open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Баҳовиддин Ҷумъаев

**Баҳовиддин Маҳмадназарович Ҷумъаев** (тав. 12 марти 1983, деҳаи Мадовра, , ҶШС Тоҷикистон) —  иқтисодшинос. Номзади илмҳои иқтисодӣ (2011), дотсент, Аълочии маорифи Тоҷикистон (2014).

## Зиндагинома
Баҳовиддин Маҳмадназарович Ҷумъаев 12 марти соли 1983 дар деҳаи Мадовраи ноҳияи Панҷакент дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Соли 1989 ба гимназияи ба номи С. Айнии шаҳри Панҷакент дохил гардида соли 2000-ум онро хатм намуд. Баъд аз  хатми гимназияи ш. Панҷакент ба Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил шуд.
Соли 2005 факултети соҳибкорӣ ва менеҷменти Донишкадаи сохибкорӣ ва хидматро аз рӯи ихтисоси 25010301-Иқтисодиёти ҷаҳон бо тахасссуси «иқтисодчии байналмилалӣ ва донандаи забони англисӣ» хатм намуд. 
Аз сентябри соли 2008 ба вазифаи устоди калони кафедраи туризм ва  маркетинг ва феврали 2010  муттахассиси шуъбаи аспирантура ва кор бо донишҷӯёни аълохон гузаронида шуд. Аз сентябри соли 2010 дар вазифаи устоди калони кафедраи иқтисодиёти ҷаҳон кор намудаааст. Айни замон дар вазифаи мудири кафедраи иқтисодиёти ҷаҳон ва муносибатҳои байналмилалӣ фаъолият менамояд.

## Фаъолияти илмӣ
Мавзуӣ таҳқиқотии ӯ ба «Рушди савдои хидмат дар партави воридшавии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Созмони умумиҷаҳонии савдо»  бахшида шудааст. Дар мақолаҳои илмии он паҳлӯҳои гуногуни рушди иқтисодиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шароити узвият ба Созмони умумиҷаҳонии савдо мариди таҳлил қарор дода шудааст.

## Осор
Дотсент Ҷумъаев Баҳовиддин муаллифи бештар аз 65 асару мақолаҳои илмӣ, аз ҷумла 3 монография мебошад.
## Китобҳо (Монографияҳо)
* Фаъолияти рекламавӣ. - Душабе:Ирфон, 2010. – С. 170
* Актуальные проблемы развития торговли услугами в условиях вступления Республики Таджикистан в ВТО. – Душанбе:Ирфон, 2012. – 116с.
* Рынок телекоммуникационных услуг: состояние, проблемы и перспективы развития. – Душанбе:Ирфон, 2012. – 102 с
* Economic trends and forecasting of indicators of Tajikistan’s foreign trade// Tajikistan in transition.  Can good macroeconomic policy combat poverty? Riga: Tiasu namu agenture, 2014 p.&nbsp;174-180
* Муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ. – Душанбе:Ирфон, 2018. - 274с.
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон
Коллеҷи омӯзгории шаҳри Панҷакент

**Коллеҷи омӯзгории шаҳри Панҷакент**  — муассисаи таълимии таҳсилоти миёнаи касбии давлатӣ дар шаҳри Панҷакент.
## Таъсис
Коллеҷи омӯзгории шаҳри Панҷакент бо қарори Шӯрои комиссарони халқи Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон 1-уми сентябри соли 1930 таҳти рақами  125 ҳамчун курсҳои муаллим тайёр кунӣ таъсис ёфта, соли 1932 ба комбинати педагогӣ ва баъдтар ба  омӯзишгоҳи педагогӣ табдил дода шудааст.
Дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ аз моҳи октябри соли 1942 то соли 1944 омӯзишгоҳ баста шуда, ба ҷои он мактаби миёнаи махсуси авиатсионии шаҳри Одесса кӯчонида оварда шудааст. Пас аз соли 1944 омӯзишгоҳ дарҳои худро аз нав ба рӯйи толибилмон боз намудааст.
Дар солҳои гуногун сарварии (директор) таълимгоҳро шахсони зерин ба уҳда доштаанд: Раҳимов (аввалин директор), Раҳматов Фаттоҳ, Мамадҷонов Қобилҷон, Раҳматзода, Разиюлло Абдуллозода,  М. Арслонов, А.Ҷӯраев, Н. Файзиев, О. Низомов, Қ. Раззоқов, Н.Сироҷиддинов, А. Худойқулов, М. Юлдошева, Ф.Ҳоҷиев, А. Камолов, Н. Боймуродов, А. Г. Сулаймонова, Ҳ.Искандарова, Ф.Шарипова, Ш.Бозоров, Р. Бобоҳоҷиева, Т.Ниёзов, Э.Сироҷиддинов, Ҳ.Ҷанобилов, Н. Худоёрова. Аз соли 2015 директори коллеҷ доктори  илмҳои филологӣ Ҷовид Холов  мебошад.
То ин дам аз хатмкунандагони коллеҷ 3 академик, 60 профессор, 260 номзади илм, 19  нафар  узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, 25 шоир, 5 ходими сиёсӣ, 1805 Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон   ба воя   расидаанд.
Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз  2 ноябри соли 2012 Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Панҷакент ба Коллеҷи омўзгории шаҳри Панҷакент табдил дода шудааст. Имрўз коллеҷ дар шуъбаи рўзона дорои  39 гурӯҳи таълимӣ ва 599 донишҷӯ буда, дар шуъбаи ғоибона  341 нафар  донишҷӯ таҳсил доранд.

## Факултетҳо
* Факултети фанҳои гуманитарӣ
* Факултети риёзӣ – педагогӣ 
## Роҳбарон
* Шодиева Зайнура Маҳмадмуродовна – директори Коллеҷ
* Бобоева Максуда Собировна – ҷонишини директор оид ба таълим ва тарбия
## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Коллеҷи омӯзгории шаҳри Панҷакент
* маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Манбаъ
Сомонаи расмии Коллеҷи омӯзгории шаҳри Панҷакент

Гурӯҳ:Муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбии Тоҷикистон
Ибни Раббани Табарӣ

**Абулҳасан Алӣ ибни Саҳл Раббани Табарӣ** (; ) — ҳаким, пизишк, файласуф ва равоншиноси шаҳири форс.

## Зиндагинома
Ӯ аз Табаристон ба Раӣ (Эрон) кӯчида, дар он ҷо нахустин муаллими ар-Розӣ шуд. Ат-Табарӣ соли 850 доир ба тиб асари калони «Фирдавс ул-Ҳикмат»-ро таълиф кард, ки он аз 7 фасли зерин иборат аст: дар бораи унсурҳо ва тағӣирёбии онҳо, дар бораи рӯзгор, масъалаҳои гигиенаи умумӣ; дар бораи мизоҷ, узвҳо, ақл, шавқу завқ, гигиена ва ғаӣра; дар бораи хӯрок, патологияи умумӣ ва ҷузъӣ, дар бораи хосиятҳои ҷисму бадан, мева, сабзавот, навъҳои мухталифи гӯшт, шир, бӯӣ, чорво, доруҳои одӣ ва мураккаб; дар бораи мащал, кишвар, об, бод; дар бораи эътимоднокии тиб; дар бораи ситораҳо; дар бораи илми тиб; дар бораи парҳези, аӣёми саломатӣ; дар бораи сабабҳои беморӣ.
Ат-Табарӣ инчунин муаллифи асарҳои дигар, мисли «Оид ба истеъмоли хӯрок, нӯшокиҳо ва адвия», «Оид ба ҳифзи саломатӣ», «Оид ба маҳоҷим», «Оид ба таснифи адвият» ва ғаӣра буд.
Ат-Табарӣ ба ҳаӣси олими бузурги замони худ шуҳрат ва обрӯю эътибори калон дошта, ба равнақи тиб саҳми босазое гузоштааст ва дар таърихи тиб осори муносибе дорад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони асри IX
Гурӯҳ:Пизишкони асримиёнагӣ
Гурӯҳ:Олимони асримиёнагӣ
Бойқишлоқ

**Бойқишлоқ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти 10-солагии Истиқлолияти ноҳияи Турсунзода. Аз Бойқишлоқ то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 31 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2450 нафар (2017), тоҷикон.

## Ицтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, маркази саломатӣ, китобхона, боғчаи бачагон, нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, кирмакпарварӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёҳои Ширкент ва Қаратоғ обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати 10-солагии Истиқлолият
Зарафшон (деҳа, н. Турсунзода)

**Зарафшон** (то 14.12.2012 *Чоштеппа*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти 10-солагии Истиқлолияти ноҳияи Турсунзода. Аз Зарафшон то маркази ҷамоат 18 км, то маркази ноҳия 23 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 196 нафар (2017), тоҷикон.

## Таърих ва мардум
Соли 1970 бунёд шуда, аҳолиаш аз деҳаҳои Бойқишлоқ ва Ифтихор кӯчидаанд.

## Иқтисод
Деҳа китобхона ва муассисаи таҳсилоти умумии ибтидоӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Шарқ давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо — лалмӣ. Дар ҳудуди деҳа 4 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати 10-солагии Истиқлолият
Аршӣ

**Аршӣ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Аршӣ то маркази ҷамоат 16 км, то маркази ноҳия 23 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 847 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз рӯди Қаротоғ обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Қаратоғ
Боқӣ Раҳимзода (деҳа, н. Турсунзода)

**Боқӣ Раҳимзода** (то 14.12.12 *Ҷайратеппа*)— деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Боқӣ Раҳимзода то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 9 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1382 нафар (2013), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Имоми Аъзам (собиқ Қӯшбулоқ) идома медиҳанд. Деҳа ду нуқтаи хидматрасонии маишӣ, 15 хоҷагии деҳқонии хурд (фермерӣ) дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ, пахтакорӣ, зироаткорӣ. Заминҳо аз д. Қаратоғ ба воситаи наҳри Ямчӣ обёрӣ мешаванд.

## Таърих ва мардум
Деҳа соли 1951 бо мақсади корам кардани заминҳои бикру боиру туғайзор ва васеъ намудани майдонҳои кишти пахтаи Тоҷикистон дар марзи маъмурии ҷамоати деҳоти Қаратоғ, муҳоҷирони минтақаи Ғарм (имрӯза Рашт) бунёд кардаанд. То замони бунёдшавии деҳа мавзеъи иборат аз ҷару теппа буда, Ҷайратеппа ном дошт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Қаратоғ
Гулбутта (деҳа, н. Турсунзода)

**Гулбутта**, **Гилбӯтта** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Гулбутта то маркази ҷамоат 17 км, то маркази ноҳия 24 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1321 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди панҷвақта дорад. Талабагон таҳсили минбаъдаро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Аҳорун идома медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ, ғаллакорӣ. Заминҳо ‒ лалмӣ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Қаратоғ
Анҷир (деҳа, н. Турсунзода)

**Анҷир** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода. Аз Анҷир то маркази ҷамоат  32 км, то маркази шаҳр 27 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 287 нафар (2017), ӯзбакҳо.

## Иқтисод
Деҳа мактаб надорад, хонандагон дар мактаби деҳаи Каронӣ таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, чорводорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз дарёчаи Манзоб обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод
Бақоӣ (деҳа, н. Турсунзода)

**Бақоӣ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода. Аз Бақоӣ то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 12 км; роҳаш асфалт­пӯш. Аҳолиаш 2011 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, сартарошхона, осиёб ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва зироат­корӣ. Заминҳо аз дарёи Ширкент обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод
Заҳматкаш

**Заҳматкаш** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода.

## Иқтисод
Аз деҳа то маркази ҷамоати деҳот 3 км, то маркази ш. Турсунзода 8 км. Аҳолиаш 636 нафар (2017). Деҳа муассисаи таҳсилоти умумии ибтидоӣ, ҷои ҷамъиятӣ ва 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Боғи Ирам идома медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз рӯди Ширкент обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 36 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод
Зиёраттут

**Зиёраттут** — деҳа дар ҷамоати де­ҳо­ти На­вободи ш. Турсунзода. Аз деҳа то маркази ҷамоати деҳот 6 км, то маркази ш. Турсунзода 5 км; роҳ қисман асфалт­пӯш. Аҳо­лиаш 1803 нафар (январи 2017). Деҳа муассисаи таҳ­силоти умумии иб­ти­доӣ, чойхона, обҷувози равғанкашӣ, осиёбӣ барқӣ ва 2 нуқтаи савдои ху­су­сӣ дорад. Талабагон таҳ­силро дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Сангқалъа идома медиҳанд. Соҳа­ҳои асо­сии хо­ҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ, ғал­ла­корӣ ва чорводорӣ. За­минҳо аз д. Шир­кент обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа хоҷагиҳои деҳқо­нии «Зиёраттут», «Азизбек–2007», «Рус­там–98» ва 23 хо­ҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод
Саттор Раҷабов (деҳа, н. Турсунзода)

**Саттор Раҷабов** (собиқ *Бештеппа*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода. Аз Саттор Раҷабов то маркази ноҳия 10 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 3009 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Бештеппа 3 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ ва мактаби таҳсилоти ибтидоӣ, бунгоҳи тиббӣ, клуб, 5 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёи Ширкент обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
*Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Навобод
Гулхас

**Гулхас** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Работи ноҳияи Турсунзода. Аз Гулхас то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 28 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 1718 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 3 нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди панҷвақта ва осиёбу ҷувози хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, боғдорӣ ва токдорӣ. Заминҳояш аз дарёчаи Каронӣ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулхас 25 хоҷагии деҳқонии токдорӣ мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Работ
Иброҳим Бозоров (деҳа, н. Турсунзода)

**Иброҳим Бозоров**(то 14.12.2012 *Свердлов*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сешанбеи ноҳияи Турсунзода. Аз деҳа то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 1 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 3154 нафар (2018), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, масҷиди ҷомеъ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ, осиёби хусусӣ, чойхона, ҳаммом, нонвойхона ва ошхона дорад. Дар ҳудуди деҳа қисми ҳарбии 051059-и Гвардияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон воқеъ аст. Заминҳо аз рӯди Ширкент обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 25 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият дорад.

## Шахсиятҳои маъруф
Рӯзноманигору ходими давлатӣ Хуҷааҳмад Хидиралиев ва Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон Ҳаётой Муъминова дар ҳамин деҳа таваллуд шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Сешанбе
Боботоғ (деҳа, н. Турсунзода)

**Боботоғ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Боботоғ то маркази ҷамоат 13 км, то маркази ноҳия 20 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1231 нафар (2017).

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Заркамар обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Турсун Тӯйчиев
Гулистон (деҳа, н. Турсунзода)

**Гулистон** (то 14.12.12 *Чапаев*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Гулистон то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 3 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 563 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Гулистон нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди ҷомеъ, 2 устохонаи таъмири автомобил, осиёби хусусӣ дорад. Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Саркор таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз дарёи Қаратоғ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 6 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.

Деҳа солҳои 1988–1989 барои аҳолии минтақаи атрофи заводи алюминий дар ҷои бехавф бунёд гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Турсун Тӯйчиев
Зарбдор (деҳа, н. Турсунзода)

**Зарбдор** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Зарбдор то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 5 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 1237 нафар (январи 2016), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, китобхона ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: картошкапарварӣ, боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо ба воситаи наҳр аз д. Ширкент обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 7 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Турсун Тӯйчиев
Адир (деҳа, н. Турсунзода)

**Адир** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷӯра Раҳмонови ноҳияи Турсунзода. Аз Адир то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 12 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 737 нафар (2017), узбакҳо.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғу токпарварӣ. Заминҳо аз канали Заркамар обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Ҷӯра Раҳмонов
Заркамар (деҳа, н. Турсунзода)

**Заркамар** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷӯра Раҳмонови шаҳри Турсунзода. Аз деҳа то маркази ҷамоати деҳот 4 км, то маркази ш. Турсунзода 9 км. Аҳолиаш 2627 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, ошхона, нуқтаи таъмири автомашинаҳои сабукрав, нуқтаи фурӯши сӯзишворӣ, масҷиди панҷвақта, осиёби барқӣ ва 7 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, боғу токдорӣ, картошкапарварӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо ба воситаи наҳри Ҳисор аз руди Қаротоғ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 39 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Турсунзода
Гурӯҳ:Ҷамоати Ҷӯра Раҳмонов
Парчами Бербер

**Парчами Бербер** (берберӣ: ⴰⵛⵏⵢⴰⵍ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ, (Acenyal Amaziɣ)) — парчест, ки барои Berbers қабул шудааст. Он акнун аз ҷониби фаъолони Бербер дар 10 кишвари Африқо истифода мешавад.

Парчам дар Оуадая, ки дар Кавилия воқеъ дар Тими Оузо ҷойгир аст, як вируси Алҷазоир, аз ҷониби падари Алҷазоир Кабблианӣ номида мешавад. Вай падари маънавии Берберсизм ҳисобида шуда буд, инчунин нависандаи маъруфи инқилоби Алҷазоир буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Парчамҳо
Сироҷиддини Фозил

**Сироҷиддини Фозил** (*Фозилов Сироҷиддин Маҷитиевич*; зод. 2 марти 1974, деҳаи Ҷалҷит, ноҳияи Орҷоникидзеобод, ҶШС Тоҷикистон) — овозхони шинохтаи мусиқии попи тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2005).

## Зиндагинома
Сироҷиддин Фозилов 2 марти соли 1974 дар деҳаи Ҷалҷити ноҳияи Орҷонкидзеобод ба дунё омадааст. Соли 1991 баъди хатми мактаби миёна донишҷӯи Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон шудааст ва онро соли 1996 хатм намудааст.

Сироҷиддин Фозилов оиладор буда, соҳиби чор фарзанд аст.

## Фаъолияти корӣ
Дар ансамбли «Шарора» ҳунар озмуда, ба сифати дирижёр дар дастаи хорсароӣ кор кардааст. Вале баъд барои ёфтани рӯзӣ ба муҳоҷирати меҳнатӣ гузоштааст. То соли 1999 дар Русия зистааст. Баъди бозгашт ба гурӯҳи рақсу таронаи Вазорати дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон — «Ватан», сипас дар ансамбли эстрадии «Гулшан» ба кор даромад.

## Фаъолияти эҷодӣ
Фаъолияти мустақилонаи таронасароиро аз соли 1999 оғоз кардааст. Сабаби ба овозхонӣ ҷиддан рӯ оварданашро дар забти саҳнаи тоҷик барои ҳофизони эрониву афғонӣ медонад. Ва мегӯяд, ҳарчанд аксари онҳо, аз ҷумла, Гугуш, Муин, Сиёвуш, Мартик, Аҳмад Зоҳир, Сароҳанг, Ношинос, Маҳвашро аз ҷумлаи устодони худ меҳисобад, вале бар ин назар буд, ки «*ҳар миллат бояд таронаи худро дошта бошад. Мардум хуб аст, бад аст, бештар ба таронаи худ алоқа доранд. Маҳз дар он давра мо панҷ нафар (банда, [[Зикруллоҳ Ҳакимов]], [[Садриддин Наҷмиддин]], [[Баҳром Ғафурӣ]], [[Манижа Давлатова]]) вориди саҳна шудем ва ба қавле, як гуна таҳаввулот кардем*».

Дар банди суруду оҳангҳояш ҳаводорони зиёд гирифторанд, зеро ба олами шеър, ба дунёи маънӣ чуқур фурӯ меравад ва сомеъонро аз дунболаш мебарад, «Чӣ гӯям», «Эй дилбари нозанин», «Зиҳӣ, ишқ», «Эй санам», «Модарам», «Илоҳо», «Дилбар», «Таран-таронӣ», «Падар», «Ёри ман», «Биё, ёри ҷон», «Султони қалбам», «Падарҷон», «Гӯшаи бом», «Ғусаҳо», «Дилбари раҳдурӣ», «Кабобам», «Вақти рафтӣ», «Нагӯ, нагӯ», «Қаҳр», «Чӣ надонам» аз беҳтарин таронаҳояш маҳсуб меёбанд.

## Албомҳо
То ин замон панҷ албоми таронаҳояш бо номҳои «Ҳаргиз» (2000), «Ошиқ» (2002), «Намегардам» (2003), «Набзи дил» ва «Қаҳр» интишор шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Аҳром

[[Ҳирами Хеопс |thumb]]
**Аҳром** ( — ҷамъи ҳирам), **пирамида** — иншооти бузурги меъмории ҳирамшакли давраи атиқа, ки деворҳои он зинамонанд ва баъзан ҳамворанд. Мақбараҳои азими фиръавнҳои Мисри Қадим (ҳазорсолаи 3 то м. — садаи XVIII то м.) — «Маъбади Офтоб» дар шаҳри Пеленкеи Мексика (нимаи дуюми садаи VII) ва баъзе иншооти пойтахти астекҳо — шаҳри Теночтитлан (Мексика) аз ҷумлаи аҳром мебошанд. Қадимтарин аҳром ҳарами фиръавн Ҷосер дар Саккара (асри 28 то м.) буда, дар шакли аҳроми зинадор сохта шудааст. Ин ҳарамро Имхотеп бино кардааст. Ӯ аз аввалин донишмандони машҳури замонаш буд, ки бинои сангӣ сохтааст. Аҳроми Ҷосер маркази маҷмаа (ансамбл)-и меъмории давраи атиқа буда, масоҳаташ 544,9 × 277,6 м аст. Девораш 14,8 м ғафсӣ ва 9,6 м баландӣ дорад. Баъдтар аҳромҳо ба шакли маншур (призма)-и чорпаҳлу сохта мешуданд, ки намунаи онҳо аҳроми фиръавнҳо Хеопс, Хефрен ва Микерин (Ҷиза) мебошанд. Боҳашаматтарин аҳром ҳарами Хеопс буда (ҳазораи 3 то м., баландиаш 146 м.) — мувофиқи маълумоти Ҳеродот онро дар давоми 20 сол 100 ҳазор ғулом сохтаанд. Хусусияти фарқкунандаи аҳромҳои Ҷиза дар он аст, ки дар сохтмони онҳо мисли аҳромҳои Ҷосер аз имконоти зинатию ороишии санг ба хубӣ истифода кардаанд. Дар сохтани аҳромҳо хишти пухтаро низ истифода мебурданд, ки инро дар ҳарамҳои зинадор мушоҳида кардан мумкин аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Аҳрор ибни Султонхон

**Аҳрор ибни Султонхон** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — и тоҷик (асри 19).

## ЗИндагинома
Дар Истаравшан дар оилаи шоири маъруф Султонхони Адо ба дунё омадааст. Маълумоти ибтидоиро дар назди падар гирифт. Баъдан илми шеъру шоириро низ аз ӯ омӯхт. Дар замони ба Хӯқанд кӯчидани доираи адабии Истаравшан Аҳрор низ муддате бо аҳли оилааш ба он ҷо кӯчида, дар дарбори Умархон (ҳукмр. 1809–22) хидмат мекард. Дар мадрасаи хони Хӯқанд таҳсилро идома дода, илмҳои расмии замонашро ба хубӣ омӯхт. Ба тоҷикӣ ва ӯзбекӣ шеър мегуфт. Соҳибдевон будааст, вале девонаш дастрас нагардидааст. Дар тазкираҳо, махсусан «Маҷмӯат-уш-шуаро»-и Фазлии Намангонӣ, намунаҳои ашъораш дарҷ гардидаанд.

Абёти зерин аз ӯянд: 
::: Пардаи чашмам чу барги гул шуд аз хуноб сурх, 
::: Баски аз кӯҳи дилам меояд ин селоб сурх. 
::: Хастагиҳоям зи ҳаҷри рӯйи оташноки кист? 
::: Набзам ангушти ҳакимон кард чун унноб сурх.
::: Бе тақозо меравад дар ҳасрати майгунлабе 
::: Ашкҳо аз дидаи Аҳрор чун хуноб сурх.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Аҳрорӣ

**Аҳрорӣ**, **хоҷааҳрорӣ** — навъе аз зардолуҳои пешпазак. Дар шуъбаи самарқандии Институти таҳқиқоти илмии боғу токдорӣ ва майкашии ба номи P. Р. Шредер рӯёнда шудааст.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Дарахташ калони сершох; дар 12-солагӣ то 7 м, дар 30–35-солагӣ 10–11 м қад мекашад; дарозии шохаҳояш зиёда аз 5–6 м. Пӯстлохаш дорчинии хокистарранг. Баргаш миёнаҳаҷм, байзашакли нӯгтез, канорҳояш дандонадор. Гулаш миёнаҳаҷми сафед. Дарахти аҳрорӣ март – апрел гул карда, нимаи дуюми май ва аввали июн мевааш нобаробар мепазад. Бинобар ин ҳосилашро дар ду-се навбат меғундоранд. Барои гардолуд шудани аҳрорӣ навъҳои Мирсанҷарӣ, Хурмоӣ, Бобоӣ ва Субҳонӣ мувофиқ мебошанд. Мевааш (45х44х44 мм) кулӯла ё байзашакл (30–50 г) — дар мобайн чоки чуқур дорад; рангаш зарди сафедтоб. Дар таркиби меваи хушкондааш 60–70% қанд мавҷуд аст. Мағзи мевааш зардча, сершираи хушбӯй, 12–34% қанд, 0,8% ҷавҳар дорад. Донакаш миёнаҳаҷм (21x19x12 мм) — дорчинии сафедтоб, ба дила сахт часпидааст, мағзаш гирди ширин. Меваи аҳрориро тар мехӯранд, баргаку аштак, тайёр мекунанд; ҳангоми интиқол додан зуд вайрон намешавад. Дарахташ дар заминҳои хокаш хокистарранг нағз месабзад. Соли 5–6-ум самар меоварад. Ҳосилаш миёна, дарахти 20–25-солааш 60–70 кг мева медиҳад. Асосан дар вилояти Суғд (ноҳияи Хуҷанд, Конибодом, Ашт, Исфара, Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Спитамен, Зафаробод, Панҷакент) — ноҳияи Рашту Нуробод, қисман дар вилҳои Самарқанд, Фарғона ва Тошканд мерӯяд. Ба сармо, хушкӣ ва шӯрии хок, инчунин ба зиёни ҳашароти зараррасон ва касалиҳои занбӯруғӣ тобовар аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Пулатов А. Таджикский абрикос. Д., 1976; 
* Плодоводство Таджикистана. Д., 1970; 
* Гулов С. М. (ва диг.). Навъшиносӣ (помология). Д., 1999; 
* Гулов С. М. Мевапарварӣ. Д., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Навъҳои зардолу
Зоҳир Аҳрорӣ

**Зоҳир Аҳрорӣ** (*Зоҳир Аҳроров*; 15 феврали 1930, деҳаи Шикев, ноҳияи Дарвоз — 2 ноябри 2009, Душанбе) — адабиётшинос, шарқшиноси тоҷик, Корманди шоистаи Тоҷикистон (1998).

## Зиндагинома
Хатмкардаи УДТ (1953). Ассистенти кафедраи адабиёти тоҷики УДТ (1953-55) — Х. к. илмии Институти илмӣ-таҳқиқотии Вазорати маорифи Тоҷикистон (1955-56) — ходими илмии ИЗА АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1956-58). Аз соли 1958 то охири умр дар Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки то охири соли 2010 Шуъбаи шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, Институти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон ном дошт, аз вазифаи ходими илмӣ сар карда, то мудири шуъба кор кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Ба қалами Аҳрорӣ беш аз 100 монографияву рисола, мақолаҳои илмӣ, мақолаҳои публитсистӣ ва ғайра тааллуқ доранд. Вай ҳаёт ва эҷодиёти шоири маъруф Абдурраҳмони Мушфиқиро омӯхта, дар борааш рисолаи номзадӣ навишт ва осори ӯро ба шакли китоби алоҳида дастраси хонандагон намуд. Аҳрорӣ яке аз таҳиягарони матни интиқодии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ (дар 9 ҷилд) мебошад, ки аз соли 1964 сар карда то соли 2009 се бор ба табъ расидааст. Ҳамроҳи Рауфзода ва К. Айнӣ "Фарҳанги мухтасари «Шоҳнома» ва «Андарзнома»-и Фирдавсиро таҳия ва мунташир намудааст. Ба қатори осори таҳиянамудаи Аҳрорӣ ду ҷилд ғазалиёт, маснавиҳои «Юсуф ва Зулайхо», «Сабҳат-ул-аброр», «Саломон ва Абсол»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ, «Муш ва Гурба»-и Шайх Баҳоӣ, «Осори мунтахаби Соиб» (ҳамроҳи Лоиқ Шералӣ) ва ғайра дохил мешаванд. Силсилаи пажӯҳишҳои Аҳрорӣ доир ба адабиёти Эрон дар 3 ҷилд китоби «Адабиёти Эрон дар қарни XVIII» (2006—2007) фароҳам омадаанд.

## Ҷоизаҳо
Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (1957) — медалҳои Тоҷикистон ва Афғонистон сарфароз гардонда шудааст.

## Осор
* Бақои умр. Д., 2010.

## Адабиёт
* Шарқшиносии тоҷик (1958—2008). Д., 2009.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Анбоз (рӯзнома)

**«Анбоз»**  (пештара *«[[Пионери Тоҷикистон]]»*) — рӯзномаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Таърих
23 феврали соли 1932 Шӯрои Комиссариати Халқии Тоҷикистон масъалаи ҷудо кардани маблағро барои нашрияи мактабиён баррасӣ намуд. Бо пешниҳоди устод Сотим Улуғзода рӯзнома номи «Пионери Тоҷикистон» — ро гирифт. Шумораи нахустин 5 апрели соли 1932 ба табъ расид ва чанд сол бо ҳуруфи лотинӣ чоп шуд. Саҳифае ба забони русӣ ҳам дошт.

«Пионери Тоҷикистон» солҳои 30-юми асри гузашта дар ташвиқу тарғиби маҳви бесаводии аҳолӣ – бачаҳову хонаводаҳои онҳо, саҳми худи бачаҳо дар босаводкунии калонсолон хидмат намуд. Дар бораи наврасоне менавишт, ки ба бунёдкорони қисмати тоҷикистонии Канали калони Фарғона вақти танаффуси корӣ рӯзномаву маҷалла мехонданд, алоқачии байни қитъа­ҳои сохтмон буданд, корҳои дигари ёрирасониро иҷро менамуданд.

Солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ рӯзнома муваққатан аз нашр боз­монд. Баъди Ғалаба,  9 майи соли 1946, чопаш барқарор шуд ва шумора ба шумора дар бораи қаҳрамониву фидокориҳои бачаҳо дар солҳои ҷанг мақола чоп мекард.  Ҳамзамон, мардумро ба барқарорсозии хоҷагии халқ  даъват менамуд.

Устод Садриддин Айнӣ бо хоҳиши ҳайати эҷодӣ барои нашрия гоҳ-гоҳ мақола менавиштанд. «…Шумоён забону адабиёти модарӣ ва русро нағз омӯзед!..». Ин насиҳати устод, ки тавассути «Пионери Тоҷикистон» моҳи августи соли 1950 чоп шуд, имрӯз ҳам арзиши худро гум накардааст.

Рӯзнома дар байни бачаҳо ташкилотчии корҳои судманд буд. Масалан, барои сохтани экскаватори «Пионери Тоҷикистон» соли 1959 дар байни мактабиён 20 рӯзи оҳанпораҷамъкунӣ эълон кард. Экскаватор барои Комбинати масолеҳи сохтмони шаҳри Сталинобод сохта шуд.

Солҳои 60-ум аз оҳанпораи ҷамъовардаи мактабиёни собиқ шаҳри Ленинобод (ҳоло Хуҷанд) ҳайкали Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ Домулло Азизовро тайёр карда, дар шаҳр гузоштанд.

Солҳои 70 — 80-ум низ ташаббусҳои наҷиби «Пионери Тоҷикис­тон» зиёд буданд. Масалан, соли 1981 иқдоми рӯзнома «Китобҳои хуб — барои бачаҳо»-ро на танҳо мактабиён, балки калонсолон, аз ҷумла адибон, дастгирӣ намуданд.

Солҳои 80-ум рӯзнома  ҳафтае ду маротиба ва бо теъдоди  беш аз 300000 нусха ба табъ мерасид. Варианти русии он, ки адади нашраш  тақрибан  20 000 нусха буд, бо шумораи тоҷикӣ дар як рӯз аз чоп мебаромад.

## Сармуҳаррирон
Солҳои гуногун Ғ. Ализода, Қ. Муҳаммадиева, Н. Почоҷонов, А. Будкевич, Ҳ. Обидӣ, Р. Болтаев, А. Қаҳҳорӣ, В. Асрорӣ, Қ. Наимӣ, И. Раҳматов, А. Баҳорӣ, Б. Шарифов, Б. Маҳкамов, М. Ҳакимова, Г. Сафиева, Т. Нигорӣ, Ҳ. Хушқадамова, Т. Султонӣ сармуҳаррири рӯзнома буданд. 12 марти 1982 рӯзнома барои фаъолияти пурсамараш дар тарбияи наврасон бо ордени «Нишони Фахрӣ» сарфароз гардидааст.

## Адади нашр
Аз сентябри 1991 номи «Анбоз»-ро гирифт. Адади нашраш 5000 (2010). Сармуҳаррираш Х. Ҷумъазода.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Рӯзномаҳо
Фирӯз Аҳроров

**Фирӯз Аҳроров** (20 феврали 1937, ноҳияи Ҳисор — 2 марти 2012, Душанбе) — биолог, доктори илмҳои биология (2002, профессор (2005), дорандаи ҷоизаи ба номи академик Е. Н. Павловскийи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултети биологияи УДТ (1960). Лаборанти калон (1960-73) — ходими калони илмӣ (1973-76) — мудири шуъбаи гидробиология ва ихтиология (1976—2000)-и Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. И. Павловскийи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, дотсент (2002-03) ва профессор кафедраи зоологияи ДМТ (аз 2003). Аҳроров дар Осиёи Марказӣ ягона мутахассис мебошад, ки доир ба фаунаи зериобӣ, ҳамчунин фаунаи баландкӯҳии Помир таҳқиқоти илмӣ кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Зиёда аз 15 тавсияву пешниҳоди Аҳроров дар соҳаи интродуксияи навъҳои нави моҳӣ дар кӯлу обанборҳои Тоҷикистон ва ҳолати экологии моҳиҳои мавзеъҳои сохтмони нерӯгоҳҳои обии барқӣ дар истеҳсолот ҷорӣ карда шудаанд. Аҳроров муаллифи 180 таълифоти илмӣ, аз ҷумла 2 монография, 6 китоби таълимию илмӣ мебошад.

## Осор
* Кайраккумское водохранилище. Д., 1982 (ҳаммуаллиф);
* Гидрофауна и биопродуктивность высокогорных озёр Памира. Д., 2007;
* Водные экосистемы Таджикистана. Д., 2009.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Франсуа Рабле

**Франсуа́ Рабле́** (; ) — яке аз нависандагони барҷастаи фаронсавӣ, муллифи романи «Гаргантюа и Пантагрюэл».

## Эзоҳ
Зуҳро Аҳророва

**Зӯҳро Аҳророва** (*Аҳророва Зӯҳро Додохоновна*; 22 марти 1940, шаҳри Андиҷони ҶШС Ӯзбекистон – 20 апрели 2011, Душанбе) — духтури офталмолог, доктори илмҳои тиб (1990) — профессор. (1992) — Аълочии тандурустии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Синоро хатм кардааст (1963). Ординатори клиникӣ (1963–69) — ассистент (1969–91) ва мудири кафедраи бемориҳои чашми ДДТТ (аз 1991). Дар мавзӯи ташхиси бемории оби марворид, глаукома, ҳамчунин нишондодҳои клиникию эпидемиологии бемории мазкур пажӯҳиш анҷом додааст.

## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи 147 мақола, 17 тезис ва 4 тавсияи навоварӣ.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Шараф» (дараҷаи I) сарфароз гардидааст.

## Осор
* Клинико-функциональные ре­зультаты имплантации ИОЛ в Согдийской области Республики Таджикистан  ⁄⁄ Материалы 4-ой Ев­ро-Азиатский конференции оф­­таль­мологов по микрохирургии глаза, Екатеринбург. 2006; 
* Проб­лема биоэтики в современной ме­ди­ци­не и ее перспективы развития в Таджикистане ⁄⁄ Этическая экспертиза биомедицинских иследований в государствах – участниках СНГ». СПб., 2006; 
* Принципы исследовательской этики: независимость, ми­ло­сердие, справедливость ⁄⁄ Материалы Международного научного конгресса Форума комитетов по биомедицинской этике». Ташкент, 2006.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Мирзоҳид Раҳимов

**Мирзоҳид Раҳимов** (тав.17 июни 1975, деҳаи Шаҳринави,ноҳияи Деҳнав, вилояти Сурхондарё) — иқтисодшинос. Номзади илмҳои иқтисодӣ (2012), дотсент (2013). Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Мирзоҳид Абдувоҳидович Раҳимов (17 июни  соли 1975 дар  деҳаи Шаҳринави,  ноҳияи Деҳнав, вилояти Сурхондарё). Аз оилаи омӯзгор. Хатмкардаи ихтисоси «Таъминоти газу гармӣ ва ҳавотозакунӣ»-и факултети «Сохтмон ва меъморӣ»-и Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ (1997) мебошад. Инчунин хатмкардаи ихтисоси «Андоз ва андозбандии»-и факултети «таҳсилоти ғоибона»-и Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ (2006). Солҳои 1997-2003 лаборант, ассистент, муаллими калони дар доираи тайёркунии техникони ҷавони коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М. С. Осимӣ, солҳои 2004-2012 ассистент, муаллими калони кафедраи «Андоз ва андозбандӣ» - и Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон (собиқ Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ), солҳои 2012-2015 сармутахассиси шуъбаи кадрҳо ва дотсенти доимии кафедраи «Андоз ва андозбандӣ»-и Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон, солҳои 2015-2016 декани факултети таҳсилоти ғобонаи коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М.Осимӣ кор ва фаъолият намудааст. Аз моҳи августи соли 2017 дар вазифаи декани факултети сохтмон ва роҳсозии коллеҷи техникӣ фаъолият мекунад. Санаи 27 апрели соли 2012, дар ҷаласаи Шӯрои диссертатсионии К 737.002.05 назди ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (Хуҷанд) рисолаи номзадии худро дар мавзӯи “Ташаккули бозори суғурта дар иқтисодиёти миллӣ” барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисодӣ аз руи ихтисоси 08.00.01.- Назарияи иқтисод бомуваффақият ҳимоя намудааст.
## Осор
Мирзоҳид Раҳимов муаллифи 20 мақолаи илмӣ, 1 монография, 1 дастури таълимию методӣ доро мебошад.
### Китобҳо (Монографияҳо)
#Рахимов М. А. Использование зарубежного опыта страхования    рисков в сельском хозяйстве. - Вестник Таджикского национального университета (научный журнал). - 2011. - №7(71). - 0,45 п.л.
#	Рахимов М. А. Страхование в системе экономических отношений. - Вестник Таджикского национального университета (научный журнал). - 2011.- №8(72). - 0,5 п.л.
# Рахимов М. А., Сафаров Б. Г. Страхование экспертной операции как движущий фактор реализации внешнеэкономического интереса Республики Таджикистана.- Вестник педагогического университета.- 2011. - №6(42). - 0,4 п. л.
#Рахимов М. А. Анализ концепции государственного регулирования развития страхового предпринимательства. - Дурахши илм (Паёми Донишкадаи молияи Тоҷикистон). -  2010. - №1. - 0,45 п.л.
#Асроров У.С., Рахимов М.А. Методологические вопросы исследования формирования и развития продовольственного рынка в Республике Таджикистана - Вестник педагогического университета.- 2015. - №2(63-1).
#Асроров У.С., Рахимов М.А. Состояние конкурентной среды продовольственного рынка.- Вестник педагогического университета.- 2015. - №2(63-1).
#Ғоибназаров Ш.У., Абдуллоев М.М., Холматов Р.Б., Раҳимов М.А. Дастури таълимию методӣ «Таърихи муомилоти пулӣ, қарз ва молия», Хуҷанд, 2018
## Ҷоизаҳо ва ҷоизаҳо
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Бурҳон Ғанӣ

**Бурҳон Ғанӣ** (1 майи 1938, деҳаи Роғифи ноҳияи Кӯҳистони Масчо — 30 декабри 1992) — навсандаи тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1978).

## Зиндагинома
Бурҳон Ғанӣ 1 майи соли 1938 дар деҳаи Роғифи ноҳияи Кӯҳистони Масчоҳ таваллуд ёфтааст. Соли 1962 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм карда, то рӯзи фавташ ходими маҷаллаи ҳаҷвии «Хорпуштак» будааст.

Асарҳояш аз аввали солҳои шастуми асри гузашта рӯи чопро дидаанд. Дар эҷоди ҳаҷву мутоиба мумтоз буда, дар ин ҷода аз устодаш Фазлиддин Муҳаммадиев сабақҳои даркорӣ гирифтааст. Ҳикояҳои ӯ «Ҳимоя» (1965), «Кори нек» (1968), «Эҳтиром» (1978), «Дафтарчаи қайдҳо» (1978) ӯро ҳамчун нависандаи ҳаҷвнигор машҳур гардондаанд.

Маҷмӯаи ҳикояҳояш «Хушомадгӯёнро азиз доред!» соли 1973, «Ҳар каллаеро як хаёл» соли 1977, «Хеши падар» соли 1987 чоп шудаанд. Ҳикояҳои алоҳидаи ӯ ба забонҳои русӣ, ӯзбекӣ, тоторӣ, литвонӣ, булғорӣ ва ғ. тарҷума ва чоп шудаанд.

30 декабри соли 1992 риштаи ҳаёташ канда шуд.

## Эзоҳ
Лашкар

Гурӯҳ:Артиш

**Лашкар** () — ягоне роҳкунишӣ дар шохаву зершохаҳои нерӯҳои мусаллаҳи бисёре аз кишварҳои ҷаҳон аст, ки бузургтар аз гунд ва хурдтар аз сипоҳ буда ва таҷҳизоту ҷангафзорҳои лозим барои иҷрои амалиёти размӣ дорад; дивизия.

## Пешина

right|thumb|Намоди стандарти НАТО барои лашкар
*Лашкар* ҳамчун ягони размӣ нахустин бор дар сипоҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) падид омадаву *бевара* () номида мешуда ва онро *беварабад* () фармондеҳӣ мекард. *Бевара* аз 10 ''ҳазора'' () ташкил мешуд ва 10 000 сарбозро дар бар мегирифт.

*Бевара* дар сипоҳи Ашкониён (250 то милод — 224), ки созмони радабандии даҳдаҳии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифта буд, *[[гунд]]* ( *Бирав бо [[сипоҳ]]е ба кирдори кӯҳ*,
*Гузин кун зи [[гурдон]]и лашкар гурӯҳ*.

Дар сипоҳи Сомониён, Ғазнавиён ва Салҷуқиён фармондеҳи лашкарро «*солори лашкар*» ва «*амири лашкар*» мегуфтанд. Чунончи, «*солори лашкар*» дар «*Шоҳнома*» борҳо ба кор рафта ва аз бофтор чунин бар меояд, ки он мансабе поинтар аз *сипаҳсолор* буда ва мақоми ҷонишинӣ доштааст, чуноне ки *генерал-лейтенант* дар артишҳои урупоӣ муъовини *генерал-полковник* будааст: 
*Сипаҳро ба солори лашкар супурд*, 
*Бирафту ҷаҳондидагонро бибурд*.

''Фарҳангистони Эрон'' бо пешниҳоди *Анҷумани вожагузинии артиш* дар соли 1935 «*лашкар*»-ро ҷойгузини истилоҳоти туркӣ-муғулии «*тумон*» ( < ) ва фаронсавии «*дивизюн*» ( < ) ва «*сарлашкар*»-ро ҷойгузини «*амири тумон*» кард, ки ҳамакнун дар Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон дараҷае баробар бо *генерал-лейтенант* аст.

«*Лашкар*» дар «*[[Фарҳанги забони тоҷикӣ]]*» ва «*[[Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ]]*» оварда шудааст.

Бо таваҷуҳ ба ин додаҳо, истилоҳоти «*лашкар*» ва «*[[лашкарсолор]]*», ки дар пайравӣ аз «*[[гундсолор]]*» аз ибораи «*солори лашкар*» сохта шудааст, барои ҷойгузин кардани вомвожаи русии «*дивизия*» (аз  <  «*бахш*») ва дараҷаи низомии «*генерал-лейтенант*» ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаанд.

## Корбурд

Лашкар аз 10 ҳазор то 20 ҳазор сарбозро дар бар мегирад. Дар бисёре аз артишҳо як лашкар аз чанд гунд ташкил мешавад. Лашкарҳо маъмулан бо шумораҳои тартибӣ номгузорӣ мешаванд (барои намуна, Лашкари 201 Русия дар Тоҷикистон). Ҳамчунин радаҳои гуногун ба номи лашкарҳо афзуда мешавад, чун лашкари пиёда, лашкари зиреҳӣ, лашкари савора.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш
Ҳомбург

**Ҳомбург** (, ) — шаҳр дар замини Райнланд-Пфалси кишвари Олмон.

## Ҷуғрофия

## Демография

## Бародаршаҳрҳо

## Шаҳрвандони ифтихорӣ

## Пайвандҳо
Саҳифаи расмӣ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Райнланд-Пфалс

## Эзоҳ
Фрайбурги Брайсгау

**Фра́йбурги Бра́йсгау** аксар вақт бидуни тавзеҳ — *Фрайбург, Фрейбург* (, ) — шаҳре дар Олмон. 

Фрайбурги Брайсгау яке аз шаҳрҳои муҳим дар ҳайати замини Баден-Вӯрттемберг аст.

## Аҳолӣ
Соли 1926 – 91.450

Соли 1970 – 163.568

Соли 2000 – 205.102

Соли 2015 – 226.393

## Иқлим

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Забони бохтарӣ

thumb|250px|Навиштаҷоти Рабатак, забони бохтарӣ бо алифбои юнонӣ
**Забони бохтарӣ** – ба забонҳои ҳинду аврупоӣ - порсӣ, забонҳои эронӣ дохил мешавад. Хатти бохтарӣ аз хатти юнонӣ пайдо шудааст ва хатти расмии давлати Кушониён буд. Садаи чаҳорум хатти бохтариро Ҳайтолиён қабул карданд. Нишонаҳои ин хат аз вайронаҳои Қаротеппа, Кампиртеппа, Сурхкўтал ёфт шудаанд. Сиккаҳо, катибаҳои ба ин хат алоқадор аз Ўзгана дастрас шудаанд.
## Адабиёт

* Sims-Williams, Nicholas (2007) Bactrian documents from Northern Afghanistan, Vol. 2: Letters and Buddhist texts. Studies in the Khalili Collection, 3 (2). London: The Nour Foundation in association with Azimuth Editions.

* Sims-Williams, Nicholas (2004) Recent discoveries in the Bactrian language and their historical significance. Society for the Preservation of Afghanistan’s Cultural Heritage (Afghanistan).

* Sims-Williams, Nicholas (2001) Bactrian Documents from Northern Afghanistan, Vol I: Legal and Economic Documents. Oxford; New York: The Nour Foundation in association with Azimuth Editions and Oxford University Press.
## Эзоҳ

* Лӯғати забони бохтарӣ 

Гурӯҳ:Таърих
Мушаррафа Набиева

**Мушаррафа Набиева** (тав. 12.12.1937, шаҳри Хуҷанд), омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ (1993), дотсент (1994). 
## Зиндагинома
Соли 1954 Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Ленинобод, 1966 факултети забонҳои хориҷии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченкоро
хатм намудааст. Солҳои 1968–1971 муаллими фанни забони англисии мактаби миёнаи № 65 шаҳри Душанбе, 1971–1975 муаллими фанни забони англисии мактаби миёнаи № 24 шаҳри Ленинобод, 1975–1976 роҳбари клуби «Дӯстии Башардӯстӣ»-и хонаи пионерон ва мактаббачагони ноҳияи марказии шаҳри Душанбе, 1976–1978 ҷонишини директории мактаби миёнаи
№ 78 ноҳияи марказии шаҳри Душанбе оид ба корҳои тарбиявӣ, 1981–1993 ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назария ва методикаи корҳои пионерӣ ва комсомолии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1996–1998 ёрдамчии Вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1998–2000 эксперти калони фаъолияти давлатии аттестатсионӣ оид ба макотиби олӣ буд. Солҳои 2000–2002 ҳамчун дотсенти кафедраи тарҷума ва услубшиносии факултети забони англисӣ, 2002–2009 дотсенти кафедраи асосҳои идоракунии маорифи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст. Аз соли 2009 дотсенти кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи донишгоҳи мазкур мебошад. Муаллифи зиёда аз 45 мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ аст. Бо нишони «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1990) ва ордени «Шараф» (1999) сарфароз карда шудааст.
## Осор
* Аҷумани 27-уми КПСС ва проблемаи тарбияи интернатсионалии ҷавонон, Д.,1988; 
* Фаъолияти отряди таҷрибаомӯзии педагогӣ ҳамчун маҳаки тарбияи гуманистию ватандӯстӣ дар маҳали зист, Тошкент,1988; 
* Н.К.Крупская асосгузори  корҳои  тарбиявии  беруназмактабӣ, Тошкент,1989; 
* Тарбияи интернатсионалӣ ва ватандустии мактаббачагон, Тошкент, 1991; 
* Проблемаи тарбияи интернатсионалистии наврасон, М., 1991; 
* Тоҷикистон аъзои Созмони Милали Муттаҳид, Д.,1996; 
* «Бадоеъ-ул-Вақое»-и Зайниддини Восифӣ ҳамчун манбаи бадеӣ ва этнографӣ, Д., 1998.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*

Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Меҳринисо Нағзибекова

**Меҳринисо Нағзибекова** (зод. 24.06.1955, шаҳри Душанбе) — омӯзгор, забоншиноси тоҷик, доктори илмҳои филологӣ (2000), профессор (2007), академики Академияи илмҳои педагогии Федератсияи Россия (2005).

## Зиндагинома
Соли 1977 Донишгоҳи давлатии шаҳри Горкийро хатм кардааст. Солҳои 1983—1986 дар аспирантураи донишгоҳи номбурда таҳсил намудааст. Солҳои 1977—1986 муаллими кафедраи забони русӣ, 1986—1989 муаллими калони кафедраи умумидонишкадавии забон ва адабиёти руси Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд. Солҳои 1989—1993 ҳамчун дотсенти кафедраи забоншиносии умумӣ ва славянии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин, 2000—2002 дотсент, 2002—2007 мудири кафедраи филологияи руси донишгоҳи номбурда кор кардааст. Аз соли 2008 декани факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. Муаллифи зиёда аз 140 асару мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Дар таълифотҳояш масъалаҳои типологияи муқоисавии забонҳои русию тоҷикӣ ва методикаи таълими забони русиро баррасӣ кардааст. Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2002) буда, бо ордени «Шараф» дараҷаи 2 (2008), ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Донишгоҳи миллии Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Осор
Способы передачи русских глагольно-именных конструкций с объектным значением в таджикском языке, Д., 1999; Проблемы исследования глагольных словосочетаний в русском и таджикском языке, Д., 2002; Способы передачи русских глагольных конструкций с прямым объектом в таджикском языке, Д., 2002; Способы передачи русских глагольных конструкций с косвенным объектом в таджикском языке, Д., 2003; Способы передачи таджикских глагольных конструкций с прямым объектом в русском языке, Д., 2003; Способы передачи таджикских глагольных конструкций с косвенным объектом в русском языке, Д., 2003; Тарҷума ва балоғати сухан, ҷ.1., Д., 2003; Учебное пособие по общей теории перевода, Д., 2003; Луғати тафсирии истилоҳоти тарҷумонӣ (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 2005; Назарияи тарҷума (Учебное поссобие), Д., 2005; Русский язык. Учебник для 11 класса общеобразовательных школ с таджикским языком обучения (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 2007; Практикум по русской литературе, Д., 2010.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Калисои ортодоксии Эфиопия

**Калисои ортодоксии Эфиопия** — бузургтарин калисои масеҳии ортодоксии шарқӣ мебошад. Яке аз калисоҳои масеҳӣ дар Африқо, қабл аз тасарруфи аврупоӣ. Ин калисо аз 45 то 50 миллион нафар аъзо дорад. Ин калисо ҷузъи калисои Искандария аз нимсолаи аввали асри IV то соли 1959 буд.

Аз байни масеҳиён фарқият доранд. Баъзе рафтору одатҳои онҳо мисли мусулмонҳо ҳаст. Масеҳиёни Эфиопия анъанаҳои қоидаҳои парҳезиро пайравӣ мекунанд, ки ба яҳудиён монанд аст. Масалан, истеъмоли хук дар таом барои онҳо ҳаром аст.
[thumb|Калисо дар [Аддис-Абеба]]

Гурӯҳ:Дини масеҳӣ
Қалъаи Ғозималик

**Қалъаи Ғозималик** дар ноҳияи Хуросони вилояти Хатлон воқеъ аст.
## Санагузорӣ
Қалъа аз асри XVIII то асри XIX арзи вуҷуд доштааст.

## Ҳафриёт
Қалъаи Ғозималик дар баландии қаторкуҳи Ғозималик аз тарафи шимол ба шимолу ғарбии деҳаи Куҳичим чанд қалъа бо номи қалъаи Гусар, қалъаи Ғозималик (Чилтан), қалъаи Дустак ҷойгир шудаанд. Деҳаи Кучим 9 километр дуртар аз тарафи шимолу ғарбии Обикиик воқеъ гаштааст. Қалъаи Ғозималик аз рӯи масоҳаташ аз ҳама калон мебошад. Он аз тарафи шимолии қаторкуҳи Ғозималик дар баландии 1700-1800 метр ҷойгир мебошад. Сатҳи болои қалъа майдонча, ки якумаш 20х20 метр ва сатҳи шимолиаш 2 метр баландтар буда, масоҳаташ 15х15 метрро ташкил менамояд. Аз тарафи шимолии он зиёда аз 2,5 метр пасттар аз сатҳи баландаш ба андозаи бештар аз 30 метр ҳамвории байзашакли баромада, ки бараш 6 метр тӯл кашидааст. Тарафи ҷанубӣ-шарқӣ бошад, ба андозаи 1,5 - 2,5 метр пасттар буда, дар он низ баландии байзашакл ба назар мерасад, якумаш зиёда аз 3,00х5,00 метр ва дуюмаш бошад, 20х10 метр буда, аз шимол ба ҷануб тӯл кашидааст. Дар самти болои қалъа шакли сохтмон ба назар мерасад. Аз тарафи ҷанубӣ 10 метр пасттар аз сатҳи болои қалъа ба тарафи ҷангал ғори бо номи Чилтан ҷой гирифтааст. Он ба ғайр аз айвон (2,40х1,50 метр) миёнасаро (3,40х2,40) аз тарафи шимол миёнасарои як хона (1,40х11,00метр), долон аз тарафи ғарб аз миёнаайвон (1,40х9,40) ва ду хонача иборат мебошад. Дар охири долон хонаи росткунҷа (1,40х5,00 метр) аз ҷануб ба шимол ҷойгир шудааст. Баландӣ аз хонаи шимол то айвони ғарбӣ ҷойгирбуда 2,5 метр, аз фарш то боло 1,45 метр аст. Қисми ғарбӣ, ҷанубӣ ва шимолии қалъа баландии байзашакл буда, аз зерасос 80 метр мебошад. Дар қисми ғарбӣ ва шимолу ғарбии он работ (корвонсарой) ҷойгир буда, аз самти шарқ нишебии 300 метр ба ғарб мазор ҷойгир шудааст. Дар байни қалъа ва самти рост ҳамвории васеъ домон паҳн намудааст, ки мумкин аст ҷои ҷамъшавии бошандагони қалъа будааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Қалъаҳои таърихии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Хуросон