open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гармишифоӣ

**Гармишифоӣ**, **термотерапия** — муолиҷа бо гармӣ.

Дар гармишифоӣ аз гармкунак, гармибандӣ, обзанҳои гарм, ваннаҳои офтобӣ, афканишоти ионзо, душ, лойқаи гарм, парафин, озокерит, реги тафсон, барқ ва амсоли инҳо истифода бурда мешавад. Дар натиҷаи таъсири гармӣ гардиши хун беҳтар шуда, моддаҳои фаъоли биологӣ бештар ҳосил мегарданд. Гармӣ мубодилаи моддаҳоро тақвият дода, дардро кам ва ба сабзиши бофтаҳо мусоидат мекунад. Гармишифоӣ  (хусусан, гармишифоии умумӣ) бояд эҳтиёткорона амалӣ карда шавад. Ҳангоми гармишифоӣ  вазъияти бемор ва синну соли ӯ, ҳамчунин, бемориҳои «ҳамсафар»-ро ба эътибор гирифтан лозим аст. Духтур гармишифоиро дар аснои бемориҳои силсилаи асабҳои канорӣ, узвҳои дарун, дастгоҳи такяву ҳаракат, узвҳои таносули занҳо, амрози пӯст таъйин мекунад. Худсарона табобат кардан бо гармӣ хавфнок аст, зеро бемориҳои дилу раг ва хунравиро вазнин мегардонад. Қабл аз гармишифоӣ  ва баъди он 15 дақ. истироҳат бояд кард. Дар ҳавои сард баъди гармишифоӣ  ҳатман либоси гарм бояд пӯшид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Федоренко Н. А. Немедикаментозное лечение. М., 2005;
* Лечение и профилактика болезней суставов. М., 2006.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пизишкӣ
Гармкунак

мини|рост|алт=Горелка|Гармкунак (Горелка)
**Гармкунак**, **грелка** — василаест барои гарм кардани ҷой ё узви бадан.

Зери таъсири гармӣ дар ҷойе, ки гармкунак гузошта шудааст, гардиши хун беҳтар ва дард кам мешавад. Рафъи дард на танҳо ба ҳарорат, балки аз муддати истифодаи гармкунак низ вобаста аст. Гармкунакҳо аз рӯйи андоза, гунҷоиш, шакл ва тариқи муолиҷа гуногун мешаванд.

Гармкунаки резинӣ халтаро мемонад. Онро бо оби гарм пур мекунанд. Гунҷоишаш то 3 л аст. Барои истифода хеле мувофиқ мебошад. Сараввал аз се ду ҳиссаи гармкунакро бо об пур карда, ҳавои дохили онро боэҳтиёт мебароранд. Сипас даҳанакро хуб мебанданд ва гармкунакро бо дастмол печонида, ба ҷойи зарурӣ мегузоранд. Гармкунаки беҳад гармро аввал рӯйи кампал, баъди каме хунук шудан рӯйи ҷойпӯш ва сипас ба бадан гузоштан лозим аст. Пеш аз истифодаи гармкунак барои насӯхтан ё доғ пайдо накардан ба пӯст вазелин ё марҳам мемоланд. Гармкунакро бояд бо тавсияи духтур истифода кард. Ҳангоми дарди шадиди шикам (мас., аппендитсит, холетсистит ва ғайра), лат ёфтан, иллати пӯст, сирояти захм ва омосҳои бадфарҷом истифодаи гармкунак мамнӯъ аст. Ба гармкунак оби хунук низ пур мекунанд. Истифодаи он барои илоҷи рагкашии мушак, латхӯрӣ, хуномос (ҳематома) нафъ дорад.
гармкунаки барқӣ гармии хушк дошта, иқтидораш 40 Вт аст. Онро ба шакли кампал, миёнбанд, намадмӯза ва гиребон истеҳсол ва бо матоъи махсуси барқногузар ҷилд мекунанд. Ҳарорати чунин гармкунакро танзим кардан мумкин аст. Гармкунаки барқиро барои табобати радикулит, невралгия, неврит, артрит, миозит ва ғ. истифода мебаранд.

Гармкунаки кимиёӣ ба обу барқ ниёз надорад. Онро бо андаке ғиҷим кардан метавон ба кор даровард. Дохили гармкунаки кимиёӣ бо оҳаки ношукуфта, оҳанреза, намак ва ғ. пур карда шудааст. Аз ҳисоби вокуниши дохилии онҳо гармӣ (то 70-80°С) ҳосил мешавад.

Дар мавриди зарурат шишаҳои пластикии даҳонашон маҳкамро низ метавон чун гармкунак истифода кард. Гоҳе барои гарм кардани узви бадан рег ё тухми тафсондаи баъзе рустаниҳоро ба кор мебаранд. Онҳоро дар халтача гирифта ба ҷойи дардманд мегузоранд. Сӯистифода аз чунин гармкунак оқибати ногувор дорад.
Нигар низ Гармишифоӣ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Абзорҳо
Гармобаи Муллошайх

мини|Яке аз ҳавзҳои Гармобаи Мулошайх|355x355пкс
**Гармобаи Ҷавонӣ**, **Гармобаи Муллошайх** — чашмаи маъданӣ дар ноҳияи Роғун.

## Мушаххасот
Дар водии дарёи Гармоба (шохоби чапи дарёи Обигарм), 6 км шимолу ғарбтар аз маркази ноҳияи Роғун воқеъ аст. Пайдоиши он ба хатти шикастаи байни қабати таҳнишастҳои палеозойи Тоҷикистони Марказӣ ва мезокайнозойи ҷанубии Тоҷикистон вобаста мебошад. Он аз ғарб ба шарқ ба самти Қаратоғ – Файзобод – Обигарм, Рашт – Тоҷикобод тӯл кашидааст. Қад-қади ин хат аз умқҳои зиёд обҳои гарм ба рӯйи замин мебароянд. Оби Гармоба аз умқи бештар аз 300 м тавассути ҷинсҳои кӯҳии давраи бӯр (мезозой) ба сатҳи замин ҷорӣ мешавад. Баландиаш аз с. б. 1520 м. Обаш гарм (42°С), таркибаш ионҳои сулфат, хлорид, натрий, калсий, манган, молибден, волфрам, инчунин метаборат (2мг/л) ва бром (1,06 мг/л) дорад. Маъданнокиаш 0,5 г/л. Дебиташ 1,3 л/с. Дар бораи Гармоба бори нахуст Э. Э. Карстенс таҳқиқот анҷом додааст (1937). Обаш барои табобати узвҳои ҳозима муфид аст.

## Нигористон

Намое_аз_Гармобаи_Мулошайх.jpg
Сохтимони_Гармобаи_Мулошайх.jpg
Оби_ҳавзи_Гармобаи_Мулошайх.jpg
Яке_аз_ҳавзҳои_Гармобаи_Мулошайх.jpg


## Эзоҳ

## Адабиёт
* Баротов Р. Б. Ганҷи кӯҳистон. Д. 1985;
* Чуршина Н. М. Минерельные воды Таджикистана. Д., 1992.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Чашмаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Обҳои маъданӣ
Гармиивазшавӣ дар баҳр

**Гармиивазшавӣ дар баҳр** — мубодилаи гармии байни сатҳи баҳру атмосфера (Гармиивазшавӣи беруна) ва байни сатҳу қабатҳои поёнии баҳр, инчунин байни минтақаҳои алоҳидаи баҳрҳо ва уқёнусҳо (Гармиивазшавии дохилӣ).

Гармиивазшавии радиатсионӣ, турбулентию конвективӣ, равандҳои бухоршавӣ ва конденсатсияи буғҳои об дар ҳавои атмосфераи баҳр ба гармиивазшавии беруна саҳми худро мегузоранд. Гармиивазшавии дохилӣ дар баҳр дар натиҷаи омехташавии турбулентӣ ва конвективӣ ва ҷараёнҳои арзию тӯлӣ ба вуҷуд меояд. Дар мавсими тирамоҳу зимистон сардшавии сатҳи баҳр, асосан, аз поин ба боло, дар давраи гармшавии баҳору тобистон аз боло ба поин равона мешавад. Ба гармшавии уфуқии байни минтақаҳои гуногуни баҳр ҷараёнҳои уфуқӣ таъсири асосӣ мерасонанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармиивазшавӣ дар атмосфера

**Гармиивазшавӣ дар атмосфера** — дар самти уфуқӣ ва амудӣ ивазшавии ҳаво дар атмосфера. 

Ҷараёни гармо аз минтақаҳои нисбатан гарм ба минтақаҳои нисбатан сард интиқол меёбад ва ҳар қадар фарқи ҳарорат зиёд бошад, шиддати интиқол зиёд мешавад. Дар тропосфера ҳарорат аз самти экватор ба тарафи қутбҳо дар ҳар як арз баробари афзоиши баландӣ паст мешавад. Дар натиҷаи гармиивазшавии байни арзҳо атмосфера дар арзҳои тропикӣ ва субтропикӣ (дар Нимкураи шимолӣ то 40°) гармиро гум мекунад ва дар арзҳои нисбатан баланд онро қабул менамояд. Ғайр аз ин гармиивазшавӣ дар натиҷаи гуногунтаркибии хосиятҳои гармоии қабати рӯпӯшкунанда (мас., хушкӣ ё баҳр) дар самти арзҳо низ ба амал меояд. Ҳангоми гармиивазшавии амудӣ ҷараёни гармӣ, асосан, аз сатҳи замин ба боло ҳаракат мекунад. Интиқоли гармӣ дар атмосфера бо роҳи конвексия (аз ҷумла адвексия), яъне, интиқоли уфуқӣ ва амудии ҳаво; гармиивазшавии шуоӣ, гармиивазшавӣ дар натиҷаи бухоршавии об ва конденсатсияи буғи об ва камтар дар натиҷаи гармигузаронии молекулавӣ ба амал меояд. Гармиивазшавии конвективӣ (адвективӣ)-и байни арзҳои ҷанубӣ ва шимолӣ дар натиҷаи интиқоли массаҳои ҳаво ба вуҷуд омада, 1019 кал/шабонарӯзро ташкил медиҳад. Гармиивазшавии конвективӣ дар самти амудӣ дар натиҷаи ҳаракати муназзами амудии ҳаво дар соҳаҳои сиклонҳо ва антисиклонҳо ва инчунин турбулентият (Нигар Турбулентият дар атмосфера ва гидросфера) ба амал меояд. Ба ҳисоби миёна дар Нимкураи шимолӣ сели амудии гармӣ қариб 50 кал/см х шабонарӯзро ташкил медиҳад. Гармиивазшавии шуоӣ дар натиҷаи чанг, гази карбон, абрҳо ва дигар газҳо, аэрозолҳои атмосфераро фурӯ бурдани газ ва афканишоти радиатсияи дарозмавҷ ба амал меояд. Бар асари гармиивазшавии шуоӣ ниҳоят интиқоли гармо аз атмосфера ба фазои олам рух медиҳад; миқдори гармои интиқолёбанда ба ҳисоби миёна 400 кал/см х шабонарӯзро ташкил медиҳад. Талафи гармо дар фазои олам, умуман, аз арзҳои паст ба сӯи арзҳои баланд кам мешавад. Гармиивазшавие, ки раванди бухоршавӣ ва конденсатсия ба вуҷуд меоранд, боиси интиқоли гармӣ аз сатҳи замин ба атмосфера, ба ҳисоби миёна қариб 120 кал/см шабонарӯзро ташкил медиҳад. Миқдори зиёдтарини гармӣ бо ин роҳ дар арзҳои паст интиқол меёбад. Вобаста ба амали тағйирёбии солона ва шабонарӯзии ҳарорат ва тағйирёбии шабонарузии суръати шамол тағйирёбии солона ва шабонарӯзии шиддати гармиивазшавӣ мушоҳида мегардад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Пальмен Э., Ньютон Ч.. Циркуляционные системы атмосферы//Пер. с англ., Л., 1973;
* Хргиан А. Х., Физика атмосферы, Л., 1969;
* Кондратьев К. Я., Лучистый теплообмен в атмосфере, Л., 1956.
	
## Сарчашма
*  

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармозанӣ

**Гармозанӣ** — беморгунае, ки дар натиҷаи сахт тафсидани бадан падид меояд.

Сабаби гармозанӣ кор дар сехҳои гарм, роҳгардии тӯлонӣ дар зери офтоб, пӯшидани либосҳои ҳавоногузар ва ғ. аст. Дар натиҷаи беҳад тафсидани бадан аз андомгон оби бисёр хориҷ шуда, хун ғафс мегардад, мувозанати намак халал меёбад. Маъмулан гармозаниро бо офтобзанӣ яке медонанд, ҳол он ки офтобзанӣ нишонаҳои дигар дорад.

Аломатҳои асосии гармозанӣ: сурх шудани рӯй ва пӯсти бадан, беҳолӣ, арақи сард, васеъшавии гавҳараки чашм, оруғ, хоболудӣ, сиёҳӣ задани пеши чашм, хунравӣ аз бинии кӯдакон, табу тафс (то 40°С). Оқибатҳои ногувори гармозанӣ беҳушӣ, дилбеҳузурӣ ва сарду кабудтоб шудани пӯст мебошанд. Гармозаниро одамони солхӯрда ва кӯдакон, инчунин ашхоси гирифтори бемориҳои ғалаёни хун, камхунии дил (ишемия) ва лоғарандом хеле вазнин паси сар мекунанд.

Ҳангоми гармозанӣ то омадани духтур беморро дар ҷойи сояву шамолрас хобонда, ба сар, паҳлуи гардан, зери бағал ва қадкашак ях ё оби сард мегузоранд. Беморро бараҳна карда бо ҷойпӯши тар печонидан низ муфид аст (буғ шудани об ҳарорати баданро паст мекунад). Ба зарардида нӯшонидани оби сард (беҳтараш маҳлулҳои махсуси намакин, мас. регидрон) ва бӯидани спирти навшодир муҳим аст. Барои пешгирӣ аз гармозанӣ рӯзҳои гарми офтобӣ ё зери офтоби тез кор кардан (аз соати 11.00 то 16.00) лозим нест. Ба сар гирифтани чатр ё пӯшидани кулоҳ, нӯшидани об (1,5-2 л), алалхусус морс, квас ва чойи гарм, кушодани тирезаҳо, истифодаи боддиҳак ва кондитсионер муфид аст. Аз пурхӯрӣ ва истеъмоли нӯшокиҳои спиртӣ худдорӣ кардан лозим аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармои гузариши фазавӣ

**Гармои гузариши фазавӣ** — миқдори гармое, ки ҳангоми гузариши мувозинатии изобарию изотермӣ барои аз як ҳолат ба ҳолати дигар гузаштани модда (гузариши фазавии ҷинси I – ҷӯшиш, гудозиш, кристаллбандӣ, табодули полиморфӣ ва ғайра) ба он додан ё аз он хориҷ кардан зарур аст.

Барои гузаришҳои фазавии ҷинси II гармои гузариши фазавӣ ба сифр баробар мебошад. Гузариши мувозинати фазавӣ дар фишори додашуда ҳангоми доимӣ будани ҳарорат – ҳарорати гузариши фазавӣ ба амал меояд. Гармои гузариши фазавӣ ба ҳоси-ли зарби ҳарорати гузариши фазавӣ бар фарқи энтропияҳои ду фаза, ки дар байни онҳо гузариш ҷараён мегирад, баробар аст. Гармои гузариши фазавӣ хос ва молярӣ мешавад, ки мувофиқан ба 1 кг ва 1 мол модда мансубанд.
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармои гудозиш

**Гармои гудозиш** — миқдори гармое, ки модда дар раванди мувозинатии изобарию изотермӣ барои аз ҳолати сахт (кристаллӣ) ба ҳолати моеъ гузаштан фурӯ мебарад (ҳамин миқдор гармо барои аз ҳолати моеъ ба ҳолати сахт гузаштани модда ҷудо мешавад).

Гармои гудозиш яке аз навъҳои гармои гузариши фазавии ҷинси 1 мебошад. Гармои гудозиши хос (бо Ҷ/кг, ккал/кг чен мекунанд) ва гармои гудозиши молярӣ (ченакаш Ҷ/мол) мавҷуд аст. Дар ҷадвал қиматҳои гармои гудозиши хос (Lгуд)-и баъзе моддаҳо дар фишори муътадили атмосферӣ (760 мм сут. сим. ё 1013,25 г Па) ва дар ҳарорати гудозиш tгуд оварда шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гурӯҳ:Дамо
Гармои сӯзиш

**Гармои сӯзиш** — қобилияти гармоофарӣ, гармоофарандагӣ, гармоистеҳсолкунандагӣ, калориянокӣ, миқдори гармое, ки ҳангоми тамоман сӯхтани сӯзишвории сахт, моеъ ё газмонанд хориҷ мешавад; бо ҷоул ё калория чен мекунанд.

Гармои сӯзиш поёнӣ ва болоӣ, хос ва ҳаҷмӣ мешавад. Гармои сӯзише, ки ба воҳиди масса ё ҳаҷми сӯзишворӣ нисбат дорад, гармои сӯзиш-и хос (кҶ/кг, ккал/м3) номида мешавад. гармои сӯзиш нишондиҳандаи муҳимтарини иқтидор (қимати ҳақиқӣ)-и сӯзишворӣ аст, зеро он миқдори гармоеро муайян мекунад, ки ҳангоми сӯхтани 1 кг сӯзишвории сахт ё моеъ ё 1 м3 сӯзишвории газмонанд (дар кҶ/кг ё ккал/кг) ҳосил мешавад. Гармои сӯзишро бо калориметр чен мекунанд. Агар оби таркиби сӯзишворӣ ҳангоми сӯхтани ҳидрогени сӯзишворӣ дар шакли моеъ ҳосил шавад, гармои сӯзиш болоӣ (Ԛб) ва агар об дар шакли газ ҷудо шавад, гармои сӯзиш поёнӣ (Qп) мешавад. Гармои сӯзиши болоӣ ва поёнӣ ба ҳам бо таносуби: Qп=Ԛб — K (W + 9H) вобастаанд, ки дар ин ҷо K — зариби баробари 25 кҶ/кг (6 ккал/кг), W — миқдори оби сӯзишворӣ, % (аз рӯйи масса), Н — миқдори ҳидружени сӯзишворӣ, бо % (аз рӯйи масса) мебошанд. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармоҷуфт

**Гармоҷуфт** — табдилдиҳандаи электрии ҳароратӣ, афзор барои чен кардани ҳарорат дар саноат, таҳқиқотҳои илмӣ, тиб ва системаҳо (силсилаҳо)-и автоматӣ.

Гармоҷуфт аз ҷуфти ноқилҳои аз масолеҳи гуногун сохташудаи як нӯгашон пайваст иборат буда, қисми афзореро ташкил медиҳад, ки тавассути падидаи электрии гармоӣ ҳароратро чен мекунад. Гармоҷуфт дар асоси падидаи Зеебек (падидаи электрии ҳароратӣ) амал мекунад. Байни ноқилҳои пайваст фарқи потенсиалҳои тамосӣ ба амал меояд; агар ҷойи ҳалқапайвасти ноқилҳо ҳарорати яксон дошта бошад, ҳосили ҷамъи потенсиали онҳо ба сифр баробар мешавад. Дар ҳолати дар ҳароратҳои гуногун қарор доштани ҳалқапайвасти гармоҷуфт фарқи потенсиалҳои байни ноқилҳо ба фарқи ҳарорат вобаста мегардад. Зариби мутаносибии ин вобастагиро зариби гармоқэҳ меноманд. Филиззоти гуногун зариби гармоқэҳии гуногун доранд, бинобар он фарқи потенсиалҳои ноқилҳои гуногун мувофиқан ҳархела мешавад. Ду усули пайвасти гармоҷуфт: сода ва дифференсиалӣ маъмул аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дамосанҷҳо
Illumination Entertainment

**Illumination Entertainment** - студияи мултипликатсионии амрикоӣ.

## Филмнома
Мақолаи асосӣ: **[[Филмҳои баровардаи Illumination Entertainment]]**

## Нигаред
* NBCUniversal
* Universal Pictures

## Сарчашма
* Аз википедиаи русӣ

Гурӯҳ:Кинокомпанияҳои ИМА
Гурӯҳ:Студияҳои мултипликатсионӣ Гурӯҳ:Universal Studios Гурӯҳ:Компанияҳои дар 2007 таъсис ёфта Гурӯҳ:Мултипликатсияи ИМА
Гармобардорӣ

**Гармобардорӣ** — қобилияти ба шиддати ҳарорат (таъсири ҳарорат), ки ба тағйир ёфтани ҳарорат (ҳангоми гарм ё хунук кардан) вобаста аст, тоб овардану ихтилол наёфтани маснуоти оташбардор ё дигар масолеҳи мурт.

Гармобардорӣ ба зариби васеъшавии ҳароратӣ, гармогузаронии масолеҳ, чандирӣ ва хосиятҳои дигари он, инчунин ба шаклу андозаи маснуот вобастагӣ дорад. Дар асоси ин вобастагиҳо муодилаҳои ҳисобу китоби зарибҳо ва меъёрҳои гармобардорӣ таҳия гардидаанд. Дар амалия, маъмулан Гармобардорӣ-ро бо адади ивазшавии ҳарорат (давраҳои гарму сардшавӣ), ки ба он маснуот то пайдо шудани тарқишҳо (нақсҳо), тамоман ё қисман ихтилол ёфтан тоб оварда метавонад, инчунин бо градиенти ҳарорат, ки ҳангоми он нақсҳо пайдо мешаванд, муайян мекунанд.

## Эзоҳ

 	
## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Фаррохшаҳр

300px|Numbered map of provinces
 
**Фарроҳшаҳр** (  ) - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ. Он қисми Шаҳристони Шаҳрикурд аст. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 28,920 нафар буд ; Дар таркиби миллӣ форсҳо бартарӣ доранд. 

Номҳои дигарӣ маҳал  :Қаҳофрох ( *Qahofrokh* ), Қеҳфарух ( *Qehfarukh*), Қаҳферох ( *Qahferokh*), Қатарох ( *Qatarokh*). 
## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ
Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Теленовелла

**Теленовелла** як намуд силсилафилм буда, аввалин маротиба солҳои 1950-ум дар Амрикои Лотинӣ рӯи навор баромадааст. Маънои луғавии калимаи "теленовела" аз калимаҳои tele (television, телевизион) ва "novela" (достон) мебошад. Жанрҳои шабеҳ дар ҷаҳон бо номҳои гуногун вуҷуд доранд: телесерйе (Филиппин), дорама (Кореяи Ҷанубӣ, Ҷопон), телероман (Канада) ва драмаи одӣ (як қисми Осиё).

## Таърих
Бразилия аввалин мамлакате мебошад, ки жанри теленовеларо ба рӯи навор овардааст. Аввалин теленовела соли 1951 Sua vida me pertence ("Ҳаёти ту ба ман тааллуқ дорад"), ба навор гирифта шудааст. Баъдан соли 1952 Куба теленовелаҳои Senderos de amor ("Пайроҳаи ишқ") ва Мексика Ángeles de la calle ("Фариштаҳои куча")-ро ба намоиш гузоштанд. Дар байни солҳои 1957 ва 1958, Мексика аввалин силсилафилми худро Senda prohibida дар формати теленовелаи замонавӣ ба рӯи навор оворд, ки аз рӯзҳои душанбе бо ҷумъа ба намоиш гузошта шудааст. Аввалин теленовелаи ҷаҳони бошад, Los ricos también lloran ("Сарватмандон ҳам мегирянд"), ба маҳсули Мексика буда, соли 1979  рӯи навор баромадааст ва дар мамлакатҳои Русия, Чин, ИМА ва ғайраҳо ба намоиш гузошта шудааст.
## Маросимҳои ҷоизасупорӣ
Муҳимтарин намоишҳои ҷоизавии Теленовела ин маросими мексикии TVyNovelas Awards мебошад, ки аз ҷониби роҳбари маҷаллаи TVyNovelas баргузор мешавад ва ин ҷоиза аз ҷониби Contigo-и Бразилия пешниҳод шудааст. TVyNovelas инчунин дар Колумбия, Чили, Пуэрто Рико ва Иёлоти Муттаҳида нашр мешавад, Contigo дар Чили низ гузаронида мешавад. Соли 2008 International Academy of Television Arts and Sciences (IATAS) категорияи нави ҷоизаи байналмилалии Эммиро барои теленовеллаҳо таҳия ва аввал дар хориҷ аз Иёлоти Муттаҳида пахш намуд.

## Нигаред низ
* Операи собунӣ
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Теленовелаҳо
Гурӯҳ:Жанрҳои телевизионӣ
Ардал

**Ардал** (  )   як шаҳри хурд дар ҷанубу ғарби Эрон, дар Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ . Маркази маъмурии  Шаҳристони Ардал. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 8 162 нафар буд.  .Бахтиёриҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, мусулмонони шиъа дар мазҳаб. 

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ
Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Севийя

thumb|center|Майдони Испониё дар Севийя
**Севийя** ( [seˈβiʎa]) - шаҳрест дар ҷануби Испониё бо шумораи 700 000 аҳолӣ. Дар ҳар ду соҳили дарёи Гвадалквивир ҷойгир шудааст. Он пойтахти ҷамоати худмухтори Андалусия ва музофоти Севийя мебошад. Шаҳрдорӣ як қисми ноҳияи Севийяи Бузург аст. Тибқи ривоят, он аз ҷониби қаҳрамони юнонӣ Ҳеракл (Heracles) таъсис дода шудааст. Сокинони шаҳр ба забони испонӣ "Севийянос" ном бурда мешаванд. Севийя чорумин шаҳри сераҳолӣ дар Испониё, маркази бузурги саноатӣ, тиҷоратӣ ва гардишгарӣ мебошад.

