open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гулнора Муродалиева

**Гулнора** — , нависанда, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2012)

## Зиндагинома
**Гулнора** (Муродалиева Гулнора Сайидалиевна) 8 декабри соли 1960 дар ноҳияи Пролетар (ҳозира Ҷаббор Расулов) таваллуд шудааст. Соли 1978 мактаби миёнаи № 2 ба номи М. Горкий, соли 1982 Донишгоҳи давлатии педагогии ба номи С. М. Кировро ба поён расондааст. Солҳои 1982—1986 дар рӯзномаи «Пролетар тонгӣ» ва Ҷамъияти китобдӯстони ноҳия шуғл варзида, солҳои 1986—1997 дар ноҳияи Ленин (Рудакӣ), дар мактаби миёнаи № 6, омӯзгорӣ кардааст. Солҳои 2001—2011 сармуҳарририи маҷаллаи ӯзбекии «Нафосат»-ро низ бар уҳда доштааст. Аз соли 1998 дар рӯзномаи «Халқ овози» фаъолият дорад. Ҳамчунин машғули тарҷумонист. Аз соли 2012 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Муаллифи китобҳои бадеӣ ва публитсистии «Аз худ гузашта…» (2000), "Туро мепарастам, олами афсонаҳо (2001), «Дардҳои дили ман» (2002), «Марди дарёдил» (ҳамроҳи Ҷӯрақул Аҷиб, 2004), «Симои накӯкор» (2002), «Қисмати нурафшон» (2003) аст.

## Ҷоизаҳо
* Барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ;
* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занон-нависандаҳои асри XX-и Тоҷикистон
Намад

**Намад** — як навъ маҳсулоти пашмист, ки аз пашми чорпои хонагӣ (яъне, пашми буз ё гӯсфандро истифода мебаранд) таҳия шуда, ҳамчун  мафраш ба кор меравад.  Барои як намади андозааш миёна 6-7 кг пашм сарф мешавад. Инчунин аз намад хайма, телпак, мӯза, патаки пойафзор ва ашёи дигар тайёр мекунанд. 
Намад дар хонаҳои сокинони Помир аз замонҳои қадим вазифаи гилем, палос, кӯрпаву кӯрпача ва кампалро иҷро мекунад. Зеро дар он минтақа пахта ва маҳсулоти пахтагин хеле кам буданд. Аз намад инчунин болопӯш ва арақчини асп, китфпӯши чӯпонон (чакман) тайёр карда мешавад.

## Нигаред низ
* Хонакорӣ 
* Намадмолӣ
* Намадбофӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Рехтагарӣ

**Рехтагарӣ** () — яке аз касбҳои қадимтарини тоҷикон буд.

Хӯлаи Фулузи биринҷӣ аз омехтаи мис ва қалъагӣ иборат буда, яке аз кашфиётҳои қадимтарини инсоният ба шумор меравад. Дар Осиёи Марказӣ низ он таърихи чандҳазорсола дорад. Дар Самарқанду Бухоро, Хуҷанду Истаравшан устоҳои биринҷрезро *«рехтагар»* меномиданд. Фулузи биринҷиро рехтагарҳо дар корхонаҳои рехтагарӣ ба ҳисоби ба 5 мисқол қалъагӣ 7,5 мисқол миси сурх тайёр мекарданд. Ба ҳисоби дигар ба 1/3 қалъагӣ 2/3 мис ҳамроҳ карда мешуд. Биринҷиро дар зарфҳои бӯта, ки аз гили ба оташ тобовар сохта мешуд, мегудохтанд. Дар бӯтаҳои андозаашон маъмулӣ то 4 кг маҳлули фулуз ҷой мегирифтанд. Бӯтаҳоро худи устоҳои рехтагар месохтанд. Бӯта танҳо як маротиба истифода мешуд. Он то вақте ки дар болои оташ бошад, мустаҳкам меистод. Аммо вақте ки аз болои оташ онро гирифтанд ва сард шуд, зудшикан шуда, пора-пора мегардад. Бӯтаро бо пораҳои мису қалъагӣ ва порачае биринҷ пур карда, ба даруни кӯра, дар болои ангишт мегузоштанд. Кӯра оташдоне буд, ки баландиаш 75 см ва қутраш 40 см буд. Агиштро аз чӯби дарахтон тайёр мекарданд. Аз ҳама ангишти босифат аз решаи саксавул таҳия мешуд. Барои хӯларезӣ ду навъ қолиб ба кор мерафт. Қолибро аз чӯб ё аз гач ба сурати ашёи рехташаванда месохтанд. Қолиби дигар «тавонак» ном дошт, ки аз биринҷ рехта мешуд. Ҳангоми рехтани хӯла ҳар ду тарафи тавонак бо реги ширешдор (ба 10 кг рег 0,5 кг ширеш) пур карда мешуд. Чун рег сахт мешуд, дар щар ду парраи тавонак онро бо искана ва дигар асбобҳо кофта, қолиби лозимиро метарошиданд. Сипас тавонакҳо ба ҳам баста мешуд ва аз «даҳан» — сӯрохии махсуси тавонак хӯлаи биринҷро мерехтанд. Баъд аз сард гаштани ашёи биринҷӣ онҳоро бо сӯҳон соида, пардоз медоданд.
 
Ҷараёни рехтагарӣ тартиби муайян дошт: панҷ рӯз тайёрӣ медиданд ва ду рӯз корҳои рехтагарӣ анҷом меёфт. С. Айнӣ ёддоштҳояшро дар бораи корхонаи рехтагрии Бухоро нақл чунин кардааст: «Дар корхонаи шайх даҳ кӯра ва даҳ сандон буд, ки дар онҳо тахминан чил нафар одам кор мекард: баъзе аз онҳо дампахшкун, баъзеашон гудозгар, қолабгир, сӯҳонгар, бӯтасоз ва монанди инҳо шуда кор мекарданд. Моли хоми дар ин корхона сарфшуданӣ: мис, биринҷӣ, руҳ, қалъагӣ ва сурб барин фулузот (металлҳо) буд. Ангишташ — ангишти қандум буд, ки ангиштгарон аз чӯби дарахтони мевадор тайёр карда оварда медоданд. Қолибҳои чизҳои рехта-шуданиро аз реги сиёҳ месохтанд. Бӯтаҳо ба шакли қадаҳи хурду калон сохта мешуданд, ки фулузотро ба қадри даркорӣ ва мувофиқи талаби чизҳои рехта-шуданӣ майда карда, ба ҳам омехта, дар бӯта андохта, ба кӯра ниҳода мегудохтанд ва он фулузоти омехтаи гудохташударо ба қолибҳои чизҳои сохташуданӣ мерехтанд. Ин фулузоти омехта баъд аз гудохта шудан номи ҳар кадоми аҷзои таркибии худро гум карда, як номи нав мегирифт, ки вайро *„хӯла“* мегуфтанд».
Маҳсулоти корхонаи рехтагарӣ гуногун буд. Рехтагарон аз *хӯлаи биринҷ* — манқал, офтоба, кӯза, чойҷӯш, лаълӣ, миқрози шамъ, давот, зангӯлаи шутур, узангуи асп, ҳалқаву қуббаҳои дарвоза, зангӯлаи дастбандӣ барои раққосон ва монанди инҳоро месохтанд.

## Нигаред низ
* Заргарӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Самад Ғанӣ

**Самад Ғанӣ** (2 ноябри 1908, Самарқанд — 7 апрели 1974, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — , нависанда, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1960)

## Зиндагинома
Самад Ғанӣ 2 ноябри соли 1908 дар шаҳри Самарқанд ба ҷаҳон омадааст. Дар Дорулмуаллимини Самарқанд, курси ходимони молияи Тошканд, мактаби ҳизбӣ ва курси они назди КМ КПСС таҳсил ва дар рӯзномаҳои Самарқанду Тошканд кор кардааст. Муҳаррири рӯзномаи «Тоҷикистони Сурх», корманди Институти марксизм-ленинизм, муҳаррири моҳномаи ҳаҷвии «Хорпуштак» будааст. Фаъолияти меҳнатияш аз солҳои сиюм оғоз ёфтааст. Борҳо вакили мардумии парлумони замон будааст. 7 апрели соли 1974 аз олам даргузашт. Аз соли 1960 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Муаллифи драмаҳои «Ғалаба» (ҳамроҳи А.Исмоилов, 1935), «Ватандӯстон» (ҳамроҳи Ф.Ниёзӣ, 1937), «Тӯй» (1957), «Виҷдон» (ҳамроҳи С. М. Мителман, 1958) ва ғ. мебошад, ки ҳама саҳнагузорӣ шудаанд. Асарҳои драмавии муаллифони дигарро ба тоҷикӣ гардондааст, ки дар байни онҳо драмаҳои А.Чехов, М.Иброҳимов, В.Пистоленко, Н.Вирта ва дигарон ҳастанд. Яке аз ҳаҷвнигорони муваффақи кишвар, муаллифи китобҳои ҳаҷвии «Табассум» (1989), «Гули хандон» (1963), «Мавҷи шӯх» (1966), «Арвоҳ» (1969) ва ғ. мебошад. Чанде аз ҳикояҳои ҳаҷвӣ ва фелетонҳояш ба забони русӣ тарҷума ва дар китобҳояш «Улыбка» (1960) ва «Смех не грех» (1964) чоп шудаанд.

## Ҷоизаҳо
* 5 орден ва чанд медалу ифтихорнома.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Собунпазӣ

right|200px|thumb|Собунпазӣ
**Собунпазӣ** () — пешаи суннатии тоҷикон мебошад, ки ба истеҳсоли собун аз равған ва хокистари гиёҳон асос ёфтааст.

То ба Инқилоби Октябр дар шаҳрҳои тоҷикон, аз ҷумла, Самарқанду Бухоро, Хуҷанду Истаравшан, Ҳисор ва ғайра санъати собунпазӣ рушд ёфта, гузарҳои собунгарон мавҷуд буд, ки дар онҳо аҳли ин касаба зиндагӣ ва фаъолият мекарданд. Дар Бухоро собунро аз чарбуи чорпои мурда ва ишқор тайёр мекарданд. Дар ин ҷо пухтани ду намуди собун маъмул буд: собуни сахти навъи хуб, ки конусшакл буд ва собуни мулоим ё сустак, ки навъи паст ба шумор мерафт. Ҳар ду навъ ҳам ранги тираи хокистарӣ дошта, бадбӯй буданд ва танҳо барои ҷомашӯйӣ истифода мешуданд.

Дар гузашта мардуми кӯҳистон низ мувофиқи шароити худ собун мепухтанд ва дар рӯзгор истифода менамуданд. Занҳои деҳот дар фасли баҳор растаниҳои парам, уган, шӯрак, хор, ерма, камол ва чанде дигарро дар вақти тару нимдунбул буданашон чида, дар ҷойҳои соя мехушкониданд. Сипас гиёҳҳои хушкшударо бо чӯби чормағз дар оташи паст ба муддати ду рӯз месӯзониданд. Пас аз хомӯш шудани оташ хокистари онро гирифта, дар деги об меҷӯшониданд. Об якчанд соат ҷӯшида, бухор мегашт ва хокистар ба мисли орд маҳин мешуд. Хокаи ҳосилшударо бо чарбуи ягон ҷонвар (масалан, суғур) ё равғани зард, ё дурдаи равғани пахта, ҳамроҳ карда, дар деги об боз меҷӯшониданд. Вақте ки маҳлул ғафс мешуд, дегро аз оташ гирифта, як тараф мегузоштанд, то ки сард шавад. Маводи сардшударо бо даст ба шакли лунда медароварданд ва мехушкониданд. Пас аз пурра хушкида сахт шудани собун онро ба кор мебурданд.
Дар Рашту Дарвоз чунин собунро аз ишқор ва равғни зағир, баъзан аз равғани зард ё чарбу тайёр мекарданд, ки он «собуни сиёҳак» ном дошт. Дар гузашта мардуми ба ҳайҷо (айлоқ) рафта, аз сабаби набудани собун бо гиёҳи чокарваш либосшӯйӣ мекарданд. Тирамоҳ решаи чокарвашро гирифта мехушкониданд ва дар ҳован андохта мекӯфтанд. Хокаи ҳосилшударо бо элак бехта, дар косаи обдор тар карда мемонданд ва ҳангоми ҷомашӯйӣ аз кам-кам ба болои либосҳо мепошиданд. Дар вақти молидани либос аз он моеъ кафкҳо ҳоисл мешуд. Бо рушд ёфтани саноати собунпазӣ ва таъсиси корҳонаҳо ҳунари собунгарӣ низ дар байни мардуми тоҷик низ тадриҷан аз байн рафтааст.

## Нигаред низ
* Заргарӣ
* Чармгарӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Табақтарошӣ

**Табақтарошӣ** ()  –  яке аз ҳунарҳои суннатии тоҷикон, ки ба сохтани табақ, кафлезу қошуқ ва дигар зарфҳои чӯбӣ марбут аст. Устохонаҳои табақтарошӣ дар поёноби дарёчаҳо ё ҷӯйҳои кӯҳи сохта мешуданд. Аз таги устохона ҷӯйи об мегузашт ва дар он ба мисли осиёб чарх гузошта мешуд. Об бо суръати баланд аз новдон омада, чархро гардон мекард ва чарх тири дастгоҳро тоб медод. Тир ба тарзи амудӣ ҷойгир шуда, қисми болои он  аз фарши чӯбин гузашта, дар миёнаҷойи дӯкон устувор шуда буд.  Дар болои тир се адад мехи рӯболо кӯфта шуда буд, ки усто ба он ҷо чӯби коркарднашударо маҳкам мекард. Бо тоб хӯрдани чарх ва тир кундачӯби нотайёр низ тоб мехӯрд ва усто тавассути олоти корӣ ба табақтарошӣ шурӯъ менамуд. 
Усто табақи тайёршударо аз дастгоҳ кушода, бо сӯҳон соида, ҳамвор мекард ва ба он равғани зағир мемолид. Пас аз ҷабида гирифтани равған табақ намуд ва ҷилои махсус медод. 
Барои табақтарошӣ бештар чӯбҳои чормағз, зардолу, чинор, зарбед истифода мешаванд. Устоҳои Дарвоз чӯби дарахтеро интихоб мекарданд, ки дар он ҷойҳо шамол камтар вазад. Дарахтоне, ки дар дараҳо рӯидаанд, шамол онҳоро камтар ҷумбонидааст ва чӯби онҳо мулоим мебошад. Кундаҳои дарахтонро бурида дар оби ҳавзу обанборҳо ба муддати дароз, баъзан то 4-5 сол, нигоҳ медоштанд, то ки обро пурра ба худ кашида, дар вақти коркард девораҳои табақ ё ашёи дигар накафад. 
Кори устоҳо бештар дар фасли баҳору тобистон авҷ мегирифт, зеро дар ин фаслҳо оби ҷӯйборҳо зиёд гашта, барои гардонидани чархи дастгоҳ имконияти хубе буданд. Имрӯзҳо дастгоҳҳои табақтарошии обӣ аз байн рафта, ҷойи онҳоро дастгоҳҳои барқии харротӣ гирифтаанд.

