open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анатолий Вассерман

**Анатолий Александрович Вассерман** (9 декабр, 1952) — яке аз нависандагони адабиёти рус хаст
ва аз ҷиҳати динй аттеист мебошад.
## Внешние ссылки
* http://awas.ws/ — сайт А. А. Вассермана
* Ответы Вассермана на Mail.Ru 
* Видеоблог Анатолия Вассермана 
* http://www.libertarium.ru/libertarium/awas 
* А. А. Вассерман на сайте «„Своя игра“ в лицах и цифрах» 
* Анатолий Вассерман в Абсурдопедии 
* Анатолий Вассерман на Луркоморье 

Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти рус буда аттеисти калон буд ин хи
Интервидение 2009

**Панҷ ситора. Интервидение 2009** — озмуни байналмиллалии сурудҳои машҳури сарояндагони ҷавон байни кишварҳои Иттиҳодияи Давлатҳои Мустақил ва кишварҳои Балтия.

## Иштирокчиён

## Шартҳо
Чун шумораи кишварҳои иштироккунанда зиёд шудааст, шартҳои озмун тағйир ёфтаанд. Ҳар иштирокчӣ метавонад бо ҳар забони дилхоҳи худ сурудеро сарояд. Тӯли суруд на бояд аз чаҳор дақиқа бошад. Баъд аз сурудани ҳамаи иштирокчиён, раъйдиҳӣ тариқи оинаи нилгун шурӯъ мешавад. Кишвар ба иштирокчиёни худ наметавонад раъй бидиҳад.

## Пайвандҳо

* Ситораи Интервидение интихоб шуд Озодӣ 6 июл, 2009

Гурӯҳ:Фестивалҳои Мусиқӣ
Гурӯҳ:Иттиҳодияи Давлатҳои Мустақил
Хуан Сянфан

**Хуан Сяньфань**(13 ноябр соли 1899, Фусуй — 18 январ соли 1982, Гуйлинь) —таърихшинос ва  муаллифи чинӣ

## Зиндагинома
* 1922-1926— донишҷӯи Гуанси школы муаллим.
* 1926-1935— донишҷӯи Пекин(Пекин- пойтахт Китай мебошад) Донишгоҳ муаллим.
* 1935-1937— донишҷӯи Донишгоҳ Токио(Токио- пойтахт Ҷопон мебошад)
* 1938-1940— муаллим Донишгоҳ Гуанси
* 1941-1942— проф Донишгоҳ Сунь Ятсен
* 1943-1953— проф Донишгоҳ Гуанси
* 1954-1982— проф Гуанси Донишгоҳ  муаллим

## Осори таълифкардаи Маркс
* китайский таърих(1932-1934) 
* Чжуаны таърих(1957)

## Сарчашмаҳо


## Пайвандҳои берӯнӣ

* Хуан Сяньфань-Чжуаны проф http://z.cctv.com/20100118/101326.shtml
* Хуан Сяньфань-китайский муаллиф http://rw.niupan.com/jiaoyujia/huangxianfan/index.shtml
Юрий Никулин

**Юрий Владимирович Никулин** (18 декабр 1921 — 21 август 1997) — ҳунарпешаи шинохтаи сирки шуравӣ ва Русия (масхарабоз), ҳунарпешаи синамо, барандаи намоишҳои телевизион, директори Сирк дар Светной булвар (Маскав), нависандаи адабиёти рус. Ҳунарпешаи халқии ИҶШС (1973). Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1990), собиқадори Ҷанги Бузурги Ватанӣ.

## Зиндагинома

18 декабри соли 1921 дар шаҳри Демидов (ҳозира вилояти Смоленск) ба дунё омадааст. Падараш, Владимир Андреевич Никулин (1898—1964).

## Филмномаҳои беҳтарин
* 1958 — Девушка с гитарой — *пиротехник* (дебют)
* 1961 — Пёс Барбос и необычный кросс — *Балбес*
* 1961 — Когда деревья были большими — *Кузьма Кузьмич Иорданов*
* 1961 — Самогонщики — *Балбес*
* 1964 — Ко мне, Мухтар! — *Глазычев*
* 1965 — Амалиёти "Ы" ва саргузаштҳои дигари Шурик — *Балбес* 
* 1966 — Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика — *Балбес*
* 1966 — Андрей Рублёв (фильм) — *Патрикей* 
* 1968 — Бриллиантовая рука — *Семён Семёныч Горбунков* 
* 1968 — Семь стариков и одна девушка — *Балбес* 
* 1975 — Они сражались за Родину — ''рядовой Некрасов  ва диг.
 

## Адабиёт
* Википедиаи русӣ

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи ҶШФСР
Станислав Ростотский

**Станислав Иосифович Ростотский** (21 апрел, 1922 — 10 август 2001) - коргардон, филмноманавис, омӯзгори шӯравӣ. Ҳунарпешаи халқии ИҶШС (1974). Лауреати ордени Ленин (1980) ва ду мукофоти давлатии ИҶШС (1970, 1975).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ
Ҷеймс Бейкер

**Ҷеймс Бейкер - James M. Baker** 54-ум мири Уилмингтон, Делавэр мебошад. Вай моҳи январи соли 2001 ба кор шурӯъ кард

## Солҳои кудакӣ
Бейкер дар Фосториа, Оҳаё, соли 1942 таваллуд шудааст.

## Ҳаёти сиёсӣ

## Хусусӣ Personal
Мир Бейкер муаллифи "The Genuine American Music," донишномаи ду ҷилди мусиқинавозони сиёҳпӯст мебошад.

## Пайвандҳои беруна
*Сомонаи расмии Мир 

Гурӯҳ:Одамони зинда
Мир (истгоҳи фазоӣ)

thumb|right

**Мир** (истгоҳи фазоии кайҳонӣ) (аз  — 'замин' ва 'сулҳ') — истгоҳи кайҳонӣ ИҶШС буд.

## Филателия

File:The Soviet Union 1990 CPA 6193 stamp (Cosmonautics Day. 'Mir' space complex and cosmonaut).jpg|Советская марқӯс, 1990


Гурӯҳ:Барномаи кайҳонии шӯравӣ
Абушакури Балхӣ

**Абушаку́ри Балхӣ** () (915 — ?) — шоири зулисонайни форс-тоҷики ҳамрӯзгори Сомониён, муаллифи «Офариннома».

## Зиндагинома
Ҷараёни зиндагӣ ва фаъолияти шоирии Абушакури Балхӣ, асосан, дар замони ҳукмронии Сомониён гузаштааст. Чанд муддат дар дарбори Нӯҳ ибни Наср (ҳукмронӣ 943—954) хидмат кардааст. Ӯ ба туфайли маснавии «Офариннома» (таълифаш — 947) шӯҳрат ёфт.

## Осор
Саид Нафисӣ ҳангоми ҷустуҷӯи осори ҳамасрони Рӯдакӣ аз тазкираву фарҳанг ва дигар сарчашмаҳои илмию адабию таърихӣ абёти ӯро ёфта, изҳор кардааст, ки Абушакури Балхӣ ғайр аз маснавии «Офариннома», боз се достони дигар иншо карда будааст. Маснавии «Офариннома» асари панду ахлоқӣ буда, аз ҳикоятҳои маишии дорои ҷанбаи ахлоқӣ иборат аст. Аз мероси адабии Абушакури Балхӣ ҳамагӣ 372 байт боқӣ мондааст. Ашъораш асосан ишқӣ ва панду насиҳатист. Забони ашъор ва услуби баёни ӯ равону сода аст. Бисёре аз абёти ӯ ба забони арабӣ тарҷума карда шудаанд.

## Намунаи ашъор
::::Чанд намуна аз ашъори ӯ:
::::Хирадманд гӯяд хирад подшост,
::::Ки бар хосу бар ом фармонравост.
::::Хирадро тани одамӣ лашкар аст,
::::Ҳама шаҳвату орзу чокар аст.
::::::::*** 
::::Ду чиз аз дил андӯҳ берун барад,
::::Рухи дӯсту овози марди хирад..
::::::::*** 
::::Ҳар он дӯст, к-аз баҳри суду зиён
::::Бувад дӯст, душман бувад бегумон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ашъори ҳамасрони Рӯдакӣ, Д., 2007;
* Бертельс Е. Э., История персидско-таджикской литературы, М., 1960.

## Сарчашма
*
Садриддин Наҷмиддин

**Садриддин Наҷмиддин** (19 январи 1980, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — овозхони мусиқии попи тоҷикӣ.

## Зиндагинома
Садриддин Наҷмиддин 19 январи соли 1980 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Мактаби миёна ва Донишгоҳи ҳунарҳои зеборо низ ин ҷо хатм кард. Аввалин албомаш «Садои борон»-ро дар 16-солагӣ ба дасти нашр супурд. Ҳоло раҳбари гурӯҳи «Садр» дар вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст. Зуд маъруф шуд, аммо шуҳрат дигар ӯро раҳо накард ва ҳоло аз раддаи аввали овозхонони Тоҷикистон ҳатто дар Эрону Афғонистон шинохта мешавад.

Аввалин сурудҳое, ки Садриддинро машҳур гардонидаанд, дар студияи «JC Records Studio» аз ҷониби муҳандиси садо Олим Ширинов сабт шудаанд. Дар байни онҳо: «Гули ноз» (2005), «Медони» (2005), «Ғариби» (2006), «Гоҳе» (2006), «Хоб дидам» (2006), «Имшаб» (2006), «Садои дил» ва ғайра ҳастанд.

Моҳи октябри соли 2017 Садриддин Наҷмиддин дар студияи «JC Records Studio» дар якҷоягӣ бо муҳандиси садо ва продюсер Олим Ширинов, суруди «Тифли Мянмар»-ро, ба хотири дастгирии кӯдакони мусалмони Роҳингия, сабт кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Cаҳифаи расмии Садриддин Наҷмиддин дар Telegram
* Cаҳифаи расмии Садриддин Наҷмиддин дар Instagram
* Cаҳифаи расмии Садриддин Наҷмиддин дар Facebook
* Клипҳои Садриддин дар Youtube

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Нозияи Кароматуллоҳ

**Нозия Кароматуллоҳ** (; 7 феврали 1988, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — овозхони тоҷик. Ӯ аз овозхонони саршинос дар Тоҷикистон, Эрон, Афғонистон, Ҳиндустон ва Шри-Ланка мебошад. Бо забони ҳиндӣ мисли забони модарӣ сухан меронад.

## Зиндагинома
Нозия Кароматулло 7 феврали соли 1988 дар Душанбе дар хонаводаи овозхони саршиноси тоҷик Кароматулло Қурбон ба дунё омадааст. Соли 2005 мактаби мусиқии ба номи Малика Собироваро хатм кардааст. Сипас дар шаҳри Деҳли ба курси академии дипломӣ оид ба вокал ва рақс дохил шуда, соли 2010 Консерваторияи Ҳиндустонро бо дипломи аъло хатм кардааст. Шуҳрати Нозия аз солҳои 2010 дар байни мардуми суруддӯст баланд шудааст. Ҳунарнамоиҳои ӯ дар телевизиону радиоҳои ватанӣ бисёр намоён шуд ва мардум сурудҳои ин ҳунармандро бо ишқу муҳаббат гӯш мекунанд. Ҳоло Нозияи Кароматулло узви ансамбли эстрадии «Ориё»-и Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бародараш Муҳаммадрафи Кароматулло роҳбари бадеии ҳамин ансамбл мебошанд.

Аз соли 2006 Нозияи Кароматулло бо муҳандиси садо Олим Ширинов ҳамкорӣ дорад ва тақрибан ҳамаи сурудҳояшро дар студияи «JC Records Studio» сабт мекунад.

## Дастовардҳо
Соли 2007 дар озмуни рақси классикии «Kathak» дар Ҳиндустон ғолиб дониста шуд.

## Ҷоизаҳо
Дар соли 2022 бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* A short Bibliography of Nozia 
* List of some songs sung by Nozia
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Искандар Маҳмудов

**Махмудов Искандер Кахрамонович** (тав. 5 декабри соли 1963, Бухоро) — соҳибкор, асосгузор ва президенти Уральской горно-металлургической компания. Аз рӯи маълумоти Forbes, дар соли 2008 сарвати Маҳмудов ба 18 млрд доллар баробар аст, ки ба ӯ имкон медихад дар хати 12-ум дар фехристи сарватмандтарин сохибкорони Русия (№ 63 дар ҷаҳон) қарор гирад.

## Зиндагинома
Донишгоҳи Давлатии Тошкент, факултаи шарқшиносиро хатм кардааст, забонҳои форсӣ,русӣ,арабӣ ва англисӣ медонад. Дар сохторҳои вазорати алокаи иктисодии Иттиҳоди Шӯравӣ кор кардааст, намояндаи кишвар дар Либиё буд, дар бозори араб ва Ироқ аслихаи советиро пеш мебурд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Зиндагиномаи мухтасар дар сомонаи УГМК 
* Зиндагиномаи мухтасар

Гурӯҳ:Соҳибкорони Русия
Гурӯҳ:Миллиардерони Русия
Леонид Гайдай

**Гайда́й Леони́д И́ович** (30 январи 1923, Свободний, губернияи Амур — 19 ноябри 1993, Маскав) — коргардони филм, ҳунарпеша, филмноманависи рус. Артисти халқии ИҶШС (1989). Иштирокдори ҶБВ (1941–1945).

## Зиндагинома
Пас аз хатми Институти умумииттифоқии давлатии кинематография (бахши коргардонӣ) аз соли 1955 дар киностудияи «Мосфилм» кор кардааст. Нахустин бор ҳунари хешро дар филми «Домод аз он дунё» (1958) намоиш дод. Филмҳои дар жанри мазҳакаи ҳаҷвӣ бо усулҳои назарфиреб ва шигарфҳои кинои беовози солҳои 1920, инчунин тақлидҳои ҳаҷвомез дар мавзӯъҳои рӯз банаворгирифтааш Леонид Гайдайро шуҳратманд гардониданд.

Леонид Гайдай дар киноновеллаи «Саг Барбос ва кросси ғайриодӣ» (дар маҷмӯаи «Комилан ҷиддӣ», 1961) образҳои Балбес, Трус ва Бивалийро дар ҳамкорӣ бо ҳунарпешагони маъруф Ю. Никулин, Г. Витсин ва Е. Моргунов офарид, ки баъдан онҳо дар филмҳои дигари Леонид Гайдай («Шаробпазҳо», 1962; «Амалиёти Ы...», 1965; «Асири Қафқоз...», 1967) ва дигар коргардонҳо (Э. Рязанов, Е. Карслова) дар байни бинандагони сершумор маъруф гаштанд. Филмҳои таҳиякардаи Леонид Гайдай бо возеҳии манзараҳои кинематографӣ, шаклҳои фасеҳ ва ҳассосияти хислатҳои персонажҳо фарқ мекунанд. Бисёр филмҳои ӯ («Мардуми корчаллон», 1963; «Дасти алмосӣ», 1968, Ҷоизаи давлатии ИҶШС, 1970 ва ғайра) ба фонди тилоии кинои Иттиҳоди Шӯравӣ дохил шудаанд. Леонид Гайдай дар филмбардории осори И. Илф ва Е. Петров («12 курсӣ», 1971), М. Булгаков («Иван Василевич касби худро иваз мекунад», 1973), М. Зошенко («Ин ғайримумкин аст!», 1975) аз воситаҳои тасвири тақлиди масхараомез ва хандаовар истифода кардааст. Ӯ солҳои 1980 бештар барои киножурнали ҳаҷвии «Фитил» саҳнаҳо ба навор бардошт. Корҳои маъруфи ӯ дар охири умр: «Барои гӯгирд» (1982, аз рӯйи асари М. Лассиле), «Спортлото – 82» (1982), «Ҳавои хуб дар Дерибасковский...» (1992). Леонид Гайдай муаллифи сенарияи аксари филмҳои ба саҳна гузоштааш мебошад. Филмҳои Леонид Гайдай дар байни тамошобинони тоҷик маҳбубияти хосса доранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Юрий Лужков

**Юрий Михайлович Лужков** () — ходими сиёсии Русия. Дуюм мири Москав (аз 6 июни соли 1992 то 28 сентябри соли 2010). Раиси кумитаи иҷроияи Москав — дар солҳои 1990—1991.

Сохтмончии шоистаи Федератсияи Русия (1996).

## Эзоҳ

## Сарчашма
Парагвай

**Парагвай** () — яке аз кишварҳои Амрикои Ҷанубӣ аст.

## Таърих
 
## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ
### Тақсимоти маъмурӣ

## Ҷуғрофия
## Аҳолӣ
## Иқтисод
 
## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ 
Гурӯҳ:Парагвай
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Тоҷнет

**Тоҷнет** — Қисми тоҷикии шабакаи Интернет.

Домени тоҷикӣ .tj соли 1997 тасдиқ шудааст.

Дар Тоҷнет забони русӣ васеъ истифода мешавад ва он қисман ба Рунет дохил мешавад. Байни сомонаҳои бо забони тоҷикӣ — Википедиаи Тоҷикӣ мебошад.

## Пайвандҳо
* IANA Report on Redelegation of the .tj Top-Level Domain
* ТоҷНети рушдкарда, вале камхаридор

## Нигаред
* Тоҷикистон
* Рунет
* Интернет
* .TJ

Гурӯҳ:Интернет дар Тоҷикистон
Укроин

**Укроин** ( Україна) — ҷумҳурӣ ки дар Аврупои Шарқӣ воқеъ аст. Аз шарқ бо Русия, аз шимол бо Русияву Беларус, аз ғарб бо Лаҳистон , Руминия, Молдавия, Маҷористон ва Словакия ҳамсарҳад мебошад. Пойтахти Укроин шаҳри Киив (Київ) аст.
Укроин яке аз ҷумҳуриҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ мебошад.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ
## Вилоятҳои Укроин

Дар Укроин 24 вилоят, 2 шаҳри ҷумҳурӣ хастанд:

* Вилояти Виннитса ()
* Вилояти Волин ()
* Вилояти Днипропетровск ()
* Вилояти Житомир ()
* Вилояти Донетск ()  
* Вилояти Закарпатия ()  
* Вилояти Запорожйе ()  
* Вилояти Ивано-Франкивск ()  
* Вилояти Киив ()  
* Вилояти Кировоград ()  
* Вилояти Луҳанск ()  
* Вилояти Лвив ()  
* Вилояти Миколайев ()  
* Вилояти Одесса () 
* Вилояти Полтава (Полтавська область)
* Вилояти Ривне (Рівненська область)
* Вилояти Сумск (Сумська область)
* Вилояти Тернопил (Тернопільська область)
* Вилояти Харкив (Харківська область)
* Вилояти Херсон (Херсонська область)
* Вилояти Хмелнитск (Хмельницька область)
* Вилояти Черкаск (Черкаська область)
* Вилояти Чернивтсӣ (Чернівецька область)
* Вилояти Чернигив (Чернігівська область)

## Шаҳрҳои Укроин

* Киив (укр. Київ)
* Одесса (укр. Одеса)
* Лвив (укр. Львів)
* Луганск (укр. Луганськ)
* Днепр (шаҳр) (укр. Дніпро́)
* Виннитса (укр. Вінниця)
* Ивано-Франкивск (укр. Івано-Франківськ)
* Ужгород (укр. Ужгород)
* Миколайив (укр. Миколаїв)
* Донетск (укр. Донецьк)
* Чернигив (укр. Чернігів)
* Черкаси (укр. Черкаси)
* Житомир (укр. Житомир)
* Мариупол (укр. Маріуполь)
## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ
 

## Фарҳанг ва маориф
 

## Пайвандҳо

* **Official Ukraine**
** The President of Ukraine—Official site
** Шӯроӣ Олӣ Украинӣ — Official site 
** Government Portal of Ukraine — Official governmental portal
** Архивхоӣ украинӣ 
* **Other links**
** Википедия ба забони украинаӣ
** Словарь Google украинӣ-форсӣ
** Словарь Google украинӣ-форсӣ
** Ukrainian Community 
** History of Money Circulation in Ukraine
** First Ukrainian Money
** 
* **Culture**
** Осорхонаӣ Нумизматикӣ Одесса 

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо 
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ 
Гурӯҳ:Украина
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Алифбои укроинӣ

**Алифбои укроинӣ** бо ҳуруфи сирилликӣ буда он дар забони расмии Укроин истифода мешавад.

* Википедиа ба забони украинӣ
Гривна

**Гривна** — воҳиди пулии вазн ва ҳисобу китоб дар Руси Қадим. Номи Г. аз гарданбанди тилоию нуқрагин муштақ шуда, баъдан меъёри миқдори муайяни филиззоти гаронбаҳоро ифода мекард, ки аз он воҳиди пулии вазн — Г.-и нуқрагин пайдо шуд. Г.-и нуқрагин муодили миқдори муайяни сиккаҳои якхела буд, ки онҳо аз рӯи теъдодашон дар муомилот истифода шуда, воҳиди ҳисобу китоб Г.-и кун ном дошт. Дар асри 12 Г.-и нуқрагин (тақр. 204 г) аз рӯи арзиш ба чор Г.-и кун (як Г.-и кун тақр. 51 г). баробар буд. Г. ҳамчун воҳиди вазн аз 48 золотник (4,26 г) ва як золотник аз 25 почек (0,17 г) иборат буд. Аз асри 11 то тохтутози муғул дар сарзамини Рус Г.-и киевӣ, баъдан Г.-ҳои Новгород, Чернигов ва Г.-и тоторӣ дар муомилот буданд. Аз асри 13 дар баробари Г. истилоҳи рубл низ истифода мешуд, ки баъдан дар муомилот онро иваз кард.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Виктор Юшченко

**Виктор Андреевич Юшченко** ((; ) — давлатмард ва сиёсатмадори укройнӣ, севумин Президенти Укройн (2005—2010). Дар солҳои 1999—2001 сарвазири Укройн ва солҳои 1993—1999 раиси Бонки миллии Укройн буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Украина
Тарас Шевченко

**Тарас Григоревич Шевченко** (; ) — , суратгар ва ходими ҷамъиятӣ бузурги укроинӣ.

200pх|thumb|right|сурати «Катерина», 1842

## Эзоҳ
Хонавода

thumb|Як хонаводаи амрикоӣ

**Хонавода** (), **оила** () — хурдтарин воҳиди иҷтимоъӣ, ки шомили падар, модар ва фарзандони онҳост

## Хонавода дар ислом
Ташвиқ ба ташкили оила:
* Паёмбари Худо (с): Дар Ислом, ҳеч биное сохта нашудааст, ки назди Худои Таоло, маҳбубтар аз бинои издивоҷ бошад.
* Паёмбари Худо (с): Дар чаҳор ҳангом, дарҳои раҳмати осмон кушода мешавад: … ва дар ҳангоми издивоҷ кардан.
* Паёмбари Худо (с): Ҳар кас бар дини ман ва оини Довуд ва Сулаймон ва Иброҳим аст, агар тавони издивоҷ кардан дорад, бояд издивоҷ кунад.
* Паёмбари Худо (с): Ҳар кас оини маро дӯст дорад, бояд аз суннати ман пайравӣ кунад ва аз ҷумлаи суннати ман, издивоҷ кардан аст.
* Паёмбари Худо (с): Издивоҷ кунед, зеро ман дар фардои қиёмат, ба афзунии шумо бар дигар умматҳо менозам, ҳатто ба ҷанини сиқтшудае, ки бо ҳолати қаҳру нороҳатӣ бар дари биҳишт меояд ва ба ӯ гуфта мешавад: «Ба биҳишт дарой!» ва ӯ мегӯяд: «На. Намедароям, то падару модарам пеш аз ман дароянд».
* Паёмбари Худо (с): Издивоҷ кардан, аз суннати ман аст. Пас ҳар кас ба суннати ман амал накунад, аз ман нест. Издивоҷ кунед, зеро ман ба афзунии шумо бар дигар умматҳо меболам.
* Паёмбари Худо (с): Издивоҷ кардан, суннати ман аст. Пас ҳар кас аз суннати ман рӯй бартобад, аз ман нест.
* Имом Алӣ (а): Издивоҷ кунед, зеро Паёмбари Худо (с) фармуд: Ҳар кас дӯст дорад, ки аз суннати ман пайравӣ кунад, бидонад, ки издивоҷ кардан, аз суннати ман аст.

## Таърифи ҳуқуқӣ
Оила, зуҳуроти иҷтимоию ҳуқуқист. Дар қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон таърифи ҳуқуқии оила дода нашудааст, вале дар истинод бо нуқтаи назари мухталиф таърифи оиларо ба тариқи зайл додан мумкин аст: *оила иттифоқи озод, ихтиёрона, баробарҳуқуқ ва чун қоида якумраи [[зан]]у шавҳар аст, ки ба муҳаббату эҳтироми тарафайн бо мақсади ташкили оила барои тавлид ва тарбияи фарзандон асос ёфта, бо риояи ҳама шартҳои дар [[қонун]] зикршуда ва умумияти маънавӣ ва хоҷагӣ, инчунин ҳуқуқу ӯҳдадориҳоро байни аъзои оила ба вуҷуд меорад ва дар ҳифзи [[давлат]] мебошад.*

Вазифаҳои асосии оила репродуктивӣ, тарбиявӣ, хоҷагидорӣ (иқтисодӣ), маънавияти ба ҳам созгори аъзои оила ва дастгирии моддӣ мебошад.

Дар Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 13 ноябри соли 1998) Моддаи 1. *Заминаҳои асосии қонунҳои оила* чунин омадааст:" Қонуни оила ба зарурати таҳкими оила, ба бунёди муносибатҳои оилавӣ дар заминаи муҳаббату эҳтироми якдигар, кумаки мутақобила ва масъулияти ҳамаи аъзои оила дар назди оила, раво набудани дахолати беасоси ҳар шахс ба корҳои оила, татбиқи бемонеаи ҳуқуқ ва иҷрои ӯҳдададориҳои худ аз ҷониби аъзои оила ва имконияти ҳимояи судии онҳо асос меёбад.

## Нигаред низ
* Падар
* Модар
* Фарзанд

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон 
* Оилаи шумо хушбахт шуда метавонад


Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Метро

[thumb|Метро дар [Лондон]]
[thumb|[Метро дар Алмати]]
**Метро** ё **Метрополитен** (аз , кӯтоҳ кардашуда аз Metropolitan Railway), (, ), (роҳи оҳани зеризаминӣ, роҳи зеризаминӣ) — метро нақлиёти роҳи оҳани зер ва рӯизамини мебошад, ки андозаи худро дорад, аз ҳаракати нақлиёт ва пиёдагардон тавассути роҳи муҳандисӣ ҷудо мешавад ва барои кашондани мусофирон пешбинӣ шудааст.

## Нигаред
* Нақлиёт
*Метрои Дубай
* Метрои Маскав
* Метро дар Алмати
* Метро Сан-Паулу

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* Метро дар Душанбе: Имконпазир аст? - Радиои Аврупои Озод / Радиои Озодӣ

## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Метрои Маскав
*
Худо

**Худо** () —  ба маънӣ молику соҳиб, қудрати бартар ва бидуни моҳияти қобили таъриф, бар мабнои мафҳум меҳварии бисёре аз адён ба вежа адёни иброҳимӣ (яҳудият, масеҳият, ислом ва баҳоъият) мебошад. Дар ин адён, Худо ба унвони офаринанда ва оғозгари ҷаҳони ҳастӣ унвон шудааст

## Эзоҳ
SPSS

**SPSS Statistics** — барномаи компютерӣ барои коркарди омории додаҳо мебошад, яке аз беҳтарин нармафзорҳо дар бозори барномаҳои компютер дар соҳаи барномаҳои омории тиҷоратӣ мебошад. Дар соли 2009 ширкати SPSS пакети барномаҳои омории худро  ребрендинг, ки ҳамакнун PASW Statistics (Predictive Analytics SoftWare) ном дорад. 29 июли соли 2009 ширкати SPSS эълон кард, ки онро ширкати IBM харидорӣ менамояд.

Аз нуқтаи назари бархе аз муаллифон, SPSS "байни барномаҳои оморӣ ҷойи аввалро мегирад".

__TOC__

## Таърих
Норман Най, Хедли Халл и Дейл Бент нусхаи аввали системаро соли 1968 ихтироъ карданд, баъдан ин пакет дар чаҳорчӯбаи Донишгоҳи Чикаго рушд кард. Якум роҳнамои корбарии ин барнома соли 1970 дар нашриёти McGraw-Hill ба чоп баромад, аз соли 1975 ин лоиҳа ба як ширкати алоҳидаи *SPSS Inc.* табдил ёфт. Якум нусхаи пакет зери Microsoft Windows соли 1992 баромад. Дар ҳоли ҳозир нусхаи ин барнома зери системаҳои амалии MacOs X ва Linux вуҷуд доранд.

## Истифодаи амалии нармафзори SPSS

* Ворид кардан ва захира кардани додаҳо.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* А.Ю. Алексеева, Е.Г. Ечевская, Г.Д. Ковалева, П.С. Ростовцев. Анализ социологических данныхс применением пакета SPSS. Сборник практических заданий. - Новосибирск: Редакционно-издательский центр НГУ, 2003.
* Бююль Ахим, Цёфель Петр. SPSS: Искусство обработки информации. Анализ статисических данных и восстановление скрытых закономерностей: Пер. с нем. / Ахим Бююль, Петр Цёфель - Спб.: "ДиаСофтЮП", 2005 - 608 стр.
* Наследов А.Д. Математические методы психологического исследования: Анализ и интерпретация данных: Учебное пособие. – СПб.: Речь, 2004. – 392 с.
* Наследов А.Д. SPSS: Компьютерный анализ данных в психологии и социальных науках. 2-е изд. - СПб.: Питер, 2006 ISBN 978-5-91180-318-6
* Пациорковский В.В., Пациорковская В.В. SPSS для социологов. Учебное пособие. – М.: ИСЭПН РАН, 2005. – 433 с.
* Andy Field. Discovering Statistics Using SPSS, Second Edition. - 2005. 
* Griffith A. SPSS for Dummies. - Hoboken: Wiley Publishing, 2007.
* Morgan, G. A., Leech, N. L., Gloeckner, G. W., & Barrett, K. C. (2004). SPSS for introductory statistics: Use and Interpretation. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
* Leech, N. A., Barett K.C., & Morgan, G.A.(2004). SPSS for intermediate statistics: Use and interpretation.
* Page, Melanie C.– Levine’s guide to SPSS for analysis of variance / Melanie C. Page, Sanford L. Braver, David P. Mackinnon. — 2nd ed. n. — 2nd ed. p. cm. Rev. ed. of: A guide to SPSS for analysis of variance. 1991. Includes bibliographical references and index. ISBN 0-8058-3095-2 (cloth : alk. paper) — ISBN 0-8058-3096-0 (pbk. : alk. paper)
* Programming and Data Management for SPSS 16.0: A Guide for SPSS and SAS Users. - ISBN 978-1-56827-399-0
* SPSS. (2003). SPSS 12.0: Brief guide. Chicago: Author.
* Vijay Gupta. SPSS for Beginners. 1999.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ (бо забони инглисӣ)
* Сомонаи расмӣ (бо забони русӣ) 

Гурӯҳ:Нармафзорҳои Оморӣ
Гурӯҳ:Истилоҳоти оморӣ
Соли 2009

## Рӯйдодҳо
## [[Март]] [[2009]]
* 6 март – мувофиқи фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 8 март – «Рӯзи модар» эълон гардид.  
* 19 март – ба сохтмони роҳи оҳани Душанбе – Ваҳдат – Қурғонтеппа шурӯъ карданд. 
* 21 март – дар ш. Душанбе аввалин меҳмонхонаи 5 ситорадор («Ҳайат») сохта шуд.

## [[Май]] [[2009]]
* 30 май – мувофиқи Укази Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар гуна қарзи деҳқонон, ки то 1 январи соли 2008 ҷамъ шудаанд (548 млн. доллари амрикоӣ) аз онҳо бардошта шуд.
## [[Июл]] [[2009]]
* 1 июл – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равзанаи ягона» ҷорӣ гардид.
## [[Сентябр]] [[2009]]
* 3 сентябр – сохтмони нақби  (Нақби автомобилгарди «Озодӣ») ба итмом расид.
* 30 сентябр – бо қарори ЮНЕСКО «Наврӯз» ҷашни байналмилалӣ гардид. 

## [[Октябр]] [[2009]]
* 5 октябр – дар ш.Душанбе Симпозиуми байналмилалии «Мероси Абӯҳанифа ва аҳамияти он дар муколамаи тамаддунҳо» баргузор гардид. Соли 2009 – соли бузургдошти Имоми Аъзам (Абӯҳанифа) эълон гардид.
* 5 октябр – Қонуни нави забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул карда шуд ва минбаъд ин рӯз ҳамчун «Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» қайд карда мешавад.
## [[Ноябр]] [[2009]]
* 29 ноябр – сохтмони Хати баландшиддати барқии «Ҷануб – Шимол» (ЛЭП – 500), ки 16 сентябри соли 2006 сар шуда буд, ба итмом расид. 

 

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2009]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2009]]*
* 25 август – рӯзи марги Эдвард Кеннедӣ 
## Нигаред низ

## Эзоҳ

*
Солҳо

**Сол** - воҳиди шумориши замон аст, ки аз чаҳор фасл (зимистон, баҳор, тобистон, тирамоҳ иборат аст, ва ҳар кадомеи онҳо аз чор моҳӣ ва ё ҳамагӣ аз 12 моҳ иборат аст. Як сол дар тамоми кишварҳои ҷаҳон аз 365 ва ё 366 рӯз иборат аст. Вақтеро, ки Замин дар гирди Офтоб як маротиба мечархад, сол меноманд. Аввали солро 1 январи ҳар соли нав меҳисобанд. Сол асосан аз 365 рӯз иборат аст, аммо як чанд вақту дигар мемонад. Аммо онҳоро дар чаҳор сол ҷамъ карда, 366 рӯз  баробар мекунанд (ин ҳам 1 сол ба ҳисоб меравад).

## Нигаред
* Соат
* Рӯз
* Ҳафта
* Моҳ
Мардум

**Мардум** () — одамон, одами бисёр; халқ; мардуми бегона, мардуми бечора, мардуми одӣ, мардуми олам, мардуми тоҷик, гурӯҳи мардум; маҳбуби мардум гаштан, раъйи мардумро гирифтан, аз байни мардум баромадан, дар байни (ё миёни) мардум овоза шудан; мардуми омма одамони одӣ, мардуми авом; оммаи мардум ҳамаи мардум, аксарияти одамон
# бошандагони ҷое, аҳолии маҳалле: мардуми дара, мардуми деҳа, мардуми кӯҳистон; мардуми маҳаллӣ аҳолии таҳҷоӣ
# одамони бегона, дигарон: духтари мардум, моли мардум, хонаи мардум
# мардуми чашм ниг. мардумак(-и чашм)

## Нигаред низ
* Мардуми тоҷик
* Хоҷагии халқ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Фарҳанги мукаммали забони тоҷикӣ 
* мардум 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои сотсиология
Соли 1922

**соли 1922**.

## Январ

## Феврал

## Март

## Апрел

## Май

## Июн

## Июл

## Август

## Сентябр

## Октябр

## Ноябр

## Декабр
* 28 декабр Стэн Ли - нависандаи ИМА ба дунё омад.

Гурӯҳ:Соли 1922
Зархок

**Зархок** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Хонободи ноҳияи Исфара. Аз Зархок то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 1340 нафар (2017).  

## Иқтисод ва иҷтимоъ
Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, нуқ­таи фурӯши сӯзишворӣ, масҷиди панҷвақта, 2 нуқтаи савдои хусусӣ, бунгоҳи тиббӣ, дукони нонпазӣ ва гарни­зони ҳарбӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, чор­водорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз рӯди Исфара обёрӣ ме­шаванд. Дар ҳудуди деҳа 75 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Исфара
Гурӯҳ:Ҷамоати Хонобод
Мастона Эргашева

**Мастона Эргашева** (зод. 26 октябри 1952, ноҳияи Ҷайҳун) — овозхон ва шашмақомсарои тоҷик. Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1999).

## Зиндагинома
Мастона Эргашева 26 октябри соли 1952 дар ноҳияи Қумсангир ба дунё омадааст. Аз хурдсолӣ ба таври худомӯзӣ дар мактаби миёнаи ноҳияи Қумсангир рубобнавозӣ ва сароиданро оғоз кардааст. Мулоқот бо шоираи ҷавон Санавбар Соҳибова соли 1967 дар мавсими пахтачинӣ, ки донишҷӯи техникуми омӯзгорӣ будааст, барои ташаккули ҳунарии хонум Мастона нақши муҳим бозидааст: аввалин оҳанги эҷодкардаи Мастона ба шеъри Санавбар Соҳибова «Агар ёри ситамгорӣ» аз ҷониби адибони давр баҳои баланд гирифт.

Дар соли 1974 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзодаро хатм кардааст.

## Корнома
Мастона Эргашева фаъолияти эҷодию иҷроияшро дар театри академии драмавии ба номи А.Лоҳутӣ (1974—1975) ба сифати актриса оғоз намуда, сониян роҳбарии бадеии Қасри фарҳанги шаҳри Исфараро (1975—1976) ба уҳда доштааст.

Ҳоло дар вазифаи омӯзгори Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов фаъолияти хешро бурда истодааст.

## Эҷод
Аз соли 1978 ҳамчун узви дастаи «Шашмақом» ба номи Ф. Шаҳобов ҳунарнамоӣ намуда, дар иҷрои шохаҳои овозии мақомҳо ва сабти он бо ҳамовозии сарояндагон саҳми хоса дорад. Маҳорати хуби Мастона Эргашева дар иҷрои таронаҳои «Нимчӯпонӣ» (ғазали А.Бедил), «Наврӯзи Сабо» (ғазали Ҳофиз), «Уфари савти камол» (ғазали Нозим) ва ғайра бараъло эҳсос шуда, дар иҷрои шоҳаҳои дигари «Шашмақом» ифодаҳои рангомези сарояндагиро ба харҷ додааст.

Мастона Эргашева чун оҳангсоз-таронасоз мусаннифи сурудҳои «Зинда бод коргар», «Таронаи замон» (шеъри Ф.Ансорӣ), «Ташаккур» (шеъри Б.Фаррух), «Ба модарам» (шеъри Г.Сулаймонова), «Шаҳри ман» (шеъри О.Аминзода) ва ғайра буда, дар иҷрои асарҳои оҳангсозони тоҷик З. Шаҳидӣ, Ш.Сайфиддинов, Д. Дӯстмуҳаммадов, Х. Абдуллоев, Қ.Яҳёев, А. Мӯсоев ва ҳамчунин суруду таронаҳои мардумӣ маҳорат, завқи нафиси иҷроияшро намоиш додаст.

### Сафарҳои хориҷӣ
Мастона Эргашева бо барномаи хосаи консертӣ дар ҳайати ҳунарварони тоҷик дар ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ, кишварҳои хориҷии Шарқу Ғарб (Полша, 1973), (Югославия,1975), (Афғонистон, 1984, 1987), (Кипр, 1984), (Булғористон, 1988), (Эрон, 1999) ва ғайра ҳунарнамоӣ кардааст.

Мастона Эргашева иштирокдори чандин ҷашнвора, Симпозиумҳои байналмилалии мусиқӣ (Самарқанд, 1978, 1983, 1987), (Эрон 1999), (Исфара 2003), (Душанбе 2006) буда, шохаҳои ҷудогонаи «Шашмақом»-ро бо сабки хоси сарояндагӣ, лаҳни муассир манзури ҳаводорони созу навои дилнишин гардонидааст.

## Ҷоизаҳо
Мастона Эргашева барои хидматҳои шоистааш дар тарғибу рушди мусиқии устодона ва муосири тоҷик ба дарёфти унвону ифтихорномаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон мушарраф гардидааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Мусоҳиба бо Мастона Эргашева Радиои Озодӣ дастраси 18 сентябр, 2009
* Шашмақом — Уфари Савти Калон — Мастона Эргашева

Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҷайҳун
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷӯраев
Гурӯҳ:Омӯзгорони Консерватрияи миллии Тоҷикистон
ТojNews

мини

«**TojNews**» (*Оҷонси иттилоотии умумимиллии «Tojnews»*) — як оҷонсии мустақили хабарӣ дар Тоҷикистон, ки аз ҷониби созмони ғайридавлатии мавсум ба «Индем» дар сентябри соли 2009 роҳандозӣ шудааст.

## «ТojNews» чӣ тарҳ аст?
Оҷонсии иттилоотии умумимиллии «ТojNews» тарҳи нави Созмони ҷамъияти (СҶ) «ИНДЕМ» дар бозори иттилооти Тоҷикистон аст. Муҳимтарин хусусияти лоиҳаи «ТojNews» ин пешниҳоди молҳои хабарии гуногун на танҳо барои ВАО-и дигар, балки барои истифодабарандагони қаторӣ мебошад.

Саймуддин Дӯстов, раиси созмони иҷтимоии «Индем», дар суҳбат бо радиои Озодӣ гуфт, ки сомонаи «Tojnews» беш аз ду моҳ дар марҳилаи озмоиш ва санҷиш қарор дошт ва бо пушти сар кардани ин марҳила акнун шароит фароҳам омад, ки дар шабакаи ҷаҳонии Интернет ҷои пой пайдо кунад.

## Қатъи фаъолият
Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» 14 ноябри соли 2016 хабар додааст, ки Хадамоти Оҷонсии иттилоотии «ТojNews» бо қарори ҷаласаи муассис, созмони иҷтимоии «Индем» аз 14 ноябри соли 2016 фаъолияташро дар шабакаи Интернет қатъ намудааст.

Аммо баъзе аз расонаҳо навиштанд, ки ҳам Tojnews ва ҳафтаномаи «Нигоҳ», ки мутааллиқ ба созмони «Индем» мебошанд, бинобар фишорҳои мақомоти Ҳукумати Тоҷикистон маҷбур шуданд, то дарҳои худро бибанданд.

## Бозгашти дубора
Пойгоҳи Тоҷнюс 3 юми майи 2018 дар Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот тасмим гирифт баъд аз таътили иҷбории 18 -моҳа дубора дар хидмати мардум бошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ
* Таъсиси оҷонси нави иттилоотии «Tojnews» ''(Радиои Озодӣ) дастарси 20 сентябр, 2009''

Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотии Тоҷикистон
Ховар (хабаргузорӣ)

«**Ховар**» (*Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар»*, ) — хабаргузории расмии давлатии Тоҷикистон.
## Таърих
АМИТ «Ховар» — Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» агентии марказии давлатии иттилоотии мамлакат мебошад. Он баъди барҳам хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ дар минтақа аз ҷумлаи агентиҳои маъруфтарини иттилоотӣ ба шумор меравад.

Агентӣ дар шаҳри Душанбе соли 1925 ҳамчун Агентии телеграфии Ҷумҳурии Тоҷикистон (ТоҷикТА) дар таркиби ТАСС ба фаъолият шурӯъ намуд. ТоҷикТА 10 апрели соли 1992 баъди мустақилияти давлатии ҷумҳурӣ ба Агентии миллии иттилоотии назди Ҳукумати Тоҷикистон табдил дода шуд.

Он баъди барҳам хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ дар минтақа аз ҷумлаи агентиҳои маъруфтарини иттилоотӣ ба шумор меравад.

АМИТ «Ховар» имрӯз агентии ягонаи иттилоотии ҷумҳурӣ мебошад, ки мақоми расмӣ дорад. Кормандони агентӣ хабарҳоро бевосита аз манбаъҳои асосии онҳо ба даст оварда, ба воситаи каналҳои расмӣ фавран пахш мекунанд, ҳамчунин ҳуҷҷатҳои вобаста ба фаъолияти Президент, Парламент ва Ҳукумати Тоҷикистон ва фаъолияти тамоми дастгоҳи давлатӣ тавассути агентӣ пахш карда мешаванд.

Агентӣ пахшкунандаи боэътимоди ахбороти таъҷилӣ ва эътимодбахш дар бораи рӯйдодҳои ҳамаи минтақаҳои Тоҷикистон мебошад. Хабарҳои агентии миллии иттилоотии «Ховар» -ро на танҳо рӯзномаю маҷаллаҳо, телевизион ва радио, балки инчунин хонандагони сайтҳои интернетӣ, сафоратхонаҳои хориҷӣ, соҳибкорону тоҷирон, вазорату идораҳо, созмонҳои ҷамъиятӣ ва одамони алоҳида чи дар Тоҷикистон ва чи дар хориҷи он истифода мебаранд.
 
Мавзӯъҳои Оҷонсии иттилоотӣ — шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва ҷаҳон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, ҳаёти иҷтимои ва фарҳангии мамлакат мебошад. АМИТ «Ховар» бо марказҳои калонтарини иттилоотии минтақа ва ҷаҳон ҳамкории мутақобилаи муфид дорад.

Хабарҳои АМИТ «Ховар» ба забонҳои тоҷикӣ, русӣ, форсӣ, арабӣ, ӯзбекӣ ва англисӣ пахш карда мешаванд.
Муассис — Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. Роҳбар — Садриддини Шамсиддин

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотии Тоҷикистон
Борис Григоревич Колкер

thumb|right|Борис Колкер

**Борис Григорьевич Колкер** 15 июли с. 1939 дар шаҳри Тирасполи кишвари Молдавия таваллуд удааст. Мутарҷим, интерлингвист ва муаллими забонҳо мебошад.

Муаллифи се дастур оид ба забони байналмилалии эсперанто, ки яктоаш дар Душанбе дар с.1983 дар нашриёти «Дониш» аз чоп баромадаст ва муаллифи якчанд мақола ва тақриз.

Аз 1993 дар шаҳри Кливленди Иёлоти Оҳаё ИМА истиқомат мекунад. Забони эсперанторо дар соли 1957 омухтааст. Номзади илмҳои забонҳо. Мавзуи рисолаашон – эсперантология. Датури асосиашон – «Сайругашт дар кишвари Эсперанто» мебошад, ки ном ва обруи муаллифро дар тамоми ҷаҳон хеле баланд кард, азбаски ин дастур ҳам китоби дарсӣ ва ҳам роҳбалади маданиятии байналмилалӣ дар кишвари Эсперанто мебошад.

Борис Григорьевич узви Академияи Эсперанто, узви фахрии Ассотсиатсияи эсперантодонони тамоми ҷаҳон ва ҳаммухаррири маҷалаи байналмилалии «Monato» мебошад. Дар муддати 20 сол дар Русия садҳо курси ғоибона гузаронд, ки дар он зиёда аз ҳазор хонандагон соҳиби шаҳодатнома шудаанд. Якчанд хонандагон аз Тоҷикистон ҳам будаанд. Дар давоми якчанд сол муаллими эсперанто дар донишгоҳҳои Сан-Франсиско ва Хартфорд будаанд. Алҳол роҳбари курси тақмилии ғоибона дар Интернет мебошанд. Дар маҳалҳои гуногун яке аз асосгузарону роҳбарони ташкилотҳои эсперантодонон дар Иттифоқи Шурави буданд.

## Рисола:
**[https://archive.is/20120710093304/miresperanto.narod.ru/konsultoj/kontribuo-1.htm Саҳми забони рӯсӣ дар шаклёфт ва инкишофи эсперанто]* (Вклад русского языка в формирование и развитие эсперанто.). Москва, Академияи илмҳо ИРСС, Пажугишгоҳи забондонӣ, 1985с.

## Дастурҳо:
* *[http://www.esperanto.mv.ru/Lernolibro/index.html Учебник языка эсперанто. Основной курс]* (Китоби дарсии забони эсперанто. Курси асосӣ).
* *[http://www.esperanto.mv.ru/Esp16/index.html Эсперанто за 16 дней. Экспресс-курс]* (Эсперанто дар муддати 16 рӯз. Экспресс-курс).
* *[http://e-novosti.info/forumo/viewtopic.php?t=4103 Международный язык эсперанто. Полный учебник] * (Забони байналмилалии эсперанто. Курси пурра).
* *[http://lt.lernu.net/kursoj/kolker/index.php Vojaĝo en Esperanto-lando.] * (Подорож ӯ країну Есперанто. Сайру гашт дар кишвари Эсперанто).

Гурӯҳ:Забоншиносони Русия
Гурӯҳ:Зодагони 15 июл
Гурӯҳ:Зодагони соли 1939
Кандакорӣ

[thumb|200px|Сутуни кандакоришуда дар [чойхона]]
**Кандакорӣ** аз ҳунарҳои қадимии Шарқ аст, ки дар Тоҷикистон зиёд рушд кардааст. Кандакори - усули коркарди бадеии чӯб, санг, устухон, гаҷ, гил ва ғайра,ки бо роҳи кандану бурида гирифтан ичро карда мешавад. Яке аз бостонтарин ва маълумтарин намуди санъати амалист. Кандакори дар меъмори (ороиши бинохо), истеҳсоли ашёву анчоми рӯзгор ва ғайра истифода мешавад. Устоҳои тоҷик, асосан чубро (арча, чанор, тут, чормағз) ба кор бурда аз онҳо ашёҳои рӯзгор (коса, табақ, кавш, ва ғайра) колибҳои махсус барои нусхапартоиву нақшунигори матоъҳои пахтаги ва ғайра месохтаанд.

## Таърих
Кандакорӣ усули коркарди бадеии чӯб, санг, устухон, гил ва гаҷ буда, аз маъмултарин намуди санъати миллии тоҷикон маҳсуб меёбад. Кандакорӣ таърихи ҳазорсола дошта, намунаҳое, ки аз ноҳияҳои Ишкошиму Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, шаҳру ноҳияҳои Истаравшан, Исфара, Панҷакент, Айнӣ, Вахш дарёфт шудаанд, ба асрҳои 8 - 10, 15 - 19 мутааллиқанд. Санъати муосири кандакории чӯбии тоҷикон, дар ду самт инкишоф меёбад: мардумӣ ва касбӣ. Вале, дар ҳар ду ҳам анъанаҳои асримиёнагии санъати ороишӣ нигоҳ дошта шудаанд. Услуби мардумӣ идомаи анъанаҳои пешин буда, дар деҳот бисёр вомехӯрад. Имрӯзҳо дар Тоҷикистон маҳсули дасти кандакоронро дар сутуну болор, дару тирезаҳои чойхонаҳо, масҷидҳо, осорхонаҳо, қасрҳои фарҳанг, биноҳои маъмурӣ дидан мумкин аст.  
Дар осорхонаҳои кишвар намунаҳои олии кандакорӣ ҳифз шудаанд. Сутунҳои кандакоришуда аз деҳаҳои Рарз, Фатмев, Куруди ноҳияи Айнӣ, Оббурдони Мастчоҳ, сарсутунҳои масҷидҳои Ҳавзи Сангин, Далёни Болои шаҳри Истаравшан, Ҷомӣ дар Хуҷанд, Сурх дар Исфара бо анъанаҳои қадимаи кандакорӣ ороиш ёфтаанд. Дар зиндагии рӯзмарраи тоҷикони Помир кандакории чӯб барои ороиши хонаҳо истифода мешуд.
### Асбобҳои кандакорӣ

Image:Carvingknives.JPG|Кордҳои кандакорӣ.
Image:Carveknife.JPG|Корди кандакорӣ барои доиршакл кардани кунҷи чӯб.
Image:Vtoolusage.JPG|Искана.


## Нигаред
* Қошуқтарошӣ
* Чӯбтарошӣ
* Гаҷтарошӣ
* Устухонтарошӣ

## Пайвандҳо
* Достони Ҳасани кандакор (Радиои Озодӣ - дастраси 1 октябри 2009)
* Ҳунаре аз умқи ҳазорсолаҳо (Радиои Озодӣ - дастраси 1 октябри 2009)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Ҳаромзодаҳои лаънатӣ

**«Ҳаромзодаҳои лаънатӣ»** ( — филми коргардони Квентин Тарантино. Ба наворгирии ин филм тобистони соли 2008 дар Фаронса ва Олмон шурӯъ шуд. Ҷойи филме, ки дар он Брэд Питт, Майк Майерс, Элай Рот ва Кристоф Валтс нақшҳоро иҷро мекунанд дар Фаронса дар солҳои Ҷанги Дуюми Ҷаҳон аст. Аз рӯи натиҷаҳои намоиши аввал дар ИМА, ин филм яке аз пуртамошобинтарин филмҳои Тарантино ба шумор меравад.

## Пайвандҳо
* Обзор фильма «Бесславные ублюдки»
* «Бесславные ублюдки» 

Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳо дар бораи Ҷанги Дуюми Ҷаҳон
Гурӯҳ:Филмҳо дар бораи Адолф Ҳитлер
Чӯбтарошӣ

**Чӯбтарошӣ ва Кандакорӣ** яке аз ҳунарҳои қадимии Шарқ аст, ки дар Тоҷикистон зиёд рушд кардааст.

## Таърих

### Асбобҳои кандакорӣ

Image:Carvingknives.JPG|Кордҳои кандакорӣ.
Image:Carveknife.JPG|Корди кандакорӣ барои доиршакл кардани кунҷи чӯб.
Image:Vtoolusage.JPG|Искана.


## Эзоҳ

*Санъат
*Кандакорӣ
*Қошуқтарошӣ
*Устухонтарошӣ

## Пайвандҳо
*Достони Ҳасани кандакор (Радиои Озодӣ - дастраси 1 октябри 2009)
*Ҳунаре аз умқи ҳазорсолаҳо (Радиои Озодӣ - дастраси 1 октябри 2009)

Гурӯҳ:Касбҳои куҳан
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Ҳасан Вализода

**Ҳасан Вализода** (тав. Хуҷанд) — овозхони тоҷик. Ҳасан Вализода дар гурӯҳи Иқбол месуруд. Дар овони ҷавонӣ аз дунё чашм пӯшид.

## Сурудҳо
* Падар
* Макун фиребам
* Бевафо ёрам

## Пайвандҳо
* Суруди "Макун Фиребам" дар YouTube

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Коллеҷи технологии Исфара

**КОЛЛЕҶИ ТЕХНОЛОГИИ ИСФАРА** - муассисаи таълимиву таҳсилоти соҳаи саноати хӯрокворӣ дар сохтори ДТТ, ки бакалавр тайёр мекунад ва с. 1997 дар заминаи ТСХИ (1943-1953, 1973-1993) ва МОТТИ (1993-1997) таъсис ёфтааст.

Бо фармони Шӯрои комиссарони халқи Иттиҳоди Шӯравӣ №5994 аз 19.03.1943 техникуми саноати консервабарории шаҳри Одесса бо ҳайати пурраи донишҷӯён ва омӯзгоронаш барои тайёр намудани мутахассисони соҳаи агротехникӣ, консервабарорӣ ва коркарди маҳсулоти тамоку ба Исфара кӯчонида шуд. Соли аввал 32 наф. таҳсил менамуданд.

Фаъолияти техникум аз с. 1953 муваққатан боздошта, аз с. 1973 аз нав ба фаъолият идома кард. 120 нафар шогирдон дар бахшҳои технологияи маҳсулоти шир, мошин ва таҷҳизоти корхонаҳои саноати хӯрокворӣ, мошин ва дастгоҳҳои яхдону компрессорӣ бо забонҳои тоҷикию русӣ ба таҳсил фаро гирифта  шуданд. Аълочии маорифи СССР  Т. Назаров сарварии техникумро ба уҳда дошт.

С-ҳои 1976-1999 ба ТСХИ номзади илмҳои техникӣ, дотсент  Зулфиқор Абдусатторов сарварӣ кард. Дар тӯли 23 соли фаъолияти кории ӯ ду бинои таълимии чорошёна, ду бинои хобгоҳ барои 400 нафар донишҷӯй, китобхона, ошхона барои 180 ҷой, толори варзиш, маҷлисгоҳ, фурӯшгоҳ ва дигар иншоотҳо бунёд гардиданд. С.1980 шумораи донишҷӯён ба 800 нафар расид.
 
Бо ташкилёбии МОТТИ сафи олимонро доктори илмҳои иктисод профессор Тешаев А.Т., доктори илмҳои техникӣ, профессор Саидаминов И.А., номзадҳои илм, дотсентон Муҳиддинов Қ, Мадиброҳимов М, Бобоев F., Яҳёев М., Бобоев С., Убайдуллоев М., Маҳмудов Н., Бобоев А. пурқувват гардониданд.

С. 1997 К. таъсис ёфта, ба ҳайати ДТТ ба номи М. Осимӣ шомил гардид. Аз соли 1999 сарварии К.-ро профессор А. Тешаев ба уҳда дорад. 11.07.2001 бо қарори ҶТ КТИ ба сохтори Донишгоҳи  технологии Тоҷикистон дохил гардид.

Дар шуъбаҳои рӯзонаю ғоибона 400 наф. донишҷӯён таҳсил доранд. Ба онҳо 52 наф. устодон, аз ҷумла 2 доктори илм, 12 номзади илм сабақ меомӯзанд. 13 нафар устодон Аълочии маорифи ҶТ мебошанд.
5 кафедра, 14  лаборатория, 22  ҳуҷраи фаннӣ, маркази компутерии ҳозирзамон ва китобхона бо 41 ҳазор номгӯйи адабиёт дар хидмати устодону донишҷӯён аст.

Донишҷӯён ихтисосҳои технологияи  хӯрок, технологияи нон, гӯшт, шир, қаннодӣ, консерв, мошинҳо ва таҷҳизотҳои технологӣ, информатика ва техникаи ҳисоббарор, технологияи истеҳсол ва коркарди маҳсулоти кишоварзиро бо роҳи шартномавӣ ва буҷавӣ меомӯзанд. Дар назди К. аз соли 1993 литсейи техникӣ ва аз соли 2002 гимназия амал мекунанд.

## Адабиёт
*Исфаранома Нашриёти «Шарқи озод», соли 2004.

Гурӯҳ:Коллеҷи технологии Исфара
Гурӯҳ:Исфара
Бозиҳои олимпии тобистона 2016

**Бозиҳои олимпии тобистона 2016** (, , , **Олимпиада-2016**, **Рио-2016**, номи расмӣ — **Бозиҳои олимпии XXXI**) — сиву якумин Бозиҳои олимпии тобистона, аз 5-ум то 21-уми август дар Рио-де-Жанейро, Бразилия баргузор гардид. Ин бозиҳои олимпии аввалин дар Америкаи Ҷанубӣ, дуввумин дар Америкаи Лотинӣ (баъди Олимпиадаи соли 1968) ва аввалинин сабқати олимпӣ пас аз соли 2000 инҷониб дар нимкураи ҷанубист.

## Интихоби шаҳр
Додани аризаҳо 16 майи соли 2007 оғоз шуда, 13 сентябри ҳамон сол анҷом ёфт. Аризаҳои худро барои гузаронидани бозӣ Боку (Озарбойҷон), Доҳа (Қатар), Мадрид (Испания), Прага (Чехия), Рио-де-Жанейро (Бразилия), Токио (Ҷопон), Чикаго (ИМА), ҳамчунин Санкт-Петербург (Русия) дода буданд. Дар натиҷаи бадастории ҳуқуқи баргузории Бозиҳои зимистонааи соли 2014 дар шаҳри Сочи, Санкт-Петербург аризаи худро бозпас гирифт.. 4 июни соли 2008-ум аз шаҳрҳои довталаб чортои онҳо ба даври финалӣ баромад: Мадрид, Рио-де-Жанейро, Токио ва Чикаго.

Қаблан низ Рио-де-Жанейро барои баргузории Бозиҳои олимпии тобистонаи солҳои 1936, 1940, 2004 ва 2012 ариза пешниҳод карда буд.

## Тақвим

## Ифтитоҳи Бозиҳои олимпии Рио-2016
Бозиҳои XXXI тобистонаи олимпии соли 2016 дар варзишгоҳи "Маракана"-и Рио-де-Жанейро дар Бразилия 5 август соати 19:55 ба вақти маҳаллӣ (6 август соати 03:55 ба вақти Душанбе) оғоз шуд. Дар маросими ифтитоҳи Олимпиада, ки се соат идома дошт, сарони 45 кишвари дунё ширкат карданд. 
Дар Бозиҳои олимпии имсол намояндагони 206 кишвари ҷаҳон ва ҳамчунин тими паноҳҷӯён барои бори аввал дар олимпиада иштирок намуда ва дар 28 риштаи варзишӣ рақобат мекунанд.

Дар ин маросим, ки хеле ҷолибу пуршукӯҳ сурат гирифт, Мишел Темер, муваққатан иҷрокунанаи вазифаи президенти Бразилия, Бозиҳои XXXI тобистонаи олимпиро кушода эълон кард. Карлос Нузман, раиси Кумитаи олимпии Бразилия, зимни суханрониаш дар ин маросим гуфт, ки Рио аз унвони "пойтахти олимпӣ" ифтихор дорад.

## Варзишгарони тоҷик дар Олимпиадаи Рио-2016
[alt=Чемпиони Бозиҳои олимпии тобистона 2016 - Дилшод Назаров|thumb|Чемпиони Бозиҳои олимпии тобистона 2016 - [Дилшод Назаров]]
Ҳафт нафар аз варзишгарони Тоҷикистон, дар Олимпиадаи Рио-2016 ширкат варзида, онҳо дар чор риштаи варзиш – бокс, варзиши сабук, ҷуду ва шиноварӣ рақобат карданд:
# Дилшод Назаров 
# Комроншоҳи Устопириён  
# Муҳаммадмурод Абдураҳмонов  
# Анвар Юнусов 
# Кристина Пронженко 
# Олим Қурбонов 
# Анастасия Тюрино 

## Ҷадвали медалҳо

## Пайвандҳо
* Рио де Жанейро - мизбони олимпиадаи 2016 ''(Радиои Озодӣ дастраси 3 октябр 2009)''

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Википедиаи Русӣ

*
Гурӯҳ:Бозиҳои олимпӣ
Елинор Остром

**Елинор Остром** - Барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши иқтисод.

## Инҷоро ҳам бингаред
* Оливер Вилямсон

## Пайвандҳо
* Барандагони ҷоизаи Нобел дар бахши иқтисод
Дараҷаи озодӣ (омор)

**Дараҷаи озодӣ** - дар омор, дараҷаи озодӣ, яъне теъдоди мутағйирҳое, ки дар муҳосибаи камини ниҳои метавонанд тағйир кунанд. Ин мафҳум дар таҳлили регрессионӣ корбурдҳои зиёде дорад.

## Пайвандҳо
* Transcription by C Olsen with errata  Walker, HW (1940) "Degrees of Freedom" ''Journal of Educational Psychology'' '''31'''(4) 253-269.  

Гурӯҳ:Истилоҳоти оморӣ
Гурӯҳ:Омор
Муҳиддини Кабирӣ

**Муҳиддини Кабирӣ** -  раиси Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон
Эдвард Кеннедӣ

**Эдвард Мур «Тед» Кеннедӣ** (; 22 феврал 1932 — 25 август 2009) — сенатори ИМА аз иёлати Массачусетс аз 1962 то 2009. Узви Ҳизби Демократии ИМА. Бародари хурдии президенти ИМА Ҷон Фитсҷералд Кеннедӣи.

## Маълумот
Академияи Милтон, Донишгоҳи Ҳарвар (BA, 1956), Мактаби Байналхалқии ҳуқуқ дар Ҳог (Нидерланд) (1958), донишгоҳи иёлати Вирҷиниа (LLB, 1959).

## Хидмати ҳарбӣ
* 1951—1953. Солҳои 1952—1953 дар Фаронса хидмат кардааст.

## Сиёсат
Соли 1958 году руководил избирательной компанией Ҷжон Ф. Кеннедӣ в Сенат ИМА от Ҳизби Демократи, участник президенти избирательной компании Ҷжон Кеннедӣ в 1960 г., помощник окружного прокурора в шт. Массачусетс (графство Саффолк в 1961—1962 гг.). В 1969—1971 гг. помощник лидера демократической партии в Сенате ИМА.

## Мақоми сиёсӣ
Пешвои боли либералии ҳизби демократӣ. Мутахассиси шинохта дар соҳаи тиб (инчунин дар соҳаи ҳифзи занон ва кӯдакон, пажӯҳиши саратон ва ғайраҳо), мушкили гурезаҳо, контроли силоҳи ҳастаӣ, тарафдори манъи фурӯши озодонаи силоҳ ва ғайраҳо
Маҳз сенатор Э. М. Кеннедӣ барномаи «Ташаббуси ҳифзи стратегӣ» (ТҲС) раисиҷумҳур Рейганро «Ҷангҳои ситораҳо» ном гузошта буд.

## Муаллиф ва ё таъсиргузори қабули қавонин
* қонун дар бораи хуқуқ ба иттилоот
* қонун дар бораи интихобот
* Тагӣири конститутсия дар бораи интихоботи 18-солаҳо
* қонун дар бораи хубтар ҳифзкунии кӯдакон
* ва дигар

Ба ақидаи сенатори консервативӣ — шаҳрванд Орина Хэтча: «Бародарони ӯ одамони бузург буданд, аммн онҳо на тавонистанд ӯро аз ношаи қонунрасон азгардонанд». (Time. — 1991. — April 29. — p. 28.)

## Ҷоизаҳо
Дар соли 1967 дар байни 10 одамони ҷавони ИМА номида шудааст. (US Jr CofC)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Демократҳои ИМА
Гурӯҳ:Сенаторони ИМА
Гурӯҳ:Хатмкардаҳи Ҳарвард
Дифоъ аз муҳити зист

thumb|right
**Дифоъ аз муҳити зист** ё *ҳаводори аз муҳити зист* - (инглиси) ҷунбиши иҷтимои ва фалсафаи фарогиранда аст, ки пуштибони аз муҳити зист ва посдори аз манбаҳои табииро дар бар мегирад. Ин ҷунбиш ранги сабзро ҳамчу нишони худ мепазирад, ва барои муҳофизати манбаҳои табии ва муҳити зист равандҳои сиёсиро мехоҳад таҳти нуфузи худ қарор диҳад. Таърих гувоҳи медиҳад, ки таваҷуҳ барои посдоштани табиат миёни мардумони ҷаҳон дар замону макони гуногун пайдо мешуд. Масалан, яке аз нахустин навиштаҳои мардумони ховари миёна марбут ба посдории муҳити зист дар давраи Инқилоби Кишоварзии Мусалмони сабт шудааст. Дар Аврупо дар соли 1272, вақтеки шоҳ Эдворди якум сарчашмаи бемориҳоро дарёфт, ӯ дар Ландан сузонидани ангиштро манъ карда буд

## Нигаред
*Табиат

## Сарчашма


*