open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гарда (наққошӣ)

**Гарда** () — қолаби нақш ё сояқолаб.

Наққошон нусхаҳои нақшунигорро аввал дар рӯйи коғаз (бо қалам ё сиёҳӣ; дар сарчашмаҳои назарӣ — сиёҳқаламӣ) кашида, сипас аз болои он сӯзан мезананд. Ин шева вақти иҷрои корро кӯтоҳтар ва нусхабардориро фаннитару осонтар мегардонад. Ҳунармандони гузашта коғазҳои сӯзанзадашударо ахта меномиданд. Ахтаро ба болои танаи сутун, девор, болор ё дигар ҷузъи меъморӣ гузошта, бо сӯзанакҳо устувор менамуданд. Гардаи аз ангишти дарахтони беду сафедор ба шакли талқон (хока) тайёр кардашударо ба халтачаи докагӣ гирифта, ба болои ахтаи часпонидашуда мезаданд, ки дар натиҷа дар рӯйи кӯза ё танаи сутун акси нуқтадори гиреҳ ё ислимӣ ба вуҷуд меомад. Сипас нақшро аз рӯйи он кандакорӣ мекарданд. Ҳунармандон ба қолабҳои наққошӣ арҷ гузошта, онҳоро чун намунаи мероси ҳунарии ниёконашон ҳифз менамуданд. Бинобар ин, гарда ва гардапардозӣ чун намунаи хосси ҳунари бадеӣ то замони мо омада расидаанд. Устоҳои моҳир ва ботаҷриба зарфҳои филиззи (тило, нуқра, мис, биринҷӣ ва ғайра)-ро сиёҳқалам накарда, якбора ба кандакорӣ шурӯъ менамуданд. Дар баъзе мавридҳо сиёҳқаламро пок намекарданд ва он маҳфуз мемонд (масҷиди Дари Шикоф, садаи XIX — аввали садаи XX, Хуҷанд). Намунаҳои барҷастаи гардапардозӣ дар меъмориҳои Истаравшану Исфараву Хуҷанд, Бухорову Марву Самарқанд, Балху Ҳирот ва ғ. дида мешаванд. Имрӯз низ наққошони Хуҷанд, Исфара, Истаравшан аз гарда васеъ истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Архитектурный орнамент Узбекистана. Ташкент, 1961;
* Ремпель Л. И. Панжара. Ташкент, 1967;
* Абуфазл Ҳубайши Тифлисӣ. Баён-ус-саноъат. М., 1976;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988;
* Рузиев М. Декоратино-прикладное искусство таджиков. Д., 2003;
* دوست محمد هروی، حالات هنروران، قراچی ، 1936؛
* قاضی احمد، کلستان هنر، تهران، 1345هـ. ش.؛
* دائرة المعارف هنر، تهران، 1379 هـ. ش.ر

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Наққошӣ
Гардана

**Гардана** — минтақаи хушкӣ, ки аз ду тараф бо об иҳота шуда, ду материк (мас., Гарданаи Суэс ва Гарданаи Панама) ё нимҷазираеро бо материк (Гарданаи Перекоп) мепайвандад, ё ду ҳавзаи обро аз ҳам ҷудо мекунад. (Гарданаи Каролин). Гарданаҳо барои сохтани наҳрҳо ҷойи мувофиқ мебошанд, чунки масофаи онҳо кам аст, мас., Гарданаи Суэс ва Гарданаи Панама.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Озод Cаъидҷаъфаров

**Озод Cаъидҷаъфаров **  — номзади илмҳои филология, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 
## Зиндагинома
Озод Cаъидҷаъфаров хатмкардаи Донишкадаи давлатии омӯзгории Кулоб (1996). Соли 1996 муаллими забони тоҷикии Коллеҷи омӯзгории назди донишгоҳи ш. Кӯлоб, солҳои 1996-2001 ассистент ва муаллими калони кафедраи адабиёти тоҷики ДДОТ буд. Аз с. 2001 то ҳол муаллими калон ва дотсенти кафедраи забони тоҷикӣ барои факултаҳои ғайрифилологии ДДМТ. Соли 2001 дар мавзӯи «Мавқеи Калими Кошонӣ дар адабиёти асри XVI ва нимаи аввали асри XVII-и форсизабони Ҳиндустон» рисолаи номзадӣ ҳимоя намудааст. Муаллифи 1 монография, 4 васоити таълимӣ ва бештар аз 40 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад. Самти асосии пажӯҳиши С.-ро таҳқиқи сабки ҳиндӣ ва вижагиҳои он ташкил медиҳад.

## Осори илмӣ
* Забони тоҷикӣ (дастури таълимӣ барои факултетҳои таърих ва фалсафа). – Душанбе: «Баҳманруд», 2010; 
* Асолат дар забони мардум. – Душанбе: 2012; Калими Кошонӣ ва ашъори ғиноии ӯ. – Душанбе: «Адиб», 2012.
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Ҳусейн Насриддинов

**Ҳусейн Насриддинов** (10 декабри 1929, деҳаи Элокии ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон — 30 ноябри 2016, деҳаи Элокии ноҳияи Шаҳринав, Тоҷикистон) — сарояндаи машҳури даврони шӯравии тоҷик, Ҳофизи Халқии ҶШС Тоҷикистон (1963). Овозаш тенори лерикӣ.

## Зиндагинома
Ҳусейн Насриддинов 10 декабри соли 1929 дар деҳаи Элокии ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст. Ҳунари сарояндагиро аз падараш Насриддин Ғафуров омӯхтааст. Омӯзишгоҳи педагогии райони Орҷоникидзеобод дар соли 1953 ва Институти давлатии педагогии шаҳри Душанберо дар соли 1971 хатм кардааст. Ҳангоми таҳсил дар дастаи ҳаваскорони санъати мӯзишгоҳ ҳунарнамоӣ мекард. Иштирокдор ва барандаи ҷоизаи азназаргузаронии ҷумҳуриявии ҳаваскорони ҳунар (соли 1952, шаҳри Душанбе). Аз соли 1954 иштирокдори дастаи ҳунарии ноҳияи Ҳисор.

## Овозхонӣ
Шуғли асосии Насриддинов муаллимӣ буда, дар суруду оҳангҳои интихобкардааш бештар мавзӯъҳои панду ахлоқӣ ва тарбиявӣ бартарӣ доранд. Ӯ ҳангоми таснифи сурудҳояш аз ҳавои оҳангҳои классикӣ ва халқӣ илҳом гирифта мекӯшид, ки лаҳну зарби сурудҳои иҷрокардааш дилчаспу форам ва таъсирбахш бошанд.

Насриддинов ба 40 мухаммаси шоирони классикии тоҷик (Нозим, Шавкат, Саййидо, Васлӣ ва дигарон), инчунин баъзе қисматҳои достонҳои панду ахлоқии машҳур (ба монанди «Қумринома»-и Ҷалолуддини Румӣ «Насиҳатнома»-и Носири Хусрав, аз «Бӯстон»-и Саъдӣ ва ғайра) оҳанг бастааст.

Сурудҳои машҳури классикии «Муноҷот» (ғазали Ҳайрат), «Муғулчаи Дуғоҳ» (муҳаммаси Васлӣ бар ғазали Соиб), «Ироқ»(шеъри Ҳ.Назаров) ва ғайра дар иҷрои Насриддинов хеле хуб садо медиҳанд.

Сурудҳои Нсриддинов аз ҷиҳати мавзӯъ ва мазмун гуногун буда, бештар ишқу муҳаббат, ҷавонӣ, меҳри Ватан ва лаҳзаҳои ҳаёти имрӯзаро тарранум мекунанд.

