open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гурӯҳи ташаббускор

**Гурӯҳи ташаббускор** — гурӯҳи иштирокдорони раъйпурсӣ, ки бо тартиб ва муҳлати муайянкардаи қонунгузорӣ бо мақсади амалӣ намудани ташаббуси баргузории раъйпурсӣ ташкил карда мешавад.

Асосан ин навъи фаъолият дар таҷрибаи мамлакатҳои хориҷӣ ҳангоми ташкил ва баргузории раъйпурсӣ ва ё ветои халқӣ (ташаббуси халқӣ) ба назар мерасад. Вазифаи асосии гурӯҳи ташаббускор: барои баргузории раъйпурсӣ ҷамъ оварда, ба комиссияи раъйпурсӣ пешниҳод намудани имзоҳои шаҳрвандоне, ки ҳуқуқи иштирок кардан дар раъйпурсӣ доранд. Мас., қонунгузории Федератсияи Русия барои доир намудани раъйпурсӣ бо ташаббуси халқ ҷамъоварӣ ва пешниҳоди 1 млн имзоҳои шаҳрвандони дорои ҳуқуқи иштирок дар раъйпурсиро муқаррар менамояд. Инчунин фаъолияти гурӯҳи ташаббускор дар маъракаҳои интихоботӣ ба назар мерасад. Масалан, ҳангоми баргузории интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳизби сиёсӣ ё субъекте, ки номзадеро ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбарӣ кардааст, барои ҷамъ овардани панҷ дарсади имзоҳои шаҳрвандони дорои ҳуқуки ширкат дар интихобот гурӯҳи ташаббускор ташкил медиҳад. Гурӯҳи ташаббускор имзоҳои интихобкунандагонро ҷамъоварӣ карда, ба Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод менамояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Интихобот
Гурӯҳи фишоровар

**Гурӯҳи фишоровар** — иттиҳодияи ҷамъиятии нисбатан маҳдуд, ки бо роҳи таъсиррасонии мақсаднок ба мақомоти гуногуни ҳокимият манфиатҳои хешро қонеъ мегардонад.

Гурӯҳи фишоровар дар тамоми давраҳои инкишофи ҷомеъа мавҷуд буд, аммо бештар дар шароити инкишофи иқтисодиёти бозоргонӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ фаъол гардид. Аксаран, фаъолияти гурӯҳи фишоровар тавассути воситаҳои сиёсию ҳизбӣ, мақомоти қонунбарор, намояндагони ҳокимият, намояндагии иҷтимоии сатҳи гуногун, бюрократияи муташаккил ва истифодаи васеи афкори умум амалӣ мегардад.
 
Ҳадафи асосии гурӯҳи фишоровар бо роҳҳои гуногун муваффақ гардидан ба қабули қарори дилхоҳ мебошад. Маъмулан, фаъолияти гурӯҳи фишоровар чандон дурудароз набуда, баробари дарёфти роҳҳои ҳалли масъалаи мушаххас қать мегардад. Гурӯҳи фишоровар бештар дар замони инкишофи номутаносиби ҷомеа, махсусан, дар давраи буҳронҳо ва гардишҳои сиёсӣ ташаккул меёбад. Гурӯҳи фишоровар на танҳо ба маъмурон, амалдорони давлатӣ, сарварони сиёсӣ фишор меорад, балки ниҳодҳои гуногуни давлатию ҷамъиятиро маҷбур месозад, ки дар ҳалли масъалаҳо гузашт ва созиш намоянд. Ниҳодҳои бузурги сиёсию ҷамъиятӣ низ гоҳе гурӯҳи фишороварро ташкил карда, бо истифода аз хидмати гурӯҳи фишоровар ба ҳадафҳои сиёсии худ наздик мешаванд, ба гурӯҳи фишоровар маслиҳатҳо ва супоришҳо дода, фаъолияти онро идора менамоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷамъият
Гурӯҳи молиявӣ

**Гурӯҳи молиявӣ** — гурӯҳе, ки дар он чанд корхона, ширкат ва ё якчанд оилаи алоҳида захираҳои молиявии худро ба мақсад ва манфиатҳои хеш муттаҳид менамоянд.

Муттаҳидкунии захираҳои молиявӣ ба мақсади амалӣ кардани сармоягузориҳои калон ё барои баланд бардоштани сатҳи таҳрики сармоя созмон дода мешавад. Ҳамчунин ба мақсади ба даст овардану устувор намудани вазъи иқтисодӣ ташкил карда мешаванд. Иттиҳодҳои калонтарини молиявию саноатӣ дар асоси созиши якчанд оила ё гурӯҳ дар охири асри 19 ва аввали асри 20 арзи вуҷуд карданд. Дар аввали солҳои 90 асри 20 дар ИМА 30 гурӯҳ, дар Британияи Кабир ва Фаронса — 10 гурӯҳ ва дар Ҷопон 7 гурӯҳи молиявӣ фаъолият мекарданд. Соли 2011 олимони Институти федералии Сюрих 43000 ширкати фаромиллиро мавриди таҳқиқот қарор доданд. Дар натиҷа маълум шуд, ки ҳамагӣ 147 нафар олигарх 60 дарсади ММД-и ҷаҳонро дар даст доранд. Фақат дар қисмати куҳнаи шаҳри Женева, ки дар он ҷо бонкҳои қадимтарини дунё ҷойгиранд, 4,4 трлн доллар ё 3 дарсади пулҳои ҷаҳон дар амонат ва гардиш мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Молия
Таҷовуз (сиёсат)

**Таҷовуз** (аз  — *[[Ҳамла (аз рост)|ҳамла]]* ) - мафҳуми ҳуқуқи муосири байналмилалӣ, ки ҳама гуна амали ғайриқонуниро аз нуқтаи назари Оинномаи СММ, истифодаи зӯр аз ҷониби як давлат бар зидди тамомияти арзӣ ё истиқлолияти сиёсии давлати дигар дар бар мегирад.

Тибқи таърифи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид, таҷовуз наметавонад бо ҳама гуна мулоҳизаҳо, хоҳ сиёсӣ, иқтисодӣ, ҳарбӣ ва ё дигар, асоснок карда шавад ва ҷиноят алайҳи сулҳи байналмилалӣ мебошад  . Мафҳуми таҷовуз ҳамчун аломати ҳатмии бартарӣ ё ташаббус (аввалин истифода шудани қувваи мусаллаҳ аз ҷониби ягон давлат) дар бар мегирад.

## Таҷовуз дар сиёсат
**Ҳуҷуми мусаллаҳонаи** як давлат ба давлати дигар чинояти байналхалкии зидди сулху амнияти инсоният дониста мешавад. *Мафхуми тачовуз* аломати ташаббусро дар бар мегирад, ки маънои аввалин ба кор бурдани кувваи хар як давлатро дорад. Амалиёти давлати хучумкардаро, ки ба максади мудофиа, хатто бо истифода аз кувваи мусаллах ба амал бароварда мешавад, амалиёти тачовузкорона хисоб кардан мумкин нест, чунон ки амалиёти коллективии давлатхо, ки мувофики Устави Ташкилоти Давлатхои Муттахида барои нигох доштан ё баркарор намудани сулху амнияти байналхалкй андешида мешаванд. Объекти таҷовуз одатан давлат аст.

Таҷовуз дар қатъномаи 3314 Ассамблеяи Генералии СММ аз 14 декабри соли 1974 муайян карда шудааст. Амалҳои зӯроварӣ одатан ба мустақим ва ғайримустақим тақсим мешаванд:

; Таҷовузи мустақим
: Ҳамла ё ҳамлаи қувваҳои мусаллаҳи як давлат ба қаламрави давлати дигар; ҳама гуна ишғоли ҳарбӣ, ҳатто муваққатӣ, ки дар натиҷаи чунин ҳамла ё ҳамла ба вуҷуд омадааст; хама гуна хамрох шудани (мачбуран хамрох шудани) территорияи давлати дигар. Тачовузи бевосита ба мукобили давлати хоричй бомбаборон кардан ё истифода бурдани ярокро дарбар мегирад; аз тарафи куввахои мусаллахи давлати дигар мухосираи бандархо ё сохилхои давлат; ҳамлаи қувваҳои мусаллаҳи давлат ба қувваҳои хушкӣ, баҳрӣ ё ҳавоии (флотҳои) давлати дигар; вайрон кардани шартхои мавчудияти харбй дар территорияи давлати дигар, ки дар шартномаи байналхалкй мукаррар шудааст.
; таҷовуз бавосита
: Аз ҷониби давлат фиристодани дастаҳо ва гурӯҳҳои мусаллаҳ, қувваҳои ғайриқонунӣ ё зархаридон, ки ба муқобили давлати дигар амалҳои истифодаи қувваи мусаллаҳро анҷом медиҳанд, ки дорои хусусияти ҷиддие мебошанд, ки ба амалиёти таҷовузи мустақим ё иштироки назаррас дар чунин амалҳо баробар аст. .

