open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ғилзой

[мини|Гурӯҳи пешвоён ва хонҳои ғилзоӣ дар [Кобул]]

**Ғилзой**, **Ғилзуй** () — яке аз бузургтарин иттиҳодияи қа­би­лавии паштуҳо (афғонҳо).

Маҳалли асосии сукунати қа­билаҳои Ғилзой вилоятҳои ҷанубу шарқӣ — Зобул ва Ғаз­нӣ бу­да, як қисми бузурги онҳо дар минтақаҳои наздимарзии По­кистон зиндагӣ мекунанд.

## Гурӯҳбандӣ
Ғилзойҳо ба ду гурӯҳи калон: ғарбӣ ё туран (қабилаҳои харутӣ, тухӣ, ҳутакӣ, андарӣ ва ғайра) ва шар­қӣ ё иброҳимхел буран (қабилаҳои сулаймонхел, али­хел, андархел, насор, таракхел, аҳмад­зуй ва ғайра) ҷудо мешаванд. Забонашон гӯиши шарқии паш­ту, пайрави маз­ҳаби ҳанафӣ.

## Шумора
Шумораи умумии Ғилзой дар ибтидои асри 21 тақр. бештар аз 2 млн нафар буд. Қабилаҳои бузурги Ғилзой — хо­такӣ (ҳутакӣ, 80 ҳазор нафар) дар минта­қаҳои шимолу шарқии Қандаҳор ва ҷа­ну­бу шарқии Ғазнӣ сокинанд. Қа­билаи тухӣ (150 ҳазор нафар) дар вилояти Зобул ва водии дарёҳои Парнак ва Андароб сукунат доранд. Андариҳо (130 ҳазор нафар) асосан сокинони мин­тақаи Шилгар мебошанд. Қа­билаи аз ҳама калонтарини шарқӣ — сулаймонхел (бештар аз 350 ҳазор нафар) дар минтақаи байни Кобул ва Ҷа­лол­обод сокинанд. Али­хе­ли­ҳо (70 ҳазор нафар) дар наз­ди­киҳои ш. Муқур, дар вилояти Ғазнӣ сукунат доранд.

## Таърих
Аҷдоди гузаштаи Ғилзой туркҳои халаҷӣ дар асрҳои 11-13 аз шимол ба ҷануб кӯчида, бо қабилаҳои дигари пашту оме­зиш ёфтаанд. Дар ибтидои асри 18 қабилаҳои Ғилзой дар ҳаё­ти сиёсӣ ва низомии минтақа нақши роҳба­рикунанда дош­танд. Қабилаҳои Ғилзой баъди ташкил ёфтани давлати Дур­ро­ниҳо ба ҳайати он дохил шуданд.

## Шуғл ва шеваи зист
Шуғли асосии Ғилзойҳо чорводории кӯчӣ, кишоварзӣ (қаби­лаҳои султонзуй, умар­хел ва Ғилзой) буда, дар марзи байни Афғонистон ва Покистон ба тиҷорат машғуланд. Дар байни аксарияти қабилаҳои Ғилзой то ҳол муносибатҳои қабилавии пат­риар­халӣ вуҷуд доранд. Сарвари қаби­лаҳои Ғилзой «хон» ва сардори қавмашон «малик» мебошад.

## Мавқеи сиёсӣ
Ғилзой яке аз рақибони асосии иттиҳодияи бузурги дигари қабилаҳои пашту — дуррониҳо ба шумор мераванд. Дур­рониҳо баъди ташкили давлаташон (1747) барои ишғоли мин­тақаҳои ғарбӣ, шимолӣ ва шимолу шарқии Афғо­нис­тони муосир аз неруи низомии Ғилзой васеъ истифода бурданд. Аз за­мони ҳукмронии амир Абдурраҳмонхон (1880—1901) му­ҳо­ҷиркунии қабилаҳои Ғилзой ба вилоятҳои дигари кишвар оғоз шуда, то соли 1978 идома ёфт. Роҳбаронии давлати Афғонистон Нурмуҳаммад Таракӣ ва Ҳафизуллоҳ Амин (1978-79) аз байни қабилаҳои Ғилзой баромада буданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Афғонистон
Гурӯҳ:Пашту
Зуҳро

**Зуҳро** (; садаи XVII) — а, раққоса хушнависи форсизабони Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Мувофиқи маълумоти манбаъҳои адабӣ, тазкираҳо дар бораи шоираҳо Зуҳро зани зеборӯй буда, ба рақс шавқу рағбат доштааст, аммо дар синни камолот аз раққосӣ даст кашида, ба шеъру шоирӣ шуғл варзидааст. Аз улуми адаб, арӯзу қофия огоҳии комил дошт. Ба забони урду низ шеър мегуфт. Абёти зер намунае аз эҷодиёти ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тоҷӣ Усмон. Бисту се адиба. Сталинобод, 1957;

Гурӯҳ:Шоирони асри XVII
Элчибек (деҳа)

**Элчибек** () — деҳа (айыл) дар ҳайати деҳистони Қаро-Тоши ноҳияи Ӯзгани вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 640 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Ӯзган
Яҳуда ва Самария

**Вилояти Яҳудия ва Самария** (; ; ;))  — яке аз ҳафт вилояти маъмурии Исроил аст. Ҳудуди ин навоҳӣ тамоми соҳили Ғарбӣ (дарёи Урдун)-ро дар бар мегирад, ки ба гуфтаи ҷомеаи ҷаҳонӣ аз соли 1967 дар зери ишғоли Исроил қарор дорад, ба истиснои қаламравҳои Байтулмуқаддаси Шарқӣ, ки соли 1980 аз ҷониби Исроил аннексия шудааст   .

Истилоҳи "Яҳудия ва Самария" дар Исроил ҳамчун яке аз номҳои соҳили Ғарби дарёи Урдун истифода мешавад.

## Таърих
Истилоҳи "Яҳудия ва Самария" ((; ;) расман аз ҷониби ҳукумати Исроил дар соли 1967 тасвиб шуд, аммо танҳо пас аз он ки ҳизби Ликуд дар соли 1977 ба қудрат омад, васеъ истифода шуд. Ба гуфтаи муаррих Иэну Лустику, пас аз ба қудрат расидани Ликуд дар Исроил дар солҳои 1970, истифодаи истилоҳҳои "қаламрави ишғолшуда" ва "Соҳили Ғарбӣ (Урдун)" аз гузоришҳои хабарӣ манъ карда шуд.

Номи " Яҳудия ", вақте ки дар номи ноҳия истифода мешавад, ба тамоми минтақа дар ҷануби Уршалим, аз ҷумла шаҳракҳои Гуш Этсион ва Ҳар Ҳеброн ишора мекунад. Минтақаи " Самария " дар тарафи дигар аст ва ба ҳама нуқтаҳо дар ҳама минтақаҳои шимоли Уршалим дахл дорад.

## Мавқеъ
Вилояти (навоҳии) Яҳудия ва Самария аз ҷониби Ҳавзаи марказии низомии Нерӯҳои мудофиаи Исроил идора карда мешавад ва қарорҳои маъмурӣ аз ҷониби фармондеҳи навоҳӣ қабул карда мешавад. Фармондеҳи ҳозираи ҳавзаи ҳарбии марказӣ, фармондези қӯшунҳои Исроил дар Яҳудия ва Самария генерал-майор Иехуда Фукс мебошад.

Пас аз ҷанги арабу Исроил (1947–1949), минтақа то соли 1967 таҳти назорати Урдун буд. Дар натиҷаи ғалабаи Исроил дар ҷанги шашрӯза  назорат аз болои он ба дасти Исроил гузашт. Тибқи қатъномаи 242 Шӯрои Амнияти СММ, Исроил бояд аз қаламравҳое, ки дар ҷараёни даргирӣ забт шудааст, бо шарти қатъи ҳама даъвоҳои мутақобила, риояи қатънома ва қатъи вазъи ҷанг берун шавад. Вазъияти ояндаи минтақа омили асосии низоъи кунунии Исроилу Фаластин аст. Айни замон ин минтақа аз ҷиҳати аҳолӣ босуръат афзоишёбанда дар Исроил аст. Аҳолии вилояти Яҳудия ва Самария соле 5 фоиз меафзояд.

## Аҳолӣ
478 600 нафар дар соли 2023 тибқи маълумотҳои Дафтари марказии омории кишвари Исроил [1].

## Шаҳрҳо

## Шӯроҳои маҳаллӣ

* Алфей-Менаше
* Ариэл
* Бейтар-Илит
* Бейт-Арйе
* Бейт-Эл
* Эфрат
* Элкана
* Гиват-Зеев
* Хар-Адар
* Иммануэль
* Карней-Шомрон
* Кдумим
* Кирят-Арба
* Маале-Адумим
* Маале-Эфраим
* Модиин-Илит
* Оранит

## Шӯроҳои минтақавӣ

* Гуш Этсион
* Хар Хеброн
* Мате-Бинямин
* Мегилот-Ям-ха-Мелах (номи ғайрирасмӣ: "Мегилот")
* Шомрон
* Арвот-Ха-Ярден (номи ғайрирасмӣ: "Бикат Ха Ярден")

## Тақсимоти ҳарбӣ
Илова бар ин, ноҳия ба 8 минтақаи низомӣ тақсим шудааст: Менаше (минтақаи Ҷенин), Ҳабика (ҳавзаи Урдун), Шомрон (минтақаи Набл), Эфраим (минтақаи Тул Карем), Бинёмин (вилояти Рамалла), Этсион (вилояти Вифлеем) ва Яҳуда (вилояти Ҳеброн).

## Эзоҳ
Абдулманоф Нурмуҳаммадов

**Абдулманоф Муҳаммадович Нурмуҳаммадов** ( ; 10 декабри соли 1962, Силди, ноҳияи Сумадин, Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Доғистон, СССР — 3 июли 2020, Маскав, Русия) — варзишгари шуравӣ ва русӣ, мураббӣ, устоди варзиши СССР оид ба куштии озод. Мураббии шоистаи Русия, сармураббии тими миллии Ҷумҳурии Доғистон оид ба самбои размӣ. Қаҳрамони ҷудо ва самбои Украина. Падар ва мураббии қаҳрамони бебохти муҳорибаҳои омехта ва ташкилоти ЮФС — Ҳабиб Нурмуҳаммадов.

## Зиндагинома
Абдулманоф 10 декабри соли 1962 дар деҳаи Силдии ноҳияи Сумадини Доғистон таваллуд шудааст. Ҳамчунин, дар деҳаи Кироваули ноҳияи Кизилюрт зиндагӣ кардааст. Соли 1987 Донишкадаи кооперативии Полтаваро бо ихтисоси муҳосиб ва иқтисоддон хатм кардааст. Соҳиби се фарзанд: ду писару як духтар мебошад.

Ӯ дар артиши 40-уми муттаҳидаи мусаллаҳ хидмат кардааст ва дар соли 1982 сарбозонро барои фиристодан ба Афғонистон таълим додааст.

Абдулманоф маснади варзишии худро аз куштии озод оғоз карда, баъди ба даст овардани устодии варзиш дар ин навъи куштӣ ва даъват шудан ба артиш ба куштии ҷудо ва самбо машғул шуд.

3 июли соли 2020 ӯ дар Маскав бар асари гирифторӣ ба коронавирус даргузашт, ба гуфтаи Рамазон Қодиров . 4 июл дар зодгоҳаш ба хок супурда шуд .

## Некдошт
9 ноябри соли 2023 номи деҳаи Кироваули ноҳияи Қизилюрти Ҷумҳурии Доғистон бо қарори Ҳукумати Федератсияи Русия ба Манофқалъа иваз карда шуд .

## Ҷоизаҳо
* Корманди шоистаи тарбияи ҷисмонии Ҷумҳурии Чеченистон (11 октябри 2018) — *барои саҳмаш дар рушди тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш, фаъолиятҳое, ки сазовори эътирофи ҷомеаи ҷаҳонӣ шудаанд*

## Эзоҳ
Таҳмураси Шимолӣ

**Таҳмураси Шимолӣ** (то 31 июли 2023 - *Танимаси Шимолӣ* ) — қаторкӯҳест дар шарқи Помир дар Тоҷикистон, дар шарқ ба қаторкӯҳҳои Паланггузар ҳамсоя аст.

Қаторкӯҳ ба самти арзӣ 80 километр тул кашидааст. Қариб 140 қулла аз баландии 5000 м, дутоаш 6000 м зиёд аст; баландтарин нуқтаи қаторкӯҳ — кӯҳҳои Росткӯҳ (*Шохи нишебӣ*) (6025 м) мебошад. Дар шимол аз қаторкӯҳ ду шохаи калон: *Духтдиж* (*Кизқургон*) ва *Баландҳик* (*Баландкиик*) тӯл кашидаанд. Дар ҷануб қаторкӯҳи Арал, ки ба ҳам монанд, суст ҷудошуда (дарозиаш тақрибан 25 км) мавҷуд аст, ки онро пиряхи Қандил Ҷӯраев (собиқ пиряхи Наливкина) аз Таҳмуроси Шимолӣ ҷудо кардааст.

Қисмати поёнии нишебиҳо ва водиҳоро биёбонҳои баландкуҳ, даштҳо ва марғзорҳои кӯҳӣ ишғол мекунанд, дар боло бошад манзараҳои нивалӣ мавҷуданд. Баландии хати барфӣ дар нишебиҳои шимолӣ 4800-5200 м, дар нишебиҳои ҷанубӣ 4900-5300 м масоҳати умумии пиряхшавӣ 430 км² аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Қаторкӯҳҳои Помир
Кипрегел

**Кипре́гел** (, ) – асбоби механикӣ ё оптикии геодезӣ барои чен кардани баландӣ, масофа ва кунҷҳои амудӣ, тартиби графикии самтҳо ҳангоми банақшабардории топографии маҳал (ландшафт). Кипрегел ба таркиби маҷмӯи мензулавӣ дохил мешавад.
Бо ёрии кипрегел нуқтаҳои тасвиршавандаро ба нишон гирифта, масофа бо ресмонҳои масофасанҷ то нуқта муайян карда мешавад, баъд аз рӯи кунҷи амудӣ ва масофа баландшавии нуқтаро муайян карда, бо ёрии хаткашак дар планшет аз нуқта ва масофаи то он хат мекашанд.

## Адабиёт
* Захаров А.И. Геодезические приборы. Справочник. Москва, 1989.
* 

Гурӯҳ:Абзорҳои заминсанҷӣ
Гурӯҳ:Асбобҳои ченкунии кунҷ
Конолоф

**Конолоф**, чуткасар (Conolophus subcristatus) — калтакалос аз оилаи игуанаҳо. Дарозиаш то 1 м. Теғаи сутунмӯҳрааш начандон баланд буда, аз пулакчаҳо иборат аст. Конолоф бештар дар ҷазираҳои Галапагос (Ҷумҳурии Эквадор) паҳн шудааст. Ғизояш рустаниҳо, асосан кактусҳо. Миқдори зиёди Конолофҳоро Чарлз Дарвин ҳангоми саёҳат дар киштии «Бигл» («Beagle») дар ҷазираи Ҷеймс пайдо намуд. Ҳоло Конолоф дар баъзе ҷазираҳо ба миқдори кам боқӣ мондааст.

## Манбаъ

Гурӯҳ:Игуаноён
Набз

мини
рост|мини| Муайян кардани суръати набз аз тарафи духтурони ҳарбии Англия
**Набз** (аз  — зарба, тела) — якларзиши шадиди деворҳои рагҳо мебошад, ки бо давраҳои дил алоқаманданд аст. Ба маънои васеътар набзро ҳама гуна тағирот дар системаи рагҳои бо фаъолияти дил алоқаманд фаҳманд, бинобар ин, дар клиника набзҳои артериалӣ, венозӣ ва капилляриро фарқ мекунанд. 

## Маҳдудиятҳои муқаррарии суръати дил барои гурӯҳҳои гуногун
Сатҳи дил бо зарба дар як дақиқа чен карда мешавад :

Дил, мисли ҳама гуна мушакҳо, метавонад дар зери таъсири машқҳо калон шавад ва дар баробари калон шудани шумо калон мешавад. Баръакс, кӯдакони хурдсол дилҳои хурдтар доранд ва аз ин рӯ, ҳадди ақали суръати дил баландтар аст. Сатҳи дил метавонад барои назорат кардани саломатии дил ва сатҳи фитнес дар маҷмӯъ истифода шавад. Одатан, набз ҳар қадар сусттар бошад, ҳамон қадар беҳтар аст, аммо дар ҳолати брадикардия ин метавонад хатарнок бошад. Аломатҳои изтиробовар бо набзи паст заифӣ ва беҳушшавиро ба амал оварда метавонад .

## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Адабиёт

* *Кузовлев Ф.Н.* Таҳлили ҳолати импулсҳои радиалӣ ҳамчун усули ташхис . - 2007
* *Ларинский Н.Е.* Таърихи усулҳои ташхиси ҷисмонӣ / N. E. Ларинский, М.А.Бутов, А.В.Сахаров, С.В.Викулин, А.А.Низов; тахрири М. А. Бутов (ба 190-солагии кашфи Рене Теофил Хиацинте Лаеннек бахшида шудааст). - Рязань: РязГМУ, 2007. — 216 с.

## Пайвандҳо

* Ҳисоб кардани суръати дил барои минтақаҳои гуногуни сарбории фитнес. Ҳисобкунак.
* Максимум суръати дил ҳангоми машқ 
* Меъёрҳои суръати дил ҳангоми роҳ рафтан
* Меъёри суръати дил ҳангоми хоб
* Набзи муқаррарӣ 

Гурӯҳ:Системаи дилу раг
Гурӯҳ:Риёзиёт дар пизишкӣ
Сарвазири Туркманистон

**Феҳристи сарони ҳукуматҳои [[Туркманистон]]** аз замони таъсиси ин вазифа дар соли 1925 оварда шудааст.

## Феҳристи  сарони ҳукумати Туркманистон (1925–1992)

### [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон]] (1925–1991)

#### Раисони Шӯрои Комиссарони Халқ
* Қайгисиз Отабоев: 1925 - 1937
* Ҳаитбай Худайбергенов: 1937 - 1945 
* Сухан Бабаев: 1945 - 1946

#### Раисони Шӯрои Вазирон
* Сухан Бабаев: марти 1946 — июли 1951
* Балиш Авезов: июли 1951 — январи 1958 
* Ҷумъадурдӣ Гараев: январи 1958 — январи 1959
* Балиш Авезов: январи 1959 — июни 1960
* Абду Анналиев: июни 1960 — марти 1963
* Муҳаммедназар Гапуров: марти 1963 — декабри 1969 
* Ораз Оразмуҳаммедов: декабри 1969 — декабри 1975
* Балли Язкулиев: декабри 1975 — декабри 1978 
* Чари Қарриев: декабри 1978  — марти 1985
* Сафармурод Ниёзов: марти 1985 — январи 1986
* Аннамурод Хоҷамуродов: январи 1986 — ноябри 1989 
* Хан Аҳмадов: декабри 1989  — октябри 1991

### Туркманистон (1991 – ҳозир)
#### Сарвазир
* Хан Аҳмадов: октябри 1991 - 18 майи 1992

Пас аз тасвиби Конститутсияи Туркманистон дар соли 1992 мақоми сарвазирӣ лағв шуд ва Президенти Туркманистон низ сарвари ҳукумат шуд.

## Ҳамчунин нигаред

* Президенти Туркманистон
* Ноиби президенти Туркманистон
* Шӯрои Амнияти давлатии Туркманистон
* Ҳизби ҷумҳурихоҳони Туркманистон

## Пайвандҳои беруна

* Шарҳи Департаменти Давлатии ИМА дар Туркманистон
* Ҳизби ҷумҳурихоҳи Туркманистон
## Манбаъ
* Аз Википедияи инглисӣ 

Гурӯҳ:Сарвазирони Туркманистон
Гурӯҳ:Феҳристи сарвазирон
ARPANET

мини|300x300пкс|Харитаи мантиқии ARPANET, марти 1977
**Арпанет** (аз ) — як шабакаи компютерӣ аст, ки соли 1969 аз ҷониби Агентии лоиҳаҳои пешрафтаи тадқиқотии мудофиаи ИМА (DARPA) ва прототипи интернет сохта шудааст. 1 январи соли 1983 он аввалин шабакае дар ҷаҳон шуд, ки ба масиргузории пакети додаҳо гузашт. IP ҳамчун протоколи масир истифода мешуд, ки то имрӯз протоколи асосии интиқоли маълумот дар Интернет мебошад. ARPANET дар моҳи июни соли 1990 мавҷудияти худро қатъ кард (сегменти мудофиа дар соли 1983 ба шабакаи алоҳидаи MILNET ҷудо шуда буд).

## Таърих
Дар соли 1957, дар посух ба ҳаво додани моҳвораи Шӯравӣ, Иёлоти Муттаҳида Агентии лоиҳаҳои пешрафтаи тадқиқотиро (DARPA) таъсис дод. Кӯшишҳои таҳқиқоти компютерии созмонро JCR Licklider роҳбарӣ мекард. Ликлидер ба ARPA аз Bolt, Beranek and Newman,  BBN), Кембриҷ, MA меояд. Ин дар моҳи октябри соли 1962 рӯй дода буд.

Дар соли 1968 Вазорати мудофиаи ИМА чунин мешуморад, ки дар сурати ҷанг Амрико ба системаи боэътимоди интиқоли иттилоот ниёз дорад ва барои ин таҳияи шабакаи компютериро пешниҳод кард.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 

Гурӯҳ:Шабакаҳои ҷаҳонгустари компютерӣ
Гурӯҳ:Таърихи интернет
Ноҳияи Ӯзган

**Ноҳияи Ӯзган** () — воҳиди маъмурии вилояти Ӯши Қирғизистон аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Ӯзган.

## Таърих
Ноҳия 24 декабри соли 1928 бо қарори махсуси Президиуми Комиҷроияи Марказии Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Қирғизистон ташкил карда шудааст.

26 феврали соли 1943 8 деҳшӯрои ноҳияи Ӯзган ба ҳайати ноҳияи нави Мирзо-ака дода шуд.

29 октябри соли 1958 ба ҳайати он маҳалҳои ахолинишин ва қаламрави ноҳияи барҳам додашудаи Мирзо-ака дохил карда шуданд. 26 ноябри соли 1959 ноҳияи Куршаб ба нозияи Ӯзган ҳамроҳ карда шуд.

Масоҳаташ — 3400 км². 

Асоси иқтисодиёт хоҷагии қишлоқ мебошад.

## Аҳолӣ
Тибқи барӯйхатгирии Қирғизистон дар соли 2009, шумораи аҳолии ноҳия 228,114 нафар буд, аз ҷумла:

* қирғизҳо – 168277 нафар ё 73,8%,
* ӯзбекҳо — 50666 нафар ё 22,2%,
* туркҳо — 7210 нафар ё 3,1%,
* русҳо — 707 нафар ё 0,3%,
* уйғурҳо – 595 нафар ё 0,3%.

## Тақсимоти маъмурӣ
Ба ҳайати ноҳия 1 шаҳри дорои аҳамияти вилоятӣ – Ӯзган ва 19 ҷамоати деҳот (ҳавзадеҳот) шомиланд, ки дар онҳо 107 маҳаллаи аҳолинишин ҷойгир аст:

* шаҳри тобеи ноҳия — Ӯзган;
* 19 ҷамоати деҳот:

# Ҷамоати деҳоти **Оқ-Ҷар**: д. Оқ-Ҷар (марказ), Қақир, Семизкӯл, Болшевик;
# Ҷамоати деҳоти **Олтин-Булоқ**: д. Олтин-Булоқ (марказ), Чечебой, Тош-Башот, Сасиқ-Булоқ, Қаро-Батқоқ, Кандава;
# Ҷамоати деҳоти **Бош-Теппа**: д. Кенгаш (марказ), Янги-Йӯл, Қӯш-Қӯрғон, Қизил-Хирмон, Қашқа-Терак;
# Ҷамоати деҳоти **Дӯнг-Булоқ**: д. Бахмал (марказ), Бобош-Уулу, Бӯксӯ-Йӯл, Янгиобод, Дӯнг-Булоқ, Қаро-Дарё, Мичурин, Ӯзгӯруш, Тӯӯлӯс, Чимбой;
# Ҷамоати деҳоти **Ҷалпак-Тош**: д. Қурбу-Тош (марказ), Оқ-Терак, Карл Маркс, Киров, Қисиқ-Олма, Туз-Бел, Учкаптал, Қаро-Тариқ, Олча-Башот, Буз-Ала;
# Ҷамоати деҳоти **Ҷилондӣ**: д. Ҷилондӣ (марказ), Калта, Красний Маяк, Прогресс, Яссӣ, Ботомойноқ;
# Ҷамоати деҳоти **Ҷазӣ**: д. Қаро-Деҳқон (марказ), Қизил-Деҳқон, Ҷеренчӣ, Ҷазӣ;
# Ҷамоати деҳоти **Заргар**: д. Тосой (марказ), Аюу, Янги-Овул, Заргар, Қайрат, Қутурған, Ничке-Сой, Токтуғул;
# Ҷамоати деҳоти **Ийри-Сув**: д. Ҷийда (марказ), Оқ-Терек, Ҷангактӣ, Қаро-Колот, Корс-Эттӣ, Қирғизистон, Ӯрқазған;
# Ҷамоати деҳоти **Қара-Тош**: д. Ийрек (марказ), Қӯрғон, Ункур, Интимоқ, Элчибек;
# Ҷамоати деҳоти **Қаравул**: д. Қаравул (марказ), Ҷан-Шоро, Мирзо-Ариқ, Ӯрта-Ариқ, Шералӣ;
# Ҷамоати деҳоти **Кӯлдук**: д. Шамол-Терак (марказ), Чалк-Ӯйда;
# Ҷамоати деҳоти **Куршаб**: д. Куршаб (марказ), Эрдик, Шағим;
# Ҷамоати деҳоти **Қизил-Октябр**: д. Старая Покровка (марказ), Олға, Беш-Абишка, Гузар, Қӯчқор-Ота, Кремл, Қуршоб, Қизил-Октябр, Қизил-Сангир, Интимоқ;
# Ҷамоати деҳоти **Қизил-Тоо**: д. Қизил-Тоо (марказ), Донуз-Тоо, Оқ-Қия, Карчабек, Эркин-Тоо;
# Ҷамоати деҳоти **Мирзо-Ака**: д. Мирзо-Ака (марказ), Адир, Бобур;
# Ҷамоати деҳоти **Саломалик**: д. Саломалик (марказ), Оқ-Терак, Ара-Кӯл, Қӯшэтер, Қизил-Байрақ, Қизил-Чорбо, 15 Ёш;
# Ҷамоати деҳоти **Тӯрт-Кӯл**: д. Шӯро-Бошот (марказ), Она-Қизил, Бӯстон, Қиймил, Макаренко;
# Ҷамоати деҳоти **Чангет**: д. Чангет (марказ), Ӯстурув

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Ӯш
Гурӯҳ:Ноҳияи Ӯзган
Huawei

**Huawei Technologies Co.** **Ltd.** () — ширкати чинӣ, яке аз бузургтарин ширкатҳои мухобиротии ҷаҳон аст. Соли 1987 аз ҷониби муҳандиси собиқи Артиши озодихоҳии Чин Рен Чжэнфэй  таъсис ёфтааст.

## Таърих
Ширкат соли 1987 дар Шенҷен таъсис ёфтааст. Дар аввал вай аз Гонконг истгоҳҳои мини-АТС меовард ва баъдтар истеҳсоли худро ба роҳ монд. Дар соли 1993 ширкат АТС-и рақамии худро таҳия кард, ки бузургтарин дар Чин дар он вақт (10 ҳазор адад). Соли 1995 дар Пекин ва Шанхай марказҳои тадқиқотӣ барои таҳияи роутерҳо ва таҷҳизоти мобилӣ кушода шуданд. Аз соли 1996 ширкат ба дастгирии роҳбарияти Ҷумҳурии Мардумии Чин шурӯъ кард, аз ҷумла, иҷозатномаҳои махсуси таъминкунандагони таҷҳизоти телекоммуникатсионӣ бекор карда шуданд   ;

## Маҳсулот

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 

Гурӯҳ:Huawei
Тонн

**Тон** ( аз лотини асри миёна.  «бочка») номи баъзе воҳидҳои ченкунии масса ва ҳаҷм аст.

* Тонна (**тоннаи метрӣ**) — воҳиди масса ба 1000 килограмм  баробар аст. Нишони тоҷикӣ: **т**; байналмилалӣ: **t**. Дар Федератсияи Русия он барои истифода дар баробари воҳидҳои Системаи Байналмилалии Воҳидҳо (СИ) бидуни маҳдудият дар давра ва доираи татбиқ тавсиф шудааст . Як тоннаи метрӣ ба массаи як метри мукааб оби соф баробар аст; дар ҳарорати 4 °C ҳазор литр оби соф массаи мутлақи як тоннаро ташкил медиҳад.

* Тоннаи Амрикоӣ (тоннаи кӯтоҳ) = 907,18474 килограмм.
* Тоннаи Англисӣ (тоннаи дароз) = 1016,0469088 килограмм.

## Ҳамчунин нигаред
* Сентнер

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Воҳидҳои ҳаҷм
Ғоирхон

**Ғоирхон**, лақаби Айнолҷуқ, ки дар арафаи тохтутози муғул ба Осиёи Марказӣ ҳокими ш. Утрор буд. 

## Насабнома
Дар маъхазҳои таърихӣ бо номи Инолхон ва Ниёлҷуқ низ ёд шуда, насабаш ҳамчун холазода ё тағозодаи Муҳаммад Хо­­размшоҳ ба Турконхотун мепайвандад. Номи Ғоирхон нахустин бор дар таърих ҳангоми шарҳи «фоҷиаи Утрор» зикр мегардад. 

## Корномаи сиёсӣ
Баъди барқарор гардидани муносибатҳои дуҷо­нибаи байни муғулҳо бо Хоразмшоҳиён бо дастури Чингизхон ҳайати тоҷироне (иборат аз 450 нафар) бо сарварии Умари Утрорӣ, Ҷамоли Мароғӣ, Фахруддин Дизакии Бухорӣ ва Ҷамоли Мароғӣ бо ашё ва тилову нуқраи фаровон ба Хоразм сафар карда, дар ш. Утрор аз ҷониби Ғоирхон ҳамчун ҷосус дастгир ва ба фармони Муҳаммад Хоразм­шоҳ кушта шуданд (1218). Ба қавли Насавӣ, Ғоирхон ба хотири дарёфти амволи гаронбаҳо хилофи фармони Муҳаммад Хоразмшоҳ дар бораи боздошти ҳайат ва муайян кардани ҳақиқати ҳол рафтор карда, тоҷиронро сар бурид. Ба андешаи Ҷувайнӣ, Ғоирхон дар ҷавоб ба мағрурии яке аз тоҷи­ро­ни ҳинду ба ин амал даст задааст. 

## Пайомади иқдомоти Ғоирхон
Баъди ифшо шудани ха­бар Чингизхон сафорати дигареро бо сарварии Куҷ Буғ­ро ба Хоразм фиристод, то Муҳаммад Хоразм­шоҳ гунаҳ­ко­ри фоҷиа – Ғоирхонро ба дарбори Хони бузург таслим намояд. Муҳаммад Хоразмшоҳ аз тарси сарлашкарону ашрофи бу­зург (онҳо аксаран наздикони Ғоирхон буданд) на танҳо гунаҳ­корро ба Чингизхон насупурд, балки фиристодаи муғул­ро ба қатл расонид, ки ин амал барои ҳамлаи муғул ба Осиёи Миёна баҳона гардид. Ғоирхон дар арафаи тохтутози му­ғул бо дастури Муҳаммад Хоразмшоҳ ба истеҳкоми де­вор­ҳои мудофиавии Утрор машғул гардида, муҳо­фа­за­ти шаҳрро ба уҳда дошт (1219). 

## Фарҷоми зиндагӣ
Чун Ғоирхон намехост ба Чингизхон таслим шавад, муддати 6 моҳ дар Утрор бо сипо­ҳи 60–ҳазорӣ (ба қавли дигар 20–ҳазорӣ) бар зидди муғу­лон мубориза бурда, оқибат тибқи фармони Чингизхон зин­да дастгир карда шуд. Назари таърихнигорон оид ба тақ­дири баъдии Ғоирхон гуногун аст: ба қавли Ҷувайнӣ, дар саройи Коси Са­марқанд кушта шуд; тибқи ривояти Насавӣ, Чингизхон баъ­ди ишғоли Утрор ба чашму гулӯи Ғоирхон нуқраи гудохта рехт.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Буниятов З. М. Государство Хорезмшахов-Ауштегинидов. 1097–1231. М. 1986; 
* Неъматов Н. Н., Амиршоҳӣ Н., Мирбобоев А. К., Пирумшоев Ҳ. Таърихи халқи тоҷик. Х. 2008;
Муҳандисии маъдан

**Муҳандисии маъдан**  - маҷмуаи улум ва фунуне аст, ки аз иктишофи як консор (захираи маъданӣ бо арзиши иқтисодӣ) оғоз ва то коркарди он идома меёбад. Муҳандисии маъдан ба унвонии аввалин риштаи муҳандисии академии таърих барои аввалин бор дар Инглистон поягузорӣ шудааст. Аввалин илме аст, ки башарият аз ибтидои вуҷуди худ то кунун бо он иртиботи наздик доштааст. Ин ҳирфа ба иллати шароити сахти корӣ, яке аз 10 ҳирфаи душвори ҷаҳон шинохта шудааст.

## Таърих
Аз даврони моқабли таърих то ба имрӯз, маъдан нақши барҷастае дар пойдории башарият иҷро кардааст. Аз оғози тамаддун мардум аз сангу сафол истифода мекарданд, то ки баъдҳо аз филиззоти сатҳи замин ва наздик ба сатҳи замин баҳрабардорӣ карданд. Тамоми инҳо ба унвони силоҳ ё абзори зиндагӣ мавриди истифода қарор мегирифтанд. Барои мисол, санги чахмоқ дар шимоли Фаронса ва ҷануби Инглистон барои тавлиди оташ ва шикастани сангҳо мавриди истифода қарор мегирифтааст. Маъодини санги чахмоқ дар манотиқи гаҷӣ кашф шуданд, ҷое, ки чоҳҳои дар дарун дарз ва шикофҳо дар зерзамин ҷойгир шуда буданд, то ба маҳалҳои бардошт бирасанд. Қадимитарин маъдани шинохташуда дар осори бостонии Лайн Кив (lion cave) дар Свазиленд аст. Дар ин маъдан син ёби нима умр Карбун ҳудуд 43000 солро нишон медиҳад. Румиёни бостон навоварони муҳандисии маъдан буданд. Онҳо равишҳои маъданиро дар миқёсҳои бузург густариш доданд, шояд қобили таваҷҷуҳтарин фаъолиятҳо истифода аз равишҳои ҳидролик буд, онҳо ҳаҷми васеъе аз обро бо истифода аз чандин қанот ба маъодини дасти боло интиқол медоданд. 

## Қайд

## Адабиёт

* 
*  
* Горная наука — статья из Большой советской энциклопедии. 

## Пайванд

* Маҷаллаи байналмилалии илмӣ-амалии «Илм ва технологияҳои кӯҳӣ»

При написании этой статьи использовался материал из издания «Казахстан. Национальная энциклопедия» (1998—2007), предоставленного редакцией «Қазақ энциклопедиясы» по лицензии Creative Commons BY-SA 3.0 Unported.
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Қайирма (ноҳия Аломудин)

**Қайирма** () — деҳа (айыл) дар ҳайати деҳистони Оқ-Теппаи ноҳияи Аломудини вилояти Чуй, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 1108 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Аломудин
Норберто Диас

**Норберто Освалдо Диас** (, 1 марти 1952 — 18 декабри 2010, Буэнос-Айрес,  Аргентина) — ҳунарпешаи театр, синамо ва телевизиони аргентинӣ.

## Зиндагинома
Дар оилаи коргар ва хонашин таваллуд ёфтааст. Падар Агустин Диас бисёр касбҳоро иваз кардааст: роҳрӯб, партовчин, боркаш. Вай дар дили писараш меҳри меҳнатро бедор кард, Норберто аз синни шашсолагӣ ба ӯ дар тоза кардани кӯчаҳо ёрй мерасонд; Вақте ки падараш вафот кард, писар 15-сола буд. Норбертои ҷавон то синни 18-солагӣ мехост равоншинос шавад, аммо боре кӯшиш кард, ки дар саҳнаи театр ҳунарнамоӣ кунад ва аз ҳамон вақт истеъдоди актёрии худро кашф кард. Дар давоми ин корҳои театрӣ, Норберт Диас аз ҷониби телевизион мушоҳида шуд ва аз он вақт ӯ дар теленовелаҳои гуногуни телевизионӣ бозӣ карданро оғоз кард. Вай бори аввал дар теленовеллаи «Дом барои орзудор» баромад. Дар Тоҷикистон бо сериалҳои телевизионии «Духтаре бо номи тақдир», «Фариштаи ваҳшӣ» (нақши Домиан Рапалло) ва «Бой ва машҳур» шӯҳрат пайдо кардааст. Диас бо Наталя Орейро, Валерия Лорка ва Виктория Онетто муносибатҳои хубе барқарор кардааст. Ӯ дар экран асосан дар нақши бадкирдорон мебаромад. Дар силсилаифилми "Yago, pasión morena" ӯ дӯсти худ, актёр Артуро Малиро иваз кард, ки аз сактаи қалб даргузашт.

## Ҳаёти шахсӣ
Норберто Диас, ки аксар вақт дар экран нақшҳои бадкирдорон ва қаллобонро бозӣ мекард, дар зиндагӣ шахси хушодоб ва хушмуомила, оиладори намунавӣ буд. Ӯ дар издивоҷи хушбахтона бо ҳунарпеша Алехандра Абреу 18 сол зиндагӣ кард, соли 1986 онҳо соҳиби духтар Мануэла шуданд, ки ӯ ҳам ҳунарпеша шуд. Норберто 18 декабри соли 2010 дар хобаш даргузашт. Ӯ дар меъда мушкилӣ дошт ва чанде пеш аз маргаш барои ҷарроҳӣ шуда буд.

Ӯ дар қабристони Ла Чакарита дафн карда шудааст.

## Филмнома
### Телевизион

### Синамо

### Театр

### Радио

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Норберто Диаз дар вебсайти KinoPoisk
* Obituario ва Diario Cronica
* Норберто Диаз дар ''Cinenacional.com''
* https://web.archive.org/web/20180314102356/http://serial-dikii-angel.ru/
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Аргентина
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Аргентина
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Аргентина
Томографияи магнитии резонансӣ

мини|250x250пкс| Тасвири ТМР сари инсон
рост|мини|250x250пкс|Аниматсия аз якчанд қисмҳои сари инсон иборат аст
**Томографияи магнитии резонансӣ (ТМР)**() — як усули ба даст овардани тасвирҳои тиббии томографӣ барои омӯзиши узвҳои дохилӣ ва бофтаҳо бо истифода аз падидаи резонанси магнитии ядроӣ. Усул ба чен кардани аксуламали электромагнитии ядроҳои атомӣ, ки дар майдони магнитии доимии қавӣ ҷойгиранд, дар ҷавоб ба ҳаяҷонангези онҳо аз маҷмӯи муайяни мавҷҳои электромагнитӣ асос ёфтааст. Дар ТМР чунин ядроҳо ядроҳои атомҳои гидроген мебошанд, ки дар бадани инсон ба миқдори зиёди об ва дигар моддаҳо мавҷуданд  .

## Усул
мини|250x250пкс| Дастгоҳ барои тасвири магнитии резонанси бо индуксияи майдони 1,5 Тесла

## Ҳамчунин нигаред

* Артефактҳои ТМР
* Томография
* Резонанси парамагнитии электрон
* Томографияи компютерии баландсифат

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Хорнак Дж. П. Основы МРТ (1996—1999 г.)
* http://ucrfisicamedica.files.wordpress.com/2010/10/mri.pdf ISBN 978-0-521-86527-2
* Lauterbur P. C. All science is interdisciplinary — from magnetic moments to molecules to men // Les Prix Nobel. The Nobel Prizes 2003. — Nobel Foundation, 2004. — p. 245—251
* Mansfield P. Snap-shot MRI // Les Prix Nobel. The Nobel Prizes 2003. — Nobel Foundation, 2004. — p. 266—283
* Мэнсфилд П. Быстрая магнитно-резонансная томография // Успехи физических наук, 2005, т. 175, № 10, с. 1044—1052 (перевод на русский)
* 
* МРТ при проведении электрофизиологических процедур
* 

## Пайвандҳо

* 

Гурӯҳ:Томография
Гурӯҳ:Томографияи магнитии резонансӣ
Сарват

[мини|240x240пкс| [Тило|Тилло]]
**Сарват** – фаровонии шахс ё ҷомеаи арзишҳои ғайримоддӣ ва моддӣ (аз қабили пул, воситаҳои истеҳсолот, амволи ғайриманқул ё моликияти шахсӣ), ки аз эҳтиёҷоти ҳаётан муҳими инсон (сарват) зиёд аст .

Сарват инчунин метавонад дастрасӣ ба тандурустӣ, маориф ва фарҳангро дар бар гирад. Дар ҷомеашиносӣ, шахси сарватманд шахсе ҳисобида мешавад, ки нисбат ба дигар аъзоёни ҷомеа арзишҳои назаррас дорад. Ба маънии динию фалсафӣ — сарвати рӯҳ ва сифатҳои ахлоқӣ. Баръакси сарват — фақр аст. Дар забони англисӣ сарват ба маънои соҳиби арзишҳои моддӣ ва молиявӣ ҳамчун Wealth (синоним — некӯаҳволӣ ), сарват ба маънои бартарии шадид аз дигар аъзои ҷомеа ҳамчун Richness тарҷума шудааст. Кишварҳое, ки нисбат ба дигар кишварҳо ба таври назаррас бойтаранд, одатан кишварҳои пешрафта номида мешаванд.

## Сарвати умумии ҷаҳон
Сарвати умумии хонавода 241 триллион долларро ташкил медиҳад (2013). Дар баробари ин, 100 триллион ба 0,51 миллион шаҳрвандони ИМА ва Швейтсария тааллуқ дорад .

Гузориши «Global Wealth Report 2013»,лпули дар бонки Credit Suisse монда едиҳад, ки доштани 4000 доллар шуморо ба 50% сарватмандтарин аҳолии ҷаҳон дохил мекунад (нисфи дигари аҳолии ҷаҳон аз ин камтар аст). Барои дохил шудан ба 10% беҳтарин 75,000 доллар ва барои дохил шудан ба 1% ҳадди ақал $753,000 лозим аст   барои 2015:  . Тибқи ҳамин гузориш дар соли 2015, дар ҷаҳон ҳудуди 34 миллион доллар миллионер мавҷуд аст, ки 45 ҳазор нафари онҳо беш аз 100 миллион доллар дороиро назорат мекунанд ва дар ҷаҳон 1722 миллиардер ҳастанд  .

## Ҳамчунин нигаред
* Фақри мутлақ

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 
* 
Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ
Гурӯҳ:Иқтисод
Қайгисиз Отабоев

**Қайгисиз Сардорович Отабоев ** (1887, уезди Теҷен, вилояти Закаспий — 1937, Москва ) — арбоби давлатию чамъиятӣ. Раиси Шӯрои Комиссарони Халқии Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Туркистон (1920—22). Омӯзишгоҳи муаллимони Тошандро хатм кардааст. То соли 1917 дар шахри Мари муаллим ва корманди банк шуда кор мекард. Муовини раис ва раиси Кумитаи иҷроияи Шӯрои Мари (1917—1919). Дар соли 1920 ӯро ба Тошканд даъват намуда, Раиси хукумати ҶМШС Туркистон таъин карданд. Вай фахмид, ки ҳаракате, ки дар солҳои Ҳокимияти Шӯравӣ «босмачигӣ» ном дошт, дар ҳақиқат ҳаракати озодихоҳии миллии халқҳои Туркистон буда, ва ба муқобили бо кувваи харбӣ пахш кардани он баромад. Аз сабаби он , ки дар вилояти Самарқанд ба муқобили Артиши Сурх ки ӯ бо қурбоши Баҳромбек, шартномаи сулҳ баста буд  ӯро барои «азнавтарбия кардан» (1922) аз вазифа озод карда, ба Маскав фиристоданд. Тобистони соли 1923 ҷонишини 1-уми Раиси Шӯроии Назирони ҶХШС Бухоро буд. Баъди дар Осиёи Миёна гузаронидани тақсимоти миллӣ-ҳудудӣ дар Осиёи Миёна, Раиси Шӯрои Комиссарони Туркманистон (феврали 1925)..

Отабоевро дар зиндони Маскав ҳамчун “душмани халқ” ҳукм намуда паррондаанд (11.06.1937). Баъдтар, номи Отабоевро сафед карданд. Дар Ашқобод ба  Қайгисиз Сардорович Отабоев ҳайкал гузошта шуда буд (1967)..

## Манбаъ
* Википедияи ӯзбекӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Туркманистон
Siemens

**Siemens AG** (Сименс АГ, ) — як ширкати ихтилоти (ширкати омехтаи) олмонист, ки дар соҳаи электротехника, электроника, таҷҳизоти энергетикӣ, нақлиёт, таҷҳизоти тиббӣ ва муҳандисии рӯшноӣ, инчунин хадамоти махсус дар соҳаҳои гуногуни саноат, нақлиёт ва алоқа.

Идораи асосӣ дар Мюнхен ҷойгир аст. Саҳмияҳои ширкат ба базаи ҳисоббарории индексҳои саҳҳомии зерин дохил карда шудаанд: DAX, S&P Global 100 , Dow Jones EuroStoxx 50, Dow Jones Global Titans 50. Дар соли 2022 Fortune Global 500 рӯйхати бузургтарин ширкатҳои ҷаҳон, Siemens дар ҷои 159-ум қарор гирифта буд .

## Таърих

### 1847—1918
мини|200x200пкс| Telegraphenbauanstalt Siemens & логотипи Halske
Муассиси ширкат Вернер фон Сименс мебошад. Вай дар якҷоягӣ бо Иоган Халске ширкати Telegraphen-Bauanstalt Siemens & Halske-ро таъсис дод, ки 12 октябри соли 1847 ба кор шурӯъ кард ва ба ҷуз аз электротелеграфия, ба доираи васеи корҳо дар соҳаи механикаи дақиқ ва оптика, инчунин сохтани асбобҳои электротиббӣ . Дастгирии молиявии ширкат аз ҷониби ҷияни Вернер, мушовири ҳуқуқӣ Иоганн Георг Сименс буд. Ӯ ба маблағи 6842 талер сармояи ибтидоӣ барои пардохти хароҷоти иҷораи бино, маош ва хароҷоти ҷорӣ барои харидани асбобу ашёи зарурӣ саҳм гузоштааст.

Солҳои 1848-1849 ширкати S&H аввалин хати телеграфии Олмонро Берлин — Франкфурт сохт .
мини|217x217пкс| Эрнст Вернер Сименс

## Маҳсулоти ширкат

* LOGO!
* SIMATIC
* WinCC
* SICAM
* Avanto
* Cоmbino
* ULF
* Desiro
* Velsro
* Venturio

Маҳсулоти қаблан баровардашуда

* маҳсулот ва хидматҳо барои логистика — Dematic
* Телефонҳои мобилии Siemens — BenQ Mobile
* компютерҳо Fujitsu Siemens Компютерҳо
* Ҳоло вентиляторҳои SERVO — дар ҳамон корхона аз ҷониби MAQUET истеҳсол карда мешаванд

## Эзоҳ

## Адабиёт

* В.Г. Смолянский. Гешефт калон (концерни Siemens). М., 1965
* 
* 
* 

## Пайвандҳо

* Сомонаи корпоративии Siemens AG
* Нашрияҳои В.С.Мешкунов дар бораи таърихи оилаи Сименс дар Русия
* Siemens дар Русия (ба 150-солагии Siemens ва Halske) // Нашр дар вебсайти ширкати Lenenergo (пайванди дастнорас)
* Ксения Черепко. Siemens: далелҳои каме маълуми таърихи ширкат // Портали "onliner.ru", 2004: қисми 1, қисми 2, қисми 3
* Ҳисоботи молиявӣ 2022

Гурӯҳ:Ширкатҳои фаромиллӣ
Гурӯҳ:Ширкатҳои Олмон
Гурӯҳ:Ширкатҳои Мюнхен
Гурӯҳ:Siemens
Ҳаитбай Худайбергенов

**Ҳаитбай Худайбергенов** (1906, деҳаи Ушаган, волости Қара-Клин, уезди Шурахон, Вилояти Сирдарё - 1995) — ходими давлатии шӯравӣ ва ҳизбӣ.

## Зиндагинома
Худайбергенов аъзои ҲКУ (б) аз соли 1929 техникуми кишоварзии Ашқободро хатм Кардааст (1930). Дар солҳои 1930-1932 ва 1933-1934 дар Институти кишоварзии Туркманистон таҳсил кардааст, котиби партком.

* 1932 -1933 — дар кори ҳизбӣ.
* 1934 — муовини директори стансияи мошину трактор.
* 1934 -1936 — дар Артиши Сурх.
* 1936 августи - 1937 — Котиби 2-юми кумитаи ноҳиявии ҲК (б) Мари,  Туркманистон.
* дар моҳи августи с. 1937 — инструктори бахши кишоварзии КМ ҲК (б) Туркманистон.
* аз август то ноябри соли 1937  — вазифаи Котиби 1-уми кумитаи ноҳиявии Ленини КМ ҲК (б) Туркманистон.
* аз ноябри соли 1937 то 17.10.1945  — ШКХ ҶШС туркманистон.

Вакил дар анҷумани 18-уми  ҲКУ (б) (1939), узви Комиссияи марказии тафтишотии ҲКУ (б) (1939—1952). Вакили Шӯрои олии ИҶШС Даъвати 1.

## Мукофотҳо

* 23.11.1939 — ордени Ленин — барои комебиҳои барҷаста дар соҳаи кишоварзӣ ва аз ҳад зиёд иҷро намудани нақшаҳои корҳои асосии кишоварзӣ, хусусан дар соҳаи пахта ва чорводорӣ
* 12.1944 — ордени Ленин — барои муваффақиятҳои ба даст овардашуда дар рушди кишоварзӣ, саноати маҳаллӣ, фарҳанг ва санъат 

## Оила
Писарон — Ботур Худайбергенов, доктори илмҳои тиб, Мурат Худайбергенов (23.11.194427.5.2008), доктори илмҳои тиб, узви—вобастаи АИ ҶШС Туркманистон.
## Нигаред низ
* Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон
* Сарвазири Туркманистон
## Манбаъ
* Хокимони ҷумҳуриҳои шӯравӣ
* Turkmenistan World Statesmen] 
* https://books.google.com/books?id=NI1G_9j1AhcEastern Europe, Russia and Central Asia 2004 
## Сарчашма
* Дастур оид ба таърихи ҳизби Коммунистӣ ва Иттиҳоди Шӯравӣ 1898-1991 Худойбергенов Аитбай
* Ҷозеф Тартаковский. Роҳбарияти ИҶШС (1917-1991) (Маълумотнома дар 2 ҷилд) Ҷилди 2. Дар СССР кӣ - кӣ буд. Тел-Авив — Москва, 2002.

Гурӯҳ:Сарвазирони Туркманистон
Гурӯҳ:Вакилони Шӯрои Олии Иттиҳоди Шӯравӣ даъвати 1
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1995
Гурӯҳ:Зодагони соли 1906
Гурӯҳ:Зодагони 15 июл
Меҳрангез Ҳасанова

**Меҳрангез Ҳасанова** (*Ҳасанова Меҳрангез Мамедовна*; ) — ҳунарпешаи театру синамо ва садогузори тоҷик.

## Зиндагинома
Меҳрангез Ҳасанова 11 июни соли 1954 дар шаҳри Сталинобод ба дунё омадааст. Хатмкардаи Институти давлатии умумииттифоқии кине­матогра­фистони Маскав (1975). Солҳои 1976—1980 ҳунарпешаи Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ, 1980—2008 коргардони сектори дубляжи «Тоҷикфилм», аз соли 2008 ҳунарпешаи Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский мебошад.

## Фаъолият

### Садогузорӣ
Дар дубляжи беш аз дусад филми бадеӣ ба забони тоҷикӣ иштирок кардааст. 

### Филмҳо
Дар филмҳои бадеии «Дар ҷарӣ», «Қӯшатир», «Ҷинояткор ва адвокатҳо», «Ҷасуртар нигар» (3 қисм), «Чашмаи гӯё», «Ҳодиса дар фурудгоҳ» (3 қисм), «Ранҷи ишқ», «Туҳмат», инчунин «Ишқи хаёлӣ» («Қирғизфилм»), «Марде ки бо барф омад» (2009), сериёли русии «Яничар» (2022) ва «Бебия, бабуа, Анзорик, ман ва модарам» (2022) нақшҳои хотирмон бозидааст.

## Эзоҳ
Балиш Авезов

**Балиш Авезович Авезов** (16 (29)декабри 1915, Деҳаи Бедиркент, Хонигарии Хива — 13 октябри 1975, Ашқобод, ИҶШС) — ходими давлатии туркман ва ҳизбии шӯравӣ. Раиси Шӯрои Вазирони  ҶШС Туркманистон дар солҳои 1951-1958 ва 1959-1960.

