Парфенон

**Парфенон** (, ба маънои аслӣ — «хонаи хидматгорон») — ёдгории меъмории бостонӣ, маъбади юнониёни қадим аст, ки дар Акрополии Афина. Маъбади асосӣ дар Афинаи Қадим, ки ба сарпарасти ин шаҳр ва тамоми Аттика, олиҳаи Афина—Паллас () бахшида шудааст. Солҳои 447 п.м.—438 пеш аз милод сохта шудааст, аз ҷониби меъмор Калликрат мувофиқи тарҳи Иктинус ва дар солҳои 438 п.м. 431 пеш аз милод оро дода шудааст, таҳти роҳбарии Фидия дар давраи ҳукмронии Перикл.

## Таърих
### Пешгузаштагони Парфенон
Дар Акропол шумораи зиёди унсурҳои меъмории биноҳои қадимӣ ва таҳкурсии онҳо нигоҳ дошта шудаанд.

Аввалин маъбади Афина, ки дар замони муосир маълум аст, мавҷудияти онро аксарияти олимони ҷаҳон эътироф мекунанд, дар Акрополис, эҳтимолан дар зери Писистрат сохта шудааст. Онро ҳамон тавре, ки баъдтар Парфенони муосир — Гекатомпедон (яъне сад фут) меномиданд.
[рост|мини|250x250пкс| Акрополи Афина, таҷдиди Лео фон Клензе, [Соли 1846|1846 (муҷассамаи Афина Промакос дар болои акропол)]]
рост|мини|566x566пкс| Нақшаи ороиши ҳайкалтарошии Парфенон (аз шимол ба рост). Давраи қадим.
чап|мини|250x250пкс| Порчаи фасади ғарбӣ

### Таърихи минбаъда
чап|мини|240x240пкс|<center> <small>Парфенон.</small> <small>Бозсозӣ аз энсиклопедияи Олмон дар соли 1891.</small></center>
мини|453x453пкс| Нақшаи сохтмони Парфенон дар давраи масеҳии таърихи он.

## Юнони соҳибистиқлол
мини|250x250пкс| <small>Парфенон дар расми В.Д.Поленов, ибтидои солҳои 1880.</small>
чап|мини|250x250пкс| Парфенон дар Акрополис. Сурати ~ 1880
рост|мини|250x250пкс| ''Ҳуҷраи Duveen'' дар Осорхонаи Бритониё, ки дар он мармарҳои Элгин ҷойгир аст
[рост|мини|250x250пкс| Баъзе муҷассамаҳо аз педименти шарқӣ, ки аз ҷониби Лорд Элгин, [Осорхонаи Британия|Осорхонаи Бритониё ба Лондон бардошта шудаанд]]

Акс:Athen_Baustelle_Akropolis_20020809-262.jpg|пайванд=Файл:Athen_Baustelle_Akropolis_20020809-262.jpg|алт=Реставрационные работы в 2002 году| Корҳои барқарорсозӣ дар соли 2002
Акс:ParthenonRecon06185.jpg|пайванд=Файл:ParthenonRecon06185.jpg|алт=Ведётся работа в 2007 году| Кор дар соли 2007 идома дорад
Акс:ParthenonRepairDetail06163.JPG|пайванд=Файл:ParthenonRepairDetail06163.JPG|алт=Реконструированный блок архитрав| Блоки архиви аз нав сохташуда
Акс:Parthenon_in_the_rain.jpg|пайванд=Файл:Parthenon_in_the_rain.jpg|алт=Масштабная реставрация в 2010 году| Барқарорсозии миқёси калон дар соли 2010
Акс:Parthenon_in_November_2014.JPG|пайванд=Файл:Parthenon_in_November_2014.JPG|алт=Работы в западной стороне в 2014 году| Кор дар тарафи ғарб дар соли 2014

Акс:Walhalla_Panorama.jpg|пайванд=Файл:Walhalla_Panorama.jpg|алт=Вальхалла, вид с Дуная| Валхалла, манзара аз дарьёи Дунай
Акс:Building_Nashville_-_Tennessee.jpg|пайванд=Файл:Building_Nashville_-_Tennessee.jpg|алт=Парфенон в Нашвилле| Парфенон дар Нашвилл
Акс:Tobu_World_Square_Parthenon_2.jpg|пайванд=Файл:Tobu_World_Square_Parthenon_2.jpg|алт=Макет Парфенона в парке Tobu World Square| Модели Парфенон дар боғи ҷаҳонии Тобу


## Эзоҳ

## Адабиёт

;На русском языке
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;На других языках
* 
*  

;Античные источники
* *[[Павсаний (географ)|Павсаний]]*. Описание Эллады, 1, 24, 5—7.
* *[[Плутарх]]*. Сравнительные жизнеописания. Перикл.

## Пайвандҳо
* 
*