open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бекории даврӣ

**Бекории даврӣ** () — бекорие, ки дар натиҷаи пастшавии сатҳи истеҳсолот ба вуҷуд омадааст

Вақте ки талаботи умум ба ин ё он намуди мол паст мефарояд он бечунучаро ба маҳдуд гардидани истеҳсоли ҳамон намуди мол ва ба маҳдуд гардидани ҷои корӣ оварда мерасонад. Ин намуди бекорӣ аз нигоҳи назарияи муосири тиҷорат ҳолати номатлуб муаррифӣ мешавад. Иқтисодиёти дар сатҳи боло қарордоштаи низоми истеҳсолӣ нишондиҳандаи бекории даврагӣ бояд ба сифр баробар бошад, яъне ин намуди бекорӣ набояд вуҷуд дошта бошад, аммо дар воқеият ин тавр нест.

Оқибатҳои иҷтимоии бекорӣ, қабл аз ҳама ҷузъиёти аз ҳама муҳими тарзи зиндагии солими инсон, яъне боварӣ ба меҳнати мунтазам ва ҳаққи сазовор ба меҳнатро (ҳеҷ набошад на ҳамеша ихтиёрӣ ва на ҳамеша ҳақмузди сазоворро) аз байн мебарад. Омили бекорӣ аввал аз ҳама ба арзишҳо ва рафтори ахлоқии инсон фишор меоварад. Инсон дар ин ҳолат ба тақдири каси дигар ё бетараф ва ё бо ноҷӯрӣ ва ё бо ҳиссиёти манфӣ муносибат пайдо мекунад. Ҳатто инсон худро чи дар оила ва чи дар ҷомеа таҳқиршуда, ҳуқуқҳои инсонии худро поймолшуда ҳис мекунад. Бекорӣ маъмулан ба бефаъолиятии инсон мебарад ва бо ҳамин роҳ оқибати бекорӣ метавонад ба барҳам хӯрдани фитрати инсонӣ оварда расонад. Бекорӣ, қабл аз ҳама боиси ташаддуди иҷтимоӣ (социальный стресс) гашта, инсонро ба бемориву ноҷӯриҳои равонӣ ва ҷисмонӣ оварда мерасонд.

## Нигаред низ
* Бекорӣ
* Бекории сохторӣ
* Бекории фриксионӣ

## Адабиёт
* Баркер Р. Словарь социальной работы. — М.: Институт социальной работы, 1994;
* Гонтмахер Е. Ш. Социальная политика: уроки 90-х. — М., 2000;
* Рынок труда: Учебник (Под редакцией В. С. Буланова и Н. А. Волгина); Экономика труда и социальные отношения. Курс ключевых лекций. — М., 1998;
* Котляр А. Э. Занятость населения: изучение и регулирование. — М., 1983;
* Энциклопедия социальной работы. В 3 т., Т. 1.: Пер. с английского. — М., 1993.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ
Гурӯҳ:Бекорӣ
Хуррамзод Баҳор

**Баҳор Хуррамзод (Баҳора Хуррамова)** —   санъатшинос, доктори илмҳои санъатшиносӣ,(2004), профессор.  
## Зиндагинома
Баҳор Хуррамзод- 19 декабри соли 1958 дар деҳаи  Ансаралмоси вилояти Самарқанд ба дунё омадааст. 
* 1979 - Донишгоҳи давлатии Самарқанд ба номи А.Навоиро хатм карда ба Тоҷикистон омадааст.  
* 1979 — 1994 - аспирант, ходими хурд ва  калони илмии шуъбаи санъати Институти таърих ва бостоншиносии ба номи Аҳмади Дониши АИ ҶШС Тоҷикистон.  
* 1993 - доир ба мавзӯи "Драмаи таърихии тоҷик ва таҷассуми саҳнавии он" бо роҳбарии доктори илми санъатшиносӣ профессор Низом Нурҷонов рисолаи номзадӣ дифоъ намудааст. 
* 2004 - доир ба мавзӯи “Шоҳнома ва театр” рисолаи докторӣ дифоъ кардааст.  
* аз 1994 - коромӯз, дотсент ва профессори кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии Самарқанд ба номи А.Навоӣ  
 
## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи беш аз 60 мақолаи илмӣ ва 3 монография, 15 тезису маърӯза оид ба драматургия ва театри тоҷик, проблемаҳои фарҳангшиносӣ, ки дар маҷмӯаҳои илмӣ ва маҷаллаҳои илмии донишгоҳҳои Тоҷикистон Ӯзбекистон, Эрон, ИМА нашр шудаанд.Дар конференсияҳои байналхалқӣ доир ба фарҳанги Осиёи Марказӣ дар Туркия (1989), Сурия (1990), Таллин (1990), Россия (1992), ИМА (2004) маърӯза карда, хусусиятҳои фарҳанги мардумӣ, синтези фарҳанги Шарқу Ғарбро мавриди баррасӣ қарор додааст. Дар матбуоти даврии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон низ (рӯзномаи “Адабиёт ва санъат”, “Овози Самарқанд”) зиёда аз 60 мақолаи илмӣ дарҷ намудааст.  Китоби машҳури файласуфони Норвегия Гуннар Снирбекк ва Нилс Гилйе “Таърихи фалсафа”-ро ба тоҷикӣ гардондааст (Тошкент:Адолат, 2004).  
## Осор
* Саҳна ва шахсияти таърихӣ. - Самарқанд:Суғдиён, 1998 (ба заб. русӣ), 
* Мусаввадаҳои нотамом (аз рӯзгори Маҳмудҷон Воҳидов). - Душанбе:Деваштич,2005.
 
## Пайвандҳо
* http://www.dissers.info/abstract_446823.html 

## Манобеъ
* Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013. — C.137 — 184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6  - C.137

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Санъатшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Суруди Замин

**Овози Замин**, **Таронаи Замин** ё **Суруди Замин** () номи сеюмин текоҳанги албоми студиёи Майкл Ҷексон ба номи таърих аст. Таронанавис ва оҳангсози Овози Замин худи Майкл Ҷексон мебошад ва ҳамчунин таҳиякунандаи он Майкл Ҷексон ва Девид Фостер ҳастанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* '''Таронаи Замин''' дар YouTube

Гурӯҳ:Таронаҳои инглисӣ
Гурӯҳ:Таронаҳои эътирозӣ
Гурӯҳ:Таронаҳои зиддиҷангӣ
Гурӯҳ:Таронаҳои Майкл Ҷексон
Раҳим Марупов

**Раҳим Марупов** (27 ноябри 1936 — 12 январи 2020) — доктори илмҳои техникӣ (1985), профессор (1990). Академики (1997), узви вобастаи Академияи илмҳои Тоҷикистон, (1993). Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1994). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2003).

## Зиндагинома
Раҳим Марупов соли 1959 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм намудааст, ихтисос — «физика». Соли 1959 дар факултаи физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин чун ассистент ва муаллим фаъолияташро шурӯъ менамояд, солҳои 1961—1963 дар аспирантураи Институти физикаи АИ Белорус хонда, дар Институти физика ва техникаи ба номи С. Умарови АИ ҶШС Тоҷикистон фаъолити илмиашро идома додааст.
* 1966—1986 — муовини директори Институти физикаву техникаи ба номи С. У. Умаров, АИ ҶШС Тоҷикистон,
* 1986—1991 — мудири шуъбаи физикаи полимерҳо, Институти физикаву техникаи ба номи С. У. Умаров,
* 1991—1999 — директори Пажуҳишгоҳи физикаю техникаи ба номи С.У.Умарови АИ ҶТ, ва (2002—2005) директори ифтихории Пажуҳишгоҳи физикаю техникаи ба номи С.У.Умарови АИ ҶТ,
* 2005—2020 — сарходими илмии Пажуҳишгоҳи физикаю техникаи ба номи С.У.Умарови АИ ҶТ.

Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: спектроскопияи молекулавӣ, физикаи полимерҳо, физикаи молекулавӣ, химияи физикӣ.

## Осор
* Исследования инфракрасных спекторов целлюлёзы и новых типов её производных. — Д., 1964;
* Спектроскопия хлопка. — М., 1976;
* Результаты исследования заболевания хлопчатника вилтом в условиях Таджикистана. — Д., 1976;
* Спектроскопия волокно-образующих полимеров. — Д., 1977;
* Спектроскопия хлопка: Автореф. дис. на соискании учен. степени доктора тех. наук. — Минск, 1981;
* Молекулярная динамика целлюлёзного волокна. — Д., 1995.

## Ҷоизаҳо
* Медали «Барои меҳнати шоён».
* «Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»,
* «Ветерани меҳнат» тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1994).
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2003).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Рахим Марупов. Библиографический указатель. — Д., 1996;
* Комилӣ А. Дар чорсӯи дониш. — Д., 2006;
* Рахим Марупов. Библиографический указатель. — Д., 2007.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Техникашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Ибодулло Нарзиқулов

**Ибодулло Қосимович Нарзиқулов** (12 ноябри 1909, Самарқанд — 2 апрели 1974, Душанбе) — иқтисоддон, номзади илмҳои иқтисод (1950), профессор (1968), Академик (1953), узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1951). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1964).

## Зиндагинома
Ибодулло Нарзиқулов соли 1935 Институти индустриалии Ленинградро хатм кардааст, ихтисос — «иқтисоди саноат»
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: иқтисоди саноат.
* 1941—1943 — Ёвари раиси Шӯрои комиссариати халқ ҶШС Тоҷикистон,
* 1943—1946 — раиси Госплани ҶШС Тоҷикистон,
* 1951—1953 — Муовини сардори Раёсати Бахши тоҷикистонии АИ ИҶШС Тоҷикистон,
* 1954—1956 — Ректори Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон,
* 1956—1957 — Муовини раиси Шӯрои вазирони ҶШС Тоҷикистон,
* 1957—1967 — Ноиби аввали президенти АИ ҶШС Тоҷикистон,
* 1966—1968 — иҷрокунандаи вазифаи президенти АИ ҶШС Тоҷикистон,
* 1966—1973 — раиси Шӯрои омӯзиши қувваҳои истеҳсолкунандаи Ҷумҳурии АИ ҶШС Тоҷикистон

## Ҷоизаҳо
* Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* ордени «Нишони Фахрӣ»,
* медали «Барои меҳнати шоён дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1964).

## Адабиёт
* Ибадулла Касимович Нарзикулов. Материалы к библиографии ученных Таджикистана. — Д., 1969.
* Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013, — С. 92 — 184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6

## Сарчашма

## Пайвандҳо
* Аъзои пайвасти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони Самарқанд
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Леонид Михайлов

**Леонид Григоревич Михайлов** (Зодрӯз 28 феврали соли 1928)  — , доктори илмҳои физикаву математика (1967),  профессор (1967). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1987), Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1998). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2007)
 
## Зиндагинома
Донишгоҳи давлатии Қазонро хатм кардааст (1950), ихтисос – «математика».  
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: муодилаҳои дифференсиалӣ ва интегралӣ, физикаи математикӣ ва таҳлили математикӣ.
* Мудири бахши математикаи ДДТ (1959-1963), 
* мудири бахши муодилаҳои интегралии (1963-1969) Шуъбаи математика ва физика (аз соли 1964 ИФТ) АИ ҶШС Тоҷикистон, 
* мудири кафедраи таҳлили математикии Донишгоҳи Горкий (1969-1971), 
* мудири шуъбаи муодилаҳои физикаи математикии (1971-1999) Шуъбаи математика бо МҲ (аз с.1973 Институти математика бо МҲ, с.1994 Институти математика), 
* мудири шуъбаи муодилаҳои физикаи математикӣ Институти  математикаи АИ Тоҷикистон (1999-2005), 
* мудири шуъбаи муодилаҳои дифференсиалии (2005 – то имрӯз) Институти  математикаи АИ Тоҷикистон, 
* и.в. ноиби президент ва раиси Шуъбаи илмҳои физикаву математика ва химияи АИ Тоҷикистон (1993 - 1994).
## Ҷоизаҳо
Бо медали Донишгоҳи Лютер (Олмон) ва медали ҷашнии 100-солагии академики АИР М.А.Лаврентев тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1998).
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2007).
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Аъзои пайвасти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. 
* Михайлов, Леонид Григорьевич 
* Михайлов, Леонид Григорьевич 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Рашид Раҳимов

**Раҳимов Рашид Каримович** (4 майи 1932 — 13 июл 2020) — доктори илми иқтисодӣ (1968), профессор (1970). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1987), Арбоби шоистаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1987).

## Зиндагинома
Институти хоҷагии халқи Москва ба номи Г. В. Плехановро аз рӯи ихтисоси «иқтисоди саноат» хатм кардааст (1953).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: иқтисодиёт, самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, масъалаҳои назариявии иқтисоди миллии Тоҷикистон.
Ёвари ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон (1957—1958),
мудири бахши саноати Шуъбаи иқтисод АИ ҶШС Тоҷикистон (1958—1963),
мудири Шуъбаи иқтисод АИ ҶШС Тоҷикистон (1963—1964),
директори Институти иқтисодиёти АИ ҶШС Тоҷикистон (аз соли 1991 АИ ҶТ) (1964—1995).
Директори Институти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ (1995—1999),
директори ифтихории Институти иқтисодиёти АИ Тоҷикистон (2000).

## Ҷоизаҳо
* Ордени «Нишони Фахрӣ»,
* медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»,
* Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон,
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994),
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1987).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Аъзои пайвасти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. 
* Академику Рашиду Каримовичу Рахимову — 80 лет 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Светлана Герасименко

**Герасименко Светлана Ивановна** () — и шӯравии тоҷикистонӣ.

## Зиндагинома
Светлана Герасименко 23 феврали соли 1945 дар деҳаи Баришевкаи вилояти Киеви Украина дар оилаи омӯзгор ба дунё омадааст. Хатмкардаи Донишгоҳи миллии ба номи Т. Шевченкои Киев (1968). 

## Корнома
Якҷо бо корманди Расадхонаи марказии астрономии АИ Украина К. Чурюмов дар Алмаато ҳангоми аксбардорӣ кардани зузанаби Комас-Сола дар акс боз як зузанаби нав мушоҳида гардид, ки ба он номи зузанаби Чурюмов-Герасименко дода шуд. Светлана Герасименко аз соли 1973 то ҳол бо даъвати Институти астрофизикаи АИ ҶТ дар Душанбе зиндагӣ мекунад ва корманди илмии ҳамин пажӯҳишгоҳ мебошад. Светлана Герасименко 2 марти 2004 ҳангоми ба Кайҳон сар додани зонди байнисайёравии «Розетта», ки аз космодроми Гвианаи Фаронса ба сӯи зузанаби Чурюмов-Герасименко парвоз кард, якҷо бо К. Чурюмов иштирок дошт. Зонд 12 ноябри 2014 ба зузанаб фуруд омад. Астероиди № 3945, ки соли 1982 аз тарафи Н. Черних кашф шудааст, номи Светлана Герасименкоро дорад.

## Ҷусторҳои вобаста
* 67P/Чурюмова — Герасименко
*(3945) Герасименко

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов

**Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов** (5 майи 1906, ноҳияи Конибодом — 25 октябри 1979, Душанбе) — забоншиноси маъруфи тоҷик, доктори илмҳои филологӣ (1948), профессор (1952), академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1951), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1964). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1974).

## Зиндагинома
Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов соли 1929 Институти омӯзгории Тошкентро хатм кардааст, ихтисос — «забоншиносӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: забоншиносии тоҷик, шевашиносӣ.
* Мудири бахши таърих ва забоншиносии Базаи тоҷикистонии Академияи илмҳои ИҶШС (1939—1941),
* директори Институти таърих, забон ва адабиёти Базаи тоҷикистонии Академияи илмҳои ИҶШС (1941—1945).
* Муовини сардори Раёсати Пойгоҳи тоҷикистонии Академияи илмҳои ИҶШС (1948—1951), ноиби президент (1951—1953),
* академик-котиби Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1953—1962),
* мудири бахши Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1956—1976).

## Осор
* Синтаксиси ҷумлаҳои сода дар забони адабии тоҷик, Д., 1960;
* Очеркҳо оид ба баъзе масъалаҳои забоншиносии тоҷик, Д., 1961;
* Забоншносии тоҷик, Д., 1970. ва диг.

## Ҷоизаҳо
* Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* се ордени «Нишони Фахрӣ»,
* медалҳои «Барои меҳнати шоиста дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин», Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1964).
* Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1974).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Аъзои пайвасти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. 
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Маҳкам Маҳмудзода

**Маҳкам Аъзамович Маҳмудов** () — ходими давлатӣ, доктори илмҳои ҳуқуқ (1998), профессор (1998). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (2008). Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994). Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1998). Судяи дараҷаи олии ихтисосӣ (2009), Раиси суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009—2019)

## Зиндагинома
Маҳкам Аъзамович Маҳмудов 17 июли соли 1957 дар шаҳри Истаравшан ба дунё омадааст.
Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И Ленинро ба поён расондааст (1979), ихтисос — «ҳуқуқ».
* Солҳои 1979—1993 ба ҳайси ассистент, аспирант, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедра дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон адои вазифа намудааст,
* 1993—2006 — муовини декан, декани факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон,
* 2005—2010 — узви Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси Кумитаи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* 2006—2009 — муовини роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Аз соли 2009-то имрӯз — Раиси суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон,
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: ҳуқуқи шаҳрвандӣ, ҳуқуқи конститутсионӣ.

## Ҷоизаҳо
* Бо Ордени Исмоили Сомонӣ дараҷаи II ,
* «Иттиҳод» (ИДМ),
* медали ҷашнии «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»,
* Аълочии маорифи халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994).
* Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1998).
* Судяи дараҷаи олии ихтисосӣ (2009) тақдир шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Аъзои пайвастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи алифбо
Беназоратӣ

**Беназоратӣ** чунин мафҳум аст, ки рафтори кӯдак ва ё наврас аз тарафи калонсолони масъул (волидайн, намояндагони қонунии ба назорат ва тарбияи кӯдак ва наврас масъул ва ё аз тарафи шахсони мансабдори масъул) назорат карда намешавад, ки дар оқибат вазифаҳои ба зиммаи шахсони масъул вогузоршуда 
ба таври бояду шояд нисбати тарбия, таълим ва инкишофи зарурии кӯдак татбиқ намешаванд. 
## Боз нигаред
* Бепарасторӣ
* Бепаноҳӣ

## Адабиёт
* Миньковский Г.М. Беспризорность. Педагогическая энциклопедия. Т.1.- М., 1964; 
* Нечаева А. М. Детская беспризорность - опасное социальное явление // Государство и право, 2001. № 6. С. 59. 
## Пайвандҳои беруна
* kmt.tj Луғати тафсири истилоҳоти педагогика
 
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои педагогика
Гурӯҳ:Педагогика
Бепаноҳӣ

**Бепаноҳӣ** - набудани назорат ва ҳам набудани макони сукунат ва ё макони будубошро фаро мегирад.

## Боз нигаред
* Беназоратӣ
* Бепарасторӣ

## Адабиёт
* Миньковский Г.М. Беспризорность. Педагогическая энциклопедия. Т.1.- М., 1964; 
* Нечаева А. М. Детская беспризорность - опасное социальное явление // Государство и право, 2001. № 6. С. 59. 
## Пайвандҳои беруна
* kmt.tj Луғати тафсири истилоҳоти педагогика
 
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бепаноҳӣ
Гурӯҳ:Мушкилоти иҷтимоӣ
Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои педагогика
Профессор

**Профессор** ( — омӯзгор) — унвони илмӣ ва вазифаи хидматии омӯзгорӣ дар муассисаи олии касбии таълимӣ ё, ки ходими илмӣ дар пажӯҳишгоҳи (институти) илмӣ-тадқиқотӣ мебошад. Унвон бори аввал дар асри XVI дар донишгоҳи Оксфорд мавриди истифода қарор гирифтааст.

## Дар Тоҷикистон
Мувофиқи санадҳои меъёри-ҳуқуқии соҳаи таҳсилоти олии касби дар Тоҷикистон, дар макотиби олӣ унвонҳои илмии профессор ва дотсент муқаррар карда мешавад.
Унвони илмии профессор ба шахсе дода мешавад, ки маъмулан дараҷаи илмии доктори илм дошта, дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсилоти касбии баъд аз муассисаи олии таълимӣ корҳои омӯзгорӣ, илмӣ ва методӣ мебарад.

## Донистаниҳои ҷолиб
Дар Испания (исп. Profesor), Португалия, Франсия (фр. Professeur) ва Америкаи Лотинӣ вожаи *«профессор»* — нисбати ҳамаи омӯзгорони мактаб, донишкада, мактаби техникӣ, омӯзишгоҳи касбӣ-техникӣ, коллеҷу донишгоҳҳо истифода мебаранд. «Профессор» инчунин, номгузории омӯзгори мактаби ибтидоӣ ва миёна аст. Аммо, агар ӯ дар донишгоҳ дарс диҳад, омӯзгорро *«профессори донишгоҳ»* меноманд. Мудири кафедраро — *«профессори кафедра»*. Дар Испания ва Португалия омӯзгорони донишгоҳро танҳо *«профессор»* ном мебаранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Унвон ва дараҷаи илмӣ
Гурӯҳ:Донишгоҳ
Империализм

**Империализм** *(франс. imperialisme, аз лот. imperium-ҳокимият)*- дараҷаи олӣ ва охирини капитализм, Ки дар охири асри Х1Х ва асри ХХ–баъди ба вуҷуд омадани ҳукмронии монополияҳои  капиталистӣ ва капитали молиявӣ ва ба охир расидани тақсимоти территориявии ҷаҳон дар байни мамлакатҳои асосии капиталистӣ пайдо шудааст; зислатњои асосии империализм-ҳукмрони монополияҳо ва капитали молиявӣ, афзудани ҳаҷми ба хориҷа баровардани капитал, ҷангҳои таҷовузкорона ва тороҷгарона, ғулом гардондани халқҳо, пурзур гаштани ҷабру зулми капиталистӣ,  шовинизм, нажодпарастӣ, реаксияи дағал; И.-ин капитализми мурдаистода ва дар Айни замон арафаи инқилоби зафаровари сотсиалистӣ мебошад. В. И. Ленин назарияи илмии И.-ро кор карда баромадааст. Дар замони И. рақобати озодона ба ҳукмронии монополияҳо табдил меёбад, ҳукмрони монополияҳои капиталистӣ дар ҳаёти иқтисоди бо ҳукмронии онҳо дар сиёсат якҷоя мегардад; монополияҳо бо худ аппарати давлатиро тобеъ мекунанд; И. зиддияти байни меҳнат ва капитал, байни давлатҳои империалистӣ ва мамлакатњои мустамликаю мутеъро ба ҳадди охирин мерасонад; капитализм дар давраи И. нобаробар ва ҷаҳишнок тараққӣ мекунад; ин рақобат ва муборизаи байни мамлакатњои капиталистиро барои бозор, манъбаҳои моли хом, барои забт кардани сарзамини мамлакатњои дигар, барои ҳукмронии ҷаҳонӣ тезу тунд мекунад; ин боиси ҷангҳо мешавад. Ҳамаи ин барои рахна кардани занҳири И. ва ғалабаи сотсиализм аввал дар якчанд ё ҳатто дар мамлакати алоњида шароит фароҳам меорад. Инқилоби Кабири Сотсиалистии Октябр инро исбот намуд ва ба кризиси умумии капитализм ибтидо гузошт. Дар миқиёси ҷаҳон ба таври инқилобӣ аз капитализм ба сотсиализм гузаштан мазмуни асосии марҳилаи ҳозираи таърих мебошад.

Гурӯҳ:Мафҳумҳои сиёсӣ
Аръар

**Аръáр**, **ар-ар**, **тирак** ( var. , ё  f. ) — дарахтест росту баланд аз ҷинси сафедор. Аръари худрӯй дар Осиёи Марказӣ дучор мешавад.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Аръар дарахти зудсабз буда, 40 — 45 м (баъзан зиёдтар) қад мекашад; қутраш то 2 метр, аҳромшакл. Муғҷааш хушбӯй. Барги аръари одӣ (дарозиаш 8 — 10 см, бараш 6 — 7 см), думчадор, шаклан гуногун аст. Пеш аз баромадани барг ё ҳамроҳи он гул мекунад. Аръар дарахти рӯшноипарвар ва намидӯст аст. Ба хокҳои шӯр ва ҳавои гарм тобовар буда, навдаҳои наврустааш аз сармои бармаҳал зарар мебинанд.

## ‌Корбурдҳо
Онро аз замонҳои қадим барои муҳофизати киштзору соҳил ва чун дарахти ороишӣ қад-қади роҳ, наҳру дарё, ҷӯйҳо, дар боғ, кӯчабоғу гулбоғҳо мешинонанд. Чӯби аръар дар сохтмону наҷҷорӣ истифода мешавад. Аръарро дар аввали баҳор асосан бо қаламча зиёд мекунанд.

## Синонимҳо
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

## Пайвандҳо
*
Капитализм

**Капитализм** *(аз капитал)*- сохти ҷамъиятӣ, ки ба моликияти хусусии капиталистон будани воситаҳои истеҳсолот  ва аз тарафи капиталистон истисмор карда шудани меҳнати кироя асос ёфтааст; Капитализм сохти охирини истисморӣ, охирин форматсияи ҷамъиятӣ-иқтисодии антагонистӣ мебошад; зиддияти байни характери ҷамъиятӣ доштани истеҳсолот ва шакли капиталистии аз они худ карда шудани он зиддияти асосии Капитализм мебошад; ин зиддият дар муборизаи шадиди пролетариат бар зидди буржуазия, дар бесарусомонии истеҳсолот, кризисҳои иқтисодии харобиовар зоҳир мегардад; Капитализм дар рафти тараққиёти худ шароити ҳалокати худро тайёр мекунад; дар рафти задухӯрдҳои синфи коргар муташаккил мешавад, ҳамчун гӯркови капитализм ба майдон мебарояд. Дар зинаи муайяни тараққиёти капитализм ногузир бо сохти пешқадамтарин – сотсиализм иваз мешавад. Ба системаи ҷаҳонӣ табдил ёфтани сотсиализм, барҳам хӯрдани системаи мустамликадорӣ боиси боз ҳам тезу тундтар шудани кризиси умумии Капитализм гардид ва ин аз ногузирии тамоман шикаст хӯрдани он шаҳодат медиҳад.
Муҳра (бадан)

**Муҳра** (Vertebra), устухонҳое, ки дар якҷоягӣ сутунмуҳраро ба вуҷуд меоваранд. Муҳра-ҳо новобаста аз мансубият ба қисмҳои гуногуни сутунмуҳра сохти умумӣ доранд. Муҳра аз тана ва камонак иборат аст. Танаи Муҳра аз қисми пеш ҷойгир буда, вазифаи такягоҳро иҷро мекунад. Камонак аз қафо ба воситаи пояча ба танаи Муҳра пайваст мебошад. Байни тана ва камонак сӯрохӣ мавҷуд аст, ки баъди болоиҳам ҷой гирифтани Муҳра-ҳо гузаргоҳи сутунмуҳраро ба вуҷуд меоваранд. Дар гузаргоҳ (канал)-и сутунмуҳра ҳароммағз ҷойгоҳ дорад. 
Дар сатҳи қафои танаи Муҳра сӯрохии ғизогирӣ дида мешавад. Тавассути он рагҳои хунгард (артерия ва венаҳо), ҳамчунин асабҳо мегузаранд. Аз камони Муҳра-ҳо шохачаҳо мебароянд, ки ба онҳо ниём (мушакпарда) ва мушакҳо устувор гаштаанд. Аз сатҳи мобайн ҷониби қафо бо ном шохаи шавкӣ (нӯгтез), аз камонак ба чапу рост бошад, шохаҳои кӯндаланг вуҷуд доранд. Аз камони Муҳра ба боло ва поён як ҷуфт шохаҳои забарӣ ва зерии бандҳо ба чашм мерасанд. Асоси шохаҳои бандҳо аз комаҳои болоӣ ва поёнии Муҳра иборат аст. Ҳангоми ба ҳамдигар васл шудани Муҳра-ҳо комаҳои болоӣ ва поёнӣ сӯрохиҳои рост ва чапи байнимуҳравиро пайдо мекунанд. Ба воситаи ин сӯрохӣ рагҳои хунгард ва асабҳои ҳароммағз мегузаранд. Дар баробари ин Муҳра-ҳои қисмҳои гуногуни сутунмуҳра сохт ва хусусиятҳои махсуси худро доранд. 
Ниг. низ Сутунмуҳра, Устухон, Ҳароммағз. 
КЛ 
Расми 1. Муҳраи сина. А – намуд аз пҳлӯ: 1 – танаи муҳра; 2 – ҷойгоҳи болоии қабурға; 3 – комаи болоии муҳра; 4 – шохачаи болоии банд; 5 – шохаи кӯндаланг; 6 – шохаи шавкӣ; 7 – шохаи поёнии банд; 8 – комаи поёнии муҳра; 9 – ҷойгоҳи поёнии қабурға. Б – намуд аз боло: 1 – камони муҳра; 2 – шохаи кӯндаланг; 3 – сӯрохи муҳра; 4 – шохаи болоии банд; 5 – ҷойгоҳи қабурғавии шохаи кӯндаланг; 6 – шохаи шавкӣ (нӯгтез). 
Расми 2. Муҳраи гардан; намуд аз боло. 1 – танаи муҳра; 2 – ҷойгоҳи қабурға; 3 – шохаи кӯндаланг; 4 – шохаи болоии банд; 5 – шохаи шавкӣ; 6 – сӯрохи шохаи кӯндаланг (сӯрохи артерияи сутунмуҳра). 
Расми 3. Муҳраи аввали гардан – атлант; намуд аз боло. 1 – камони пеш; 2 – ғафсии канорӣ; 3 – шохаи қабурға; 4 – сӯрохи шохаи кӯндаланг (сӯрохи артерияи сутунмуҳра); 5 – шохаи кӯндаланг; 6 – ҷӯяки артерияи муҳра; 7 – камони ақиб; 8 – дӯнгичаи ақиб; 9 – сатҳи болои банд; 10 – дӯнгичаи пеш.
Арз

300x300px|right
300x300px|right

**Арз**, **валюта** (итол: ** valuta** — меарзам),
 
# воҳиди пулии мамлакат (мас., сомонӣ дар Тоҷикистон, доллари ИМА);
# навъи пул — тилоӣ, нуқрагӣ, коғазӣ;
# аломатҳои пулии давлатҳои хориҷӣ, инчунин санадҳои қарзӣ ва пардохтӣ (вексел, чек), ки дар ҳисобу китоби байналмилалӣ истифода мешаванд.

Арз табдилпазир (конвертатсияшаванда, яъне ба арзи дигар ивазшаванда) ва табдилнопазир (пули маҳдуд, ки танҳо дар ҳудуди мамлакати алоҳида қобили истифода аст) мешаванд. Маҳдудияти арзӣ бо силсилаи тадбирҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва ташкилие, ки амалиётро бо Арзи хориҷӣ ё пули миллӣ (ва ё тило) ба тартиб медароранд, таъмин мегардад. Дороиҳои арзӣ, ки дар ихтиёри давлат, бонкҳо, ширкатҳои ватанӣ ва байналмилалӣ ҳастанд ва барои муҳосиботу пардохтҳои байнидавлатӣ мавриди истифода қарор мегиранд, захираи арзӣ ё арз дониста мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 


Гурӯҳ:Молия
Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ
Шӯрои Аврупо

**Шӯрои Аврупо** - созмони баналмиллалии байниҳукуматии давлатҳои Аврупо оид ба ҳамкори дар муҳофизати ҳуқуқи инсон, рушди демократия, риоияи қонунҳо ва ҳамкори фаҳангист. Шӯрои Аврупо соли 1949 таъсис ёфта созмони куҳнатарини баналмиллалии Аврупо мебошад. Дар ҳайати он 47 давлат аъзо мебошанд, ки зиёда аз 800 млн аҳолӣ доранд.  
Ду органи низомномавии Шӯрои Аврупо - Ассамблеяи парламентии Шӯрои Аврупо (PACE)  ва  Кумитаи  вазирони  Шӯрои  Аврупо мақоми машваратӣ доранд.
## Давлатҳои  узви  Шӯрои  Аврупо
# Австрия,   
# Албания,   
# Андорра,   
# Арманистон,   
# Белгия,   
# Булғория,   
# Босния ва Ҳерсеговина,   
# Венгрия,   
# Олмон,    
# Гурҷистон,    
# Дания,    
# Ирландия,    
# Исландия,    
# Испания,    
# Итолиё ,   
# Кипр,   
# Латвия,   
# Литва,   
# Лихтенштейн,   
# Люксембург,   
# Мақдунияи Шимолӣ,   
# Малта,   
# Молдова,   
# Монако,   
# Нидерланд,   
# Норвегия,   
# Озарбойҷон,   
# * Полша  (12),    
# * Португалия  (7),    
# * Россия  (18),    
# * Руминия  (10),   
# * Сан-Марино (2),   
# * Сербия (7),   
# * Словакия (5),   
# * Словения (3),   
# * Туркия (12),   
# * Украина (12),   
# * Финляндия (5),   
# * Фаронса (18),   
# * Хорватия (5),   
# * Черногория (3),   
# * Чехия (7),   
# * Швейтсария (6),   
# * Шветсия  (6),    
# * Шоҳигарии  Муттаҳида  (18),    
# * Эстония  (3),   
# * Юнон (7).

## Эзоҳ

Ассамблеяи парламентии Шӯрои Аврупо
## Манобеъ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Шӯрои Аврупо

*
Асри оҳан

**Асри оҳан** — давраест дар таърихи инсоният, ки ба он кашф гардидани маъдани оҳан ва тайёр кардани маснуоти оҳанӣ хос аст. Ҳамаи мамлакатҳо дар замонҳои гуногун Асри оҳанро аз сар гузаронидаанд. Нимаи якуми ҳазорсолаи аввали то мелод дар Осиёи Марказӣ тағйироти ҷиддие ба вуқӯъ пайваст, ки тамоми ҷанбаҳои зиндагӣ – моддӣ, маънавӣ ва иҷтимоиро фаро гирифт – ин ҳама бо пайдоиш ва паҳншавии маснуоти оҳанӣ алоқаманд буд. Ба ҳамин сабаб ин давраи таърихӣ Асри оҳан ном гирифт. Бозёфтҳои ҳафриётии бостоншинос В. М. Массон дар соли 1959 – доси оҳанӣ аз Анов (Ҷануби Туркманистон), корд ва сарнайза аз Дилварзин (водии Фарғона) баёнгари коркарди оҳан дар ибтидои Асри оҳани Осиёи Марказӣ буд. Дар ҳамин давра ва минбаъд истеҳсоли маснуоти оҳанӣ равнақ ёфта, боиси боз ҳам ривоҷ ёфтани кишоварзию чорводорӣ гардид. Асбобу афзор ва силоҳи содаи аз оҳан истеҳсолшуда ба забти сарзамини қабоили бегона ва ибтидои ғуломдорӣ асос гузошт. Маснуоти оҳанин ба миқдори зиёд дар бисёр қасабаҳо ва қабристонҳо тақрибан дар тамоми ҳудуди собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ёфт шудаанд. Дар қӯрғонҳои скифҳои назди Баҳри Сиёҳ (асри 7 то м. – асрҳои аввали мелод) маснуоти оҳанин ёфт шудаанд, ки дар байни онҳо шамшер ҳои кӯтоҳ, корд, найза, табар ва ғ. мавҷуданд.

Дар масири ҳазорсолаи 1 то мелод ва нимаи дуюми ҳазорсолаи 1 мелод дар даштҳои Осиёи Марказӣ қабилаҳои сершумори сакоиҳо маскун буданд. Дар зиндагии онҳо оҳан аз миёнаҳои ҳазорсолаи 1 то мелод васеъ паҳн шуда буд. Дар Кордҳо, ханҷарҳо, пайконҳо, найзаҳо. Асрорӣ воҳаҳои зироаткорӣ давраи оҳан ба замони таъсиси аввалин  давлатҳои ғуломдорӣ (Бохтар, Суғд, Хоразм) рост меояд. Дар мавзеъҳои Қайроққум ва Дашти Ашт ёдгорҳои давраи ибтидои Асри оҳан (ҳазорсолаи 1 то м.) ёфт шуданд.
 
## Нигаред
* Асри сангу мис
* Асри санг дар Тоҷикистон
* Саразм

## Адабиёт
* Толстов С.П. По  древним  дельтам  Окса  и  Яксарта.  М.,1967;  
* История таджикского народа.Т.1. Душанбе, 1998.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Таърих
Давра (заминшиносӣ)

**Давраи заминшиносӣ**, ё **асри геологӣ** — воҳиди нисбии миқёси геохронологӣ. Муҳлатест, ки дар давоми он қабатҳои ҷинсҳои кӯҳӣ ба вуҷуд омада, табақаи геологиро ташкил медиҳанд.

Аз рӯи ташхиси изотопӣ масири давраи заминшиносӣ дар давраи палеозой қариб 10 млн сол, дар мезозой ва кайнозой 5-6 млн сол аст. Якчанд давраи заминшиносӣ дар маҷмӯъ замони геологиро ташкил медиҳанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Давраҳои заминшиносӣ
Инъом Асроров

**Инъом Асроров** (3 марти 1938, ноҳияи Шаҳринав, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 3 марти 2009, Душанбе, Тоҷикистон) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисод (1985), профессор (1987). Корманди шоистаи Тоҷикистон (1999).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултети иқтисодии Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1959). Солҳои 1959—1962 таҳсил дар аспирантура. Солҳои 1962—1993 ходими илмӣ, ходими калони илмӣ, ходими пешбари илмӣ, мудири сектор ва мудири шуъбаи иқтисодиёти АИ ҶШС Тоҷикистон (баъд тар Институти иқтисодиёти АИ ҶТ), 1993—2000 мудири шуъбаи иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва муносибат ҳои байналмилалӣ, 2000—2009 муовини директор оид ба илми Институти иқтисодиёти АИ ҶТ буд.

## Фаъолияти илмӣ
Ӯ доир ба самтҳои ба талаботи иқтисодиёти бозори муосир ҷавобгӯ, масъала ҳои баҳодиҳии иқтисодии истифодаи за хи раҳои истеҳсо лии кишоварзӣ, моҳияти ҳисоби хоҷа гӣ ва хусусиятҳои вай дар корхонаҳои агросаноатӣ, базаи моддӣ-техникӣ ва роҳҳои иқтисодии амалӣ намудани барномаи таъмини озуқаворӣ,
муносибатҳои бозорӣ дар комплекси агросаноатӣ, масъалаҳои муҳимми барқа рор намудан ва тараққӣ додани соҳибкорӣ дар Тоҷикистон ва мавзӯи муҳимми иқти со диёти бозорӣ дар Тоҷикистон таҳқиқот анҷом додааст.

Асроров дар таҳия ва коркарди «Стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ дар Тоҷикистон» бевосита ширкат дошт. Муаллифи беш аз 200 мақола, 14 рисола, 14 дастуру воситаи таълим мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 18 нафар рисолаҳои номзадӣ, 3 нафар рисолаҳои докторӣ ҳимоя кардаанд. Асроров дар баробари таҳқиқоти илмӣ ба фаъолияти омӯзгорӣ низ машғул шуда, дар донишгоҳҳои ҷумҳурӣ аз фанни иқтисодиёт дарс медод.

## Осор
* Пудрати иҷоравӣ дар корхонаҳои хоҷагии қишлоқ. — Душанбе, 1990;
* Земля: собственность или аренда. — Душанбе, 1990;
* Рыночные отношения в АПК. — Кӯлоб, 1994;
* Дастур барои таҳияи стратегияи тараққиёти иҷтимоию иқтисодии минтақаи мушкилотдошта. — Душанбе, 2004;
* Интегратсияи иқтисодиёти Тоҷикистон: проблема ва роҳҳои ҳалли он. — Душанбе, 2006.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Ғиёсуддин Мироҷов

**Ғиёсуддин Қутбуддинович Мироҷов** — доктори илми тиб (1982), профессор (2008). Академик (2001). Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1999).
Дорандаи Ҷоизаи ба номи Е.Н.Павловскийи АИ ҶТ (2003).

## Зиндагинома
Ғиёсуддин Қутбуддинович Мироҷов Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро ба поён расондааст (1968), ихтисос – «гастроэнтерология.
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: гастроэнтерология, бемориҳои дарунӣ.
Ходими калони илмӣ, муовини директори Институти гастроэнтерологияи АИ ҶШС Тоҷикистон  (1972-1995). Сардори Раёсати илм ва муассисаҳои илмии Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995-2000). Директори Институти гастроэнтерологияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон  (2000-2009). Академик-котиби Шуъбаи илмҳои биология ва тибби АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001-2005). Президенти Академияи илмҳои тиббии назди Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009 - 2011), директори Институти гастроэнтерологияи Академияи илмҳои тиббии назди Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009 – то имрӯз).
## Ҷоизаҳо
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1999).
* Дорандаи Ҷоизаи ба номи Е.Н.Павловскийи АИ ҶТ (2003).
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Аъзои пайвасти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. 

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Дилан О'Брайен

**Дилан О’Брайен** (; ) — ҳунарпеша, навозандаи амрикоӣ, байни мухлисон дар силсилафилми «Гург-бача» шуҳрати худро ёфтааст.

## Зиндагинома
Дилан 26 августи соли 1991 дар шаҳри Ню Йорк таваллуд шудааст. Бачагии ӯ дар шаҳри Спрингфилди штати Ню Ҷерси гузаштааст. Вақте ки Дилан ба синни 12 расид, оилаи ӯ ба Ҳермоса-Бич, Калифорния кӯчиданд. Падари ӯ видеооператор ва модараш ҳунарпеша буданд. О’Брайен аҷдодони ирландӣ, англисӣ, итолиёӣ ва испанӣ дорад. Соли 2009 мактаби миёнаи Mira Costa High School-ро хатм кард.

Соли 2006 дар Youtube бо видеоҳои ҳаҷвиёнаи худ машҳур шуд. Ҳамаи видеоҳоро мустақилона гирифта коргардонӣ кардааст.

Дилан нақша дошт, ки якбора донишгоҳ ва мактаби санъати филмсозиро тамом кунад, аммо дар ин вақт, ӯро ба нақши асосӣ дар силсилафилми Гург-бача интихоб карданд. Баъди 4 бор шунидан, Диланро ба нақши асосии Скотт муайян намуданд, аммо баъди хондани асар, ӯ фаҳмид, ки нақши дӯсти наздики Скотт — бо номи Стайлз ба ӯ мувофиқтар аст.

Соли 2013 О’Брайенро ба нақши асосӣ дар филми «Бодпои Лабиринт» муайян намуданд. Ба ғайр аз фаъолияти ҳунарпешагӣ, Дилан дар гурӯҳи «Slow Kids At Play» нақорачӣ мебошад.

## Рӯйхати филмҳо
Аз рӯи сол:

* 2011 **Шоҳроҳ** (High Road), Ҷиммӣ, нақши асосӣ
* 2012 **Якум бор** (The First Time), Дейв Ҳоҷман, нақши асосӣ
* 2011—то ҳол, **Гург-бача** (Teen Wolf), Стайлз Стилински
* 2013 **Коркунон** (The Intership), Стюарт
* 2013 **Духтараки нав** (New Girl), дӯстписари пештара
* 2014 **Бодпои лабиринт** (The Maze Runner), Томас, нақши асосӣ
* 2016**Бодпои лабиринт: Имтиҳони оташин** (The Maze Runner: The Scorch Trials), Томас, нақши асосӣ

## Эзоҳ
Осорхона-мамнӯъгоҳи бостоншиносии Панҷакент

thumb|Осорхонаи Панҷакент
thumb|Осорхонаи Панҷакент, сутун
**Осорхона-мамнӯъгоҳи бостоншиносии Панҷакент** — соли 1994 дар шаҳри Панҷакент таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. — Душанбе: Бухоро, 2013. — 224 с.- Матн ба заб. тоҷ. ва русӣ.

Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Панҷакент
Гурӯҳ:Осорхонаҳои таърихии Тоҷикистон
Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносии ба номи А. Рӯдакӣ

алт=Логотипи осорхона|мини
**[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064455533873 Муассисаи] давлатии "Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии  ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Панҷакент"   ** тибқи Қарори Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон №368 аз 18 октябри соли 1958 дар шаҳри Панҷакент таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аст.
марказ|мини|447x447пкс

## Нигаред
*Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
*Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон

## Манобеъ
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва русӣ.

## Пайвандҳо
 

Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Панҷакент
Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Фарҳангистон

thumb|
Нақшаи Академия қадимӣ  дар наздикии Афина.
**Фарҳангистон** () ё **Акадeмия** (аз юн. Ακαδήμεια) — муассисаи илмӣ (ҷамъияти илмӣ) — Академияи илмҳо (Академияи улум), ё ки муассисаи таҳсилотӣ дар назар аст.

1) номи нахустин мактаби фалсафие аст, ки Афлотун дар садаи IV то милод (385 п.м. то соли 529 милодӣ) таъсис додааст. Номи Академия аз номи боғи наздикии Афина гирифта шудааст. Номи боғ бошад ба номи каҳрамони мифологии юнониён (аз юн. Ἀκάδημος) - Академиос гузошта  шудааст;
2) муассисаи калони илмие, ки мутахассисони баландихтисоси илмӣ дошта, масъалаҳои илмии як ё чандин соҳаҳои илмро тадқиқ мекунад. (мас. дар Тоҷикистон  Академияи илмҳои Тоҷикистон, Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон, Академияи илмҳои тиббии Тоҷикистон, Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Академияи меъморӣ ва сохтмони Ҷумҳурии Тоҷикистон, Академияи таҳсилотии Тоҷикистон).

3) номи баъзе мактабҳои олй. Дар Эрон низ қадимтарин Академияи Ганди Шопур (асрҳои III—VII) ва Донишгоҳи тиббии Ганди Шопур дар давраи салтанати Давлати Сосониён фаъолият намудааст. Дар замони муосир  (Академияи Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон, Академияи мусиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, академияҳои ҳарбӣ ва ғайра).

## Нигаред
* Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Муассисаҳои илмӣ
Гурӯҳ:Фарҳангистони улум
Тоҷмаҳал

**Тоҷмаҳал**  (ҳинди : ताज महल, англ.: Taj Mahal) — аз пуровозатарин бунҳои ҷаҳон ва оромгоҳи зебо ва бошукуҳ аст ки дар наздикии шаҳри Агра ва дар 200 километрии Ҷануби Деҳли воқеъ шудааст ва яке аз аҷоиботи ҳафтгонаи ҷадиди дунё ба шумор меравад.

=Таърих=
Яке аз намоёнтарин ёдгории меъмории ҳинду исломӣ дар давраи ҳукмронии Мугулҳои ҳинд (1526-1858) мақбараи зани Шоҳҷаҳон- Мумтозмаҳал, ки солҳои 1630-1652 дар назди Агра дар соҳили рӯди Ҷамна бунёд шудааст, (баътар худи Шоҳҷаҳонро ҳам дар Тоҷмаҳал дафн кардаанд).

=Сохтмон=
Бунёди мақбара 22 сол тӯл кашида ва соли 1652 ба итмом расидааст. Барои зинату ороиши Тоҷмаҳал устухони 2-ҳазор фил истифода гардидааст. Тоҷмаҳал (маъмораш аз рӯи тахминҳо Устод Аҳмад Лоҳурӣ) бинои Панҷгунбазаест (баландиаш 74 метр), ки дар кунҷҳояш 4 манора (баландиаш 45 метр) қомат афрохтааст. Деворҳои Тоҷмаҳал аз мармари сафед буда, рӯяш бо сангҳои қиматбаҳои зумуррад, ақиқ, қаҳрабо ва ғайра ҳотамкорӣ шудааст. Тоҷмаҳал аз рӯи шаҳомати зебоӣ, нафосати бадеӣ ва ороишоти гаронбаҳо, банду басти мукаммал ва таносуби дилрабои тарҳ яке аз мӯъҷизаҳои олам ба шумор меравад. Тоҷмаҳал на танҳо комёбию бозёфтҳои ҳунармандони ҳинд, балки таҷассуми анъанаи бой ва нозукиҳои санъати меъмории Осиёи Миёна ва Эрон низ мебошад, чунки бо ҳамдастии меъморону ҳунармандони ин кишварҳо бино ёфтааст.
thumb|500px |марказ |Тоҷмаҳал
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Масҷидҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳиндустон
Уктамҷон Пулодов

**Уктамҷон Пулодов** — (20 августи 1936- 2 августи 1999, Хуҷанд) — бостоншинос, муаррих, рӯзноманигор ва тарҷумон, докторӣ илмҳои таърих (1995), профессор (1996). Собикадори кор. Узви ИР ИҶШС (1973).

## Зиндагинома
ДДОЛ ба номи С. М. Кировро хатм кардааст (1959). Ходими илмӣи осорхонаи таърихию кишваршиносии в. Ленинобод (1959-61), асссистенти кафедраи таърихи ИҶШС -и ДДОЛ (1961—1962), аспирант (1962—1965), ходими хурди илмӣ (1965—1969), ходими калони илмӣи Пажуҳишгоҳи таърихи АУ ҶШС Тоҷикистон (1976—1985), мудири шуъбаи таърихи ЭСТ (1969—1976). Аз с.1995 дотсент ва сипас профессори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров. Дар тахия ва чопи чилдҳои нахустини алифбои ва чилди махсуси чашнии ЭСТ «Таджикская ССР» иштирок кардааст. Иштироккунандаи тахкикоти экспедитсияи комплексии бостоншиносии Тоҷикистони Шимоли (1965—1984), экспедитсияи бостоншиносии Панчакент (1986—1991), экспедитсияи бостоншиносии Афгонистони Шимоли (1974—1979). Муаллифи бештар аз 350 асари илмӣ ва илмӣю оммави оид ба бостоншиносии куруни вустои Осиёи Миёна, таърих ва таърихи маданияти халқи тоҷик. Баъзе асарҳояш дар Эрон, Чехословакия, Олмон чоп шудаанд. Асарҳои А. П. Чехов, нависандагони араб, хинд, арман, романи А.Безуглов «Додситон», як катор филмҳои бадеиро ба тоҷики тарчума кардааст. Иштироккунандаи бисёр конфронсу хамоишҳои байналхалқи. Бо нишони сарисинагии Вазорати маълумоти оли ва махсуси ИҶШС такдиронида шудааст. Шахрванди фахрии ш. Линколни Иёлати Небраскаи ИМА (1999). Дар тахияи комуси «Хуҷанд» сахми назаррас гузоштааст.

## Осори илмӣ
* Уртакурган и Тирмизактеппа. (Материальная культура Уструшаны, вып.2). -Д., 1973 (соавтор);
* Чильхуджра (Материальная культура Уструшаны, вып.3). -Д., 1975;
* Камолиддин Бехзод. -Д., 1978; Санъати меъмории халқи тоҷик. -Д., 1978;
* Древности Шахристана. -Д., 1984;
* Что такое икта, суюргал и танхох. -Худжанд, 1998 (в соавтор.);
* Материальная культура тадж. народа в VI-нач. VIII в. — Худжанд, 1998.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Солеҳ Раҷабов

**Солеҳ Раҷабов** (*Солӣ Ашӯрхоҷаевич Раҷабов*; ) — доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ (1949), профессор (1950). Академики Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1957). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1967). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1970).

## Зиндагинома
Солӣ Ашӯрхоҷаевич Раҷабов соли 1912 дар шаҳри Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст. Ӯ бародари академики Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон Зариф Раҷабов аст.
Солеҳ Раҷабов Институти созмони шӯравӣ ва ҳуқуқи Тошкентро хатм кардааст (1933), ихтисос-«ҳуқуқ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: назария ва таърихи давлат ва ҳуқуқи шӯравӣ.
* Директори Институти ҳуқуқи Тошкент (1936—1940; 1943—1945; 1949—1954). Мудири кафедраи давлат ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна (Самарқанд, 1955—1956).
* Ректори Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1956—1971).
* Муовини сармуҳуррири сарредаксияи илмии Энсиклопедияи шӯравии тоҷик (1973—1975). Академик-котиби Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1975—1987), мушовири Раёсати Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1987—1990).

## Ҷоизаҳо
* Бо панҷ ордени «Нишони Фахрӣ»,
* медалҳои «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945»,
* «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»,
* «Сисолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945»,
* «60-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС»,
* Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ва Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Ӯзбекистон
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1967).
* Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1970).
сарфароз гардидааст.

## Сарчашма
* Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.

## Нигаред
* Академияи илмҳои Тоҷикистон
* Ибарури Раҷабова (духтари Солеҳ Раҷабов)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи алифбо
Раҳматҷон Охунов

**Раҳматҷон Охунов** (6 январи 1945, деҳаи Унҷии ноҳияи Ғафуров) — кимиёдон, доктори илмҳои химия (1999), профессор (2001).

## Зиндагинома
Раҳматҷон Охунов 6 январи соли 1945,деҳаи Унҷии ноҳияи Ғафуров) ба дунё омадааст. Факултаи табиатшиносии Институти омӯзгории Ленинобод ба номи С. М. Кировро хатм кардааст (1969). Омузгори мактаби миёнаи № 42-и н. Хуҷанд (1969), сарлаборанти лабораторияи химияи маводи тозаи фторидии Пажӯхишгоҳи химияи ба номи В. И. Никитини АИ ҶШС Тоҷикистон (1969-71), аспиранти пажуҳишгоҳи номбурда (1971-74), ходими хурди илмӣ (1975-80), ходими калони илмӣи лабораторияи химияи маводи тозаи фторидии Пажӯхишгоҳи химияи АИ ҶШС Тоҷикистон (1980-91), дотсент (1991-93), мудири кафедра (1993-99), дотсент (1999—2001), мудири кафедраи химияи умуми ва услуби таълими он дар ДДХ (аз с.2001). Сарвари сексияи химияи Академияи хурди илмӣ (аз с.1992). Барои тайёр кардани мутахассисони сохибунвони илмӣ саҳми арзанда дорад.

## Осори илмӣ
Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ, 6 шаходатномаи муаллифи ва дастурҳои илмӣю таълими аз фанни химияи ғайриорганики мебошад. Иштироккунандаи конфронсҳои умумииттифоки, конфронсҳои байналхалқи, минтакавию ҷумҳурияви (Душанбе, 1975; Новосибирск, 1981; Полевской, 1987; Череповетск, 1990; Гулистон, 2000; Душанбе, 1984, 1986, 2001, 2006; Хуҷанд, 2002;).
* Синтез безводных фторидов никеля и кобальта.//Изв. АН СССР, 1983, т.9; 
* Химия фторидов марганца.// ВИНИТИ, 1984; 
* Химия фторидов кобальта.// ВИНИТИ, 1985.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Бобо Сангинов

**Бобо Сангинов** (*Сангинов Бобо Сангинович*; ) — аввалин селексионери тоҷик, олим, номзади илми кишоварзӣ (1968). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1987), узви вобаста, (1976), академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (1991), узви вобастаи Академияи илмҳои кишоварзии Россия (1991). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1973), Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1964). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1972). Ҷоизаи Комсомоли ленинии Тоҷикистон 1970), Ҷоизаи байналмилалии ЭКО дар соҳаи илм ва технология (2004).

## Зиндагинома
Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистонро ба поён расондааст (1958), ихтисос — "селексия ва тухмпарварии пахта.
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: селексия ва тухмпарварии пахта, рустанипарварӣ.
Директор ва мудири шуъбаи селексия ва тухмпарварии пахтаи Бунгоҳи озмоиши Вахши Институти илмию тадқиқотии зироаткории Тоҷикистони Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1963—1974), директор ва мудири шуъбаи селексия ва тухмпарварии пахтаи Бахши Вахши ба номи В. П. Красичкови Институти илмию тадқиқотии зироаткории Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1974—1991). Ноиби президент- ташкилкунандаи Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (1991—1993), президент (1994). Президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (1994—2005).

## Ҷоизаҳо
* Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* орденҳои Дӯстии халқҳо,
* «Нишони Фахрӣ»,
* медалҳои «Барои меҳнати шоён.
* Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин» тақдир шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Академияи кишоварзии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Комил Тоҷиев

**Комил Тоҷиев** —  доктори илмҳои тиб (1960), профессор (1961), Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1966), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1963), Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1967).

## Зиндагинома
Комил Тоҷиев Институти якуми тиббии Москваро хатм кардааст (1937), ихтисос – «тиб».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: ҷарроҳии сина, чарроҳии дил.
Сарҷарроҳи Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1958-1964). Мудири кафедраи ҷарроҳии умумӣ (1959-1981), ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1965-1973).
## Ҷоизаҳо
* ордени Ленин, 
* Ҷанги Ватании дараҷаи 2, 
* ду ордени Ситораи Сурх, 
* ду ордени «Нишони Фахрӣ», 
* медалҳои «Барои мудофиаи Севастопол», «Барои мудофиаи Сталинград», «Барои озодии Прага», «Барои гирифтани Берлин», «Бистсолагии ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945», Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино