open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Оиша Абдулазизова

** Оиша Абдулазизова ** (Ҳаётова; ) — ҳунарпешаи тетар, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1979).

## Корнома
Фаъолияташро аз ҳаждаҳсолагӣ дар муассисаҳои мадании ш. Самарқанд шурӯъ намуда, соли 1949 ба Театри давлатии академӣ- драмавии ба номи Лоҳутӣ даъват шуд ва беш аз чор даҳсола дар ин боргоҳи бузурги санъат ҳунар озмуд. Характерҳои офаридааш хотирнишин мебаромаданд, бо меҳнати зиёд таносуби образро ба даст меовард. Хоса нақшҳои мазҳакавиро бо маҳорати баланд иҷро мекард. «Дил-дили Зайнаб», «Одами милтиқдор», «Сӯзании шоҳӣ», «Камбағалӣ айб нест», «Хизматгори ду хоҷа», «Корвони бахт», «Беватан», «Фармони Кадушоҳ», «Садо аз тобут», «Бой ва хизматгор», «Ҷон модаракон», «Сароби хунин» аз зумраи қариб шаст намоишномаанд, ки номбурда пайи дасташро гузоштааст. Дар саҳнаю спектаклҳои телевизионӣ низ аз ҳунараш истифода бурдаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Носир Ҳасанов

** Носир Ҳасанов** (*Ҳасанов Носир Абдуллоевич*; 11 августи 1935, Сталинобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 20 феврали 2021, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпеша ва коргардони театру синамои тоҷик. Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1974), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1990).

## Зиндагинома
Носир Ҳасанов 11 августи соли 1935 дар шаҳри Сталинобод, дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Дар соли 1960 Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийи Маскавро хатм кардааст.

Ӯ тасодуфан ҳунарманд шуд, ҳангоми сайругашт бо дӯстонаш дар маркази шаҳр, аз назди Вазорати фарҳанг гузашта, Носир эълони дари вазоратро мушоҳида кард, ки дар бораи қабули довталабон ба Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийро буд ва ҳамин эълон роҳи ӯро дар зиндагӣ иваз кард.

Аз соли 1963 узви Итиҳодияи киноматографияи Тоҷикистон ва аз 1968 узви Иттифоқи ходимони театри Тоҷикистон буд.

## Фаъолияти корӣ
Носир Ҳасанов пас аз хатми Донишкадаи санъати театрии ба номи А. В. Луначарскии шаҳри Маскав як муддат дар театри Хуҷанд нақш офарид ва баъдан соли 1961 ба Театри Лоҳутӣ омад.

## Театр
Носир Ҳасанов зиёда аз 50 нақши ҷолиб офаридааст. Нақшҳои ӯ асосан лирикию драмавиянд. Образҳои Маҳмад («Нурхон»-и К. Яшин, 1961), Раҳмат («Ҳукми модар», 1963) ва Хуршед («Ҳаёт ва ишқ»-и Ф. Ансорӣ, 1964), Карим («Хуррият» 1964) ва Масхарабоз («Рустам ва Суҳроб»-и Ғ. Абдулло, 1967), Бобо Шодӣ ("Дилҳои сӯзон"-и Ҷ. Икромӣ, 1967), Саша («Корвони бахт»-и М. Миршакар, 1970), Файзулло Хӯҷаев («Сарбозони Инқилоб»-и Ғ. Абдулло, 1970), Оқйигит («Шаби гирифтаи моҳ»-и М. Карим, 1972), Шокирхон («Зебуннисо»-и Ш. Қиёмов ва Ш. Мастон, 1977), Освалд («Шоҳ Лир»-и У. Шекспир, 1982), Муллоазим («Вопасин арӯси амиралмуъминин-и» Ф. Муҳаммадиев, 1983), Толибов («Дар чорсӯ»-и Н. Табаров, 1984), Загареский («Додаз дасти ақл»-и Н. Грибоедов, 1988) ва ғайра аз қобили беҳтариҳояд.

## Филмшиносӣ
Носир Ҳасанов дар инкишофи санъати синамои тоҷик низ ҳиссагузорӣ карда, нақшҳои Сафархӯҷа («Бачаҳои Помир», 1967), Қарошир («Ниссо», 1966), Носир («Ҳасани аробакаш», 1966), Дадаҷон («Ҷӯра — саркор», 1970), Мудири анбор («Асрори оила», 1984)-ро офаридааст.

## Даргузашт
Носир Ҳасанов 20 феврали соли 2021 дар синни 86-солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ховари Абдулҳай. Носир Ҳасанов, Д., 2005.
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Акбар Нурматов

**Акбар Абдусатторович Нурматов** (17.12.1942, ш.Хуҷанд) — патфизиолог, доктори илмҳои тиб (1987), профессор (1991).

## Зиндагинома
Дастпарвари Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1966). Ординатори клиникии шуъбаи ёрии таъҷилӣ дар ш.Душанбе (1966-68), аспиранти Пажуҳишгоҳи физиологияи нормали ва патологии АИ ИҶШС (1968-71), ассистенти кафедраи физиологияи нормалии ДДТТ (1971-1985), ходими калони илмӣи Пажуҳишгоҳи тибби таҷрибавии АИ ИҶШС дар ш.Ленинград (1985-1987), дотсент (1987-1989), мудири кафедраи физиологияи нормалии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1989-1993), ҳамзамон декани курсҳои поёни факултаи муолиҷавии  донишкада. Соли 1993 ба Хуҷанд куч бастааст. Яке аз ташкилкунандагони факултаи тибб дар назди Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров мебошад. Мудири кафедраи патфизиологияи факултаи тиббии ДДХ (1993-1997), мудири ҳамин кафедра дар бахши Хуҷандии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1997-2005), ноиби директор оид ба таълими шуъбаи Хуҷандии Донишкадаи тайёрии баъдидипломии кормандони тиббии Тоҷикистон (аз с.2005). Нурматов мутахассиси намоёни соҳаи физиологияи патологӣ буда, муаллифи 47 мақолаи илмӣ ва як ихтироъ (1987) мебошад. Таҳти рохбарии Нурматов ду нафар рисолаи номзади дифоъ карданд. Иштироккунандаи як қатор ҳамоиш ва конфронсҳои байналмилалӣ, аз ҷумла дар Бишкек (1986), Маскав (1987), Ленинград (1986). Бо медали ҷашнии «1000-солагии Ибни Сино» қадрдонӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони 17 декабр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Абдукарим Раупов

**Абдукарим Раупов** (18.04.1949, шаҳри Хуҷанд) - педиатр, доктори илмҳои тиб (1987), профессор (1992), узви вобастаи МАН мактабҳои олӣ (1996).

## Зиндагинома
Абдукарим Раупов Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1971). Пизишк-педиатри минтақавии беморхонаи клиникавии кӯдакони Душанбе №2 (1971-1972), ординатори педиатрияи факултативии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1974-1976), аспиранти Пажуҳишгоҳи педиатрияи АИ ИҶШС (1976-1979), ассистенти кафедраи пропедевтикаи бемориҳои кудакон (1979-86), дотсент (1986-1988), мудири кафедраи бемориҳои кудакони факултаи муоличавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино  (1991-1993), мудири кафедраи бемориҳои кудакони факултаи тибби ДДХ (1993-1997), мудири кафедраи бемориҳои кудакони БХ Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1997-2003), мудири кафедраи бемориҳои кудакони навзоди шуъбаи Хуҷандии Донишкадаи тайёрии баъдидипломии кормандони тибби Тоҷикистон (аз с.2003). Муаллифи бештар аз 130 асари илмӣ оид ба чоришавию муоличаи кудакони гирфтори пиелонефрити сангзод дар мархилаи норасоии музмини гурда. Иштироккунандаи як қатор конференсияҳои байналхалқӣ (С.-Петербург, 2003, 2005, Залсбург, 2004).

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Зодагони 18 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Абдулатиф Раҳимов

**Абдулатиф Раҳимов**  — муҳандис-технолог, доктори илмҳои иқтисодӣ (2005).

## Зиндагинома
Донишкадаи олии техникии ба номи Н.Э.Баумани ш. Маскавро хатм кардааст (1981). Мухдандис-технолог дар заводи таъмири худрави ш. Чкалов (1981-1983), мудири шуъбаи ташкилии кумитаи комсомол (1983-1986), котиби дуюми кумитаи комсомоли ш. Чкалов (1986-1987), раиси Кумитаи хифзи табиати ш.Чкалов (1989-1996), сармуаллими кафедраи биологияи умуми Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (1996-2000), сармуаллими кафедраи назарияи иқтисодӣ (2000-2001), дотсенти кафедраи назарияи иқтисодӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (2001-2002), мудири кафедраи назарияи иқтисодӣ (2003), декани факултаи молия ва иқтисодиёти бозори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (с.2007). Муаллифи бештар аз 40 мақолаи илмӣ, дастурҳои методӣ ва 3 монография мебошад. Тадқиқоташ ба масъалаҳои баландбардории сатҳи ракобатпазирии иқтисодиёти миллӣ бахшида шудааст.

## Осори илмӣ
* Муаммоҳои монополизм дар иқтисодиёт. - Д.: Дониш, 2000;  
* Муаммоҳои баландкунии сатҳи рақобатнокии иқтисодиёти миллӣ. - Д.: Дониш, 2004;  
* Тарафҳои монополӣ ва иқтисодии рақобатнокии миллӣ. -Д.: Дониш, 2005.

## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони 15 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1958
Саодат Азизова

** Саодатхон Азизова ** (*Азизова Саодатхон Абдуқаҳҳоровна*; зод. 30 июли 1951, Панҷакент) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2006). Узви Иттифоқи ходимони театри Тоҷикистон (аз 1987).

## Зиндагинома
Саодатхон Азизова 30 июли соли 1951 дар шаҳри Панҷакент ба дунёомадааст. Хатмкардаи ДДОТ (1973). Ҳунарпешаи Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ (1973—1977), Театри мазҳакаи мусиқии ба номи С. Вализодаи шаҳри Кӯлоб (1977—1981), Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов (1981—1990), Театри давлатии таҷрибавии тамошобини ҷавони «Аҳорун» (1990—1998). Аз соли 1998 актёри Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ. Аз с. 2002 дар кафедраи маҳорати актёрии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода дарс медиҳад.

## Фаъолият
### Театр
Саодатхон Азизова актёри соҳибистеъдод буда, ролҳоро самимию табиӣ меофарад, олами ботинии қаҳрамонҳоро бо маҳорати баланд мекушояд.
Дар саҳнаи театрҳо ролҳои бисёре офаридааст:
* Модар («Айбнома»-и Н. Думбадзе),
* Адиба («Итихоби домод»-и Ҳ. Содиқ),
* Антигона («Муборизон»-и М. Карес),
* Соҳибхона («Мӯъҷизаи муқаррарӣ»-и Е. Шварс),
* Аноргул («Восеъ»-и С. Улуғзода),
* зани осиёббон («Марги Яздигурд»-и Б. Байзоӣ),
* Меҳрбону («Шоҳ Исмоили Сомонӣ»-и М. Бахтӣ),
* Марямбону («Хусрав ва Ширин»-и М. Турсунзода ва А. Деҳотӣ),
* зан («Юсуфи гумгашта»-и Ф. Қосимов),
* Зарема («Охирин хатои Искандар»-и Б. Абдураҳмонов),
* Регина («Шоҳ Лир-и» У. Шекспир),
* Муғулхотун («Нангбардори миллат»-и М. Бахтӣ),
* Хонзода («Бой ва хидматгор»-и Ҳ. Ҳамза),
* Қаламқош («Дод аз дасти Афандӣ»-и Ғ. Ашӯров ва ғ.

Дар фестивал-озмуни «Парасту» роли зани осиёббон аз намоишномаи «Марги Яздигурд» беҳтарин роли занона дониста шуд.

### Синамо
Саодат Азизова дар кинои тоҷик низ ролҳои ҷолиб офаридааст:
* Нафиса («Гумон»-и Аброр Зоҳир),
* зан («Пой дар гил»-и Ғ. Ашӯров),
* янгаи Меҳрубон («Дар орзӯи падар»-и К. Мирзоев),
* ҳамсоя («Гумгаштапайдо»-и М. Ғоиб),
* Гулбибӣ («Пайванд шикаста»-и М. Юсуфӣ),
* Зилзила («Маҳдӣ»-и С. Афардӣ).
Азизова муаллиф ва муҳаррири барномаи «Дар масири ёдҳо» дар шабакаи якуми телевизион мебошад. Ӯ дар ҳайати эҷодии театрҳо ба Эрон (1992, 1994, 1999, 2000, 2003), Полша (1996), Белгия (1993, 2003), Голландия (2003), Франсия (2003), Россия сафарҳои ҳунарӣ кардааст.

## Ҷоизаҳо
Бо медали «Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин» сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Саъдулло Азизбоев

**Саъдулло Азизбоев** (1932, деҳаи Лакати ноҳияи Истаравшан – 1998, ҳамон ҷо) — сароянда (тенори лирикӣ) ва режиссёри тоҷик. Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1963).

## Зиндагинома
Саъдулло Азизбоев хатмкардаи омӯзишгоҳи педагогии Ӯротеппа (1953). Фаъолияти ҳунарияш дар дастаи ҳаваскорони санъати омӯзишгоҳ оғоз ёфтааст. Як муддат муаллим ва роҳбари бадеии дастаи ҳаваскорони санъати мактаби миёнаи деҳаи Лакат (1955-1959), роҳбари бадеии дастаи ҳаваскорон (1959-1962) ва директори Хонаи маданияти ш. Ӯротеппа  (1902-1966), артисти Театри драмаи мусиқии ноҳияи Нов (1966-1967) буд. Аз соли 1967 директори Хонаи маданият ва режиссёри Театри халқии ш. Ӯротеппа.

Азизбоев чун сарояндаи хушсадо махсусан дар иҷрои сурудҳои классикӣ маҳорати калон зоҳир намудааст. Сурудҳои «Ушшоқи Самарқанд», «Ушшоқи Содирхон», «Ироқ», «Дугоҳ» ва ғ. аз беҳтарин оҳангҳои иҷрокардаи ӯянд. Азизбоев инчунин дар саҳнаи театри халқии Уротеппа зиёда аз 20 пиесаҳои хурду калон («Зафар»-и Р. Ҳайдаров, «Орзу»-и М.Назаров, «Супориши ЧК» ва «Дилшод»-и А. Сидқӣ, «Лаҳзаи ҷовид»-и М. Бахтӣ, «Сияҳсавор»-и Б. Раҳимзода ва ғайра)-ро таҳия намудааст.

## Ҷоизаҳо
* Дорандаи ҷоизаҳои фестивалҳои умумииттифоқии ҳаваскорони санъат (1975, 1977). 
* Бо ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
Бурҳонҷон Ризоев

**Бурҳонҷон Ризоев** (27 майи 1948, деҳаи Ашт, ноҳияи Ашт) — , доктори илмҳои таърих (1990), профессор (1992). Аълочии маорифи ҶТ (2003).

## Зиндагинома
Бурҳонҷон Ризоев ДДОЛ ба номи С. М. Кировро хатм кардааст (1969). Ассистенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и ДДОЛ ба номи С. М. Киров(1969), хидмат дар сафи Артиши Шурави (1970), ассистенти кафедраи таърихи ХКИШ-и ДДОЛ ба номи С. М. Киров (1970-72), аспиранти ДДТ ба номи В. И. Ленин (1972—1975), муаллим (1975—1976), сармуаллим (1976—1977), дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ (1978—1986), ходими калони илмӣи кафедраи таърихи ҲКИШ (1986-88), дотсенти кафедраи таърихи сиёсӣ (1988—1991), профессор, мудири кафедраи таърихи сиёсии ҷаҳон ва Тоҷикистони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (1991—1998), профессори кафедраи умумидонишгоҳии назарияи иқтисодӣ (1998—1999), профессор, мудири кафедраи таърихи сиёсии Тоҷикистони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (1999—2002), вакили Мачлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҶТ (2002—2005), профессори кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (аз с.2005). Муаллифи беш аз 380 асари илмӣ, илмӣ-назарияви, таълимию методи мебошад. Иштироккунандаи конфронсхо ва ҳамоишҳои байналхалқӣ Таиланд (Бангкок, 2002); Белгия (Брюссел, 2004); Маскав, Ленинград, Киев, Душанбе ва Хуҷанд аст.

## Осори илмӣ
* Образование и деятельность Ленинабадской городской парторганизации (1917—1985). -Д.: Ирфон, 1986 (в соавт.);
* Из истории индустриализации Таджикистана. — Д.: Ирфон 1988;
* Очерки истории Ленинабадской обувной фабрики № 2. — Д.: Ирфон, 1989 (в соавт.); Таджикская Лениниана. Энциклопедический справочник. — Д., 1990 (в соавт.); Производственное объединение «Худжандатлас» (1931—1991). — Д.: Ирфон 1991 (в соавт.); Бахри вахдат ва ягонагии Тоҷикистон. — Хуҷанд, 1997 (бо хаммуаллиф);
* Политическая история Таджикистана. Учебное пособие для студентов вузов. — Худжанд, 2001 (в соавт.).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ашт
Зафар Розиқов

**Зафар Розиқов** (*Разыков Зафар Абдукаххаравич*; 27 декабри 1951, Ленинобод) — муҳандиси соҳаи кӯҳкорӣ, доктори илми техникӣ (2004).

## Зиндагинома
Академики Академияи муҳандисии ҶТ (1999). Факултаи истихроҷ ва коркарди конҳои нафту гази Донишгоҳи давлатии нафту гази Русияро бо ихтисоси технология ва механиконии комплексии истихроҷи конҳои нафт ва газ (1973) ва Академияи идоракунии ФР-ро хатм кардааст (1992). То соли 1977 дар иттиҳодияи истеҳсолии умумиитифоқии «Тюменгазпром»-и Вазорати саноати гази ИҶШС оператори истихроҷи газ, муҳандиси басти хидмати оперативӣ-истехсолӣ, инструктори шӯъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрии ҲКИШ-и ш.Надими в. Тюмен кор кардааст. Баъдан технологи истихроҷи нафт (1977-1078), сардори шуъбаи сохтмони асоси (1978-1979), муовини директори генералии иттиходияи истеҳсолии «Тоҷикнафт» (1979-1982), муовини аввали раиси Кумитаи давлатии ҶШС Тоҷикистон оид ба назорати бехатарии гузаронидани кор дар саноат ва назорати кӯҳкорӣ (1982-1987), муовини мудири шуъбаи саноати Кумитаи марказии ХК Тоҷикистон (1987-1988), котиби кумитаи шаҳрии ХК Тоҷикистон дар ш.Чкалов (1988-1991), сардори шуъба, муовини сармухандис (1991-1995), муовини аввали директори генералии корхонаи давлатии «Востокредмет» (1995-1997), директори генералии корхонаи давлатии «Востокредмет» (аз с.1997), профессори кафедраи телекоммуникатсия ва радиоэлектроникаи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров (аз с.2004). Самтҳои асосии фаъолияти истеҳсоли ва илмии Р. гидрометаллургия, хӯлаҳои оҳан, тозакунии металлҳои қимматбаҳо, экология мебошад. Муаллифи 80 асар ва мақолаи илмӣ. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Вена, 1998; Алмаато, 2001, Чусовой, 2002, Вашингтон, 2004, Қайроққум, 2005). Узви Мачлиси миллии Мачлиси Олии ҶТ (2000-2005) буд.

## Осори илмӣ
* Экология уран-прерабатывающего предприятия. -Худжанд, 1999; 
* Урановые месторождения Таджикистана. -Чкаловск, 2002 (в соавт.); 
* Производство ферромолибдена. -Чкаловск, 2005 (в соавт.).
*

## Сарчашма

## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Техникашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи нафту гази Русия
Усуфхуҷа Султонов

**Усуфхуҷа Султонов** (15.03.1950, ч.Хайдар Усмонови ноҳияи Ғафуров), физик, доктори илми техникӣ (1993), профессор (1994). Аълочии маорифи ҶТ (1992).
## Зиндагинома
Усуфхуҷа Султонов  ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст (1971). Омузгори физика ва кори мактаби №32-и ноҳияи Колхозобод (1970-71), сарлаборанти кафедраи физикаи умумии ДДОЛ (1971-75), хидмат дар сафи Артиши Шурави (1972-73), муҳаққиқ-коромуз (1975-76), аспиранти ПФТ ба номи А.Ф.Иоффеи ш.Ленинград (1976-79), муаллим (1979-82), дотсент, мудири кафедраи физикаи умуми (1982-92, 1993-94), ходими калони илмӣ (1993-94), профессор, мудири кафедраи физикаи умуми (1994-99), профессор, декани факултаи физикаю математика (1999-2000), профессори кафедраи физикаи умуми ва ҷисмҳоиои сахти факултаи физикаю техникаи ДДОЛ-ДДХ (аз с.2001), хамзамон ҷонишини директор оид ба корҳои таълиму тарбияи Коллечи кухи-металлургии ш.Чкалов (2003-05), профессори кафедраи умумиилмӣи Донишкадаи кухи-металлургии Тоҷикистон дар ш.Чкалов(аз с.2006). Муаллифи зиёда аз 70 мақола, як монография, се китоби дарси ва дастурҳои таълими-методи мебошад.
## Осори илмӣ
* Кинетика и микромеханика разрушения твердых тел. - Худжанд: Ношир, 2001; 
* Механика (рахнамои таълим). - Хуҷанд: Нури маърифат, 2002; 
* Физикаи молекулави. - Хуҷанд: Нури маърифат, 2002; 
* Механика ва физикаи молекула. - Чкалов, 2007.
## Сарчашма

## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Техникашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ғафуров
Деҳоти Қалъаидашт

**Қалаидашт** — ҷамоати деҳот дар ноҳияи Файзобод, 31-уми марти соли 1977 таъсис ёфтааст. Дар қисми шарқии ноҳия, 18 км аз маркази ноҳия ва 75 км аз шаҳри Душанбе дар шоҳроҳи Душанбе — Хоруғ воқеъ гардидааст. Масоҳаташ 88,51 км2. Аҳолиаш 10948 нафар, тоҷикон. Аз 1501 хоҷагӣ иборат аст.

## Тақсимоти маъмурӣ
Ба ҳудуди ҷамоат деҳаҳои Қалъаидашт, Очилдӣ, Бобои Валӣ, Дараи Гусфандак, Элоки Поён, Элоки Миёна, Элоки Боло, Гулхайри Поён, Гулхайри Боло, Дашти Марзо дохил мешаванд. Дар ҳудуди ҷамоат хоҷагиҳои деҳқонии колективии «Қалъаидашт», «Элок» ва «Дашти Марзо», 122 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ.

## Иқтисод
Шуъбаи «Амонатбонк», 2 маркази саломатӣ, 3 бунгоҳи тиббӣ, 2 макази фарҳанг, 1 китобхона, 7 мактаб, 7 чойхонаи ҷамъиятӣ, сехи коркарди чубу тахта, корхонаи коркарди маҳсулоти шири ҶДММ «Сӯҳробҷон», 4 нуқтаи фурӯши сузишворӣ, 36 нуқтаи фурӯши молҳои ниёзи мардум, 1 масҷиди ҷомеъи марказӣ, 4 масҷиди панҷвақта фаъолият доранд. Масоҳати умумии заминҳо 8847,94 га буда, масоҳати заминҳои корами обӣ 961,28 га, заминҳои корами лалмӣ 387,46 га, боғҳо 197,24 га, чарогоҳ 5261,20 га-ро ташкил медиҳад. Аҳолии ҷамоат ба кишоварзӣ, боғдорӣ, чорводорӣ ва занбӯриасалпарварӣ машғуланд. Дар ихтиёри аҳолӣ 3510 сар гов, 10496 сар гусфанду буз, 139 сар асп, 209 оилаи занбӯри асал мавҷуд аст. Дар муассисаҳои тиббии ҷамоат 12 нафар духтур ба аҳолӣ хидмати тиббӣ мерасонанд.

## Маориф
Дар мактабҳои ҷамоат ба 2414 нафар хонандагон 121 нафар омӯзгорон таълиму тарбия медиҳанд. Аз фарзандони ҷамоат собиқ мудири шуъбаи маориф Зиёев Ҳасан Назриевич ва директори мактаби таҳсилоти миёнаи умумии № 1 Мирзоев Аҳмад сазовори унвони «Корманди шоистаи Тоҷикистон» гардидаанд. Ҳоло вазифаи раиси ҷамоати деҳоти Қалаидаштро Саидов Аскар Фатҳуллоевич ба уҳда дорад.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоати Қалаидашт
Базми меҳмонхонагӣ

**Базми меҳмонхонагӣ** - дар гузашта пас аз ба поён расидани тӯй, баъди рафтани мардум хешовандон ва наздикони соҳиби маърака дар меҳмонхона базм ороста, аз сарояндагон сурудҳо мешуниданд, рақсу бозию шухӣ мекарданд. Ҳофизон бештар сурудҳои маъмули «Яккақарс», «Чорчиллик», «Баҳри тавил», «Ироқ», «Ҳусайнӣ» ва ғайраро месуруданд. Сурудхонӣ 2 – 3 соат давом мекард. Сипас навозандаи дар миёна нишаста зарберо бо дойра баланд зада, ба қисми рақсӣ ибтидо мегузошт. Раққос аз ҷой бархеста ба рақс медаромад. Ин гуна Базмҳо гоҳо то дамидани субҳ идома доштаанд. Дар шаҳрҳои калон ба монанди Душанбе, Кӯлоб, Хуҷанд, Исфара, Бухоро, Самарқанд ва ғ. то ба имрӯз Базмҳо дар меҳмонхонаҳо баргузор мешавад, ки он чун анъана аз замонҳои пеш боқӣ мондааст.
## Нигаред низ
* Базм  
* Базми дойрахабар  
* Базми хоса  
* Базми карнаю сурнай 
## Адабиёт
* Амонов Р. Очерки эҷодиёти даҳанакии Кӯлоб (Дар асоси материалҳои фолклори Сари Хосор). - Д., 1963; 
* Зеҳниева Ф.  Сурудҳои маросими тӯи тоҷикон. - Д., 1978; 
* Андреев М. С.  По этнологии Афганистана. Долина Панджшир (Материалы из поездки в Афганистан в 1926 году). - Ташкент, 1927;
* Рахмони Р.  Простонародная литература современного Афганистана (Устная авторская поэзия на языке дари), част 1 – 2. - М., 1994; 
* Нурджанов Н.  Театральная и музыкальная жизнь столици государства Саманидов. - Д., 2001; ҳамон муалл., 
* Традиционный театр таджиков. Т. 1 – 2. - Д., 2002. 
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Базм
Гурӯҳ:Фарҳанг
Базми хоса

**Базми хоса** — маҳфиле, ки дар манзили шоҳон, амалдорон. ҳокимон ва шахсони мансабдор баргузор мешуд. Дар он як гурӯҳи махсуси ҳунарии созандагону рақскунандагон даъват мешуданд, ки аз 6 — 7 нафар иборат буданд. Ҳайати чунин гурӯҳи ҳунарӣ аз дойрадастон, дуторнавоз, рубобнавоз, ғиҷҷакнавоз, найнавоз, танбӯрнавоз, сатонавоз, нақоранавоз ва қобузнавоз иборат буд (теъдоди навозандагон вобаста ба маҳфил буд). Баъзан ба ҳавои ансамбл раққос ҳунарнамоӣ мекард. Се найчӣ, ду дойрадаст ва раққос мавригихонӣ низ мекарданд.

## Нигаред низ
* Базм
* Базми меҳмонхонагӣ
* Базми дойрахабар
* Базми карнаю сурнай
 

## Адабиёт
* Амонов Р. Очерки эҷодиёти даҳанакии Кӯлоб (Дар асоси материалҳои фолклори Сари Хосор). — Д., 1963;
* Зеҳниева Ф. Сурудҳои маросими тӯи тоҷикон. — Д., 1978;
* Андреев М. С. По этнологии Афганистана. Долина Панджшир (Материалы из поездки в Афганистан в 1926 году). — Ташкент, 1927;
* Рахмони Р. Простонародная литература современного Афганистана (Устная авторская поэзия на языке дари), част 1 — 2. — М., 1994;
* Нурджанов Н. Театральная и музыкальная жизнь столици государства Саманидов. — Д., 2001; ҳамон муалл.,
* Традиционный театр таджиков. Т. 1 — 2. — Д., 2002.
 

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Базм
Гурӯҳ:Фарҳанг
Базми дойрахабар

**Базми  дойрахабар**  (*Базми сафолак* дар Бухоро) - ҷамъомаде, ки бо садои баланди дойра барпо мегардид ва аз оғози ягон тантана дарак медод. Ин Базми умумӣ буда, ҳар кас метавонист дар он иштирок кунад. Базми дойрахабар дар асрҳои пешин дар тамоми минтақаи Осиёи Марказӣ маъмул буд. Ин Базм бо садои баланди дойра сурат мегирифт ва маъмулан дойранавозон бо навохтани дойра хабар медоданд, ки дар ҷое ҷашн, сур ё дигар навъи хурсандӣ, яъне Базм баргузор мешавад. Дар Бухоро Базми дойрахабарро *Базми сафолак* низ меноманд. Мардуми Бухоро истилоҳи «сафолак»-ро ба дойрадасти мумтоз Собири Сафолак (1845 – 1905) мансуб медонанд ва он ба иштироки 3 – 4 дойрадаст барпо мегардид. Онҳо дойраро баланд навохта, ҳунар нишон медоданд ва барои раққос лаҳзаи мусоиди пурхурӯш муҳайё менамуданд. Дар ин Базм танҳо мерақсиданд. Базми сафолакро охири асри XIX ва аввали асри XX бештар Собири Сафолак, эшони Набихўҷа ва Раҷаби Сиёҳ ташкил мекарданд.
## Нигаред низ
* Базм  
* Базми меҳмонхонагӣ  
* Базми хоса  
* Базми карнаю сурнай  
 
## Адабиёт
* Амонов Р. Очерки эҷодиёти даҳанакии Кӯлоб (Дар асоси материалҳои фолклори Сари Хосор). - Д., 1963; 
* Зеҳниева Ф.  Сурудҳои маросими тӯи тоҷикон. - Д., 1978; 
* Андреев М. С.  По этнологии Афганистана. Долина Панджшир (Материалы из поездки в Афганистан в 1926 году). - Ташкент, 1927;
* Рахмони Р.  Простонародная литература современного Афганистана (Устная авторская поэзия на языке дари), част 1 – 2. - М., 1994; 
* Нурджанов Н.  Театральная и музыкальная жизнь столици государства Саманидов. - Д., 2001; ҳамон муалл., 
* Традиционный театр таджиков. Т. 1 – 2. - Д., 2002.
 
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Базм
Гурӯҳ:Фарҳанг
Шукур Султонов

**Шукур Султонов**  (16.04.1932, ш.Хуҷанд) — муаррих, ходими давлатӣ, доктори илми таърих (1980), профессор (1984).

## Зиндагинома
Шукур Муллобоевич Султонов   ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст (1952). Ассистенти кафедраи максизм-ленинизми ДДОЛ ба номи С.М.Киров   (1952-53), аспиранти Пажуҳишгоҳи таърихи АИ ҶШС Тоҷикистон (1953-1956), сармуаллими кафедраи таърих ва таърихи ХКИШ-и ДДОЛ (1956-1961), лектори кумитаи хизби коммунистии в.Ленинобод (1960-61), дотсент, мудири кафедраи таърихи ХКИШ-и ДДОЛ (1961-1968), котиби илмӣ, ҷонишини директори Пажуҳишгоҳи таърихи хизби назди КМ ХК Тоҷикистон (1969-1985), вазири Вазорати маълумоти оли ва миёнаи махсуси ҶШС Тоҷикистон (1985-1988), директори Пажуҳишгоҳи тахкикоти сиёси (1988-1991), профессори кафедраи таърихи сиёсии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров   (1991-1993), ректори Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони маорифи в. Ленинобод (1993-1994), профессори кафедраи илмҳои ҷамъиятшиноси (1995-1998), мудири кафедраи таърихи сиёсии Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, тиҷорат ва сиёсати Тоҷикистон дар Хуҷанд (аз с.1998). Муаллифи як катор рисолахо, бештар аз 300 мақолаи илмӣ ва илмӣю методи. Тахкикоти С. ба таърихи дигаргунсозиҳои инкилоби дар Тоҷикистон, инкишофи маданияти сотсиалистии халқи тоҷик, ташаккул ва инкишофи зиёиёни тоҷик, ҳамчунин масоили сохтмони хизби дар Тоҷикистон ва дигар чумхуриҳои Осиёи Миёна ва Казокистон бахшида шудаанд. С. ба тайёркунии кадрҳои илмӣю педагоги сахми арзанда гузоштааст. Депутати ШО ҶШС Тоҷикистон (даъвати II).

## Осор
* Тарбияи интернатсионалии донишҷӯён. -Д., 1970; 
* Интеллигенсияи Тоҷикистони Совети. -Д., 1970; 
* Партийное руководство культурным строительством в условиях развитого социализма (на материалах Тадж.ССР). -Д., 1976; 
* Тачдиди кишвари кухан. -Д., 1981;
Дар тахияи асарҳои бунёди, аз кабили «Тоҷикистон дар шароити ҷамъияти сотсиалистии мутаракки» (Д., 1974), «Очерки таърихи Хизби коммунисти Тоҷикистон» (Д., ч.1, 1980; ч.2, 1984), «Хизби коммунисти Тоҷикистон дар давраи Чанги Бузурги Ватани» (Д., 1983), «Таърихи Ленинобод» (Д., 1986) ва ғайра ба сифати муаллиф ва мухаррир ширкат варзидааст. Иштироккунандаи хамоишҳои илмӣи байналхалқи (ЧХМ, 1971; Испания, 1986; Олмон, 1989).
 
## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони Фахри», ифтихорномаҳои ШО ҶШС Тоҷикистон такдиронида шудааст.

## Сарчашма


## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон‎
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Абдуфаттоҳ Азизов

**Абдуфаттоҳ Азизов** (01.05.1949, д. Шайхбурхони ноҳияи Ғафуров) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ (1996), профессор (1997). Аълочии маорифи халқи ҶТ (2000).Профессори фахрии Пажуҳишгоҳи иқтисодии Вазорати кишоварзии Чехия, профессори фахрии Донишкадаи забонҳои хориҷии музофоти Нинсяни ЧХЧ.

## Зиндагинома
Абдуфаттоҳ  Азизов  факултаи физикаю математикаи ДДОЛ ба номи С.М.Кировро  хатм кардааст (1971). Муҳаққиқ-коромузи Пажуҳишгоҳи иқтисодиёти АИ ҶШС Тоҷикистон (1971-1973), аспиранти Пажуҳишгоҳи марказии иқтисодиёту математикаи АИ ИҶШС (1974-1977), сармуаллим, дотсенти кафедраи иқтисоди сиёсии ДДОЛ (1978-1980), директори корхонаи илмӣ-истеҳсолии ба номи профессор Ф.Х.Азизови Вазорати кишоварзии ҶТ (аз с.1980), хамзамон дотсент, профессори кафедраи назарияи иқтисодии факултаи кибернетикаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (аз с.1997). Тадқиқоташ ба масъалаҳои идораи истеҳсолоти саноати, арзёбии самарабахшии иқтисоди низоми автоматонидаи идора, консепсияи тахия ва такмили идораи истеҳсолоти кишоварзи, ки ба автоматонии кабули қарорҳои идоракуни асос ёфтааст, бахшида шудаанд. Муаллифи беш аз 100 асари илмӣ, аз ҷумла 8 монография мебошад, ки дар Русия, Чехия, Словакия, ЧХЧ ба табъ расидаанд. Иштироккунандаи конфронсҳои байналхалқи дар Прага (1987, 1989), Рига (1988) аст.

## Осор
* Проблемы комплексной автоматизации управления агропромышленным производством региона. - Прага, 1990; 
* Словарь-справочник терминов рыночной экономики. - М., 1992; 
* Системный анализ и автоматизация управления в условиях рыночной экономики. - Д.: Шарки озод, 1994; 
* Словарь-справочник терминов рыночной экономики (с эквивалентами на английском языке). - Прага, 1994; 
* Методология принятия управленческих решений в условиях рыночной экономики. - Худжанд: Ношир, 2000; 
* Фискальная политика в структуре общественных экономических отношений. - Худжанд, 2003; Словарь-справочник бюджетно-налоговых терминов (с английскими эквивалентами). - М., 2004;

## Сарчашма


## Пайвандҳои беруна
* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ғафуров
UzDaewooAuto

**UzDaewooAuto**, **GM Uzbekistan** — ширкати истеҳсолӣ ва як шабакаи фурӯши мошин ва тамгахо-ҳои хурд «Daewoo» дар Ӯзбекистон, як корхонаи муштараки байни давлат Ӯзбекистон ширкати худрави тамғаи бо Корпоратсияи Куриёи Ҷанубӣ «Daewoo» аст.

Ширкатҳои истеҳсолӣ фаъолият дар шаҳраки Асака вилояти Андиҷон офарид «аз сифр», аз бузургтарин дар иқтидори собиқ шӯравӣ дар Осиёи ниҳол худравгарди дизайни 250 ҳазор адад дар як сол, ки дар он мошинҳо ва сипас аз ҷониби ширкати дигар гузаронида шуданд — дар як корхонаи муштараки GM Uzbekistan, дар соли 2008 миёни «Ӯзавтосаноат» таъсис дода ва нигаронии Амрико, «General Motors», ки «Daewoo» ба НАТО баъд аз муфлисшавӣ дар соли 2002 аст. Бренд ва шабакаи фур дар қисми номи «UzDaewoo» нигоҳ дошт.

Ин ширкат дар соли 1992 таъсис шуда буд ва оғоз истеҳсоли заводи мошини бунёд 19 Июл соли 1996 шуд. Дар моҳи декабри соли 2008 як миллиони мошини «UzDaewoo» бунёд шуд. Маҳсулот ширкат пурра қонеъ кардани талабот барои ин синфҳои сабукрав дар Ӯзбекистон ва ба таври васеъ дар содирот ба кишварҳои ИДМ, Гурҷистон, Афғонистон ва Тоҷикистон паҳн шуд. Кормандони корхонаи мунтазам омӯзиш гузаранд пурра дар ихтисос худро дар ширкати «Daewoo», «General Motors» ва дигар ширкатҳои худравсозии дар ҷаҳон мешаванд.

## Мошинҳои ширкати UzDaewooAuto

## Нигористони мошинҳои UzDaewoo (GM Uzbekistan)


File:Daewoo Labo (front view).JPG|Daewoo Labo
File:Daewoo Damas (1-st generation) in russian winter (front view).jpg|Daewoo Damas
File:New damas 2010y frontside.jpg|Daewoo Damas II
File:Daewoo Tico vl.jpg|Daewoo Tico
File:Daewoo Matiz.jpg|Daewoo Matiz
File:Daewoo Nexia.JPG|Daewoo Nexia
File:Daewoo Nexia 2013.JPG|Daewoo Nexia II
File:Daewoo gentra 2013 (2).JPG|Daewoo Gentra
File:Chevrolet Spark 1.2 LS+ front-1 20100606.jpg|Chevrolet Spark
File:Chevrolet Rezzo front 20071109.jpg|Chevrolet Tacuma
File:Chevrolet Captiva LS front 20100601.jpg|Chevrolet Captiva
File:Chevrolet Captiva (Facelift) – Frontansicht, 17. Juli 2011, Mettmann.jpg|Chevrolet Captiva II
File:Chevrolet Lacetti Wagon.JPG|Chevrolet Lacetti
File:20100922 daewoo tosca 1.jpg|Chevrolet Epica
File:2013_Chevrolet_Malibu_Eco_1SA_--_02-29-2012_1.JPG|Chevrolet Malibu
File:Chevrolet Cobalt 2013 in Russia.JPG|Chevrolet Cobalt
File:Chevrolet Orlando LT 1.8 – Frontansicht, 31. März 2011, Mettmann.jpg|Chevrolet Orlando
File:Chevrolet Aveo LT 1.2 (T300) – Frontansicht, 6. Oktober 2011, Mettmann.jpg|Chevrolet Aveo
File:Chevrolet Trax - Mondial de l'Automobile de Paris 2012 - 005.jpg|Chevrolet Tracker
File:2014 Chevrolet Impala LTZ -- 2012 NYIAS 1.JPG|Chevrolet Impala



## Сарчашма
* Официальный сайт «UzDaewoo»

Гурӯҳ:Ширкатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсоз
Олимпиа, Вашингтон

**Олимпиа** пойтахти давлати Вашингтон ва курсии графстваи Thurston County аст.
Боғи маданият ва истироҳат

[thumb|Ҳайкали [В. И. Ленин]]
[thumbnail|Даромадгоҳ ба [Боғи Рӯдакӣ|Боғи Устод Рӯдакӣ дар Душанбе]]
**Боғи маданият ва истироҳат** — муассисаи фарҳангию маърифатӣ, ки бо мақсади баҳрабардории беҳтар аз шароити табиӣ ба хотири истироҳати фарҳангии мардум ва баргузории чорабиниҳои мухталифи фарҳангию маърифатӣ ва варзишию тандурустӣ таъсис меёбад.

## Таърих
Боғи маданият ва истироҳати аввалин соли 1936 дар шаҳри Сталинобод (Душанбе) кушода шуд. Боғ пайроҳаву хиёбон, гулгаштҳо, шипангу коху толорҳои осоишӣ, майдончаҳои варзишӣ ва ғ. дорад, ки барои истироҳат ва машқу таълими мардум дар назар дошта шудаанд. Боғ минбаъд номи В. И. Ленинро гирифтааст. Дар гулгашти асосӣ, маркази боғ ҳайкали В. И. Ленин гузошта шуда буд. Боғ дорои толори хониш, стансияи техникҳои ҷавон, хонаи варзиш, кинотеатри тобистона, майдончаҳои варзишии волейбол, баскетбол, футбол ва ғ. буд. Дар он инчунин маҳфилҳои драма, хор ва рақс амал мекарданд.
 
Дар деҳистонҳои Тоҷикистон нахустин Боғ (Боғи колхозӣ) с. 1937 дар колхози Ворошилови ноҳияи Ленинобод (ҳозира ноҳияи Ғафуров) ба масоҳати 25 га бунёд шуд. То соли 1939 дар ҷумҳурӣ 4 адад ва соли 1948 16-то боғ вуҷуд дошт, ки 8-тои он (дар Сталинобод, Қӯрғонтеппа, Ленинобод, Конибодом, Исфара, Панҷакент, Кӯлоб, Хоруғ) доимо фаъол ва боқимонда (Балҷувон, Кӯктош, Қизилмазор, Регар, Сарихосор, Шаҳритуз, Ғарм) дар вазъи таъсисёбӣ буданд. Боғҳои маданият ва истироҳат баъдан дар тамоми шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ барпо шуданд, ки дар онҳо мулоқоту суҳбату суханрониҳо ва як қатор маъракаҳои омӯзишиву фарҳангиву варзишӣ баргузор мегардиданд. Дар Б. театри тобистона таъсис ёфт, ки дар саҳнаи он намоиши спектаклу инссенировкаҳо, озмуни дастаҳои ҳунарии ҳаваскор, карнавалҳо ва диг. чорабиниҳои театрӣ гузаронда мешуданд. Хидмати Б. ба мардум пас аз соҳибистиқлолии Тоҷикистон низ коста нашуд.

Имрӯз дар ҷумҳурӣ 44 боғи фарҳангиву фароғатӣ дар ба рӯи мардум боз кардаанд, аз ҷумла 17-то дар вилояти Хатлон, 13-то дар вилояти Суғд, 2-то дар ВМКБ, 8-то дар ноҳияҳои тобеи марказ ва 4-то дар шаҳри Душанбе. Ба ифтихори 20-солагии Истиқлоли давлатии ҶТ соли 2012 дар шаҳри Душанбе Боғи "Пойтахт" кушода шуд, ки бо маҷмӯи аттраксиону арғунчакҳои замонавӣ, майдончаҳои афсонавӣ ва фаввораҳои рангаи мусиқӣ дар Осиёи Марказӣ назир надорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Салия Мамаджанова, Рустам Мукимов. Архитектура и градостроительство Душанбе (история, теория и практика). — Душанбе, 2008. — С. 278

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Боғҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Табиати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Муассисаҳои истироҳативу фарҳангии Тоҷикистон
Мирзобобо Аҳмадов

**Мирзобобо Аҳмадов** (1897, деҳаи Қазоқони ноҳияи Конибодом — 1973, Душанбе) — сароянда ва навозанда, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (1952).

## Фаъолият
Сароянда ва навозандаи Театри драмаи мусиқии шаҳри Конибодом (1931-39; 1943-55) — Филармонияи давлатии Тоҷикистон (1939-43; 1955-57). Аз соли 1958 нафақагири шахсӣ. Сурудҳои классикӣ ва халқиро бо маҳорати баланд месароид, донишу таҷрибаашро ба ҳунарварони ҷавон ёд медод. Сурудҳои «Мепарварам», «Боди сабо», «Эй гули хандон, биё», «Ёбам туро», «Аз фироқи ёр нолонам», «Зи тоби ҷаъди мушкинаш», «Адабгоҳи муҳаббат» ва ғайра дар барномаи Аҳмадов мавқеи хос доштанд.

## Ордену ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
Пирмат Бойматов

**Пирмат Бойматов** (1910, деҳаи Дардар, ноҳияи Айнӣ — 1984, ҳамон ҷо) — овозхон, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1963). Муаллими хидматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон (1960).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошканд (1931), Омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Панҷакент (1941) ва Институти муаллимии Самарқанд (1954). Пирмат Бойматов баробари таълими фанҳои гуногун солҳои зиёд ба маҳфили ҳаваскорони санъати мактаб роҳбарӣ намудааст. Аз соли 1965 (баъди ба нафақа бармадан) роҳбари дастаи ҳаваскорони санъат ва аз соли 1977 мудири клуби колхози ба номи Свердлови ноҳияи Айнӣ буд. Пирмат Бойматов таронаҳои халқӣ ва сурудҳои классикиро бо маҳорати баланд иҷро менамуд. Ба услуби халқӣ як силсила оҳангҳои марғуб эҷод кардааст. «Ёр муборак» (шеъри халқ), «Бар ҷонам занад» (шеъри халқ), «Теғи нигоҳ» (ғазали Туғрал), «Омад ба ёд» (ғазали Сайидо), «Баҳори Ватан» (шеъри С. Вализода) ва ғ. аз беҳтарин таронаҳои Пирмат Бойматов мебошанд.

## Ҷоизаву медалҳо
Бо медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», «Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди Владимир Илич Ленин» сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
Умрибой Баҳриев

**Умрибой Баҳриев** (тав. 1 ноябри 1943, Панҷакент) — мутриб, ҳофиз, оҳангсоз ва актёри тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (2011).

## Зиндагинома
Умрибой Баҳриев аз намояндагон ва меросбари анъанаи иҷроии ҳавзаи ҳунарии Зарафшон (Панҷакент) аст. Ҳунари навозандагию сарояндагиро назди донандагони мактаби иҷроии Самарқанду Панҷакент омӯхтааст. Солҳои 1959–61 мутриби (рубобнавоз) дастаи навозандагон, 1961–2000 роҳбари бахши мусиқӣ ва директори Театри халқии шаҳри Панҷакент буд. Аз с. 2000 роҳбари бадеии ансамбли мақомсароёни «Навои Панҷакент»-и шуъбаи фарҳанги ҳукумати шаҳри Панҷакент. Бо сабки классикӣ суруд мехонад, дар «Шашмақом» равиши хосси худро дорад.

## Эҷодиёт
Умрибой Баҳриев зиёда аз 150 суруду мусиқӣ эҷод кардааст, ки 10-тои он дар равиши мусиқии классикии «Шашмақом» мебошад. Сурудҳои дар равияи «Шашмақом» эҷодкардаашро бо маҳорати баланд месарояд. Сурудҳои ӯ «Ҷоми дигар», «Хатчӯб», «Гулчини мақом», «Ушшоқи Панҷакент» ва ғ. назди дӯстдорони созу наво маъруфият касб кардаанд. Б. актёр ва коргардон низ мебошад. Дар саҳнаи Театри халқии шаҳри Панҷакент нақшҳои гуногун офаридааст: Соколов («Порча аз ҳаёт»-и С. Сафаров), Аловуддин («Фарёди ишқ»-и Ғанӣ Абдулло), шоҳ («Фолбин»-и А. Баҳорӣ) ва ғ. Б. як зумра сарояндагону мусиқидононро тарбия кардааст. Санъатшинос, доктори илмҳои санъатшиносӣ А. Низомов, ҳунарпешагон А. Мастонов, О. Бобоев, С. Маъмурова, Нигина Амонқулова аз ҷумлаи онҳоанд.

Аз ширкаткунанда ва дорандаи ҷоизаҳои фестивалҳои умумииттифоқӣ (Кишинёв, 1974 ва Боку, 1977), Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Маскав (1967), фестивал – озмунҳои ҷумҳуриявии эҷодиёти халқ «Бӯстон – 1, 2, 3» ва «Андалеб» (1996, 2004, 2006) мебошад. Дар фестивал-озмуни «Андалеб – 2006» дастаи шаҳри Панҷакент бо роҳбарии Умрибой Баҳриев сазовори ҷоизаи олӣ – «Гран-При» гашт.

## Ҷоизаҳо
Бо медали «Хидмати шоиста», нишонҳои «Зарбдори меҳнат», «Меҳнати шоён», «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мутрибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шашмақом
Даврон Алиматов

**Даврон Алиматов** (2 марти 1950, шаҳри Хуҷанд — 1 сентябри 2014 шаҳри Хуҷанд) — ҳунарпеша ва сарояндаи тоҷик. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1984), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1996).

## Зиндагинома
Алиматов Д. факултаи актёрии Институти давлатии театрии ба номи А. В. Луначарскийи шаҳри Маскавро хатм намуд (1971). Ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов, (1971—1973), Ҳунарпешаи киностудияи «Тоҷикфилм» (1974—1975) буд. Аз соли 1975 ҳунарпеша ва сарояндаи Театри мазҳакаи мусиқии ба номи А. С. Пушкини шаҳри Хуҷанд. Солҳои 1993—2001 дар Академияи мусиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2001 дар Факултети санъати ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров ҳамчун омӯзгор дарс медод. 

## Даргузашт
Ӯ 1 сентябри соли 2014 оламро падруд намуд. Дар шаҳри Хуҷанд ба хок супорида шудааст.

## Эҷодиёт
Дар офаридани ролҳои драмавию лирикӣ маҳорат дорад. Беҳтарин нақшҳояш: Янус «Тангаи ҷиноятӣ»-и Э.Раннет, Горетский «Васса Железновая»-и А. М. Горкий, Юнус «Ѓори аҷинаҳо»-и Г. Садиева дар Театри давлатии ҷавонони ба номи М. Воҳидов, Озар, Тамриз. «Суруди нотамом» ва «Фоҷиаи инсон»-и А. Атобоев, Зол «Зол ва Рӯдоба»-и Ш. Қиёмов, Рама «Рамаяна»-и М. Гусева ва ғ. дар Театри мазҳакаи мусиқии ба номи А. С. Пушкин. Дар кино низ ҳунарнамоӣ карда, образҳои Раҳимдод «Ҳеҷбудагон ҳар чиз мешаванд», режиссёр Т. Собиров, Ҳофиз «Субҳи Ганг», (режиссёр Л.Файзиев)-ро офарид. Алиматов Д. инчунин сарояндаи хушовоз буда, бештар лирикаи ишқӣ ва гражданиро тараннум мекунад. Овозаш форам аст. Ӯ нозукиҳои савту овоз ва маҳорати сарояндагиро аз Артисти Халқии ҶШС Тоҷикистон Ҷ. Набиев омӯхтааст. Мавзӯи сурудҳои Алиматов Д. асосан васфи модар, Ватан, сулҳ, ҷавонӣ ва ишқ, меҳнати софдилонаи деҳқонону пахтакорон, заҳмати коргарони қавиирода ва ғ.-ро дар бар мегирад. Ба як қатор сурудҳо оҳанг бастааст. Дар байни онҳо сурудҳои «Ватан» (шеъри М. Турсунзода, оҳанги Ҷ. Муродов), «Се меҳр» (шеъри Ғ. Сафарзода), «Ошиқ шудам, гуноҳ ин аст» (шеъри А. Лоҳутӣ), «Ба пахтакорон» (шеъри М. Аминзода), «Вафои ошиқон» (шеъри Лоиқ) ва ғ. шуҳрат доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҷӯрабекова М. Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон Алиматов Даврон Абдуллоевич (маълумотномаи шарҳиҳолӣ) //Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Душанбе, 1988. — Ҷ. 1.- С. 137.

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Ризвоншоҳ Иҳмолшоев

**Ризвоншоҳ Иҳмолшоев** (, 1931 — 16 апрели соли 2019, Ёгед, ноҳияи Дарвоз) — ҳофиз ва мутриб, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1973).
 
Ризвоншоҳ Иҳмолшоев соли 1931 дар деҳаи Ёгеди ноҳияи Қалъаихум, ВМБК ба дунё омадааст.

Соли 1961 Омӯзишгоҳи республикавии маданию маърифатӣ дар ноҳияи Ленинро хатм намудааст. Солҳои 1950 – 1959 мудири клуб ва китобхона ва аз соли 1961 мудири Хонаи маданияти деҳаи Ёгед буд. Услуби сарояндагии Ризвоншоҳ Иҳмолшоев ба сабки Шариф Ҷӯраев наздик аст. Иҳмолшоев дар сурудҳояш замони босаодат, Ватан, диёри маҳбуб, ишқу вафо ва ғайраро тараннум кардааст. Бо нишонҳои «Барои меҳнати шоён», «Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди  В.И. Ленин»» ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Дарвоз
Исмоил Зулфиқоров

**Исмоил Зулфиқоров** — (1930, деҳаи Муллотемур, ноҳияи Ғарм — 2014, деҳаи Шаҳристон, ноҳияи Тоҷикобод) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1966).

## Зиндагинома
Исмоил Зулфиқоров соли 1930 дар деҳаи Муллотемури ноҳияи Ғарм ба дунё омадааст. Исмоил Зулфиқоров аз соли 1958 дар мактаби миёнаи рақами 19 ноҳияи Ғарм муаллими суруд ва роҳбари дастаи ҳаваскорони санъат буд. Исмоил Зулфиқоров асосан сарояндаи сурудҳои халқии мардуми кӯҳистон буда, ишқу вафо, диёри маҳбуб ва айраро дар эҷодиёташ тараннум кардааст. Сурудҳои «Роғ», «Ҷонона», «Ошиқам» (шеърҳои халқӣ), «Бархез», «Медонӣ магар» (шеърҳои Лоҳутӣ) ва ғайра аз беҳтарин асарҳои иҷрокардаи ӯ мебошанд. Чанд суруди дилнишини Исмоил Зулфиқоров дар Фонди мусиқии радиои Тоҷикистон маҳфузанд. Исмоил Зулфиқоров услуби хоси иҷрокунандагӣ дошт, ки зимни эҳсосоти баланд ва табъи нозук ҳувайдо мешавад.

## Ҷоизаҳо
Бо Ифтихорномаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
Бериллий

**Бериллий** (), **Be** — унсури кимиёии гурӯҳи II ҷадвали даврии Менделеев; рақами тартибиаш 4, массаи ат. 9,01218.

## Таърих
Бериллийро соли 1798 олими фаронсавӣ Л. Н. Воклен дар таркиби минерали берилл кашф намудааст. Бериллий филиззи сафеди хокистарранги сабук ва сахт аст, ҳарор. гудозишаш 1287°С, ҳарор. ҷӯшишаш 2770°С, зичиаш 1,816 г/см3. Б. 6•10-4%-и массаи қишри заминро дар шакли пайвастҳои гуногун ташкил медиҳад. Захираҳои калони маъдани бериллий дар Бразилия, Аргентина, Ҳиндустон ва Африқо мавҷуд мебошанд. Муҳимтарин минералҳои бериллий: берилл Al2Be3[Si6O18], хрилоберилл BeAl2O4 ва фенакит Be2SiO4.

## Дар табиат
Дар табиат Бериллий танҳо дар шакли изотопи 9Be (100%) мавҷуд аст. Чанд изотопи сунъии радиоактиви бериллий ҳосил карда шудаанд, ки аз онҳо изотопи 7Be дар таҳқиқоти илмӣ истифода мегардад. Бериллий дар табиат дар ҳолати озод во намехӯрад. Дар пайвастҳояш дараҷаи оксидшавии +2 дорад. Дар ҳаво бо пардаи оксидӣ пӯшида мешавад, аз ин хотир занг намезанад.

Бериллий бо галогенҳо дар шароити муқаррарӣ ё ҳангоми каме гарм кардан ба реаксия медарояд. Ҳангоми гарм кардан дар ҳаво дармегирад. Бериллий хосияти амфотерӣ (дубаҳрагӣ) зоҳир мекунад. Ҳамчун унсури амфотер бо кислотаҳо ва асосҳо ба реаксия медарояд. Пардаи оксидии сатҳи бериллийро пӯшида намегузорад, ки он дар кислотаи нит-рат ҳал шавад. Агар сатҳи Б. чунин парда намедошт, обро бо ихроҷи гидроген таҷзия мекард.

Бериллий ва пайвастҳои он заҳрнок мебошанд. Баъзе пайвастҳои он дар равандҳои кимиёӣ ҳамчун катализатор истифода мешаванд. Ҳангоми сӯхтани бериллий миқдори зиёди гармӣ (то 15 ҳазор ккал/кг) ҳосил мешавад. Барои ҳамин бериллийро ба таркиби маводди сӯхти ракетаҳо илова менамоянд. Бериллий дар таркиби рустаниҳо, бофта ва устухони ҳайвонот ёфт шудааст. Б. фосфатҳои таркиби устухонро пайваст менамояд, ки дар натиҷа устухон суст ва нарм мегардад (ҳайвонот ба бемории рахит гирифтор мешавад). Б. ва хӯлаҳои онро барои истеҳсоли асбобҳои барқӣ, самолёт ва ракета истифода мебаранд. Аз хӯлаҳои никел асбобҳои ҷарроҳӣ ва сӯзанҳои доругузаронӣ месозанд. Бериллий ҳамчун манбаи тавлиди нейтронҳо низ ба кор меравад. Дар реакторҳои атомӣ Б.-ро барои суст кардани суръати ҳаракати нейтронҳо кор мефармоянд. Соли 1964 олимони тоҷик таҳти роҳбарии профессор К. Т. Порошин бериллийро дар таркиби мӯмиё пайдо намуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
* Популярная библиотека химических элементов. М., 1983;
* Шретер В. Химия. М., 1989;
* Идрисов Т. Кимиёи аносир (элементҳо). Д., 2004.