Амали *шарикӣ дар таҷовуз* амали давлате ҳисобида мешавад, ки имкон медиҳад қаламрави худ, ки ба ихтиёри давлати дигар гузоштааст, аз ҷониби охирин барои содир кардани амали таҷовузи зидди давлати сеюм истифода шавад.

## Ҳуқуқи байналмилалӣ

## Инчунин нигаред
* Низоъ
* Даргирии низомӣ
* Ҷанг
* Ҳамла

## Эзоҳ



## Пайвандҳо

* Долник В. Homo militaris
* Долник В. Экскурсияҳои этологӣ ба боғҳои мамнӯъи илмҳои гуманитарӣ 

Гурӯҳ:Ҳуқуқи байналмилалӣ
Гурӯҳи ҳаштгона

«**Гурӯҳи ҳаштгона**» (**Group 8**, **G-8**), **ҳаштгонаи бузург** — бошгоҳи роҳбарони кишварҳои тараққикардаи ҷаҳон, ки ба он ИМА, Ҷопон, Бритониёи Кабир, Олмон, Фаронса, Итолиё, Конодо ва Русия дохиланд.

Ин бошгоҳ ҳамчун гурӯҳи ҳафтгонаи бузург соли 1975 ба мақсади раҳоӣ аз буҳрони нафт таъсис ёфт. Соли 1997 Русия ба узвияти клуб дохил шуд. Ба кишварҳои «Гурӯҳи ҳаштгона» аз се ду ҳиссаи ММД-и ҷаҳон рост омада, аз даҳ як ҳиссаи аҳолии дунё дар ин кишварҳо зиндагӣ мекунанд. «Гурӯҳи ҳаштгона» ҳамчун зинаи олӣ дар низоми байнидавлатии танзими равобити сиёсӣ ва иқтисодӣ амал мекунад. Вай самтҳои бунёдии ҳаёти сиёсӣ ва иқтисодии кишварҳоро ҳамоҳанг месозад ва манфиатҳоро муайян карда, дар бартараф намудани мухолифатҳо мусоидат мекунад.

«Гурӯҳи ҳаштгона» чун иттиҳоди хоссаи сарони давлат ва ҳукуматҳо мақоми созмони байналмилалиро надорад. Вай ба низоми созишномаҳои байналмилалӣ дохил нест ва дастгоҳи доимӣ, аз ҷумла котибот надорад. Ҳар давлати аъзо бо навбат дар ҷараёни сол мақоми раисиро ба уҳда мегирад. Тамоми қарорҳо тибқи усули консенсус қабул мегарданд, ки аксаран хусусияти роҳбурдӣ (стратегӣ) доранд. Стратегияи миёнамуҳлати иқтисодӣ барои «Гурӯҳи ҳаштгона» ин ба вуҷуд овардани шароити мусдар бораирои сармоягузориҳо, рушди иқтисодӣ ва ташкили ҷойҳои нави корӣ мебошад. Механизми татбиқи қарорҳо аз тариқи созмонҳо ва ниҳодҳои байналмилалӣ, ба монанди Созмони ҳамкориҳои иқтисодӣ ва рушд, Бонки ҷаҳонӣ, Хазинаи байналмилалии асъор, Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) амалӣ мегардад. Ба ғайр аз масоили иқтисодӣ дар маркази таваҷҷуҳи «Гурӯҳи ҳаштгона», ҳамчунин масъалаҳои мубориза ба муқобили камбизоатӣ, терроризм ва дигар масъалаҳои глобалӣ қарор гирифтаанд.

Дар шароити босуръати ҷаҳонишавӣ дар назди «Гурӯҳи ҳаштгона» вазифаҳои мураккаб меистанд. Ҳамзамон фаъолияти он камсамар ва ҳамоҳангсозии заифи стратегияи иқтисодӣ дар сатҳи ҷаҳонӣ дида мешавад. Бо вуҷуди ин «Гурӯҳи ҳаштгона» як сохтори хеле бонуфуз дар сатҳи ҷаҳонӣ мебошад. Бархе аз кишварҳои рӯ ба инкишоф ба мисли Хитой, Ҳиндустон ва Бразилия даъвои дохил шудан ба «Гурӯҳи ҳаштгона»-ро доранд. Аз ибтидои соли 2014 дар натиҷаи шиддат гирифтани муносибатҳои байни Русия ва Ғарб сардори давлати Русия ба Иҷлосияи сарони «Гурӯҳи ҳаштгона» даъват намешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Созмонҳои байнулмилалии иқтисодӣ
Бурдор

**Бурдор**, **вектор** () — яке аз мафҳумҳои асосии риёзиёт.

Дар ҳолати одитарин бурдор дар ҳамворӣ ё дар фазои муқаррарии сечена чун самти порчаи ибтидояш дар нуқтаи А ва интиҳояш дар нуқтаи В ҷойгирифта муайян карда мешавад. Дар ин маврид бурдорҳои бо порчаҳои АВ ва СВ муайяншуда агар ба ҳам мувозӣ ва дарозию самти яксон дош та бошанд, ба ҳам баробар дониста мешаванд. Аз ин ҷост, ки бурдорро чун порчаи ибтидояш қаблан маълум ифода кардан мумкин аст. бурдори бо порчаи АВ муайяншаванда бо аломати А→В ишора карда мешавад.

Бурдорро ҷамъ кардан, ба ададҳо зарб намудан мумкин аст.

Ҳосили зарби адади ҳақиқии λ ва бурдори а векторест, ки ба бурдори а мувозӣ буда, дарозиаш ба ҳосили зарби бузургии мутлақи |λ|-и адади λ бар дарозии В-и а баробар аст ва дар ҳолати мусбат будани λ ба самти бурдори а мувофиқ (ҳамсамт) ва дар ҳолати манфӣ будани он (-λ) муқобили самти бурдори а мебошад.

Барои муайян кардани ҳосили ҷамъи ду бурдори а ва b онҳоро чун порчаҳои АВ ва ВС тавре тасаввур кардан мувофиқ аст, ки ибтидои бурдори дуюм бо интиҳои бурдори якум мувофиқат намояд. Дар ин маврид ҳосили ҷамъи а + b-и бурдорҳои а ва b бо порчаи АС ифода карда мешавад

Ҷамъи бурдорҳо ва зарби онҳо ба ададҳо ба хусусияти коммутативӣ: а+b = b+а, ассотиативӣ: (а+b)+с = а+(b+с), λ(µа) = (λµ) а, дистрибутивӣ: λ(а+b) = λа+λb, (λ + µ)а = λа + µа ва инчунин ба қоидаи зарб бар воҳид 1 а = а (ки ин ҷо а, b, с — бурдорҳо буда, λ ва µ ададҳо мебошанд) доро ҳастанд. бурдори А→А, ки бо порчаи ибтидо ва интиҳояш мувофиқаткунанда ифода меёбад, бурдори сифрӣ номида шуда, 0→ ё 0 ишора карда мешавад. Ҳосили ҷамъи он бо дилхоҳ бурдори а ба а баробар аст. Як қатор хусусиятҳои бурдор ва майдонҳои векторӣ (яъне функсияҳои қиматҳояшон векторӣ дар ҳамворӣ ё фазо) бо алгебраи векторӣ ва таҳлили векторӣ тавсиф дода мешаванд. Дар физика бо бурдор суръат, шитоб, импулс, шадидияти майдонҳои электрикӣ ё магнитӣ ва ғ. ифода карда мешаванд. Дар ин ҳолат ибтидои бурдор озод ҳисоб карда нашуда, балки вобаста ба нуқтаи муайян — нуқтаи гузориш муоина карда мешавад. Мафҳуми умумиятдодашудаи бурдор дар ҳамворӣ ё фазо унсурҳои (охирчена ё беохирченаи) фазои векторие (дар болои майдони ададҳои ҳақиқӣ ё дар болои майдоне, мас., майдони ададҳои комплексӣ) мебошанд, ки аз ҷумла бо алгебраи хаттӣ ва таҳлили функсионалӣ омӯхта мешаванд

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Риёзиёт
Владимир Векслер

**Влади́мир Ио́сифович Ве́кслер** () — и шӯравӣ, академики АИ ИҶШС (1958, узви пайваста, 1946), академик-котиби шуъбаи физикаи ҳастаи АИ ИҶШС (1963—1966).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти энергетикии Маскав (1931). Дар Институти умумииттиҳодии электротехникӣ (аз 1930), Институти физикаи АИ ИҶШС (аз 1936), ҳамзамон дар Дубна (аз 1949) кор кардааст. Аз соли 1954 асосгузор ва роҳбари лабораторияи физикаи энергияҳои баланди Институти пажӯҳиши ҳаста дар Дубна. Корҳои илмии асосиаш ба принсипҳои физикии шитобдиҳии зарраҳои барқанок (заряднок), физикаи энергияҳои баланд, нурҳои кайҳонӣ бахшида шудаанд. Усулҳои нави шитобдиҳии зарраҳои барқанокро таҳия намудааст. Нахустин таҳқиқоти Владимир Векслер ба нурҳои кайҳонӣ вобаста буда, дар кӯҳҳои Помир ва Элбрус сурат гирифтааст. Дар он ҷо ӯ равандҳои ҳастаиро, ки ба зарраҳои баланд энергияи афканишоти кайҳонӣ вобастаанд, омӯхта, намуди нави селҳоеро ошкор сохт, ки минбаъд селҳои электронию ҳастаӣ ном гирифтанд. Соли 1944 новобаста ба Э. Макмиллан принсипи барои рушди ояндаи техникаи суръатафзо хеле муҳим — принсипи худфазагириро кашф кард. Ин принсип имкон дод, ки ҳадди дастраси энергияи зарраҳо ҳазорҳо баробар зиёд карда шавад. Принсипи худфазагирӣ ба тарҳрезӣ шудани шаклҳои гуногуни суръатфизоҳои зарраҳои барқанок — фазотронҳо, синхрофазотронҳо, синхротронҳо низ мусоидат кард. Солҳои 1956—1966 асосҳои усули маҷмӯии суръатфизоиро таҳия намуд. Бо роҳбарии Владимир Векслер дар Дубна нахустин дар ИҶШС синхротрон (1947) ва синхрофазотрон (1957) сохта шуд. Соли 1960 дар синхрофазотрон Владимир Векслер ва ҳамкоронаш зарраи бунёдии анти-сигма-минус-гиперонро кашф карданд, ҷараёни тавлиди зарраҳои аҷибро (онҳоро пи-мезонҳо ҳосил мекунанд) омӯхтанд, физикаи пионҳоро таҳқиқ намуданд.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1950), Мукофоти ленинӣ (1959), Мукофоти байналмилалии «Ҳаста барои сулҳ» (1963). Бо 3 ордени Ленин, ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Бурдори мавҷ

**Бурдори мавҷ**, **вектори мавҷӣ**, — бурдори k, ки самташ ба самти паҳншавии (ҷабҳаи фазавӣ)-и мавҷи давон мувофиқат карда, бузургии мутлақаш ба адади мавҷӣ баробар мебошад. Бузургии Бурдори мавҷ-ро бо м-и баръакс (СИ) ё см-и баръакс (СГС), яъне бо рад бар м ё рад бар см чен мекунанд. Адади мавҷӣ бо дарозии мавҷ λ бо таносуби вобастагӣ дорад. Вобастагии В.м. ва басомадро қонуни дисперсия муқаррар мекунад. Тамоми қиматҳои имконпазири Бурдори мавҷ фазои баръакс ё k-фазоро ҳосил мекунанд. Тавсифи умумии Бурдори мавҷ-ро чунин маънидод менамоянд: Бурдори мавҷ градиенти фазаи мавҷ, яъне k = grad φ мебошад. Барои мавҷи комилан ҳамвори монохроматӣ ҳангоми паҳншавӣ дар муҳити якҷинса Бурдори мавҷ доимӣ боқӣ мемонад, яъне ба координатаҳову вақт вобаста нест. Дилхоҳ мавҷи комилан монохроматиро дар муҳити якҷинса чун ҳосили ҷамъ (интеграл)-и мавҷҳои ҳамвори дорои Бурдори мавҷ тасвир кардан мумкин аст, ки бузургии якхелаи мутлақ доранд (вале самтҳояш гуногун аст, агар мавҷ ҳамвор набошад). Вале дар баъзе ҳолатҳо (масалан, ҳангоми истифодаи интеграл аз рӯйи траектория, инчунин баъзан дар мавриди истифодаи усулҳои дигари математикӣ) Бурдори мавҷ дар фазов ва бо мурури замон хеле зуд тағйир меёбад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Назарияи мавҷ
Коргоҳи пойафзолбарории “Маҳина”

**Коргоҳи пойафзолбарории "Маҳина"** — дар шаҳри Гулистон вилояти Суғд вокеъ аст.
## Таърихи ифтитоҳи коргоҳ
Коргоҳи пойафзолбарории "Маҳина" 14 ноябри соли 2022 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Гулистон вилояти Суғд  ба истифода дода шудааст.Коргоҳ дорои 13 дастгоҳи истеҳсолӣ мебошад, ки аз хориҷи кишвар оварда, васлу насб карда шудаанд. Тавассути дастгоҳҳо дар як рӯз зиёда аз 300 ҷуфт пойафзоли чармӣ истеҳсол карда мешавад. Бо мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи пойафзолбарории “Маҳина” бештар аз 20 нафар сокини маҳаллӣ бо кор ва маоши хуб таъмин гардиданд. Ашёи хом дар шакли чарм аз хориҷи мамлакат ворид гардида, бо истифода аз технологияи муосир ва дастӣ 20 намуди пойафзоли кӯдакона, мардонаву занона ва ҳарбӣ дӯхта мешавад. Бинои коргоҳ 2-ошёна буда, маҳсулоташ ба талаботи замон ҷавобгӯст ва он ҳамчун ивазкунандаи воридот истеҳсол мегардад. Коргоҳи мазкур дар шаҳри саноатии Гулистон аввалин ба шумор рафта, маҳсулоти он ба бозорҳои шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ интиқол дода мешавад.

Коргоҳи мазкур аз ҷониби соҳибкорзани ватанӣ Ҷаннатой Абдалиева дар доираи эълон гардидани солҳои 2022-2026 ҳамчун Солҳои рушди саноат бунёд гардид. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон‎
Гурӯҳ:Вилояти Суғд
Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Гулистон (шаҳр)
Иля Векуа

**Иля́ Не́сторович Ве́куа** (; ) —  ва механики шӯравӣ, доктори илмҳои физика ва математика, профессор (1940), академики АИ ИҶ ШС (1958), академик (1946) ва президенти АИ ҶШС Гурҷистон (аз соли 1972), Ходими хидматнишондодаи илми ҶШС Гурҷистон (1950), Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Тифлис (1930). Солҳои 1933-51 дар вазифаҳои гуногун кор кардааст. Солҳои 1951-57 мудири кафедраи механикаи назариявии Институти физикаву техникаи Маскав, 1954-59 ҷонишини директори Институти математикаи АИ ИҶШС, 1959-64 ректори Донишгоҳи давлатии Новосибирск, 1964-65 ноиби президенти АИ ҶШС Гурҷистон, 1965-72 ректори Донишгоҳи давлатии Тифлис, 1972-77 президенти АИ ҶШС Гурҷистон буд.

Корҳои асосии илмии Иля Векуа ба соҳаи назарияи функсияҳо, назарияи математикии чандирият, назарияи муодилаҳои навъи омехта, назарияи масъалаҳои канорӣ барои системаҳои муодилаҳои эллипсӣ, назарияи муодилаҳои интегралии сингулярии бисёрчена ва ҳидроаэромеханика бахшида шудаанд. Дар бораи истифодаи усулҳои назарияи функсияҳои тағйирёбандаи маҷмӯӣ, муодилаҳои дифференсиалӣ ва интегралию дифференсиалӣ, масъалаҳои физика ва механика таҳқиқот анҷом додааст. Истифодаи усулҳои назарияи функсияҳои таҳлилиро барои ҳисоб кардани қишрҳои ихтиёрии каҷиашон мусбат пешниҳод кард ва барои ин усули каҷиҳои беохири хурдро такмил дод. Назарияи муодилаҳои интегралии сингулярӣ, усулҳои умумии ҳалли синфи васеи муодилаҳои ҳосилаи хусусиашон эллипсиро пешниҳод кард. Барои ҳал ва таҳқиқи масъалаҳои канории умумӣ усули таҳқиқи функсияҳои таҳлилии умумикардашударо кашф намуд. Ин таҳқиқоти математикӣ дар назарияи қишрҳои чандирӣ ва назарияи каҷшавии сатҳҳо дар геометрия аҳаммияти бузурги амалӣ доранд. Дар таъсиси мактаби математикони Гурҷистон саҳми калон гузоштааст. Иля Векуа бо Институти математикаи АИ ҶШС Тоҷикистон ҳамкории илмӣ дошт. Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1950), Мукофоти ленинӣ (1963), Мукофоти давлатии ИҶШС (1984, пас аз марг). Бо 5 ордени Ленин, ордени «Нишони фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст. Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъвати 7 ва 8; 1966-77). Институти математикаи амалии Донишгоҳи Тифлис, Институти физика ва техникаи Сухуми ва як мактаби ш. Тифлис номи Иля Векуа-ро доранд. Ба шарафи Иля Векуа олимпиадаи барномасозон баргузор мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Диего Веласкес

**Дие́го Родри́гес де Си́лва-и-Вела́скес** (; ) — мусаввири испониёӣ, ки осори ӯ марбут ва даврони барокко аст.

## Зиндагинома
Дар Севил (1611—1619) дар назди Ф. Паческо дониш омӯхта, баъдан ба духтари ӯ издивоҷ кард. Дар давраҳои нахуст тасвирҳои динӣ ва ба истилоҳ бодегонес — жанрҳои санъати тасвирӣ, ки аз рамзу киноя ва маҷозу истиора (аллегорияҳо ва метафораҳо) манша мегиранд («Ношто», 1617-19, «Саққо», 1620), гоҳе сужетҳое аз Китоби муқаддас («Исо дар кулбаи Марта ва Марям», 1618) ва низ портретҳо (портрети шоир Луис де Гонгор, 1622) меофарид. Аз соли 1623 дар Мадрид ҳамчун рассоми шоҳ Филиппи IV ба ҳайси перояндаи қасри шоҳ ва созмондиҳандаи ҷашнҳо кор кард. Солҳои 1929-31 ва 1649-51 ба Итолиё омад ва барои коллексияи шоҳӣ осори ҳунарӣ гирд меовард. Дар китобхонаи шахсии ӯ адабиёти марбут ба меъморӣ, механика, тибб, фалсафа ва назм мавҷуд буданд. Веласкес, ки дар чаҳорчӯби портретнигорӣ маҳдуд буд, дар ин жанр намунаҳои классикӣ офарид (тасвири шоҳ Филиппи IV, 1623-56; «Мутоиботи шоҳона», 1631-48; нигораҳои «Саисхонаи шоҳзода Балтасар Карлос», 1635; «Хонумҳои бодбезакбадаст», 1635; «Папа Иннокентияи X», 1650; «Шоҳдухтарҳои Маргарита», 1653-60). Вижагии портретҳои В. дар андешаи жарф ва чеҳракушоии нозуки персонажҳояш мебошад; ин дар ҳолест, ки аз бандубаст то маҳорати фаннӣ, ба ҷумлагӣ рӯи образ кор мекунад. Дар жанрҳои мухталифи ҳунари тасвирӣ навпардоз буд; дар тасвирҳои асотирӣ («Шароб» ё «Шаробиҳо», 1628-28) аз унсурҳои бодегонес истифода мекунад, дар манзаранигорӣ (монанди «Кӯшки Медичи», 1650-51) сабки импрессионизмро пешакӣ пай мебурд. Тасвири зани бараҳна низ («Зуҳра дар назди оина», 1647-51) дар ҳунари рассомии Испанияи он замон намунаи нодир буд. Мусаввараи размиву таърихии Веласкес — «Посухи Берда» аз он ҷиҳат ғайримаъмулист, ки рассом на пирӯзӣ, балки наҷобати фарди пирӯзро ба силки тасвир кашидааст. Мусаввараҳои «Амирон» (1656) ва «Нассоҷон» (1657), ки ҳамчун ҳунари озод дар санъати тасвири тамсилӣ шуҳрат доранд, мӯҷиби чандин нақду баррасӣ шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма»

**ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма»** — коргоҳи коркард, банду басти хуч ва намудҳои пину (қурут) дар ноҳияи Деваштич воқеъ аст.
## Таърихи ифтитоҳи коргоҳ
Коргоҳи коркард ва банду басти  ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма» 14 ноябри соли 2022 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Деваштич ба истифода дода шудааст.. 

Иншоот дар масоҳати 432 метри мураббаъ ҷой гирифта, бо баҳрабардории коргоҳ 10 нафар бо ҷои кор ва маоши хуб таъмин гардиданд. Иқтидори истеҳсолии коргоҳ дар як рӯз то ҳазор дона маҳсулоти коркардшудаи хуч дар зарфҳои шишагӣ мебошад ва иқтидори солонаи он то 36 ҳазор дона маҳсулоти тайёр баробар карда мешавад.
Дар хати таҷҳизот ҳама талаботи технологии сара кардан, шустан, коркард дар ҳарорати меъёрӣ, резиш, тамғазанӣ, банду баст иҷро ва ба ин васила маҳсулоти пурра табиӣ истеҳсол  мегардад.
Васлу насби маҷмӯи таҷҳизоти технологии коркард, банду басти меваи хуч - имконияти дар маҳалли истеҳсол наздик ба роҳ мондани коркард ва банду басти ин меваи табииву шифобахши Тоҷикистон мебошад. 

Коргоҳи коркард, банду басти ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма» бо саҳми соҳибкори тоҷикистонӣ Наим Худойбердиев дар заминаи иншооти мавҷуда пурра таҷдиду навсозӣ  ва муҷаҳҳаз гардонида шуд..
## Нигаред низ
* ҶДММ “Насими Вахш”
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон‎
Гурӯҳ:Ноҳияи Деваштич
Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо
Баҳманрӯд

**Баҳманрӯд** (то 16 апрели 2021 – *Совет*) — шаҳрак, маркази маъмурии ноҳияи Темурмалик.

Аҳолӣ — 13 300 нафар (2022).
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Темурмалик
Ҳенрӣ ван де Велде

**Ҳенрӣ ван де Велде** ( (), ) — меъмор, мусаввир ва тарроҳи белжикӣ.

## Зиндагинома
Ҳамчун мусаввир ба неоимпрессионизм ворид шуд. Наққоширо тарк карда, соли 1892 дар Брюссел корхонаи ҳунарию саноатӣ, соли 1902 дар Веймар мактаби ҳунари бадеӣ ва соли 1926 дар Брюсел Мактаби олии миллии ҳунарҳои ороишро таъсис дод. Велде, ки ҳамеша ба эҷоди муҳити комили меъморию шайъӣ машғул буд, аз услуби ҷадид (модерн) аввал ба ратсионализм (яке аз асосгузорон ва пешвоёни ин ҷараён) ва баъд ба функсионализм гузашт. Осори Велде: ороиши дохили осорхонаи Фолкванг дар Хаген (1901—1902), ҳунаристони Веймар (1906), театри Веркбунд дар Кёлн (1914), осорхонаи Крёллер-Мюллер дар Оттерло (Ҳолландия; 1926—1937) ва ғ. Анвои мебел, чароғ ва зарфро тарроҳӣ мекард; ҳамчун назарияпардози ҳунар ва мунаққид мақолаҳо менавишт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Музаффар Ҳусейнзода

**Музаффар Ҳусейнзода** (*Ҳусейнзода Музаффар Маҳмурод*; 18 августи 1975, ҶШС Тоҷикистон) — дипломати тоҷик, Сафири Фавқулода ва Мухтор, Муовини Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2016)                                                      

## Зиндагинома
18 августи соли 1975 дар хонаводаи тоҷик ба дунё омадааст. Дар солҳои 1992—1997 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ва дар солҳои 1997—1999 Академияи дипломатии Вазорати корҳои хориҷии Федератсияи Россия хондааст.

Оиладор, соҳиби 3 фарзанд.

## Корнома
* 1999—2000 — Муовини Сардори Раёсат-Оҷонсӣ доир ба дастгирӣ ва рушди соҳибкории хурди назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2000—2002 — котиби саввум, котиби дуввуми Раёсати кадрҳои Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2002—2005 — котиби дуввуми Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Шоҳигарии Белгия;
* 2005—2008 — мудири шӯъбаи созмонҳои минтақавӣ ва байналмилалии Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2008—2011 — Сардори Раёсати созмонҳои байналмилалии Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2011—2016 — Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Узбакистон;
* 2014—2016 — Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Малайзия, бо қароргоҳ дар Тошканд;
Аз 29 марти соли 2016 Муовини вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Эзоҳ
Евгений Велихов

**Велихов Евгений Павлович** () — -назарияпардози рус, доктори илмҳои физика ва математика (1966), академик (1974), ноиби президенти АИ ИҶШС (1978—1991) ва АИ Руссия (1978—1996). Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1985).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Маскав (1958). Аз соли 1958 дар Институти энергияи атомии ба номи И. В. Курчатов кор кардааст. Аз соли 1988 директори Институти мазкур. Солҳои 1971-78 директори филиали ҳамин ин-т — Лабораторияи магнитии АИ ИҶШС (минбаъд Институти таҳқиқоти инноватсионӣ ва термоҳастаии Троиск), мудири кафедраи физикаи ҳастаи Донишгоҳи давлатии Маскав (аз соли 1971), роҳбари Барномаи термоҳастаии ИҶШС (аз соли 1975) буд. Асарҳояш асосан ба физикаи плазма, ҳидродинамикаи магнитӣ, муаммои синтези термоҳастаии идорашаванда бахшида шудаанд. Президенти Маркази илмии «Институти Курчатов» (аз соли 1992), президенти ширкати «Росшелф», ноиби президенти Иттифоқи саноатчиён ва соҳибкорони Руссия, Котиби Палатаи ҷамъиятии Федератсияи Руссия (аз соли 2006) ва аз соли 2010 узви Шӯрои илмии машваратии Фонди «Сколково». Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1984), Мукофоти давлатии ИҶШС (1977), Мукофоти давлатии Федератсияи Руссия дар соҳаи илм ва технология (2002), Мукофоти ба номи М. Д. Миллионшикови АИ ИҶШС (1986), Мукофоти «Энергияи глобалӣ» (2006). Бо ордени «Барои хидмати шоиста дар назди ватан» (дараҷаи IV) сазовор гаштааст (2010).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Велодром

thumb|200px|Бахши трек, гардиш.
**Велодром** (аз велосипед ва юн dromos — давидан, ҷойи мусобиқа), **велотрек** — иншооти пӯшида ё кушодаест барои машқ ва мусобиқаҳои дучархасаворӣ. Велодром аз треки трибунадор ва биноҳои ёрирасон иборат аст. дарозии велотрек тақр. 0,5 км. Дар Тоҷикистон треки беҳтарин (дар Осиёи Марказӣ) соли 1972 дар шаҳри Хуҷанд сохта шудааст. Варзишгари Тоҷикистон Николай Макаров чемпиони ҷаҳон дар бораи велосипедронӣ дар трек мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Веллеризм

**Веллеризм** — истилоҳи соҳаи фолклоршиносӣ, ки аз номи қаҳрамони романи нависандаи англис Ч. Диккенс «Хотираҳои маҳфили Пиквик» — Сэма Веллер (Weller) гирифта шудааст. Ин шахс дар нутқаш зарбулмасалу мақолҳо ва суханҳои ҳикматомезро ба кор мебурд. Ҳамин суханварӣ дар фолклоршиносӣ веллеризм ном гирифт. Нахуст, веллеризм дар фолклоршиносии русӣ қабул гардида буд: аз қабили — "Ба гург Инҷил хондаанд, аммо вай гуфтааст, ки «Зудтар хонед, рама гузашта меравад».

Дар эҷодиёти шифоҳии халқи тоҷик низ амсилаҳои мутобиқи веллеризм ба назар мерасанд, вале ба сабаби умумият доштанашон бо зарбулмасалу мақолҳо онҳо ба ҳамин гурӯҳ дохил гардидаанд. веллеризмҳо дар матн контексти муайян барои тасдиқи фикр, шарҳу тафсири воқеа, баёни мавзӯъ, зебу ороиши сухан, дилнишину ҷаззоб гардидани сухани қаҳрамони асари фолклорӣ истифода мешаванд. Мисолҳо барои веллеризмҳои тоҷикӣ:

 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Раҳимов Д. Фолклори тоҷик. Д., 2009;
* Быкова Н. Семиотическая структура велеризмов // Паремиологические исследования. Сборник статей. М., 1984;
* Пермяков Г. Д. Основы структурной паремиологии. М., 1988.

Гурӯҳ:Иборот
Тоҷикистон дар соли 1996

## [[май]] [[1996]]
* 9 март –  30 ташкилотҳои ҷамъиятию сиёсӣ «Аҳдномаи ризоияти ҷомеаи Тоҷикистон» – ро имзо намуданданд.
* 13 март – Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ гардид.

## [[июн]] [[1996]]
* 15 июн – Ҳизби Сотсиалистии Тоҷикистон таъсис ёфт.

## [[декабр]] [[1996]]
* 5 декабр – Қонун «Дар бораи Бонки Миллии Тоҷикистон» қабул гардид.
* 10 декабр - 11 декабр – баргузории мулоқоти Президенти Тоҷикистон ва Роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) дар Хусдеҳ (Афғонистон) доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ. бори аввал Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) Сайид Абдуллоҳи Нурӣ бо ҳам вохӯрданд.
* декабр – «Панҷгонаи Шанхай» таъсис ёфт. Он вақт ба ҳайати он – Федератсияи Русия, Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон ва ҶХХитой шомил буданд.
* 23 декабр – баргузории мулоқоти Президенти Тоҷикистон ва Роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) дар ш. Москва  доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ.

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XX
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 1990-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 1996
Die Welt

**«Велт»** ( — «Ҷаҳон») — яке аз рӯзномаҳои маъруфи Олмон. Соли 1946 дар шаҳри Гамбург таъсис ёфтааст. Ба ширкати монополии Шпрингер тааллуқ дорад. Асосан мавзӯъҳои сиёсиро баррасӣ мекунад. Дар ҷомеаи Олмон нуфузи зиёд дорад. Адади нашраш 251 ҳазор нусха (2013). 
## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Фараҳманд Каримов

**Фараҳманд Каримов** (26 майи 1996, ноҳияи Айнӣ, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик.

## Зиндагинома
Фараҳманд Каримов, дар гурӯҳи 1-уми озмуни сурдҳои 10-ум Олимпиадаи байналмилалии туркӣ  иштирок намуд. Озмун санаи 11 июни соли 2012 дар варзишгоҳи "Kâmil Ocak"-и шаҳри Ғазиантеп баргузор гардид . Ӯ суруди "Beyaz Mendil"-ро иҷро намуда, сазовори медали нуқрагин гардид.  

Фараҳманд Каримов Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷандро дар соли 2018 хатм кардааст.  

Ӯ ҷияни Шоири халқии Тоҷикистон Озарахш мебошад.

## Таронашиносӣ
### Альбомҳо
### Сурудҳо
мини|272x272пкс|Фараҳманд Каримов, дар гурӯҳи 1-уми озмуни сурдҳои 10-ум Олимпиадаи байналмилалии туркӣ
мини|272x272пкс

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Исмоилҷон Исмоилов

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо 
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Мирзо Турсунзода (шаҳрак, н. Рӯдакӣ)

**Мирзо Турсунзода** — шаҳрак дар ноҳияи Рӯдакӣ. Дар байни дарёҳои Кофарниҳон ва Элок ҷойгир аст. Масофа то ш. Душанбе — 10 км, то маркази ноҳия — 5 км. Аз деҳаҳои Истиқлол, Коргар, Мавҷӣ, Ҳоҷиён, Косибон, Турдиев ва Румӣ иборат аст.

## Эзоҳ
Лавосон

**Лавосон** () яке аз шаҳрҳои Шаҳристони Шемиронот дар Устони Теҳрон дар Эрон аст. Шаҳри Лавосон дар 11-километрии шимолу шарқи Теҳрон ҷойгир аст. Дар саршумории соли 2015 ин шаҳр 18146 нафар, аз ҷумла 9318 мард, 8828 зан ва 6130 хонавода дошт.

Гурӯҳ:Устони Теҳрон
Тоҷикистон дар соли 1997

## [[январ]] [[1997]]
* 5 январ - 19 январ – баргузории даври шашуми музокироти миёни тоҷикон дар ш. Теҳрон бо иштироки намояндагони Ҳукумати ҷумҳурӣ ва мухолифини тоҷик доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ.
## [[феврал]]  ва [[март]] [[1997]]
* 21 феврал - 22 феврал – баргузории мулоқоти Президенти Тоҷикистон ва Роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) дар ш. Машҳад доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ. 
* 26 феврал - 8 март – баргузории даври ҳафтуми музокироти миёни тоҷикон дар ш. Москва бо иштироки намояндагони Ҳукумати ҷумҳурӣ ва мухолифини тоҷик доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ.
## [[апрел]] [[1997]]
* 9 апрел - 16 апрел – баргузории марҳилаи 1, даври ҳаштуми музокироти миёни тоҷикон дар ш. Москва бо иштироки намояндагони Ҳукумати ҷумҳурӣ ва мухолифини тоҷик доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ.
## [[май]] [[1997]]
* 16 май - 18 май – баргузории мулоқоти Президенти Тоҷикистон ва Роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) дар ш. Бишкек доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ. 
* 22 май - 28 май – баргузории марҳилаи 2, даври ҳаштуми музокироти миёни тоҷикон дар ш. Москва бо иштироки намояндагони Ҳукумати ҷумҳурӣ ва мухолифини тоҷик доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ. 
## [[июн]] [[1997]]
* 23 июн - 27 июн – баргузории мулоқоти хотимавии Президенти Тоҷикистон ва Роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) дар ш. Москва доир ба сулҳ ва ризоияти миллӣ.  
* 27 июн - баъди 8 даври гуфушуниди (солҳои 1994—1997) миёни Ҳукумати ҷумҳурӣ ва Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ), дар шаҳри Москва, аз ҷониби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва сарвари мухолифини тоҷик Сайид Абдуллоҳи Нурӣ «Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон» имзо гардид.  
**27 июн — «[[Рӯзи ваҳдати миллӣ]]»** дар Ҷумҳурии Тоҷикистон эълон шудааст. 
## [[июл]] [[1997]]
* 7 июл – саршавии фаъолияти Комиссияи оштии миллӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон.  
* 18 июл – «Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон» таъсис ёфт.
## [[сентябр]] [[1997]]
* 8 сентябр – бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Садриддин Айнӣ ва Бобоҷон Ғафуров унвони олї «Қаҳрамони Тоҷикистон» дода шуд.
## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XX
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 1990-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 1997
Венгерка