## Даргузашт
Ҳусейн Насриддинов 30 ноябри соли 2016 дар синни 88 солагӣ дар зодгоҳаш, деҳаи Элоки ноҳияи Шаҳринав даргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. — Душанбе: СИЭСТ — 1989. — Ҷ.3. — С. 429.

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
Гарданаи Карелия

**Гарданаи Карелия** ( Karjalankannas, *Каряланканнас*) — гардана дар байни хилиҷи Фини баҳри Балтика ва кӯли Ладога дар вилояти Ленинград.

Дар ҷануб бо пастии Приневск ҳамсарҳад аст. Релефаш сертеппа, баландиаш аз 10 м (Приозёрск) то 203 м (баландии Лемболов). Дар шимол таҳкурсии қадимӣ аз гранитҳо, гнейсҳо ва диоритҳо ташаккул ёфта, дар сатҳи он сахраҳои бузург мавҷуданд. Қисмати ҷанубии Гарданаи Карелияро таҳнишастҳои пиряхӣ ва кӯлию пиряхӣ пӯшондаанд. Ҷанубтар аз кӯли Суходолск аз ғарб ба шарқ қариб ба масофаи 40 км силсилакӯҳи машҳури Мичуринск (бараш аз 1 то 3 км, баландиаш то 50 м) тӯл кашидааст. Гарданаи Карелия минтақаи ҳазор кӯл (пайдоишашон бештар пиряхӣ) мебошад, ки онро дарёи пуроби Вуоск ва дарёчаву ҷӯйборҳои зиёд бурида мегузаранд. Бештар аз 60 дарсади ҳудуди Гарданаи Карелия аз бешаҳои дарахтони сӯзанбарг ва 7-8 дарсад аз ботлоқзорҳо иборат аст. Шаҳрҳои бузургаш: Виборг, Приозёрск, Всеволожск. Дар соҳили халиҷи Фин истироҳатгоҳҳои Сестрореск, Зеленогорск, Репино ҷойгир шудаанд. Сайёҳӣ ривоҷ ёфтааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гарданаҳо
Гарданаи Панама

**Гарданаи Панама** () — минтақаи нисбатан камбари қисми ҷанубу шарқии Амрикои Марказӣ, ки Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубиро бо ҳам мепайвандад.

Дар давраи плиотсен, қариб 3 млн сол пеш пайдо шудааст. Бари камтарини он 48 км. Дар байни кӯҳҳои Кордилйера-де-Верагуа дар ғарб ва Колдийера-де-Сан-Блас дар шарқ воқеъ аст. Ҳудуди давлати Панама мебошад. Релефи қисмати бештари Гарданаи Панама ҳамвории теппадор буда, аз ҷинсҳои вулканӣ ташаккул ёфтааст. Нишебиҳои ҷониби баҳри Карибро бешаҳои тропикии ҳамешасабз пӯшондаанд, қисмати ҷанубии халиҷи Панамаро даштҳо фаро гирифтаанд. Солҳои 1906-14 дар қисмати нисбатан пасти гардана Канали Панама (дарозиаш 81,6 км) сохта шуд, ки уқёнусҳои Атлантик ва Оромро мепайвандад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гарданаҳо
Шоҳрух Ғаффоров

Ғаффорзода Шоҳрух *‒*  адабиётшинос, доктори илмҳои филологӣ (2023), профессори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Ғаффорзода Шоҳрух факултети филологияи тоҷикро бо дипломи аъло хатм кардааст (2005).  Мудири кабинети “Махзани адаб”­и  факултети филологияи тоҷик (2003­2005). Аспиранти шуъбаи ғоибонаи  ДМТ (2005­2009), муовини декани факултети филологияи тоҷик (2005- 2007). Аз соли 2005 ба сифати ассистенти кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии  Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба фаъолият шурӯъ намудааст.  Аз соли 2009 то сентябри 2011 ба ҳайси  ёвар ва мушовири  муовини аввали ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон    ифои вазифа кардааст. Аз соли 2011 то ҳол дар вазифаи мудири шуъбаи тайёрии ДМТ кор  карда  истодааст.
Рисолаи номзадияшро   таҳти унвони “Азрақии Ҳиравӣ ва хусусиятҳои бадеӣ ­ эстетикии қасоиди ӯ” соли 2012  ҳимоя намудааст, рисолаи докториашро соли 2022 таҳти унвони "Хусусиятҳои ғоявию бадеии осори мансури Убайди Зоконӣ" дифоъ кардааст.  Муаллифи зиёда аз 100 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад.

## Осори илмӣ
Забони тоҷикӣ (дастури таълимӣ барои факултетҳои таърих ва фалсафа). – Душанбе: «Баҳманруд», 2010 (ҳаммуаллиф);  
Як нусхаи дастнависи девони Азрақӣ. – Душанбе, 2010.  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гарданаи Перекоп

**Гарданаи Перекоп** (, ) — минтақаи хушкӣ, ки нимҷазираи Қримро бо материк пайваста, баҳри Азовро (халиҷи Сиваш) аз баҳри Сиёҳ ҷудо мекунад.

Дар қисми шимоли Қрим воқеъ аст. Дарозиаш 30 км, бараш 8-23 км. Баландиаш то 20 м. Аз гил ва гилхок ташаккул ёфтааст; соҳилҳояш ҷаридор (то 5 м.). Сатҳаш ҳамвор буда, рустаниҳои даштӣ ва нимбиёбонӣ дорад. Дар қисмати ҷанубии Гарданаи Перекоп кӯлҳои шӯри Старое, Красное мавҷуданд. Дар гузашта Гарданаи Перекоп номҳои дигар дошт: Страбон онро Истм, генуягиҳо Зухало ва тоторҳои Қрим Ор меномиданд. Дар ҳудуди Гарданаи Перекоп шаҳри Армянск ва маҳаллаи Перекоп ҷойгиранд. Дар асрҳои 15-16 туркҳо дар сартосари гардана истеҳкоми азим (ба номи садди Туркия) сохтаанд, ки имрӯз бо номи садди Перекоп машҳур аст. Соли 1736 дар Ҷанги русу туркӣ (1735-39) русҳо садро ба даст дароварданд. Дар солҳои Ҷанги гражданӣ (1918-20) Артиши Сурх дар рафти амалиёти Перекоп — Чонгар (1920) истеҳкоми пурқуввати мудофиавии гвардияи сафедро дар Гарданаи Перекоп рахна карда, Қримро озод намуд. Соли 1944 дар рафти амалиёти Қрим Артиши шӯравӣ хатти мустаҳками мудофиавии лашкари фашистонро дар Гарданаи Перекоп рахна кард. Дар ҳудуди Гарданаи Перекоп шоҳроҳҳои автомобилгард, р. о., хатти интиқоли барқ, наҳри Қрими Шимолӣ мегузаранд, ки барои Қрим аҳамияти бузург доранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гарданаҳо
Гурӯҳ:Қрим
Гарданаи Суэс

**Гарданаи Суэс** () — минтақаи хушкӣ, ки Африқо ва Осиёро ба ҳам пайваст ва баҳри Миёназамину баҳри Сурхро аз ҳам ҷудо кардааст. Бараш 112 км. 

Гарданаи Суэс минтақаи фурӯхамидаи тектоникӣ буда, бо ҷинсҳои гилӣ пур шудааст. Релефаш ҳамвор, дар қисми ғарбӣ хомаю регтеппа дорад. Дар пастиҳо ҷо-ҷо шӯрзамин ва кӯлҳои шӯр (бузургтаринаш Кӯли Калони талх) вомехӯранд. Иқлимаш субтропикии биёбонӣ. Аз Гарданаи Суэс Канали Суэс мегузарад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гарданаҳо
Мамлакат Аюбова

**Мамлакат Аюбова **  — номзади илмҳои филология, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 
## Зиндагинома
Мамлакат Аюбова хатмкардаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи  Т. Г. Шевченко (1978) ва аспирантураи ДДМТ (1998). Фаъолияти кориаш соли 1978 оғоз гардидааст: муаллими забон ва адабиёти мактабҳои миёна (1978-1993), муҳаррир ва сармуҳаррири шуъбаи  табъу нашри ДДМТ (1993–1994), ассистент (1994), муаллими калон (2002) ва дотсенти кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии ДМТ (2006). Рисолаи илмиашро таҳти унвони «Антропонимияи тоҷикони навоҳии Шаҳритузу Қубодиён» соли 2002 дифоъ намудааст. Муаллифи зиёда аз 20 мақолаи илмӣ- тадқиқотӣ ва методист.

## Осор
* Забони тоҷикӣ (дастури таълимӣ барои гурӯҳҳои русии факултетҳои ғайрифилологӣ).–Душанбе: Нашриёти ДДМТ, 2008  (ҳаммуаллиф);  
* Забони тоҷикӣ (барои факултетҳои биология ва тиббиву дорусозӣ). – Душанбе: «ЭР-Граф», 2011 (ҳаммуаллиф); 
* Барномаҳои таълимӣ аз фанни забони тоҷикӣ. – Душанбе: Нашриёти ЭР-Граф, 2013 (ҳаммуаллиф).
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гардбарг

[thumb|Гардбаргаи [амариллис (*Amaryllis sp.*)]]
**Гардбарга** () — қисми гул, узви ҷинсии наринаи рустаниҳои гулдор.

Дар гардбарга гард ҳосил мешавад. Гардбарга аз ришта ва гарддон иборат аст. Ришта ҳамтои микроспорофилли плаунашаклон ва лучтухмҳо мебошад. Баъди давраи мейоз дар ҳар чаҳор лонаи гарддон аз ҳуҷайраҳои археспорий микроспораҳо падид меоянд. Баъдан онҳо ба гаметофити нарина — зарраҳои гард табдил меёбанд. Дар як гул (мас., дар баъзе намуди кактусҳо) мумкин аз як то ҳазорҳо адад гардбарга мавҷуд бошад. Маҷмӯи гардбарга-и гулро андротсей меноманд. 

Маъмулан, гардбаргаҳо дар гулбанд ба таври морпеч ё доирашакл ҷой мегиранд. гардбарга метавонад пурра ё қисман васл гардад. Дар кадугулҳо гардбарга комилан, дар мураккабгулҳо бо гарддон, дар ғилофакдорон бо риштаҳо васл шудаанд. гардбарга барои гардолуд шудани рустаниҳо муҳим аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Гулҳо
Гарданаи Ҳисор

**Гарданаи Ҳисор** — харобаҳои деҳаи асрҳои 7-8 дар деҳаи Мадми ноҳияи Айнӣ.

Дар ҳуҷҷатҳои Қалъаи Муғ бо номи Мадм зикр шудааст. Харобаҳо аз сабаби дар паҳлуи қалъаи Ҳисори Мадм ҷойгир будан, Гарданаи Ҳисор ном гирифтаанд. Гарданаи Ҳисор аз ду бахш — қаср ва хонаҳои иқоматии аҳли деҳа иборат аст. Қаср дар болои бунёди дузинадор сохта шуда, аз биноҳои дуқабата иборат буд. Дар қабати якум қаср (64 м2), маъбади оташ ва хонаҳои иқоматӣ ҷой доштанд. Қабати болои қаср хароб шуда, утоқҳои он боқӣ намондаанд. Деворҳои қаср ва хонаҳои иқоматӣ аз похса ва хишти хом сохта шудаанд. Толор чор сутун ва пӯшиши ҳамвор дошт. Деворҳои толор ва маъбад бо нақшҳо оро ёфта буданд. Атрофи девори толор бо суфаҳо иҳота шуда буд. Дар суфаи марказии Гарданаи Ҳисор тахти кадхудо боқӣ мондааст. Дар зинаи поёнии ҳавлӣ ва утоқҳои хоҷагӣ, ҳаммом ва ҷойи зисти хизматгорон вуҷуд дошт. Дар зинаи боло дари даромади толор ва утоқҳои пешайвони сутундор ҷой доштанд. Қасрро девор ва дарвоза аз хонаҳои иқоматӣ ҷудо мекард. Кулбаҳои кишоварзон дар Гарданаи Ҳисор аз як хонаи калон иборат буда, ба қисмҳо тақсим мешуд. Дар байни хонаҳои истиқоматӣ суфа барои зиндагӣ ва хоб вуҷуд дошт. Як бахши Гарданаи Ҳисор ба ҷарӣ фурӯ рафтааст. Дар Гарданаи Ҳисор ду маъбади оташ вуҷуд дошт. Хонаҳои деҳа аз санг ва хишти хом сохта шуда, дар ибтидои садаи VIII тақр. 30-35 оила дар он зиндагӣ мекарданд. Гарданаи Ҳисор аз самти шарқу шимол бо ҷарӣ ва аз ҷанубу ғарб бо девори ҳимоявии дорои тиркашҳо иҳота мешуд. Гарданаи Ҳисор дарвоза дошт, ки он аз ду қабат иборат буд. Сокинони Гарданаи Ҳисор ба кишоварзӣ, чорводорӣ, ҳунармандӣ, кулолӣ, бофандагӣ ва оҳангарӣ машғул буданд. Гарданаи Ҳисор аз садаи VIII маркази Бутамон, солҳои 716—722 қароргоҳи Утт — валиаҳди Деваштич буд. Соли 722 ҳангоми задухӯрд бо арабҳо хароб шуд. Дар натиҷаи ҳафриётҳои бостоншиносӣ (1964-66 ва 1971) аз Гарданаи Ҳисор деги биринҷӣ, зарфҳои сафолӣ, корд, пайконҳо, тангаҳо, асбобҳои ороишӣ, чӯбҳои кандакории нимсӯхта ва ғ. ёфт шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Якубов Ю. Паргар в VII—VIII вв н. э. Д., 1979.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ноҳияи Айнӣ
Гурӯҳ:Харобаҳо
Гулназар Шукуров

** Гулназар Шукуров ** —  забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Гулназар Шукуров соли 1999 факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм кардааст.  Соли 2001 ассистенти кафедраи Хат ва матни форсии тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, соли 2007 муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии ДМТ, аз соли 2011 то ҳол дотсенти кафедраи мазкур. Соли 2007 рисолаи номзадиашро таҳти унвони «Таҳаввули забони адабии тоҷик дар даврони Истиқлол» ҳимоя намудааст.  Аз соли 2009 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон мебошад. Муаллифи 1 монография, 3 васоити таълимӣ ва бештар аз 15 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад.

## Осор
* Дастури иншонигорӣ (барои довталабони макотиби олӣ). – Душанбе: «Нодир», 2008 (ҳаммуаллиф);  
* Дастури таълимии забони тоҷикӣ барои факултетҳои иқтисодӣ (замима ба китоби дарсӣ). – Душанбе: «ЭР-граф», 2009 (ҳаммуаллиф);  
* Таҳаввули забони адабии тоҷик дар даврони Истиқлол».– Душанбе: «ЭР-граф», 2011; 
* Луғати вожаҳои нав. – Душанбе: «ЭР-граф», 2013.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Алишер Бобобеков

** Алишер Бобобеков** —  забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Алишер Бобобеков хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон (1990). Фаъолияти кориаш соли 1991 оғоз гардидааст: муаллими забон ва адабиёти Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Панҷакент (1993-1997), Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Панҷакент (1998-2002), аз соли 2003 то ҳол муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии ДМТ.  Соли 2012 таҳти унвони «Қатрони Табрезӣ ва мероси адабии ӯ» рисолаи номзадиашро дифоъ кардааст.Муаллифи зиёда аз 15 мақолаи илмӣ-тадқиқотӣ мебошад.

## Осор
* Дастури иншонигорӣ (барои довталабони макотиби олӣ). – Душанбе: «Нодир», 2008 (ҳаммуаллиф);   
* Дастури таълимии забони тоҷикӣ барои факултетҳои иқтисодӣ (замима ба китоби дарсӣ). – Душанбе: «ЭР-граф», 2009 (ҳаммуаллиф);   
* Марвориде аз уқёнуси беканор (мураттиб). – Душанбе: «ЭР-граф», 2010 (ҳаммуаллиф).  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Қодир Тӯраҳасанов

** Қодир Тӯраҳасанов ** —  забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Қодир Тӯраҳасанов  Хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон(1991). Солҳои 1996-1999 аспиранти ДТИТҶТ ва ДДМТ. Солҳои 2000-2006 муаллими калон ва аз соли 2007 то ҳол дотсенти кафедраи забони тоҷикӣ барои факултаҳои ғайрифилологии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Соли 2000 рисолаи номзадияшро дар мавзӯи «Истилоҳоти пешобшиносӣ дар забони тоҷикӣ» ҳимоя намудааст. Муаллифи 1 монография, 10 васоити таълимӣ ва зиёда аз 40 асару мақолаҳои илмиву методӣ ва оммавӣ мебошад.

## Осор
* Истилоҳоти тиббӣ-пешобшиносӣ дар забони тоҷикӣ. – Душанбе: «Деваштич», 2005; 
* Забони тоҷикӣ (дастури таълимӣ барои гурӯҳҳои русии факултетҳои ғайрифилологӣ).–Душанбе: Нашриёти ДДМТ, 2008 (ҳаммуаллиф);  
* Забони тоҷикӣ (барои факултети ҳуқуқшиносӣ). – Душанбе: «ЭР-Граф», 2010. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Хайрулло Табаров

**Хайрулло Табаров ** —  забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсент, мудири кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Хайрулло Табаров соли 1987 факултети забон ва адабиёти Донишкадаи давлатии омӯзгории Кулоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакиро  хатм кардааст. Аз соли 1988 то соли 1992 муаллими забон ва адабиёти тоҷики мактаби миёнаи рақами 33, 39 ноҳияи Вахш. Солҳои 1993-1997 аспирант ва муаллими калони  кафедраи забони тоҷикии Донишкадаи давлатии омӯзгории Қӯрғонтеппа, ҷонишини декан оид ба таълими факултаи филология тоҷики Донишкадаи давлатии омӯзгории Қӯрғонтеппа. Аз соли 1987 то соли 2005 ба таври гузариш ба кафедраи усули таълими забони тоҷикӣ ва саромӯзгори кафедраи забони тоҷикӣ барои факултаҳои ғайрифилологии Донишгоҳи омӯзгории ба номи С. Айнӣ (собиқ ба номи Ғ. Ҷӯраев), аз соли 1988 то соли 2005 ба ҳайси муовини декан оид ба таълими факултаи забонҳои хориҷии (англисӣ) донишгоҳи мазкур. Соли 2005 ассистенти кафедраи  забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва аз соли 2005 дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд. Соли 2007 рисолаи номзадиашро таҳти унвони «Вижагиҳои луғавӣ ва сарфии забони ашъори Ҳоҷӣ Ҳусайни Кангуртӣ» ҳимоя намудааст. Муаллифи 1 монография, 2 васоити таълимӣ ва бештар аз 25 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад. Солҳои 2014 то 2021  мудири кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон аз соли 2021 дотсенти кафедра аст. 

## Осор
* Таълими аломатҳои китобат. –Душанбе, 2002; 
* Забони тоҷикӣ  (китоби дарсӣ барои донишҷӯёни факултети кимиё). -Душанбе, 2012 (ҳаммуаллиф); 
* Ҳоҷӣ Ҳусайн – шоири суханофарин. –Душанбе, 2012; 
* Ҳоҷӣ Ҳусайн ва арзиши сухан (ҳаммуаллиф). –Душанбе, 2013. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Тоҳир Хоҷазода

**Тоҳир Абдулло Хоҷазода** – олим, физикдон, доктори илмҳои физика ва математика (2019). 
## Зиндагинома
Тоҳир Хоҷазода, 29 майи соли 1962 дар деҳаи Кирови ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, ҶШС Тоҷикистон таваллуд шудааст. 
Аз соли 1979 то 1981 — электрик  дар совхози ба номи Кирови ноҳияи Ленин. Соли 1984 ба шуъбаи физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, ки онро соли 1989 бомуваффақият хатм кардааст. Пас аз хатми донишгоҳ ба кафедраи физикаи ядро, факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, ба вазифаи лаборанти калони лаборатория, ки дар он ҷо то соли 1992 кор кардааст. Солҳои 1992 - 1995 дар аспирантураи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, таҳсил намудааст. Рисолаи номзади илмҳои физика ва математика дар мавзӯи: «Таъсири радиатсия ба хосиятҳои электрофизикӣ ва механизми ташаккули ноқисҳои сохтор ва дастгоҳҳои нимноқил» дифоъ намудааст. 12 октябри соли 2019 рисолаи докториро дар мавзӯи «Механизми таъсири нейтронҳои гармидиҳӣ ба хосиятҳои спектралии таркиби тухмҳо ва фаъолияти биологии онҳо»  дифоъ кардааст.
* Аз соли 1995 то 2000 — Роҳбари лабораторияи ЭЛУ-6, Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 
* Аз соли 2000 то 2005 — Саркотиби илмии НИОФКС, Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
* Аз соли 2005 то 2008 — муаллими калони кафедраи физикаи электронӣ, факултети физикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
* Аз соли 2008 то 2010 — дотсенти  кафедраи физикаи электронӣ, факултаи физика, Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 
* Аз соли 2010 то 2013 — муовини декан оид ба таълим, факултети физикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
* Аз соли 2013 то 2017 — Сардори шуъбаи таълими Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. 
* Аз соли 2017 то 2020 — муовини аввали ректор, муовини ректор оид ба таълим, дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

* Аз6 марти соли 2020 то 17 августи соли 2022 — ректори Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Физикдонони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Дӯстмурод Ҳафиззода

**Дӯстмурод Ҳафиззода **, Дӯстмурод Қулов (тав. 1 октябри 1977, деҳаи Гултеппаи ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Дӯстмурод Қулов хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2005) ва аспирантураи ДМТ (2010). Фаъолияти кориаш соли 1994 оғоз гардидааст: муаллими забон ва адабиёти мактабҳои миёна (1994—2005), ассистенти кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии ДМТ (2005—2007), аспиранти кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии ДМТ (2007—2010) ва муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии ДМТ (2010 то имрӯз).