## Нигаред низ
* Дуредгарӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Намадмолӣ

**Намадмолӣ** — барои сохтани намад пашми буз ё гӯсфандро ба андозаи даркорӣ ба болои палос паҳн карда, бо ҷорӯб пашмро зада ҳамвор менамоянд. Бо офтоба ба болои он оби ҷӯш пошида, пас аз намнок шуданаш, онро бо лӯла ё чӯби ҳамвор мемоланд. Дар ин ҳангом кам-кам ба он об пошида меистанд. Баъд аз ин ду-се нафар мардҳо ба зону нишаста, намадро бо дасту оринҷ ба пешу қафо меғелонанд. Тақрибан пас аз ду соат намадро боз карда, онро баръакс печонида, боз ғелонданро давом медиҳанд. Баъд аз шакли муайянро гирифтан ва ба дараҷаи даркорӣ сахт шудани намад онро кушода, дар офтоб хушк менамоянд.
Намад дар хонаҳои сокинони Помир аз замонҳои қадим вазифаи гилем, палос, кӯрпаву кӯрпача ва кампалро иҷро мекунад. Зеро дар он минтақа пахта ва маҳсулоти пахтагин хеле кам буданд. Аз намад инчунин болопӯш ва арақчини асп, китфпӯши чӯпонон (чакман) тайёр карда мешавад. 
Дар Помир истеҳсол ва гулпартоии намадҳои пурнақшу нигор, асосан, касбу кори занҳо мебошад. Дар амали гулпартоӣ нақшҳои гуногуни анъанавӣ: резгигул, калонгул, миёнагул;нақшҳои ислими лола, бодом, нилуфар; тасвирҳои зооморфӣ: гули аждар, тоҷи хурӯс, товус, кабӯтар, морак,; нақшҳои ҳандасӣ: чоркалид, давра, турунҷ, ишкелбанд, занҷирбанд, гирдоб, мавҷ, каҷак ва ғайра истифода мешаванд.
Барои таҳияи намади гулдор пашми рангшударо ба шакли дилхоҳ паҳн карда, об зада, сипас онро молиш медиҳанд. Пашмро дар дегҳо андохта ранг медиҳанд. Дар гузашта рангҳои табииро аз пӯстлохи анор, чормағз, гулу гиёҳҳои хушк омода мекарданд. Ҳоло рангҳои шимиёвӣ (химиявӣ) ба кор меравад. Дар навоҳии Кӯҳистони Бадахшон ранги гулобиро аз гиёҳи руван, ранги зардро аз гули насрин, ранги сурхро аз бехи хори гули насрин, ранги зарди сиёҳчатобро аз чӯби зардолу ва чормағз истеҳсол мекарданд. Дар вақти ба кор бурдани рангҳои табиӣ барои устувор нигоҳ доштани ранг аз маҳлули замч васеъ истифода менамуданд. 
Баробари афзудани истеҳсол ва воридоти гилему қолинҳои корхонаӣ эҳтиёҷ ба намад ва намадмолӣ кам шуда истодааст.

## Нигаред низ
* Хонакорӣ
* Намад
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гулноз

**Гулноз** (номи пурра: *Гулноз Тоҳириён*; ) — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2005).

## Зиндагинома
Гулноз Тоҳириён 13 феврали соли 1973 дар деҳаи Хайрободи ноҳияи Масчо пой ба арсаи ҳастӣ гузоштааст. Таҳсили ибтидоиро дар мактаби миёнаи зодгоҳаш фаро гирифта, Донишгоҳи давлатии Хуҷандро хатм кардааст.

## Корнома
Фаъолияти меҳнатиро дар мактаби миёнаи № 23 зодгоҳаш оғоз карда, муддате дар рӯзномаи «Нилуфар» фаъолият бурдааст.

Ҳоло котиби масъули шуъбаи Суғди Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон ва мушовири илмии маҷаллаи «Паёми Суғд» мебошад.

## Эҷодиёт
Намунаҳои ашъори Гулноз дар китобҳои «Ашки ширин» (2003), «Ғавғои сукут» (маҷмӯаи дастҷамъӣ, 2004), «Аз нигоҳ то шеър» (2005), «Парвози дунё» (2008), «Шаб дар паси ман буд» (2011), «Парандаҳои махмалӣ» (Эрон, 2020; ИМА, 2021), «Чатри наҷоти садо» (2022) ва «Коинот» (2023) интишор ёфтаанд.

Шеъри Гулноз бо сабки хос, тасвирҳои ҷолиб ва андешаву орои нодиру пурбор ороста буда, нигорандаашон дар айни авҷи камолоти эҷодист. Дар меҳвари шеъри ӯ ишқу эҳсосоти марбути он қарор гирифтаанд, ки онҳоро шоира раҳнамои ягона дар ҷодаи расидан ба мақсадҳои олии инсонӣ медонад.

## Ҷоизаҳо
* Нишони фахрии ҷамъияти «Дониш»;
* Ҷоизаи ба номи Имом Хумайнӣ (Эрон);
* Ҷоизаи адабии Шаҳриёр (Эрон);
* Ҷоизаи вилоятии ба номи Камоли Хуҷандӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Чармгарӣ

**Чармгарӣ**, **чармсозӣ**, **кемухтгарӣ**, **даббоғӣ** — яке аз ҳунарҳои суннатӣ, ки дар натиҷаи он пӯсти хом ба чарм табдил меёбад.

Одамон аз давраҳои қадим ба либосҳои пурдошту мустаҳкам эҳтиёҷ доштанд. Онҳо дар аввал аз пӯсти ҷонварони хонагию ваҳшӣ бахуд либосҳо ва пойафзорҳо тайёр мекарданд. Бо гузашти ҳазорсолаҳо мардум коркарди пӯст ва технологияи истеҳсоли чармро фикр карда бароварданд.

Устоҳои чармгари Ҳисор пӯстро 2-3 рӯз дар оби равон тар мекарданд. Ва онро гирифта дар чоҳи хурди оҳакобдор то ду-се рӯзи дигар мехобониданд. Сипас ин пӯстро аз оҳакоб гирифта, дар оби тоза мешустанд. Баъди шустан пӯстро намак карда, бо хамиртуруш молиш медоданд, ки инро «ош додан» меномиданд. Пӯсти ошдодашударо дуд меандохтанд. Барои дуд додан дегдони махсус мавҷуд буд, ки аз болояш дудбаро дошт. Барои дуд андохтан бештар аз гиёҳҳои хушк истифода мебурданд. Баъди дуд додан бо кордҳои махсус мӯйҳои пӯстро метарошиданд.

Барои хушнамуд шудани чарм онро ранг мекарданд. Рангро аз чӯби дарахти бодоми талхак тайёр менамуданд. Бо ҷӯшонидани чӯб ё решаи бодом, ранги зарди сурхчатоб тайёр мешуд ва пӯстро дар он меҷӯшониданд. Баъди рангро ба худ гирифтани пӯст онро равған молида, бо лифчӯб (ки асбоби махсуси чармгарон буд) молиш медоданд. Баъди хушк шудани пӯст, онро ба сангҳои калон мезаданд, то он вақте ки пӯст суфта гардад ва ҷило гирад. Аз чарми тайёршуда кафш, мӯза, мукӣ, маҳсӣ, афзори асп ва ғайраҳо медӯхтанд.

Дар Бухоро устоҳоеро, ки бо чарм сарукор доштанд, ба ду гурӯҳ тақсим мекарданд. Устоҳое, ки пӯстро ош дода, чарм тайёр мекарданд, «кемухтгар» ном доштанд. Устоҳои истеҳсолкунандаи маснуоти чармиро «чармгар» мегуфтанд.

Дар Қаротегину Дарвоз аз пӯсти пойи гов бо орди ҷав ва оби гарм ош дода, чарми «сафедмол» тайёр мекарданд. Аз чарми «рахт», ки мулоимтар мешуд, кафшу мӯза, камарбанду ғилофи корд медӯхтанд.
Чармгарӣ ҳамчун яке аз касбҳои анъанавӣ дар шаҳру ноҳияҳои Самарқанду Бухоро, Хуҷанд, Ҳисор, Панҷакант, Истаравшан, Кӯлобу Балҷувон, Қаротегину Дарвоз ва ғайра маъмул буда, гузарҳои «Чармгарон» вуҷуд доштанд. Дар ин шаҳру ноҳияҳо корхонаҳои махсуси чармгарӣ фаъолият менамуданд, ки дар онҳо аз пӯсти гов, асп, шутур, буз, гӯсфанд ва баъзе ҳайвоноти шикоршуда бо усули ош додани пӯст навъҳои гуногуни чарм тайёр мекарданд. Аз чарм ва пӯсти ҷонварон баъзе либосҳои гарми зимистона, телпак, пойафзор, тасмаи камарбанд ва ғайра медӯхтанд. Барои гову асп ва хар нӯхта, лаҷом, рӯкаши зин ва дигар афзорҳо месохтанд.

Дар Бухоро устоҳои пойафзордӯзро мутобиқи корашон ба гурӯҳ тақсим мекарданд: мӯзадӯзон, маҳсидӯзон ва кафшдӯзон.
Дар гузашта устоҳои чармгар иттиҳодия, рисолаи касб ва пиру пешвои худро доштанд. Пас аз Инқилоби Октябр чармагарон ба артелу корхонаҳои давлатӣ ҷалб карда шуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Шонасозӣ

thumb|Зочаҳои кудакона ва шонаҳо чубин
thumb|''шонатарошӣ'', ''шонасозӣ'' - навъе аз касби анъанавии мардуми тоҷик
**Шонасозӣ** () – яке аз навъҳои анъанавии касби дуредгарӣ аст. Шонасозиро инчунин *шонатарошӣ*, *шонагарӣ* низ мегӯянд, ки навъе аз касби анъанавии мардуми тоҷик ба шумор меравад.

Ҳунари шонасозӣ бештар дар шаҳрҳои Самарқанду Бухоро, Хуҷанд, Истаравшан, Панҷакант, Фарғона, Ҳисор ва ғайра густариш ёфтааст. Кори шонасозӣ нахуст аз интихоби чӯб оғоз меёбад. Чӯби аз ҳама мувофиқ барои шонатарошӣ чӯби дарахти чормағз ба ҳисоб меравад. Баъзан аз чӯбҳои зардолу ва нок низ шона месозанд. Чӯби чормағзро бурида, тахтача месозанд ва онҳоро дар офтоб мехушконанд. Тахтачаи хушкидаро бо тешаи калон хомтарош карда, сипас бо тешаи хурд пухтатарош менамоянд. Бо арраи махсус – сарбур ду тарафи тахтачаро баробар бурида, бо сӯҳон теғаҳои ҷойи дандонаҳонро соида ҳамвор месозанд. Мавзеъи дандонаҳои тахтачаро равғани рустанӣ молида, 2-3 соат нигоҳ медоранд, то ки чӯб равғанро ба худ ҷабида гирад. Баъд аз ин амали дандонбароии маҳин ва дурушт сурат мегирад. Тахтачаро ба даҳани дукон бо барбанд устувор карда,  бо арраҳои гуногун дандонҳои шонаро месозанд. Дар ин вақт усто ба нарангушти дасти чапи худ ангуштбони чармӣ мегузаронад, ки вазифаи он ҳам муҳофизат кардани ангушт ва ҳам фосилагузорӣ дар байни дандонаҳои шона мебошад. Сипас шонасоз ба амали тагфурорӣ мегузарад ва поёни дандонаҳоро ба ҳам баробар мекунад. Агар шона дутарафа бошад, дандонҳои як тарафи он маҳин ва тарафи дигараш андаке дурушт ё калонтар мешавад. Пас аз тайёр шудани дандонаҳо амали нӯгбарорӣ иҷро мешавад. Усто бо сӯҳон нӯги ҳар як дандонаро ба мисли пайкони найза ороста, аммо теғаи онро кунд менамояд, то ки дандонаҳо даст ё пӯсти сарро нахарошанд. Баъдан бо сӯҳони маҳин аз дарун дандонаҳо ҳамвор карда мешаванд. Агар шонаи дутарафа бошад, ду тарафи дастаи шонаро бо каҷкорд метарошанд ва бо сӯҳон ҳамвор мекунанд, ки барои ба даст доштан мувофиқ мешавад. 
Пас аз анҷоми ин корҳо амалҳои ороишӣ сурат мегиранд. Таги дандонаҳо барои баробар шудан ва ба назар рост намудан бо аррача хат кашида мешавад. Агар шона камоншакл бошад, барои хаткашӣ қолиби камоншаклро ба кор мебаранд. Бо асбоби гулпартояк гули мавҷнок мекашанд, ки он «нақши мор» ном дорад. Ба асбобҳои гуногун нақшҳои ислимию ҳандасавӣ, матнҳо, суратҳои ҷонварон ва ғайраро тасвир мекунанд. Чун ороиши шона ба анҷом расид, бо регкоғаз ҷойҳои нақшшударо соида, бо чӯтка тоза менамоянд.

## Нигаред низ
* Дуредгарӣ
* Шонаи чӯбин
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Чӯянрезӣ

**Чӯянрезӣ** ()  –   яке аз навъҳои анъанавии касби рехтагарӣ. Коркарди фулузот дар байни мардуми тоҷик аз давраҳои қадим оғоз ёфтааст, ки муаррихон ва бостоншиносон аз дарёфти маснуоти биринҷиву оҳанӣ ва  чӯянӣ  маълумоти мушаххас додаанд.

Чунончи, бостоншинос Б.А. Литвинский дар бораи деги чӯянии аз деҳаи Чоркӯҳ ба даст омада маълумот додааст, ки он бозёфт ба асрҳои III-V тааллуқ дорад. 
Дар асри ХIХ чӯянрезӣ дар шаҳрҳои калони Осиёи Марказӣ нисбат ба садсолаҳои пешин бештар рушд ёфт. Яке аз навъҳои чӯянрезӣ дар байни тоҷикон дегрезӣ мебошад, ки то ба солҳои 30-юми асри ХХ маъмул буд. Дар шаҳрҳои тоҷикон гузарҳои махсуси Дегрезон ё Дегрезӣ мавҷуд буданд, ки дар онҳо устоҳои дегрез зиндагӣ ва фаъолият мекарданд. Масалан, дар гузари Дегрезии шаҳри Бухоро 19 дукони фурӯши маҳсулоти чӯянӣ ҷойгир шуда буд. Дар гузари Дегрезони Истаравшан, мувофиқи маълумот соли 1886, 25 оила зиндагӣ мекард, ки аксари онҳо корхонаҳои хурди чӯянрезӣ ва дуконҳои фуруши маснуоти чӯянӣ доштанд.  Дар Қаратоғи тоинқилобӣ (асосан, то ба зилзилаи с. 1907) устоҳои дегрез фаъолият мекардаанд. Дар солҳои баъдӣ дегрезӣ барҳам хӯрда, устоҳо ба рехтани офтобаву оҳани ҷуфт машғул мешаванд. Дар Конибодом дегрезҳо инчунин ба корҳои калобаҷӯшонӣ ё ҷӯшгарӣ низ машғул мешуданд.
Чӯянрезон ба ҷуз аз навъҳои дег инчунин офтобаву зарфҳои дигар, чароғ, манқал, зангӯла, поза ё оҳани ҷуфт, ҳалқа барои чархҳои ароба ва ғайра истеҳсол мекарданд. Махсусан, то ба маъмул шудани чароғҳои карасинӣ истеҳсол ва фурӯши чароғҳои пилтагии чӯянӣ  яке аз корҳои асосии чӯянрезон ба шумор мерафт.
Кори чӯянрезӣ заҳмати зиёдро талаб мекард. Дар корхонаҳои Бухоро рехтани чӯян ба қолибҳо моҳе ду маротиба, шаш бор дар як сол анҷом дода мешуд. Дар фосилаи байни чӯянрезӣ рехтагарҳо ба тайёр кардани қолибҳои даркорӣ ва дигар корҳои омодагӣ ба чӯянрезии навбатӣ машғул мешуданд. 
Қолибҳои маснуоти чӯянӣ дар рег сохта мешуданд ва ба онҳо чӯяни гудохташударо мерехтанд. Барои маснуоти одӣ ва дурушт, ба монанди позаи ҷуфти гов, аз  реги сиёҳ ва барои маснуоти нозуку мураккаб аз реги сурх истифода мебурданд. Баъд аз сард ва сахт шудани маснуот онро гирифта, дар чарх ҷойҳои дамидаву барҷаста ва нолозимашро ҳамвор мекарданд. Маснуоти нозукро бо сӯҳон соида, ҳамвору ҷилодор менамуданд. 
Маҳсулоти хоми чӯянгарӣ аз чӯянпораҳо иборат буд, ки онро аз Русия меоварданд. Чӯянро дар дегҳои калони бо гили ба оташ тобовар андудашуда андохта, дар оташи ангишт об мегудохтанд. Дамгарҳо беист ба алангаи ангишт бо парраҳои калон бод дода, оташро фурӯзон нигоҳ медоштанд. 
Дар ибтидои асри ХХ корхонаҳои чӯянрезии Бухоро ба мануфактураҳои аврупоӣ монанд шуда буданд. Ҳамаи корҳоро дар онҳо коргарони кироя иҷро мекарданд, соҳиби корхона дар раванди истеҳсоли маснуот тамоман иштирок намекард, ӯ танҳо ба тиҷорату савдои маснуоти чӯянӣ машғул буд. Баробари рушди соҳаи металлургия дар ҷумҳуриҳои шӯравии Осиёи Марказӣ, аз ҷумла дар Тоҷикистон, касби чӯянрезии анъанавӣ тадриҷан аз байн рафт.

## Нигаред низ
* Оҳангарӣ
* Рехтагарӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Отабеки Ғойиб

**Отабеки Ғойиб** — , нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2014)  
## Зиндагинома
**Отабеки Ғойиб** 24 марти соли 1959 дар деҳаи Сафедҷари ноҳияи Ваҳдат таваллуд шудааст. 12-уми октябри соли 2022 дар синни 63 солагӣ вафот кардааст. Солҳои 1966-1976 дар мактаби миёнаи №14 ба номи Садриддин Айнӣ таҳсил кардааст. Соли 1978 дар Иттиҳодияи истеҳсолии матоъҳои пахтаи Душанбе ба кор пардохтааст. Баъди як сол донишҷӯи Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода шуда, соли 1986 анҷом додааст. Сипас дар рӯзномаи «Халқ овози» (собиқ «Совет Тожикистони») ба кор пардохта, фаъолияташро моҳи апрели соли 1993 дар бахши ӯзбекии Идораи барномаҳои иттилоотии Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон давом додааст. Аз моҳи июли соли 1995 шореҳи идораи барномаҳои иттилоотии телевизион, ҳамзамон, аз моҳи июни соли 2007, муҳаррири варзидаи бахши ӯзбекии шабакаи «Овози тоҷик» мебошад.Аз соли 2014 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Қиссаву ҳикоя менависад. Офаридаҳояш дар авроқи маҷмӯаҳои «Изтироб» (қисса, 1998), «Як каф дуъо» (2001), «Бозгашти шутурҳои сафед» (2010), «Марги соли чӯпон» (2011) ва ғ. интишор ёфтаанд.

*«Бозгашти шутурҳои сафед…»* *яке аз китобҳои эҷодкардаи шодравон Отабек Ғойибов ба шумор меравад. Қаҳрамони  асосии «Бозгашти шутурҳои сафед…» худи рӯзноманигор аст, ки ҳаётро аз асли хеш меҷӯяд, ба деҳаи худ меҳр дорад, вале барои ҳифзи ҷони чанд оилаи дигар  роҳ меҷӯяд, роҳ меёбад ва ба мақсади худ мерасад. Рӯзноманигор дар ин китоб бо қиссаҳои худ  ҳолатҳои равонии  қаҳрамононашро  хеле возеҳ тасвир  кардааст.  «Бозгашти шутурҳои сафед…» умед, қисса ва рамз буда, дар хоб дидани шутури сафед фоли нек аст.*

*Китоби «Бозгашти шутурҳои сафед…»  маҷмӯаи навбатии рӯзноманигор Отабек Ғойибов буда,  дар он қиссаи ҳамноми китоб-«Бозгашти шутурҳои сафед…», инчунин повестҳои  «Изтироб», «Кумушбибӣ», ҳикояҳои тозаэҷод –«Кӯрнамак» ва «Шикорчӣ» гирд оварда шудааст.*

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ;
* Ифтихорномаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон; 
* Нишони фахрии «Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон».
## Сарчашма


Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Лутфишоҳи Додо

**Лутфишоҳи Додо** — , шоир, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1987),  узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1998) аст.
## Зиндагинома
**Лутфишоҳи Додо** 15 ноябри соли 1943 дар деҳаи Тавдеми ноҳияи Роштқалъаи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таваллуд ёфтааст. Соли 1967 Институти давлатии педагогии Душанбе ба номи Т.Г.Шевченкоро хатм карда, дар рӯзномаи «Бадахшони Советӣ», нашриёти «Ирфон», Хонаи эҷодиёти халқ, радиои ҷумҳурӣ, АМИТ «Ховар», ҳафтаномаи «Минбари халқ» кор кардааст. Ҳоло раиси бахши вилоятии Бунёди байналмилалии забони форсии тоҷикӣ аст. Аз соли 1987 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Муаллифи китоби шеърҳои «Хонаи баҳор» (2006), осори публитсистии «70 соли Хоруғ» (2002), «Лаъли Бадахшон» (2006) ва достони «Чакомаи афсӯс» (2013) аст. Қиссаи «Гуроз» дар маҷаллаи «Садои Шарқ» интишор ёфтааст. Иддае аз ашъораш дар 8 китоби дастҷамъӣ ба табъ расидаанд.

## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ;
*Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
*Медали «100-солагии матбуоти тоҷик».
## Сарчашма


Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Роштқалъа
Матлубаи Ёрмирзо

**Матлубаи Ёрмирзо** — , нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2005)  
## Зиндагинома
**Матлубаи Ёрмирзо** 22 марти соли 1979 дар шаҳри Хуҷанд таваллуд ёфтааст. Соли 1986 ба мактаби миёнаи №17 шаҳри Хуҷанд рафта, то синфи 8-ум таҳсил кардааст. Соли 1992 муҳассили Литсейи №1 гардида, соли 1996 ба поёнаш расондааст. Соли 1996 вориди Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров шуда, бо дипломи сурх (2001) тамом кардааст. Аз моҳи ноябри соли 1999 то декабри 2000 дар ҳафтаномаи «Нилуфар» фаъолият доштааст. Аз моҳи январи соли 2003 дар маҷаллаи «Хуҷанд» (ҳозира «Паёми Суғд») кор мекунад. Аз соли 2005 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
## Эҷодиёт
Мақолаву ҳикоя ва қиссаҳои ӯ дар матбуоти даврӣ, аз ҷумла, дар маҷаллаи «Садои Шарқ», рӯзномаҳои «Ҷавонони Тоҷикистон», «Адабиёт ва санъат» чоп шудаанд. Ҳикояҳои «Соати обӣ», қиссаҳои «Шиҳаи аспи сиёҳ», «Бӯи ашк», «Имон» ва «Руҳи ман манзил меҷӯяд» намунаи беҳтарини асарҳои Матлуба ба шумор мераванд. Силсилаи мақолаҳои «Салом, Ватани азизи ман!» намунае аз осори публитсистии адиба буда, дар нашрияҳои мухталиф интишор ёфтаанд. Матлуба чун адиби тозакор ва инсони садоқатпеша муҳаббат ба халқу Ватанро парвардаву ишқро меҳвари эҷодиёти хеш қарор додааст. Асарҳояш хеле ҷолиб, суханаш озоду самимист.
## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи адабии «Падида» ба номи Фазлиддин Муҳаммадиев; 
*Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон.
## Сарчашма


Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занон-нависандаҳои асри XXI-и Тоҷикистон
Алексеевский (ноҳияи Вигонич)

**Алексеевский** () — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.

Деҳа,  дар ҳайати ноҳияи Вигонич, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*geonames.org

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вигонич ‎
Равшан Замир

**Равшан Замир**  () — , нависанда, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1976), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1999)  
## Зиндагинома
**Равшан Замир** (Валиев Мирзоғанӣ) 23 январи соли 1948 дар деҳаи Рӯмони ноҳияи Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст. Хатмкардаи мактаби миёнаи №15 ноҳия мебошад. Аз хурдӣ ба табиат муҳаббати зиёде дошта, баъди хатми мактаби миёна, соли 1966 вориди факултаи фанҳои табиатшиносии Донишкадаи давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М.Киров ва соли 1971 соҳиби маълумоти олӣ гардидааст. Аз моҳи ноябри соли 1971 то ноябри 1972 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ адои хидмат ва бо рӯзномаи Округи ҳарбии Забайкалйе «На боевом посту» ҳамкорӣ кардааст. Солҳои 1973-1974 хабарнигори рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» дар вилояти Ленинобод, аз январи соли 1975 корманди Кумитаи телевизион ва радиои вилоят, аз соли 1980 то июни 1992 сармуҳаррири он будааст. Моҳи июни 1992 ба шуъбаи матбуоти Ҳукумати вилоят ба кор гузашта, баъдан дар вазифаҳои сардори Маркази матбуоти Ҳукумати вилоят ва раиси Кумитаи телевизион ва радиои вилоятӣ фаъолият бурдааст. Аз феврали 1996 корманди рӯзномаи «Тирози ҷаҳон», ҳамзамон, аз феврали 2004 то 2009, хабарнигори нашрияи марказии ҲХДТ «Минбари халқ» дар вилояти Суғд будааст.
## Эҷодиёт
Ҳикояву таронаҳои Равшан Замир дар китобҳои «Ашки осмон», «Сирре, ки ба хок мебаранд ҳар ду», «Мағзи ҷон» ва «Чашми бад» интишор ёфтаанд. Қиссаи «Парӣ дар киштичаи гул» дар байни наврасону ҷавонон хонандаи бисёр пайдо кардааст. «Аз Хуҷанд то Макка», «Фарзанди хок ту, фарзанди хок ман» ва «Нур аз дур» китобҳоеанд, ки баъди сафарҳояш ба Арабистони Саудӣ навишта шудаанд. Китобҳои «Ҳамнаво бо субҳ», «Чархи гардон», «Ситораи сапедадам», «Сафои субҳи умед», «Офтоби дили падар», «Нақш дар оинаи дил», «Роҳ ба водии рӯшан», «Уқобони парвозӣ», «Машъал дар зулмоти рӯз», «Поктар аз домони субҳ» ва «Коргоҳи шуҳратёр» (ҳамроҳи М.Хоҷазод) аз офаридаҳои дигари ӯстанд. Барои саҳми арзанда дар рушди адабиёт ва рӯзноманигорӣ ба дарёфти Нишони «Сухан», Ҷоизаи ба номи Раҳим Ҷалил ва Ҷоизаи ба номи Ҳоҷӣ Содиқ мушарраф гардидааст.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии телевизион ва радиои СССР;
* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Нишони «Сухан»; 
* Ҷоизаи ба номи Раҳим Ҷалил;  
* Ҷоизаи ба номи Ҳоҷӣ Содиқ.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Ҳизби сиёсӣ

**Ҳизби сиёсӣ** () — созмоне сиёсӣ ва иҷтимоӣ аст, ки ба думболи иштирок дар ҳаёти сиёсии ҷомеа ба воситаи ташаккул додани иродаи сиёсии шаҳрвандон ва инчунин ба амал баровардани ҳокимият ба воситаи намояндагони худ мебошад.

Мақсад ва вазифаҳои ҳизби сиёсӣ дар Оиннома ва Барномаи он, ки барои маълумоти умум интишор мешаванд, инъикос меёбанд.

## Нигаред низ
* Ҳизбҳои сиёсии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳизбҳо
Гурӯҳ:Мафҳумҳои сиёсӣ
Сайдаҳмади Зардон

**Сайдаҳмади Зардон** — рӯзноманигор, нависанда, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1991),  узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1991)  
## Зиндагинома
**Сайдаҳмади Зардон** 16 октябри соли 1958 дар маҳаллаи Нуриддин Сафарови ноҳияи Бохтари вилояти Хатлон ба ҷаҳон омада, синфи 8-умро дар мактаби таҳсилоти ҳамагонии №9 ноҳияи Панҷ ба поён расондааст. Соли 1976 мактаби миёнаи №30 ноҳияи Бохтар, соли 1980 Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанберо хатм кардааст. Соли 1981 ба фаъолияти рӯзноманигорӣ пардохта, чанде мудири шуъбаи рӯзномаҳои ноҳиявии «Байрақи дӯстӣ» (Бохтар) ва «Байрақи коммунизм» (Ҷилликӯл), мухбири махсуси ҳафтаномаи «Омӯзгор» дар вилояти Қӯрғонтеппа будааст. Соли 1991 котиби шуъбаи Қӯрғонтеппаи Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон таъйин шудааст. Солҳои 1992-1998 мудири шуъбаи маҷаллаи «Садои Шарқ» буда, аз соли 1998 сармуҳаррири ҳафтаномаи «Роҳнамо»-и Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии ҷумҳурӣ мебошад. Фаъолияти эҷодии ӯ аз солҳои ҳаштодуми асри гузашта бо нашри ҳикояҳои ҳаҷвӣ шурӯъ гардидааст. Аз соли 1991 узви Иттифоқи нависандагон ва журналистони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Маҷмӯаи нахустини ҳикояҳои танзомезаш «Ҳам талху…» соли 1987 ба чоп расидааст. Соли 1989 қиссаи ҳаҷвии ӯ «Плефта» интишор ёфта, соли 1990 китоби қиссаву ҳикояҳои дигараш – «Зинда бод дурӯғ!» манзури умум гардидааст. Маҷмӯаҳои «Аку, итари бадам не-да!» (2001) ва «Суруди худам, оҳанги худам, худам месароям…» (2003) беҳтарин ҳикояҳои танзии ӯро фаро гирифтаанд. Чанде аз офаридаҳояш ба забонҳои гуногун тарҷима шуда, аз тариқи матбуоти даврӣ ва телевизиону радио манзури мухлисони танзу мазҳака гардонида шудаанд. Қиссаи «Раиси масхарабозон» соли 1994 рӯи чоп омада, соли 1998 қиссаи «Гумгаштаҳо»-и ӯ сазовори Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ гардидааст. Муаллифи романи «Вахш» мебошад.
## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ (1998); 
* Медали «Хидмати шоиста».
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Зариф Ибод

**Зариф Ибод** — шоир, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1983)  
## Зиндагинома
**Зариф Ибод** 10 сентябри соли 1936 дар деҳаи Дараи Азимбойи ноҳияи Балҷувони вилояти Хатлон ба ҷаҳон омадааст. Дар 9 - солагӣ аз падар ва дар 13 - солагӣ аз модар маҳрум шуда, бепуштибон ва бемураббӣ мондааст.Ва ҳамаи мушкилиҳоро паси сар гузошта, мактаби ҳафтсоларо дар деҳаи Олучаи ноҳияи Кангурт (1952) бо баҳои аъло хатм карда, ҳамон сол донишҷӯи Омӯзишгоҳи омӯзгории ба номи Абулқосим Лоҳутии шаҳри Қурғонтеппа шудааст. Соли 1963 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанберо ба итмом расондааст. Солҳои гуногун муаллим, ходими адабии моҳномаи «Мактаби советӣ», корманди рӯзномаи минтақавии «Вахш», муовини сарвари Донишкадаи минтақавии такмили ихтисоси муаллимони Қӯрғонтеппа, мудири бахши адабии Театри мазҳакавӣ-мусиқавии Қурғонтеппа будааст. Аз соли 1983 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Фаъолияти адабиаш аз солҳои донишҷӯӣ сар шуда, ба туфайли нашри шеъри «Ба муаллим» дар маҷаллаи «Садои Шарқ» (1960) ҷараёни доимӣ гирифтааст. То имрӯз китоби шеърҳои ӯ «Навоҳои зиндагӣ» (1978), «Давлати бедор» (1983), «Умед» (1985), «Аз нигоҳи дил» (1992), «Номус» (1993), «Туҳфа» (1996), «Шаҳри Қӯрғонтеппаи ман» (2000), «Бодоми думағз» (2001), «Бо сари боло» (2003), «Майдони андеша» (2004), китобҳои очеркҳояш «Бузургии инсон» (1982), «Қиссаи як марди одӣ» (1996), «Ёдҳо, ёдҳо, ёдҳо…» (1996), «Роҳи пурпечутоб» (1998), «Мактаби дӯстӣ» (1998), «Фарзанди диёр» (2000) ба дасти хонандагон расидаанд. Дар театрҳои касбию халқӣ асарҳои саҳнавияш «Набераи боғбон» (1982), «Ҳамқадаҳҳо» (1983), «Доруи фарбеҳкунак» (1990), «Ҳилаҳои аҷузкампир» (1999), «Гаҳвораҷунбонак ва Мор», «Гуроз ва харгӯшҳо», «Моҷарои обкашак» (2000), «Хотираи ҷанговар» (2005), «Айби мо не!» (2001) ва ғ. пешкаши тамошобинон гардидаанд. Солҳои 1981-1985 дар озмунҳои ҷумҳуриявии асарҳои саҳнавии якпардагӣ ширкат варзида, 5 маротиба сазовори дарёфти ҷоиза гардидааст. Аз русӣ шеърҳои алоҳидаи В. Солоухин, С.Баруздин, Ф. Алиева, Л. Василӣева,М. Дудин, аз ӯзбекӣ шеърҳои ҷудогонаи Б. Бойқобилов, Н. Нарзуллоев, Ҷ. Ҷабборов ва Т. Норбекро ба тоҷикӣ гардондааст. Чанд шеъри ӯ ба забонҳои украинӣ ва ӯзбекӣ тарҷума шудаанд.

## Ҷоизаҳо
*Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон (1972);
*Дорандаи нишони «Сухан» (2008);
*Аълочии маорифи  фарҳанги Тоҷикистон (2010)
*Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2011);
*Медали Фонди шӯравии сулҳ;
*Ифтихорномаи шуъбаи Тоҷикистони Кумитаи шӯравии муҳофизати сулҳ; 
*Чандин ифтихорномаи ҳукуматӣ.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Балҷувон
Корхонаи ҶДММ "Нафтрасон"

**Корхонаи  ҶДММ "Нафтрасон"** — дар шаҳри Конибодоми вилояти Суғд таъсис ёфтааст.

Ҷамъияти дорои масъулияти  маҳдуди "Нафтрасон", ки нахустин корхонаи коркарди ниҳоии нафт дар Тоҷикистон мебошад. Пешбурди кори истеҳсолӣ дар ин нуқтаи пуриқтидори тавлиди маҳсулоти нафтӣ аз ҷониби мутахассисони маҳаллӣ бо кордонии соҳибкори ватанӣ Носир Усмонов роҳандозӣ мегардад.
Айни ҳол (с.2016) иқтидори истеҳсолии коркарди солонаи корхона 70 ҳазор тонна нафти хом буда, ҳамасола ба маблағи 70 миллион сомонӣ маҳсулоти  тайёристеҳсолхоҳад кард. Бо фаъол шудани ин корхонаи наву пуриқтидори истеҳсолӣ наздики 80 ҷойи корӣ муҳайё мегардад. Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Нафтрасон" ба истеҳсоли сӯзишворӣ - бензин, маҳсулоти дизелӣ, гази моеъ ва мазут машғул мегардад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Конибодом
Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо
Сохтмони роҳи мошингарди Исфара-Конибодом- Ҷаббор Расулов

**Сохтмони роҳи мошингарди Исфара-Конибодом- Ҷаббор Расулов**  — соли 2016 дар вилояти Суғд оғоз шудааст.

Дар шаҳри Конибодом Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон   Эмомалӣ Раҳмон  ба корҳои таҷдиду азнавсозии роҳи мошингарди Исфара-Конибодом- Ҷаббор Расулов оғоз бахшид.  Маблағи умумии корҳои таъмиру сохтмон дар марҳилаи аввали "Лоиҳаи таҷдиди қитъаҳои роҳи автомобилгарди Хуҷанд-Исфара 45 миллион доллари амрикоиро ташкил мекунад. Аз ин маблағ 38 миллиону 250 ҳазор долларро қарз ва 6 миллиону 70 ҳазори дигарро бошад, гранти Бонки умумиҷаҳонӣ ташкил медиҳад. Фармоишгари лоиҳа Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва пудратчӣ ширкати чинии "Чайна рейлвей групп корпорейшн" мебошад.  
Роҳ аз шаш қитъа иборат буда, дарозии умумии он 68 километр ва паҳноияш 12, дар баъзе ҷойҳо то ба 22 метр мерасад. Муҳлати анҷоми корҳои таҷдиду барқарорсозии роҳ ду сол муайян шудааст.

## Сарчашма
Гурӯҳ:Роҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Суғд
ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Индастриал»

**Корхонаи  ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Индастриал»** — дар ноҳияи Ёвони вилояти Хатлон ба истифода супорида шудааст.
## Таърихи ифтитоҳи корхона
Корхонаи истеҳсоли варақаҳои гаҷии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди (ҶДММ) «Хуаксин Ғаюр Индастриал» дар майдони 5,2 гектар бунёд шуда, иқтидори истеҳсолии он дар як шабонарӯз 10 ҳазор ва дар як сол дуюним миллион адад гаҷкартон мебошад. Дар корхона зиёда аз 200 нафар мутахассисону коргарон бо ҷойи кори доимӣ таъмин мегарданд. Маблағи умумии сохтмони корхона беш аз 130 миллион сомонӣ (баробар ба 18 миллион доллари амрикоӣ) – ро ташкил медиҳад.
Cохтмони корхонаи мазкур бо гузоштани санги асос аз ҷониби Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон 12 ноябри соли 2014 оғоз гардида буд.
Зимни шиносоӣ бо корхонаи нав Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон барои ин иқдоми ибратбахш — бунёди корхонаи истеҳсолию саноатӣ ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ ба соҳибкори ватандӯст Акбар Ғуломов баҳои баланд дода, ба ӯ барору комёбӣ орзу намуд. Аз ҷониби ин соҳибкори ҷавону ботаҷриба дар ноҳияи Ёвони вилояти Хатлон ва ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд аллакай корхонаҳои истеҳсоли семент ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент» бо иқтидори беш аз як миллион тонна семент ва бо садҳо ҷойи нави корӣ бунёд карда шуда, сохтмони якчанд корхонаи хурду бузурги саноатӣ дар ноҳияҳои дигар таҳти роҳбарии ӯ идома дорад. Сементи Корхонаи ҶДММ "Хуаксин Ғаюр Семент" ба Ҷумҳурии Қирғизистон ва маҳсулоти корхонаи  ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент» ба Ҷумҳурии Исломии Афғонистон содирот мешаванд. 
Аз 130 миллион сомонии маблағи бунёди корхона 35 фоизаш саҳми соҳибкори ватанӣ ва боқимонда 65 фоиз сармояи хориҷӣ мебошад.
## Нигаред низ
* Саноати Тоҷикистон
* ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент» 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Гурӯҳ:Ноҳияи Ёвон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2016
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2016 дар Тоҷикистон
ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент»

**Корхонаи ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент»** — дар ноҳияи Ғафурови вилояти Суғд таъсис ёфтааст.
## Таърихи ифтитоҳи корхона
Cохтмони корхона аз ҷониби ширкати ватании «Ғаюрсемент» дар якҷоягӣ бо шарикони чинӣ - Ширкати «Хуаксин семент» соли 2014 оғоз ёфта буд ва дар масоҳати 48 гектар замини бекорхобида бо харҷи зиёда аз як миллиард сомонӣ бунёд гардидааст. Иқтидори лоиҳавии корхона дар як шабонарӯз 3300 тонна ва дар як сол беш аз 1 миллион тонна семент буда, дар он беш аз 1300 нафар бо кори доимӣ таъмин шуданд. Беш аз 90 фоизи коргарон шаҳрвандони Тоҷикистон мебошанд, ки маоши онҳо аз 1500 то 12000 сомониро ташкил медиҳад. Дар корҳои сохтмонӣ ва васлгарии корхона 1400 нафар бинокор ва кормандони муҳандисию техникӣ иштирок намудаанд, ки аксари онҳо сокинони маҳаллӣ буданд. Бо мақсади таъмини муътадили фаъолияти корхонаи сементбарорӣ нерӯгоҳи барқи ҳароратӣ бо иқтидори 25 мегаватт дар як соат бунёд карда шудааст.   
Корхонаи ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент» бо технологияи муосири ҷаҳонӣ сохта шуда, маҳсулоташ бепартов ва аз ҷиҳати экологӣ безарар мебошад. Навъи сементи корхона М400, М500 ва М600 буда, ба стандартҳои ҷаҳонӣ ҷавобгӯ ва дар бозори аврупоӣ маъмулу рақобатпазир мебошад. Корхона ҳамасола ба давлати Тоҷикистон беш аз 145 миллион сомонӣ андоз хоҳад супорид 

Бояд дар назар дошт, ки соли 2013 дар ноҳияи Ёвон корхонаи истеҳсоли сементи «Хуаксин Ғаюр семент» бо иқтидори 1 млн. тонна семент дар як сол ба истифода дода шуда, ки дар муддати як сол бо сармоягузории соҳибкорони ватанӣ (25%) ва сармояи хусусии Чин (75%) сохта шуда буд.
## Фаъолияти босамар
Давоми 10 сол инҷониб ҶДММ “Хуаксин Ғаюр Семент” зиёда аз 1 млн тонна сементи М400 ва М500 истеҳсол карда, ба яке аз се корхонаи бузурги сементбарорӣ дар кишвар табдил ёфт. Имрӯз маҳсулоти ин корхона дар баробари бозори дохила инчунин ба хориҷ низ содир мешавад.
## Нигаред низ
* Саноати Тоҷикистон
* ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Индастриал»
* Хуаксин Ғаюр Семент

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Суғд
Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров
Алексино (ноҳияи Дубров)

**Алексино** () — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад.

Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Дубров, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*geonames.org

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Дубров ‎
Шира

**Шира** (форсӣ: **شيرە**) шарбати ширин, оби фишурдашудаи ангур, тут ва ғ., моеи ширин, ки аз меваҳо ҳосил мешавад.
## Ҳамчунин нигаред
* шарбат 
* Ҳавлои тар аз шарбати тарбуз
* тут
## Сарчашма
* Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 2 П – Ҷ./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c. 588
## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Қаннодӣ
Сирко

**Сирко‖Сирка** (форсӣ: **سركە‖سركا**) моеи хеле туруш, ки аз дигаргун шудан ва вайрон гардидани шароби ангур ё шираи меваҳои дигар ҳосил мешавад, дар хӯрок ва дорусозиҳо ба кор меравад.

## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 2 П – Ҷ./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c. 246

Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ
Куҳнасарбоз

**Куҳнасарбоз** (), **ветеран** (, аз  — «*пир, кордида, санҷидашуда*»), **собиқадор** — ҷанговари куҳансоли хидматро адокарда ё сарбози ҷангозмудаи солхӯрда. Дар умури лашкардории Юнон ва Руми Бостон, маъмулан, ветеранҳои аз хидмат озодшударо дар шаҳристону қалъаҳои истеҳкомии кишварҳои фатҳшуда ҷой медоданд.

Масалан, Искандари Мақдунӣ ветеранҳоро дар Искандарияи Ақсо, Искандарияи Мароға ва Искандарияи Ҳинд сокин намуда, барояшон подош ва имтиёзи хосса медод. Ветеранҳо баъди адои хидмат бо замин, хона ва миқдоре пул таъмин гардида, аз супурдани андоз озод мешуданд. Илова бар ин, ветеранҳои кирояи аҷнабиён соҳиби ҳуқуқи шаҳрвандӣ ва дорои имтиёзҳои баробар бо сокинони комилҳуқуқи Юнону Рум мегаштанд. Дар артиши аҳди Ҳахоманишиён ва Сосониён сарбозони собиқадор ё худ ветеранҳоро барои бехатарии сарҳад бештар дар минтақаҳои марзӣ сокин менамуданд, ки ба нигоҳубин ва таъминоти онҳо марзбон машғул мешуд. Аз рӯи маълумоти солномаҳо ва маъхазҳои бостонӣ, сарбозони собиқадор баъди раҳоӣ аз хидмати низомӣ бо подоши муносиб (пули нақд), замин, хона ва ғ. таъмин шуда, аз супурдани андоз озод мешуданд. Онҳо ҳамчунин ҳуқуқи ба ворисон мерос гузоштани замин ва сармояи худро доштанд. Дар дарбори Сомониён ба сипоҳиёни собиқадор ва низомиёни соҳибхидмат ба сифати маош ё нафақа замини *иқтоъ* дода мешуд. Дар давраи Салҷуқиён ва хонадони муғулон низ додани заминҳои иқтоъ ба сарбозони собиқадор афзоиш ёфта, онҳо соҳиби ҳуқуқ ва имтиёзҳои бузург мешуданд. Дар аҳди шӯравӣ низ ҷанговарони куҳансол ва ширкаткунандагони ҷангро В. меномиданд, ки онҳо аз имтиёзҳои иҷтимоӣ, хидматрасонӣ ва нафақа бархурдор буданд.

## Ветеран дар замони ҳозир
Шахсе, ки дар соҳае муддати дароз хидмат карда, ба нафақа баромадааст, одатан, дар замони шӯравӣ онҳоро бо номҳои ветерани меҳнат, ветерани истеҳсолот, ветерани илм, ветерани матбуот ва ғайра ном мебурданд. Дар ИҶШС аз соли 1974 медали «Ветерани меҳнат» таъсис дода шуда буд, ки ветеранҳои фаъол бо он сарфароз гардонида мешуданд.right|thumb|365x365px|Медали «Ветерани меҳнат».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ
Дору

**Дору** (форсӣ: **دارو**) он чӣ ки барои таскини дард, рафъи ҷароҳат ва дафъи беморӣ истеъмол мекунанд; даво, дармон.

## Эхоҳ

## Адабиётҳо
* *Георгиевский В. П., Комиссаренко П. Ф., Дмитрук С. Е.* Биологически активные вещества лекарственных растений. — Новосибирск: Наука, Сиб. отд-ние, 1990. — 333 с. — ISBN 5-02-029240-0.
*  — УДК 58
*  — УДК 58
*  — УДК 58
* *Попков Н. А., Егоров И. В., Фисинин В. И.* Корма и биологически активные вещества: Монография. — Беларуская навука, 2005. — 882 с. — ISBN 985-08-0632-X.
* *[[Галактионов, Станислав Геннадьевич|Галактионов С. Г.]]* Биологически активные. — «Молодая гвардия», серия «Эврика», 1988.
* 

## Сарчашма
* Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А – О./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c.391

Гурӯҳ:Доруворӣ
Гурӯҳ:Ғизо
Ӯктами Иброҳим

**Ӯктами Иброҳим** — , нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2003)

## Зиндагинома
**Ӯктами Иброҳим** 20 марти соли 1956 дар шаҳри Самарқанд ба ҷаҳон омадааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи №8 (1973), шомили факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Самарқанд ба номи Алишер Навоӣ гардида, сипас таҳсилро дар Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе давом додааст. 9 моҳ дар Студияи телевизиони Тоҷикистон кор кардааст. Баъдан ба зодгоҳаш баргашта, муддате (1977-1980) коргари чопхонаи вилоятӣ будааст. Солҳои 1980-1991 муҳаррири бахши таблиғоти Идораи интишори филми Тоҷикистон, сардори шуъбаи таблиғоти Иттиҳодияи эҷодию истеҳсолии «Тоҷиккино», муҳаррири ҷаридаи «Навигариҳои экран» будааст. Чакидаҳои қалами ӯ дар рӯзномаву маҷаллаҳои Тоҷикистону Ӯзбекистон, аз ҷумла, «Пионери Тоҷикистон», «Ҳақиқати Ӯзбекистон» («Овози тоҷик») «Тоҷикистони Советӣ», «Совет Тожикистони», «Комсомоли Тоҷикистон», «Занони Тоҷикистон», «Хорпуштак», инчунин, «Зарафшон», «Леди», «Самаркандский вестник», «Овози Самарқанд», «Правда Востока» ва ғ. ба се забон (тоҷикӣ, ӯзбекӣ ва русӣ) ба табъ расидаанд. Моҳи январи соли 1991 ба зодгоҳаш баргашта, вазифаҳои котиби масъул ва мудири шуъбаи рӯзномаи «Овози Самарқанд»-ро бар уҳда доштааст. Сипас муҳаррири бахши тоҷикии ҳафтаномаи «Самарқанд», муҳаррири барномаи телевизионии «Чашми дил»-и Ширкати симо ва садои вилояти Самарқанд будааст. Алъон ҷонишини муҳаррири «Ховар» – ягона нашрияи мустақили тоҷикӣ дар Ӯзбекистон аст. Аз соли 2003 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Муаллифи китобҳои «Дар маҳтобшаб» (1996), «Шоми Регистон» (1977), «Ба дунё як бор меоянд» (1977), «Разм бо марг» (1977), «Марсияи тирамоҳ» (2008), «Падида ё фармоише аз кайҳон» (2010), «Дидор ва видоъ» (2010), «Ёде аз бузургон» (2009), «Ғазаби Немезида» (1998, ба забони русӣ) ва ғ. мебошад.
## Ҷоизаҳо
*Ду маротиба сазовори Ҷоизаи Иттифоқи кинематографистони Тоҷикистон (ҳамчун рӯзноманигори беҳтарини соҳаи кино) гардидааст.
## Сарчашма

ʝ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони Самарқанд