**Венгерка** — номи умумии чанд навъ сиёҳолу, ки ба шароити иқлими Тоҷикистон мутобиқ карда шудаанд.

Венгеркаи ажаниро дар шаҳри Ажани Фаронса рӯёнидаанд. Дарахташ то 5 м қад мекашад, навдаҳояш сурхи дорчинӣ, муғҷабаргаш калон ё миёнаҳаҷми махрутшакл, нӯгтез. Баргаш байзашакл; думчааш борик, сурхтоб. Гулаш калон, хушбӯй. Мевааш миёнаҳаҷм (22-32 г), тухмшакл, бунафши сурхтоб, холҳои майдаи заргун дорад. Мағзаш сабзи зардтоб, серобу ширин; дар таркибаш 14,6 % қанд ва 0,82 ҷавҳар мавҷуд аст. Донакаш хурд, борики дароз. Дарахташ дар заминҳои ҳосилхез ва намаш муътадил хуб нашъунамо меёбад. Онро аз бехҷаст, баъзан аз донак зиёд мекунанд. Барои гардолуд шудани венгеркаи ажанӣ олуҳои Ренклоди Сабз, Алтан ва Виктория аҳаммияти калон доранд. Ҳар бех дарахташ 60-70 кг ҳосил медиҳад. Аз мевааш, ки охири август пухта мерасад, шарбат, очор, мураббо, мармелад месозанд. Венгеркаи итолиёӣ дар Тоҷикистон аз соли 1965 парвариш мешавад. Дарахташ миёнақад, шохсораш зич. Соли 4-ум самар меорад. Аз ҳар га 80 сентнер ҳосил медиҳад. Мевааш хурд (20 г), моҳи август пухта мерасад; барои ба ҷойҳои дур кашондан ва хушконидан мувофиқ аст. Донакаш дарозрӯя, аз гӯшт нағз ҷудо мешавад. Дарахташ аз ҳашарот сахт осеб меёбад. Гулаш худгардолуд аст; дар сурати бо навъҳои Анна Шпет, Венгеркаи хонагӣ якҷо шинондан ҳосили фаровон медиҳад. Венгеркаи бунафш ба шароити иқлими навоҳии шимолии Тоҷикистон мутобиқ карда шудааст. Дарахташ калон (дарахти панҷсолааш 4-5 м қад мекашад), парешоншох (паҳноии шоху баргаш 3-4 м), танааш ғафс, пӯстлохаш дорчинии кушод. Шохаҳои 2-3-солааш суфтаи хокистарранг буда, холҳои бунафш доранд. Баргаш калони байзашакл, сабзи сиёҳтоб. Гулаш калони сафед. Мевааш (45 г) тухмшакл, кабуди баланд, бо мумпарда пӯшида шудааст. Мағзаш норанҷии кушод, серобу сергӯшт, ширин, хушбӯю хуштаъм. Донакаш (1,5 г) тухмшакл, рангаш дорчинии кушод, аз гӯшташ нағз ҷудо мешавад. Дар ҳамвориҳо, дарёбод, доманакӯҳ ва мавзеъҳои кӯҳӣ нағз месабзад. Ба сармо ва гармо тобовар аст. Онро асосан ба ниҳоли олуча пайванд мекунанд. Бо сиёҳолу, навъҳои олуи «Исполини», «Бертон», «Сам» ва ғайра якҷо шинонда мешавад. Тар мехӯранд, мехушконанд, олуоб, очор, мураббо, шарбат, руб, мармелад, машрубот ва ғайра тайёр мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Навъҳои олу
Венера (асотир)

**Венера** — дар асотири Руми Бостон илоҳаи баҳор, сарсабзӣ ва боғу шукуфоӣ, аз ҷумлаи илоҳаҳои қадимтарини сокинони Итолиё.

Венера дертар чун илоҳаи ишқу муҳаббат ва ҳусну зебоӣ шуҳрат ёфта, ба сифати саромади хонадони сулолаи императорони Рум — Юлийҳо дар аҳди Юлий Сезар ва Август расман мавриди парастиш қарор гирифт. Дар асотири юнонӣ Венера ба илоҳаи Афродита ва дар асотири ниёгони мо ба Аноҳита ва Нана айният дорад. Яшти панҷуми Авесто ба илоҳаи зебо Аноҳита бахшида шудааст, ки тимсоли он савори гардунаи тилоӣ дар осори Хазинаи Амударё ёфт шудааст. Рассомон ва ҳайкалтарошони Руми Қадим Венераро ба сурати илоҳаи ишқу муҳаббат ва тимсоли зебоии занона меофариданд. Аноҳита ба образҳои асотирии Венера, Артемида ва Афродита айният дошта, дар тангаҳои аҳди подшоҳи Юнону Бохтарӣ Деметрий (тақр. 189—167 то м.) сабт шудааст. Нанаи асотири суғдиён низ аз рӯйи мазмуну моҳият ба Венера шабоҳат дошта, тимсоли он дар деворнигораҳои Панҷакенти Қадим маҳфуз мондааст. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Венерология

**Венерология** — яке аз бахшҳои илми тиб, ки пайдоиш, роҳҳои паҳн гаштан, ташхису аломатҳои бемориҳои зуҳравиро таҳқиқ ва усулҳои пешгирию табобати босамари онҳоро муқаррар месозад.

Венерология ба гигиенаи иҷтимоӣ, гинекология, дерматология, терапия, невропатология, психология, педиатрия ва дигар илмҳо алоқаманд аст. Рушду инкишофи бактериология дар асри 19 ба Венерология бунёди илмӣ гузошт.

Дар Тоҷикистон аввалин пажӯҳишҳо дар соҳаи Венерология соли 1941 баъди ташкил ёфтани кафедраи дерматовенерологияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон анҷом ёфтанд. Дар ин ҷода олими варзидаи тиб профессор А. Я. Прокопчук саҳми назаррас гузоштааст. Пажӯҳишҳои баъдии олимони ҷумҳурӣ асосан ба ҳалли масъалаи таъсири вараҷа ба инкишофи сифилиси асаб, қобилияти заҳроба (токсин)-ро безарар гардондани ҷигар ҳангоми гирифторӣ ба сифилис, вогирии трихомониаз ва ғ. равона шуда буданд. Олимони тоҷик бори аввал барои муолиҷаи сифилис усули истифодаи лимфотропии доруҳоро истифода намуданд. Дар пешрафти венерология дар ҷумҳурӣ олимони намоён Б. Р. Раҳматов, С. И. Исҳоқов, Е. Т. Исоева, П. Т. Зоиров, М. С. Исоева, Р. Дадабоев, Ҳ. Ҷ. Усмонова, О. И. Қосимов, Ф. А. Қиёмов ва дигарон саҳми назаррас гузоштанд.

## Нигар низ

* Бемориҳои зуҳравӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Молхона (румон)

«**Мазраъаи ҳайвонот**» (, дар Эрон ба номи «**Қалъаи ҳайвонот**» ва дар Тоҷикистон ба номи «**Молхона**» низ шинохта шудааст) — румоне ба сабки адабиёти тамсилии подормоншаҳрӣ ба забони инглисӣ ва навиштаи Ҷорҷ Оруэлл аст. Ин румон дар тӯли Ҷанги ҷаҳонии дувум навишта ва дар соли 1945 дар Инглистон мунташир шуд. Вале дар авохири даҳаи 1950 ба шуҳрат расид. Ин китоб дар нақди ҳукуматҳои саркӯбгари он даврон, яъне Шӯравӣ ва Олмон навишта шуд.

«Мазраъаи ҳайвонот» дар бораи гурӯҳе аз ҷонварони аҳлӣ аст, ки дар иқдоме ормонгароёна ва инқилобӣ, соҳиби мазраъа яъне оқои Ҷунзро аз мазраъааш фирорӣ медиҳанд то худ идораи мазраъаро ба даст гирифтаву «баробарӣ» ва «рифоҳ»-ро дар ҷомеъаи худ барқарор созанд. Раҳбарии ин ҷунбишро гурӯҳе аз хукҳо ба даст доранд. Вале пас аз муддате ин гурӯҳи ҷадид низ ба раҳбарии хуке ба номи Нопулеун ҳамчун оқои Ҷунз ба баҳракашӣ аз ҳайвоноти мазраъа мепардозанд ва ҳаргуна мухолифатеро саркӯб мекунанд.