## Таърих

## Мардум

## Иқлим

## Иқтисод

## Фарҳанг

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигаред

* Шаҳрҳои Испания

## Эзоҳ
Сарагоса

thumb|left||Маркази байналмилали тҷоратии Сарагоса
**Сарагоса** (  - шаҳр дар шимолу шарқи Испания, пойтахти вилояти мухтори Арагон, музофоти Сарагоса ва ноҳия аст. Дар миёни дарёи Эбро ҷойгир буда, тақрибан 200 метр баландтар аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Аҳолии шаҳр тахминан 660 ҳазор нафар аст, панҷумин шаҳри калонтарини Испания.
## Таърих

## Мардум
## Иқлим
## Иқтисод
## Фарҳанг
## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигаред
* Шаҳрҳои Испания
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Сарагоса
Малага

**Малага** () — шаҳр дар ҷануби Испониё, дар Андалусия. Бо аҳолии тақрибан 580,000 (2024), он яке аз шаҳрҳои бузурги Испания буда, дар соҳили Коста дел Сол ҷойгир аст. Малага таърихи 2800-сола дорад ва яке аз қадимтарин шаҳрҳои Аврупо ба шумор меравад.

Малага бо иқлими офтобӣ, меъмории таърихӣ ва ҷойҳои истироҳат шинохта шудааст.

## Таърих
**Бунёди Малага**: Шаҳр воқеан яке аз қадимтарин шаҳрҳои Аврупо аст ва онро финикиҳо дар асри 8 пеш аз милод бунёд кардаанд.

**Ҳукмронии [[Руми Бостон|румиён]] ва мавриён:** Малага дар замони Рум шаҳри муҳим ҳисобида мешуд ва мавриён онро баъдтар ғасб карданд, ки то соли 1487 дар зери ҳукмронӣ доштанд. Алказаба ва театрҳои румӣ дар ҳақиқат аз ин давраҳо мероси муҳими фарҳангӣ ҳастанд.

**Барқарории ҳукумати [[Калисои католикӣ|католикӣ]]:** Малага дар соли 1487 дар рафти «Реконкиста» аз мавриён бозпас гирифта шуд, ки онро ба як қисми давлати католикӣ табдил дод.

**Тиҷорати баҳрӣ:** Пас аз Реконкиста, шаҳри Малага ба маркази тиҷорати баҳрӣ табдил ёфт, хусусан дар давраи Ренессанс ва баъд аз он.

## Иқлим
Малага дорои иқлими баҳримиёназаминӣ мебошад, бо зимистонҳои нарм ва тобистонҳои гарм. Ба туфайли рӯзҳои зиёди офтобӣ, Коста-дель-Сол-и Малага дар соли 2024 рекорд гузошта, 14.4 миллион сайёҳро ба худ ҷалб кард, ки ин нисбат ба соли 2023 3,17 % бештар аст.

## Иқтисод
Иқтисоди Малага ба сайёҳӣ, тиҷорат, нақлиёт ва технология такя мекунад. Шаҳр маркази асосии сайёҳии Коста дел Сол аст ва бандари он дар тиҷорати баҳрӣ ва сафарҳои круиз нақши муҳим мебозад. «Технопарки Андалусия» ба рушди соҳаи технологияҳои иттилоотӣ мусоидат мекунад. Кишоварзӣ, ба монанди истеҳсоли равғани зайтун ва шароб, ба иқтисод саҳм мегузорад.

## Фарҳанг
мини|Ҳафтаи Муқаддас (''Semana Santa'') яке аз ҷашнҳои муҳими католикии шаҳр аст.
Фарҳанги Малага бой ва гуногун аст, ки мероси тaрихӣ ва рӯҳияи муосирро ба ҳам омезиш медиҳад. Шаҳр бо ҷашнвораҳои маҳбуб, аз ҷумла Семана Санта (Ҳафтаи муқаддас) бо расму оини анъанавии динӣ ва Фестивали Малага барои филмҳои испанӣ шинохта шудааст. Музеи Пикассо ва Маркази Помпиду маконҳои муҳим барои дӯстдорони санъат мебошанд. Чорабиниҳои мусиқӣ, рақсҳои фламенко ва маҳфилҳои театрӣ ҳаёти фарҳангии шаҳрро зинда ва пуршӯр мекунанд.

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
мини|Алказаба: Қалъаи маврӣ бо манзараҳои аҷиб.

* Алказаба
* Калисои Малага: Меъмории давраи ренессанс.
* Музеи Пикассо: Бахшида ба зиндагӣ ва осори рассом.
* Соҳилҳои Коста дел Сол: Ҷойи асосии истироҳат ва сайёҳӣ.

## Шахсони машҳур
* Пабло Пикассо: Рассоми машҳури давраи муосир.
* Антонио Бандерас: Ҳунарпешаи шинохтаи ҷаҳонӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Малага
Мурсия

**Мурсия** (испанӣ: Мурсия) - шаҳр дар ҷанубу шарқи Испания, маркази маъмурии ҷамоати мухтори Мурсия ва  музофоти ҳамном мебошад. То 1 январи соли 2012, шумораи аҳолии Мурсия 441 354 нафарро ташкил дод, ки ин шаҳрро дар байни шаҳрҳои Испания дар ҷои 7 мегузорад.
## Таърих

## Мардум
## Иқлим
## Иқтисод
## Фарҳанг
## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигаред
* Шаҳрҳои Испания
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Мурсия
Лас Палмас де Гран Канария

**Лас Палмас де Гран Канария** () - шаҳр дар Испания аст, ки маркази маъмурии музофоти Лас Палмас дар ҷазираи Гран Канария дар қисми архипелаги ҷазираҳои Канар, ки 210 км аз соҳили шимолу ғарбии Африқо воқеъ мебошад. Яке аз ду пойтахти ҷамоати мухтори ҷазираҳои Канар аст (маркази дуюм - *Санта Крус де Тенерифе*). Аҳолӣ шаҳр соли 2018 378,517 нафарро ташкил медод. Он шаҳри калонтарин дар ҷазираҳои Канар мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Гран Канария 18 км дуртар аз шаҳр ҷойгир аст.
## Таърих

## Мардум
## Иқлим
## Иқтисод
## Фарҳанг
## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигаред
* Шаҳрҳои Испания
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Лас Палмас де Гран Канария
Билбао

**Билбао** () -  шаҳр дар Кишвари Баскҳо, дар шимоли Испания, маркази маъмурии музофоти Биская аст. Муниципалитет як қисми ноҳияи (комарки) Гран Билбао аст. Бо аҳолии зиёда аз 353 ҳазор нафар (омори соли 2005), Билбао бузургтарин шаҳр дар ҷамоаи мухтори Кишвари Баскҳо мебошад.

## Таърих

## Мардум
## Иқлим
## Иқтисод
## Фарҳанг
## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигаред
* Шаҳрҳои Испания
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Билбао
Шаҳрҳои Испания

Феҳристи шаҳрҳои бузурги Испания бо ишорати ҷамоатҳои маҳаллӣ.


Акс:Plaza de Cibeles - Palacio de Communicaciones Madrid 2002.jpg|Мадрид 
Акс:Las Palmas de Gran Canaria-Panoramic view over the city.jpg|Лас Палмас де Гран Канария 
Акс:Cathedral palma mallorca spain 01 2007 08 15.jpg|Пальма де Майорка 


### Шаҳрҳои Испания бо аҳолии зиёда аз 200 ҳазор нафар

## Адабиёт
* Instituto Nacional de Estadística: данные о населенных пунктах 2005 года
* Instituto Nacional de Estadística: данные о населенных пунктах 2011 года

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Испания
Валядолид

**Валядолид** () - шаҳр дар шимолу ғарби Испания, яке аз марказҳои асосии таърихӣ ва фарҳангии кишвар. Аз аввали асри XIII то ибтидои асри XVII Валядолид ҳамчун пойтахти подшоҳони Кастилия ва Испания хидмат мекард. Айни замон, маркази маъмурии музофоти Валядолид дар ҳайати ҷамоати мухтори Кастилия ва Леон мебошад.
## Таърих

## Мардум
## Иқлим
## Иқтисод
## Фарҳанг
## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигаред
* Шаҳрҳои Испания
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Валядолид
Палма де Майёрка

thumb|left|300px|Калисои Марями муқаддас; ки "La Seu" ном дошт

**Палма**, ё **Палма де Майёрка** - шаҳр ва бандар дар ҷамоати мустақили ҷазираҳои Балеари Испониё мебошад. Воқеъ дар Палм-Бей, ҷазираи Майёрка, ки паҳнои он 20 км ва дарозии 25 км дорад. Маркази бузурги сайёҳӣ. Аҳолӣ 407,648 (2012) нафар, бо атрофи шаҳр, он ҳамагӣ 474,035 нафарро ташкил медиҳад. Аҳолӣ дар соли 2017 406,492 нафарро ташкил мекард.

