Ҳумоми Табрезӣ

**Ҳумоми Табрезӣ** (), **Ҳумомуддин ибни Аълои Табрезӣ** () — , ориф ва донишманди форс-тоҷик.

## Зиндгинома
Ӯ дар Табрез таваллуд шуда, чанд гоҳе дар Озарбойҷон вазир будааст. Ҳумом ба забонҳон тоҷикӣ-форсӣ ва арабӣ шеър менавиштааст. Девони ғазалиёти вай қариб ду ҳазор байт дорад. Ӯ «Сӯҳбатнома» ном манзумае низ доштааст. Ҳумом 25 сафари таърихи 714 ҳиҷрӣ 3 Июни соли 1314 дар 78-солагӣ вафот кардааст. Аммо ба ақидаи Э. Броун Ҳумоми Табрезӣ дар синни 116-солагӣ вафот кардааст.

Махмуд писари Фаридун Хумоми Табрези шоири асри хаштум ҳиҷрӣ дар Эрон аст. У дар ғазал аз худ тавоноии бисёр нишон дод. Хумом шадидаро дустдори Саъди Шерози буд ва бо ӯ мукотиба дошт ва бино бар бархи ёддоштхо хангоме, ки Саъди ба Озорбойчон сафар кард бо Хумом низ дидор дошт. Шумораи аз ғазалиёти ӯ бар майнаи ғазалҳои аз Саъди, бар ҳамон вазн ва кофия ва радиф сохта шудаанд

## Ҳумом ва забони Озари
Табрези ба забони бумии он замони Табрез ва Озарбойчон яъне Забони Эронии Озари низ ашъор ва адабиёт дорад

## Аз ғазалиёт
: Насими субх, меояд зи куй дилситони мо,
: Бар он боди абирафшон барафшонем ҷони мо.
: Чу мо бо дарди муштоқӣ бурун рафтем аз олам,
: Миёни дӯстон умре бимонад достони мо.
: Биҳищту хур мебошад муроди мардум аз тоат,
: Вале дидори ёр омад биҳишти ҷовидони мо.
: Дар ин вайрона зоронро бувад унсе зи нодонӣ,
: Ба Қофи кӯрб мезебад чу Симурғ ошёни мо.
: Ба ҷон бишнав ҳар он маъни, ки аз лафзи Ҳумом ояд,
: Ки бӯи ҷон ҳамеояд зи назми дӯстони мо.

: Ба он ки баршикасти чун зулфи хеш моро,
: Гуфтанд адаб набошад паймошикан нигоро.
: Хастанд подшоҳон пеши дарат гадоён,
: Бингар чй кадр бошад дарвеши бенаворо.
: Аз чашми ман нигохи, эй оби зиндагони
: Васлат муносиб омад симургу кимиёро
: З — он лаб саломи моро нашнидаам чавобе,
: Бегона мешумори ёрони ошноро.
: Чашми ту рехт хунам, шарм оядам, ки гуям
: Аз баҳри нимчоне бо дӯст мочароро.
: Суи Хумом бингар боре ба чашми эхсон,
: Бо банда илтифоте расм аст подшоро

: Руят ба хар анчуман дарег аст,
: Сарви ту ба хар чаман дарег аст.
: Чое ки сухан равад зи руят,
: Васфи гулу настаран дарег аст.
: Дар дасти насими субхгохи
                                                                              
: Он зулфи пур аз шикан дарег аст.
: Касро нарасад хадиси он лаб,
: К-он худ ба забони ман дарег аст.
: Андоми латифу нозуки дӯст
: Дар сухбати перахан дарег аст.
: Васфи лаби хеш хештан гуй
: Дар хар дахан он сухан дарег аст
: Шахре чу Хумом агар бимиранд,
: Як пурсиш аз он дахан дарег аст
        
 
: Зи ҷонон меҳру аз мо ҷонфишонист,
: Чавоби меҳрубони — меҳрубонист.
: Хаме гуяд лабаш, к-инак ману ту,
: Гарат савдои оби зиндагнист.
: Ту он шамъи, ки ҷон парвонаи туст,
: Киро парвои шамъи осмонист.
: Дами Исо ба анфосат чи монад,
: К-аз ин ҳосил ҳаёти човидонист.
: Хумоми меҳрубонро аз лабат хам
: Насибе хасту он ширинзабонист.
                                                                                                   
                                                                                                  *    
: Хусни туро мамолики дилхо мусаххар аст,
: Мукбили касе, ки васли ту уро муяссар аст.
: Чашму дил аз мушохидаат бенасиб нест,
: Накшад чу бар сахифаи ҷонам мусаввар аст.
: Гулзор чун бихишт шавад фасли навбохор
: Чонам фидои он ки аз ин хар ду хуштар аст.
: Дар ҷони найшакар набувад он халовате.
: К-андар лабу хадису дахони ту музмар аст.
: Аз бандагит дураму ҷон бо ту дар ҳузур,
: Чое ки нест хивати ҷон чашм бар дар аст.

: Дуст он дораду он аст, ки ҷон мебахшад,
: Мехрубони ба дили ахли дил он мебахшад.
: Сифати руи дилором кунем, к-у дорад
: Он малохат, ки халоват ба забон мебахшад.
: Оташи ишқи туям дод ҳаёте бех аз он-к
: Оби Алванд ба хоки Хамадон мебахшад.
: Чашму абру туро гу, ки ба нахчир марав.
: Сайд худ руй бар он тиру камон мебахшад.

                                                                                                  *    
: Ёд бод, он роҳати ҷон ёд бод,
: Ошиконро ахли ҷонон ёд бод.
: Чун тамошоро ба сарвистон равем,
: Кадди он сарви хиромон ёд бод.
: Гучаҳои гул чу ояд дар назар,
: Он лаби ширини хандон ёд бод.
: Равшани, к-аз рӯзи васлаш ёфтам,
: Дар шаби торики хичрон ёдбод.
: Мехр бо руяш ба ҷон варзидаанд,
: Мерубонро меҳрубонон ёд бод.

* * *
: Дардмандонро зи буи дӯст нармон мерасад,
: Муждаи фарзанд пеши пири Канъон мерасад.
: Юсуфи Канъони аз зиндон хамеёбад халос,
: Хотами давлат ба ангушти Сулаймон мерасад.
: Чашм равшан мешавад чунсубхи давлат мерасад,
: В-ин шаби торики зулмони ба поён мерасад.
: Медурахшад абру мегуяд замини мурдаро,
: Тозаву сероб хохи шуд, ки борон мерасад.
: Хамчу султони набуватро зи анфоси Увайс,
: Чони моро роҳати аз буи ҷонон мерасад.
: Ин насими хушнафас в-осоиши ҷони Хумом,
: Аз губори манзили ӯ анбарафшон мерасад.
                                                                                                                                                            
 
: Чист давлат?-Сухбати сохибдилон дарёфтанд,
: Ё ҳузури дустони меҳрубон дар ёфтанд.
: Сояҳои бед бар оби равон фасли баҳор,
: Дар миёни бустон бо дустон дарёфтанд.
: Аз муҳаббат боз ҷонро қуввати парвоз бахш,
: То бар ӯ осон намояд ошён дарёфтанд…
: Руи ҷононро замину осмон оинаанд,
: Ку назар, то акси руяшро тавон дарёфтан?
: Эй Хумом, аз нури руи ӯ агар бино шави,
: Олами ҷонро тавони з-ин ҷаҳон дарёфтан.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
http://www.nutcon.com/tour/page/m3.htm
https://web.archive.org/web/20070514035923/http://aa.1asphost.com/urmu/meqaleler/homam_tabrizi.htm

Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Адабиёти форсу тоҷик