## Ҳафт фармон
Пас аз пирӯзии инқилоби ҳайвонот, як қонуни асосии маъруф ба «Ҳафт фармон» бар рӯйи девор мазраъа навишта мешавад, ки шомили бандҳои зер аст:

# Ҳамаи онҳо, ки рӯйи дупо роҳ мераванд душман ҳастанд.
# Ҳамаи онҳо, ки чаҳорпо ё болдор ҳастанд, дӯстанд.
# Ҳеч ҳайвоне ҳаққи пӯшидани либосро надорад.
# Ҳеч ҳайвоне ҳаққи хобидани дар тахтро надорад.
# Ҳеч ҳайвоне ҳаққи нӯшидани алкулро надорад.
# Ҳеч ҳайвоне ҳаққи куштани ҳайвони дигареро надорад.
# Ҳамаи ҳайвонот боҳам баробаранд.

Дар тӯли достон, мушаххас мешавад, ки ҳамаи «Ҳафт фармон», ба мурури замон бо таҳриф ва тағйир мувоҷеҳ мешавад ва дар авохири достон тамоми шаш фармони аввал аз рӯйи девор пок шуда ва ҷумлаи ҳафтум низ ба сурати зер таҳриф мешавад:

«Ҳамаи ҳайвонот боҳам баробаранд, **аммо баъзе баробартранд**».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Осори Ҷорҷ Орвелл
Вайроншаҳр

**Вайроншаҳр** () — як ҷомеъа ё сукунатгоҳи хаёлӣ дар достонҳои илмӣ-тахайюлӣ аст ки дар он вежагиҳои манфӣ бартарӣ ва чирагии комил доранд ва зиндагӣ дар он дилхоҳи ҳеч инсоне нест. Ин ҷавомеъ маъмулан замоне аз як ҷомеъаро нишон медиҳанд, ки ба нобудӣ ва ҳарҷумарҷ расидааст. Ин ҷавомеъ дар замонҳои баду шӯм тарсим мешаванд. Бо ин таъриф, як «ҷомеъаи подормонӣ» нуқтаи муқобил ва ворунаи як ҷомеаи ормонӣ (ормоншаҳр) аст. Тарсими як ҷомеъаи подормон ва бадзамона тавассути нависандагони ояндагаро маъмулан ба манзури ҳушдор ба мардум дар мавриди идома ё афзоиши чирагии бархе муъзалоти иҷтимоъӣ сурат мегирад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ояндапажӯҳӣ
Венесуэлиҳо

**Венесуэлиҳо** () — мардумеанд дар Амрикои Ҷанубӣ, ки аксарияти аҳолии Венесуэларо ташкил медиҳанд.

Теъдоди умумии венесуэлиҳо дар ҷаҳон тақрибан 30 млн буда, аз ин миқдор 29 млн дар Венесуэла, ИМА, Испания (200- ҳазорнафарӣ), Итолиё, Португалия (100 ҳазор) ва дигар кишварҳои олам умр ба сар мебаранд. Венесуэлиҳо бо гӯиши ба мардуми Амрикои Лотинӣ хосси забони испанӣ такаллум мекунанд. Дар миёни аҳолии таҳҷоӣ ҳамчунин забонҳои карибӣ (ану, гуахиро, варао, мапойос, пироа, пемон, яномами) маъмул мебошанд. Хатташон лотини- асос аст. Аксари диндорон пайрави мазҳаби католикӣ (96 %) буда, бархе протестант ва пайрави мазҳаби мормони мебошанд. Ташаккули қавмию нажодии венесуэлиҳо бар асари омезиши испаниҳо, канарҳо, баскҳо, ҳиндуҳои абориген, ғуломони африқоӣ ба вуҷуд омадааст. Венесуэлиҳо ҳамчун мардум дар асри 20 ташаккул ёфтанд. Аксари насли имрӯзаи венесуэлиҳо (75 %) дар қисмати Шим. Ва Шим. Ш. Ва соҳилҳои баҳр, ки шаҳр ва иншооти бузурги саноатӣ дорад, иқомат доранд. Насли ҳиндунажодҳо дар минтақаҳои кӯҳистони шим. шарқи кишвар зиндагӣ мекунанд. Қисми зиёди венесуэлиҳо дар соҳаи саноат (40 %), хоҷагии деҳот (20) ва хидматрасонӣ фаъолият доранд. Хонаҳои венесуэлиҳо дар деҳот аз похса ё хишт сохта шуда, ба воситаи сафолҳои бомпӯшӣ ё шохаҳои палма пӯшида шудаанд. Сарфи назар аз ин, венесуэлиҳо дар ҳавои кушод ва тӯравлонҷ хоб рафтанро авлотар медонанд. Дар миёни венесуэлиҳо варзиши каррида, асптозӣ, хурӯсҷанг, футбол, бейсбол маъмул аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Бонки байналмилалии Тоҷикистон

**Бонки байналмилалии Тоҷикистон** (, номи пурра **Ҷамъияти саҳомии пӯшидаи «Бонки байналмилалии Тоҷикистон»**; пешина **ҶДММ ТАҚХ «Стандарт финанс»**) — яке аз бонкҳои Тоҷикистон.

## Таърих
ҶДММ ТАҚХ «Стандарт финанс» иҷозатномаи БМТ № 0000027-ро дар моҳи апрели соли 2014 дарёфт намудааст. Ҳангоми таъсис додани ташкилот роҳбарият ва саҳмдорон дар назди худ ҳадаф гузошта буданд, ки воситаҳои молиявии худ ва шариконро барои маблағгузории муассисаҳои хурд ва ҳамчунин рушди қарздиҳии истеъмолӣ ҷалб намоянд.

Таваҷҷуҳи хос дар ин ҳолат ба қарзҳо барои таҳсилот ва қарзҳо ҷиҳати беҳсозии шароити зиндагӣ дода мешавад. Дар ин маврид стратегияи ташкилот меъёрҳои нисбатан паст барои фоизҳо ва муҳлатҳои нисбатан дарози пардохти қарзҳоро дар назар дорад.

29 феврали соли 2016 ҶДММ ТАҚХ «Стандарт финанс» иҷозатномаи БМТ № 0000060 — ро дарёфт намуда, ба ҶСП «Бонки байналмилалии Тоҷикистон» табдил ёфт.

Дар 22 июли 2025 Mastercard дар ҳамкорӣ бо Бонки байналмилалии Тоҷикистон кортҳои нави Mastercard Platinum ва Mastercard World Elite-ро муаррифӣ намуд. Онҳо барои истифода дар пардохтҳои байналмилалӣ пешбинӣ шуда, инчунин дорои баъзе хизматрасониҳои иловагӣ, аз ҷумла дастрасӣ ба Lounge Key ва хидматҳои Fast Track мебошанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Бонкҳои Тоҷикистон
Спитамен Бонк

**Спитамен Бонк** (номи пурра **Ҷамъияти саҳомии пӯшидаи «Спитамен Бонк»***;* пешина **ҶСП ТҚХ «Спитамен Капитал»**) — яке аз бонкҳои Тоҷикистон.

## Таърих
Ҷамъияти Саҳомии Пӯшидаи “Спитамен Бонк” фаъолияташро соли 2008, ҳамчун ташкилоти қарзии хурд “Спитамен Капитал” шурӯъ кардааст. Дар муддати кӯтоҳ ба номи шарики боэътимоди молиявӣ ноил гашта, бо шарофати кори босамари мутахассисон ва рушди устувор, аллакай соли 2014 иҷозатномаи БМТ-ро барои фаъолияти бонкӣ мегирад.   

Бонк 16 филиал ва 37 МХБ дорад. Миқдори кормандон зиёда аз 750 нафар аст. 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Бонкҳои Тоҷикистон
Ноҳияи Саврон

**Ноҳияи Саврон** () — ноҳия дар ғарби вилояти Туркистони Қазоқистон, дар атрофи шаҳри Кентау ва Туркистон ҷойгир аст. Маркази маъмурӣ деҳаи Шорнак мебошад.

## Таърих
Он бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон аз 15 марти соли 2021 ҳамчун *ноҳияи Саврон* бо маркази маъмурӣ дар деҳаи Шорнак бо роҳи ҷудо кардани ҷамоати деҳоти Шага, Жана Икан, Эски Икан, Ушкайик, Яссӣ, Орангай, Карашик, Жуйнек, Бобайкорган, Шорнак, Жибек Жолӣ, Майдантал аз шаҳри Кентау таъсис дода шудааст .

## Тақсимоти маъмурӣ
Ноҳияҳои деҳот:

# Ҷамоати деҳоти Бобоқӯрғон (аз деҳаҳои: Бобоқӯрғон (марказаш), Абай, Кумайликас, Улгилӣ) (масоҳат - 111,707 га, аҳолӣ - 7679 нафар)
# Ҷамоати деҳоти Эски-Икан (дар деҳаҳои Эски Икан (марказ), Достик) (масоҳат - 39 729 га, аҳолӣ - 16 091 нафар)
# Ҷамоати деҳоти (Деҳаҳо: Жана Икан (марказ), Ибата, Ойик) (масоҳат — 80514 га, ахоли — 7182 нафар)
# Ҷибек Ҷолӣ (ҷамоати деҳот) (деҳаҳои Ҷибек Жолӣ (марказаш), Сауран, 30 Разездро дар бар мегирад) (масоҳат — 40.760 га, аҳолӣ — 2449 нафар)
# Ҷамоати деҳоти Жуйнек: деҳоти Жуйнек (марказаш), Шекербулок, Шыпан иборат аст) (масоҳат — 49007 га, ахоли — 10134 нафар)
# Иасси (ҷамоати деҳот) (деҳаҳои Ясси (марказаш), Шойтобе, Енбекши-Дихонро дарбар мегирад) (масоҳат — 65.896 гектар, ахоли — 2.850 нафар)
# Ҷамати деҳоти Карашик: Карашик (марказаш), Каратобе, Кумтуинро дар бар мегирад) (масод — 37733 га, ахоли — 10028 нафар)
# Ҷамоати деҳоти Майдантал (аз деҳаҳои Майдантал (марказаш), Инталӣ, Эгизқара, Қараҷон) (масоҳат - 65751 га, аҳолӣ - 4092 нафар)
# Ҷамоати деҳот Орангай: аз деҳаҳои Орангай (марказаш), Бостандик, Коскоргон иборат аст) (масоҳат — 47579 га, ахоли — 8022 нафар)
# Ҷамоати деҳоти Ушкайик: деҳаҳои Ушкайик (марказаш), Теке, Нуртас, С. Кожанов, Жалантос) (масоҳат — 42 859 га, ахоли — 6 208 нафар)
# Ҷамоати деҳоти Шагин (аз деҳаҳои: Шага (марказ), 30-солагии Қазоқистон, Бершинтобе, Шоктас) (масоҳат — 63491 гектар, ахоли — 10448 нафар)
# Ҷамоати деҳоти Шорнак (аз деҳаҳои Шорнак (марказаш), Космезил, Аша) (масоҳат - 71489 га, аҳолӣ - 12930 нафар)

## Хусусиятҳо
Дар ҳудуди ноҳия шаҳраки қадимаи Сауран – пойтахти собиқи хонии Қазоқистон ҷойгир аст. Ёдгории таърих ва фарҳанги Қазоқистон дорои аҳамияти ҷумҳуриявӣ .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Саврон
Александровка (Ново-Бухтарминск)

** Александровка** () — деҳа (*[[авул|ауыл]]*) дар вилояти Қазоқистони Шарқии Қазоқистон. Дар ноҳияи Олтой ҷойгир аст.  
## Аҳолӣ
Дар соли 2009 84 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Олтой (Қазоқистон)
Венесексия

**Венесексия** (аз вена ва sectio — буридан) — чок кардани сиёҳраг (вена).

Дар сурати имконнопазир будани венопунксия, масалан, ҳангоми амиқ ҷойгир ва нонамоён будани сиёҳраг, венесексия мекунанд. Венесексия барои ба сиёҳраг муттасилу бардавом фиристодани дору мусоидат мекунад. венесексия ҳангоми гемосорбсия низ кор фармуда мешавад. Маъмулан, ҷиҳати беҳиссозии мавзеӣ дар хами оринҷ, бозу, баъзан соқи по (буҷулак) венесексия мекунанд. Ҷойи аз амалиёт каме болоро бо резин баста, маҳлули гандзудо (маҳлули спиртии йод, хлоргексидин ва ғ.) мемоланд. Сипас атрофи ҷойи амалиётро бо дастмолчаи пок пӯшонда, пӯстро ба дарозои сиёҳраг чок мекунанд. Сиёҳраг аз бофтаҳои зери пӯст ҷудо карда мешавад. Баъд ба зери он ду лигатураи кетгутӣ (ресмони ҷарроҳӣ, ки аз рӯдаи бузу гӯсфанд тайёр мекунанд) ё абрешимӣ гузаронда, лигатураи муқобилро гиреҳ мезананд. Аз лигатура дошта сиёҳрагро боло мебароранд ва бо нештар ё қайчӣ девораи онро чок мекунанд; ба сӯрохи сиёҳраг сӯзан ё қастара (катетер)-ро дароварда бо лигатураи дигарӣ мебанданд. Сипас чоки пӯстро дӯхта, бандинаи бесироят мегузоранд. Агар зарурати берун овардани сӯзан ё қастара пеш ояд, пас ҷойи амалиёт гузарондаро 6-12 соат баста мондан лозим аст. Дар сурати мушоҳида намудани нишонаҳои сироят ва флебит сӯзан ё қастараро берун меоранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷарроҳии рагҳо
Венепунксия

thumb|Рафти венепунксия
**Венепунксия** ( — *шоҳраг* +  — *сӯрох кардан*) — бо мақсади хунгирӣ, хундиҳӣ ё тазриқи дору аз болои пӯст ба сиёҳраг (вена) халондани сӯзан.

Дар сиёҳраги хами оринҷ, банди даст, буҷулаки пой, дар ширхораҳо дар сиёҳрагҳои фарқи сар венепунксия мекунанд. Ҳангоми шикофтани сиёҳраги хами оринҷ дасти бемор бояд рӯйи болиштак ҳатталимкон рост ва дар рӯйи миз устувор қарор гирад. Сипас банди дастро бо резин мебанданд; резин бояд ба сиёҳраг фишор орад, вале ҳаракати хунро дар сурхраг (шараён) халалдор насозад. Баъди бастани банди даст, барои пурхун шудани сиёҳраг, бемор бояд панҷаашро 5-6 бор мушт карда, боз намояд.

Сиёҳрагро метавон дар ду дафъа ё якбора сӯрох кард. Дар мавриди якум сӯзанро бо дасти рост (тарафи буридаи он бояд боло бошад) аз болои пӯст оҳиста ба сиёҳраг наздик меоранд ва аз паҳлу онро сӯрох мекунанд (дар ин ҳангом ба фазои холӣ даромадани нӯги сӯзан эҳсос мегардад). Агар сӯзан ба сиёҳраг роҳ ёфта бошад, дар охири он хун пайдо мешавад, вагарна сӯзанро қадре қафо кашида дубора ба раг халондан лозим аст. Ҳамин ки хун пайдо шуд, сӯзанро чанд миллиметр дарунтар халонда, барои раҳо наёфтан бо лейкопластр устувор месозанд. Чунин усули венепунксия, одатан, барои фиристодани чакрадору кор фармуда мешавад.

Венепунксияи якбора малакаву маҳорати махсус мехоҳад. Ҳангоми он тарафи буридаи сӯзанро поин гирифта, аз болои пӯст рост ба девораи сиёҳраг мехалонанд. Баъди ба раг роҳ ёфтан сӯзанро каме хам ва ба пӯст зер карда, андак пештар тела медиҳанд. Аз чунин усули венепунксия бо мақсади гирифтани хун истифода мекунанд (нигар Хунгирӣ). Дар аснои тазриқи дору резинро баъди халондани сӯзан ва дар вақти хунгирӣ пеш аз баровардани он кушодан лозим аст. Пас аз венепунксия сӯзанро зуд берун оварда, ба ҷойи он маҳлули спиртии йод мемоланд ва пахта мегузоранд; бемор бояд дасташро 1-2 дақиқа қат карда истад. Дар мавриди тазриқ сӯзанро ба шпритси дорудор гузошта, боэҳтиёт ба сиёҳраг мехаланд, сипас поршенро оҳиста қафо мекашанд. Дар шпритс пайдо шудани хун нишонаи венепунксияи дуруст аст. Баъди тазриқ сӯзанро зуд берун оварда, боқӣ мисли венепунксия ҳангоми хунгирӣ амал мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Хунгирӣ
Меҳршод Шаҳидӣ

**Меҳршод Шаҳидинажод Мунфарид Теҳронӣ** (; 6 ноябри 2001 — 5 ноябри 2022) ошпаз ва донишҷӯи 20-солаи эронӣ буд, ки дар эътирозҳои саросарии соли 2022 аз ҷониби маъмурони Ҷумҳурии Исломӣ кушта шуд.

## Эзоҳ