## Таърих

## Мардум
## Иқлим
## Иқтисод
thumb|310px|Қалъаи Белвер, воқеъ дар теппае дар шимоли шаҳр

## Фарҳанг
## Варзиш

## Ҷозибаҳои гардишгарӣ

## Нигаред
* Шаҳрҳои Испониё
 
## Эзоҳ
 

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Испониё
Гурӯҳ:Палма де Майёрка
Мани нафратангез 2

**«Мани нафратангез 2»** () — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Despicable Me Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2013
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Мани нафратангез
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Гармонигаҳдории бино

**Гармонигаҳдории бино** — қобилияти ҳатталимкон дар як сатҳ нигоҳ доштани ҳарорати ҳавои дохили бино ҳангоми мунтазам тағйир ёфтани ҳарорати ҳавои беруна ва сели гармӣ, ки ба тавассути деворҳо (конструксияҳои иҳотавӣ) интиқол меёбанд.

Гармонигаҳдории бино ба гармогузаронӣ, гармогунҷоиш ва дигар хосиятҳои гармоии деворҳо (конструксияҳои иҳотавӣ), инчунин ба гармоғунҷоиши таҷҳизоти даруни бино вобаста аст. Гарминигаҳдории биноҳое, ки тирезаи бисёр ва деворҳои тунук доранд, кам мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Ғулом Гармонӣ

**Ғулом Гармонӣ** — сароянда ва мутриби мардумии ҳавзаи ҳунарии Бухорову Самарқанд (охири садаи XIX-аввали садаи XX).

## Зиндагинома
Зодгоҳаш Бухоро. Аслан дар ҳамин шаҳр кору зиндагӣ кардааст. Дар навохтани гармон шуҳрат дошт. Таснифоти мусиқии устодона (мақомҳо) ва мардумиро дар ҳамовозии ин соз манзури мардум мекард. Дар сурудани шохаҳои ҷудогонаи «марвӣ» низ шуҳрати хос дошт. Бо иҷрои порчаҳои достонҳову қиссаҳо дар маросимҳои мардумии Каркию Марв, Миёнколоту Самарқанд ҳам ном бароварда буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Таджикское искусство. М., 2003; Таджикская музыка. Д., 2004.

## Сарчашма
*
Мани нафратангез (филм)

**Мани нафратангез** () — як филми мазҳакавӣ пӯёнамоии роёнаӣ маҳсули студияи амрикоии «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Despicable Me Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2010
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Мани нафратангез
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Гармочандирият

**Гармочандирият** — фасли механикаи ҷисми деформатсияшаванда (шаклтағйирдиҳанда)-и сахт, ки вобастагии байни шиддатҳо, майдонҳои деформатсия ва ҳароратро омӯхта, дар асоси термодинамикаи равандҳои барнагарданда назарияи чандирият ва назарияи гармигузарониро ба ҳам алоқаманд менамояд.

Ҳарорати ҷисм на танҳо зери таъсири гармии манбаъҳои берунӣ, балки дар натиҷаи деформатсия низ тағйир меёбад. Усулҳои математикии ҳисобу китоби шиддатҳо ва деформатсияҳои ҳароратӣ дар асоси гармочандирият омода гардида, дар таҳияи лоиҳаи мошину сохторҳое, ки дар реҷаҳои гуногуни ҳарорат кор мекунанд, васеъ истифода мешаванд. Ҳангоми номунтазам гармшавии ҷузъи дастгоҳҳо хосиятҳои физикию механикии онҳо тағйир ёфта, градиенти ҳароратии бавуҷудомада боиси васеъшавии ҷузъҳо мегардад. Ин ҳолат дар навбати худ шиддати ҳароратиро ба вуҷуд меорад, ки ба устувории сохтори дастгоҳ таъсир мерасонад. Шиддати гармӣ якҷо бо шиддати механикӣ боиси дар ҷузъҳои дастгоҳ пайдо шудани тарқишҳо ва мӯртшавии онҳо мегардад. Равандҳои гармочандирӣ дар асоси қонунҳои термодинамикӣ омӯхта мешаванд, мас., физики англис, яке аз асосгузорони термодинамика К. У. Томсон (1855) аввалин шуда қонунҳои термодинамикаро барои омӯзиши хосиятҳои ҷисми чандир истифода бурдааст. Физикҳои шӯравӣ Л. Д. Ландау ва И. М. Лифшис (1953) бо ёрии усулҳои термодинамикаи классикӣ муодилаҳои гармочандирият-ро ҳосил намудаанд.

## Эзоҳ

 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармсел

**Гармсел** — боди тафсону хушки ноҳияҳои иқлимашон хушк.

Гармселро дар Миср «хамсин», дар Алҷазоиру Тунис ва Ситсилия «сирокко», дар Испания «левеге», дар Арабистон «самум» меноманд. гармселбодест, ки ҳарораташ баланд ва нами нисбиаш паст буда, аксар вақтҳо бо суръати муътадил (6–9 м/с) ё сахт (10–20 м/с) мевазад. Ҳангоми вазидани гармселрӯзона нами нисбии ҳаво 30% (баъзан то 5%) паст фуромада, ҳарорати ҳаво ба 25–30°С (баъзан то 40°С ва аз ин ҳам баландтар) мерасад. Дар натиҷаи ҳарорати баланди гармселоби хок ва обанборҳо босуръат бухор мешавад. Аз гармселзироати кишоварзӣ бештар зарар мебинад. Аз таъсири гармселнизоми обу мубодилаи моддаи рустанӣ вайрон шуда, мехушкад. Рустаниҳои ноҳияҳои иқлимашон хушк ба гармселтобоваранд.

Ҳарорати баланд ва намии пасти ҳаво ҳангоми гармселнатиҷаи гармшавии массаи ҳавои арктикӣ дар сатҳи сахт тафсидаи замин ва камшавии ҳаракати ҳаво дар антисиклонҳо мебошад. гармселдар биёбонҳои Африқо, Осиёи Хурд ва Осиёи Марказӣ (аз ҳаракати ҳавои тафсони Қизилқуму Қароқум) ба вуҷуд меояд. гармселдар ноҳияҳои марказии Русия, Сибири Ғарбӣ, Қазоқистон, ҷануби Украина, Тоҷикистон (асосан дар ноҳияҳои гурӯҳи ҷанубу шимол ва марказӣ) мевазад. Усулҳои муҳимми пешгирии Гармсел: бунёди бешазори муҳофиз, обёрии дашту биёбон, борони сунъӣ ва ғ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Суховие, их происхождение и борьба с ними. М., 1957;
* Чанышева С. Т. Местные ветры Средней Азии. М., 1966;
* Бурман Э. А. Местные ветры. Л., 1969.

## Сарчашма
*
Гармсер

**Гармсер** — даштистоне дар ҷануби Эрон ва ғарби Покистон.

Дар халиҷи Уммон ва соҳили гулӯгоҳи Ҳурмуз, дар доманаи кӯҳҳои Зогрус (Загрос) ва Мукрон ҷойгир шудааст. Иртифоаш то 8 км, дарозиаш беш аз 4000 км. Гармсер пайхамиҳои соҳили баҳрро бурида мегузарад, дар баъзе маҳалҳо аз ҳамвориҳо иборат мебошад. Қисмати соҳилиаш аз якчанд теппаи регӣ ва водиҳои камбару танг иборат мебошад. Ҷуғрофиёнависони мусалмон Форсро ба ду минтақаи сардсер ва гармсер ҷудо мекарданд, ки хатти марзи онҳо аз шимол ба ғарб тӯл мекашид. Хатти марзӣ аз наздикии Арҷон ба Навбандҷон ва аз он ҷо ба Козирун, Ҷиреҳ, Доробгирд, Фарак ва Торам идома меёфт. Мавзеъҳои ҷануби хатти марзӣ билоди Гармсер номида мешуданд: Даштӣ, Кингон, Арбаа, Ҷиреҳ, Қир ва Корезин. Иқлими Гармсер тропикӣ, камбориш (ба ҳисоби миёна 120 мм). Ҳарорати миёнаи моҳи январ 19,40, моҳи июл 32,50. Хокаш биёбонии шаклнагирифта, баъзе ҷойҳо шӯрахок. Дар Гармсер рустаниҳои биёбонӣ мерӯянд. Дар зимистон бо рустаниҳои эфемери сабзпӯш мешавад. Дар дарозои соҳилҳо туғайзорҳои рустании мангра дида мешаванд. Чорводории айлоқӣ дар Гармсер хеле ривоҷ ёфтааст.

Гармсер вилояти таърихие дар Сиистон, ки дар поёноби дарёи Ҳилманд қарор дошт. Мавзеи Буст баъди харобшавӣ ба ҳудуди Гармсер дохил шуд. Дар ҳудуди Гармсер аслан халаҷҳо зиндагӣ мекарданд. Гармсер имрӯз шаҳр ва вулусволӣ дар вилояти Ҳилманди Афғонистон аст. Масоҳаташ 20,2 км2, аҳолиаш 60 ҳазор нафар (2012). Дар соҳили чапи дарёи Ҳилманд воқеъ мебошад. Сокинони Гармсер асосан паштунҳо, тоҷикҳо, балучҳо ва ғ. мебошанд. Машғулияти асосии мардуми Гармсер зироаткорӣ, молдорӣ ва боғдорӣ аст. Заминҳо аз дарёи Ҳилманд обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Эрон
Гармхона

[мини|Парвариши [помидор дар шароити гармхона]]
**Гармхона** (), **гулхона** () — бино барои парвариши сабзавот ва ниҳолу қаламчаи он, гул ва ғайра.

Дар гармхона рустаниро ҳамон вақт парвариш мекунанд, ки агар дар ҳавои кушод рушду инкишофи он ба сабаби номусоидии обу ҳаво номумкин бошад. Бом ва деворҳои гармхонаро барои гузаштани рӯшноӣ аз шиша, плёнкаҳои полимерӣ, шишаҳои полимерӣ, шишаҳои органикӣ ва дигар масолеҳи шаффоф месозанд. Дар мавзеъҳои иқлимашон сард дар гармхона рустаниҳои гармидӯст, хусусан рустаниҳои тропикӣ ва субтропикиро парвариш намуда, корҳои селексионӣ анҷом медиҳанд. Дар муассисаҳои илмӣ дар гармхона таҷрибаҳои биологӣ ва физиологӣ доир менамоянд.

Вобаста ба тарзи зироат гармхона заминӣ ва рафдор, аз рӯйи муҳлати истифода зимистона (тамоми сол истифода мебаранд) ва баҳорӣ (асосан баҳор, тобистон ва баъзан тирамоҳ ба кор мебаранд) мешавад. Гармхонаи зимистонӣ шишабандӣ карда мешавад; гармхонаи баҳориро бо шиша ё плёнка мепӯшанд. Вобаста ба ҳаҷм ва лоиҳа гармхона якқатора, чандқатора ва аз рӯйи сохти бомаш якрӯя, дурӯя ва мавҷмонанд мешаванд. Гармхонаҳои ҳидропонӣ низ мавҷуданд (нигар *Ҳидропоника*).

Қисмҳои асосии гармхонаҳои шишабанд аз таҳкурсӣ, оҳанбаст ва бом иборат аст. Таҳкурсӣ аз хишт ё плитаҳои оҳанубетонӣ сохта мешавад. Деворҳои паҳлу ва миёнаро аз боло шишакорӣ карда, аз поён бо хишт ё бетон месозанд. Дар гармхонаи зимистонӣ баландии пойдевор бояд аз 0,8 м ва дар гармхонаи баҳорӣ аз 0,3 м зиёд набошад. Барои пӯшидани гармхона шишаи ғафсиаш 3–6 мм истифода мешавад. Гармхонаро ба тавассути бодхон ё болодарӣ шамол медиҳанд. Бодхон ё болодарӣ бояд 20–25%-и масоҳати умумии сатҳи шишакории гармхонаро ташкил диҳад. Дар даруни баъзе гармхонаҳо раф месозанд. Дар рафҳо, маъмулан, ниҳоли рустаниҳои гуногунро мепарваранд.

Гармхона бо оби гарм, буғ, қувваи барқ, газ ва ҳатто ҳезум гарм карда мешавад. Гармхонаҳои офтобӣ низ мавҷуданд. Аз таъсири нури офтоб ҳарорат дар дохили гармхона рӯзи ҳавои соф ба 10–20°С мерасад. Гармхонаҳои баҳориро, маъмулан, бо пору ва дигар партовҳо гарм мекунанд. Дар Тоҷикистон мавҷудияти захираи газҳои табиӣ ва обҳои гарми зеризаминӣ имконият медиҳанд, ки гармхонаҳои калон сохта шаванд. Барои пурсамар истифода бурдани гармхона аз усули зироатгардон истифода менамоянд. Муҳлати байни ғунучини зироати якум ва кишти зироати дуюм бояд аз чанд рӯз беш тӯл накашад.

Дар шароити Тоҷикистон дар гармхона (лимухона)-ҳо ба ғайр аз сабзавоту гул ва ниҳолҳо, ҳамчунин рустаниҳои ситрусӣ парвариш карда мешаванд. Хусусан лимухонаҳои зеризаминӣ маъмуланд.

**Масоҳати гармхонаҳо дар ҷумҳурӣ, га (январи 2014)**

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Цулая В. И. Дар хандақҳо парвариш кардани лиму. Д., 1968;
* Холматов Д. Лимуи Вахш. Д., 1976;
* Махмадбеков С. Цитрусоводство в Таджикистане. Д., 1978;
* Алиев Э. А. Выращивание овощей в гидропонных теплицах. М., 1985;
* Гулов С. М. Асосҳои илмии парвариши рустаниҳои ситрусӣ дар Тоҷикистон. Д., 2010.
* Ҳамон. Ситруспарварӣ. Д., 2010; Ахатов А. К. Огурцы и томаты в теплицах. М., 2011;
* Мелникова Н. Выращивание рассады овощей. М., 2011. 

## Сарчашма
*
Гармхунҳо

**Гармхунҳо**, **ҳайвоноти гомойотермӣ** — ҳайвоноте, ки ҳарорати бадани онҳо доимӣ ва устувор буда, аз таъсири муҳит тағйир намеёбад.

Ба гармхунҳо парандаҳо ва ширхӯрон мансубанд. Гармхунӣ дар таҳаввулоти ҳайвонот бинобар ба чаҳор ҳуҷра тақсим шудани дил, ки садди ба хуни шараёнӣ омезиш ёфтани хуни варидӣ мегардад, ба вуҷуд омадааст. Ҳамзамон бо ин дар андомгони ҷонварони гармхун дар раванди таҳаввулот василаҳои танзими ҳарорат — муҳофизат аз хунукӣ (пару бол, пашми ғафс, қабати чарбу) ва тафсидани бадан (ғадудҳои арақ) ташаккул ёфтанд. Дар баробари ин мубодилаи моддаҳо тақвият ёфта, истеъмоли ғизо хеле афзуд (хусусан зимистон). Ҳарорати бадани парандагон 41-42°С аст. Ҳарорати бадани ширхӯрон нисбатан пасттар мебошад, мас., харгӯш — 39,6°С, хукчаи баҳрӣ — 38,6°С, буз — 39,6°С, гӯсфанд — 39,3°С, саг — 38,7°С, гурба — 38,9°С, асп — 37,7°С, маймун — 38,3°С, одам — 37°С. Тағйири шаборӯзии ҳарорати бадани ширхорҳо тақр. 1°С, баъзе парандаҳо, мас., дурроҷ 4°С аст. Навзодҳои ҷонварон ҳарорати баданро якзайл нигоҳ дошта наметавонанд. Чунончи, ҳарорати бадани бачаи навзоди ехидна (мансуби ширхорҳои сода аст), ки 37°С аст, ҳангоми аз 40°С ба 4-8°С баробар шудани ҳарорати муҳит якбора 10°С паст мефарояд (27°С). Баъзе ҳайвоноти гармхун (хорпушт, хаффош) зимистон хоб мераванд ва ҳарорати бадани онҳо вобаста ба ҳарорати муҳит тағйир меёбад. Гармхунӣ барои дар ҳама гуна манотиқи табиӣ — хунук, муътадил ва гармсер зиндагӣ кардани ҳайвонот шароити мусоид фароҳам меоварад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Сусмор

**Сусмор** ()— ҷонвари хазандаи баданаш дарозрӯяи думдароз аз ҷинси калтакалос аз оилаи хазандагон.

## Тавсифот
Танашон дарози пулакчадор буда, пойхояшон хело инкишоф ёфтаанд ва думашон дароз аст. Сарашон босипарчаҳо пӯшида шудааст. Дар хушкӣ чолокона медаванд. Сусмор ҷонвари дарранда буда, калтакалос, мор, ширхӯрҳои майда, чӯҷаи паррандаҳо, ҳашаротро мехӯрад. Сусмори хокистарранг (varanusgriseus) дар Африқои Шимолӣ, Осиёи Ҷанубу Ғарбӣ, инчунин дар ИҶШС (Туркманистон, Узбекистон, Тоҷикистон ва қисман ҷануби Қазоқистон) зиндагӣ мекунад.

## Зиндагонӣ
Сусмор дар регзори дашту биёбон (назди теппаву хомаҳо), ки буттаи қандим ва шутурхор мерӯяд, бештар вомехӯрад. Дар туғайзор бошад, миёни буттаҳои газ ва турагағай, соҳили кӯл, инчуннин дар нишебию ҷариҷойҳо ва селроҳаҳо зиндагӣ мекунад. Сусмор дар замини серрегу гилхок хона месозад. Дарозиаш то 1,5. м, ранги тахтапушташ гулобитоб аст. Тахтапушт ва думаш рахҳои (васеи сиёҳтоби кӯндаланг дорад. Дар 3-солагӣ болиғ мешавад. Сусмори мода 10—12 дона тухм гузошта, ба зери рег мегӯронад.

## Эзоҳ

* 

Гурӯҳ:Хазандагон
Гармотабодул

**Гармотабодул**, **мубодилаи гармо** — раванди беихтиёронаи барнагардандаи интиқоли гармо дар фазо, ки ба ғайриякҷинса будани майдони ҳароратӣ вобаста аст.

Умуман (дар мавридҳои умумӣ) ба интиқоли гармо якҷинса набудани майдони бузургиҳои дигари физикӣ, мас., фарқи байни ғилзатҳо ё консентратсияҳо (термоэффекти диффузионӣ) низ мусоидат мекунад. Се намуди гармотабодул — гармоноқилият (гармогузаронӣ), конвексия ва гармотабодули шуоӣ (дар амал, одатан, ҳар се намуди гармотабодул якбора ба амал меояд) мавҷуд аст. Гармо ҳангоми гармогузаронӣ, аз як молекула ба молекулаи дигар дар дохили ҷисм (мас., дар сихи оҳанини дар оташ гузошташуда), ҳангоми конвексия дар натиҷаи гардиши (сиркулятсияи) моеъ ё газ (мас., ҳангоми ҷӯшиш), ҳангоми афканишот дар шакли мавҷҳои электромагнитӣ (ба мисли шуои Офтоб) интиқол меёбад. Гармотабодул бисёр равандҳо (мас., ҷараёни таҳаввули ситораву сайёраҳо, равандҳои метеорологии рӯйи Замин ва ғайра)-ро дар табиат, техника ва рӯзгор муайян ё ҳамроҳӣ мекунад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Гармчашма

**Гармчашма** — чашмаи оби минералӣ дар ноҳияи Ишкошим.

## Ҷойгоҳ
Дар масофаи 42 км дуртар аз шаҳри Хоруғ, дар нишебиҳои ҷанубии қаторкӯҳи Шохдара, дар баландии 2800 м аз с. б. воқеъ гаштааст. Таҳқиқи илмии Гармчашма аз ибтидои садаи XX оғоз ёфтааст (Б. А. Федченко). Минбаъд олимон Н. И. Березкина, Е. Г. Андреев, Н. Е. Хрисанфов, Г. И. Жуков, Б. Р. Раҳматов, П. Т. Зоиров, Е. Т. Исаева ва дигарон таҳқиқотро идома додаанд.

Оби минералӣ аз байни ҷинсҳои қадимии кристаллию метаморфӣ фаввора зада, чанд ҳавзачаи табииро ба вуҷуд меорад, ки сатҳи онҳо аз 0,5 то 20 м2 аст; умқашон то 0,5 м. Дебиташ 7 л/с, минералнокиаш 3,4 г/л. Ҳарорати об аз 330 то 500С. Таркибаш натрий (700 мг/л), калий (75,0 мг/л), калсий (132 мг/л), магний (32,0 мг/л), ҳидрокарбонатҳо (1629 мг/л), хлоридҳо (404 мг/л), сулфатҳо (161 мг/л), кислотаҳои силикат (196 мг/л), метаборат (32,0 мг/л), ангидриди озоди карбон (500 мг/л), ҳидрогенсулфиди озод (170 мг/л), гази карбонати ҳалшуда (380—500 мг/л), ҳамчунин микроунсурҳои биологии фаъол (оҳан, алюминий, магний, фтор ва стронсий) дорад. Оби чашма барои табобати бемориҳои дилу рагҳо, силсилаи асаб, аъзои такяву ҳаракат, амрози занона ва пӯст (псориаз, экзема, невродермит, хориши пӯст, склеродермия, ихтиоз, шукуфаи сурхи паҳн, парапсориаз ва ғайра) муфид аст. Онро дар шакли обзан (ванна)-ҳои умумӣ кор мефармоянд. Баъзан барои табобати ҷузъӣ истифода мешавад (даст, по, аъзои ҷинсӣ ва ғайра). Як даври табобат аз 20-24 обзан иборат аст. Оби Г. аз ҷиҳати таркиби кимиёӣ ва хосиятҳои физикӣ ба обҳои истироҳатгоҳи Истису (Озарбойҷон), Пятигорск, Железноводск, Хайдусабосло ва Харкани (Маҷористон) монанд аст, вале миқдори ҳидрогенсулфид ва кислотаи силикат дар он бештар мебошад. Баланд будани сатҳи минералнокӣ сабаби он мегардад, ки оби чашма аз тарқишҳо берун баромада, шӯша мебандад. Дар натиҷаи ба кристаллҳо табдил ёфтани калсий чандин обзан (ванна)-ҳои табиии хурду бузург ба вуҷуд омадаанд. Соли 2010 бо супориши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар ҷойи шифохонаи пешина маҷмааи табобату сайёҳии «Гармчашма» бунёд гардид. Маҷмаа аз 5 бинои нави иловагӣ, варзишгоҳ, иншооти табобатию фароғатӣ, меҳмонхонаи замонавии «Сомон ТМ», майдончаҳои баскетбол, волейбол, теннис, ҷойи офтодиҳии бадан ва ғ. иборат аст.

## Нигаред низ
* Гармчашма (табобатгоҳ)

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Исаева Е. Т. Целебные воды «Гармчашмы». Д., 1973;
* Зоиров П. Т. Эффективность минерального источника «Гарм-Чашма» на Памире при лечение больных детскими дерматозами // Вопросы эпидемиологии, клиники, лечения и профилактики венерических заболеваний. Д., 1976;
* Бобоходжаев И. Я., Давлатмамадов Ш. М. Лечебные минеральные источники Памира. Д., 1994;
* Зоиров П. Т., Рахматов Б. Р. Целебные минеральные источники Таджикистана и болезни кожи. Д., 2003.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Обҳои маъданӣ
Гурӯҳ:Чашмаҳои Тоҷикистон
Гармчашма (чашма, н. Ванҷ)

**Гармчашма** — чашмаи оби минерали гармоб дар ноҳияи Ванҷ.

Дар соҳили чапи дарёи Ванҷ, 50 км шарқтар аз маркази ноҳия воқеъ аст. Баландиаш аз с. б. 2400 м. Оби чашма ба воситаи шаш пармачоҳ мебарояд, ки панҷтояш 500 м дуртар аз роҳи мошингард воқеъ гардидаанд; дебети умумиашон 20 л/с. Пармачоҳи шашум дар сари роҳи мошингард ҷой гирифтааст; дебеташ зиёда аз 10 л/с (оби он ба дарёи Ванҷ мерезад). Мавзеи Г. ба шибарзамин табдил ёфтааст. Ҳарорати обаш +21°С; минералнокии умумиаш – 1,9 г/л. Таркиби оби чашма аз катионҳои натрий (267 мг/л), калсий (189 мг/л), магний (61,0 мг/л), калий (16,0 мг/л), анионҳои сулфат (683 мг/л), хлоридҳо (281мг/л), ҳидрокарбонатҳо (268 мг/л), кислотаи силитсий (27,0 мг/л), ҳамчунин оҳан, никел, фтор, бром, марги муш, руҳ ва сезий иборат аст. Оби чашма радон (2,8 нКи/л) низ дорад. Унсури асосии шифобахши чашма оби карбонати дорои сулфатҳо, хлоридҳо, натрий ва калсий мебошад. Оби Г. барои муолиҷаи холесистит, гепатит, илтиҳоби музмини меъда ва фарбеҳӣ муфид аст.

## Нигаред низ
* Гармчашма
* Гармчашма (табобатгоҳ)

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Бобоходжаев И. Я., Давлатмамадов Ш. М. Лечебные минеральные источники Памира. Д., 1994.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Обҳои маъданӣ
Гурӯҳ:Чашмаҳои Тоҷикистон
Гарсеваз

**Гарсеваз** () — яке аз персонажҳои осори адабиёти авестоӣ, паҳлавӣ-форсии миёна ва «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

Дар Авесто (бахши «Яштҳо») ба шакли Кэрэсавада омадааст (маънияш: «кампойдор, камдавом, лоғар»). Дар Авесто ба пайванду хешии Афросиёбу Гарсеваз ишорае нашудааст. Ҳар дуи онҳо гунаҳкор, зиёнкор, бадандешанд, ки Кайхусрав — шоҳи Эрон ба интиқоми падараш — Сиёвуш онҳоро ба қатл мерасонад. Дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ Гарсеваз бародари Афросиёб аст. Ӯ чун симои шахси ҳосид, кинаҷӯй, дурӯя тасвир шудааст. Равнақу пешрафти кори Сиёвуш, ободии Гангдижро дида, аз бухлу ҳасад дар назди Афросиёб Сиёвушро туҳмату сиёҳ мекунад ва Афросиёбро ба муқобили ӯ мешӯронад. Дар назди Сиёвуш ӯ аз Афросиёб бадгӯӣ мекунад ва Сиёвушро нисбат ба Афросиёб бадгумон сохтан мехоҳад. Бо фармони Гарсеваз яке аз лашкариёни Афросиёб — Гурӯй Сиёвушро ба қатл мерасонад. Дар симои Гарсеваз Фирдавсӣ шахси ҳасадпешаву нотавонбин, ситезакору ҷангҷӯйро тасвир кардааст. Гарсеваз дар хорию зорӣ ба фармони Кайхусрав дар назди сипоҳ кушта шуд:

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома

## Адабиёт
* Абулқосим Фирдавсӣ. Шоҳнома. Ҷилдҳои 3-5, Д., 1988—1989;
* Авесто Д., 2001;
* حسین شهیدی مازندرانی (بیژن). فرهنگ شاهنامۀ. نام کسان وجایها. تهران، 13۷۷ ش.ر

## Сарчашма
*
Китобхонаи салтанатии Пуртуғол

**Китобхонаи салтанатии Пуртуғол** (порт. Real Gabinete Português de Leitura) — як китобхонаест, ки дар Рио-де-Жанейрои Бразилия ҷойгир аст.

## Галерея

Акс:RealGabinetePortuguesLeitura1.jpg|Ҳуҷраи хониш
Акс:RealGabinetePortuguesLeitura2.jpg|Чандели қандил
Акс:Real Gabinete Português de Leitura319.JPG|Шифри витражӣ
Акс:Real Gabinete Português de Leitura314.JPG|Ошёнаи Мусо


## Эзоҳ
Мануэл Гарсия

**Мануэл Гарсия** (; номи пурра **Мануэ́л дел Пóпуло Висéнте Гарси́а**; 21 январи 1775, Севиля, Испониё — 10 июни 1832, Порис, Фаронса) — овозхон, гиторнавоз, оҳангсоз ва муаллими суруд; поягузори мактаби сарояндагӣ дар Лондон (1823) ва Порис (1829).

## Фаъолият
Нахустин иҷрокунандаи партияҳо дар операҳои «Ҷашни арӯсии Фигаро» (Мадрид, 1802) ва «Сартароши севилӣ» (Рум, 1816). Аввалин тенори Театри итолиёии Порис (аз соли 1816). Ҳамроҳи фарзандонаш дар бисёр шаҳрҳои Аврупову Амрикои Шимолӣ ҳунарнамоӣ кардааст. Духтаронаш М. Малибран (1808-36), П. Виардо-Гарсиа (1821—1910) ва писараш Мануэл Патрисио Родригес Мануэл Гарсиа низ сароянда ва шогирдони ӯ буданд. Ҳамчун муаллифи операҳои мазҳакавӣ ва пйесаҳои хурди мусиқиву драмавӣ машҳур буд. Суруди ӯ «Хидматгори қалбакӣ»-ро Ж. Бизе дар операи «Кармен» истифода бурдааст. Мануэл Патрисио Родригес Мануэл Гарсиа, сароянда (бас), муаллими суруд, доктори илмҳои тиб. Бори нахуст ҳамчун сарояндаи опера ҳангоми сафарҳои ҳунарӣ бо падараш ба шаҳрҳои ИМА (1825-28) ҳунарнамоӣ кардааст. Соли 1829 дар мактаби сарояндагии дар Порис ташкилкардаи падараш ба фаъолияти омӯзгорӣ пардохт. Дар Консерваторияи Порис (1842-50) дарси овозхонӣ медод. Муаллифи чандин асари муҳимми методӣ. Дар соҳаи омӯзиши физиологияи овози одам (оид ба ҳунари сарояндагӣ) низ кор кардааст. Соли 1885 ларингоскоп (асбоб барои таҳқиқи ҳалқум)-ро ихтироъ кард. Принсипҳои педагогии Мануэл Гарсиа ба инкишофи ҳунари сарояндагии садаи XIX таъсири зиёд расонданд. Сарояндагон Ҷ. Линд, М. Маркези де Кастроне, Генриетта Ниссен — Саломан, Ю. Штонхаузен, К. Эверарди аз ҷумлаи шогирдони ӯ буданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. В. 86 томах. СПб., 1890—1907;
* Большая советская энциклопедия. Т. 6. М., 1971;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (2). М., 2008.

## Сарчашма
*
Саида Файзалиева

**Саида Файзалиева** (*Файзалиева Саида Ашӯровна*; тав. 3 майи 1963, Душанбе) — раққоса, ровии телевизиюн ва омӯзгори тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1987).

## Зиндагинома
Соли 1991 факултаи таърихи Университети давлатии Тоҷикистон ва соли 2013 Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистонро ба итмом расондааст. Ба ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ аз аввали таъсисаш (1978) ворид шуд ва ба зудӣ гули сари сабати он гардид. Солҳои 1991—1994 роҳбари бадеӣ ва сарбалетмейстери ансамбли рақсии «Ҷаҳоноро», 1994—2000 роҳбари бадеӣ ва сарбалетмейстери ансамбли давлатии рақсии «Лола», 2000—2004 сармуҳаррири идораи барномаҳои «Субҳ»-и ТВТ буд. Аз соли 2010 муаллимаи кафедраи хореографияи ДДСТ ба номи Мирзо Турсунзода мебошад.

## Ҳунари рақс
Ҳунари рақсро интихоб карда, изтироб, ҳаяҷон ва шодии дилашро бо он баён месохт, дар саҳна худро даруни олами афсонаҳои ширин медид. Чун дар ҳавои суруде мерақсид, ҷилваю ҳаракатҳои ҷаззобаш ба ҳар авҷу фарори оҳанг мутаносиб меафтоданд. Бо иҷрои «Мижгонсияҳ», «Завқи ҷавонӣ», «Боди сабо», «Чоргоҳ», «Рафтем аз ин боғ», «Навои ғижжак», «Сабзинаранг», «Чак-чаки борон», «Майда-майда мерақсӣ», «Насими кӯҳсор», «Эй санам», «Нилуфар» барин рақсҳо собит сохт, ки рақс зебоист, хурӯш ва туғёни дил аст. Дар рақсҳои умумӣ низ гӯё тамоми риштаҳоро ба худ тобеъ намуда, ба онҳо ҷозибияти махсус мебахшид.

Ба Афғонистон, Ҳиндустон, Покистон, Эрон, Туркия, Тунис, Ҷопон, Русия, Испания, Олмон, Фаронса ва дигар кишварҳо сафарҳои ҳунарӣ анҷом додаст.

## Филмҳо
* 1983 — Завқи ҷавонӣ (Гулбаҳор)

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
 
Гурӯҳ:Раққосаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Алишаҳр

**Алишаҳр** (  ба забони румӣ ҳамчун **Alishahr**) - шаҳрест дар  Бахши марказии шаҳристони Бушаҳр, Шаҳристони Бушаҳр,  устони Бушаҳри Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 6,251 дар 1548 оила буд.

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо