open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пйетро ди Готтардо Гонзаго

**Пйетро ди Готтардо Гонзаго (Гонзага)** (, ) — наққош, ороишгари театр, меъмор ва теоретики санъати итолиёӣ.

## Зиндагинома
Дар хонаводаи наққоши ороишгар ба дунё омадааст. Дар Венетсия таҳсил карда (1765), зери таъсири сабки рассомон А. Каналетто, Ҷ. Теполо асарҳо офаридааст. Аз соли 1772 дар назди бародарони рассом-стенографист — Галлиари дар Милан ҳунар омӯхта, дар театрҳои Милан, Рим, Парма, Венетсия кор кард. Соли 1792 бо даъвати княз Н. Юсупов ба Санкт-Петербург омада, ба ҳайси ороишгари театрҳои императорӣ фаъолият намуд. Корҳои Гонзаго на танҳо бо зебоӣ, балки бо ҷилваҳои фазоии воқеии ҳайратангез, ки бо усулҳои хаёлию дурнамо офарида шудаанд, мафтункунанда мебошанд. Гонзаго дар театрҳои Санкт-Петербург ва Маскав чандин намоишномаро ороиш додааст. Аз соли 1992 дар лоиҳакашии боғи «Англия»-и Павловск ширкат варзида, манзараҳои ҷолибе кашидааст. Дар ин ҷо аз рӯи ангораҳои ӯ айвону толорҳои кохро бо нақшунигори муҳташам оро доданд. Гонзаго ба мусаввирони русу хориҷӣ аз ҳунари рассомию ороишгарӣ дарс додааст. Солҳои 1800—1817 як қатор асарҳои назариявӣ таълиф намуд, ки бархе аз онҳо соли 1807 дар нашриётҳои Санкт-Петербург бо забони фаронсавӣ нарш шудаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гонидияҳо

**Гонидияҳо** (аз  — тавлидкунанда ва  — пасванди хурдӣ):
* Обсабзҳои сабз ё сабзи кабудтоб, ки дар ҳамбастагӣ бо занбӯруғҳо гулсанг ҳосил мекунанд. Қаблан гонидияҳоро барғалат аъзои афзоиши гулсангҳо меҳисобиданд.
* Ҳуҷайраҳои ҳаракатнок ё беҳаракати бактерияҳои риштамонанд, ки аз торҳояшон ҷудо шуда, барои афзоиш кумак мерасонанд.
* Ҳуҷайраҳои беҳаракати курашакли баъзе обсабзҳои кабудтоб (мас., Chamaesiphonales), ки барои афзоиш пешбинӣ шудаанд, инчунин ҳуҷайраҳое, ки ҳангоми афзоиш дар танаи обсабзҳо ташаккул меёбанд.
* Номи пештараи спораи обсабзу занбӯруғҳо, ки дар натиҷаи афзоиши ғайриҷинсӣ ба вуҷуд меоянд ва баҳри идомаи насл муҳимманд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гондвана

**Гондвана** (аз номи вилояти таърихии Осиёи Марказӣ) — қитъаи бузурги фарзиявӣ, ки ба ақидаи бисёр олимон дар охири эраи палеозой ва ибтидои мезозой дар Нимкураи ҷанубии Замин вуҷуд доштааст. Г. қариб тамоми Африқои имрӯза (ба ғайр аз кӯҳҳои Атлас), нимҷазираҳои Арабистону Ҳиндустон (ҷанубтари Ҳимолой), қисми ғарбии Австралия, қисматҳои марказӣ ва шарқии Амрикои Ҷанубӣ, қисми зиёди Антарктидаро дар бар мегирифт. Ба ақидаи ҷонибдорони фарзияи мавҷудияти Г. дар давраҳои пратерезой ва карбони боло дар ҳудуди Г. яхбандии васеъ ҳукмрон будааст. Пайҳои яхбандии карбони боло дар Амрикои Марказӣ ва Ҷанубӣ, ҷануби Африқои Ҷанубӣ, Ҳиндустон ва Австралия маълуманд. Тақрибан 150 млн сол қабл қитъаи Г. ба ду қисмат ҷудо гардидааст, ки дар яке аз онҳо Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ, дар дигараш Австралия, Антарктида ва нимҷазираи Ҳиндустон ҷойгир буданд. Бори охирин тамоми қитъаҳои Г. 70-80 млн сол қабл аз ҳам ҷудо шудаанд. Ҳаракати қитъаҳои аз ҳамдигар ҷудошудаи Г. ва ба ҳам бархӯрдани онҳо бо қисми Лавразия боиси кӯҳпайдошавӣ гардид. Дар натиҷаи фишороварии қитъаи Африқо ба Аврупо кӯҳҳои Алп ва бархӯрдани қитъаи Ҳиндустон ба Осиё кӯҳҳои Ҳимолойро ба вуҷуд овард. Дар ибтидои мезозой як қисми Г. фурӯ рафта, уқёнуси Ҳинд пайдо шудааст, қисми дигараш ҳамчун платформаҳои Бразилия, Африқо, Ҳинд ва Австралия боқӣ мондааст. Дар давраҳои карбон ва перм дар қитъаи Г. набототи хосси минтақаи муътадил ва сард — рустаниҳои чилбуғумшакл, лучтухмҳои сода, папоротникҳо (фарн) мерӯидаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Палеозой
Гурӯҳ:Мезозой
Гонгилонемоз

**Гонгилонемоз** (аз лот. gongylos — лӯнда ва nema — ресмон) — касалии ҳелминтозии ҳайвонот, парандагон ва одам. Ангезандааш нематодаи Congylonema pylchrum; дар сурхрӯда, баъзан меъда ва гулӯ зиндагӣ мекунад. Дар кишварҳои иқлимашон гарм ва муътадил паҳн гардидааст. Дарозии наринааш 14-25 мм, модинааш 37-50 мм. Дар бадани ҳомил — нонхӯракҳо ва гамбусакҳо инкишоф меёбад. Тухми гонгилонемаҳо, ки кирминаи ташаккулёфта дорад, тавассути наҷосат ба муҳит хориҷ мешавад. Тухмро нонхӯрак ва гамбускҳо фурӯ бурда, ба инкишофи минбаъдаи он мусоидат мекунанд. Баъди нобуд гардидани ҳомил кирминаҳо аз ҷисми он хориҷ мешаванд. Ҷонварон асосан ҳангоми бо хӯрок фурӯ бурдани гамбускҳо ё кирминаи гонгилонема сироят меёбанд. Ба Г. бештар ҳайвоноти хонагӣ, хосса чорвои калон ва гӯсфандон гирифтор мешаванд. Ҳангоми Г.-и музмин луобпардаи сурхрӯда сахту хокистарранг гашта, гулӯи ҳайвон хориш пайдо мекунад; моли касал наметавонад хӯрокро фурӯ барад, аз ғизо рӯ метобад, баъзан мефавтад. Ташхису муолиҷа ва пешгирии Г. алҳол маълум нест.
Одам аз ангезандаи Г. дар ҳолати нохост фурӯ бурдани ҳашарот ё ошомидани оби кӯлу ҳавзҳо сироят меёбад. Г.-и одам асосан дар Амрикои Ҷанубӣ, Хитой, баъзе кишварҳои Аврупо ба мушоҳида мерасад. Давраи ниҳонии беморӣ маълум нест. Дарди даҳон (стоматит), илтиҳоби луобпардаи ҳалқ (фарингит), хунолудии оби даҳон, дилбеҳузурӣ ва қай аломатҳои Г.-и одам мебошанд. Бо мақсади пешгирии Г. оби ҳавзу кӯлҳоро ҷӯшонида истеъмол кардан лозим аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Раҳматулло Ҳошимов

**Раҳматулло Ҳошимов** (*Ҳошимов Раҳматулло Одинаевич*; 13 августи 1960, деҳаи Нимдара, ноҳияи Шӯрообод) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (2013), Ҳофизи халқии Узбекистон (2024).

## Зиндагинома
Раҳматулло Ҳошимов 13 августи соли 1960 дан ноҳияи Шӯрообод дар хонаводаи ҳофизи мардумӣ Одина Ҳошим ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти Институти педагогии ш. Кӯлоб (ҳоло ДДОК) аст. Дар макотиби миёнаи зодгоҳ омӯзгорӣ кардааст. Солҳои 1993—1996 сарояндаи Театри давлатии академиӣ- драмавии ба номи Лоҳутӣ, 1997—2005 сарояндаи Театри давлатии опера ва балети ба номи С. Айнӣ, аз 2006 сарояндаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон мебошад. Санъати хо¬нан¬дагиро аз падараш Одина Ҳошимов омӯхта, ботадриҷ аз тақлид вораст ва сабки хоси худро дарёфт. Бештар аз осори шуарои классикӣ ва муосир, инчунин мероси халқӣ суруд интихоб менамояд. «Дар дил намебояд гирифт», «Лиқоби хомӯшӣ», «Ба ту эй нигоҳи ширин», «Доми каманд», «Афсонаи дил», «Оташи андеша», «Пайванди умр», «Дили вобаста», «Ҷоми ишқ», «Холи сиёҳ», «Санавбар», «Дили вобаста», «Мегузарад», «Овози ошно», «Турки камонабрӯ», «Рафт», «Ишқи ҷо¬вид», «Нишоти андеша» аз беҳтарин таронаҳои иҷрокардааш мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони мардумии Тоҷикистон
Гонит

**Гонит** (аз юн. gony — зону) — илтиҳоби банди зону. 

Ангезаҳои Г. ба ҷавфи банд аз ҷойҳои осебёфтаи он, ҳамчунин ба воситаи хуну лимфа роҳ меёбанд. Г. вобаста ба падидаҳои болинӣ (клиникӣ) шадид ва музмин, аз рӯи тарзи рашҳа (экссудат) бошад, зардобӣ, зардобию фасодӣ ва фасодӣ мешавад. Ҳангоми Г.-и шадид бандҳо калон ва дардманд шуда, пӯсти рӯи онҳо метафсад. Бемор пои дардмандашро рост нигоҳ дошта наметавонад; дар ҷавфи банд рашҳа гирд меояд. Ҳангоми Г.-и фасодӣ пӯсти рӯи банд варам карда, бинобар илтиҳоб сурх мешавад. Дар ин маврид аз ҳаракат додани узв дарди шадид ба вуҷуд меояд. Ҳарорати бадан баланд (то 39°С) шуда, бемор табларза мекунад, мумкин уфунат (сепсис) рух намояд. Дар аснои Г.-и музмин падидаҳои беморӣ (дарди банд, табу тасф, варам, ихтилоли фаъолияти узв) камтар ба мушоҳида мерасанд.
Г.-ро дар беморхона муолиҷа мекунанд. Шарти асосии он гачбандӣ кардани узв аст. Пунксияи банди зону барои таҳқиқи ситологӣ ва бактериологии рашҳа муҳим мебошад. Ҳангоми Г.-и фасодӣ аз усули артротомия истифода карда, дар мавриди вайрон шудани устухони банд бошад, банди зонуро қатъ менамоянд. Барои муолиҷаи Г. антибиотикҳо, витаминҳо, физиотерапия низ нафъ доранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гониометр

[мини|Гониометри Каранжо охири [садаи XVIII.]]

**Зовиясанҷ**, **гонио́метр** ( — кунҷ ва  — чен мекунам) — абзор барои чен кардани андозаҳои кунҷӣ. Зовиясанҷи амалии содатарин аз транспортири ба ҷадвал насбшуда иборат аст; 1) дар физика асбоб барои андозагирии рӯяҳои кристалл ва маншур (призма)-ҳо. То кашфи таҳлили рентгеносохторӣ усули асосии ташхиси кристаллҳо буд; 2) дар антропология асбоб барои чен кардани кунҷҳои баъзе узвҳо ва скелети одам (хамидагии сутунмуҳра, кунҷи гардиши буғумҳо, тарҳи рӯй, хамидагии бинӣ ва ғ. ).
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Абзорҳо
Мадагаскар 2

**"Мадагаскар 2"** () — филми мазҳакавии комютерии амрикоӣ дар соли 2008 аз ҷониби DreamWorks Animation аст ва аз ҷониби Paramount Pictures паҳн шудааст. Ин қисмати дуввуми франшиза аст, пас аз *[[Мадагаскар (филм)|Мадагаскар]]* (2005).

## Садоофарон

* Бен Стиллер - Алекс
* Крис Рок - Марти
* Дэвид Швиммер - Мелман
* Ҷада Пинкетт Смит - Глория
* Сача Барон Коэн - Шоҳ Юлиен XIII
* Седрики Фароғатӣ - Морис
* Анди Рихтер - Морт
* Берни Мак - Зуба
* Алек Болдуин - Макунга

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Филмҳо
Монторо-Супериоре

**Монторо-Супериоре** () — коммуна (маҳалли аҳолинишин) дар Италия, ки дар минтақаи Кампания, дар музофоти Авеллино ҷойгир аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
Гонококкҳо

**Гонококк** () — як навъ мавҷудоти ба чашм ноаёни лӯбиёшакл. Андозаашон 1,25-1,0 х 0,7-0,8 мкм. Бактерияҳои аэроб буда, дар шароити барзиёдии намии нисбии ҳаво рушд мекунанд. Гонококкҳо ангезандаи бемориҳои сӯзок, уретрит, сервитсит, салпингит, проктит, артрит, конъюнктивит ва фарингит мебошанд. Баъзан боиси илтиҳоби ҳалқум ва рӯдаи рост низ мешаванд. Гонококкҳо ба одами солим аз шахси бемор дар натиҷаи мубошарат, гоҳо тавассути либоси таг, сачоқ, лиф ва ғ. интиқол меёбанд. Аз роҳи аъзои таносули модар сироят ёфтани тифл низ имкон дорад (мас., ҳангоми бемории чашм — бленнорея).

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Ҳунулулу

**Ҳунулулу**, **Ҳонолулу** () — шаҳр ва бандари тиҷоратии ҷазираҳои Гавай, маркази маъмурии иёлати Ҳавайии ИМА. Аҳолиаш 391 ҳазор нафар (бо аҳолии атрофаш 953,2 ҳазор нафар, 2014). Дар соҳилҳои ҷануби ҷазираи Оаху воқеъ аст. Маркази муҳимми роҳҳои баҳрӣ ва ҳавоӣ тавассути уқёнуси Ором мебошад. Тиҷорати берунаи (ҳамлу нақли борҳои) кулли ҷазираҳои Гавай тариқи Г. таъмин мегарданд. Маркази муҳимми саноати сабуки мамлакат буда, заводҳои қаннодӣ консерваи мева ва моҳӣ дорад. Маркази сайёҳӣ ва осоишгоҳҳои кишвар мебошад. Даромади солона аз ин соҳа 10 млрд доллари амрикоиро ташкил медиҳад. Пойгоҳи низомӣ-баҳрии ИМА (Пёрл-Харбор) дар ҳамин шаҳр ҷойгир аст. Фурудгоҳи байналмилалӣ дошта, дар он соле то 18 млн мусофир кашонда мешавад. Президенти чилучорумини ИМА Барак Ҳусейн Обама дар Г. таваллуд шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Нуну Гонсалвеш

**Ну́ну Гонса́лвеш** (; ) — мусаввири португалиягӣ, намояндаи сабки миллию давраи Эҳё дар санъати тасвирии Португалия. Солҳои 1450-72 рассоми дарбори шоҳ Алфонси V будааст. «Меҳроби Винсенти Муқаддас» (ҳомии Лиссабону Португалия) ягона асари маҳфузмонда ва муҳимми ӯст, ки солҳои 1465-67 эҷод шудааст. Дар шаш табақаи ин меҳроб (баландияш 2 м ва бараш беш аз 5 м) саҳнаи ибодати муқаддас таҷассум ёфтааст; портретҳои намояндагони табақаҳои мухталиф — аз шоҳ, аъзои хонаводаи шоҳ ва ашрофзодагон то моҳигирону дарёнавардон ва роҳибони маконҳои муқаддас бо сафҳои зич ва ба тамоми қад ҷойгир аст. Намуди меҳроб, банду басти муҳташам, шеваи нигориш, симоҳои гуногунхислати муосирон, ки бо рангҳои дурахшон тасвир ёфтаанд, аз шиносоии Г. бо наққошии ҳолландӣ, бахусус осори Я. ван Эйк шаҳодат медиҳад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гонуртеппа

**Гонуртеппа** (аз туркмании гонур ‒ танур ва теппа), шаҳр ва ёдгории қадимии тамаддуни ориёӣ (охири ҳазораи III ва ҳазораи II то м.) дар ҳудуди Ҷумҳурии Туркманистон, пойтахти Марғуши Қадим.

Соли 1972 аз тарафи Экспедитсияи бостоншиносӣ бо роҳбарии В. И. Сарианиди дар регзори Қароқум кашф шуда, пажӯҳиши он то ҳоло давом дорад. Г. калонтарин ёдгорӣ дар резишгоҳи қадими рӯди Мурғоб (Марғоб) ба ҳисоб рафта, аз силсилаи мураккаби биноҳои маъбадӣ ва қасрҳо иборат аст, ки то имрӯз 300 деҳа дар он ҷо кашф шудаанд. Таҳқиқоти радиоуглеродӣ нишон медиҳанд, ки сохтмони аввалин биноҳои Г. ба солҳои 2300—2250 то м. рост меояд. Қисми марказии Г., ки онро дар миёнаи ҳазораи II то м. сокинонаш аз беобӣ тарк намуда буданд, 25 га-ро ташкил медиҳад. Дар маркази ш. Г. қасри боҳашмат ва дигар биноҳои пазироиву тантанавӣ ҷойгир буда, онҳоро деворҳои мустаҳками гунбазҳои шакли мураббаъдошта иҳота намудаанд. Биноҳои Г. аз хиштҳои росткунҷаи гилии ҳаҷмашон 43/45х20/25х10/15 см сохта шудаанд. Дар атрофи деворҳои қаср маъбади оташ, қурбонгоҳ ва ошхонаҳо мавҷуд буда, қисми берунии онҳоро деворҳои гунбаздор иҳота кардаанд. Баъди деворҳо ҳавзи калоне сохта шудааст, ки андозааш 180×80 м ва умқаш 2 м аст. Дар қисми шимолӣ ва ғарбии муҷтамеи Г. ҳавзҳои нисбатан хурд ҷой доранд. Сараввал ин муҷтамеъро девори дигар иҳота менамуд, ки мардуми одиро аз рӯҳониёну ҳокимон ва ҷойгоҳҳои муқаддас ҷудо мекард. Соли 2004 дар қисми шарқии ҳавзи калон гӯрҳои ашроф кашф шуданд. Дар яке аз онҳо ҳамроҳи ҷасад гардунаи чорчарха ва ҷасади хидматгор дафн гардида буд, ки аз эътиқоди онҳо ба ҳаёти пас аз марг гувоҳӣ медиҳад. Гӯрҳои ашроф шакли хонаи зеризаминиро доштанд, ки бостоншиносон аз ин гӯрхонаҳо зарфҳои тилоӣ, нуқраӣ, намунаҳои олии заргарӣ ва қадимтарин осори кошикориро пайдо кардаанд. Сокинони Г. бештар ҷаву гандум кишт намуда, аз чорпоён гӯсфанд, буз, шутур, гов, хук, асп ва харро парвариш мекардаанд. Соли 2009 дар Г. чоҳбуне (тагҷои зербино) кашф шуд, ки бештар аз 5 м қутр дошта, умқаш ба 2,5 м мерасид. Аз ин чоҳбуни дафнӣ бостоншиносон гардунаи чорчарха, боқимондаи устухонҳои ду хар, ду шутур, ҳафт инсон, ҳафт саг ва миқдори зиёди ашёи нодири таърихиро пайдо намуданд. Олимон муайян карданд, ки ҳайвонҳои мазкур қурбонӣ шудаанд ва мувофиқ омадани шумораи одамон ва сагҳо аз қудсияти рақами ҳафт ва саг дар миёни ориёнҳои зардуштӣ гувоҳӣ медиҳад. В. Сарианиди маълум намуд, ки урфу одат, анъана ва маросимҳои гонуриҳо бо дину ойини зардуштиёни муосир монандии зиёд дорад ва аз ин сабаб ӯ Г.-ро зодгоҳи Зардушт донистааст. Таҳқиқоти охир далел бар онанд, ки Г. яке аз марказҳои тамаддуни пешрафтаи ориёӣ дар Осиёи Марказӣ буда, дар қатори тамаддунҳои қадимии Байнаннаҳрайн, Миср, Чин ва Ҳинд рушд кардааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Туркманистон
Президентҳои Лубнон

**Президенти Лубнон** — сарвари давлати Лубнон аст. Дар ин саҳифа президентҳои Лубнон номбар карда шудаанд. Гарчанде ки дар Конститутсия пешбинӣ нашудааст, ки  тибқи Паймони Миллӣ, (соли 1943 қабул шудааст), президент аз байни насрониёни маронитӣ интихоб мешавад. То соли 1943 якчанд президентҳо аз тоифаи насронии ғайримаронитӣ буданд.

Иҷрокунандаи вазифаи Президенти кунунии Лубнон Наҷиб Миқотӣ аст  Ӯ (31 октябри 2022  —  то ҳоло) (иҷрокунандаи вазифаи Президенти Лубнон) мебошад. 

## [[Лубнон|Ҷумҳурии Лубнон]] ( қаламрави зерназорати [[Фаронса]], 1926-1943)

* Шарл Даббос ( 1 сентябри 1926 - 2 январи 1934 )
* Прива-Антуан Обуар ( 2 январи 1934 - 30 январи 1934 ) (и.в. )
* Ҳабиб Бошо ас-Саъд ( 30 январи 1934 - 20 январи 1936 )
* Эмил Эдде ( 20 январи 1936 - 4 апрели 1941 )
* Пйер-Жорж Арлабос ( 4 апрели 1941 - 9 апрели 1941 ) (и.в. )
* Алфред Наққош ( 9 апрели 1941 - 18 марти 1943 ) (то 1 декабри 1941 и.в. буд)
* Айюб Собит ( 19 марти 1943 - 21 июли 1943 ) (и.в. )
* Петро Трад ( 22 июли 1943 - 20 сентябри 1943 )
* Бишоро ал-Хурӣ ( 21 сентябри 1943 - 11 ноябри 1943 )
* Эмил Эдде ( 11 ноябри 1943 - 22 ноябри 1943 )

## Ҷумҳурии  соҳибихтиёри Лубнон (аз 1943)

* Бишоро ал-Хурӣ ( 22 ноябри 1943 - 18 сентябри 1952 )
* Фуод Шиҳоб ( 18 сентябри 1952 - 22 сентябри 1952 ) (и.в.)
* Камил Шамъун ( 23 сентябри 1952 - 22 сентябри 1958 )
* Фуод Шиҳоб ( 23 сентябри 1958 - 22 сентябри 1964 )
* Шорл Ҳелу ( 23 сентябри 1964 - 22 сентябри 1970 )
* Сулаймон Франҷиеҳ ( 23 сентябри 1970 - 22 сентябри 1976 )
* Илёс Саркис ( 23 сентябри 1976 - 22 сентябри 1982 )
* Башир Ҷамил (23 августи 1982 президент интихоб шуд, аммо пеш аз ифтитоҳи 14 сентябри 1982* кушта шуд *) 
* Амин Ҷамил ( 23 сентябри 1982 - 22 сентябри 1988 )
* Салим Ҳусс ( 22 сентябри 1988 - 5 ноябри 1989 ) (и.в.)
* Риниҳ Муаваз ( 5 ноябри 1989 - 22 ноябри 1989 баъд аз 17 рӯз 22 ноябри 1989 *кушта шуд*)
* Салим Ҳусс ( 22 ноябри 1989 - 24 ноябри 1989 ) (и.в.)
* Илёс Ҳаровӣ ( 24 ноябри 1989 - 23 ноябри 1998 )
* Эмил Лаҳуд ( 24 ноябри 1998 - 23 ноябри 2007 )
* Фуод Синюраҳ ( 24 ноябри 2007 - 25 майи 2008 ) (и.в.)
* Мишол Сулаймон ( 25 майи 2008 - 25 майи 2014 )
* Таммом Салом ( 25 майи 2014 - 31 октябри 2016 ) (и.в.)
* Мишел Авн ( 31 октябри 2016 - 30 октябри 2022 )
* Наҷиб Миқотӣ (31 октябри 2022  —  9 январи 2025) (и.в.)
* Ҷозеф Аун (9 январи 2025 — то ҳоло )

## Инчунин нигаред

* Феҳристи сарвазирони Лубнон

## Пайвандҳо

* Феҳристи президентҳои Лубнон дар ''rulers.org'' )
* Феҳристи президентҳои Лубнон дар ''worldstatesmen.org'' )

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Лубнон
Давлати Исломии Интиқолии Афғонистон

**Давлати Исломии Интиқолии Афғонистон** () — номи ҳукумати муваққате буд, ки дар июни соли 2002 тавассути Луя Ҷирга ба вуҷуд омад. Ин ҳукумат пас аз Давлати муваққати Афғонистон, ки баъд аз Конфронси Бонн ташкил шуда буд, рӯйи кор омад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърихи Афғонистон
Олес Гончар

**Оле́с Гонча́р** (), номи пурра — **Александр Терентевич Гончар** (; ) - нависандаи укроинӣ, академики АИ Украина (1978). 

## Зиндагинома
Аз хонаводаи кишоварз. Бо забонҳои русӣ ва украинӣ менавишт. Асарҳои нахустинаш соли 1938 ба табъ расидаанд. Дар ҶБВ (1941–45) ширкат дошт. Хатмкардаи Донишгоҳи Днепропетровск (1946). Асари сегонаи «Байрақбардорон» («Кӯҳҳои Алп», 1946; «Дунайи кабуд», 1947; «Прагаи тилоӣ», 1948; Мукофоти давлатии ИҶШС барои ду китоби аввал – 1948; барои китоби севвум – 1949; тарҷумаи тоҷикӣ – 1951), ки ҶБВ-ро дар меъёри расмии реализми сотсиалистӣ бозтоб мекард, ӯро маъруф сохт. Қаҳрамони аслии ин асар фарзанди Тоҷикистон полковник Самиев мебошад. Дар романҳои Г. («Инсон ва силоҳ», 1960, Мукофоти ба номи Т. Г. Шевченко, 1962; тарҷумаи тоҷикӣ – 1985; «Тронка» (1963, Мукофоти ба номи В. И. Ленин, 1964; дар тарҷумаи тоҷикӣ – «Қиссаи як муҳаббат», 1966) аз рӯзгори кишоварзони Украина, Инқилоби Октябр (дар Русия) ва зиндагии муосир сухан меравад. Ҳикояи ӯ «Партгоҳи сиёҳ» (1986) ба фоҷеаи Чернобил бахшида шудааст. Алайҳи осори Б. Л. Пастернак, А. И. Солженитсин, А. Д. Сахаров, ки бо сиёсатҳои шӯравӣ созгор набуданд, мақолаҳо навиштааст. Осори Г. ба забони бисёре аз мардуми ҷаҳон тарҷума шудаанд. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1978), дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1982), Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 6–10), раиси садорати ИН Украина, яке аз котибони садорати ИН ИҶШС (1959–71). Бо ордену медалҳо сарфароз гардидааст. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Луя Ҷирга

мини|300x300пкс|Парчами Луя Ҷирга
**Луя Ҷирга** ( «гирдиҳамоии бузург») — бузургтарин маҷмаъи бузургону шахсиятҳои қавмӣ ва иҷтимоъии кишвари Афғонистон аст ва дар мавориди буҳронӣ дар Афғонистон ташкил мешавад. Дар бештари маворид аз сӯи подшоҳ ё раисиҷумҳур фарохонда шуда, аъзои он метавонанд ҳам интихобӣ ва ҳам интисобӣ бошанд. Нахустин ҷирга дар соли 1160 1747 баргузор шуд. Ин ҷирга сарнавишту ояндаи кишвари тозае ба номи Афғонистонро рақам зад, пас аз кушта шудани Нодиршоҳи Афшор, дар моҳи октябри 1747 дар мазори Шери Сурх, дар дохили қалъаи низомии Нодиробод баргузор шуд ва 9 рӯз ба дарозо кашид...

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фарҳанги Афғонистон
Убайдуллоҳи Каромат

**Убайдуллоҳи Каромат** (*Кароматов Убайд Иброҳимович*; 15 сентябри 1963, деҳаи Навобод, ноҳияи Ҳисор) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (2023).

## Зиндагинома
Соли 1985 Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистонро хатм карда, дар дастаҳои ҳунарии Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ, Вазорати фарҳанги Тоҷикистон ҳунар озмудааст. Чанд соли охир роҳбари бадеии ансамбли «Садои Шарқ»- и Вазорати фарҳанги Тоҷикистон мебошад. Аз тарҳу услуби тозаи сурудхонӣ бархурдор аст, даст ба навовариҳо мезанад, ҳама таронаҳо аз завқу зеҳну таҷрибаҳои шахсӣ ва ҳиссиаш манша мегиранд. Ба аксар сурудҳо худ оҳанг мебандад.

«Ватан», «Ҷавонӣ», «Бачагӣ», «Гумгашта», «Ақли инсонӣ», «Духтаракҳои ғармӣ», «Модар», «Ҷашни истиқлол», «Фарзанди Тоҷикистонем», «Тоҷикистон», «Сарзамини сулҳу ваҳдат», «Ормон», «Ай гулузори ман», «Зулфакҳои ёри ман», «Духтаракҳои Душанбе», «Ошиқ шудам ба духтари рус», «Духтараки кӯлобӣ», «Гиря мекунам», «Пар-пари зулфон» аз беҳтарин таронаҳояш мебошанд. Ба Русия, Чин, Ҳиндустон, Туркия, Имороти Муттаҳидаи Арабӣ, Украина ва дигар давлатҳо сафари ҳунарӣ анҷом додааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони мардумии Тоҷикистон
Carolco Pictures

**Carolco Pictures, Inc.** як ширкати мустақили маблағгузорӣ, истеҳсол ва тақсимоти филм амрикоӣ буд, ки аз соли 1976 то муфлисшавии боби 11 дар ноябри соли 1995 вуҷуд дошт.

## Эзоҳҳо ва истинодҳо


## Пайвандҳои беруна
* 

Гурӯҳ:Ширкатҳои филмсозии ИМА
Бирав, Саг. Бирав! (мултсериал)

**«Бирав, Саг. Бирав!»** () — як маҷмӯъаи телевизионии пӯёнамоии роёнаии истеҳсоли Канада-Амрико аст, ки барои Netflix аз ҷониби Адам Пелтсман таҳия шудааст.

## Садоофарон
* Микела Луси — Тег Баркер
* Каллум Шоникер — Скук Пуч
* Кэти Гриффин — Ма Баркер
* Мартин Роч — Пау Баркер
* Лион Смит — Спайк Баркер / Гилбер Баркер
* Таджа Исен — Чеддар Бисквит

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ ИМА
Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ Канада
Telefe

**«Telefe»** (ихтисораи **Televisión Federal**) — як шабакаи телевизионии заминии Аргентина мебошад, ки ба Grupo Televisión Litoral тааллуқ дорад. Идораи марказии он дар Буэнос-Айрес аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии Telefe 

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1990
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Аргентина
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии испониёизабон
Олег Гончаренко

**Олег Георгиевич Гончаренко** () — конкитоз ва мураббии украинӣ. Устоди хидматнишондодаи варзишии ИҶШС (1953).

## Корнома
Дар дастаҳои «Динамо»-и Харков ва «Динамо»-и Маскав ҳунарнамоӣ кардааст. Чемпиони ИҶШС (1956, 1958 — дар чандҳарба; 1956 — дар масофаҳои 5000 м; 1954, 1956 — дар масофаи 10000 м), ноиб-чемпиони ИҶШС (1953, 1954, 1957, 1960) ва барандаи ҷои севвуми чемпионати ИҶШС (1951, 1954, 1957). Дорандаи медали биринҷии Бозиҳои олимпӣ (1956) дар масофаҳои 5000 ва 10000 м. Чемпиони ҷаҳон (1953, 1956, 1958) ва ноиб-чемпиони ҷаҳон (1954, 1955) дар бисёрҳарба. Чемпион (1957, 1958) ва ноиб-чемпиони Аврупо (1955) дар бисёрҳарба. Муаллифи китоби «Достони конкиҳо» (1985). Бо ордени Ленин сарфароз гардидааст

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Андрей Гончаров

**Андре́й Алекса́ндрович Гончаро́в** () — коргардони рус, Артисти халқии ИҶШС (1977).

## Зиндагинома
Пас аз хатми Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарский (ГИТИС) ихтиёрӣ ба ҷабҳаи ҷанги зидди фашистон рафт. Солҳои 1942-44 коргардони Театри 1-уми ҷабҳаии Ҷамъияти театрии умумируссиягӣ буд (дар ин давра намоишномаи «Маро интизор бош»-и К. Симонов, 1942 ва ғ.-ро ба саҳна гузошт). Солҳои 1944-66 дар театрҳои Маскав кор кард. Аз соли 1967 коргардони асосӣ (аз соли 1987 роҳбари бадеӣ)-и Театри ба номи В. В. Маяковскийи Маскав. "Трамвайи «Орзу»-и Т. Вилямс (1970), «Гуфтугӯ бо Суқрот»-и Э. Родзинский (1975), «Бону Макбет аз Мзенский»-и Н. Лесков (1979), «Ғуруб»-и И. Бабел (1988), «Себҳои лазиз, ё худ ҳақиқат хуб, аммо хушбахтӣ хубтар»-и А. Н. Островский (1989), «Кӯзпушт»-и С. Морожек (1991), «Оё ин писанди шумост»-и В. Шекспир (1997) аз ҷумлаи маъруфтарин намоишномаҳои басаҳнагузоштаи ӯянд. Ба намоишномаҳои Г. ҳунари баланди саҳнагузорӣ, пурвусъатӣ ва умқи ифшои андеша, намоишкориҳои равшан, тавзеҳи шадиду замонавии низоъҳо хос буданд. Аз соли 1945 дар Институти давлатии театрии ба номи А. В. Луначарский принсипҳои омӯзиши муштараки коргардонҳову ҳунарпешагон (актёрҳо)-ро ҷорӣ намуд. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1988), дорандаи Мукофоти давлати ИҶШС (1977, 1984) ва Мукофоти давлатии Федератсияи Русия (1999).

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Андрей Дмитриевич Гончаров

**Андрей Дмитриевич Гончаро́в** () — нигоштор, наққош, рассом ва тарроҳи саҳна, Ходими хидматнишондодаи санъати Русия (1969), узви вобастаи Академияи рассомии ИҶШС (1973), Рассоми халқии Федератсияи Русия (1979).

## Зиндагинома
Дар студияи К. Ф. Юон (1915-17), Институти олии рассомӣ-техникии Маскав (ВХУТЕЙН) дар назди И. И. Мишаков, А. В. Шевченко, В. А. Фаворский (1918 −27) таҳсил кардааст. Яке аз бунёдгузорони Иттиҳодияи дастгоҳнигорони театр (1925). Аз соли 1923 дар рӯзномаҳо, моҳномаҳо ва нашриётҳо ҳамчун тарроҳу тасвиргар кор кардааст. Дар мактабҳои рассомии Маскав (аз соли 1927, профессор аз соли 1958) дарс додааст. Ба Г. сиёҳқаламиҳои китобиаш, ки ба онҳо амиқии диди бадеӣ, хушманзарагӣ, равиши дақиқу нозук ва муҷазбаёнӣ хоссанд, шуҳрати бузург оварданд. Г. 160 китобро ороиш додааст, ки «Фауст»-и И. Гёте, «Ашъори мунтахаб»-и Ф. Петрарка, достонҳои «Пан Тадеуш»-и А. Мискевич ва «Дувоздаҳ»-и А. Блок, асарҳои Лопс де Вега, Э. Хеменгуэй, Ф. М. Достоевский, В. Шекспир, А. Н. Островский аз ҷумлаи онҳоанд. Ӯ беш аз 30 намоишнома ва 3 балетро низ ороиш додааст. Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1971).

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Daewoo Matiz

**Daewoo Matiz** — як худрави хурди шаҳрии сохти зершуъбаи General Motors (Daewoo) дар Кореяи Ҷанубӣ ва ҳамчунин дигар корхонаҳои мошинсозӣ тибқи иҷозатнома тавсеъа ва тавлид шудааст. Аз соли 2005 инҷониб мошин Chevrolet Spark номида мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Худравҳо аз рӯи алифбо
Daewoo

**Daewoo** (**Дэу**; ) — абарширкати хушаии Кореяи Ҷанубӣ, ки дар таърихи 22 март 1967 тавассути Ким Ву-чунг, дар шаҳри Сеул таъсис шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсоз
Юрмон

**Юрмон** () — сардае аз тираи санҷобон.

## Дар Тоҷикистон
Дар Тоҷикистон 3 намуди юрмон вомехӯрад.

* Юрмонии регзoр (Spermo-philopsis lepto-dactylus). Дарозии танаш 21-27 см, думаш 18—23 см ва вазнаш 500—800 г. Юрмони регзор ба шароити биёбони регзор хеле хуб мутобиқ, шудааст; пойҳои он (махсусан пойҳои ақиб) нағз инкишоф ёфтаанд. Тез медавад. Ангуштони пойҳои пешаш дарозанд. Тобистон пусташ зард, пашмаш кутоҳи тунук ва дурушт, зимистон бошад, пашмаш дарози коҳранг, ғулӣ ва абрешиммонанд мешавад. Асосан дар регзори поёноби Вахш (регзори Қашқақум ва Қародум) ва Кофарниҳон (регзори назди Айвоҷ) маскан гирифтааст. Дар ҳама (регтуда) лонаҳои ҷудогона ва оилавӣ месозад. Соле як маротиба (февр.— март) афзоиш мекунад. Ох. апр. ва авв. май 2—5-то бача мезояд. Ҷонвари алафхор аст.
* Юрмони куҳӣ (Citellus relictus) сокини хоси даштҳои куҳсори Тиёншон мебошад. Дар Тоҷикистон фақат дар қ-куҳи Дурама аз доманакуҳ (750—850 м аз с. б.) то баландкуҳ (3000—3100 м) маскан гирифтааст. Дарозии танааш 22—26 см, думаш 5—8 см, вазнаш (зимистон пеш аз хоб рафтан) 500—700 г; баъди аз хоб хестанаш 250—450 г. Пусти тахтапушташ зарди буртоб ва хол-хол аст. Пашмаш дароз ва нисбатан дурушт. Дар теппаҳои гилхок, санглох, заминҳои партов, атрофи киштзори ғалладонаву зироати хуроки чорво, қад-қади шабакаҳои обёрӣ, арчазори сирак ва ғ. лона месозад. Дар доманакуҳҳо моҳи март, дар баландкуҳҳо апр. афзоиш меёбад. Давраи ҳамлаш 26—28 рӯз; 3—11-то бача мезояд. Онҳо тез инкишоф меёбанд, баъди 30 рӯз дарозии танаашон 17—14 см ва вазнашон 55—65 г машавад. Юрмони куҳӣ июль—авг. ба хоб меравад (7—8 моҳ давом мекунад). Юрмони куҳӣ алаф ва ҳашарот мехурад.
* Юрмони зард (Citellus fulvtis) нисбат ба юрмонҳои дигар калонҷуссатар аст; дарозии танаш 26—34 см, думаш 6—10 см, вазнаш пеш аз хоби зимистона 700—1300 г ва баъди аз хоб хестанаш 500—900 г. Ҷонварл хоси биёбонҳои гилхоки Қазоқистони Ҷанубӣ ва Осиёи Миёна мебошад. Юрмони зард фақат дар шим. Тоҷикистон (даштҳои Дилварзин, Мирзочул,. ғарби водии Фарғона, шим. ғарбии қ-куҳҳои Курама, Туркистон ва Зарафшон то 1400—1700 м аз с. б.) вомехурад. Февр.— март афзоиш мекунад. Давраи ҳамлаш 30 руз; 3-9-то бача мезояд. Юрмони зард рустанӣ, инчунин тобистон ҳашарот (гамбускҳо, кирминаи шапалакҳо)-ро мехурад. Ҳоло дар натиҷаи шикор ва корам шудани маҳалҳои сукунат юрмонҳо хеле кам шудаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Наталя Гончарова

**Ната́лья Серге́евна Гончаро́ва** () — рассом ва нигоштори рус.

## Зиндагинома
Аз соли 1919 дар Фаронса кору зиндагӣ кардааст. Аз хонадони дворянҳои рус. Солҳои 1898—1909 дар Омӯзишгоҳи рассомӣ, ҳайкалтарошӣ ва меъмории Маскав таҳсил намуда, аз П. П. Трубеской ва С. М. Волнухин ҳайкалтарошӣ, аз К. А. Коровин наққоширо омӯхтааст. Соли 1900 бо М. Ф. Ларионов шинос шуд, ки баъдан бо ҳам издивоҷ карданд. Наталя Гончарова ҳамроҳи Ларионов дар садри анҷуманҳои пешрави «Валети алмосӣ», «Думи хар» ва «Ҳадаф» меистод. Корҳои ӯ қариб дар тамоми намоишгоҳҳои рассомони қаноти «чап» ба намоиш гузошта мешуданд. Соли 1912 осори Наталя Гончарова ҳамроҳ бо Ларионов дар намоишгоҳи «Савораи обӣ» (Мюнхен) ба намоиш гузошта шуд. Осори давраи аввали Наталя Гончарова (солҳои 1990), ки дар сабки импрессионизм эҷод шудаанд, дар намоишгоҳҳои Театри бадеии Маскав, «Ҷаҳони ҳунар» ва ғ. бо комёбӣ маърази тамошо гузошта мешуданд. Дар осори давраи камолоти ӯ таъсири постимпрессионизм, кубизм, футуризм ва аз ҳама бештар примитивизм ба назар мерасад. Дар қиёс бо дигар авангардистон Наталя Гончарова аз тасвири маҷозии ашё даст накашид ва дар наққошиҳои ӯ сужетҳои маишӣ низ боқӣ монданд. Дар давраи эҷодиёти неопримитивии хеш (1908-09) Наталя Гончарова ба ҳунари тасвирии омиёнаи рус, фарҳанги мардумӣ, тамсилҳои санамҳои бутпарастӣ ва «бут»-ҳои сангин рӯй овард («Хонумҳои хасрӯббадаст», 1907; «Моҳигирӣ», 1909; «Бутҳо», 1908-09). Рангҳои дурахшони сода, ки ба тарзи зариф дар ангораҳо истифода шудаанд, услуби П. Гогенро ба ёд меорад. Наталя Гончарова солҳои 1911-1912 ба футуризми кубӣ ва «лучизм» рӯй овард. Соли 1913 дар намоишгоҳе, ки Ларионов созмон дода буд, шаш акварели ӯ ба намоиш гузошта шуданд, ки аз таҷрибаи эҳёи суннатҳои наққошии мардумӣ ҳикоят мекарданд. Бахши дигари осори Наталя Гончарова-ро графика дар бар мегирад. Соли 1912 маҷмӯаи литографӣ дар руқъаҳо аз рӯи наққошиҳои Наталя Гончарова нашр шуд. Дар ҳамин давра ҳамроҳи Ларионов чанд асари футуристиро ороиш дод. Наталя Гончарова саҳнаҳои театрӣ — балети «Хурӯсаки зарин» (1914, оҳанги Н. А. Римский-Корсакав)-ро барои «Мавсимҳои русӣ» дар Порис ва ғ.-ро низ ороиш додааст. Соли 1915 Наталя Гончарова ва Ларионов бо пешниҳоди Дягилев Руссияро тарк карданд. Наталя Гончарова ба намоишномаҳои «Афсонаҳои русӣ» (оҳанги А. К. Ладова) ва «Шарф Коломбини»-и Наталя Гончарова Гофманстал, «Испания» (аз рӯи асари М. Равел) декоратсияҳо таҳия кардааст. Осори Наталя Гончарова дар бисёр осорхонаҳои ҷаҳон (бахши аъзамашон дар Нигористони давлатии Третяков) маҳфузанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Поспелов Наталя Гончарова Наталя Гончарова Наследство Гончарова и Ларионова // Наше наследие. М., 1990; № 1;
* Сробьянов А. Д. Неизвестный русский авангард в музеях и частных собраниях. М., 1992;
* Н. С. Гончарова и М. Ф. Ларионов. Исследования и публикации. М. 2003.

## Сарчашма
*
Николай Горбунов

**Николай Петрович Горбунов** () — ходими давлатии шӯравӣ, яке аз ташкилкунандагони илми химияи шӯравӣ, академики АИ ИҶШС (1935).

## Зиндагинома
Хатмкардаи шуъбаи химияи Институти технологии Петербург (1917). Баъди инқилоби Октябр (1917) мудири Бюрои Ахбороти Кумитаи иҷроияи марказии Умумируссия, котиби Шӯрои Комиссарони Халқӣ ва котиби В. И. Ленин. Мудири шуъбаи илму техникаи Шӯрои умумируссиягии хоҷагии халқ (1918-19), сардори Идораи корҳои Шӯрои Комиссарони Халқии РСФСР (аз декабри 1920), сардори Шӯрои Комиссарони Халқии ИҶШС ва Шӯрои Мудофиа ва меҳнат (аз соли 1922) ректори Омӯзишгоҳи олии техникии Маскав ба номи Н. Э. Бауман (1923-29), раиси Комиссияи илмии Кумитаи химиконии хоҷагии халқи ИҶШС (1928—1932), ҷонишини директори Институти химияи ба номи Л. Я. Карпов (1931—1933), узви Кумитаи давлатии банақшагирии ИҶШС (1931—1934), роҳбари экспедитсияи комплексии тадҳқиқоти Тоҷикистон ‒ Помир (1932—1935) буд. Ин Экспедитсия оид ба флораю фауна, хок, захираҳои энергетикӣ, базаи хӯроку сӯзишворӣ, сарватҳои табии Тоҷикистон таҳқиқот бурд. Аз соли 1935 то охири умраш котиби АИ ИҶШС буд. Николай Горбунов асосгузор (1932) ва сармуҳаррири маҷаллаи «Успехи химии» буд. Бо пешниҳоди Николай Горбунов дар маҷрои миёнаи пиряхи Федченко Пойгоҳи гидрометеорологӣ сохта шуд (1933) ва имрӯз номи ӯро дорад. Николай Горбунов баъди ҳабс (19 февари 1938) бо қарори Коллегияи ҳарбии Суди Олии ИҶШС ҳамчун ҷосус ба қатл маҳкум гардид. Пас аз марг сафед карда шуд (13 марти 1954). 28 майи 2002 ба поси хотири 110 — солагии Николай Горбунов дар Президиуми АИ Русия сессияи илмӣ баргузор шуд. Бо ордени Байрақи Сурх сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Горбунов А. Н. Непременный секретарь Академии. 110 лет со дня рождения академика Н. П. Горбунова// Вестник РАН, 2002, N6.

## Сарчашма
*
Саидҷаъфар Қодирӣ

**Сайидҷаъфари Қодирӣ** (20 январи 1940, ноҳияи Москва — 4 июни 2025, Душанбе) —  ва омӯзгори тоҷик, номзади илмҳои техникӣ (1971), дотсент (1973).

## Зиндагинома
Саидҷаъфар Қодирӣ 20 январи соли 1940 дар ноҳияи Москва ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи физикаи ДДТ (1962). Аспирантураи Пажўҳишгоҳи кӯҳшиносии Москва ба номи А. А. Скончинский (1970).

## Корнома
Солҳои 1962—1963 лаборант, 1963—1966 ассистент, 1966—1972 муаллими калон, 1973—1998 дотсенти ДДТ, солҳои 1998—2006 дотсенти Донишгоҳи давлатии омўзгории Тоҷикистон ба номи Айнӣ буд. Аз соли 2006 дотсенти кафедраи ҳастаи атоми ДДМТ.

Соли 1971 дар мавзӯъи: «Ангехти фаъолсозонаи ҳастаҳои атомии баъзе унсурҳои кимиёӣ ва василаи вокуниши бо мақсад таҳлил кардани канданиҳои судманд» (роҳбари илмӣ-профессор Л. П. Старчик, ш. Москва) рисолаи номзадӣ дифоъ кард. Риштаҳои асосии пажўҳиши Қодирӣ таҳлили фаъолсозонаи канданиҳои судманд, истилоҳоти илмӣ ва забони баёнҳои илмӣ буда, ҳадафи пажўҳишҳои ў бунёд сохтани забони баёнҳои илмӣ, осон гардонидани таълими физика, риёзиёт, нақшакашӣ мебошад.

## Таълифот
Муаллифи беш аз 270 китобу рисола, тарҷумаҳо, таҳрирҳо, таҳияҳо ва мақолаҳост, ки дар риштаи физика ва усули таълими он, истилоҳшиносӣ эҷоди истилоҳот ва баъзе масъалаҳои забоншиносӣ таълиф шудаанд.

## Осор
* Хосиятҳои асосии ядроҳои устувор. — Д., 1981. — 140 с.
* Радиоактивият. — Д.: ТГУ, 1982. — 120 с.
* Моделҳои ядрои атом. — Д., 1985. — 93 c.
* Луғати русӣ-тоҷикии истилоҳоти физика. — Д.: Маориф, 1985. — 464 с.
* Бунёди физикаи ҳастаи атом. — Д.: Мариф, 1992. — 335 c.
* Абармарде дар роҳи илму фарҳанг. — Д., 2010. — 88 с.
* Муаллим. — Д.: Эр-граф, 2011. — 248 с.
* Физика: Китоби дарси барои синфи 7-ум. — Д.: Бебок, 2017. — 288 с.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энсиклопедияи олимони Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон. — Душанбе, 2008. — С. 145—146.
Горгий

**Горгий** (; ) — файласуфи суфистоӣ, яке аз бузургтарин назарияпардоз ва устоди ҳунари суханварии Юнони Қадим. Шогирди Эмпедокл, устоди Исуқрот, Перикл ва Антисфени Афинӣ.

## Зиндагинома
Ҳунари суханвариро дар Ситсилия аз Коракс омӯхт. Соли 427 то м. ба ҳайси сафири Леонтий ба Афина омад ва дар он ҷо ҳамчун суханвари маъруф шуҳрат пайдо кард. Ба ӯ муяссар гардид, ки афинагиҳоро ба расонидани кумаки ҳарбӣ ба Леонтий моил намояд. Горгий ба шаҳрҳои Юнон ба сафар баромада, дар назди мардуми ҳар шаҳр суханрониҳо менамуд. Суханронии Горгий соли 392 то м. дар ҷаласаи умумиюнонӣ дар Олимп дар мавзӯи ваҳдати юнониҳо дар мубориза ба муқобили аҷнабиёни таҷовузгар (барбарҳо) хеле муассир буд ва асрҳо дар хотири мардуми Юнон нақш гузошт.

Горгий яке аз нахустин суханварони насли нав буд, ки дар фаъолияташ на танҳо ба амалия, балки ба назария низ сару кор гирифта, беҳтарин сабку равиши ҳунари суханвариро ба ашрофзодагон таълим медод ва онҳоро ба усули тафаккури мантиқӣ шинос менамуд. Ӯ усули хосси ҳунари суханвариро кашф намуд; онро дар илми хитоба (риторика) «шатранҷҳои горгийӣ» меноманд, ки таъбирҳои ҳаҷман ва мазмунан ба ҳам монанди гуногун, истифодаи ҷумлаҳои мутавозии дар ҳолати тазод қарордошта ва ғ. мебошанд. Асарҳои Горгий хусусияти бадеӣ дошта, дар онҳо ҷумлаҳо дорои қофия, тамсил ва хулосаҳои баланди мантиқианд.
Аз эҷоди гаронбаҳои Горгий қисми ночизе боқӣ мондааст. Мас., баъзе пандҳои ӯ ба нотиқ, аз қабили: «Далелҳои ҷиддии рақибро бо шӯхӣ ва шӯхиҳояшро бо далелҳои ҷиддӣ рад намо!» то ба ҳол арзиши хешро дар мубоҳисаҳои дипломатӣ нигоҳ доштаанд. Ба тариқи пурра ду суханронии Горгий — «Ситоиши Елена» ва «Дифои Паламеда», ки дар заминаи асотири ҷанги Троя навишта шудаанд, то замони мо расидаанд. Горгий осорашро ба забони аттикӣ навиштааст, ки ин худ аз таъсири нуфузи Афина дар ҳаёти адабии Эллада дарак медиҳад.
Ба ақидаи Горгий дониши мутлақ вуҷуд надошта, ҳатто чизеро, ки мо аз сар гузаронидаем, бо душворӣ ба ёд меорем ва дарк мекунем; мо бояд ба ақидаи зоҳиран дуруст қаноат намоем. Горгий дар асараш «Дар бораи чизе, ки нест ё Дар бораи табиат», ки саросар хусусияти лоадриягӣ (агностикӣ) дорад, донисташавандагии оламро инкор мекунад. Ақидаи асосии асари мазкур он аст, ки «ҳеч чиз вуҷуд надорад, вале агар чизе вуҷуд ҳам медошт, он донистанашаванда мебуд, агар донисташаванда ҳам мебуд, бо сухан баён кардан ва ба дигарон фаҳмондани он ғайриимкон мебуд».

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Файласуфони Юнони Қадим
Гурӯҳ:Файласуфон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Файласуфон
Александр Гордеев

**Александр Семёнович Горде́ев** () — старшина, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1944).

## Зиндагинома
Аз соли 1931 коргари р. о.-и Сталинобод. Соли 1941 ба сафи Артиши Сурх даъват шуд. Дар муҳорибаи Сталинград ва соҳилҳои Днепр қаҳрамонӣ нишон додааст. Иштирокчии паради Ғалаба дар ш. Маскав (1945). Соли 1943 ёвари нишонгири силоҳи танкшикани дивизиони 7-уми гвардиягии савораи танкшикани корпуси 7-уми гвардиягии савораи Армияи 61-уми Ҷабҳаи марказӣ буд. Шаби аз 26 то 27 сентябри 1943 Г. ба оташфишонии шадиди душман нигоҳ накарда, дар ҳайати се дастаи силоҳҳои танкшикан дар мавзеи деҳаи Нивкии ноҳияи Брагинскийи вилояти Гомели Белоруссия дарёи Днепрро убур намуда, бо аскарони сершумори фашистон ҷангид ва то омадани қувваҳои иловагӣ мавқеъро нигоҳ дошт. Барои иҷрои намунавии супоришҳои фармондеҳон ва ҷасорату қаҳрамонӣ дар ҷангҳои зидди фашистон бо Қарори Шӯрои Олии ИҶШС аз 15 январи 1944 бо унвони олии Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ сарфароз гардид. Пас аз ҷанг ба Сталинобод баргашта, аввал ҷонишини сардори вокзали р. о.-и Душанбе буд, баъд ба ҳайси сардори қатора кор кард. Узви фаъоли Кумитаи ҷумҳуриявии собиқадорони ҷанг буд. Бо орденҳои Ленин, Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи I) ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Екатерина Гордеева

**Екатери́на Алекса́ндровна Горде́ева** () — варзишгари рус (рақси рӯйи ях), Устоди хидматнишондодаи варзиши ИҶШС (1987), Устоди хидматнишондодаи варзиши Федератсияи Русия (1994), Чемпиони Бозиҳои олимпӣ (1988, 1994), ҷаҳон (1986, 1997, 1989, 1990), Аврупо (1988, 1999, 1994), ИҶШС (1987), Федератсияи Русия (1993; ҳамроҳи С. М. Гринков). Ғолиби бозиҳои «Иродаи нек» дар соли 1990. Дорандаи медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (1997) дар мусобиқаи инфиродӣ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Аҳмад Масъуд

**Аҳмад Масъуд** (; ) — сиёсатмадори тоҷиктабори афғонистонӣ, писар ва вориси фармондеҳи саҳроӣ Аҳмадшоҳи Масъуд, ки бо муборизаи муваффақонаи худ аввал бо сарбозони шӯравӣ ва сипас бо «Толибон» маъруф буд.

## Зиндагинома
Аҳмад Масъуд 10 июли 1989 дар Пиюи вилояти Тахор, дар шимолу шарқи Афғонистон дар оилаи тоҷик ба дунё омадааст.

Пас аз хатми мактаби миёна дар Эрон, Масъуд як сол дар курсҳои низомии Академияи ҳарбии шоҳӣ дар Сандҳерст таҳсил кард. Солҳои 2012—2015 дар кафедраи омӯзиши низомии Коллеҷи салтанатии Лондон таҳсил кардааст. Соли 2016 дар Донишгоҳи шаҳрии Лондон дараҷаи магистр дар сиёсати байналмилалиро соҳиб гашт.

Дар соли 2016, Масъуд ба Афғонистон баргашт ва мудири Бунёди Масъуд таъйин шуд. Аз моҳи марти соли 2019, Масъуд расман ба сиёсат ворид шуд.

Ӯ идеяи падари худро дар бораи модели швейтсарии муносибатҳои дохилии қудрат дар Афғонистон ҷонибдорӣ карда, изҳор дошт, ки ғайримарказикунонии ҳукумат боиси тақсими самараноки захираҳо ва ваколатҳо мегардад ва ба ин васила шукуфоӣ ва субот меорад.

Дар соли 2021, дар пасманзари пешрафтҳои низомии Толибон, Масъуд дар шимоли Афғонистон Муқовимати Панҷшерротаъсис дод, ки эътилофи шӯришии қавмии зидди «Толибон» аст. Пас аз суқути Кобул, ӯ бо Амруллоҳ Солеҳ, муовини аввали собиқ раисиҷумҳури Афғонистон Ашраф Ғанӣ, ҳукумати «Толибон»-ро рад кард ва ба муқовамат идома дод.

## Нигаред низ
* Ҷабҳаи муқовамати миллии Афғонистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон
Нодин Гурдимер

**Нодин Гурдимер** (; ) — и ингисизабон ва ходими сиёсии Африқои Ҷанубӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи донишгоҳи Ёҳаннесбург; дар донишгоҳҳои ИМА таърихи адабиёту ҳунарро дарс медод. Аз наврасӣ ба навиштан пардохт ва нахустин ҳикояаш «Эй фардо, баргард» дар маҷаллаи «Форум» (1939) ба табъ расид. Дар маҷмӯаи ҳикояҳои «Рӯ ба рӯ» (1949), «Забони ширини мор» (1952), «Шаш фут аз деҳкада» (1956) таъсири модернизм (М. Пруст, В. Вулф ва дигарон) ба назар мерасад. Дар ин ҳикояҳо муноқишаҳои равоние тасвир карда шудаанд, ки дар партави онҳо воқеияти опортеид (табъизи нажодӣ) ҳувайдост. Дар романҳои «Рӯзҳои фиребанда» (1953), «Сарзамини бегонагон», «Охирин дунёи буржуазӣ» (1966) ба буҳрон дучор омадани ғояҳои либерализми сафедпӯстон инъикос ёфтааст. Романҳои дигари Г. «Меҳмони фахрӣ» (1970), «Духтари Бургер» (1979), «Хонаводаи Жулия» (1981) шомили эътироз аз сиёсати давр мебошанд. Дар онҳо нигориши лирикию психологӣ нисбат ба таҳкивӣ ва ҳамосӣ камтар аст. Дорандаи мукофоти Нобел (1991).

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Сарнавишт

**Сарнавишт** () ё **тақдир** () — ишора дорад ба як саре иттифоқоти аз пеш таъйиншуда (аз сар навишташуда), ки маъмулан ишора ба оянда дорад, чӣ куллӣ ва чӣ ҷузӣ. Решаи эътиқод ба сарнавишт дар ин эътиқод аст, ки иттифоқоти ҷаҳон як назми табиъиро дунбол мекунад.
 
Иборатҳои «сарнавишт» ва «тақдир» агарчи ағлаб ба ҷойи якдигар истифода мешаванд, дорои маъонии муҷаззо мебошанд.
 
Истифодаи суннати тақдир ба унвони як қудрат таъйинкунанда, ки дастури масири ҳаводисро таъриф мекунад мебошад. Тақдир вақоеъро ба унвонии дастур ё «иҷтинобнопазир» таъриф мекунад. Дар ислом, тақдир ё қадр фармони Аллоҳ аст.

Истифода аз сарнавишт бо таваҷҷуҳ ба қатъият аз вақоеъ ба унвонии инки он худ иттифоқ меуфтад мебошад, пешбинӣ аз оянда барои табдил шудан ба ҷараёни вақоеъ ба унвонии инки онҳо худ кор хоҳанд кард.

Ба ақидаи ҷабргароён чун инсон ба ҷабр офарида шуда ва ба ҷабр аз дунё меравад, тамом аъмолаш ҷабрӣ аст. Зеро так-таки афъол дар тӯли умри инсон дахолат дорад ва ин дар ҳоле аст, ки бар асоси эътиқоди ағлаб фарқ ва макотиби мухолиф ва мувофиқ ҷабргароӣ мавзӯъи марг ва таваллуд навъе ҷабри таквинӣ аст дар натиҷа ҳар ончи бо ҷабр оғоз ва бо ҷабр ба поён расад бо ҷабр дар ҳоли вуқӯъ аст. Ҷабргароён муътақиданд, ки ихтиёри инсон на дар афъоли ӯ, балки дар тафаккур ва ҷаҳонбинии ӯст ва бар пояи ҳамин тафаккур инсонҳо ба биҳишт ё дӯзах мераванд.

## Эзоҳ
Александр Горелов

**Алекса́ндр Петро́вич Горе́лов** () — Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1946), капитани гвардия.

## Зиндагинома
Пеш аз ҶБВ (1941-45) коргари базаи нафти ноҳияи Ворошиловобод (ҳозира Ҷалолиддини Румӣ)-и Тоҷикистон буд. Апрели 1942 ба сафи Артиши Сурх даъват шуд. Соли 1943 омӯзишгоҳи пулемётчиёнро дар ш. Тошканд хатм кард. Дар ҶБВ аз моҳи майи 1943. Соли 1945 фармондеҳи баталиони полки 120-уми дивизияи 38-уми гвардиягии тирандози Армияи 8-уми Ҷабҳаи 1-уми Белоруссия буд. Дар ҷангҳои Берлин (апрели 1945) иштирок намудааст. Баталиони ӯ кӯпруки Шпрееро ишғол намуда, ҷасорати беҳамто нишон дод. Пас аз ҷанг ба Тоҷикистон баргашта, дар Кумитаи ҳизбии Қӯрғонтеппа кор кард.

## Ҷоизаҳо
Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурх, Кутузов (дараҷаи 3), Ситораи Сурх ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Тлакепаке

**Тлакепаке**, **Тлакепаке** ( ) — шаҳр дар маркази Мексика, маркази маъмурии иёлати Халиско.
Гурӣ

**Гурӣ** () — шаҳр дар ҷануби Гурҷистон, маркази ноҳияи Шида Картли.

## Ҷуғрофиё
Дар водии Картли, дар ҷои ба ҳам пайвастшавии д-ҳои Кура ва Лиахвии Калон воқеъ гардидааст. Шаҳрро аз ҷануб ва ғарб кӯҳҳо иҳота кардаанд. Аз Гурӣ то Тифлис 76 км, то Схинвал 33 км. Аҳолиаш 54,7 ҳазор нафар (2014), асосан гурҷиҳо, инчунин осетинҳо, арманиҳо, яҳудиён ва русҳо зиндагӣ мекунанд.

## Таърих
Гурӣ яке аз қадимтарин шаҳрҳои Гурҷистон буда, дар солномаҳо аввали асри 7 зикр шудааст. Соли 1292 аланҳо бо роҳбарии шоҳзода Багатар шаҳр — қалъаи Гуриро бо замин ва маҳаллаҳои аҳолинишини атрофаш ғасб намуданд. Соли 1306 охирин шоҳи аланҳо Багатар вафот кард. Шоҳи Гурҷистон Георгийи V соли 1326 баъди муҳосираи сесола Гуриро ишғол намуда, осетинҳоро то дарёи Дарял, дараҳои Арагв ва Ксан таъкиб кард Соли 1477 шоҳи давлати Оққуюнлу ногаҳон шаҳрро бе ҷанг ишғол намуд, вале ба зудӣ онро тарк кард. Дар миёнаи асри 16 Гуриро шоҳи Эрон Таҳмоспи I ишғол намуд. Охири асри 16 Гурӣ ба мавзеи амалиётҳои ҳарбии туркҳои усмонӣ табдил ёфт. Соли 1599 шоҳи Гурҷистон Симони I ногаҳон ба Гурӣ ҳамла карда, гарнизони (лашкари) туркҳои усмониро шикаст дод. Соли 1614 шоҳи Эрон Аббоси I Гуриро ба даст оварда, забткориҳои минбаъдаи мамлакатро аз ҳамин ҷо идома дод. Солҳои 1723-36 Гурӣ таҳти тасарруфи туркони усмонӣ буд. Соли 1736 ба Гурӣ форсҳо соҳиб шуданд. Охири асри 18 Гурӣ комилан аз истилогарон озод шуд. Аз соли 1801 шаҳр. Соли 1920 дар натиҷаи заминҷунбӣ сахт хароб гардид. Августи 2008 дар давраи авҷи муноқишаҳои мусаллаҳона дар Осетияи Ҷанубӣ Гуриро муваққатан артиши Русия ишғол намуд. Гурӣ истгоҳи р. о. дорад. Аз ҳудуди Гурӣ шоҳроҳи автомобилгарди Тбилиси — Ткибул мегузарад. Комбинати бофандагӣ, заводҳои асбобсозӣ ва шпалсозӣ, саноати хӯрокворӣ, Институти педагогӣ, омӯзишгоҳҳои тиббӣ, мусиқӣ, Театри драмаи ба номи Г. Эристав, осорхонаҳои инфиродии И. В. Сталин (зодаи ҳамин шаҳр аст) ва таърихӣ-мардумшиносӣ дорад. Соли 2007 дар Гурӣ аввалин супермаркети шабакаи миллии «Populi» кушода шуд. Аз ёдгориҳои таърихӣ дар маркази Гурӣ, дар доманаи кӯҳи начандон баланд харобаҳои қалъаи Гориссих (асри 7) боқӣ мондаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Гурҷистон
Игор Горинин

**И́гор Василевич Горинин** (; ) —  ва кимиёдони рус, академики АИ ИҶШС (1984, аз 1991 академики АИ Русия). Асосгузор ва роҳбари мактаби маводшиносии илмӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи филизшиносии Донишкадаи политехникии Ленинград (1949). Ходими илмӣ (1949), муовини директор оид ба илм (1958), сармуҳандис, директори генералӣ (1977—2008), президент ва роҳбари илмии (аз 2008) Институти марказии илмӣ-таҳқиқотии масолеҳи конструктории «Прометей». Оид ба маводди реакторҳои атомӣ, кафшеркунӣ, фавқулмустаҳкамии сохториву технологии масолеҳи кафшершаванда таҳқиқот анҷом додааст. Усулҳои легиронӣ (усулҳои ба хӯла ҳамроҳ кардани ҷузъҳои дигари филиззӣ барои ҳосил кардани пӯлод), табодули фазавӣ ва хосиятҳои ташаккули сохтори дислокатсионӣ, инчунин асосҳои физикии мустаҳкамӣ ва хосиятҳои пластикии масолеҳро таҳия намудааст. Бо роҳбарии Г. барои дастгоҳҳои энергетикии атомии собит ва манқул (нақлиётӣ) шаклҳо (наслҳо)-и нави ба таъсири гармиву радиатсия тобовари пӯлодҳои фавқулмустаҳкам ҳосил карда шудаанд. Муаллифи беш аз 500 асари илмӣ, аз ҷумла 8 монография, 222 патент ва кашфиёт.

## Ордену ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1963), Мукофоти давлатии ИҶШС (1974), Мукофоти давлатии Русия (1994, 2005). Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Меҳнат, Инқилоби Октябр, медали тилои ба номи Д. К. Чернов ва ғ. сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Рулф Лувлонд

**Рулф Ундсет Лувлонд** (; ) — оҳангсоз, раҳбари уркестр, мусиқидон, таҳиякунандаи мусиқӣ, навозандаи кейбурдз ва таронасарои нурвежӣ.

## Зиндагинома
Рулф Лувлонд 19 апрели 1955 дар Кристиансанд (Нурвеж) ба дунё омадааст.

## Эзоҳ
Владимир Гордлевский

**Влади́мир Алекса́ндрович Гордле́вский** () — шарқшинос, муаррих ва туркшиноси рус, академики (1946), Ходими хидматнишондодаи илми Туркманистон (1954).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти забонҳои Шарқ (1899, аз соли 1918 Институти шарқшиносии Маскав) ва факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи Маскав (1904). Аз соли 1918 дар Институти шарқшиносии Маскав (аз соли 1948 профессор) бахши забон ва адабиёти туркро дарс медод. Солҳои 1946-56 мудири шуъбаи Институти шарқшиносии АИ ИҶШС буд. Беш аз 300 мақолаву асар навиштааст, ки асосан ба забон, адабиёт, фолклор, мардумшиносӣ ва таърихи Туркия бахшида шудаанд. Яке аз муаллифони «Грамматикаи забони туркӣ» (1928). Дар солҳои охири фаъолияташ ба таҳқиқу омӯзиши таърихи асрҳои миёнаи Туркия дар аҳди Усмониён машғул шудааст. Муаллифи «Давлати Салҷуқиёни Осиёи Хурд» (1960), «Анатолия» (1962), «Тӯйи Усмониён» (1968).

## Ҷоизаҳо
Бо ду ордени Ленин ва ордени Байрақи Сурхи Меҳнат сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Муҳандисии садо

мини|Муҳандисии садо ва системҳои ташхиси худкори гуфтор ба матн
**Муҳандисии садо**, **муҳандисии шунидорӣ** () — тахассусест байнириштаӣ, ки дар он ба пардозиши сигнолҳои савтии диҷитол пардохта мешавад. Муҳандисии садо бо садобардорӣ мутафовит аст. Ҳамчун риштаи муҳандисии тасвир ва пардозиши тасвир ин ришта бар рӯйи пардозиши савту садо мутамаркиз аст. Имрӯза ба далели густариши иртиботи инсон бо роёнаҳо аз тариқ робити корбарӣ савт ва ҳамчунин густариши ҳӯши маснӯъӣ дар ин замина, ҳаҷми азиме аз корҳои анҷомшуда дар ҳавзаҳои фановарӣ ба муҳандисии садо муртабит мебошад.

## Эзоҳ