## Фаъолияти илмӣ
Соли 2010 дар мавзӯи «Мавзӯъҳои сиёсӣ-иҷтимоӣ дар назми солҳои 90-уми тоҷик» рисолаи илмиашро дифоъ намудааст. Муаллифи зиёда аз 20 асару мақолаҳои илмӣ-тадқиқотӣ ва методист

## Осори илмӣ
* Ҷанги шаҳрвандӣ ва инъикоси бадеии он. — Душанбе: «Истеъдод», 2010;
* Назаре ба ғазалиёти маҷмӯаи «Фарёди бефарёдрас»-и Лоиқ Шералӣ // Ахбори Академияи илмҳои ҷумҳурии Тоҷикистон. — 2009. — № 1;
* Санъатҳои лафзӣ дар маҷмӯаи «Фарёди бефарёдрас»-и Лоиқ Шералӣ // Паёми Донишгоҳ. — 2009. — № 4(52).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Хуршед Кабиров

**Хуршед Кабиров** —  забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Хуршед Кабиров соли 1996 шуъбаи арабии факултети шарқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм намудааст,  солҳои 1996 – 1997 мудири шуъбаи илм  ва робитаҳои байналмилалии раёсати обуҳавосанҷии Вазорати ҳифзи муҳити зист ва солҳои 1997-2001 ба сифати мутахассиси пешбари раёсати сиёсати илмӣ- техникӣ ва барномаҳои рушди иҷтимоии Вазорати иқтисодиёт ва робитаҳои иқтисоди  хориҷии   ҷТ фаъолият намудааст. Соли 2001 ассистенти кафедраи Хат ва матни форсии тоҷикии ДДМТ, соли 2007 муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии ДМТ, аз соли 2012 то ҳол  докторант. Соли 2009 рисолаи номзадиашро таҳти унвони «Вижагиҳои хоси забони шеъри Мавлоно  Чалолиддини Румӣ» ҳимоя намудааст.   Муаллифи 1 монография, 2 васоити таълимӣ ва бештар аз 15 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ мебошад.

## Осор
* Дастури иншонигорӣ (барои довталабони макотиби олӣ). – Душанбе: «Нодир», 2008 (ҳаммуаллиф);   
* Дастури таълимии забони тоҷикӣ барои факултетҳои иқтисодӣ (замима ба китоби дарсӣ). – Душанбе: «ЭР-граф», 2009 (ҳаммуаллиф);   
* Султони мулки сухан (Вижагиҳои хоси забони шеъри Мавлоно  Чалолиддини Румӣ). – Душанбе, 2001 (монография).  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Равонпизишкӣ

[thumb|Ислоҳоти [Филлип Пинел.]]

**Равонпизишкӣ** () ё **психиатрия** — соҳаи илми тиб, ки ба ташхис ва дармони бемориҳои равонӣ машғул аст.

## Адабиёт
* Гулямов М.Г., Психиатрия, Д., 1993; 
* Ғуломов М.Ғ. Равонпизишкӣ, Д., 1996; 
* Каннабих Ю. В. История психиатрии. — Ленинград: «Государственное медицинское издательство», 1928.

## Пайвандҳо
#  ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН Дар бораи ёрии равонпизишкӣ 

Гурӯҳ:Равонпизишкӣ
Эмил Крепелин

**Эми́л Вилге́лм Ма́гнус Гео́рг Кре́пелин** (, 15 феврали 1856, Нойштрелитс — 7 октябри 1926, Мюнхен) — равонпизишки олмонӣ. Ӯ асосгузори равонпизишкии муосир ба шумор меравад ва назорияи *Dementia praecox* (ҳозир шизофрения) бунёд кард. Солҳои 1886-1891 дар Донишгоҳи Тарту фаъолият мекард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Равонпизишкон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Мюнхен
Саидбег Саидов

**Саидбег Бойхонович Саидов** — олим, номзади илмҳои ҳуқуқ, дипломат.

## Зиндагинома
Саидов Саидбег Бойхонович 15 апрели соли 1958 дар деҳаи Пехо, нощияи Данғара, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон таваллуд шудааст.
* Солҳои 1975-1980 - донишҷӯи факултаи забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи  В.И. Ленин.
* Соли 1980 фаъолияти кории худро аз таълими забон ва адабиёти тоҷик дар курсҳои шабонаи омодагӣ дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи  В.И. Ленин сар кардааст.
* Аз соли 1981 то 1993 - лаборант, мудири лаборатория ва муаллими кафедраи педагогика ва психологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи  В.И. Ленин.
* Аз соли 1990 то 1993 - аспиранти кафедраи психологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи  В.И. Ленин.
* Солҳои 1993 - 1995 - донишҷӯи Академияи дипломатии назди Вазорати корҳои хориҷии Федератсияи Русия, баъди хатм мутахассиси соҳаи ҳуқуқҳои байналмилалӣ гардид.
* Солҳои 1994 - 2002 - котиби дуюми Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия.
* Соли 1999 - рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Парлумонҳо ва вазъи мураккаби вакилони парлумонҳои кишварҳои гуногун»  дар Институти муносибатҳои миллӣ ва минтақавии Маскав дифоъ кардааст.
* Солҳои 2002 - 2003 - мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати хориҷӣ.
* Солҳои 2003 - 2006 - мудири шуъбаи равобити берунаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Солҳои 2006 - 2008 - Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Исломии Покистон.
* Солҳои 2008 - 2014 - Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Ҳиндустон.
* Соли 2008 бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ӯ рутбаи дипломатии Фиристодаи Фавқулодда ва Мухтор, дараҷаи якум дода шуд.
* Соли 2017 - 2020 - мудири кафедраи муносибатҳои байналмилалӣ ва дипломатияи  Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон.
## Ҷоизаҳо
* Нишони «Аълочии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардонида шудааст.
## Нигаред низ
* Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Сабур Сабуров

** Сабур Сабуров** (*Сабуров Сабур Каримович*; 1 январи 1965, ноҳияи Мастчоҳ, ҶШС Тоҷикистон — 20 майи 2020, Душанбе ) — пизишк ва донишманди тоҷик, нозади илмҳои тиб (2004).

## Зиндагинома
Сабуров Сабур Каримович 1 январи 1965, ноҳияи Мастчоҳ таваллуд шудааст. Мактаби миёнаро сарбаландона ба охир расонд ва бо даъвати Модар-Ватан ба хидмати аскари рафт. Хизматро дар Шахри Москва ба анчом расонида , ба Ватан баргашт. Соли 1991 сохиби дипломи мактаби Оли шуда , ба фаъолият пардохт.
Стоматолог, номзади илмҳои тиб (2004). Хатмкардаи факултаи стоматологии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (1991). Духтури Дармонгоҳи стоматологии №3 – и ш. Душанбе ва дармонгоҳи ВКД ҶТ (1991-1994), ассистент (1994-2008) мудири кафедраи стоматологияи ортопедӣ (аз с.2008) ва ҳамзамон директори Маркази таълимию клиникии «Стоматология» - и ДДТТ (аз августи соли 2009). Оид ба беҳдошти ҷавфи даҳон ҳангоми бемории пародонт дар байни аҳолии калонсол тадқиқот бурда буд. Дар мавзӯи «Аҳамияти ташхисӣ ва пешгӯии бечҳдошти ҷавфи даҳон дар пешгирии бемории пародонт» рисолаи номзадӣ дифоъ намудааст. Муаллифи 30 мақола, 40 тезис ва 4 корҳои таълимию методӣ. Узви раёсати Ассотсиатсияи стоматологҳои ҶТ, узви Шӯрои таҳририяи маҷаллаи «Стоматология Таджикистана» (аз с.2006). Дар ташкил ва гузаронидани Съездҳои I ва II - и стоматологҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолона ширкат варзидааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Ваҳобҷон Абдулазизов

**Ваҳобҷон Абдулазизов** —  филолог, номзади илми филология (1993), дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Ваҳобҷон Абдулазизов  хатмкардаи факултети филологияи  тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин (1977). Муаллими мактаби миёнаи №90 н. Ленин (1977-1979), лаборанти кафедраи забони тоҷикии УДТ ба номи В.И. Ленин (1979-1980), сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии демократии Афғонистон ба сифати тарҷумони мушовири КМ ВЛКСМ (1980-1983), мудири кабинети лингафонии факултети филологияи тоҷики УДТ ба номи В.И. Ленин (1983-1985), сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии демократии Афғонистон ба сифати ёвари сармушовири КМ ВЛКСМ (1985-1987), муаллими забон ва адабиёти тоҷики мактаби миёнаи №90, н. Ленин (1987-1989), ассистент, дотсенти кафедраи забони муосири тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  (1989), муовини декани факултети филологияи ДМТ оид ба тарбия ва илм, муовини декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  оид ба илм (1996-2005), Сардори Раёсати муносибатҳои байналмилалии Вазорати маорифи Тоҷикистон (2005- 2009), ректори Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маориф (2009-20012). Аз соли 2012 то ҳол дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикии ДМТ. Дар давоми фаъолияти  илмии омӯзгорӣ зиёда аз 30 мақолаи худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст. Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», ордени давлатии Ҷумҳурии Афғонистон- «Фидокорӣ», медали Давлатии Ҷумҳурии  Афғонистон «Аз мардуми сипосгузори Афғонистон»(1987-1988) ва медали «10-солагии Инқилоби Савр» (1988) ҳамчунин медалҳои фахрии КМ ВЛКСМ- «За активную работу в Комсомоле» (1981); «Трудовая доблесть» (1983); медали КМ ВЛКСМ ва Комитети Созмонҳои Ҷавонони (КМО) СССР- «За укрепления Мира, дружбы и солидарности молодёжи»(1987) ва «Медали ифтихорӣ»-и «Созмони ДемократииҶавонони Афғонистон»- ду дафъа солҳои 1983 ва 1987  инчунин чандин Ифтихорномаҳои Вазорати  Маориф   мебошад.

## Осор
* Калимаю Таркибҳои пайвандакӣ дар ҷумлаҳои пайрави пуркунанда. Паёми донишгоҳи миллии Тоҷикистон, 1993, №4, саҳ. 13-20; 
* Вожагиҳои вожаи «то». Маҷаллаи «Адаб» 1995, №3-6, саҳ. 11-17; 
* Тобишҳои маъноии иловагии ҷумлаи пайрави пуркунанда. Дар китоби «Вазифаҳои воҳидҳои забонӣ дар ҷараёни гуфтор» (Маҷмӯи мақолаҳо).– Душанбе, 1995, саҳ. 153-159;  
* Сермаъноии ҷумлаи пайрави пуркунанда. Дар китоби «Сохтор ва корбасти воҳидҳои забони тоҷикӣ», (Маҷмӯи мақолаҳо).– Душанбе, 1999, саҳ. 130-136; 
* Вазифаҳои дастурии вожаи «чун» дар ашъори Абӯабдулло Рӯдакӣ. Дар китоби «Забон рукни тоат». (Маҷмӯи мақолаҳо).– Душанбе, 2004, саҳ. 96-106; 
* Ҷумлаи пайрави хилоф дар ашъори М. Турсунзода. Дар китоби «Вассофи сулҳу амонӣ ва дӯстии халқҳо» (Маҷмӯи мақолаҳо).- Душанбе, 2011.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Ҳамрохон Дӯстов

** Ҳамрохон Ҷумъаевич Дӯстов** —  филолог, номзади илми филология, дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Ҳамрохон Дӯстов  хатмкардаи факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  (2005) ва аспирантураи он (2010). Аз соли 2005 омӯзгори ҳамин донишгоҳ. Аз соли 2010 то соли 2011 ассистент ва аз соли 2011 инҷониб дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Мавзӯи рисолаи номзадиаш «Воҳидҳои фразеологии ташбеҳӣ дар забони адабии муосири тоҷик».  Дар давоми фаъолияти илмии омӯзгорӣ вобаста ба масъалаҳои мухталифи илми забоншиносӣ дар саҳифаҳои рӯзномаву маҷалла ва маҷмӯаҳои илмӣ мақолаҳои илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст. Муаллифи зиёда аз 20 мақолаи илмӣ. Самти тадқиқоти ӯ бештар ба омӯзиши масъалаҳои илми фразеология бахшида шудааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Маҳмадалишо Музофиршоев

** Маҳмадалишо Музофиршоев** —  филолог, номзади илми филология, дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Маҳмадалишо Музофиршоев хатмкардаи факултаи филологияи  Донишгоҳи миллии Тоҷикистон(1989). Муаллими фанни алифбои ниёгон дар мактаби таҳсилоти умумии №51, ноҳияи Рӯдакӣ (собиқ Ленин) (1989-1991), омӯзгори фанҳои алифбои ниёгон, забон ва адабиёти тоҷик дар м.т.у. № 26 ва 28 н. Шуғнон (1992-1995), ҷонишини директор оид ба тарбия дар Коллеҷи санъати ба номи А. Бобоқулов, Душанбе ва омӯзгори фанҳои алифбои ниёгон, забон ва адабиёти тоҷик дар литсеи №55 Душанбе(1995- 2003). Аз соли 2004 муаллими калони кафедраи забони муосири тоҷики факултаи филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Пӯлод Ниёзов

**Пӯлод Одинаевич Ниёзов** —  филолог, номзади илми филология, дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Пӯлод Ниёзов хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1997) ва аспирантураи он (2004). Баъди хатми донишгоҳ дар вазифаҳои муҳаққиқ-коромӯз ва асисенти кафедраи таърихи адабиёти тоҷик (1997-2000) фаъолият дошта, солҳои 2000-2004 аспиранти кафедраи таърихи адабиёт ва солҳои 2005-2007 муаллими калони ҳамин кафедраи ДДМТ буд. Аз соли 2008 дотсенти кафедраи таърихи адабиёти тоҷики ДДМТ мебошад. Муаллифи бештар аз 20 мақола ва асарҳои илмӣ- методист. Дар мақолаҳои «Роҷеъ ба маъхазҳои «Саломан ва Абсол-и» Абдураҳмони Ҷом «(2003),» «Аз таърихи таҳаввули сюжети «Саломон ва Абсол» «(2004),» «Талмеҳ дар адабиёти форсӣ» (2005), «Рӯдакӣ устоди шоирони ҷаҳон буд»(2008) ва ғайра паҳлӯҳои гуногуни адабиёти гузаштаи тоҷикро мавриди тасдиқ қарор додаст.

## Осор
* «Абдараҳмони Ҷомӣ ва «Саломон ва Абсол-и» ӯ Д, 2007; Феҳристи рӯзгор ва осори профессор Худоӣ Шарифов, Д, 2007 (ҳаммуллиф).
* Рӯдакӣ дар шеъри муосири тоҷик, Д, 2008 (ҳаммуллиф). 
* Назаре ба «Саломон ва Абсол »-и Абдараҳмони Ҷомӣ ва савобиқи он,»Д, 2003.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Наврӯз Қаландаров

**Наврӯз Қаландаров** —  филолог, номзади илми филология, дотсенти кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Наврӯз Қаландаров хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1996) ва аспирантураи он (2003). Солҳои 1996 – 1999 Раиси созмони ҷавонони донишгоҳ, 2000 – 2001 сармутахассиси идораи ҷавонони эҷодкор, донишҷӯён ва мактаббачагони Кумитаи кор бо ҷовонони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2001 – 2006 мудири шуъбаи кор бо ҷавонони ДДМТ (ҳамзамон раиси шӯрои шуъбаҳои кор бо ҷавонони мактабҳои олии Душанбе), 2006- 2009 мудири сектори ташкилии ДДМТ, аз соли 2009 аввал муаллими калон, баъдтар дотсенти кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии факултаи филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

Муаллифи зиёда аз 10 рисола ва мақолаҳои илмӣ – методист. Мақолаҳои ӯ : «Нигоҳе ба нақди матни қиссаи «Марги судхӯр» – и С.Айнӣ», «Ду таҳрир дастхати №30», «Махсусиятҳои матни ӯзбекии «Марги судхӯр» – и С. Айнӣ», «Таҳаввули образи Қорӣ – ишқамба дар дастхати №30», «Зарурати тадқиқ ва дараҷаи омӯзиши матни қиссаи «Марги судхӯр» – и С. Айнӣ», «Нусхаҳои рӯзномавӣ ва маҷаллавии қиссаи «Марги судхӯр» – и С.Айнӣ», «Таҳаввули услуби қиссаи «Марги судхӯр» – и С.Айнӣ» ва ғ. дар маҷалла ва китобҳои дастаҷамъӣ ба табъ расиданд.
Қаландаров Н. с.2004 дар мавзӯи «Аз таърихи таҳаввули матни қиссаи «Марги судхӯр» – и С.Айнӣ» рисолаи номзадӣ дифоъ кард.

## Осор
* Таърихи матнҳои қаламии қиссаи «Марги судхӯр»– и С.Айнӣ, Душанбе: Деваштич, 2003; 
* Аз таърихи таҳаввули матни қиссаи «Марги судхӯр» – и С.Айнӣ, Душанбе: Деваштич, 2008
## Эзоҳ

.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Наргис Усмонова

** Наргис Усмонова** —  журналист, номзади илми филология, дотсенти кафедраи матбуоти факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.  
## Зиндагинома
Наргис Усмонова 4 ноябри соли 1984 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон ба дунё омадааст. Соли 2002 мактаб-литсейи ноҳияи номбурдаро хатм намуда тариқи квотаи президентӣ ба факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил шуда, онро  бо ихтисоси журналистика соли 2007 хатм намудаст. Аз соли 2008 ин ҷониб дар кафедраи журналистикаи байналхалқӣ ба ҳайси муаллими соатбай, сипас ассистент дарс хондааст.
Соли 2013 рисолаи номзадии худро бо унвони «Ҳақиқати таърихӣ ва оҳанги публитситии романи Ҷумъа Одина «Гузашти айём» дифоъ намудааст.
Тўли ҳашт соли фаъолият 16 мақолаҳои илмию публитсистӣ ва 1 дастури таълимию методӣ чоп намудаанд.
Моҳи феврали соли 2016 мудири кафедраи матбуоти факултети журналистка таъйин гардидааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Сангин Гулов

**Сангин Гулов** (12 июли 1965, ноҳияи Масчо) — , номзади илми филология (1997), дотсенти (1998) кафедраи телевизион ва радиошунавонии факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.Узви Иттиҳоди журналистони Тољикистон (1994), Аълочии матбуоти Тољикистон ва Аълочии фарҳанги Тољикистон.

## Зиндагинома
Сангин Гулов (12.07.1965), зодаи д. Виткони ноҳияи Мастчоҳ. Хатмкардаи факултети филологияи УДТ ба номи В. И. Ленин (1991). Фаъолияти кориаш ба ҳайси рӯзноманигор дар идораи нашрияҳои ҷумҳурӣ оғоз шудааст. Аз ибтидои соли 1992 дар ДМТ ба омӯзгорӣ машғул аст: 1992—1998 — ассистент, 1998—2011 -дотсенти кафедраи телевизион ва радиошунавонӣ, аз соли 2011 то марти соли 2016 мудири кафедраи журналистикаи байналхалқӣ.
Дар ин миён солҳои 1992—1996 — раиси иттифоқи касаба, 1996—2005 — муовини декани факултаи журналистика ва тарҷумонӣ доир ба таълим, илм ва тарбия, 2007—2008 — декани факултети журналистика, 2009—2010 — сармуҳаррири нашрияи «Ба қуллаҳои дониш», ҳамзамон солҳои 1999—2002 дар Радиои Тољикистон муҳаррири варзида ва дар нашрияи «Ҷавонони Тоҷикистон» мухбир буд.

Мураттиби чандин барномаҳои таълимиву дастурҳои методӣ ва китобҳои дастаҷамъӣ барои донишљӯён. Маводи публисистии худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзнома ба табъ расонидааст. Дар конфронсу семинарҳои донишгоҳӣ, љумҳуриявӣ ва байналхалқии барпошуда дар шаҳрҳои Душанбе, Бишкек, Москва, Қазон иштирок ва суханронӣ кардаву курсҳои бозомӯзиро дар Русия, Украина, Қирғизистон, ИМА гузаштааст. Барои журналистон дар шаҳрҳои Душанбе, Турсунзода, Хуҷанд, Қӯрғонтеппа, Кӯлоб ва Хоруғ чандин курсу семинарҳои омӯзишӣ гузаронидааст.

## Осор
* Жанрҳои журналистикаи радио (васоити таълимӣ, қисми 1, ҳаммуаллиф). — Душанбе, 1997. — 48с.
* Жанрҳои журналистикаи радио (васоити таълимӣ, қисми 2, ҳаммуаллиф). — Душанбе, 2005. — 72с.
* Амвољи сухан (маљмуи мақолаҳои илмӣ). — Душанбе, 2005. — 96 с.
* Таҳсилоти журналистӣ. -Душанбе, 2008, −182 с.
* Риояи меъёрҳои ахлоқи касбӣ дар телевизион (васоити таълимӣ, ҳаммуаллиф). — Душанбе, 2012. — 136с.
* «Бухорои шариф» дар таҳқиқи олимони муосири тоҷик // Журналистикаи байналхалқӣ қ-IV- Душанбе, Мега принт, 2012.-С9-10.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гардез

**Гарде́з** (,  *Gardēz*) — шаҳр дар Афғонистон (дар ҷануби Кобул). Маркази маъмурии вилояти Пактиё.

Дар воҳаи Гардез, дар сари роҳҳои автомобилгард (ба сӯйи Кобул, Ғазнӣ, Покистон) ва корвонгузар байни кӯҳҳои Сулаймон ва Ҳазораҷот воқеъ гаштааст. Аҳолиаш 75000 нафар (2013). Дар баландии 1000 м аз с. б. ҷойгир аст. Солҳои 1980-87 дар Гардез пойгоҳи калони низомии Иттиҳоди Шӯравӣ (артиши 40-ум) ҷойгир шуда, ҳангоми амалиётҳои ҳарбӣ дар шоҳроҳи стратегии Гардез — Хост (Матун) нақши муҳим дошт. Соҳаҳои асоси хоҷагӣ: чорводорӣ (бузу гӯсфандпарварӣ), сабзавоткорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳояш аз дарёи. Гардез обёрӣ мешаванд.

Гардез зодгоҳи муаррихи садаи XI Гардезӣ мебошад. Дар Гардез собиқ президенти Афғонистон Муҳаммад Наҷибулло таваллуд ва дафн шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* بصیراحمددولتآبادی. شناسنامۀافغانستان. تهران — قم،۱۳۷۱ش

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гардезӣ

**Абусаъид Абдулҳай ибни Заҳҳок ибни Маҳмуди Гардезии Ғазнавӣ** (), маъруф ба **Гардезӣ** () — муаррихи маъруфи садаи XI, муаллифи «Зайну-л-ахбор» (тақр. соли 1050 навишта шудааст).

## Зиндагинома
Доир ба ҳаёти Гардезӣ маълумоти дақиқ мавҷуд нест, ба ғайр аз ин, ки ӯ ҳамзамони Абулфазли Байҳақӣ ва Абурайҳони Берунӣ будааст. Асари Гардезӣ «Зайну-л-ахбор» дар аҳди султони Ғазнин Зайнулмилла Абдуррашид ибни Маҳмуди Ғазнавӣ (1049–1053) навишта шуда, дар эҷоди он Гардезӣ аз осори муаррихони қаблӣ (Ибни Хурдодбеҳ, Ҷайҳонӣ ва дигарон) истифода кардааст. Асар ба шакли таърихи умумиҷаҳонӣ ва фарҳангномаи мардумшиносӣ иншо гардида, дар бораи шоҳони қадими эронӣ, пайғамбарони ислом, хулафои рошиддин, таърихи муфассали Хуросон то соли 1041, ҷадвалҳои солшуморӣ, идҳои мусулмонон, зардуштиён, масеҳиён ва яҳудиён, инчунин роҷеъ ба туркҳову ҳиндуҳо маълумоти пурарзиш дорад.

## Осор
*زین الاخبار. تهیه عبد الحی حبیبی. تهران ۱۳۶۳ ش.ر
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Амиршоҳӣ Н. Давлатдории тоҷикон дар асрҳои IX–XIV. Д., 1999;
* Бартольд В. В.Гардизи // Сочинения. Т. VIII: Работы по источниковедению. М., 1973.	

## Сарчашма
*
Мушаррафа Ҷӯраева

** Мушаррафа Ҷӯраева** —  доктори илмҳои филология, профессор, мудири кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Ҷӯраева Мушаррафа  Рустамовна 29 августи соли 1965 дар шаҳри Душанбе дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Соли 1987 факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм кардааст. Солҳои 1987-1993 муаллимаи забон ва адабиёти тоҷики мактабҳои миёнаи рақами 15 ва 55 шаҳри Душанбе, соли 1993 ассистенти кафедраи умумидонишгохии забон, адабиёт ва хати ниёгони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 1994-1996 аспиранти ҳамин кафедра, солҳои 1997-2002 ассистент ва дотсенти кафедраи умумидонишгоҳии ДМТ, солҳои 2003-2007 дотсенти кафедраи забонҳои Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон, аз соли 2007 инҷониб дотсенти кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии ДМТ, солҳои 2013-2015 докторанти кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии ДМТ. Аз соли 2015 то соли 2018 дотсент ва аз соли 2018 профессор, мудири кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии факултети журналистикаи ДМТ.

Соли 1998 диссертатсияи номзадиашро таҳти унвони "Роҳҳои ифодаи эҳтиром ва фурутанию хоксорӣ дар забони тоҷикии асри XVI (дар заминаи "Бадоеъ-ул-вақоеъ"-и Зайниддин Восифӣ" ва соли 2017 рисолаи докториашро дар мавзуи "Коммуникативно-прагматический анализ устойчивых формул общения в СМИ Таджикистана" ҳимоя кардааст.

## Осор
### Китобҳо
* Ҷўраева М.Р. Воситаҳои ифодаи эҳтиром ва фурўтанӣ дар забони тоҷикии асри XVI (дар заминаи маводи асари Зайниддин Маҳмуди Восифӣ «Бадоеъ-ул-вақоеъ»). Душанбе: Деваштич, 2004, 130 с.
* Джураева М.Р. Теоретические основы лингвистического анализа речевого этикета и некоторых аспектов журналистского общения. – Душанбе: Алвон, 2017. – 112с.
* Джураева М.Р. Коммуникативно-прагматический анализ устойчивых формул общения в СМИ Таджикистана. – Душанбе: Алвон, 2017. – 256с.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Сарабек Қаландаров

**Сарабек Қаландаров** —  журналист, номзади илми филология (2004), дотсенти (2008) кафедраи журналистикаи байналхалқии факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон (1994) 
## Зиндагинома
Сарабек Қаландаров соли 1991 ба факултаи шарқшиносии (шуъбаи арабӣ) Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дохил шуда, 1996 онро бо дипломи аъло хатм намудааст. Фаъолияти омӯзгории Қаландаров С. пас аз хатми факултаи шарқшиносии (шуъбаи арабӣ) ДДТ (ҳоло ДДМТ) бо роҳхати Раёсати донишгоҳ ба сифати ассистенти кафедраи услубшиносии факултаи журналистика ва тарҷумонӣ оғоз кардааст.  
Соли 2006 натиҷаи ин тадқиқ дар шакли рисолаи номзадӣ бо номи «Калимаҳои иқтибосии арабӣ дар «Наводирулвақоеъ» - Аҳмади Дониш» таҳти роҳбарии забоншинос ва услубшиноси шинохта, профессор Б. Камолиддинов ҳимоя мегардад. Қаландаров Сарабек ба шогирдон аз фанҳои забони арабӣ  ва курсу семинарҳои махсус дарс мегӯяд.
* 1985 – 1986 – Китобдори мактаби миёнаи № 2. н. Панҷ
* 
* 1986 – 1988 – Хидмат дар сафи қувваҳои мусаллаҳи собиқ Иттиҳоди Шуравӣ
* 
* 1988 – 1991 – Корреспонденти рӯзномаи «Ҳаёти нав»
* 
* 1991 – 1996 – Донишҷӯйи факултети шарқшиносии ДДТ.
* 
* 1996 – 2003 – Ассистенти кафедраи забонҳои хориҷии факултети журналистикаи ДМТ.
* 
* 2003 – 2005 – Муаллими калони кафедраи забонҳои хориҷӣ.
* 
* 2005 – 2008 – Ҷонишини декан оид ба таълими факултети журналистика.
* 
* 2008 – 2009 – Дотсенти кафедраи забонҳои хориҷӣ
* 
* 2009 – 2012 – Мудири кафедраи забонҳои хориҷии факултети журналистика.
* 
* 2012 – 2015 – Ҷонишини декан оид ба таълими факултети  журналистика.
* 
* Аз моҳи апрели соли 2015 то ҳол мудири кафедраи забонҳои хориҷии факултети журналистика.
## Осор
* Калимаҳои иқтибосии арабӣ дар  «Наводирулвақоеъ»  - Ахмади Дониш.- Душанбе: Олами китоб, 2010, 174с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Имомназар Қудратов

** Имомназар Қудратов** —  биолог, доктори илми биологя (2008), профессори кафедраи ботаникаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2008) 
## Зиндагинома
Имомназар Қудратов соли 1969 факултети биологияи ДДТ ба номи В.И. Ленинро бо ихтисоси биолог хатм намудааст. Аз соли 1994 дотсент, профессор, (2005); мудири кафедраи ботаника Донишгоҳи миллии Тоҷикистон(2005-2011). Фаъолияти илмии Қудратов И. ба флора, систематика, таксономия, география ва экологияи гулсангҳо бахшида шудааст. Муаллифи як монография ва зиёда аз 100 мақолаю фишурдаи илмӣ мебошад. Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2008) мебошад. Ҳоло дар кафедра аз фанҳои «Ботаника», «Микология», «Таърихи биология», «Систематикаи рустаниҳои дараҷаи паст» ва курсҳои тахассусӣ «Лихенология ва микология» дарс медиҳад. Дар давраи мудирии профессор Кудратов И. дар кафедра 10 нафар устодон фаъолият менамуданд 2 нафар доктор 3-нафар номзадони илм ва 5-нафар асситентон.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон