open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Озмунҳои мусиқӣ

**Озмунҳои мусиқӣ**, ё **Конкурсҳои мусиқӣ** — мусобиқаи ромишгарон ва коллективҳои мусиқӣ, ки дар асоси шартҳои қаблан эълоншуда сурат мегиранд.

Мусобиқаҳои бадеӣ дар Юнони Қадим маъмул будаанд ва ба онҳо аз рӯи сифати асар ва маҳорати иҷрокунандагӣ баҳо медоданд. Тақрибан с. 590 то м. рамзи мусобиқаю бозиҳо дар Делфт пайдо шуд, ки дар қатори шоирону навозандагон, навозандагони кифара ва авлос қувваозмоӣ мекарданд. Ғолибон бо тоҷи ифтихор (чанбаре, ки аз барги дарахти ғор сохта мешуд) сарфароз гардида, номи «дафнофар» (дорандаи тоҷи ифтихор)-ро мегирифтанд.
Дар давраи Эҳё мусобиқаи мусиқинавозон дар равияи импровизатсия дар навохтани созҳои мухталиф – арғунун, клавесин ва баъдҳо фортепиано, скрипка маъмул гардид, ки дар он навозандагони машҳур иштирок мекарданд (И. С. Бах, Ф. Ҳендел, А. Скарлатти, В. Мотсарт ва диг.). Тарзи имрӯзаи озмунҳои мусиқӣ. дар садаи XIX ба вуҷуд омадааст. Аз соли 1803 ҳар сол дар Париж барои асарҳои беҳтарин (кантата, операи якпардавӣ) ҷоизаи римро тақдим мекунад. Композиторон Ф. Галевӣ, Г. Берлиоз, Ж. Бизе, Ж. Масснэ, К. Дебюсси ва дигарон сазовори ин ҷоиза гардиданд. Яке аз аввалин Озмунҳои мусиқии байналхалқӣ, соли 1856 дар Брюссел бо ташаббуси гитаранавози рус Н.П. Макаров барпо гардид, ки дар он композиторони 31 мамлакат ширкат варзидаанд. Ох. солҳои 50 ва авв. 60 дар Бразилия, ИМА, Канада, Уругвай ва Ҷопон як қатор Озмунҳои мусиқӣ гузаронида шуданд. Таъсиси Озмунҳои мусиқӣи байналхалқии ба номи П.И. Чайковский (1958, Москва) дар инкишофи мусиқӣ марҳилаи нав буд. С. 1957 дар Женева бо мақсади инкишоф додан ва беҳтар намудани озмунҳои мусиқӣ Федератсияи конкурсҳои байналмилалӣ таъсис ёфт ва аз соли 1971 Иттифоқи Шӯравӣ дар он иштирок мекунад. Бузургтарин Озмунҳои мусиқии байналмилалӣ дар Австралия, Белгия, Булғория, РДГ, Италия, ИҶШС гузаштаанд.
## Озмунҳо дар Тоҷикистон
Дар Тоҷикистон низ чунин Озмунҳои мусиқӣ аз соли 1946 баргузор мегарданд. Аввалин озмунҳои мусиқӣ барои беҳтарин суруди комсомолӣ сурат гирифт (1946), ки ғолиби он композитор З. Шаҳидӣ соҳиби ҷоизаи аввал шуд («Ифтихори мо», шаҳри Х. Обидӣ). Ҳамон сол Озмуни ҷумҳуриявии овозхонони эстрада баргузор шуд, ки дар он Ш. Муллоҷонова, А. Носирова, С. Саъдиев ғолиб омада, барои иштирок дар Озмуни II умумииттифоқӣ ҳуқуқ пайдо карданд. С. 1947 озмуни ҷумҳуриявӣ барои беҳтарин суруди муосири тоҷик барпо гашт, ки дар он композиторон А. Ҳамдамов (суруди «Тоҷикистон»), Л. Бирнов («Ҷононаи бахтиёри ман»), М. Муъминов («Корвон мегузарад») ва дигарон соҳиби ҷоиза гардиданд. С. 1950 бо ташабуси ИК Тоҷикистон Озмуни суруди муосири тоҷик барои дастаҳои ҳаваскор гузаронида шуд. Дар ҷумҳурӣ ба муносибати 60-солаги ҶШС Тоҷикистон, 40-солагии Ғалаба ва дигарон ҷашнҳои фархунда озмунҳои ҷумҳуриявии тарона ва рақс, маҳфилҳои драмавӣ, дискотека, созу овоз ва ғ. гузаронида шудаанд. Соли 1985 Озмуни навозандагони мактабҳои мусиқӣ ва соли 1986 Озмуни якуми ҷумҳуриявии навозандагони созҳои халқӣ барпо гардид, ки натиҷаи он аз пешрафту комёбиҳои мусиқии тоҷик шаҳодат медиҳад. Озмунҳои мусиқӣ дар омузиш ташвиқу тарғиб, болоравии сатҳи иҷрокунандагӣ ва такмили санъати мусиқӣ мавқеи муҳим  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Гурӯҳ:Озмунҳо
Дуэт

**Дуэт** (олм. Duett, лот. duo – ду) – 1. Гурӯҳи (ансамбли) ақалли ҳофизон ё навозандагон иборат аз ду нафар. 2. Асар барои ду иҷрокунанда, ки ҳар кадомеро навозиши (партияи) махсуси ҷудогона таъйин шудааст.

Дуэт дар садаи XVII шакл гирифт ва то охири ин аср маъмул гардид. Вале танҳо дар садаи XVIII Дуэт ҳамчун унсури асосӣ ба таркиби опера дохил гардид. Д.–ҳо метавонанд вокалӣ ва созӣ бошанд. Дуэти вокалӣ дар эҷодиёти композиторони олмонӣ (Р. Шуман ва И. Брамс) садаи XVIII, композиторони рус: Дуэтҳои вокалии «Не искушай меня без нужды»-и М. Глинка, «Ванка-Танка»-и А. Даргомижский, Дуэтҳо аз композиторони рус: Дуэти Герман ва Лиза («О да, миновали страданья…») аз намоиши 6-уми операи «Пиковая дама»-и П. Чайковский, Дуэти Наташа ва Соня («Ручей виющимийся по светлому песку») аз намоиши 1-уми операи «Война и мир»-и С. Прокофев намунае аз онҳоянд.
Дуэтҳои созӣ низ дар эҷодиёти композиторон васеъ тасниф шудааст: Дуэт барои скрипка ва фортепианои комп. олмонӣ Ф. Шуберт, Сюита барои ду фортепианои комп. рус С. Рахманинов ва ғ. 
Як зумра композиторони тоҷик низ ба ин жанр рӯ оварда, Дуэтҳои созӣ ва вокалӣ эҷод намудаанд.

Дуэти созии композитори тоҷик: Фирӯз Баҳор – Дуэтҳо барои ду скрипка, Б. Пиговат – шаш Д. барои скрипка ва виолончел, Ҷ. Рустамова – Дуэти сеқисма («Сӯзи дил», «Саҳнаи идона», «Рақс») барои ду фортепиано, Аъзам Солиев – Дуэти консертӣ барои валторна ва фортепиано, Қудратуллоҳ Яҳёев – Дуэти полифонӣ барои алт ва кларнет ва ғ. Дуэтҳои вокалии композиторони тоҷик: Дуэти Таҳмина ва Рустам аз намоиш дувуми операи «Рустам ва Суҳроб»-и Талабхӯҷа Сатторов, Дуэти Рӯдакӣ ва Нигина аз намоиши чоруми операи «Рӯдакӣ»-и Шарофиддин Сайфиддинов, Дуэти Гулизор ва Нозим аз намоиши сеюми операи «Шӯриши Восеъ»-и С. Баласанян, Дуэти Тазарв ва Парасту аз намоиши панҷуми операи «Парасту»-и А. Одинаев ва ғ. намунае аз онҳоянд. 
ДУЭТИНО – дуэти хурд.

## Нигаред
* Квартет
* Квинтет
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Кармен (опера)

«Кармен» — операи композитор Ж. Бизе, ки с. 1875 дар мавзӯи новеллаи П. Мериме навишта шудааст. Ба машҳур шудани опера, на танҳо мусиқии генеалӣ – равшан, хушрангубор, бо оҳангҳои дилчасп дар сурудҳои рақсӣ ва ритмҳои испанӣ саршор будан, балки бо навоварӣ дар саҳнаи театр нишон додани Бизе одамони одил, ҳиссиёти онҳо, ҳис кардану шавқи онҳо комёб гардидааст. Нахустнамоиши «Кармен»  (3 марти с. 1875 дар «Опера-Комик»-и Порис) нобарор буд. Аммо баъди чанд моҳ он ба муваффақият ноил гашт. Суханони пайғамбаронаи П. Чайковский, ки с. 1876 баъди шинос шудан ба шоҳасари Бизе навишта буд: «Баъд аз даҳ сол «Кармен»  машҳуртарин опера дар дунё хоҳад шуд». Имрӯз «Кармен»  дар саҳнаҳои беҳтарин театрҳои мамлакатҳои дунё намоиш дода мешавад. 

## Нигаред
* Композитор
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Консерваторияи давлатии Москва ба номи П.И. Чайковский

**Консерваторияи давлатии Москва ба номи П.И. Чайковский** — яке аз қадимтарин ва калонтарин муассисаи олии мусиқӣ, маркази илмию методии умумироссиягии маълумоти мусиқӣ. 
## Таърих
Аз тарафи Ҷамъияти мусиқии рус ва бо ташабуси Н.Г. Рубинштейн соли 1886 таъсис ёфтааст. Дар Консерватория анъанаҳои мусиқӣ, мактаби эҷодӣ ва педагогии П.И. Чайковский, С.И. Танеев, А.С. Арменский (композитсия ва назарияи мусиқӣ), Н.Г. Рубинштейн, В.И. Сафонов (фортепиано), Ф. Лауб, И.В. Гржимали (скрипка), В.Ф. Фитсенгаген (виолончел), А.Д. Александрова-Кочеткова (вокал) ташаккул ва шуҳрати ҷаҳонӣ ёфт. Дастпарварони К.– С. Танеев, С. Рахманинов, А. Скрябин, А. Нежданова, А. Зилоти, З. Палияшвили, Р. Глиэр, А. Обухова, А. Хачатурян, Т. Хренников, Д. Кабалевский, Л. Коган ва даҳҳо нафарони дигарон мебошанд, ки аксари онҳо минбаъд омӯзгорони Консерватория шуданд. Ташаккул ва инкишофи мактаби мусиқии педагогии шӯравӣ бо номи дастпарварони педагогҳо, композиторон ва мусиқинавозони машҳур Н. Мясковский, С. Прокофев, А. Александров, Д. Шостакович (композитсия), А. Голденвейзер, Г. Нейгауз, Э. Гилелс (фортепиано), А. Ямполский, Д. Ойстрах (скрипка) ва даҳҳо тани дигарон созҳои гуногун иртиботи узвӣ дорад.

Консерватория дорои факултаҳо, ассистентура-коромӯз, 26 кафедра, студияи опера (1934), омӯзишгоҳи мусиқӣ бо мактаби 7-сола, мактаби муттаҳидаи даҳсолаи мусиқӣ, кабинети омӯзиши мусиқии халқӣ (аз соли 1937), фонотека, китобхонаро дар бар мегирад. Солҳои 30-50 дар Консерватория студияҳои миллии мусиқӣ (тоҷикӣ, ӯзбекӣ, туркманӣ, қирғизӣ, тоторӣ, бошқирдӣ ва ғайра) амал мекард, ки дар онҳо композиторони намоёни шӯравӣ М. Ашрафӣ, А. Бобоҷонян, Н. Жиганов, Қара Қароев, В. Мухатов, С. Синсадзе ва дигарон таълим гирифтаанд. Солҳои 1984-1985 дар Консерватория беш аз ҳазор донишҷӯ таҳсил мекардаанд. Дар Консерватория зиёда аз 300 омӯзгор кор мекарданд. Дар Консерватория шӯрои дифои рисолаҳои номзадию докторӣ фаъолият мекунад. Консерватория дар муддати мавҷудияташ беш аз 7 ҳаз. композиторону мусиқинавозонро тайёр кардааст. Дар Консерватория намояндагони мамлакатҳои хориҷӣ таҳсил мекунанд. С. 1940 Консерватория номи П.И. Чайковскийро гирифт.

Як зумра композиторону ҳунарпешагони шинохтаи тоҷик – Фазлиддин Шаҳобов, Шоҳназар Соҳибов, Зиёдулло Шаҳидӣ, Шариф Бобокалонов, Эдуард Айрапетянс, Ҳанифа Мавлонова, Аҳмад Бобоқулов, Амон Ҳамдамов, Фозил Солиев, Аъзам Камолов, Н. Пӯлодов,  Баҳор, Ш. Муллоҷонова, А. Одинаев, Х. Абдуллоев, Ҷ. Охунов, Д. Дусмуҳаммадов, Қ. Ҷабборов, Ю. Ҳасанов, Т. Шаҳидӣ, Р. Муллоҷонова, В. Каримов, Оят Сабзалиева, Заррина Миршакар, Манзура Ҳасанова ва дигарон дар Консерватория таҳсил кардаанд. Консерватория бо 2 ордени Ленин (1946, 1966) мукофотонида шудааст.

## Нигаред
* Композитор
* Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Донишгоҳ
Русия
Кӯли қувон (балет)

**«Кӯли қувон»** — балети композитори барҷастаи рус П.И. Чайковский буда, он бори нахуст дар с. 1877 дар Театри Калони Москва ба саҳна гузошта шудааст. Он аввалин намунаи барҷастаи жанри балет дар санъати мусиқии русӣ ба ҳисоб меравад. Сюжети як қиссаи қадимиро ба асос гирифта, Чайковский партитураи балетро офарид. «Кӯли қувон» дар саҳнаи бештари театрҳои мусиқии давраи Шӯравӣ, ҳамчунин дар репертуари ҳайатҳои балети хориҷӣ гузошта шудаанд. Бисёр порчаҳо аз ин балет (Сарахбор, Валс, Рақси қувони хурдтарак, Чардаш ва ғайра) машҳур буда, зуд-зуд дар саҳнаҳои консертӣ ва ба воситаи радио садо медиҳанд.

## Нигаред
* Балет
* Балет дар Тоҷикистон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Консерваторияи миллии Тоҷикистон

**Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхӯҷа Сатторов** — муассисаи таълимоти олии мусиқӣ дар ш. Душанбе.

## Таърих
Консерваторияи миллии Тоҷикистон с. 2003 дар заминаи ду факултет — иҷрокунандагӣ ва мусиқии тоҷик таъсис дода шуд. Консерваторияи миллии Тоҷикистон дар давраи аввал аз 2 факулта — иҷрокунандагӣ ва мусиқии тоҷик иборат буда, аз рӯи ихтисосҳои овозхони академӣ, дирижёри хор, созҳои оркестрӣ, фортепианои махсус, созҳои халқӣ, сарояндагони анъанавӣ, эстрадаву коргардони овоз ва ғ. мутахассисони дараҷаи олиро тайёр менамояд. С. 2009 Консерваторияи миллии Тоҷикистон номи Т. Сатторовро гирифт.

## Устодони консерватория
Пианинонавозон Н. Обидова (мудири кафедра), В. Латипова, Д. Ҳакимова, созҳои оркестрӣ Р. Сангинов, Ю. Саодатов (скрипка), С. Дурмишев (гобой), Б. Меробов (тромбон), овозхонон Бурҳон Маҳмадқулов, (мудири кафедра) Оят Сабзалиева, Х. Латипов, назарияи мусиқӣ Суръат Халилов, Заррина Миршакар, Қудратуллоҳ Яҳёев, Лола Толис (Пӯлодова), Ф. Улмасов, созҳои халқӣ Ҷ. Обидпур (мудири кафедра), Амирбеки Мусо, Қ. Ёқубов, А. Матхолов, мутрибони анъанавӣ Қ. Қурбониён (мудири кафедра), овозхонони анъанавӣ М. Эргашева, А. Абдуллоев (мудири кафедра), дирижёри хор Т. Соҳибов (мудири кафедра), М. Саидов ва дигарон аввалин омӯзгорони Консерваторияи буданд. Аввалин ректори Консерваторияи миллии Тоҷикистон композитор Талабхӯҷа Сатторов буд (2003—2007). Сипас, Раҷабмад Амиров ва Фароғат Азизӣ ба ҳайси ректори Консерватория кор кардаанд.

## Факултаҳо
Айни ҳол (2017) дар Консерваторияи 3 фак-та: иҷрокунандагӣ, мусиқии тоҷик ва эстрадӣ, дастаҳои ҳунарӣ аз қабили оркестри симфонии донишҷӯён, оркестри созҳои халқии донишҷӯён, ансамбли шашмақомхонон, фалаксароён мутрибони фалакнавоз ва мутрибони мақомнавоз амал мекунанд. Консерваторияи дорои китобхона, хобгоҳ барои донишҷӯён ва кабинетҳо мебошад. Донишҷӯён дар шуъбаҳои рӯзона ва ғоибона таҳсил мекунанд.

## Эзоҳ
Консерваторияи давлатии Узбекистон

**Консерваторияи давлатии Узбекистон ба номи М. Ашрафӣ** — аввалин донишкадаи олии мусиқӣ дар Осиёи Миёна ва Қазоқистон, аст ва дар шаҳри Тошканд таъсис ёфтааст.

## Таърих
С. 1936 дар асоси Мактаби олии мусиқии Тошканд таъсис ёфтааст. Дар ташкили он В. Успенский ва Е. Романовская саҳми арзанда доранд. Нахустин директор К. А. Бочкарёв буд. Пианинонавоз Н. Яблонский, А. Голдберг, С. Козловский, скрипканавозон Л. Шевчук, Е. Кнорре, виолончелнавоз Г. Василев, овозхонон А. Власов, В. Девлет, дирижёр С. Горчаков, композиторон А. Козловский, Б. Надеждин, мусиқишиносон Я. Пеккер, И. Мартинов ва дигарон аввалин омӯзгорони Консерватория буданд. Устодони мусиқии собиқ шӯравӣ М. Гнесин, С. Василенко, Л. Ревуский, Ю. Тюмин ва дигарон барои ба роҳ мондану ривоҷ додани таълими мусиқӣ дар К. кумак карданд. Дар ибтидо Консерватория ҳамагӣ 5 кафедра ва курси тайёрӣ дошт. Консерватория соли 1985 дорои фак-таҳои назарияи композитсия, фортепиано, вокалу хор, оркестри созҳои халқӣ, 20 кафедра, шуъбаҳои шабона, ғоибона ва тайёрӣ, аспирантура, студияи опера (аз 1964), мактаби мусиқии ёздаҳсола (аз 1939), китобхона, музеи созҳои халқӣ, устохонаи тармими созҳои халқӣ, кабинети мусиқии халқӣ, оркестри симфонӣ, ансамбли мақомхонон ва ғ. мебошад. Консерватория дар давоми мавҷудияташ беш аз 4 ҳаз. мутахассиси соҳаи мусиқӣ тайёр кардааст (1985). Арбобони санъати мусиқии Ӯзбкистон Ф. Кароматов, Т. Визго, С. Векслер, Ҳ. Носирова, С. Қобилова ва дигарон дар Консерватория таҳсил кардаанд. Консерватория барои ҷумҳуриҳои Тоҷикистон, Туркманистон, Қирғизистон низ мутахассис тайёр кардааст. С. 1976 К. номи Мухтор Ашрафиро гирифт. Дар солҳои гуногун ба К. А. Лисовский (1936-45), Мухтор Ашрафӣ (1947-61, 1971-75), Ҳ. Раҳимов (1961-71) ва дигарон Консерваторияро сарварӣ кардаанд. Ҳунарпешагон ва муҳаққиқони тоҷик Шарофиддин Сайфиддинов, Миратулло Атоев, И. Абдуллоев, Ёқуб Сабзанов, Фирӯз Баҳор, Фозил Солиев, Ю. Мамедов, А. Абдурашидов, Фароғат Азизӣ, Аслиддин Низомов, Ҷӯрахон Обидпур, Қ. Қурбониён, М. Баротов, С. Халилов, А. Ниёзмамадов ва дигарон ҳамин Консерваторияро хатм намудаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Донишгоҳҳо аз рӯи кишвар
Бодия Энер

**Бодия Энер** (, тав. 15 июни 1954, Ушок, Туркия) — овозхон ва ҳунарпешаи театр, синамо ва телевизиони турк.

## Зиндагинома
Бодия Энер як қисми таҳсилоти худро дар шаҳри бо таърихи бойи Ушок гирифтааст. Ин шаҳр дар ғарби Туркия ҷойгир буда, бахше аз музофоти Анатолия аст. Соли 1968 ба Истамбул омада, ба маркази ҷамъияти Бакиркой пайвастааст.

## Фаъолият
Аз соли 1970 инҷониб Бодия дар намоишномаҳои театрии шаҳри Истанбул фаъолона ширкат варзида, инчунин дар саҳнаи театри Ҳалдун Дормен ва дигар театрҳо нақш бозидааст. Соли 1972, Бодия Энер дар филми «Sabu Kahraman Korsan» дар экранҳои калон баромад кардааст. Ҳамчун ҳунарпешаи сабти овоз, ӯ дар бисёр филмҳои хориҷӣ овоз додааст. Соли 2002 Бодия Энер дар силсилафилми коргардонҳо Авнӣ Кунюкоғлу ва Назиф Туна «Дунёи асрор» (Sirlar Dunyasi) нақш бозидааст.

Соли 2005, ӯ дар силсилафилми «Beşinci Boyut» нақш бастааст. Соли 2014 дар якҷоягӣ бо Энгин Акурак, Тубо Бюйюкюстюн, Дамла Ҷолбай, Ҳазал Туресан, Набоҳат Чеҳра ва Озкан Текдамир дар силсилафилми машҳури **Ишқи Сиёҳ** (Kara Para Ask) нақш бастаанд. Соли 2016, ӯ дар нақши Гулсум дар мелодрамаи бисёрқисмаи Bana Sevmeyi Anlat нақш бастааст.

Соли 2019, Бодия Энер нақши модари Ҳоҷиро дар силсилафилми «Ошиёни дилам» (Canevim) иҷро кардааст. Дар саҳна Арас Айдин, Биран Дамла Йилмаз, Озгур Чевик, Ниҳон Букаач, Зуҳал Генгер Эркай, Бурҷу Туна ва дигарон ҳунарнамоӣ намудаанд. Соли 2020 ҳунарпеша дар силсилфилми ҳаҷвии «Ишқ дар зери бом» () нақши Саодат Йилмазро бозидааст, ки нақшҳои асосиро ҳунарпешаҳо Фурқон Андич ва Селин Шакарҷӣ бозидаанд. Нақшҳои Бодия Энер ҳам драмавӣ буданду ҳам ҳаҷвӣ, ки аз уҳдаи ҳамаи нақшҳо ба осони баромадааст.

Ҳангоми 66-солагияшро ҷашн гирифтан, ҳунарпеша тасмим гирифт, ки дар саҳнаи театр дар спектакли нави «Баҳори дуввум» баромад карда ҳамаро ҳайрон кунад. Нақши асосиро бо ӯ Ҷихат Тамер иҷро кард. Дар як мусоҳиба ҳунарпеша гуфт, ки вай хеле ҳаяҷонӣ аст, зеро пас аз чандин сол ба саҳнаи театр баргашт.

## Филмнома

### Силсилафилмҳо

### Синамо

### Театр
* İkinci Bahar — 2018
* Üç Dahi — 2017
* Şark Dişçisi / Марта — 2016
* Üç Nokta / Фотима — 2015
* Kelebekler Özgürdür / Нонпаз — 2014
* Tom, Dick ve Harry — 2012
* Fare Kapanı
* Mutfak Cadıları

## Нигаред низ
Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* 
* Bedia Ener Öztep resmi internet adresi 

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Туркия
Қароев Қара Абулфаз оғлӣ

**Қара Қароев** (1918-1982) — композитори машҳури Озарбойҷон, омӯзгор, Лауреати мукофоти Ленинӣ. Артисти халқии ИҶШС (1959). Акад. АИ ҶШС Озарбойҷон, Қаҳрамони меҳнати Сотсиалистӣ (1978). 
## Зиндагинома
Қара Қароев соли 1946 Консерваторияи давлатии Москва ба номи П.И. Чайковскийро (синфи Д. Шостакович) хатм намудааст. Дар солҳои 1946-1982 дар Консерваторияи давлатии Озарбойҷон дарс додааст (солҳои 1950-1953 ректори Консерваторияи давлатии Озарбойҷон, аз соли 1959 профессор). Балетҳои Қароев «Ҳафт нозанин» ва «Пайраҳаи тундар» дар ҷаҳон машҳур гашта, дар театрҳои мусиқии бисёр мамлакатҳо намоиш дода мешаванд. Қароев дар мусиқии балети «Ҳафт нозанин» мусиқии халқии озариро васеъ истифода намуда, дар балети «Пайраҳаи тундар» оҳангҳову зарбу усули африқоӣ, рангубори аркестрии онҳо шунавандаро ба ваҷҳ меоранд. Ғайр аз ин ӯ муаллифи як қатор асарҳо, аз ҷумла достони симфонии «Лайлӣ ва Маҷнун», 3 симфония, консерт барои скрипка бо оркестр, 24 прелюдия, 12 фуга, рамансу сурудҳо, мусиқӣ ба намоишномаҳо, ба кинофилмҳо ва ғ. мебошад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Оҳангсозони Озарбойҷон
Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XX
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ
Фурқон Андич

**Фурқон Андич** (); тав. 4 апрели 1990, Истанбул, Туркия) — ҳунарпешаи турк.

## Зиндагинома
Ӯ маълумоти ибтидоӣ ва миёнаро дар Аташеҳир гирифтааст.  Пас аз хатми мактаби миёна соли 2007 ба Украина барои идомаи таҳсил сафар намудааст. Ӯ соли аввал дар донишгоҳи техникии Киеви Украина омӯзиши омодагӣ ва забономӯзиро гирифтааст. Дар соли дуввуми дар шуъбаи иқтисод таҳсил кардааст. Аз сабаби шароити номуносиб дар системаи маориф, ӯ ба Истанбул баргашт. Пас аз муддате дар донишгоҳи Билгӣ дар бахши барномасозии радио ва телевизион ҳуҷҷатҳояшро супоридааст, аммо баъдтар дар нимсолаи аввали соли таҳсили 2011-2012 ба шуъбаи визуалӣ ва тарроҳии Донишгоҳи Йедитепа гузаштааст.

## Фаъолият
Ҳунарпешаи ҷавон фаъолияти ҳунарии худро аз таблиғотҳо сар кардааст. Баъдан дар силсилафилми Kolej Günlüğü ҳунарнамоӣ намудааст, ки дар шабакаи TNT пахш шудааст. Ӯ дар таблиғоти Eti Bi Dolu соли 2007, Vatan Computer соли 2008, Turkcell ва Marmara Forum AVM соли 2011 бозӣ кардааст. Дар силсилафилми Kolej Günlüğü, нақши Мертро тасвир кардааст.

Соли 2011 дар силсилафилми Umutsuz Ev Kadınları, ки ремейки силсилафилми амрикоии Desperate Housewives мебошад, бозидааст, ки дар Kanal D пахш шудааст. Ӯ дар силсилафилми Yağmurdan Kaçarken нақши Ҳорунро бозидааст.  Соли 2012 дар силсилафилми машҳури Фериҳа (Adını Feriha Koydum: Emir'in Yolu), нақши хурдакаки Салимро дар миёни ҳунарпешаҳои маъруф Ҳазал Кая ва Чағатой Ӯлусой ҳунарнамоӣ намудааст. Соли 2017 дар нақши  Гокҳан Туралӣ дар силсилафилми машҳури Ғунчаҳои захмӣ (тур. Kırgın Çiçekler), бо ҳунарпешаҳои машҳур Гокча Акйилдиз, Биран Далма Йилмаз, Озгур Чевик, Ипек Қарапинор, Ҳазар Мотан ва дигарон нақш офаридааст. Ӯ нақши Салим Инан, яке аз нақшҳои асосиро дар сериали телевизионии Kaçak Gelinler бозидааст, ки моҳи июни соли 2014 ба пахш шурӯъ карда шуд ва бо ин нақш шуҳрат пайдо намуд. Соли 2016, ӯ дар силсилафилми телевизионии Tatlı İntikam нақши Синон Танкутро бозидааст. Соли 2017 ӯ нақши асосиро ҳамчун Саваш ҳамҷуфти бо Айча Айшин Турон дар силсилафилми Марям (Meryem) бозидааст.

Соли 2009 дар силсилафилми 23 қисмаи «*Her Yerde Sen*», нақши Дамир Эрендирро бо ҳамҷуфтии Айбука Пусат бозидааст.

Соли 2020 ҳунарпеша дар силсилфилми ҳаҷвии "Ишқ дар зери бом" () нақши Оташ, ҷавон аз оилаи сарватманд, ки хонаашонро тарк мекунад, тасвир мекунад, бо ҳунарпешаҳо  Эзгӣ Шенлер, Селин Шакарҷӣ, Бодия Энер ва дигарон бозидааст.

## Ҳаёти шахсӣ
Модараш боснӣ ва падараш трабзонӣ мебошанд. Фурқон дар оила писари ягона набуда, ду бародар дорад.

Моҳи январи соли 2018 Фурқон тасдиқ намуд, ки бо модел ва ҳунарпешаи турк Дилан Чичек Дениз робита дорад вале моҳи ноябри худи ҳамон сол онҳо ҷудо шудаанд.

## Филмнома

## Нигаред низ
*Феҳристи ҳунарпешаҳои марди Туркия

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Туркия
Гач

**Гач** — масолеҳи бинокорӣ, ки дар натиҷаи зери ҳарорати баланд сӯзондани гипс ҳосил мекунанд.

Маҳлули гачи кӯфтаро ба осонӣ ба шакли дилхоҳ даровардан мумкин аст, ки он фаврӣ сахту хушк мешавад. гачи хушкшуда ранги сафеди мақбул мегирад. Беҳтарин навъи гачро «гулгач» мегӯянд. Дар санъати меъморӣ гач аз ибтидои м. ба сифати масолеҳи гилкорӣ, андова ва ороиш (гачкорӣ, кандакории рӯйи гач, панҷарасозӣ, воситаҳои дигари меъморӣ чун арақа, нижвон, шурфа) ва ҳунари ҳайкалтарошию муҷассамасозӣ истифода мешавад. Гачро дар меъмории муосир (сохтмони биноҳои фарҳангӣ, маъмурӣ, иқоматӣ) низ васеъ истифода мекунанд. Гач дар санъати бинокории имрӯзаи Тоҷикистон низ маҳсулоти муҳимми ороишии серистифода буда, дар ҷумҳурӣ чандин корхонаи коркарди гач (дар Душанбе, Исфара, Ёвон ва ғайра) фаъолият доранд. гачро, ҳамчунин, дар ҳунари чинисозӣ ва шишасозӣ ба ҳайси унсури ёрирасон ба кор мебаранд. Дар тиб аз гач бандинаҳои махсуси шикастабандӣ тайёр мекунанд. Дар стоматология барои тайёр кардани қолаб, узвҳои сунъӣ (ориятӣ) ва ғ. истифода мешавад.

## Нигаред низ
* Гачбандӣ
* Гачбурӣ
* Гачкорӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Веймарн Б. В. Искусство Средней Азии. М., 1940.
* Ремпель Л. И. Архитектурный орнамент Узбекистана. Т., 1961;
* Искусство таджикского народа. Т. 4. Д., 1979;
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988.
* Луғати русӣ-тоҷикии истилоҳоти санъат. Д., 2003;
* Рузиев М. Декоративно-прикладное искусство таджиков. Д., 2003.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Масолеҳи сохтмонӣ
OnePlus 5

**OnePlus 5** — смартфони ширкати хитоии OnePlus мебошад, ки 20 ибни 2017 сол  муаррифӣ шудааст. Ин намуд бояд OnePlus 4 номгузорӣ мешуд, аммо рақами 4 дар Хитой рақами нобарорӣ ва бадбахтӣ ҳисоб мешавад. OnePlus 5 вориси намуди OnePlus 3 аст.

Дизайни OnePlus 5 бо сабаби шабоҳат бо дизайни iPhone 7 зери танқид қарор гирифт.

Аз рӯи гуфтаи директори генералии ширкат Карл Пей, OnePlus 5  яке аз смартфонҳои аз ҳама зиёд фурӯхташавандаи ширкат  гардид ва дар рейтинги дохилии фурӯш мавқеи OnePlus 3T-ро гирифт.
Дар Ҳиндустон OnePlus 5 дар ҳафтаи якуми фурӯш рекорди даромадро дар платформаи Amazon нишон дод.
Моҳи ноябри 2017 сол  директори генералии зерсохтори OnePlus дар Ҳиндустон Викас Аггарвал хабар дод, ки истеҳсоли OnePlus 5 боздошта шуд зеро ширкат ба истеҳсол  ва фурӯши намуди OnePlus 5T гузаштааст.

## Хусусиятҳои техникӣ

### Камера
Заминаи DxoMark камераи OnePlus 5-ро бо 87 хол баҳо дод, ин аз iPhone 7 зиёдтар аст.

## Намоишгар
Истифодабарандагон барои мавҷуд будани ҳолати “желе” шикоят карданд, ҳангоми саҳифагардонӣ тасвир дар рӯи лавҳ хира мешуд. Ширкат арз кард, ки мушкилоти мазкур норасоии лавҳ нест.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* OnePlus 5

Гурӯҳ:Дастгоҳҳои мобилӣ аз рӯи алифбо
Гебзе

**Гебзе** (   Гебзе ) -  шаҳр ва ноҳия дар Вилояти Коҷаели ( Туркия ) аст. 

## Таърих
Соли 1912 дар шаҳр ва минтақа шахсони зерин зиндагӣ мекарданд: 

Туркҳо - 18 900 нафар. 

Юнониҳо - 12,883 

Арманиҳо - 6,889 нафар  

Моҳи марти соли 1921, дар давраи ҷанги дуюми юнонӣ-туркӣ, шаҳр яке аз нуқтаҳои ибтидоии ҳуҷуми юнонӣ буд, ки ба муҳорибаи дуюми Инёну оварда расонид . 

## Бародашаҳрҳо

* Қарокӯл (    ) ( Қирғизистон ). 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмии шаҳр 
* Сомонаи расмии ноҳия 
Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Эраҷ Афшор

**Эраҷ Афшор** (  Теҳрон —  Теҳрон) — таърихнигор, муҳаққиқи дастхатҳо ва библиографи эронӣ. Яке аз муҳаққиқони пурмаҳсул дар эроншиносӣ ва муаллифи садҳо мақола, очерк, шарҳ ва китобҳо. Маҷмӯаи пурраи осори ӯ соли 2003 ба табъ расид..

шор  дар Теҳрон таваллуд шудааст. Падараш Маҳмуди Афшор ва модараш Нусрат Баразандӣ буд. Падари ӯ донишманди барҷаста буд, ки дар шаҳри Язд ба дунё омадааст. Вай дар бунёди аввалин донишгоҳи эронӣ Дорулфунун, маҷаллаи «Оянда» ва созмони бахшбандии забони форсӣ ширкат варзид. Соли 1933 Афшор ба мактаби зардуштӣ ва сипас ба мактаби Сиёҳпур дар Тоҷриш рафта, маълумоти миёнаашро дар мактаби Фирӯз-Баҳром гирифта, пас аз соли 1945 ба Донишгоҳи Теҳрон дохил шуд. Дар худи ҳамон сол, Афшар ба Шоиста Афшорӣ издивоҷ кард, ки соҳиби чор писар шуданд (Бобак, Баҳром, Ҳушёр ва Ораш). Пас аз хатми мактаби Фирӯз-Баҳром, ӯ дар Донишгоҳи Теҳрон, ки онро соли 1949 хатм кардааст, дар мавзӯи ақаллиятҳои миллии эрониён рисола дифоъ кард ва сипас дар мактабҳои Шараф ва Эроншаҳр ба ҳайси муаллими забони форсӣ кор кард. Пас аз як сол, бо тавсияи М.Собе Афшор дар китобхонаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Теҳрон ба кор даромад. Аз соли 1965 то 1979 ҳамчун роҳбари китобхонаи марказии Донишгоҳи Теҳрон, инчунин маркази ҳуҷҷатгузории ҳамин китобхона кор кард. Дар ин замон ӯ тамоми талошро барои ҷамъоварии дастнависҳои мухталифи форсӣ аз Туркия то Ҳиндустон кард. Соли 1961 Афшор ба чопи ҷилди якуми Index Iranicus, феҳристи навгонишуда бо тамоми тафсилоти мақолаҳои эронӣ ба форсӣ шурӯъ кард ва шаш ҷилд дар тӯли умри худ ба табъ расонид. Илова ба Донишгоҳи Теҳрон, Афшор, инчунин дар донишгоҳҳои хориҷӣ низ кор кард, масалан, Донишгоҳи Ҳарвард Амрико (1966), ки дар он китобҳо бо забонҳои шарқӣ созмон дода шуд , Донишгоҳи Швейтсария дар Берн (1989) ва Китобхонаи миллии Австрия (1968) ва Архивҳои давлатии Вена (2003)). Афшор узви ҷамъиятҳои сершумори илмӣ буда, ба таъсис додани бисёр пажӯҳишгоҳҳо кумак расонд ва конфронсҳои зиёди илмӣ баргузор кард. Ба ифтихори ӯ ду маҷмӯаи мақолаҳо нашр шуданд: «Эрон ва Эроншиносӣ: Очеркҳо дар васфи Эраҷ Афшор» (Принстон, 1998) ба забони англисӣ ва «Арҷноми Эраҷ» (ду ҷилд, Теҳрон, 1998).

## Эзоҳ
Чорлу

**Чорлу** (    ) - як шаҳр ва ноҳия дар музофоти Текирдаг ( Туркия ) аст.

## Таърих
Дар замонҳои қадим, ки дар ин ҷо мусталикаи фригиягиҳо **Тзираллум** буд**.** Дар замони имперотурии Рум, шаҳр ба номи **Кенофруриум** гузошта шуда буд, маҳз дар ин ҷо, дар соли 275 император Аурелиан кушта шуд. Баъдтар, ин шаҳр як пойгоҳи муҳиме буд, ки ба Рум (ва баъдтар Византия) имкон дод, ки минтақаҳои муҳими Фракияро идора кунанд. Соли 1320, Фракияи Византия ба ҳуҷумҳои харобиовари туркҳои Осиё Хурд  гирифтор шуд. Аз тарси таъқиботи зӯроваронаи Туркия бар зидди муқобилияти сокинони маҳаллӣ, сокинони  Аркадиополис, дар соли 1366 шаҳри худро бе туркҳо таслим карданд ва ба ин васила ҷони худро наҷот доданд. Соли 1434 сайёҳи фаронсавӣ Бертрандон де ла Брончиер хабар дод, ки дар шаҳр ҳам юнониҳо ва ҳам туркҳо зиндагӣ мекарданд .

### Даврони туркӣ
Вақте ки Султон Мурод I ин ҷойҳоро забт кард, ӯ амр кард, ки қалъаҳои Румро вайрон кунанд. Дар моҳи августи соли 1511, дар ҷараёни муноқишаҳои дохили дар наздикии деҳаи Уграшдере, байни Султон Боязид II ва писараш, ӯ Селим I-ро мағлуб кард. Вале, як сол пас, Салим Баязидро сарнагун кард, ӯ дар Чорлу дар роҳи  Дидимотика вафот кард. Баъд аз ҳашт сол, худи Салим дар Чорлу вафот кардааст (ҳарду дар Истанбул дафн карда шуданд).

Дар давраи Ҷанги Қрим гурезагони турк, ки аз артиши Русия гурехтанд, дар ин минтақа ҷойгир шуданд. Дар давоми ҷанги Русия ва Туркия дар солҳои 1877-1878, минтақа ба мувақатан аз ҷониби артиши Русия ишғол карда шуд.

Соли 1912 дар шаҳр ва минтақа аҳолли зерин зиндагӣ мекарданд:

Туркҳо - 13 500 нафар.

Юнониҳо - 11,100

Арманиҳо - 1600 нафар

Яҳудиён - 1300 

Дар давраи Ҷанги Якуми Балкан қароргоҳи артиши Туркия дар Чорлу  ҷойгир карда шуд; декабри соли 1912 шаҳрро артиши Булғористон забт кард. Туркия дар моҳи июли соли 1913 дар натиҷаи ҷанги дуввуми Балкан шаҳрро баргардонд. Дар давраи ҷанги истиқлоли Туркия, шаҳр аз соли 1920 то 1922 аз ҷониби артиши юнонӣ забт карда шуд. Нерӯҳои юнонӣ дар ин ҷо то соли 1923 боқӣ монданд, вақте, ки тибқи қарорҳои Конфронси Лозанна, Юнон маҷбур шуд, ки Фракияи Шарқӣ ба туркҳо бидиҳад. Аҳолии бумии юнонӣ маҷбур шуданд, ки шаҳрро тарк кунанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных
Гачечиладзе, Гиви Ражденович

**Гачечиладзе Гиви Ражденович** (5 августи 1914, Тифлис – 9 феврали 1974, ҳамон ҷо) — адабиётшинос, нависанда ва и гурҷӣ. 

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Тифлис (1936). Яке аз аввалин докторони илм дар соҳаи тарҷума мебошад. Проф. Донишгоҳи Тбилиси. Аз соли 1933 ба чопи асарҳояш шурӯъ кардааст. Аввалин тарҷумаи Г. асари манзуми «Шоирони рус ва хориҷӣ» (1937) мебошад. Баъдан китобҳои ӯ «Дар бораи Байрон» (1938), «Шоирони англис» (1942), «Манзума, тарона ва шеърҳои англисӣ» (1946), «Сонетҳои Шекспир» (1952), «Робин Гуд», «Қиссаҳои халқии англисӣ» (1954), ба чоп расидаанд. Соли 1959 китоби ӯ «Масъалаҳои назарияи тарҷумаи бадеӣ» нашр шуд. Асарҳои «Масъалаҳои тарҷумаи воқеъбинона» (1961), «Тарҷумаҳои бадеӣ ва робитаҳои адабӣ» (1972) ва китоби дарсии «Мадхали назарияи тарҷумаи бадеӣ» ба қалами Гачечиладзе тааллуқ доранд. Гачечиладзе сармуҳаррири Нашрияи академии гурҷии таълифоти Шекспир буд. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*  Краткая литературная энциклопедия. Т, 2. М., 1964. 

## Сарчашма
*
Гаҷиев Хонлар Ҷаводович

**Гаҷиев Хонлар Ҷаводович** (27.11.1903, шаҳри Шӯша, Озарбойҷон – 1969, Боку) — ҷарроҳ, доктори илмҳои тиб (1948), профессор (1947), Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикстон (1951).

## Зиндагинома
Соли 1927 факултаи тиббии Университети давлатии Осиёи Миёна (Тошканд)-ро хатм карда, ба Тоҷикистон омадааст. Духтури бунгоҳи тиббии ноҳияи Ховалинг ва беморхонаи ҷумҳуриявӣ (1927–30), ассистент ва дотсенти Институти тиббии Боку (1930–38), мудири яке аз беморхонаҳои Маскав (1939–41), духтури ҳарбӣ дар набардгоҳи ҶБВ (1941–45). Баъди поёни ҷанг ба Тоҷикистон баргашта, аз соли 1945 то 1961 мудири кафедраи ҷарроҳии госпиталии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон буд. Аз соли 1961 дар Институти давлатии тиббии Боку кор кардааст. Солҳои 1947–61 сарҷарроҳи Вазорати тандурустии Тоҷикистон буд. Перомуни бемориҳои ҷоғар, санги масона, амалиёти ҷарроҳӣ 60 таълифот дорад.

## Осор
* Хирургия малярийной спленомегалии. Сталинабад, 1950;
* К хирургии зоба в Таджикистане. Сталинабад, 1952;
* Эхинококк легкого. Сталинабад, 1954.
## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Доминик Ҳашек

**До́миник Ҳа́шек** (; 29 январи 1965, Пардубисе, Чехословакия) — хоккейбози чех, дарвозабон. Дар ҳайати дастаи мунтахаби Чехословакия ва Чехия чемпиони олимпӣ (1998). Дар 53 мусобиқаи чемпионатҳои ҷаҳон ва бозиҳои олимпӣ ширкат кардааст.

## Эзоҳ
Гачбандӣ

мини|Гачбандӣ
**Гачбандӣ** — яке аз усулҳои табобат, ки ҳангоми шикастан, кафидан ё баромадани устухон, муолиҷаи бемориҳои дастгоҳи такяву ҳаракат, инчунин барои ноҷунбон кардани дасту по, гардану сар ба кор мебаранд.

Асоси гачбандӣ гачи тиббист (нигар Гач), ки хокаи маҳини сафед ё андак зарди беолоиш буда, зуд шах мешавад. Пеш аз гачбандӣ ба дока гач молида, дар зарфи обаш гарм тар мекунанд. Баъди тамоман тар шуданаш (дигар пайдо нагаштани ҳубобчаҳои ҳаво) докаро аз об берун меоранд. Ҷойи иллатёфтаро бо болиштаки пахтагӣ ё қабати тунуки пахта пӯшонда, аз болои он бандинаи гачолудро мепечонанд. Печҳои дока бояд болои якдигар ҳамвор хоб раванд. Дар мавриди гачбандии дуруст ҳаракати хун халал намеёбад ва узв дард намекунад. Бо мақсади назорат панҷаи по ё дастро кушода мегузоранд (гачбандӣ намекунанд). Пайдоиши дарду варам, хунуку карахт шудани узв, кабудшавии ангуштон аломати нодуруст гачбандӣ кардан аст. гачбандӣ-и бардавом боиси аз сабзиш мондани мушакҳо ва шах шудани бандҳои беҳаракат мешавад. Гачбандиро бо арра, корд ё қайчӣ мебуранд. Боқимондаи онро бо оби ширгарм ва собун мешӯянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Аверянов М. Д. Повязки в лечебной практике. М., 2010.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зарбашиносӣ
Гачбурӣ

мини
**Гачбурӣ** () — ҳунари сохтану таҳия кардани гач барои сақфу деворҳои бино; буридани нақшҳои гачӣ.

гачбурӣ дар ҳар минтақа ва дар ҳар давру замон шаклу шеваҳои хосси худро дошт. Гач аз замонҳои хеле қадим ба ҳайси масолеҳи бинокорӣ ба кор мерафтааст. Дар қадимтарин бинои дунё (4 ҳазор сол пеш) — Аҳроми Миср гачро ба ҷойи моддаи часпандаи муқовим баъд аз таҳсутун дар байни сангҳо истифода бурдаанд. Қадимтарин асари гачбурӣ дар ҳудуди Эрон аз Ҳафттеппаи Хузистон пайдо шудааст, ки ба даврони пеш аз таърихи Эрон ва ба ҳунару тамаддуни Эломиён тааллуқ дорад. Намунаҳои нақшҳои гуногуни гачӣ аз харобаҳои Мадоин (Тайсафун; дар осорхонаҳои Берлин нигаҳдорӣ мешавад) ва наздикии Варомин (дар Осорхонаи Пансилванияи Амрико маҳфуз аст) низ пайдо шудаанд. Дар ҳудуди Осиёи Марказӣ низ гачбурӣ аз аҳди қадим равнақ ёфта буд. Барои гачбурӣ навъи беҳтарини гач — «гулгач» (гачи бисёр сафеду нарм)-ро ба кор мебаранд. Нахуст гачро ба шакли моеъ (ба он ба миқдори зарурӣ об андохта) тайёр мекунанд. Маҳлули омехта аз гачу об пас аз муддате ба хамири нарм табдил меёбад ва гачбур дар ҳамон ҳолат онро бо андова ба сатҳе мемолад ё аз он нақшҳои дилхоҳ мебурад. Пас аз сахт шудани гач гачбур бо абзори хосси худ ба пардоз додани он шурӯъ мекунад.

## Нигаред низ
* Гачкорӣ

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Масолеҳи сохтмонӣ
Гурӯҳ:Ҳунар
Гашти соат

**Гашти соат** — тағйири ислоҳ даровардан ба соат дар воҳиди вақт. 

Вобаста ба интихоби ин воҳид гашти соат шабонарӯзӣ, соатӣ, лаҳзавӣ ва ғ. мешавад. Ҳангоми манфӣ будани гашт соат пеш рафта, дар вақти мусбат будан торафт бештар қафо мемонад. Бузургии гашти соат ба танзимсозии кори соат вобаста бошад ҳам, сифати соатро муайян намекунад. гашти соат аз таъсири омилҳои гуногун, мас., ҳарорат, майдони магнитӣ, фишори атмосферӣ, шитоби афтиши озод, ларзиш ва лапиш (вибратсия, навасон), механизм ва тамоюли соат, инчунин аз дараҷаи тофти пружинаи соат (ё болоравии порсанги он) ва ғ. тағйир меёбад. 

## Нигаред низ
* Соат

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Соат
Ярослав Ҳашек

**Ярослав Ҳашек** (; 30 апрели 1883, Прага — 3 январи 1923, Липнисе) — нависандаи чехӣ, иқтидоргурез, намошноманавис, рӯзноманигор, комиссари Артиши Сурх. Ӯ муаллифи тақрибан 1500 ҳикояҳои гуногун, фелйетонҳо ва дигар асарҳост, ки аз романи ба итмом нарасидааш "Сарбози хуб Швейк " шуҳрати ҷаҳонӣ касб кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Гашек Ярослав — Сочинения, биография, воспоминания современников, исследования жизни и творчества (на русском языке)
* Русскоязычный сайт, посвящённый Ярославу Гашеку
* Библиография Ярослава Гашека
* Ярослав Гашек — «Уши св. Мартина»
* Ярослав Гашек — лучшие рассказы
* Гашек, Ярослав в библиотеке Максима Мошкова
* Автограф Гашека на чешском и Швейк на украинском
* Сочинения Гашека на сайте Lib.ru: Классика
* *Вадим Татаринов*. «Неисправимый анархист и народный затейник». / Предисловие к роману «Похождения бравого солдата Швейка». —  Эксмо, 2008. — 640 с. — (Зарубежная классика).
* Собственноручная анкета Ярослава Гашека 
* *В. Врангель*. [www.interesniy.kiev.ua/old/7137/7140/21197 Дуализм Ярослава Гашека: пером и штыком]
* Радио Прага: Горькое пиво Ярослава Гашека
Валентин Ҳаюи

**Валентин Ҳаюи** (, *Валанте́н Аюи́* ; 1745—1822) — хайрхоҳи маъруфи фаронсавӣ, омӯзгор ва навовари қарнҳои XVIII—XIX, яке аз аввалин омӯзгори нобиноён, бунёнгузори нахустин муассисаҳои омӯзишӣ барои нобиноён, муаллифи алифбои релйефӣ барои нобиноён, пешгузашта аз Луис Брайл.

## Эзоҳ
Гаюин (минерал)

**Гаюи́н** (гаюнит) — минерал, формулаи кимиёиаш (Na,Ca)4-8Al6Si6(O, S)24(SO4Cl)1-2. Таркибаш аз 36,4% SiO2, 31% Al2O3, 18,8% Na2O, 5,7% CaO иборат аст. Баъзан C2O дорад. Сохтори кристаллбандиаш кубӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Минералҳои натрий
Гурӯҳ:Минералҳои калсий
Гурӯҳ:Минералҳои алюминий
Гурӯҳ:Силикатҳо(минералҳо)
Гвадалквивир

мини|Ҳавзаи дарёи Гвадалквивир
**Гвадалквиви́р** ( , аз  Водиу-л-Кабир — дараи бузург, ) — аз ҷиҳати дарозӣ дуюмин (баъди Эбро) дарё дар ҷануби Испониё.

Дарозиаш 560 км, масоҳати ҳавзааш 57 ҳазор км². Саробаш дар кӯҳҳои Андалус. Аз пастии Андалус ҷорӣ шуда, ба халиҷи Кадис дар уқёнуси Атлантик мерезад. Поинтар аз ш. Кория-дел- Рио ба се шохоби бузург ҷудо шуда, пеш аз резиш ба халиҷ боз ба як маҷро табдил меёбад. Бараш дар маҷрои мобайнӣ 150—200 м. Манбааш борон, давраи обхезиаш феврал — март. Сарфи миёнаи об 164 м3/с. То ш. Кордова киштигард аст. Шохобҳои калонаш: аз чап — Гидианаи Хурд, Хенил; аз рост — Гвадалимар, Уэлва. Дар ҳавзаи Гвадалквивир НБО воқеъ аст, барои обёрӣ истифода мешавад. Дар наздикии резишгоҳ Боғи миллии Доняна воқеъ гардидааст. Дар соҳилҳои Гвадалквивир шаҳрҳои Қуртуба, Севиля, Санлукар-де-Баррамеда ҷойгиранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гвадалаҳара

**Гвадалаҳара**, **Гуадалаҷара** ( ) — шаҳр дар маркази Мексика, маркази маъмурии иёлати Халиско.

Дар водии дарёи Рио-Гранде-де-Сантяго, дар баландии 1524 м аз с. б. воқеъ гардидааст. Масоҳаташ 151 км². Аҳолиаш 1,5 млн нафар (2014, бо аҳолии атрофаш 4,5 млн нафар). Соли 1530 бунёд ёфтааст, мавқеашро ду бор иваз кардааст. Аз соли 1542 дар ҷойи имрӯзааш, дар водии Атемахак воқеъ аст. Аз соли 1560 пойтахти музофоти мустамликаи испании Галисаи Нав. Соли 1810 М. Идалго дар Г. ҳукумати инқилобӣ таъсис намуд, вале соли 1811 аз тарафи испаниҳо барҳам дода шуд. Баъди соли 1945 саноат дар Г. тараққӣ кард. Г. маркази муҳимми савдо ва саноати мамлакат аст. Маркази технологияи нав (корхонаҳои ширкатҳо ва иттиҳодияҳои General Electric, IBM, Intel, Hitachi, Hewlett Packard, Siemens, Flextronics фаъолият доранд). Саноати автомобилҳо, истеҳсоли компютерҳо, кимиё, мебел, бофандагӣ, дӯзандагӣ, чарму пойафзор, хӯрокворӣ, аз ҳунарҳои датӣ, истеҳсоли маснуоти шишагӣ, сафолӣ, заргарӣ, кулоҳи мексикоии самбреро рушд кардааст. Маркази роҳҳои автомобилгард ва р.о. Фурудгоҳи байналмилалии Дон Мигел Идалго (17 км ҷанубтари шаҳр) ва фурудгоҳи маҳаллии Костиля, ду хатти трамвайи баландсуръат дорад. Дар Г. осори меъмории давраи мустамликадории Испания боқӣ мондаанд: масҷиди ҷомеи Бибӣ Марям Успения (1558—1618), қасрҳои губернатор (1774) ва адлия (1588), калисоҳои Ла Мерсед (1650), Модархудои Муқаддас дел-Кармен, Арансасу (1752), Сан- Франсиско. Осорхонаҳои палеонтологӣ, кишваршиносӣ, суробҳои мумӣ, меъмории ғарби Мексика, осорхона-устохонаи рассом Х. К. Ороско, театри Деголядо, оркестри симфонӣ, Донишгоҳи Гвадалахара, боғи ҳайвонот дорад. Дар музофоти Г. дараи Барранка де Облатос (дараи «роҳибон»), шаршараи Кола де Кабалйо («думи асп»), базиликаи Сапонан, маркази ҳунарҳои кулолии Тлакепаке ҷойгиранд. Дар наздикии Г. шаҳраки Текила — ватани машруботи машҳури мексикагӣ «текила» воқеъ аст.

Country1.JPG|'
GWTC1.JPG|'
Multiva1.jpg|
Tapatio tour bus.jpg|
15mpalace.JPG|
Plaza de Armas, Guadalajara, Jalisco, México.jpg|
Palacio de gobierno1.jpg|
Plazadeliberacion1.jpg|
Pedromoreno1.jpg|
FotoCH 32.JPG|
Morelos1.jpg|
Centro Histórico 20 (6-Agosto-2004).JPG|
CH2Uni.jpg|
FotoCH 17.JPG|
Escudo1.jpg|
Línea 3 del Sistema de Tren Eléctrico Urbano de Guadalajara.jpg
Los Arcos, Guadalajara.jpg

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Халиско
Гваделупа (ҷазира)

**Гваделупа** (Guadeloupe) — ҷазира дар гурӯҳи ҷазираҳои Антили Хурд дар Вест-Индия.

Масоҳаташ 1703 км².Якҷо бо ҷазираҳои ҳамшафаташ «департаменти дур»-и Гваделупаи Фаронсаро ташкил медиҳад. Гарданаи танг 2 қисмати ҷазира: Бас-Тер ва Гранд-Терро ба ҳам мепайвандад. Бас-Тер аз ҷинсҳои вулканӣ таркиб ёфтааст. Баландиаш то 1467 м (вулкани оташфишон — қуллаи баландтарини ҷазираҳои Антили Хурд). Гранд-Тер пуштакӯҳи баландиаш то 130 м буда, аз туфсангҳои оҳакӣ ва вулкании неогенӣ ташаккул ёфтааст. Дарёҳои доимӣ надорад, чунки об ба тарқишҳои оҳаксангҳо меравад. Иқлимаш тропикӣ, пассатӣ (хушк), гарм ва рутубатнок. Миқдори бориши солона — 1500—2000 мм. Кӯҳҳоро бешаҳои тропикии серрутубат (дарахти нахл, фарнҳои дарахтмонанд) пӯшонидаанд. Ҷазираро 4 ноябри 1493 Х. Колумб кашф кардааст. Гваделупаро одамони маҳаллӣ (таҳҷойӣ) Карукера («Ҷазираи Обҳои Сурх») меномиданд. Х. Колумб онро ба шарафи Марияи Муқаддас Гаудалупа Санта-Мария-де Гваделупа д Эстремадура номида буд. Бо мурури замон ин ном кӯтоҳ шуда, танҳо як калима — Гваделупа боқӣ монд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гашти варзишӣ

**Гашти варзишӣ**, **пиёдаравии суръат** () — маҷмӯае аз риштаҳои варзиши сабук дар масофаи тӯлонӣ аст, ки дар роҳ ё пайроҳа баргузор мешавад.

Он аз гашти муқаррарӣ бо тирак кардани амудии пойҳо ва такя додани онҳо ба замин фарқ дорад; монанди дав нест, ки дар ин ҳолат пой бояд озод ва бидуни такя бар замин бошад. Суръати гашти варзишӣ 2-2,5 баробар тезтар аз гашти маъмулист. Гашти варзишӣ дар барномаи Бозиҳои олимпӣ шомил буда, барои мардон берун аз варзишгоҳ ба масофаи 20 км ва 50 км, барои занон ба масофаи 20 км дар назар дошта шудааст. Мусобиқаҳо ба масофаи 400 м дар роҳравҳои варзишгоҳҳои боз (дорои 10 000 ва 20 000 ҷой) ва 200 м дар роҳравҳои дохили толорҳо (барои 5000 ҷой) баргузор мешаванд. Дар гашти варзишӣ барои варзишгар риояи ду қоида ҳатмист: нахуст, ҳатман бо замин васл бояд бошад ва ин пайванд набояд аз назари бинанда пинҳон монад; дуввум, аз лаҳзаи нахусти ҳаракат бояд пой ба шакли амудӣ, ба истилоҳ тирак бояд бошад, яъне, хам назада ба замин васл шавад. Дар ҳолати вайрон кардани қоида, варзишгар аз мусобиқа хориҷ карда мешавад. Техникаи гашти варзишгарро дар масири мусобиқа доварон, ки бояд аз 6 то 9 нафар бошанд, арзёбӣ мекунанд. Мусобиқаҳои гашти варзишӣ дар нимаи дуввуми садаи XIX нахуст дар Британия, баъдан дар Канада, ИМА, Шветсия, Фаронса, Олмон, Русия ва ғ. баргузор гардидаанд. Гашти варзишӣ дар ИМА, Олмон, Британия, Мексика, Итолиё, Чехия, Ҷопон, Хитой ва ғ. рушд кардааст. Дар Тоҷикистон аз соли 1932 мусобиқаҳои ҷумҳуриявии гашти варзишӣ доир мегарданд. Дар мусобиқаҳои умумииттифоқӣ устодони варзиш В. Анисимов (50 км), А. Абдусатторов (50 км) бомуваффақият ҳунарнамоӣ карданд. Дар инкишофи гашти варзишӣ дар ҷумҳурӣ Мураббии хизматнишондодаи Тоҷикистон Г. Паничкин саҳми бузург гузоштааст. Вай чемпиони дукаратаи (1958 ва 1962) ИҶШС буда, соли 1962 дар чемпионати Аврупо (Белград) соҳиби ҷойи дуввум гаштааст. Ёрони ӯ В. Герус, С. Бантиков дар мусобиқаҳои Иттиҳоди Шӯравӣ борҳо пирӯзӣ ба даст оварда буданд. Гашти варзишӣ имрӯз ҳам дар Тоҷикистон роиҷ аст. Варзишгарони тоҷик ҳар сол дар мусобиқаҳои варзишии тобистонии ҷумҳуриявӣ ширкат менамоянд. Занҳо дар масофаи 10 км қувваозмоӣ мекунанд. Соли 2010 варзишгарони тоҷик Шокир Эрматов ва Шуҳрат Эрматов дар мусобиқаҳои байналмилалӣ оид ба гашти варзишӣ дар ш. Сарански Федератсияи Русия ширкат намуданд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Франческо Гварди

**Франче́ско Ла́дзаро Гва́рди** (; 5 октябри 1712, Венез — 1 январи 1793, ҳамон ҷо) — рассом-манзаранигори итолиёӣ, намояндаи мактаби классикии рассомии Венетсия.

## Зиндагинома
Дар назди бародараш Ҷованни Антонио Франческо Гварди ва манзаранигори маъруф А. Каналетто таълим гирифтааст. Дар ибтидои эҷодиёт корҳои рассомони итолиёии асрҳои 16—17-ро озодона нусхабардорӣ мекард, дар тақлиди наққошии устодони венетсиягӣ Ҷ. Теполо, А. Манияско ва М. Риччи дар мавзӯъҳои динӣ ва асотирӣ расмҳо мекашид. Охири солҳои 1760 комилан ба манзаранигорӣ рӯ оварда, аз рӯйи расмҳои А. Каналетто 12 манзара бо тасвирҳои биноҳову майдонҳои Венетсия дар рӯзҳои ҷашнӣ офарид. Солҳои 1780-90 давраи авҷи эҷодиёти Франческо Гварди буд. Вай ҷиҳатҳои асосии ду навъи манзараи дар Венез писандида — ведут (манзараи дақиқи шаҳр) ва «каприччо» (манзараи тахайюлии меъморӣ)-ро бо ҳам омезиш дода, навъи нави манзараро офарид. Франческо Гварди баробари ҳифзи бозтоби дақиқи меъморӣ сохти таркибии асарҳои худро бо ҷиҳатҳои барои каприччои озоду тахайюлӣ бештар хос: ҷузъиёти хурд, тобишҳои муқаррарӣ, раҳгузарҳо, раият, машғулиятҳои рӯзмарра такмил медиҳад. Ӯ ғолибан аз тасвирҳои ҷашнии майдонҳои бузург даст кашида, кулбаҳои хурд, наҳрҳову толобҳоро тасвир мекунад: «Ҳавличаи венетсиягӣ», «Рио деи Мендиканти», «Парвози кураи ҳавоӣ», «Толоби хокистарӣ». Ҷиҳати асосии мусаввараҳои ӯ бетакаллуфии тасвири шаклҳо боқӣ мемонад, онҳоро вай барои бозтоби фазову равшании манзара танҳо ба чанд молиш ва рангҳои заррин нишон медиҳад.

Шеваи наққошии Франческо Гварди дар камоли озодиву нафосат фарқ мекунад. Ӯ мусаввири мумтозе буд. Тасвирҳои Франческо Гварди, ки дорои тарҳҳои сабуку ҳавоӣ ва номуттасиланд, бо дараҷабандиҳои нозуки сояравшан фарқ мекунанд. Эҷодиёти ӯ, ки суннатҳои чандинасраи рассомии Венетсияро ба худ ҷалб кардааст, ба ҷустуҷӯҳои эҷодии манзаранигорони садаи XIX таъсир гузошт, ҳарчанд ки аз ҷониби муосиронаш мавриди арзёбӣ қарор нагирифт. Арзиши воқеии эҷодиёди Франческо Гварди дар охири садаи XIX ва аввали садаи XX кашф карда шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Никитюк О. Ф. Гварди. М., 1968;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV(2). М., 2008.

## Сарчашма
*
Гварино Гварини

**Гвари́но Гвари́ни** (*Guarino Guarini*; , Мудено — , Милан, Итолиё) — меъмор, навозанда, и итолиёӣ; узви иттиҳоди театинсҳо, яке аз устодони барҷастаи барокко дар Итолиёи Шимолӣ. 

## Зиндагинома
Дар Рум таҳсил карда, бо эҷодиёти Ф. Барромини ошно шуд. Дар Моден, Мессин, Прага, Лиссабон, Порис кор кардааст. Асарҳои асосии худро дар даргоҳи герсоги бузурги Савоя офаридааст. Капеллаи Сантиссим Синдон дар калисои ҷомеи Сан-Ҷованни (1997–90), хори калисои ҷомеи Сан-Лоренсо (1668–87), қасри Кариняно (1679–81) дар Турин ва қалъаи Ракониҷи (1680) дар музофоти он аз ҷумлаи онҳоанд. Гварино Гварини барои ноил шудан ба зебоӣ ва пурамалии ниҳоӣ таъсири мураккаби рӯшноӣ ва усулҳои тазодҳои рангини нафисро, ки зебошиносии борокко ба онҳо асос ёфтааст, васеъ истифода бурдааст. Гварино Гварини муаллифи рисолаҳои риёзӣ, астрономӣ, фиқҳӣ ва меъморӣ мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гватемалиҳо

**Гватемалиҳо** — халқият, сокинони асосии Гватемала.

Дар ИМА, Мексика, Белиз низ зиндагӣ мекунанд. Бо шеваи маҳаллии забони испанӣ гап мезананд. Хатташон лотинӣ. Шумораи умумиашон дар оғози садаи XXI 12 млн нафар буда, аксарият пайравони дини насронианд (асосан равияи католикӣ ва қисман протестантӣ). Гватемалиҳо аслан насли омехтаи мардуми испанӣ ва ҳиндуҳои маҳаллӣ мебошанд. Мустамликадории Испания дар ин минтақа (аз садаи XVI) ба ҷорӣ гардидани забону фарҳанги испанӣ дар миёни ҳиндуҳои маҳаллӣ мусоидат кард. Ташаккулёбии халқияти гватемалиҳо ба давраи эълони мустақилии Гватемала аз Испания (1821) рост меояд. Гватемалиҳо асосан ба парвариши ҷуворӣ, лӯбиё, какао, тамоку, пахта, қаҳва, банан, найшакар ва ғ. машғул буда, деҳқонони камзамин ва безамин дар заминҳои иҷора ва плантатсияҳо бо меҳнати кироя машғуланд. Ҳунарҳои кулолӣ ва бофандагӣ низ дар миёни гватемалиҳо маъмуланд. Гватемалиҳоҳои испанизабон асосан дар шаҳрҳои пешрафтаи кишвар зиста, бештар ба тиҷорат ва соҳаи хидматрасонӣ машғуланд. Хонаҳои маъмулии гватемалиҳо як ё дуҳуҷрагӣ буда, аз хишти хоми бо коҳи гандум рехташуда ва най сохта шудаанд. Боми хонаҳо бо барги дарахти нахл ва аҳёнан бо сафол пӯшонида шудаанд. Дар миёни аҳолии деҳот расму ойини заминдорӣ ва парастиши салиб боқӣ мондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Народы Америки. Т. 2. М., 1959;
* Брук С. И. Население мира. Этнодемографический справочник. М., 1986.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мардуми Амрико
Мерт Язиҷиоғлу

**Мерт Язиҷиоғлу** (); тав. 10 майи 1993, Истанбул, Туркия) — ҳунарпешаи турк.

## Зиндагинома
Мерт Язиҷиоғлу 10 майи соли 1993 дар пойтахти кишвари Туркия шаҳри Истанбул таваллуд шудааст. Баъди хатми мактаби миёнаи Истанбул ҳуҷҷатҳояшро ба шуъбаи менеҷменти донишгоҳ Айдини Истанбул супоридааст.

## Фаъолият
Пас аз он ки ӯро ба силсилафилмие, ки рафиқаш нақш мебозид даъват шуд ва қадами аввалинро дар роҳи ҳунарӣ гузошт. Дере нагузашта ӯ зинаи сеюми дарсҳои ҳунарии  Mota Eğitim аз Умед Чирак гирифт. Пас аз муддате, ӯ дар филми *Dedemin İnsanları* нахустнамоиши худро бозидааст. Соли 2013, ӯ дар силсилафилми *Садбарги сиёҳ* (Karagül), дар нақши Борон Шамвердӣ, ки дар шабакаи FOX пахш шудааст бо Эҷе Услу, Озҷон Дениз ва Айча Айшин Турон нақш бозидааст. Баъдтар, ӯ дар силсилафилми Umuda Kelepçe Vurulmaz нақши "Фират" -ро бозидааст ва дар силсилафилми "Mehmed: Bir Cihan Fatihi" нақши "Коркут" -ро бо Кенон Имирзалиоғлу, Четин Текиндор ва дигарон тасвир кардааст. Ӯ фаъолияти ҳунарии худро бо нақши "Ҷенк" дар филми *İyi Oyun* соли 2018 бо Афра Сарачоғлу  идома дод.  Байни солҳои 2018–2019, ӯ дар силсилафилми Kanal D *Як литр ашк* (Bir Litre Gözyaşı), нақши асосиро бозидааст, ки дар он нақши "Маҳир Еткин" -ро тасвир кардааст. Соли 2020, ӯ дар нақши Синон барои шабакаи Netflix *Ишқ 101* (Aşk 101) нақш бозидааст. Инчунин дар ин силсилафилм ҳунарпешаҳо Алина Боз, Кубилай Ака, Каан Ӯрганҷиоғлу ва дигарон нақш бозидаанд.

## Ҳаёти шахсӣ
Мерт Язиҷиоғлу аз соли 2018 то 2022 бо ҳунарпешаи турк Афра Сарачоғлу робита дошт. Онҳо дар филми İyi Oyun шиносоӣ пайдо намуданд, ки ҳарду нақши асосиро бозидаанд. Моҳи декабри соли 2019 ин ҷуфт барои дидани бозии футбол миёни дастаҳои Фенербахче-Бешиктош рафтаанд. Онҳо аксҳои муштаракашонро зуд-зуд дар шабакаҳои иҷтимоъӣ нашр мекунанд.

## Филмнома

## Нигаред низ
*Феҳристи ҳунарпешаҳои марди Туркия

## Эзоҳ

## Иқтибосҳо

* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI