Заминсозӣ

**Заминсозӣ** — маҷмӯи тадбирҳое, ки барои истифодаи пурра, оқилона ва самараноки замин, анҷоми корҳои таҳқиқотӣ, таҳияи ҳуҷҷатҳои лоиҳавӣ, марзкашӣ ва ҳифзи заминҳо, инчунин барои нигоҳдорӣ ва беҳдошти манзараҳои табиат равона карда шудаанд.

Дар заминсозӣ ҷорӣ кардани тартиботи муайяни истифодаи киштзор дар муассисаҳои кишоварзӣ, ҷудо кардани заминҳои ҷамъиятӣ аз ҳаётаи меҳнаткашон, ҳисоби дақиқи ҳар як ҳиссаи замин ва ғ. аҳаммияти калон дорад. заминсозӣ ба истифодаи дурусти замин мунтазам назорат мекунад. Омӯзиши амиқи шароити табиӣ ва иқтисодии маҳал, ҳалли дурусти масъалаи истифодаи оқилонаи заминҳои нав, дар хоҷагиҳо бартараф кардани норасоиҳои истифодаи замин, беҳтар гардондани сифати киштзор ва ғ. аз тадбирҳои истифодаи самарабахши замин ҳисоб мешаванд. заминсозӣ амалиёти зеринро дар бар мегирад: 

# пайдо намудани роҳҳои нав ва мураттаб гардондани усулҳои пештараи истифодаи замин, муайян кардан ва тағйир додани ҳудудҳои истифодабарии замин дар асоси тарҳи банақшагирии ноҳия;
# истифодаи оқилонаи фаъолияти хоҷагиҳо ва ташкилоту муассисаҳо, ҷорӣ кардани киштгардон, бунёди чарогоҳ ва боғот, андешидани тадбирҳои мубориза бо эрозияи хок;
# азхудкунии заминҳои нав барои кишоварзӣ;
# ба хоҷагиҳо ҷудо карда додани замин ва аз онҳо гирифтани замини зиёдатӣ;
# муқаррар намудан ва тағйир додани ҳудуди шаҳр, маҳаллаҳо ва маҳалҳои аҳолинишини деҳаҳо;
# анҷом додани таҳқиқот ва ҷустуҷӯҳои топографию геодезии хок, геоботаника ва ғ. 

Корҳои лоиҳакашию ҷустуҷӯӣ, суратгирӣ ва таҳқиқотии заминсозӣ аз ҳисоби давлат анҷом дода мешавад. Аз рӯи вазифа, моҳият ва усули кор заминсозӣ байнихоҷагӣ ва дохилихоҷагӣ мешавад.

заминсозии байнихоҷагӣ бо мақсади банизомдарорӣ, устувор кардани муносибатҳо ба замин, ташкили оқилонаи истифодаи замин бо роҳи дуруст тақсим кардани он миёни соҳаҳои хоҷагии халқ, корхонаву ташкилот ва муассисаҳо анҷом дода мешавад. заминсозии дохилихоҷагӣ асосан тартиботи ҳудудии истифодаи замин, такмили таҳвили замин ва серҳосилии киштзор, истифодаи дурусти ҳар га замин ва техника, ташкили оқилонаи истеҳсолоти муассисаҳои кишоварзӣ ва ғ-ро амалӣ мегардонад. заминсозии байнихоҷагӣ талаботи зеринро иҷро мекунад: қатъӣ риоя кардани қонунҳо оид ба замин, аниқии ҳудуд, истифодаи самараноки фондҳои замин вобаста ба нақшаи дурнамои инкишофи кишоварзӣ, соҳаҳои он ва корхонаҳои алоҳида, дуруст муайян кардани таъйиноти он; барои дуруст ҷойгир кунондани ҳудуди ҳар як корхонаи кишоварзӣ ва нақшакашии ҳудуди корхонаҳое, ки ба кишоварзӣ дахл надоранд. Ҳангоми ташкили корхонаҳои нав бояд замин ва таркибу сифати киштзори барои онҳо ҷудокардашуда ба ташкили хуби истеҳсолот мувофиқат кунад. Пеш аз тартиб додани лоиҳаҳои заминсозии байнихоҷагӣ бояд корҳои зеринро ба анҷом расонд: муайян кардани ҳайати истифодабарандагони замин ва фаҳмидани хоҳишу матлаби онҳо, омӯхтани тараққиёти ояндаи корхонаҳо, маълумоти алоҳидаи истифодаи замин ва нақшаҳои якҷояи истифодаи замин (аз рӯи ноҳияҳо ва гурӯҳҳои истифодабарандагон), маълумоти баҳисобгирии замин, маводди таҳқиқи гуногуни ҳудуд, заминсозии солҳои гузашта, лоиҳаҳои қаблан тартибдодаи заҳгурезонӣ ва обёрӣ, оббарорӣ, сохтмони роҳҳо. Дар баъзе мавридҳо чанд лоиҳа кашида, баъди муҳокима беҳтарини онро интихоб мекунанд. Барои сохтмони корхонаҳои саноатӣ, биноҳои иқоматӣ, роҳ, хатти барқ ва иншооти дигар пеш аз ҳама заминҳои ба кишоварзӣ номувофиқро ҷудо мекунанд. Ҳангоми заминсозӣ аз маводди кадастри замин истифода мебаранд.

Дар ҷумҳурӣ ба кори заминсозӣ Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар вилоятҳо кумитаи идораи замини вилоят, дар шаҳру ноҳияҳо кумитаҳои идораи замини шаҳру ноҳияҳо роҳбарӣ мекунанд. Корҳои таҳқиқотиро доир ба заминсозӣ Ин-ти давлатии лоиҳакашии заминсозии «Тоҷикзаминсоз», Институти лоиҳакашию таҳқиқотии «Фазо», КВД «Бақайдгирии молу мулки ғайриманқул», КВД «Аэрогеодезияи Душанбе» ва Фабрикаи харитасозӣ анҷом медиҳанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи заминсозӣ». Д., 2008;
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Оид ба ворид намудани иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи заминсозӣ». Д., 2016.

Гурӯҳ:Заминдорӣ