open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анисӣ, Абулҳасани Мирҷон

**Абулҳасани Мирҷон Анисӣ** (? — 1568/69, Бухоро) — и тоҷик.

## Зиндагинома
Бино ба маълумоти «Музаккиру-л-аҳбоб»-и Нисорӣ аксар илмҳои замонашро дар назди уламову удабои маъруфи давр омӯхт. Хешу ақрабояш низ аз донишмандони замон будаанд ва дар таълими ӯ саҳм гузоштаанд. Дар фанни шеър ва каломи бадеъ рисолаҳо дош тааст. Мавзӯи асосии ғазалҳояш ишқ аст, вале зимни ғазалиёти ишқӣ ба мавзӯъҳои шикоят аз чархи фалак, давру замон ва ғайра рӯ овардааст. Абёти зерин аз ӯст:

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Юлқулибек Анисӣ

**Юлқулибек Анисӣ** (? — 1607, Бурҳонпур, Ҳиндустон) — и форсизабони Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Аз қабилаи шомлуи туркман. Дар Ҳирот таҳсил кардааст. Чанд муддат дар дарбори ҳокими ин шаҳр китобдор буд. Шеърҳои нахустинашро бо тахалл. «Ҷоҳӣ» навиштааст. Девони ашъорашро худаш тартиб дода буд. Солҳои 70 садаи XVI Абдуллоҳхони Ӯзбек Хуросонро забт карда, Анисиро асир гирифт ва ба Мовароуннаҳр овард. Дар ҳамин гирудор девони Анисӣ Юлқулибек нест шуд. Анисӣ Юлқулибек роҳи Ҳиндустонро пеш гирифт. Мероси адабии боқимондаи Анисӣ Юлқулибек, асосан, ҳамон аст, ки дар Ҳиндустон эҷод кардааст. Ба қалами ӯ қасоиду ғазалиёт, рубоиҳо, тарҷеъбанду таркиббандҳо ва ғайра тааллуқ доранд. Анисӣ Юлқулибек дар ин навъ ашъор беҳтарин анъанаҳои назми пешинаи форс-тоҷикро идома додааст. Силсилаи ғазалҳо дорад дар татаббӯи Ҳофизи Шерозӣ. Мавзӯи ғазалҳояш панду андарз, шикоят аз беадолатиҳои замона, ҳасби ҳол — шикоят аз рӯзгори номусоид ва ғайра мебошанд. Ба ғайр аз ашъори ғиноӣ аз Анисӣ Юлқулибек то замони мо маснавие бо номи «Маҳмуд ва Аёз» (нотамом) расидааст, ки як нусхааш дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ Академияии Илмҳо Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳфуз аст. Абёти зерин аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абдулбоқии Наҳовандӣ, Маосири Раҳимӣ, ҷ. 3, Калкатта, 1935;
* Ҳусайнқулихони Азимободӣ, Нештари ишқ, ҷ 1. Д., 1981.

## Сарчашма
*
Анису-л-ушшоқ

**«Анису-л-ушшоқ**» () — рисолаест аз Шарафуддин Ҳасан ибни Муҳаммад Ромии Табрезӣ дар боби сувароти шеър аз қабили мӯй, ҷабин, абрӯ, чашм, мижгон, рӯй, хат, хол, лаб, дандон, даҳон, занахдон, гардан, бар, соид, ангушт, қад, миён, соқ ва ғайра.

Аз 19 боб иборат аст. Нигоранда сувароти шеърии дар асоси мафҳумҳои мазкур ба миён омадаро таҳлил ва тасниф карда, гоҳо муродифҳои онҳоро аз забони паҳлавӣ (форсии миёна) ва арабӣ овардааст. Ба ҳайси шоҳид асосан пораҳои шеърӣ аз эҷодиёти шоирони асрҳои 10 — 14 оварда шудаанд. «Анису-л-ушшоқ» сарчашмаи муҳимест барои пажӯҳиш дар таърихи адабиёт, таҳаввули сувароти шеър, таърихи забон ва масоили назарияи адабиёт. Соли 1947 дар Теҳрон ба табъ расидааст. Байти зерин аз «Анису-л-ушшоқ» аст:

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Анкилостома

**Анкилостома** () — як гурӯҳи лӯндакирмҳо.

## Тавсифот
Дарозии анкилостомаи модина 10 — 13 мм, нарина 6 — 11 мм мебошад. Анкилостомаҳо тарзи ҳаёт ва сохтори якхела дошта, таъсирашон низ ба организми одам ба ҳамдигар монанд аст. Бемориҳое, ки анкилостомаҳо ба вуҷуд меоваранд, анкилостомоз ва некатороз ном дошта, зери як номи умумӣ — анкилостомидозҳо муттаҳид гаштаанд. Анкилостома дар тамоми дунё ба мушоҳида мерасад.

## Ҳаёт
Ҷойи зисти кирминаи онҳо хок аст. Кирминаҳо ҳангоми пои бараҳна гаштани одам аз ҷойҳои харошхӯрдаи пӯст ба рагҳои хун ворид мешаванд. Онҳо аввал ба пешдили рост, баъд ба шараёну мӯйрагҳои алвеолаҳои шуш интиқол меёбанд. Кирминаҳо девораи мӯйрагҳоро шикофта ба алвеола, баъдан ба воситаи роҳи нафас ба ҳалқум мегузаранд ва одам бо оби даҳон онҳоро фурӯ мебарад. Ҳамин тавр, кирминаҳо ба рӯда фаромада, дар он ҷо баъди чанд муддат болиғ мегарданд. Анкилостомаҳои болиғ ба воситаи ғизо ҳаракат карда, дар рӯдаи борик ҷой мегиранд ва пурра ташаккул меёбанд. Кирминаҳои онҳо аз организми шахс бо наҷосат ихроҷ шуда, «сайд»-и навбатиро интизор мешаванд. Ғизои анкилостома хуни одам аст. Вай дар сар дандонакҳои махсус дорад, ки ба воситаи онҳо ба девораи рӯда мечаспад ва хунро мемакад. Дар натиҷа аз ҷойи захм, ки қутри он то 2 см аст, муддати зиёд хун меравад. Анкилостома боиси сар задани камхунӣ мешавад. Ба вуҷуд омадани исҳол, дард кардани меъда, суст гаштани сабзишу инкишофи кӯдакон, хастагию беҳолӣ нишонаҳои осеби анкилостома мебошанд. Ҳамчунин дар шахс хоҳиши истеъмол кардани ҳар гуна чизҳо (масалан, гил) ба вуҷуд меояд. Барои пешгирии сирояти анкилостома дар ҷойҳои ифлос пои бараҳна гаштан лозим нест.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Анкилоз

**Анкилоз** (аз  — хамида, пушти хамида) — сахтшавии буғум аст, ки бо сабаби часпиши ғайримуқаррарӣ ва беҳаракатии устухонҳои буғум ба амал меояд. Ин ҳолат метавонад натиҷаи осеб ё беморӣ бошад. Сахтшавӣ метавонад пурра ё қисман бошад ва метавонад аз сабаби илтиҳоб дар бофтаҳои пайвандӣ ё мушакӣ берун аз буғум ё худ дар бофтаҳои худи буғум ба вуҷуд ояд.

Вақте ки сохторҳои берун аз буғум зарар мебинанд, истилоҳи «анкилози бардурӯғ» истифода мешавад барои фарқ гузоштан аз «анкилози ҳақиқӣ», ки беморӣ дар дохили буғум аст. Агар илтиҳоб боиси якҷо шудани нӯгҳои устухонҳо дар буғум шавад, ин гуна анкилозро *устухонӣ* ё пурра меноманд ва он мисоли синостоз мебошад. Ҳатто баъди бартарафсозии буғуми пурра анкилозшудаи шона ё оринҷ, ҳаракат ва қобилияти истифодаи узв метавонад барқарор гардад. «Анкилоз» инчунин ҳамчун истилоҳи анатомӣ истифода мешавад, яъне устухонҳо вақте ки қаблан ҷудо буданд, ба ҳам мепайванданд ва дигар ҳаракат байни онҳо имкон надорад.

## Сабабҳо
Анкилоз кардани спондилит як навъи артрит аст, ки дар он буғумҳои сутунмӯҳра дарозмуддат илтиҳоб мешаванд. *Навъҳои дигари артрит, ба монанди артрити ревматоидӣ ва артрити реактивӣ, низ метавонанд боиси анкилоз шаванд. *Остеоартрит одатан остеофит месозад, ки метавонад дар ниҳоят боиси пайвастшавии буғумҳо гардад. Сабаби остеоартрит фишори механикӣ ба буғум ва равандҳои илтиҳобии суст дониста мешавад. *Артродез — ин ба таври сунъӣ ба вуҷуд овардани анкилоз дар буғум аст. *Нома — як бемории гангренозӣ мебошад, ки ҳанӯз ҳам дар байни кӯдакони гӯсна дар канори биёбони Саҳро паҳн аст. Он метавонад боиси анкилози максилла ва мандибула гардад ва қобилияти сухан гуфтан ва хӯрданро маҳдуд созад. *Фибродисплазияи оссификанс прогрессива як бемории нодири устухон аст, ки дар он мушакҳо, пайҳо ва лигаментҳо ба устухон табдил меёбанд. Ин боиси анкилози пешрави қариб тамоми буғумҳо мешавад.

## Ҷомеа ва фарҳанг
Далелҳои анкилоз, ки дар ҳафриёт пайдо шудаанд, аз ҷониби палеопатологҳо — мутахассисони бемориҳо ва осебҳои қадимӣ омӯхта мешаванд. Анкилоз дар боқимондаҳои динозаврҳо аз якчанд намуд, аз ҷумла *[[Allosaurus fragilis]]*, *[[Becklespinax altispinax]]*, *[[Poekilopleuron bucklandii]]*, ва *[[Tyrannosaurus rex]]* (аз ҷумла намунаи Стэн) гузориш шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бемориҳои банду буғум
Анкилостомидозҳо

**Анкилостомидозҳо** — бемориҳое, ки кирмҳои лӯнда (анкилостомидаҳо) ба вуҷуд меоваранд. Дар рӯдаи одам 2 намуди анкилостомидаҳо – анкилостома ва некатор паразитӣ мекунанд.

## Эпидемиология
Анкилостомидозҳо дар кишварҳои иқлимашон тропикӣ ва субтропикӣ паҳн шудаанд. Дар кишварҳои иқлимашон мӯътадил ба анкилостомидозҳо шахсоне гирифтор мешаванд, ки дар зери замин, дар шароити рутубати зиёду ҳарор. баланд кор мекунанд (кӯҳканон, нақбканҳо ва ғайра). Анкилостомидаҳо ағлаб ба одамони деҳот, ки дар саҳро, полиз ва боғот кор карда, ба замин поруи носӯхта меандозанд, сироят мекунанд (хусусан ҳангоми пои бараҳна гаштан). Тухми анкилостомидаҳои модина бо пасафканди бемор хориҷ шуда, дар шароити мусоид баъди 24 соат ба кирмина мубаддал мегардад. Кирминаҳо ба даруни одам бештар ба воситаи пӯст ва даҳон (бо сабзавоту меваи ношуста ё об) ворид мешаванд. Беморӣ баъд аз 2 – 3 моҳи сироят ёфтан зоҳир шуда, сабаби ихтилоли меъдаю рӯда ва инкишофи камхунӣ мегардад; баъзан чун камхунии вазнин, бемадорӣ, дарди cap, сарчархзанӣ ҷараён мегирад. Одатан, ҳангоми анкилостомидозҳо инкишофи фикрию ҷисмонии кӯдакон суст мешавад.

## Муолиҷа
Муолиҷаи акилостомидозҳоро дар беморхона мегузаронанд ва, одатан, бемор пурра шифо меёбад. Ошкор ва муолиҷа кардани шахсоне, ки аз анкилостомидаҳо сироятнок шудаанд (онҳо ягона манбаи сироят мебошанд), безарар гардондани ахлоте, ки чун пору истифода мешавад, пеш аз истеъмол бо оби гарм шустани сабзавоту мева, баъди кор дар боғ ё полез, инчунин пеш аз хӯрок ва баъд аз қазои ҳоҷат тоза шустани дастон аз ҷумлаи тадбирҳои асосии пешгирии Анкилостомидозҳо мебошанд.

## Нигаред низ

* Гелминтозҳо

## Адабиёт

* Генис Д. Е., Медицинская паразитология, М., 1991;
* Қамардинов X. К., Тропические и паразитарные болезни человека, Д., 2003;
* Қамардинов X. К., Инфекционные и паразитарные болезни человека, Д, 2009.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Анқо (соз)

**Анқо** — сози қадимаи тории захмавӣ, ки мушобеҳи қонун будааст. Доир ба анқо Абуалии Сино дар фаслҳои мусиқии «Донишнома», «Китобу-л-наҷот», «Китоб-уш-шифо» ишора кардааст; 2) бино ба маълумоти баъзе сарчашмаҳо сози мусиқии нафасӣ, ки ба най ва найи ҳафтбанд шабоҳат доштааст; 

Анқо номи таронаи қадимаи мавсимию маросимии форсу тоҷик.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии торӣ 
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии тоҷикӣ
Олуи 'Анна Шпет'

**Олуи 'Анна Шпет**', **Венгеркаи дерпазак**, **Венгеркаи холдор** — як навъ олу.

## Баромад
Солҳои 70 асри XIX олими немис Анна Шпет аз донак рӯёндааст.

## Тавсифоти биологӣ
thumb|left|Олуи 'Анна Шпет'
Дарахташ миёнасабз, сармобардор, 5 — 6 м қад мекашад. Шоху навдааш аҳромшакл; шохҳои асосиаш ғафс. Навдаҳои тарракаш сурхи дорчинӣ, навдаҳои яксолааш ҷигарӣ. Баргаш ғафс, байза ё нештаршакл, рӯяш сабзи баланд, пушташ сабзи кушод, думчааш кӯтоҳ (0,5 — 10 мм), сабзчаи патдор. Гулаш хушбӯй. Мевааш калон (35 — 45 г), гирда ё байзашакл, бунафши сурхтоб, мумпардаи сахт дорад; ҳангоми боронгарӣ кафида мепӯсад. Пӯсти мевааш сахт, баъди пурра пухтан аз гӯшт нағз ҷудо мешавад. Мағзи мевааш сабзи зардтоб, сероби ширин, хушбӯй, то 18 — 27 % моддаҳои хушк, 14 % қанд, 0,6 — 1,2 % ҷавҳар дорад. Донакаш байзашакли дароз, баъди пухтан аз мағзи мева ҷудо мешавад.

Дарахташ дар мавзеъҳои обҳои зеризаминиашон наздик низ мерӯяд, дар хоки хокистарранг нағз сабзида ҳосили хуб медиҳад. Баъди пир шуда аз сабзиш мондан, дарахташро калак мекунанд (он аз сари нав месабзад). Аввали апрел гул карда (даври гулшукуфташ 6 — 10 рӯз), мевааш август пухта мерасад. Гулаш худгардолуд аст. Ҳангоми аз гули навъҳои Ренклоди сабз, Ренклоди Алтан, Венгеркаи муқаррарӣ, Венгеркаи италиявӣ гардолуд шудан ҳосили фаровон медиҳад. Худ барои гардолуд кардани навъҳои Венгеркаи италиявӣ, Венгеркаи хонагӣ, Ренклоди сабз, Виктория ва ғайра аҳамияти калон дорад.

## Ҳосил
Ниҳолаш дар соли 5-уми шинондан самар меорад. Дарахти 10-солааш 30 — 40 кг ва 15 — 20-солааш 150—250 кг ҳосил медиҳад. Ҳосилаш нобаробар мепазад, вале бинобар сахт буданаш онро метавон якбора ғундошт (то 10 рӯз нигоҳ доштан мумкин). Ҳосилашро тар мехӯранд, мехушконанд, меваоб ва мураббо, шарбат, мармелад тайёр мекунанд.

## Адабиёт
* Сорта плодовых и ягодных культур, М., 1953;
* Анзин Б. Н., Слива, М., 1956;
* Гулов С. М., Мевапарварӣ, Д., 2007.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Навъҳои олу
Пурсишнома

thumb|228px|Варақаи № 1 анкетаи Барӯйхатгирии умумирусиягии аҳолӣ соли 2010.
**Анкета** ( «таҳқиқ; пурсиш»; ), **пурсиши анкетӣ** — методи пурсиш, усули гирифтани маълумоти ибтидоии иҷтимоӣ ва иҷтимоию психологӣ.

Анкета маҷмӯи саволҳое мебошанд, ки ба шахсони пурсидашаванда (озмудашаванда) тақсим карда мешаванд ва натиҷаи он минбаъд ҳамчун маълумоти ибтидоии таҷрибавӣ барои ҷамъбаст намудан хидмат мекунад. Дар илмҳои иҷтимоӣ (демография, сотсиология, психология) барои муайян намудани маълумоти тарҷумаиҳолӣ, афкор, мавқеъ ва нишонаҳои хислати шахси пурсидашаванда аз пурсиши анкетӣ истифода мебаранд. Асоси анкетаи психологиро ҳисоботи хаттии озмудашавандагон ташкил медиҳад. Аз ин рӯ, анкетаи психологиро дар синни ибтидои кӯдакӣ ба кор намебаранд. Натиҷаҳои анкетаи психологӣ ба таври оморӣ кор карда мешавад.

Тартибдиҳии анкета кори дастаҷамъӣ буда, се марҳаларо дар бар мегирад. Дар марҳалаи якум мазмуни анкета муайян карда мешавад. Дар марҳалаи дуюм саволҳои заруриро интихоб мекунанд. Саволҳо ҳатталимкон бояд кӯтоҳ, фаҳмо, сода, аниқ ва як маъно дошта бошанд. Дар марҳалаи ниҳоии тартибдиҳии анкета миқдор ва тартиби саволҳои додашаванда муайян карда мешавад. Ду намуди пурсиши анкетиро ҷудо мекунанд: кушода ва пӯшида. Дар пурсиши анкетии кушода савол дода мешавад ва ҷавоб озод аст. Дар пурсиши анкетии пӯшида бошад, баробари савол якчанд варианти ҷавобҳо пешниҳод карда мешаванд ва шахси озмудашаванда ҷавобашро аз доираи онҳо интихоб мекунад. Вобаста ба хусусияти маълумоти зарурӣ ва тарзи гирифтани он намудҳои гуногуни пурсиши анкетиро ба кор мебаранд: пурра (масалан, рӯйхатгирии аҳолӣ), интихобӣ (гурӯҳҳои синнусолӣ, коллективҳои меҳнатӣ ва ғайраро фаро мегирад), шифоҳӣ (мусоҳиба) ва хаттӣ (варақаи саволҳо), фардӣ ва гурӯҳӣ, рӯбарӯ ва ғоибона (ба воситаи почта, телефон).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Равишҳои ҷомеашиносӣ
Анқо

thumb|Анқо дар китоби Закариёи Қазвинӣ (1537).
thumb|Тасвир дар ''Китобу-л-булҳон'' (асри XV).

**Анқо** () — мурғи афсонавӣ, ки гӯё ҷойгоҳаш ба мисли Симурғ дар кӯҳи Қоф будааст.

## Дар адабиёти форс-тоҷик
Азбаски ин мурғ аз мардум дур буд ва диданаш на ба ҳама муяссар мегардид, ба маънои маҷозии чизи ноёфт, чизе, ки номаш ҳасту худаш нест, ба кор рафтааст. Дар адабиёти форс-тоҷик чун образи шеърӣ (дар ирфон) ба маънои гӯшанишинӣ, канораҷӯӣ омадааст:

Вобаста ба дур будани Анқо аз назари мардум, ноёфт буданаш ривоёти исломӣ мавҷуданд, ки тибқи онҳо Анқоро муғриб, миғраб гуфта, ба ду маънӣ «фурӯбаранда», «балъкунанда» ва «ғарибу нав» ташреҳ додаанд. Дар яке аз ривоятҳо омадааст, ки Анқо дар байни мардум мезист. Рӯзе ӯ ба шикор баромад, вале ягон парандае ба чанг оварда натавонисту кӯдакеро рабуда фурӯ бурд. Мардум ба пайғамбари Худо шикоят карданд. Пайғамбар дуо кард ва насл додани Анқо канда шуд. Аз ҳамин ҷост, ки Анқо ноёфт гардид. Дар қиссаҳои марбут ба ҳазрати Сулаймон (а) низ аз Анқо ва дар паси кӯҳи Қоф маскан доштанаш сухан меравад. Ба Анқо, Анқои муғриб (миғраб) аксаран шоирону адибони мутасаввиф муроҷиат кардаанд. Масалан:

## Адабиёт
* Ёҳақӣ Муҳаммад Ҷаъфар, Фарҳанги асотир ва ишороти достонӣ дар адабиёти форсӣ, Т., 1375 ҳ. ш.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мавҷудоти афсонаӣ
Гулмуҳаммад Аннақулов

**Гулмуҳаммад Аннақулов** (1901, деҳаи Ғортеппаи ноҳияи Ленин — 1978, ноҳияи Орҷоникидзеобод) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1958). Устоди пахтаи ҶШС Тоҷикистон (1948)

## Зиндагинома
Дар Ёвон, Янгибозор, Ромит барои барқарор намудани Ҳокимияти Советӣ, сохтмони колхозҳо ва ҷанги зидди босмачиён фаъолона иштирок кардааст (1923—1931), мудири шӯъба ва аъзои комитети Ҳизби коммунистии ноҳияи Кофарниҳон (1932—1935), раиси колхози ба номи Ленин (1936—1937), раиси комитети иҷроия (1937—1942), котиби комитети Ҳизби коммунистии ноҳияи Кӯктош (1943—1945) ва раиси ҷамъияти матлуботи ҳамин ноҳия (1945—1952), раиси колхози ба номи Андрееви ноҳияи Ҷилликӯл (1953—1957), муовини раис ва котиби комитети Ҳизби коммунистии колхози ба номи Телмани ноҳияи Орҷоникидзеобод (1958—1960) буд. Аз соли 1961 нафақагир. Соли 1938 депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 1) интихоб гардид.

## Ордену медалҳо
Бо орденҳои Ленин, «Нишони фахрӣ» ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Бобо Аннанов

**Бобо Аннанов** (; 20 феврали 1934, Ашқобод — 27 декабри 1991, ҳамон ҷо) — ҳунарпеша ва коргардони туркман, Артисти халқии СССР (1985).

## Зиндагинома
Донишкадаи театрии шаҳри Тошкандро соли 1959 хатм намуда, дар театри шаҳри Чорҷӯ кор кардааст. Солҳои 1961 – 91 режиссёр студияи телевизиони Ашқобод буд.

Дар студияи «Туркманфилм» ролҳои зиёд офаридааст: Гулманов («Имтиҳони аввалин»), Шерсинг («Роҳи охирин»), Ортиқ Боболӣ («Қадами қатъӣ»), Черкез («Роҳи аробаи сӯзон»), Санъат («Тасодуф дар паҳлӯ»), Атобоев («Ранги тило») ва ғаайра. Асосан образи одамони мубориз, қавиирода, поквиҷдон ва фаъоли ҷомеъаро иҷро менамуд.

Аннанов Бобо дар киностудияи «Тоҷикфилм» нақши ҳамзамононро дар як силсила филмҳо хеле боварибахш офаридааст: Ӯртабоев («Одам пӯсташро иваз мекунад»), босмачӣ («Ҳеҷбудагон…»), Хуршед («Ҷинояткор ва ҳимоятгарон»), полковник Мӯъминов («Дастгиркунӣ»), подполковник («Ба дӯстон хиёнат намекунанд»).

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти ҶШС Туркманистон ба номи Махтумқулӣ (1966).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

## Пайвандҳо
*
Beeline

**«Билайн»** ё **Beeline** (то соли 2005 **«Би Лайн GSM»**) — тамғаи тиҷоратии ширкати **Veon Ltd**. буда, ширкатҳои тобеаш хидматрасониҳои телекоммуникатсиониро дар Россия ва дигар кишварҳо ба роҳ мондаанд. Зери ин тамғаи тиҷорати навъҳои хидматрасонии (GSM, UMTS ва LTE) ва алоқаи (FTTB), алоқаи бе ноқили (Wi-Fi, «Билайн WiFi») Интернет, IP-телевидения («Мобильное ТВ») ба роҳ монда шудаанд.

## Соҳаи хидматрасониҳо
Телефони мобилӣ, фуруши чаканаи телефонҳои мобилӣ, Интернет, IPTV, шабакаҳои шаҳрии Wi-Fi, ва ғайраҳо.
## Соҳибмулк
ВымпелКом/Veon Ltd.
Оғози истифодабарӣ: 6 августи соли 1993
Тамғаҳои тиҷоратии алоқаманд: Би+, Golden Telecom, Corbina, Мобайл Центр.
## Бозорҳои фаолият
Россия, Гурҷистон, Арманистон, Қазоқистон, Узбекистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Лаос.

## Шиори ширкат
Всё просто (2018)
Просто. Удобно. Для тебя (2014), пештара; Живи на яркой стороне (2005—2014),
С нами удобно (2000—2005),
Есть только один лидер (1995—2000).

Веб-сайтҳои ширкат:
* www.beeline.ru
* www.beeline.tj барои бахши Тоҷикистонии ширкат.

Ширкати «ВымпелКом» ҳоло Билайн, 15 сентябри соли 1992 ба қайд гирифта шудааст.
То соли 2011 «Билайн» қимматтарин тамғаи тиҷоратии Россия буд.

## Эзоҳ
Дар асоси Википедияи русӣ ва англисӣ навишта шудааст.
## Адабиёт
*1. Дзядко, Тимофей. «Мы всё делаем мягко и незаметно», — Игорь Литовченко, президент «Киевстара». // Ведомости, 25.05.2011, № 93 (2859).
*2. Михаил Оверченко, Елена Виноградова. Дороже нефти. // Ведомости, № 76 (2346), 28 апреля 2009.
Қуқнӯс

thumb

**Қуқнӯс**, **қақнӯс** (), **анқо́** (), **фе́никс** (, ; шояд аз , «арғувонӣ, сурхи баланд») — парандаи муқаддаси афсонаӣ, ки дар асотири Эрон, асотири Юнон, асотири Миср ва асотири Чин аз он ном бурда шудаааст.                                        

Дар бораи ин мавҷуди афсонаӣ гуфта мешавад, ки вай мурғе нодир ва танҳост ва ҷуфтӣ ва зоишӣ надорад. Аммо ҳазор сол як бор, бар тӯдае бузург аз ҳезум бол мекушояд ва овоз мехонд ва чун аз овози хеш ба ваҷд ва иштиёқ омад, ба минқори хеш оташи меафрӯзад ва бо сӯхтан дар оташ тухме аз вай падид меояд, ки билофосила оташ мегирад ва месӯзад ва аз хокистари он қуқнӯсе дигар мутаваллид мешавад. Қуқнӯс дар бисёре фарҳангҳо намоди ҷовидонагӣ ва умри дигарбор талаққӣ шудааст. Аммо бархе фарҳангҳо вежагиҳои дигар ҳам ба ӯ нисбат додаанд.
 
Гарчӣ қуқнӯс дар асотири милали осиёӣ ҳамчун Чин ва Эрон ҷойгоҳи вежае дорад, аммо бархе муътақиданд, ки устураи қуқнӯс аз Мисри Бостон бархоста, ба Юнон ва Рум рафта, ва ҳам су бо боварҳои масеҳият шох ва барг бештаре ёфтааст. 
 
Аллома Деҳхудо дар тавсифи қуқнӯс навиштааст: Гӯянд қуқнӯс ҳазор сол умр кунад ва чун ҳазор сол бигузарад ва умраш ба охир ояд ҳезуми бисёре ҷамъ созад ва бар болои он нишинад ва сурудан оғоз кунад ва маст гардад ва бол барҳам занад чунонки оташе аз бол ӯ биҷаҳад ва дар ҳезум афтад ва худ бо ҳезум бисӯзад ва аз хокистараш байзае падид ояд ва ӯро ҷуфт намебошад ва мусиқиро аз овоз ӯ дарёфтаанд.

## Вожашиносӣ
Вожаи «қуқнӯс» арабишудаи «*kuknos*»-и юнонӣ (ба хатти юнонӣ: *Κύκνος* аст). Ин ном дар забони лотин ба сурати *Cycnus* ва *Cygnus* даромадааст. Дар устураҳои юнонӣ кукнус номи чанд тан, аз он миён номи писари Опулун (эзади ҳунар ва хуршед) аст. Кукнус бисёр зебо будааст ва пас аз моҷароҳое худкушӣ мекунад ва Опулун ӯро ба шакли қӯ дармеоварад. Дарвоқеъ, дар забони юнонӣ вожаи қуқнӯс ба маънои «қӯ» аст ва дар тавҷеҳи офариниши ин паранда достони писари Опулунро сохтаанд. Дар ахтаршиносӣ яке аз суратҳои фалакӣ (ҳамахтарон)-ро ба забони инглисӣ *Cygnus* мегӯянд ва дуктур Ҳайдарии Малоирӣ баробари «мокиён»-ро барои он ниҳодааст (ва дар арабӣ онро «дуҷоҷа» ба ҳамин маънои мокиён мегӯянд).

Гӯё вожаи *Kuknos*-и юнонӣ аз вожаи пурво-ҳиндуурупоии **keuk* ба маънои «сапед будан» аст. Номи ин паранда дар инглисӣ swan аст, ки бо вожаи sing ба маънои овоз хондан ҳамреша аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мавҷудоти афсонаӣ
Фаридуни Хуршед

**Фаридуни Хуршед** (тав. 19 декабри 1990 дар шаҳри Кӯлоб, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — овозхони сурудҳои эстрадии тоҷик.

## Зиндагинома
Фаридуни Хуршед 19 декабри соли 1990 дар шаҳри Кӯлоб, дар оилаи бастакор (композитор) таваллуд шудааст.
Дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, факултаи иқтисодӣ таҳсил кардааст. Соли 2013 суруди «Э Мануелла»-ро бозхонӣ карда буд, ки ин боиси маъруфияташ байни ҳаводоронаш дар Тоҷикистон ва Россия гашт. Соли 2014 клипҳояш бо номҳои «Мерасад», «Ғами дил» сабт шуданд. Соли 2014 Фаридун бо гирифтани ҷоизаи «Big Apple Music Awards» дар шаҳри Ню Йорк, ИМА, дар номинатсияи «Кушодашавии сол» сазовор гардида буд. Пас аз як сол боз Фаридунро барои гирифтани ин ҷоизаи амрикои, ки аввалинбор дар Аврупо, шаҳри Ҳамбург баргузор гардид даъват карда буданд. Ғайр аз баҳои ҳакамон дар ин мусобиқаи мусиқӣ боз шумораи дискҳои сабти мусиқӣ ва маъруфияти овозхон дар интернет, шумораи клипҳо дар You Tube низ ба инобат гирифта мешаванд. Дар ин мусобиқаи мусиқӣ поп-овозхонҳо аз Тоҷикистон, Афғонистон, Эрон, Қафқоз ва кишварҳои Шарқи Наздик ширкат мекунанд. Фаридуни Хуршед соли 2015 ҷоизаи овозхони беҳтарини солро гирифт ва ҳамон сол дар шабакаи Tamoshow клипҳояш: «Шаби ҳиҷрон», «Ҳарфи дил», «Базми Арманӣ», «Тӯёна» ба намоиш гузошта шудаанд. Ҳамсараш Фарзонаи Хуршед мебошад. Тобистони соли 2015 духтаре бо номи Закия ва соли 2016 писаре бо номи Муҳаммад ба дунё овардаанд. Ҳамроҳи ҳамсараш Фарзонаи Хуршед дар мусобиқаи мусиқии «Big Apple Music Awards» иштирок карда, ҳарду соҳиби ҷоизаи овозхони беҳтарини сол дар Тоҷикистон гаштаанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* https://24smi.org/celebrity/5312-fariduni-khurshed.html

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Анод

thumb|right|Аноди лампаи электронӣ
**Ано́д** ( — ҳаракат ба боло) — қутби мусбати манбаи ҷараён (шиддат) ё электроди асбоб (масалан, элементи галванӣ, асбоби электрикии вакуумӣ, зарфи электролитӣ), ки бо ин қутб пайваст карда шудааст; чун қабулкунандаи электрон ва дигар ҳомилони заряди манфӣ хидмат мекунад.

Ҳангоми разряди газӣ дар ҷараёни доимӣ, наздикии анод дар қабати борик (қабати дебаевӣ) афтиши калони шиддат ба вуҷуд меояд. Дар натиҷа электронҳои плазмавӣ то энергияе, ки бо фарқи потенсиалҳои байни электродҳо муайян карда мешавад, ба шитоб соҳиб мешаванд. Дар найчаҳои рентгенӣ анод вазифаи нишонро иҷро мекунад ва ҳангоми бо электронҳо бомбаборон кардани он афканишоти рентгенӣ ба вуҷуд меояд. Дар асбобҳои электронии шуоӣ анод ба таркиби системаи электронии оптикӣ дохил шуда, барои ба вуҷуд овардани шакли зарурии майдони электрикие, ки ҷараёни додашуда ва шакли зарурии дастаи электронҳоро таъмин месозад, хидмат мекунад.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Электродҳо
Аномалия

**Анома́лия** ( – беҳанҷорӣ, ноҳанҷорӣ) — инҳироф аз меъёр ва қонуниятҳои умумӣ. 

* Дар тиб ва биология сохти ғайримуқаррарӣ доштан ва ё аз ҷойи ҷойгиршавии худ берун баромадани ягон узв, мавҷудияти узвҳои зиёдатӣ (масалан, ангушти барака) ва ғайра *
* Аномалияи майдони магнитӣ – дар ягон мавзеи кураи Замин аз қиматҳои муқаррарӣ фарқ кардани қиматҳои унсурҳои майдони магнитӣ (масалан, тамоюли магнитӣ). Пурзӯртарин аномалияҳои магнитӣ ба мавҷудияти калонтарин конҳои маъдани оҳан вобаста аст (Аномалияи магнитии Курск). 
* Аномалияи қувваи вазнинӣ – фарқи байни қувваи вазнинии мушоҳидашаванда (ченшаванда) ва қимати назариявии (мӯътадили) он дар ҳамон як нуқта, ки вобастагии қувваи вазниниро аз баландии нуқтаи мушоҳидашаванда ба эътибор мегирад. Ин тафовут ба сохти умумии кураи Замин ва ба зичии ҷинсҳои кӯҳие, ки дар атрофи нуқтаи мушоҳидашаванда воқеанд, вобаста аст. Агар зичии ин ҷинсҳо аз зичии миёнаи кураи Замин фарқ кунад, аномалияи қувваи вазнинӣ рӯй медиҳад. Омӯзиши аномалияҳои қувваи вазнинӣ ва магнитӣ дар тадқиқоти геологӣ, алалхусус, дар ҳолати бо усулҳои геофизикӣ ҷустуҷӯ намудани сарватҳои зеризаминӣ васеъ истифода мегардад.  

## Сарчашма
*
Аномалияи магнитии Курск

**Аномалияи магнитии Курск** — калонтарин аномалияи магнитӣ дар ҳудуди Русия. Майдонаш қариб 160 ҳазор км2 буда, асосан дар вилоятҳои Курск, Белгород ва дар ҳудуди вилоятҳои ҳамшафат паҳн шудааст. Сабаби мавҷудияти Аномалияи магнитии Курск вуҷуд доштани захираҳои калони маъдани оҳан (кварсҳои оҳандор) дар қишри замин мебошад. Дар Аномалияи магнитии Курск маъданҳои сахти сидеритдор ва тозаю нарми гематиту мартитдор бештаранд. Дар ҳудуди Аномалияи магнитии Курск 4 ноҳияи калони маъдани оҳан (Белгород, Орлову Курск, Старооскол ва Новооскол) муайян шудааст. Дар конҳои «Стойленский», «Лебединский», «Михайловский» маъдан асосан бо усули кушод ва дар кони «Коробковское» аз зери замин истихроҷ карда мешавад. Ҷамъи захираи маъдани хушсифат қариб 30 млрд т буда, баъди кони «Эл-Мутун»-и Боливия (захираҳои маъдани оҳан то 40 млрд т) аз рӯи миқдори маъдани оҳан дар ҷаҳон ҷойи дуюмро мегирад. 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Аномалияи магнитии Курск
Аноният

**Аноният** (), **худбинӣ**, **эгои́зм** (,  — «ман») — рафтори худписандонаи ахлоқиест, ки муносибати фардии инсонро ба ҷамъият ва одамон тавсиф мекунад. 

Аноният дар нисбат додани ҳар чиз ба шахси худ ва ҳама чизро аз худ донистан, манфиати шахсии худро нисбат ба дигарон авлотар донистан зоҳир мешавад. Аноният хилофи ғайрбинӣ (алтруизм) буда, мазмуну моҳияти зиддигуманистӣ дорад. Дар афкори ахлоқии мутафаккирони асрҳои миёнаи форс-тоҷик аноният хислати бади инсонӣ ба шумор рафта, ба он фазилатҳои неки ахлоқӣ муқобил гузошта шудаанд. Муаллифони «Ахлоқи Носирӣ» ва «Ахлоқи Ҷалолӣ*»* анониятро бо такаббур ва кибру ғурур дар як зина қарор дода, ба онҳо ахлоқи ҳамидаи инсониро муқобил мегузоранд. Закариёи Розӣ дар «Тибби рӯҳонӣ» масъалаи анониятро таҳлил намуда, шахсонеро, ки нафси худро беш аз андоза дӯст медоранд, накӯҳиш карда гуфтааст: «шахсе, ки гирифтори худбинист, барои ислоҳу таҳзиби он бояд бикӯшад». Дар ашъори панду ахлоқии шоирони классики форс-тоҷик масъалаи аз аноният дурӣ ҷустан ва ноил шудан ба сифатҳои неки инсонӣ хеле барҷаста ифода ёфтааст. Масалан:

Дар афкори ахлоқии шоирону мутафаккирони тоҷик заминаҳои иҷтимоию сиёсӣ ва иқтисодии принсипҳои ахлоқ, аз ҷумла аноният муайян нагашта бошад ҳам, ғояҳои иззати нафси хеш, ҳифзи қадру қимат, ҳуқуқи ба саодат расидани фард ва ғайра барои то андозае озод шудани афкори одамон аз тасаввуроти динӣ, «ночизу оҷиз ва осиву пургуноҳ» будани инсон ва мубориза бар зидди тартиботи феодалӣ мусоидат кардаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Фардгароӣ
Гурӯҳ:Ахлоқ
Вализода Хосият

**Хосият Вализода** — шоираи тоҷик, 8 марти соли 1950 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.
Хосият Вализода касби падарро интихоб кардааст, вай духтари шоир ва мутриб Саидалӣ Вализода мебошад. Хосият бештар шеърҳои лирикӣ эҷод мекунад. Эҷодиёташ гуногунранг аст: ишқи Ватан ва зиндагӣ, ҷавонию сурур.

## Ҳаволаҳо
*https://news.tj/tj/node/237392
Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Аноплосефалятҳо

**Аноплосефалятҳо** — як навъ кирм.

Дар рӯдаи чорвои калон (гов, ғажгов, шоҳбарзагов, зебу, шутур) ва моли майда (гӯсфанд, буз, гавазн, архар ва ғайра) зиндагӣ мекунанд. Аноплосефалятҳо ангезандаи аноплосефалятоз мебошанд. Дар ҳудуди Тоҷикистон 6 намуди аноплосефалятҳо (4 намуди мониезияҳо — Moniezia expansa, M. benedeni, M. alba, M. autumnalia, 1 намуди авителлина — Avitellina centripunctata ва 1 намуди тизаниоз — Thyzaniezia giardi) мавҷуданд. M. expansa тасмакирми калони сафедранг буда, дарозиаш 460 см ва паҳниаш 25 мм аст. Баданаш аз сар (сколекс), гардан ва бандҳои алоҳида иборат мебошад. Дар сар ду ҷуфт узви маканда дорад. Узви ҷинсии модинааш ҷуфт. Баъди ба тухмдон афтодани тухм ғадудҳои ҷинсии модинааш заиф мешаванд. Дарозии тухмаш 0,05 — 0,06 мм, қутраш 0,07 — 0,09 мм (қутри ҷанинаш 0,02 — 0,22 мм). M. benedeni зарди сафедча буда, дарозиаш то 732 см ва бараш то 24 мм мешавад. Дар сар ду ҷуфт узви маканда дорад. Баданаш аз бандҳои сершумор иборат аст. Дарозии тухмаш 0,70 — 0,94 мм, қутраш 0,01 мм. M. alba кирми сафед буда, дарозиаш аз 60 см то 2,5 м аст. Сараш лундаи 4-қирра ва нисбатан паҳн (1,15 — 1,40 мм). Тухмаш 0,60 — 0,80 мм. M. autumnalia якҷоя бо буғумҳои болиғаш 160—284 см мешавад (бараш то 4,56 мм). Сараш нисбатан паҳн (0,60 — 0,72 мм). Бандҳои баданаш 2,8 — 3 мм поёнтар аз сар ҷой гирифтаанд. Андозаи тухмаш 0,074 — 0,096 мм. T. giardi кирми ширранг аст; дарозиаш 1170 см, бараш 10,4 мм. Дар сар ду ҷуфт узви маканда дорад. Баданаш сербуғум. А. ceutripunctata кирми ресмоншакл буда, дарозиаш то 1054 см ва бараш 2,05 мм аст. Дар сар ду ҷуфт узви маканда дорад. Дарозии тухмаш 0,010 — 0,35 мм, бараш 0,013 — 0,022 мм.

Мониезияҳо дар бадани канаҳои зиреҳакдор афзоиш мекунанд. Дар Тоҷикистон 104 намуди канаҳои зиреҳакдор мавҷуд аст, вале тухми мониезияҳо фақат дар бадани 6 намуди онҳо инкишоф меёбад. Давраҳои инкишофи Thuzaniezia giardi ва Avitellina centripunctata алҳол пурра аниқ нашудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Муҳаммадиев С. А., Аноплоцефалятозы крупного рогатого скота в Таджикистане и меры борьбы с ними, Д., 1980;
* ҳамон муалл., Гельминты крупного рогатого скота и яков Таджикистана, Д., 1981.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Кирмҳо
Аноплосефалидоз

**Аноплосефалидоз** — як гурӯҳи касалиҳои гелментии ҳайвонот. 

Ба аноплосефалидоз бештар асп, хар, хачир гирифтор мешаванд. Ангезандаи аноплосефалидоз биогелминтҳо – Anoplocephala magna, А. perfoliata ва ғайра мебошанд. Дарозии аноплосефалидоз magna то 520 мм, паҳниаш 25 мм аст. Дар рӯдаи борик ҷой мегирад. аноплосефалидоз perfoliata то 70 мм дарозӣ ва 8 – 14 мм паҳнӣ дорад. Ҷои сукунати он кӯррӯда аст. Ҳайвонот аз ангезандаи аноплосефалидоз ҳангоми бо хӯрок истеъмол кардани канаҳои касалиангез сироят меёбанд. Дар рӯда бисёр гирд омадани сестодаҳо боиси баста шудани сӯрохи он мегардад. Бо мақсади пешгирии аноплосефалидоз ҳайвонотро дар чарогоҳҳое бояд нигоҳ дошт, ки камаш се сол истифода нашуда бошанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*  

Гурӯҳ:Касалиҳои ҳайвонот
Мишел Уотерсон

**Мишел Уотерсон** (; 6 январи соли 1986, Колорадо Спрингс, иёлати Колорадо, ИМА) — варзишгари номдори амрикоӣ, муборизи ҳунарҳои размии омехта, амалкунанда таҳти сарпарастии UFC дар вазни сабуктарин.

## Зиндагинома
Мишел Уотерсон дар шаҳри Колорадо Спрингси иёлати Колорадо (Иёлоти Муттаҳидаи Амрико) таваллуд шуд ва дар шаҳри Орора () калон шуд.  Миллаташ таиланд мебошад. Соли 2004 пас аз хатми мактаби миёна фаъолияти кории худро ба ҳайси модел оғоз намуд.  Дар ҳамин давра ба донишгоҳи Денвер () дохил мешавад, аммо баъд аз як соли таҳсил дар донишгоҳ дарк менамояд, ки ӯ ба варзиши ҳунарҳои размии омехта машғул шудан мехоҳад. Вақте ки Мишел 19 сола буд, ӯ қарор дод, ки донишгоҳро тарк кунад ва варзишгари касбӣ шавад. Аз соли 2007 шурӯъ карда, ӯ ба муҳорибаҳои омехта машғул мешавад. Соли 2013 қаҳрамонзани ширкати Invicta FC шуд. Аз рӯи Fight Matrix Мишел Уотерсон яке аз муборизони беҳтарини ҷаҳон ба шумор меравад. Аз соли 2015 ӯ амалкунанда таҳти сарпарастии UFC мебошад. Ба ҳолати соли 2018 мақоми ҳафтуми рейтинги расмиро дар миёни беҳтарин ҷангиёни UFC дар сабуктарин вазн мегирад..

## Ҳаёти оилавӣ
Оиладор, соҳиби як духтар мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 
*  UFC | Michelle Waterson | Мишель Уотерсон («ВКонтакте»)
Аннотатсия

**Аннота́тсия** (аз  «мулоҳиза», «ташреҳ») — тақризи кӯтоҳ, ки дар бораи асаре, мақолае, дастнависе ва монанди онҳо маълумоти мухтасар медиҳад.   

Дар аннотатсия тавзеҳоту ташреҳот, мулоҳизарониву маълумотдиҳӣ ва қайду шарҳҳо гоҳо бо овардани иқтибосҳо аз худи асари ташреҳшаванда, мақолаҳо оид ба он, рӯйхати адабиёт ва ҳатто иқтибосҳо аз дигар асарҳо ва монанди онҳо оварда мешаванд. Дар ин ҳолат аннотатсия як навъи илми китобшиносӣ (библиография) эътироф мегардад. Ҳангоме ки дар аннотатсия ба ҷанбаҳои поэтикӣ, бадеӣ ва услубӣ ва шаклу мазмуни асари бадеӣ дахолат карда мешавад, он ба яке аз навъҳои кӯтоҳи тақризи танқиди адабиву бадеӣ табдил меёбад. Бинобар ин аннотатсия барои танқиди адабӣ аз рӯи мулоҳизаву ташреҳоти таҳлилӣ ва баҳои объективии адабиву поэтикиаш пурарзиш мебошад. Дар ин ҳолат аннотатсия на танҳо хусусияти таҳлилӣ, тавзеҳотӣ ва бадеӣ, балки моҳияту арзиши ташвиқотӣ, огоҳсозӣ, хабардиҳӣ дар бораи асаре низ пайдо мекунад ва хонандагонро аз пайдоиши асари нави бадеӣ меогоҳонад.  

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Шамурин К., И., Методика составления аннотаций, М., 1959;
* Табаров С., Асосҳои назариявии танқиди адабӣ, қисми сеюм, Д., 1999.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Китобдорӣ
Анонс

**Ано́нс** ( — хабардоркунии оммавӣ) — хабардоркунии қаблӣ дар бораи рӯйдод (консерт, намоишнома, намоиши кинофилм, нашри китобҳо ё барномаҳои компютерӣ ва ғайра). Анонс метавонад дар шакли эълоннома, матолиб дар васоити ахбори омма ё эълон тариқи телевизион ва радио бошад. Дар анонс баробари эълони рӯйдод, одатан, доир ба рӯйдод маълумоти асосӣ дода мешавад (шарҳи мухтасари филм, барномаи консертӣ).

## Эзоҳ

## Нигаред низ
* Трейлер
* Тизер
* Реклама

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Синамо
Беиштиҳоӣ

**Беиштиҳоӣ (**), ё **анорекси́я** ( «бе-, но-» +  «майл ба таом») — набудани иштиҳо (дар ҳолати вуҷуд доштани талаботи физиологӣ ба он). 

Анорексия дар натиҷаи ихтилоли фаъолияти маркази тағзия ба вуҷуд меояд. Сабаби анорексия бемориҳои рӯҳӣ, ихтилоли фаъолияти ғадудҳои дохилӣ, заҳролудшавӣ, халал ёфтани мубодилаи моддаҳо, бемориҳои узвҳои ҳозима (гастрити шадид, саратон, гастродуоденит ва ғайра), ғизои якхела ва бемаза, истеъмоли доруҳои гуногун, бемориҳои сироятӣ ва ғайра мебошанд. Ҳангоми дер давом кардани анорексия муқовимати организм суст ва ҳассосияти он нисбат ба бемориҳо зиёд мешавад. Дар кӯдакони хурдсол анорексия дар натиҷаи зӯран макондан ва риоя накардани қоидаҳои ғизодиҳӣ ба амал меояд. Анорексия метавонад аломати ягон беморӣ ё худ бемории алоҳида бошад (анорексияи алоимӣ). Дар мавриди охирӣ анорексия дар натиҷаи вокуниши асабӣ ба таъсироти номатлуби гуногун рух медиҳад.

Муолиҷаи анорексияи алоимӣ бояд ба рафъ сохтани бемории асосӣ равона шавад. Гоҳо ба табобати рӯҳӣ низ эҳтиёҷ меафтад. Ҳамчунин обутоби силсилаи асаб (сайругашт дар ҳавои тоза, обшифоӣ, истифодаи доруҳои таскинбахш) ва машғул шудан ба кори дилхоҳ низ манфиат мерасонад. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Аноргул

**Аноргул**, **гули анор**, **норгул**, **гули нор** — як навъ нақшест дар санъати ороишию амалӣ ва тасвирӣ.

Аз сабаби зебову нозук ва хушбӯй будан, инчунин иртибот доштан ба тибби қадимаи халқию баъзе урфу одат, нақши гули анор дар санъати наққошӣ мақоми хосе дорад. Аноргул, ки аксар ба нақшу тасвирҳои наботии гули анор ва баъзан меваи анор асос ёфтааст, аз қадимуллайём дар байни мардуми Шарқ маъмул буд. Деворнигораҳои Панҷакенти Қадим (асрҳои 5 – 8), сутунҳои кандакории болооби Зарафшон (асри 10), рафҳои чӯбии пардозёфтаи мақбараи Лангарбобо (деҳаи Чоркӯҳи ноҳияи Исфара, асрҳои 10 – 12), дарвозаҳои кандакории мақбараи Муҳаммади Бошоро (асри 14) ва дигар мадрасаву мақбараҳои Самарқанду Бухоро, Конибодому Исфара гувоҳи бостонӣ будани ин навъи нақшанд. Унсурҳои қадимаи ин навъи нақш то ба даврони мо низ расида, дар санъати наққошиву гулдӯзӣ (сӯзаниҳо, бардевориҳо, тоқиҳову борпӯшҳо ва ғайра) ҳам истифода бурда мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Санъати тасвирӣ
Гурӯҳ:Ҳунарҳои таҷассумӣ
Зокирхоҷа Солиев

**Бердиев Рузмат Баротович** — номзади илмҳои кишоварзӣ (1982), доктори илмҳои кишоварзӣ (2009), дотсент (2012).
## Зиндагинома
Солиев Зокирхоҷа Маҳмудхоҷаевич 13-уми майи соли 1975 дар деҳаи Чилгазии ноҳияи Исфара, дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Соли 1997 факултети фанҳои табии-географии Донишгоҳи Давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Гафуровро бо баҳои хубу аъло ва сипас соли 2004 Донишгоҳи аграрии Тоҷикисторо бо баҳои аъло хатм намудааст. Солҳои 2005-2007 аспиранти рӯзонаи шуъбаи моддаҳои ғизоӣ ва рустании Институти «Хокшиноси»-и Академияи илмҳои кишоваризӣ буд. Ҳамзамон дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон аз фанни химия ба донишҷӯён дарс медод. Соли 2011 ба давлати Ҳиндустон сафар намуда дар он ҷо таи як сол курси такмили ихтисосро гузаштааст. Пас аз баргаштан аз моҳи апрел то август ба ҳайси мудири шуъбаи моддаҳои ғизоии хок ва рустании дар Институти хокшиносии Академияи илмҳои кишоварзӣ фаъолият намуда. 
Аз августи соли 2012 дар Филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Исфара ба ҳайси муовини директор оид ба корҳои илм ва инноватсия кору фаъолияти худро идома дода. Баъдтар дар вазифаҳои мудири кафедра, сардори шуъбаи робитаҳои байналхалқӣ кор карда, айни замон боз сардори шуъбаи илм ва инноватсияро ба уҳда дорад.
## Фаъолияти илмӣ
Соли 2009 натиҷаи корҳои илмии худро дар мавзӯи «Самаранокии истифодабарии фосоритҳои кони Исфара дар кишти зироатҳои хоҷагии қишлоқ», дар шаҳри Душанбе рисолаи номзадиро дифоъ намудааст.  
Корҳои илмӣ-тадқиқотӣ дар масоили усулҳои бойгардонӣ ва самаранок истифода намудани фосфоритҳои кони Исфара, бентонитҳо ва глауконитҳо дар кишти зироатҳои хоҷагии қишлоқ, ташхиси бофтагӣ, дар зарфҳои нашвӣ, таҷрибаҳои сунъӣ бо пахта (назоратӣ, заиф- миёна-, зӯр-, аз ҳад зиёд зӯр) шӯрнокӣ, гузаронидани таҷрибаҳои навшии кӯтоҳмуддат дар зарфҳо бо усулӣ Нейбауер-Шнейдерро ба роҳ мондааст. Як патент дар мавзӯи «Усулҳои ташхиси бофтагии дараҷаи шӯрнокии хлоридии хок дар кишти зироати пахта» мебошад. 
## Осор
Солиев Зокирхоҷа Маҳмудхоҷаевич муаллифи бештар аз 62 асару мақолаҳои илмӣ мебошад.
### Китобҳо (Монографияҳо)
#Land Quality Assessment for Conservation Planning using Remote Sensing and GIZ in Watershed, Pilot Project Report, CSSTEAP, Dehradun, India, March, 2012. 
#Раҳнамои довталаб «Муайян намудани формулаҳои моддаҳои химиявӣ ҳангоми ҳалли масъалаҳо»/ Солиев З.М., Усмонова Ш.У., Душанбе, ДАТ, 2010с.
#Дастур барои иҷрои кори (лоиҳаи) дипломӣ, 2015с.
### Китобҳои дарсӣ
#Практикуми лабораторӣ аз кимиёӣ физикӣ ва коллоидӣ/ Самиев М.С., Солиев З.М.- Душанбе, Ирфон, 2009с.-83 с.
#Дастури методӣ барои иҷроиши корҳои лаборатирӣ аз фанни «Кимиёи биологӣ» Исфара, ФДТТИ, 2015с.
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* - Рисолаи номзади дар мавзӯъи “Эффективность применения фосфоритов (Исфаринского месторождения) на посевах сельскохозяйственных культур"

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Агрономҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии шаҳри Конибодом

**Осорхонаи таърихӣ – кишваршиносии шаҳри Конибодом** — аз соли 1983 ҳамчун осорхонаи таърихӣ – кишваршиносӣ дар ш. Конибодом ба фаъолият шурӯъ намудааст. Осорхонаи дар тӯли фаъолияти 30 солаи худ зиёда аз 6500 ашёҳои таърихиро ҷамъоварӣ намудааст, ки бештари онҳо нигораҳои соҳаи мардумшиносӣ буда, ба расму ойин, анъана, тарзи либоспӯшӣ, рӯзгордорӣ, ҳунарҳои кандакории рӯи чуб, наққошӣ, маҳсулотҳо аз чубу фулӯз мебошанд, ки аз дорои ҳунару фарҳанги таърихии бойю ғанӣ будани гузаштагони мо гувоҳӣ медиҳанд.

## Колексия ва экспонатҳо
Бо саъю кӯшиши сармуҳофизи осорхона Иброҳимова Муяссара аз ҷониби шаҳрванд Акрамова 13 номгӯ ашёҳои қадима, ба монанди хуми калон, хуми хурд, дарзмоли оҳанин, зарфи кадугин, кафлези чӯбин, чилчӯб, деги нишолопазӣ ва кафгири нишологирӣ, хумча, хурмаҳои дугӯша ва чоргӯшакдор ба тариқи ройгон вориди осорхона намуда шуд. Чархи кулолии кулолгар Зиёев Маризо низ аз фарзандаш бо акс ва ҳунари дастии кулолгар ба тариқи ройгон қабул гардидааст. 
Бозёфти як нафар зодаи диёрамон - олими шинохта, таърихшинос Камол Абдуллоев мусаввараи «Манзараи бозори Канди бодом. Тасвири ҷараёни баркашидан ва кашонидани бодом» тақдим карда шуд. Миниатура аз матни «Бобурнома» - и шоир, нависанда, муаррих ҳокими Фарғона, Асосгузори сулолаи Муғулҳои Бузург дар Ҳиндустон, Зоҳириддин Муҳаммад Бобур (1483-1530) аз тарафи рассоми ҳинд Сур Дас тақрибан соли 1598 кашида шуда, нусхаи аслиаш дар осорхонаи миллии Ҳиндустон маҳфуз аст. 
Ҳоло дар осорхонаи таърихии шаҳр 18 толори экспозитсионӣ: толори доимоамалкунанда, толори мусаввирон, табиат, хонаи анъанавӣ, маснуоти оҳангарӣ, сафолот, сару либос, кандакорӣ дар рӯи чуб, ҳунарҳои муосири анъанавӣ, санъат, фарзонафарзандони Қанди куҳан, тиб, иштирокчиёни ҶБВ, маориф, кӯлолгар Бобо Мавлонов, толори Истиқлолият ва кишоварзӣ фаъолият менамояд. 
Шумораи нигораҳои осорхона феълан ба 6571 адад расидааст, ки аз ин 4981 адад нигораҳои фонди асосӣ ва 1590 адад нигораҳои фонди ёрирасонро ташкил медиҳад. Дар экспозитсияи осорхона 2060 адад нигораҳо ба намоиш гузошта шуда ва дар фонди пӯшида 4511 адад нигораҳо маҳфузанд.
## Аксҳои коллексия

Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 51.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 50.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 48.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 46.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 09.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 11.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 12.jpg
Акс:Осорхонаҳои Тоҷикистон 13.jpg


## Нигаред
*Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
*Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон
*Минтақаи туристии Суғд

## Манобеъ
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва русӣ.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Конибодом
Гурӯҳ:Осорхонаҳои таърихии Тоҷикистон
Анортозит

**Анортози́т** (аз  — плагиоклаз), **лабрадорит**, **плагиоклазит** — ҷинси кӯҳии донадори гурӯҳи габбро.

Қариб 80 — 90 % аз плакиоглаз таркиб ёфта, каме сливин, пироксен, магнетит, титаномагнетит ва ғайра дорад. Рангаш аз сафед то хокистарранги баланд мешавад. Зичиаш — 2710-3050кг/м3. Мувофиқи сол анортозии марҳилаҳои гуногуни ташаккули Замин (2 — 4 млрд сол) ва марҳилаи устуворшавии платформаҳои қадимро фарқ мекунанд (1,7 — 2 млрд сол). Охирӣ тасмаи анортозитии бузургро ташкил медиҳад, ки аз ғарб платформаи Европаи Шарқиро иҳота мекунад. Анортози яке аз қадимтарин ҷинсҳои қишри Замин мебошад. Ғайр аз ин амсилаҳои анортозии заминӣ дар таркиби хоки Моҳ вомехӯрад. Тахмин меравад, ки анортози нахустин моддаи дар қишри Замин кристаллизатсияшуда аст, ки боиси оғози рушди ҷинсҳои кӯҳӣ гаштааст. Ҷуссаҳои бузурги анортози дар минтақаҳои истихроҷи ҷинсҳои кӯҳии қадимтарин вомехӯрад. Анортози ҳамчун маводи кошинкорӣ ва ороишии биноҳо истифода мегардад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Моҳтоб
Оромгоҳи Султон Увайси Қаранӣ

**Оромгоҳи Султон Увайси Қаранӣ** — дар масофаи 18 км дар қисмати шимолии ноҳияи Ховалинг дар деҳаи Мазори Ҳазрати Султон воқеъ гардидааст.
Ин мавзеи таърихӣ бо табиати зебо, чашмаҳои зулол, гулу гиёҳҳои шифобахш ва парандагони нодир машҳур мебошад. Мақбари Султон Увайси Қаранӣ бо иқдом ва дастгирии бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон соли 2006 пурра азнавсозӣ карда шуд.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Ховалинг
Деҳшаҳри Сари Ҷар

**Деҳшаҳри Сари Ҷар** — яке аз мавзеъҳои бостонии ноҳияи Ховалинг буда, ба давраҳои охири асри биринҷ ва аввалҳои асри оҳан (солҳои 1600-1700 пеш аз мелод) тааллуқ дорад.Ёдгории мазкур соли 2012 аз ҷониби мутахассисони соҳавӣ кашф гардида, аз шаҳрак, деворҳои мудофиавӣ, қисмати хоҷагидорӣ ва қабристони шаҳрӣ иборат мебошад. Деҳшаҳри Сари Ҷар аз маркази ноҳияи Ховалинг дар масофаи 40 км дар қисмати ҷанубии ноҳия ҷойгир мебошад. Айни ҳол дар ин мавзеъ ковишҳои археологӣ ва тадқиқотҳои илмӣ идома доранд.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Ховалинг
Энрике Иглесиас

**Энрике Иглесиас** (; тав. 8 майи 1975, Мадрид) — овозхон, муаллифи суруд, таҳиякунанда ва ҳунарпешаи испониёӣ.

## Зиндагинома
Энрике Иглесиас 8 майи соли 1975 дар шаҳри Мадриди Испания, дар оилаи овозхони сарватманд ва обрӯманди испанӣ ба дунё омадааст. Падараш овозхони машҳури Испания Хулио Иглесиас, модараш Исабел Прейслер — рузноманигори мувафақ аз Филиппин, апааш Мария Исабел ва бародараш Хулио Хосе мебошанд. Иглесиас бо тахаллуси «Энрике Мартинес» (испанӣ *Enrique Martínez*) фаолияти эҷодии худро оғоз кардааст. Ҳоло Энрике Иглесиас яке аз машҳуртарин овозхонҳои мусиқии Амрикои лотинӣ ба шумор меравад, ки дорои ҷоизаҳои зиёд, мисли «Грэмми» ва «American Music Awards» мебошад.

### Фаъолияти эҷодӣ
Дар давоми фаолияти эҷодиаш Энрике зиёда аз 40 синглҳо ва 10 албомҳои студиявиро сабт кардааст, ки 116 маротиба дискҳои платинавӣ, 227 маротиба дискҳои тилоӣ гардидаанд ва фуруши умумии онҳо 100 млн пластинкаҳоро ташкил дод. Вай ҳоло дар Аврупо ва ИМА кору фаолият дорад.
thumb|left|Энрике Иглесиас ҳангоми консерт, соли 2007.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Анортит

**Анортит** ( — *каҷ*) — минералест аз гурӯҳи шпатҳои даштӣ (плагиоклазҳо).

## Таркиб
Аз рӯи таркибаш ба алюмосиликатҳо мансуб аст. Формулаи химиявии анортити тоза Ca(Al2Si2О) аст, ки дар ин ҷо CaО — 20,1 %, Al2О3 — 36,7 % , SiО2 — 43,2 % мебошад. Анортит беранг ё сафед, хокистарранг, баъзан зардчатоб ва сурхчатоб буда, ҷилояш шишамонанд, шикасташ ноҳамвор, аз шаффоф то нимшаффоф мешавад. Сахтиаш 6 — 6,5, зичиаш 2760 кг/м3. 

## Дар табиат
Анортит асосан дар шакли агрегатҳои донаҳои вайроншакл ва кристаллҳои призмашаклу лавҳамонанд вомехӯрад. Дар силикатҳои магнийю оҳандор, инчунин дар метеоритҳо мавҷуд аст. Ба шакли тоза хеле кам вомехӯрад. Дар истеҳсоли сафол корбаст мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Минералҳои калсий
Гурӯҳ:Минералҳои алюминий
Гурӯҳ:Силикатҳо (минералҳо)
Аносир

**Аноси́р** (), **элеме́нт** ( — унсур) — дар фалсафаи антиқа аввал ҳарфҳои алифбо, минбаъд маҷмӯи унсурҳоро ифода мекард. 

Асҳоби зарра (атомистҳо) таносуби атомҳоро ба таносуби ҳарфҳо монанд мекарданд, ки ба тавассути онҳо матнҳои гуногун ба вуҷуд меомаданд. Ифодаи маҷозии аносирро ҳамчун ҷисмҳои содаи эҳсосшаванда бори аввал Афлотун истифода бурд, вале аносири Афлотун аз чаҳор рукни Эмпидокл (хок, об, ҳаво, оташ) фарқ мекард. Дар таълимоти Арасту аносир маънои маҷозии худашро гум карда, ба қолаби истилоҳи фалсафӣ даромад ва дар назарияи ҳастӣ, маърифат, илми мантиқ ва кайҳоншиносии ӯ васеъ истифода шуд. Дар «Метафизика»-и Арасту истилоҳи мазкур ҳанӯз аз аҳамияти «сифатӣ» холӣ набуд, аз чаҳор «сабаб» ё худ принсипи ҳастӣ фақат аносири моддаю сурат мабдаъҳои сириштӣ доштанд, вале минбаъд мазмуни истилоҳи аносир маҳдуд шуда, ҳамон обу хок ва ҳавою оташро ифода мекардагӣ шуд, ки дар афкори фалсафии мутафаккирони Шарқ бо номи чаҳор унсур маълуму машҳуранд.  

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ
Музаффарбек Аноятбеков

**Музаффарбек Аноятбеков** (*Аноятбеков Музаффарбек Қосимбекович*; тав. 10 августи 1958, деҳаи Пиши ноҳияи Шуғнон) — байтор, доктори илмҳои байторӣ (1997), узви вобастаи Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (2001).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1982). Аспиранти Институти илмӣ-тадқиқотии ветеринарии шаҳри Москва (1984 — 87), корманди илмии Институти илмӣ-тадқиқотии ветеринарии Тоҷикистон (1988 — 93), корманди Институти илмӣ-тадқиқотии ветеринарии шаҳри Вишнийи Федератсияи Русия (1997—2000), директори Пажӯҳишгоҳи осиёимиёнагии оқсил (2000 — 08). Аз соли 2008 директори корхонаи илмию истеҳсолии «Маводи биологӣ». Аноятбеков муаллифи 110 таълифоти илмӣ, 10 ихтироъ ва се навъи ваксина бар зидди касалиҳои сироятии ҳайвонот мебошад.

## Осор
* Эпизоотологическая эффективность вакцины против гастроэнтерита и ротовирусной болезни свиней, Д., 1991;
* Оценка изотепического распространения антител к вирусу трансмиссивного гастроэнтерита свиней в секретах молочных желез иммунных свиноматок, маҷ. «Селхозбиология», № 214, 1998;
* Доксиветин — антибиотик пролангированного действия, маҷ. «Ветеринария», № 6, 1999.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Мансурхоҷа Ансаби Бухороӣ

**Мансурхоҷа Ансаби Бухороӣ** (қарни XIX) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Бухоро зиндагӣ ва эҷод кардааст. Тазкиранависон, аз ҷумла Возеҳ дар «Туҳфату-л-аҳбоб» аз ӯ чун шоири боистеъдод ёд кардаанд. Аз илмҳои маъмули замонаш, инчунин аз рамл ва ҳисоб воқиф будааст. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳои Возеҳ, «Намунаи адабиёти тоҷик»-и Садриддин Айнӣ сабт гардидаанд, ки онҳо асосан аз ғазалиёт иборатанд. Абёти зерин аз Ансаб мебошанд:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Айнӣ С., Намунаи адабиёти тоҷик, Д., 2010.