Ду маротиба Котиби 1-уми Ҳизби Коммунистии ҶШС Туркманистон буд, аз соли 1950 то 1951 ва боз аз соли 1960 то 1969. 

Вакили Шӯрои Олии ИҶШС даъвати 4-7. 

Аъзои КМ ҲКИШ дар солҳои 1961-1971. 

Узви Комиссияи Марказии тафтишотӣ ҲКИШ дар солҳои 1952-1961.
## Нигаред низ
* Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон
* Сарвазири Туркманистон
## Манбаъ
* Хокимони ҷумҳуриҳои шӯравӣ
* Turkmenistan World Statesmen] 
* https://books.google.com/books?id=NI1G_9j1AhcEastern Europe, Russia and Central Asia 2004 

Гурӯҳ:Сарвазирони Туркманистон
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Туркманистон
Гурӯҳ:Сарвазирони Туркманистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Туркманистон
Гузаронидани фишангҳо (серияҳои телевизионӣ)

**Гузаронидани фишангҳо** (англисӣ: *Shifting Gears*), як силсилаи мазҳакавии телевизионии амрикоист, ки Тим Аллен ва Кэт Деннингс барои ABC аз телевизиони 20-ум нақш доранд. Нахустнамоиши он 8 январи, 2025.

## Пешакӣ
Зани бевазане, ки дар як мағозаи автомобилӣ кор мекунад, духтару фарзандони бегонагиашро бо дили нохоҳам ҳамчун фарзанди худ тарбия мекунад.

## Аксҳо

### Асосӣ

* Тим Аллен ҳамчун Мэтт Паркер
* Кэт Деннингс ҳамчун Райли
* Шон Вилям Скотт ҳамчун Габриэл
* Дарил Чилл Митчелл ҳамчун Стич
* Максвелл Симкинс ҳамчун Картер
* Барретт Марголис ҳамчун Ҷорҷия

### Такроршаванда

* Ҷенна Элфман ҳамчун Ҳавво Дрейк

### Ситорахои мехмон

* Бренда Суруд ҳамчун Кейтлин

## Қабул
Вебсайти агрегатори баррасии Rotten Tomatoes дар асоси 8 баррасиҳои мунаққидон рейтинги тасдиқи 38% бо рейтинги миёнаи 3.3/10 гузориш додааст. Metacritic, ки миёнаи вазнро истифода мебарад, дар асоси 9 мунаққидон 51 аз 100 хол дод, ки баррасиҳои "омехта ё миёна"-ро нишон медиҳад.
2025 Заминларзаи Тибет

7 январи соли 2025 дар соати 09:05 CST, заминларза ба бузургӣ 7.1 ба Шаҳристони Тингри, воқеъ дар сатҳи префектураи Шигатсеи ноҳияи мухтори Тибет дар ҷанубу ғарби Чин зад. Дар ин минтақа дасти кам 126 нафар кушта ва 337 нафар маҷрӯҳ шуданд. Бар асари заминларза 13 нафар дар Непал низ захмӣ шуданд ва дар шимоли Ҳинд хисороти ночиз ба бор овард . Дар саросари Осиёи Шимолӣ ларзиш эҳсос шуд. Ин заминларза бузургтарин заминларза дар Чин пас аз заминларзаи Мадуо дар моҳи майи соли 2021 ва маргбортарин пас аз заминларзаи Ҷишишон дар моҳи декабри соли 2023 буд. Ин заминларза бар асари шикасти муқаррарӣ ба вуҷуд омада, дар умқи 10 метр дар дохили қишри материк рух додааст.

## Эзоҳ

## Заминларза
чап|мини| ShakeMap ҳаракати заминро дар атрофи маркази заминларза тасвир мекунад
Хадамоти геологии Иёлоти Муттаҳида қайд кард  ки зилзила магнитудаи як лаҳзаро бузургӣ 7.1 буд, дар ҳоле  Маркази шабакаҳои заминҷунбии Чин шиддати онро дар бузургӣ ҳуҷҷатгузорӣ кардааст . Зарба соати 10 рух дод умқ, ки он нишон медиҳад, ки он дар дохили қабати континенталӣ, ки платои Тибетро ташкил медиҳад, рух додааст. Он дар натиҷаи шикастани муқаррарӣ бо ҷузъҳои хурди зарбазанӣ ба вуҷуд омадааст. Қарорҳои механизми фокусӣ нишон медиҳанд, ки кандашавӣ дар шикасти зарбазании шимолу ҷануб рух дода, ба таври мӯътадил ба самти шарқ ё ғарб ғарқ мешавад. Маркази зилзила дар шаҳраки Тсого дар музофоти Тингри воқеъ буд, ки минтақае бо баландии миёнаи 4,500 аст. Бузургии лаҳза ва бузургии мавҷи рӯизаминӣ (MS) ду роҳи каме фарқкунандаи чен кардани қувваи заминларза мебошанд; ба наздикӣ барои чен кардани энергияи умумии дар натиҷаи заминҷунбӣ баровардашуда миқёси лаҳза таҳия шудааст.

Гурӯҳ:Заминларзаҳо дар Непал
Гурӯҳ:Заминларзаҳо дар Чин
Заминларза дар Кобе

**Заминларза дар Ханшин** () — яке аз заминларзаи бузургтарин дар таърихи Ҷопон. 17 январи соли 1995, соати 05:46:53 JST (16 январ соати 20:46:53 UTC) дар қисми ҷанубии префектураи Ҳёгои Ҷопон, аз ҷумла минтақаи бо номи Ханшин ба амал омад.
Заминларза тақрибан 20 сония давом кард. Маркази зилзила дар 17 километр дар зери маркази он, дар охири шимолии ҷазираи Авадзӣ, 20 километр дуртар аз маркази шаҳри Кобе ҷойгир шудааст.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Кобе
Гурӯҳ:Заминларзаҳо дар Ҷопон
Ғори Савр

**ҒОРИ САВР** غارثور ғорест дар қуллаи кӯҳи Савр, 5,4 км ҷа­нубтари ш. Макка, дар ба­ландии тақр. 750 м аз с. б. 

## Тавсифи ҷуғрофӣ
Кӯҳ бо номи Атҳал ё Саври Атҳал низ ёд шудааст. Ба як қавл, аз номи Савр ибни Абдулманот – яке аз ашрофи Қурайш, ки дар кӯҳи мазкур зода шуда буд ё мезист, гирифта шудааст; ба қавли дигар, бинобар ба шакли гови нар (ба ара­бӣ «савр») ё чанбаршох буданаш чунин ном­гузорӣ шудааст. Ғор ду даромадгоҳ (ғарбиву шарқӣ) дорад. Даро­мад­го­ҳи ғарбӣ дар ибтидо ба андозае танг буд, ки як тан бо душ­ворӣ аз он мегузашт; он минбаъд борҳо васеъ карда шуд. Алҳол бар ва баландии даҳонаи ғарбӣ дар ҳудуди 0,5 м аст. Тӯли Ғори Савр 18 ваҷаб ва бари бахши мобайни он 11 ваҷаб, баландии даруни ғор ба андозаи қади як инсон ва масоҳаташ 2,5 м2 аст. Дар дохили он 2–3 нафар нишаста на­моз хонда метавонанд.

## Қиссаи Ғори Савр
Муҳаммад (с) соли 13-уми биъсат (рисолат), бо мақ­са­ди раҳоӣ аз дасти мушрикони Қурайш шабе, ки бо номи «Лай­латулмабит» («Шаби шабгузаронӣ») маъруф аст, Алӣ ибни Абитолибро дар бистари хоби худ гузошта, қасди ҳиҷ­рат аз Макка ба Мадина кард. Паёмбар (с)-ро дар ин сафар Абубакри Сиддиқ ҳамроҳӣ мекард ва ба ифтихори ин ҳам­сафарӣ ба унвони «Ёри ғор» маъруф гардид. Мушрикон таваҷ­ҷуҳашонро бештар ба шимоли Макка равон намуда буданд, зеро сафар ба Мадина ҳатман ба он сӯ ан­ҷом мегирифт, аммо паёмбар (с) барои ба гумроҳӣ андох­тани онҳо ба самти ҷануби Макка раҳ­си­пор гардида, дар Ғори Савр паноҳ бурд ва муддати се ша­бо­нарӯз он ҷо монд. Дар ин муддат хӯроки онҳоро писари Абубакри Сиддиқ – Аб­дуллоҳ таъмин мекард. Ба эъҷо­зи илоҳӣ анкабуте бар да­ри ғор тор танида, як ҷуфти кабӯ­тар бар он ошёна гузошта буд. Мушрикон дар таъ­қи­би паёмбар (с) ба Ғори Савр расиданд, вале бо дидани ин манзара гумон карданд, ки ба даруни ғор муддатҳо касе надаромадааст, аз ин рӯ, ба он ворид нашуда бозгаштанд.

## Зикр дар Қуръон
Ху­дованд дар ин маврид мефармояд: «*Агар ӯро ёрӣ ҳам надиҳед, Худо ӯро нусрат до­дааст, он гоҳ ки кофирон ӯро, ки дуввумин каси дунафара буд, [аз ватан] берун кар­данд; вақте онҳо дар Ғор буданд, вақте ба ёри худ мегуфт: Ғамгин мабош, ҳамоно Ху­до бо мост*…» (Қуръон: 9, 40). Баъди навмед гаштани муш­рикон аз ёфтани паёмбар (с) ӯ бо шутуроне, ки фарзан­дони Абубакри Сиддиқ – писараш Абдуллоҳ ва духтараш Асмоа фароҳам карда буданд, роҳи Мадинаро пеш гирифт. Ин ҳодиса оғози ҳиҷрати паёмбар (с) аз Макка ба Мадина ба шумор меравад.

## Ҷойгоҳ дар таърих ва шариат
Дар наздикии Ғори Савр ғори дигари хурдтаре низ ҳаст, ки зери тахтасанги монанд ба косаи воруна қарор дорад. Ғори Савр дар баробари Ғори Ҳиро аз осори боқимондаи аҳди рисолат ба шумор рафта, зиёрати он аз ҷумлаи амалҳои мус­таҳаб (писандида) аст. Бештари пайроҳаи кӯҳӣ ба сам­ти Ғори Савр барои осонтар кардани рафтуомади зиёраткунандагон, ки беш аз як соат тӯл мекашад, ба шакли зина-зина сохта шудааст. Баъзе муаррихон иштибоҳан Ғори Саврро бо Ғори Ҳиро омехтаанд.

## Эзоҳ
Ҳизби либерал-демократии Ӯзбекистон

мини| Логотип дар тобистони соли 2021
**Ҳизби либерал-демократии Ӯзбекистон** номи пурра **Ҳаракати тадбиркорон ва тоҷирон — Ҳизби Либерал-демократии Ӯзбекистон** (), мухтасар ** ҲЛиДеӮз ** (), як ҳизби сиёсӣ дар Ӯзбекистон ва ҳизби ҳокими кишвар аст. Чаҳор ҳизби дигар дар Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Ӯзбекистон, порлумони Ӯзбекистон, ҷонибдори ҳукумат ҳастанд. 

## Таърих
Ин ҳизб дар соли 2003 бо ташаббуси Ислом Каримов ҳамчун ҳизби ҷудогардида аз Ҳизби халқии демократии Ӯзбекистон, ки Ислом Каримов аз соли 1991 то соли 1996 раҳбарии онро бар ӯҳда дошт, таъсис ёфт ва дар ин давра Ислом Каримов аз мақоми худ канор рафт ва узвияташро тарк кард. 

Бо вуҷуди худшиносӣ бо идеологияҳои гуногун, ҳизбҳо аз ҳамдигар фарқ надоранд ва Ҳизби либерал-демократии Ӯзбакистон барои ба вуҷуд овардани тасаввури як системаи рақобатпазири бисёрҳизбӣ таъсис дода мешавад; ин аз он далолат мекунад, ки Ҳизби халқии демократии Ӯзбекистон ҳамчунон ҷонибдори сиёсати Ислом Каримовбуд ва мақбули ӯро нигоҳ дошт. 

## Идеология
Ҳамчун як ҳизби рости марказӣ  аз синфи миёна ва соҳибони моликияти хусусӣ, инчунин тоҷирон, фермерон ва бахши хидматрасонӣ, вай кӯшиш мекунад, ки либерализми иқтисодӣ ва либерализатсияи иқтисодро пеш барад ва бозори асъорро озод кунад. Ҳизб номаш либералӣ аст ва арзишҳои демократии либералисмро ҷонибдорӣ мекунад;  аммо амалияи либералисм он дар масоили иқтисодӣ дар амалия дар сатҳи сиёсӣ инъикос наёфтааст, зеро он дар давлати худкома ҳукмронӣ мекард, сарфи назар аз ислоҳот пас аз марги раҳбарии дарозмуддати Ислом Каримов дар соли 2016 
## Нашрия
Нашрияи марказии ҳизб рӯзномаи ҷамъиятию сиесии "Асри XXI" мебошад .

## Таърихи интихобот
Дар интихоботи парлумонии солҳои 2004-2005 дар Ӯзбекистон ин ҳизб аз 120 курсӣ 41 курсиро ба даст овард. Дар интихоботи порлумонии солҳои 2009-2010уми Ӯзбекистон аз 150 нафар 55 нафар намояндагони ҳизб пирӯз шуданд. Он бо Ҳизби Эҳёи миллии демократии Ӯзбекистон, як ҳизби муҳофизакор ва ростгаро иттифоқ баста буд. 

Дар моҳи октябри соли 2007 ин ҳизб гуфта буд, ки қасд дорад Ислом Каримовро дар интихоботи президентии Ӯзбекистон ба унвони номзади худ пешбарӣ кунад, ҳарчанд бисёриҳо Каримовро аз лиҳози қонунӣ ҳаққи ширкат дар даври навбатиро ғайриқонунӣ медонистанд.  Рӯзи 6 ноябр дар анҷумани ҳизб дар Тошканд Каримов якдилона номзад ба мақоми раиси Ҳизби либерал-демократии Ӯзбекистон интихоб шуд ва номзадии Каримовро пазируфт.  Каримов то замони маргаш дар соли 2016 Президенти Ӯзбекистон буд. Пас аз даргузашти Каримов, сарвазири тӯлонӣ ва узви ҳизб Шавкат Мирзиёев дар интихоботи президентии Узбакистон дар соли 2016 пирӯз шуда, давраи раёсати Каримовро ба поён расонд.  Шавкат Мирзиёев дар интихоботи президентии Ӯзбекистон дар соли 2021 дубора интихоб шуд. 

### Интихоботи президентҳои Ӯзбекистон

### Интихоботи палатаи Қонунгузор

## Иқтибосҳо

## Манбаъ

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳои беруна

* Вебсайти расмӣ

 
Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Ӯзбекистон
Ҷазираи Авадзӣ

— ҷазира дар Ҷопон.

## Ҷуғрофия
чап|мини| Харитаи ҷазираи Аважӣ
Ҷазираи Авадзӣ бузургтарин ҷазира дар баҳри дохилии Ҷопон аст ва дар байни халиҷи Осака дар шарқ ва гулӯгоҳи Кии дар ҷануб ҷойгир аст. Масоҳати ҷазира 592,17 км² аст.

## Таърих

## Тақсимоти маъмурӣ
Аз ҷиҳати маъмурӣ, ҷазира қисми префектураи Ҳёго дар вилояти Кансай буда, ба 3 ноҳияи шаҳрӣ — Авадзӣ, Сумото ва Минамиавҷи тақсим шудааст. Калонтарини онҳо — Сумото мебошад.

## Иқтисод
Шуғли асосии сокинони ҷазира кишоварзӣ мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Префектураи Ҳёго
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Ҷопон
Ҷазираи Эрнст Тельман

**Ҷазира Ernst Thälmann** ҷазираи дарозиаш 15 км ва паҳноиаш 500 м (1600 фут) дар халиҷи Кажонс аст. Дар солҳои 1970-ум Куба ваъда дод, ки як ҷазираеро дар архипелаги худ ба Олмони Шарқӣ ҳадя кунад ва баъдтар Кайо Бланко дел Сурро ба номи сиёсатмадори коммунисти Олмон Эрнст Тальман иваз кард. Азбаски ин ҷазира дар ҳуҷҷатҳои баъдӣ, ки Олмони Шарқӣ ба Олмони муттаҳидшуда додааст, зикр нашудааст, ҷонибҳои гуногун баҳс мекунанд, ки он як қаламрави давлати собиқи Олмони Шарқӣ боқӣ мемонад, аммо Куба инро рад кард ва даъвои салоҳияти он дорад.
Гурӯҳ:Ҷазираҳои беодам
Мбанга

**Мбанга** — шаҳрест дар ғарби Камерун . Мбанга 29732 нафар аҳолӣ дорад.

## Эзоҳ
Ве бо карон

Ве бо карон (В̌ в̌; курсив: В̌ в̌ ) ҳарф дар алифбои сириллик аст.

Дар забонҳои шуғнӣ ва вахӣ истифода мешавад, ки дар он наздикии лаби-велярии овозиро ифода мекунад
Forager (бозии видео)

Forager як бозии саёҳати ҷаҳонии кушод аст, ки аз ҷониби студияи HopFrog Аргентина таҳия ва аз ҷониби Humble Bundle нашр шудааст. Бозӣ расман барои Windows моҳи апрели соли 2019 бароварда шуд ва баъдтар ба Nintendo Switch, PlayStation 4, Xbox One, iOS ва Android интиқол дода шуд.

Дар *Forager*, бозигар тавассути ба даст овардани захираҳои дар саросари ҷаҳон паҳншуда, сохтани биноҳо, ашёҳо ва асбобҳои нав, ҳалли муаммоҳо ва ҷамъоварии пул барои харидани заминҳои нав барои омӯхтан ва истисмор пеш меравад.