқи Ӯзбекистон дар вазифаҳои директори мактаб, корманди илмии шуъбаи Шарқи китобхонаи давлатии оммавии ба номи Навоӣ кор кардааст. Баъди ҷанг дар системаи маорифи ш.Пржевалск ва ш.Тошканд хидмат карда, бо ордену медалҳо сарфароз гардидааст.
## Эзоҳ

## Адабиёт
А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Зодагони соли 1904
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1977
Гурӯҳ:Зодагони Хуҷанд
Ӯғулой Шамсиддинова

**Ӯғулой Шамсиддинова**  - ходими давлатӣ ва ҷамъиятии ҶШС Тоҷикистон. Шаҳрванди фахрии шаҳри Хуҷанд (1977)
## Зиндагинома
курсҳои муаллимтайёркунии Самарқандро хатм кардааст (1926). Фаъолияти кории Шамсиддинова ба ҳайси мудири клуби занони шаҳри Хуҷанд (1926-1927) оғоз ёфтааст. Дастурдеҳи шуъбаи округии ҲК (б) (1928-1929), комиссари халқии нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1928-1934), директори Донишкадаи олии омӯзгории Хуҷанд (1934-1935), минбаъд дар кори ҳизбӣ ва шӯравӣ буд (1936-1959). Аз соли 1959 дар нафақа буд.
Шаҳрванди фахрии ш. Ленинобод (1977). Яке аз кӯчаҳои Хуҷанд ба номи Ӯғулой Шамсиддинова гузошта шудааст. Вакили анҷумани IV шӯроҳои ҶШС Тоҷикистон (1931). Бо ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва ифтихорномаҳо сарфароз гардонида шудааст.

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходими ҷамъиятӣ
Шинзо Абе

**Шинзо Абе** (, МФА : [abe ɕin(d)zoː] ; , Уорди Шинжуку, Токио, Ҷопон&nbsp;—  , Кашихара, префектураи Нара, Ҷопон )&nbsp;— сиёсатмадори Ҷопон, собиқ сарвазири Ҷопон, раиси Ҳизби либерал-демократии Ҷопон ( 2006-2007, 2012-2020 ). Ҷавонтарин сарвазир дар таърихи кишвар; аввалин шахсе, ки баъд аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ таваллуд шудааст. Намояндаи оилаи Абе аз Нагато. Дар шаҳри Токио, Ҷопон таваллуд шудааст. Писари вазири корҳои хориҷӣ Абе Шинтаро (1924-1991). Набераи депутат Абе Кан (1894-1946). Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Сейкей ( 1977 ).  Дар Коби Стил ( 1979 — 1982 ) кор мекард, баъдан ба сиёсат шомил шуд, котиби падараш- вазир шуд. Узви Палатаи Намояндагон аз ЛДҶ (аз соли 1993 ). Саркотиби сухангӯи Девони Вазирон (2005 ). Вай ба қаноти консервативии либерал-демократии Ҷопон (ЛДҶ) тааллуқ дошт. Ӯ ислоҳоти бомуваффақиятро барои дастгирии тиҷорати бузурги Ҷопон анҷом дод (ба истилоҳ "Абеномикс" ), таназзули иқтисодии солҳои 2000-умро боздошт. Вай кушиш кард, ки Конститутсияи  Ҷопонро тағйир диҳад, то ки Қувваҳои худмудофиа ба Қувваҳои мусаллаҳи мукаммал табдил дода шавад. Дар сиёсати хориҷӣ ӯ ба иттифоқи наздики низомию сиёсӣ бо ИМА, инзивои Кореяи Шимолӣ ва баргардонидани ҷазираҳои шимолӣ аз Русия тамаркуз кардааст. Дар матбуоти чапи Хитой ва Корея, вай ҳамчун як миллатчӣ - ислоҳотгар мавкеъ гузошта буд, ки тартиботи ҷаҳониро дар Осиё, ки пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ба вуҷуд омада буд, аз нав дида баромадан мехост. Бо президенти 45-уми Амрико Доналд Трамп ва президенти Русия Владимир Путин робитаҳои наздики шахсӣ дошт.

## Сӯиқасд ва куштор
8 июли соли 2022 ба зидди сарвазири собиқи Ҷопон Шинзо Абе ҳамлаи мусаллаҳона сурат гирифт. 

Тавре хабаргузории ҷопонии Киодо хабар дод, тақрибан соати 11:30 ба вақти маҳаллӣ ба сиёсатмадор як ҳамлагари ношинос ҳамла кард, ки бо туфангча дастикам ду маротиба аз пушти ӯ тир холӣ кард. Абе аз ҷойи сина сахт ярадор шуд; ба ӯ дар худи ҳамон ҷо ёрии таъҷилӣ расонданд. Баъдан, идораи оташнишонӣ, ки ба сиёсатмадор кумак расонд, аз эҳтимоли боздошти қалб ва шуш дар собиқ нахуствазир хабар дод.  Тақрибан соати 11:50 хабар дода шуд, ки сиёсатмадор дар бемористон даргузашт.

Шахси тирпарронда боздошт шуд, ангезаҳои ӯ то ҳол маълум нест. Вай муқовимат накард, хабар медиҳанд расонаҳои маҳаллӣ. Шахсияти ӯ муайян шудааст&nbsp; Тетсуя Ямагами 41-сола, сокини шаҳри Нара мебошад, ки дар он ҷо сарвазири собиқ суханронӣ мекард.  Ҳамлагар узви собиқи Нерӯҳои худмуҳофизати баҳрӣ (Ҷопон) мебошад.

## Пайвандҳо
* Вебсайти расмии Сарвазири Ҷопон 
* Вебсайти расмии Сарвазири Ҷопон  
* Абе Шинзо дар www.nndb.com  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Даргузаштагон аз силоҳи оташфишон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2022
Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 июл
Гурӯҳ:Зодагони соли 1954
Гурӯҳ:Зодагони 21 сентябр
Лев Ефимович Месенжников

**Лев Ефимович  Месенжников** - Аз 1 августи соли 1938 то соли 1942 директори(сарвари) ДДОЛ ба номи С.М.Киров

Лев Ефимович  Месенжников соли 1899 дар деҳаи Середина - Будаи губернияи Чернигов Россия таваллуд ёфтааст. Месенжников Л.Е. дар Омӯзишгоҳи ҳунари шаҳри Севски губернияи Орлов (1918) таҳсил намуда, солҳои 1918-1919 ба ҳайси омӯзгори мактаби миёнаи шаҳри Новый Быков, дастурдеҳи шуъбаи сиёсӣ-равшаннамоӣ, шуъбаи маорифи ноҳияи Петинско-журавлёв, дастурдеҳи шуъбаи мазкур дар губернияи Харков (1920-21) фаъолият бурдааст.  Сипас ҳамчун таблиғотчии Кумитаи ҳизбии ноҳиявии ВКП(б)-и Харков (1926), лектори гурӯҳи таблиғотии КМ ҲК(б) Украина (1926-32) мудири Хонаи маорифи сиёсии кумитаи вилоятии ҳизбии Днепропетровск (1932), мудири шуъбаи ташкилии комитети ҳизбии ноҳияи Высокополск (1933-34), мудири шуъбаи маорифи шаҳри Днепропетровс (1935) кор кардааст. Ӯ аз соли 1935 дар Тоҷикистон ҳамчун дастурдеҳи КМ ҲК Тоҷикистон 1936-1937, ёвари котиби КМ ҲК Тоҷикистон (1937-1938) фаъолият бурдааст. Аз 1 августи соли 1938 то соли 1942 директори(сарвари) ДДОЛ ба номи С.М.Киров буд.
## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Мақсудҷон Мирмуллоев

**Мақсудҷон Мирмуллоев** — олим муаррих, номзади илмҳои таърих (1956), дотсент (1962), корманди ҳизбӣ, Иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ. 
## Зиндагинома
Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Кировро хатм кардааст (1941). Котиб, тарҷумон, ҳамзамон муаллими техникуми кооперативӣ, тарҷумони Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров (1936-1937), Соли 1941 ба сафи Артиши Сурх даъват шуда, дар муҳорибаҳои назди Маскав иштирок кардааст. Соли 1942 мудири шуъбаи   тарғиботи   кумитаи   шаҳрии ҲК ҶШС Тоҷикистон (1942-1945), директори Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров (1945-1946), котиб, котиби  дуюми  кумитаи  вилоятии  ҲК  ҶШС Тоҷикистон (1946-1950), ҷонишини аввали раиси идораи санъати назди Вазорати маорифи ҶШС Тоҷикистон, раиси кумитаи радиошунавонии ҷумҳурӣ (1950-1953), директори ДДОД ба номи Т.Г.Шевченко, ҷонишини директори Пажӯҳишгоҳи таърихи ҳизби назди КМ ҲК ҶШС Тоҷикистон (1953-60), директори нашриёти давлатии ҶШС Тоҷикистон (1960-1962), дотсенти кафедраи таърихи БХДТТ (1962-1985) шуда кор кардааст. Муаллифи асарҳои илмӣ оид ба масъалаҳои мустаҳкам кардани ҳокимияти давлатӣ дар ҶШС Тоҷикистон ва дӯстии халқҳо мебошад. Вакили  Шӯрои Олии ҶШС  Тоҷикистон (даъватҳои 3-5) буда, бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, Ҷанги Ватании дараҷаи якум, ордени Шараф (дараҷаи сеюм), ду ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Саид Холматов

**Саид Холматов** - омӯзгор, муаррих, собиқ ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров (1946-1951)

Омӯзгори мактаби миёна (1923-1932), муаллими Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров (1932-1946), сармуаллими кафедраи асосҳои марксизм-ленинизми Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров. Аз соли 1946 то 1951 ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров. Дар солҳои роҳбарии Саид Холматов таҳкурсии моддӣ-техникии Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров таҳким ёфта, хазинаи китобҳои китобхонаи донишгоҳ ғанӣ гардонида шуд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с
.

Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Раҳмат Ҳомидов

**Раҳмат Ёкубович Ҳомидов** — (5 марти соли 1912 — 24 январи соли 1994, Хуҷанд), муаррих, номзади илмҳои таърих (1955, дотсент (1962). ДДОЛ ба номи С. М. Киров (1937) ва мактаби олии ҳизбии назди КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст (1945). Омӯзгори фанни математикаи техникумп молиявӣ-иқтисодии Хуҷанд (1934—1935), ассистенти кафедраи физикаю математикаи ДДОЛ ба номи С. М. Киров (1935—1937). омӯзгор ва мудири шуъбаи таълими омӯзишгоҳи тиббии Ленинобод (1937-42), инструктори шуъбаи ташвиқот ва тарғиботи кумитаи ҲК в. Ленинобод (1943—1944), мудири шуъба, котиби кумитаи ҲК в.Ӯротеппа (1945—1947). котиби кумитаи ҲК в. Ленинобод (1947—1950), директори ДДОЛ ба номи С. М. Киров (1950—1959), директори омӯзишгоҳи кооперативӣ (1959—1962), дотсент (1962-71). и.в. профессор (1971—1975), дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и ДДОЛ ба номи С. М. Киров (1975—1994). Муаллифи зиёда аз 30 асари илмӣ доир ба таърихи ҲК Тоҷикистон. Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Ифтихорномаи ШО ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. — Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. — 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Пӯлод Ҳамроқулов

**Пӯлод Ҳамроқулов** (8 июли 1920, Конибодом — 11 январи 1983, Душанбе) — муаррих, номзади илмҳои таърих (1954), дотсент (1957).

Пӯлод Ҳамроқулов Донишкадаи омӯзгории Сталинобод (1949) ва Академияи илмҳои ҷамъиятии қазди КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст. Омӯзгор, дастурдеҳи шуъбаи ташкилии кумитаи ҳизби коммунистии н. Конибодом, шунавандаи мактаби ҳизбии ҷумҳуриявӣ (1946—1948), омӯзгори таърихи ҲКИШ дар мактаби ҳизбии ҷумҳуриявии назди КМ ҲК Тоҷикистон (1948—1950), аспиранти Академияи улуми ҷомеашиносӣ дар назди КМ ҲКИШ (1953), ҷонишини директор оид ба илми бахши тоҷикистонии Пажӯҳишгоҳи марксизм-ленинизми назди КМ ҲКИШ (1957), котиби Кумитаи Ҳизби коммунистии ш. Сталинобод (1959). Директори ДДОЛ ба номи С. М. Киров (1959—1965), мудири кафедраи таърихи партияи ДТТ (1965—1982). Бо орденҳои «Ситораи Сурх», «Нишони Фахрӣ» ва якчанд медалу ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. — Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. — 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Карим Иброҳимов

**Карим Ризоевич Иброҳимов**  (06.03.1920   - 1991, шаҳри Хуҷанд) — ходими ҳизбӣ ва давлатӣ, номзади илмҳои таърих (1974), дотсент (1982). Карим Ризоевич Иброҳимов  Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров  (1940)  ва  Мактаби  олии  ҳизбии  КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст (1958). Омӯзгор, мудири қисми таълими мактаби миёнаи н. Пролетар (1940-1942), хидмат дар сафи Артиши Сурх (1942-46), дастурдеҳи шуъбаи ҳарбии КМ ҲК Тоҷикистон (1946-1947), котиби кумитаи ҳизбии ш. Сталинобод, котиби якуми кумитаи ҳизбии н. Фархор, котиби кумитаи ҳизбии вилояти Кӯлоб (1947-53), котиби якуми кумитаи ҳизбии н. Сталинобод (1954-1956), роҳбари гурӯҳи лектории шуъбаи таблиғот ва ташвиқоти КМ ҲК Тоҷикистон (1957-1959), дастурдеҳи шуъбаи мақомоти ҳизбии КМ ҲКИШ оид ба ҷумҳуриҳои иттифоқӣ (1959-1960), котиби кумитаи ҳизбии вилояти Ленинобод (1960-62), котиби кумитаи ҳизбӣ дар раёсати ҳудудӣ-истеҳсолии колхозу совхозҳои Ӯротеппа (1962-1965), ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров  (1965-1970), сармуаллим (1976-1979), дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров  (1976-1987). Муаллифи бештар аз 20 асари илмӣ оид ба масъалаҳои интернатсионализми сотсиалистӣ. Вакили Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 3-5). Бо 2 ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Ҳабибулло Неъматуллоев

**Ҳабибулло Неъматуллоев** (1900, Ӯротеппа — 1975, Душанбе) — омӯзгор яке аз иштирокдорони фаъоли сохтмони сотсиализм дар Тоҷикистон. Муаллими хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1960).

## Зиндагинома
Курсҳои кӯтоҳмуддати муаллимтайёркунӣ (1919) ва бахши дар Тошканд будаи Донишгоҳи профессураи сурхро хатм кардааст (1937). Омӯзгори мактаби миёна, ҷонишини мудири шуъбаи комсомоли вилоят (1919—1925), мудири шуъбаи маорифи халқи в.Ӯротеппа, котиби масъули кумиҷроияи округ (1926-29), мудири шуъбаи маорифи халқи округи Кӯлоб (1930). Солҳои 1937—1938 директори Донишкадаи олии омӯзгории Хуҷанд буд. Аз с.1938 то 1947 мансабҳои роҳбарикунандаро дар низоми Нашриёти давлатии Тоҷикистон ишғол кардааст. Вазири маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон (1947—1954), ҷонишини вазири фарҳанги ҶШС Тоҷикистон, ҷонишни мудири шуъбаи таблиғоту ташвиқоти КМ ҲК Тоҷикистон (1954—1960), сардори идораи бойгонии назди Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон (1960—1974). Аз с.1974 дар нафақа. Депутати ШО ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 2,3). Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ду ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо, ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* А. Бобокалонов, Ҳ. Холҷӯраев, Ш. Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. — Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. — 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Комиссарҳои халқ ва вазирони ҶШС Тоҷикистон
Саттор Қайюмов

**Саттор  Қайюмов**  - (20.09.1925, д.Ёваи н.Хуҷанд — 2005), муаррих, номзади илмҳои таърих (1966), дотсент (1967). Иштирокчии ҶБВ, Корманди шоистаи Тоҷикистон. 
## Зиндагинома
ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1955) ва Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст (1966). Фаъолияти кориаш аз соли 1992 дар колхози ба номи М.Фрунзеи н.Хуҷанд оғоз ёфтааст. Хидмат дар сафи Артиши Сурх (1942-50), омӯзгори мактаби миёнаи н.Хуҷанд (1955-1960). Аз соли 1960 то соли 1963 дар вазифаҳои гуногуни ҳизбӣ дар дастгоҳи кумитаҳои шаҳрӣ ва вилоятии ҲК Тоҷикистон фаъолият бурдааст. Сармуаллим, дотсенти кафедраи коммунизми илмии ДДОЛ (1966-1967), мудири шуъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрӣ ва вилоятии ҲК Тоҷикистон (1966-1973), ректори ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1973-1986), раиси ҷамъияти «Дониш»-и в.Ленинобод (1973-87), раиси Шӯрои собиқадорони ҷангу меҳнати Хуҷанд (1986-1997), раиси Шӯрои собиқадорони ҷангу меҳнати в.Суғд (1997-2006). Муаллифи бештар аз 200 асари илмӣ ва илмӣ-оммавӣ оид ба масъалаҳои таърихи иҷтимоӣ-сиёсии давлатҳои Шарқ. Вакили Шӯрои шаҳрӣ (1968-1971) ва Шӯрои вилоятӣ (1971-1987). 
## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат» , медалҳо, ифтихорномаҳои Раёсати ШО ҶШС Тоҷикистон, медали тилои ба номи академик А.Вавилов мукофотонида шудааст. Шаҳрванди фахрии Хуҷанд..
## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.
*

*
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Саидмуҳаммад Каримов

**Саидмуҳаммад Каримов** (20 майи1936, Ӯротеппа — 17 январи 2012, Хуҷанд) — , доктори илмҳои физикаю математика (1985), профессор (1987), узви вобастаи АУ ҶТ (1993), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (1993), Арбоби шоистаи илми ҶТ (1990).

## Зиндагинома
Саидмуҳаммад Носирович Каримов 20 майи соли 1936 дар шаҳри Ӯротеппа ба дунё омадааст. Днонишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин ро хатм кардааст (1959). Аспирант (1961—1964), ходими хурди илмии лабораторияи проблемавии физикаи мустаҳкамии полимерҳо (1964—1965), мудири кафедраи физикаи ҷисмҳои сахт (1965-68), декани факултаи физикаи Днонишгоҳи давлатии Тоҷикистон (1968—1986), ректори ДДОЛ ба номи С. М. Киров — Донишгоҳи давлатии Хуҷанд (1986—1994), сарвари Маркази илмии хуҷандии АУ ҶТ (1996—2005), мудири шуъбаи физикаи Маркази илмии хуҷандии АУ ҶТ (аз с.2005). Каримов муҳаққиқи барҷастаи соҳаи физика ва механикаи полимерҳо, бунёдгузори самти нави илмии «Кинетикаи вайроншавии полимерҳои шуозада» мебошад. Муаллифи 25 китоб ва 400 асари илмӣ, ки дар ҷумҳурӣ ва хориҷа ба нашр расидаанд. Тадқиқоти илмиаш ба ҳалли масъалаҳои илмию амалии консепсияи кинетикии мустаҳкамӣ ва масъалаҳои мустаҳкамии радиатсионии полимерҳо бахшида шудааст. Дар давраи роҳбарии Каримов дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд якчанд кафедра ва факултаҳо, аз қабили иқтисодӣ, тиббӣ, техникӣ, филологияи ӯзбек, таърих, география ба фаъолият оғоз карданд, барои гузаштан ба усули таълими зина ба зина асос гузошта шуд. Таҳти роҳбарии Каримов чанд нафар рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ ҳимоя намуданд. Вакили анҷумани VII-и омӯзгорони ҶТ ва анҷумани 1-уми коркунони маорифи халқи ИҶШС, анҷуманҳои ХХI-ХХII, ХV-и ҲК Тоҷикистон, депутати шӯроҳои шаҳр, вилоят ва ШО Тоҷикистон (даъвати XII) интихоб шудааст. Соли 2000 ба узвияти «Рафоқати ҷаҳонии иттиҳоди заминдорӣ» (Канада) бо ҳуқуқи интихобӣ дар тамоми давраи мавҷудияти ин ташкилот пазируфта шуд. Соли 2001 бо қарори Шӯрои нашриёти Пажӯҳишгоҳи тарҷумаи ҳолии ИМА ҳамчун пешвои барҷаста дар соҳаи физикаи ҷисмҳои сахт ба нашри ёздаҳуми китоби «Маълумотномаи байналмилалии пешвоёни барҷаста» дохил шудааст.

## Ҷоизаҳо
Барандаи Ҷоизаи ба номи Б.Ғафуров, бо нишони «Барои комёбиҳои шоиста дар соҳаи маълумоти олии ИҶШС», медали «Барои хидмати шоиста», медали ҷашнии «10-солагии Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии ҶТ» мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. — Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. — 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Абдусаттор Қобилов

**Абдусаттор Ёқубович  Қобилов**  - (1915 - 06.08.1973, Хуҷанд), , номзади илмҳои таърих (1953), дотсент (1955). Иштирокчии ҶБВ, капитани гвардия.ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1941) ва Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст (1953). Донишҷӯи факултаи аграрии Донишкадаи кишоварзии Ленинобод (1936). Дар маъракаи маҳви бесаводӣ дар Тоҷикистони ҷанубӣ иштирок намудааст. Дар вазифаи сардори хадамоти кимиёвии қисми ҳарбӣ ва сардори сиёсии баталён дар муҳорибаҳои назди Ленинград, соҳили Балтика, муҳосираи Кениксберг ва Пиллау иштирок кардааст. Ассистент, муаллими кафедраи марксизм-ленинизми ДДОЛ (1946-1948), мудири шуъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрии ҲК Тоҷикистон (1948-1950), аспиранти Академияи улуми ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ (1950-53), ноибректори қисми таълим ва сипас қисми илмии ДДОЛ ба номи С.М.Киров -(1953-1955), мудири кафедраи асосҳои марксизм-ленинизм (1955-1963), дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ (1963-1973), ректори ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1970-1973). Муаллифи бештар аз 30 асари илмӣ оид ба таърихи ҲК Тоҷикистон ва таърихи ҲКИШ.
## Эзоҳ

## Адабиёт
А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Абдувоҳид Розиқов

**Абдувоҳид Абдуқаҳҳорович Розиқов**  — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ (1984), профессор (1987).

## Зиндагинома
Дастпарвари Институти политехникии Тоҷикистон (1965). Ассистенти кафедраи Институти политехникии Тоҷикистон  (1965-1967), муҳандис-муҳаққиқ ва аспиранти Пажӯҳишгоҳи марказии иқтисодиёту математикаи АИ ИҶШС (1967-1972), мудири шуъбаи Кумитаи давлатии банақшагирии ҶШС Тоҷикистон (1972-1976), мудири шуъбаи Пажӯҳишгоҳи иқтисодиёти АИ ҶШС Тоҷикистон (1976-1994). Ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд (1994-1995). Муассис ва аввалин декани факултаи бизнеси муҳандисӣ ва менеҷменти Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (1995-1997). Мудири кафедраи иқтисодиёт ва менеҷменти истеҳсолии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (аз с.1997). Солҳои 1983-1990 дар таҳияи барномаи комплексии прогресси илму техникаи ҶШС Тоҷикистон дар солҳои 1986-2005 ва 1990-2010 фаъолона ширкат  варзидааст. Дар   ин барнома таҳияи қисматҳои ҳифзи табиат, маҷмааи сӯзишворию энергетикӣ ва захираҳои табиӣ ба зиммаи ӯ гузошта шуда буд. Солҳои охир роҳбарии самти нави илмӣ оид ба ислоҳоти низоми инфрасохтори истеҳсолӣ дар шароити бозор, масоили сармоягузории миёнамӯҳлат ва назарияи қабули қарорҳои идоракуниро ба зимма дошт.

## Адабиёт
* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи технологии Тоҷикистон
Сайдулло Абдуллоев

**Сайдулло Абдуллоев** (18 феврали 1945, Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 12 майи 2001 Хуҷанд, Тоҷикистон) — муаррих, доктори илмҳои таърих (1996), профессор (1994). Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон (1998).

## Зиндагинома
Сайдулло Абдуллоев хатмкардаи Институти давлатии педагогии Ленинобод  (1967). Солҳои 1967 – 74 муаллим, муаллими калон, 1974 – 92 дотсент, муовини декан, декани факултети таърихи ҳамин донишкада, 1992 – 1995 ноиби ректор ва аз соли 1995 то охири умр ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров  буд. Сайдулло Абдуллоев  доир ба масъалаҳои рушди илм, маорифу фарҳанг дар Тоҷикистон ва умуман Осиёи Марказӣ зиёда аз 350 таълифоти илмӣ, илмӣ – оммавӣ ва публитсистӣ ба табъ расондааст. Перомуни ҳаёту фаъолияти фарзандони номвари миллат Исмоили Сомонӣ, Бобоҷон Ғафуров ва дигар китобу рисолаҳои ҷолиб навиштааст.

## Осор
* Фидоии илму маърифат, Х., 1997; 
* Фарзанди замон, Х., 1997; 
* Рост культуры Таджикистана в 30-е годы, Х., 1998; 
* Академик Бобоҷон Ғафуров, Х., 1998; 
* Амир Исмоили Сомонӣ, Х., 1998; 
* Амирони Сомонӣ, Х., 1999; 
* Илм ва фарҳанги Тоҷикистон дар нимаи аввали қарни XX, Х., 1999; 
* Нақши умр, Х., 2002.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Чеченистон

**Чеченистон** (/чеченӣ. Нохчийн Республика, Нохчийчоь) — яке аз ҷумҳуриҳои Федератсияи Русия дар шарқи Қафқози Шимолӣ. Масоҳаташ 16 171 км², аҳолӣ 1 516 882 наф. (2022), забон чеченӣ ва русӣ мебошад

## Тақсимоти маъмурӣ
350px|right
Пойтахти Чеченистон шаҳри Грозний буда, тобеи ҳукумати марказӣ мебошад. Чеченистон ба ду қисми давраи шаҳрӣ ва 15 ноҳия тақсим мешавад. шаҳрҳои Аргун ва Гудермес ҳам дар итоати ҳукумати марказӣ мебошанд.

## Сарчашма
* Президент и Правительство Чеченской Республики  
* Республика Чечня в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Министерство финансов Чеченской Республики 
* Чеченская республика на Открытом портале Юга России
* ИСТОРИЯ ЧЕЧЕНО-ИНГУШЕТИИ 
* Сайт о Главе Чеченской Республике — Р. Кадырове и о самой республике 

Гурӯҳ:Чеченистон
Юсуф Эшонов

**Юсуф Эшонов** — (1907; шаҳри Хуҷанд — 1981, ш. Маскав). 
Ю. Эшонов арбоби намоёни ҳизбию давлатӣ ба шумор рафта, Донишгоҳи коммунистии Осиёи Миёна (1928) ва Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна (САГУ)-ро хатм кардааст (1931). Ӯ сеюмин сарвари Донишкадаи олии омӯзгории Хуҷанд  буда, ин вазифаро солҳои 1935-1936 дар уҳда дошт.
Солҳои 1928-1929 муаллими Донишгоҳи коммунистии Осиёи Миёна, муовини директори Донишкадаи банақшагирию иқтисодии Осиёи Миёна (1931-1932), муовини директори Донишкадаи марксизм-ленинизми Осиёи Миёна (1932-1933), ҷонишини комиссари халқии маорифи ҶШС Тоҷикистон, ҳамзамон ректори Донишкадаи давлатии 1-уми омӯзгории Душанбе-ҳоло Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (1933-1934) дастурдеҳи Бюрои осиёимиёнагии КМ ВКП(б) (1934), шунавандаи Донишкадаи кишоварзии профессураи сурх (1935-1938) муҳаррири маҷаллаи «Ведомостҳои Шӯрои Олии ИҶШС» ва таҳрири тоҷикии он (1938-1960) буд.
Соли 1941 ҳамчун сарбози дивизияи халқии ноҳияи Ленини шаҳри Маскав пойтахти мамлакатро аз фашистон ҳимоя намудааст.
Солҳои 1960-1965 чун мушовир- тарҷумони Раёсати Шӯрои Олии ИҶШС  фаъолият бурда, аз соли 1968 ба нафақа мебарояд.
Ю. Эшонов вакили Шӯрои вакилони халқи Тошканд (1931-1933), Шӯрои вакилони халқи Хуҷанд (1934-1935) интихоб шуда, сазовори унвони Корманди шоистаи маданияти ҶШС Тоҷикистон гаштааст. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Мукаррама Камолова

**Мукаррама Камолова** (6 январи 1937, Душанбе — 2 октябри 1994, ҳамонҷо) — ҳунарпешаи синамои тоҷик, барандаи Ҷоизаи комсомоли Ленинии Тоҷикистон (1971). Ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон (1974). Духтари дирижёр Аъзам Камолов ва раққоса Офтобхон Исомова.

## Зиндагинома
Студияи миллии Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарский (ГИТИС)-ро хатм намудааст (1960). Ҳунарпешаи театри мазҳакаи мусикии ба номи А. С. Пушкини ш. Ленинобод (Хуҷанд, 1960-61), ҳунарпешаи ТДАДТ ба номи А.Лоҳутӣ (1961- 85).

## Эҷодиёт
Беҳтарин нақшҳои офаридаи ҳунарпеша: Любов Гордеевна («Камбағалӣ айб нест»-и А.Островский), Клариче («Шоҳ гавазн»-и К.Готси), Луиза, Амелия («Макр ва муҳаббат» ва «Роҳзанон»-и Ф.Шиллер), Лутфия, Занҷира, Гулнор («Хор дар гулистон», «Горнизон таслим намешавад» ва «Дохунда»-и Ҷ.Икромӣ), Гурдофарид («Рустам ва Суҳроб»-и Ғ.Абдулло), Садорат («Хатро ман навишта будам»-и Ф.Ансорӣ), Ангустпас («Хонадони Бернарда Алба»-и Ф.Лорка) ва ғ.

## Саҳм дар синамо
Дар филмҳои «Ҳасани аробакаш» нақши Зайнаб, «Ситораи Улуғбек»-и «Ӯзбекфилм» нақши Нисоро иҷро кардааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Энциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе, 2012, с. 86

Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои киностудияи “Тоҷикфилм”
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи синамогарони ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Ҳaмид Ҳасанӣ

**Ҳaмид Ҳacaнӣ** (; зод. 23 ноябри 1968, Саққиз, устони Курдистон, Эрон) — олим ва муҳаққиқи эронӣ.

## Зиндагинома
Аз соли 1987 ӯ дар Теҳрон зиндагӣ мекунад.
Вай аз соли 1991, 7 китоб ва беш аз 120 мақола бa забонҳои форсӣ ва англисӣ дар бораи мавзӯҳои адабӣ, ва низ забоншиносӣ, фонетикаи форсӣ, арабӣ ва курдӣ, бa махсус дар бораи вазни назми форсӣ, арабӣ ва курдӣ навишта ё тарҷума нимудa ва нашр кaрдaact.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Hamid Hassani дар The Linguist List 
* Hamid Hassani дар The LinkedIn
* Hamid Hassani дар Academia
* http://behnam-design.com/farhang  (*فَرهَنگِ زَبان‌آموزِ فارسی*, бo Behruz Safarzadeh)
Осорхонаи асбобҳои мусиқии ба номи Гурминҷ Завқибеков

**Осорхонаи асбобҳои мусиқии ба номи Гурминҷ Завқибеков** — осорхона  соли 1990 дар шаҳри Душанбе кучаи Бухоро 50/2 таъсис ёфтааст. Асосгузори осорхонаи асбобҳои мусиқӣ - Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон Гурминҷ Завқибеков мебошад. Осорхона дорои зиёда аз 200 асбобҳои мусиқии кишварҳои Осиё  буда барои тамошобинон кушода шудааст. Дар назди осорхона ансамбли фолклорӣ амал мекунад, ки мусиқии мардуми осиёиро ба тамошобинон шинос мекунад.

## Нигаред
*Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
*Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон

## Манобеъ
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва русӣ.

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ба номи Хушқадамов

**Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ба номи Хушқадамов** — осорхонаи  таърихӣ-кишваршиноси,  бо қарори КМ ҲК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон соли 1944 дар  шаҳри Хоруғ  таъсис ёфтааст. Осорхона соли 1991 дорои бинои нав гардида дар маркази шаҳри Хоруғ ба тамошобинон кушода шуд..

## Нигаред
*Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
*Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон

## Манобеъ
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва руси.

## Пайвандҳо
 
 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Хоруғ
Гурӯҳ:Осорхонаҳои таърихии Тоҷикистон
Сохтмони қитъаи лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ - Хитой»

Сохтмони қитъаи лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ - Хитой» дар қаламрави Тоҷикистон дар назар аст.

13 сентябри соли 2014 маросими оғози сохтмони қитъаи лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ - Хитой» дар қаламрави Тоҷикистон шуда гузашт. Созишномаи байниҳукуматӣ дар бораи сохтмони лӯлаи гази «Тоҷикистон – Хитой» соли 2013 ба имзо расида буд.
Лӯлаи газ дар маҷмӯи лӯлаҳои гази «Осиёи Марказӣ - Хитой» хатти чорум ва кӯтоҳтарин мебошад ва дар муқоиса бо се хатти дигар ба масофаи як ҳазор километр кӯтоҳтар аст. Лӯлаи газ аз Туркманистон ба Хитой аз тариқи қаламрави Ӯзбекистон ва Тоҷикистону Қирғизистон мегузарад ва қитъаи тоҷикистонии он, ки зиёда аз чорсад километрро ташкил медиҳад, аз ҳама тӯлонӣ мебошад. Сохтмони лӯлаи газ дар ҳудуди Тоҷикистон се сол идома ёфта, дар ҷараёни он бунёди 47 нақб ба масофаи умумии 76 километр ба нақша гирифта шудааст, ки аз ин теъдод 24 нақб дар зери об сохта мешавад.
Арзиши лоиҳа дар қаламрави Тоҷикистон 3 миллиарду 200 миллион доллари амрикоиро ташкил хоҳад дод.
Дар давраи сохтмон зиёда аз се ҳазор ҷойҳои нави корӣ таъсис меёбад.
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Иқтисоди Тоҷикистон
Порошин Константин Титович

**Порошин Константин Титович** — Доктори илми химия (1952), профессор (1964). Академик (1960), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон.
 
## Зиндагинома
Порошин Константин Титович  (1907-1971)  Институти саноати шири Вологдаро хатм кардааст (1931). ихтисос – «химияи органикӣ»).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: химияи сафедаҳо ва пептидҳо (таркиби полипептидҳо, таркибҳои фаъоли биологӣ дар асоси α–аминокислотаҳо, пептидҳо, аналогҳои фосфинии пептидҳо, сафедаҳо ва алкалоидҳо).
Котиби илмии Шуъбаи илмҳои химияи АИ ИҶШС (1948-1955), муовини академик-котиби Шуъбаи илмҳои химияи АИ ИҶШС (1955-1957), ходими калони илмии Институти химияи органикии АИ ИҶШС (1957-1960). Ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон (1960-1971), роҳбари илмии озмоишгоҳи химияи таркибҳои табиии Институти химияи АИ ҶШС Тоҷикистон (1960-1971). 
## Ҷоизаҳо
Бо орденҳои Ситораи Сурх, «Нишони Фахрӣ», медалҳои «Барои мудофиаи Москва», «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ» солҳои 1941-1945», «Барои меҳнати шоиста», «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945», Ифтихорномаи Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
## Нигаред
* Академияи илмҳои Тоҷикистон
## Сарчашма

Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе:Дониш, 2011. - 216  с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Никитин Василий Иванович

**Никитин Василий Иванович** — Доктори илми химия (1961), профессор (1962). Академики  АИ ҶШС Тоҷикистон (1968),   Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1962).). 
## Зиндагинома
Никитин Василий Иванович (1902-1973) Институти химияву технологии Ленинградро хатм намудааст (1933). ихтисос – «химия».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ:  химияи асетилен ва ҳосилаҳои он.
Котиби илмӣ, ходими калони илмӣ, мудири озмоишгоҳи Институти химияи органикии АИ ИҶШС (1935-1944), директори Институти химияи Пойгоҳи тоҷикистонии АИ ҶШС Тоҷикистон  (1944-1951), директори Институти химияи АИ ҶШС Тоҷикистон  (1951-1970).
## Ҷоизаҳо
Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Байрақи сурх», медалҳои «Барои меҳнати шоиста дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945, «Барои меҳнати аъло» тақдир шудааст.
## Нигаред
* Академияи илмҳои Тоҷикистон
## Сарчашма

Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе:Дониш, 2011. - 216  с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Петр Соложенкин

**Соложенкин Петр Михайлович** (Зодрӯз 1930) - Доктори илмҳои техникӣ (1972), профессор (1972). Академики  АИ ҶШС Тоҷикистон (1973). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1974), узви пайвастаи Академияи байналмилалии муҳандисӣ (1994), узви пайвастаи Академияи илмҳои табиатшиносии Россия (2000). 
## Зиндагинома
Институти кӯҳу металлургияи Иркутскро хатм намудааст (1953).  ихтисос – «химия, металлургияи ранга».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ:   раванди физикиву химиявии флотатсионӣ, бойгардонии маъданҳои металлҳои рангаву нодир, радиоспектроскопияи магнитӣ, моделсозии компютерии флотореагентҳо.
Мудири озмоишгоҳи кафедраи маъдантозакунии Институти кӯҳу металлургияи Иркутск (1953-1954), котиби илмӣ (1959-1962), муовини директор (1962-1970), и.в. директори Институти химияи АИ ҶШС Тоҷикистон (1970-1971). Саркотиби илмии Раёсати АИ ҶШС Тоҷикистон (1971-1975), ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон (1975-1989). Мудири шуъбаи усулҳои бойгардонии маъданҳои Институти химияи ба номи В.И.Никитин (1989-1994).
## Ҷоизаҳо
Бо орденҳои «Нишони Фахрӣ», Байрақи Сурхи Меҳнат, «Дӯстӣ», медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин» тақдим шудааст.
## Нигаред
* Академияи илмҳои Тоҷикистон
## Сарчашма

Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе:Дониш, 2011. - 216  с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A