open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҷайкобод

**Ҷайкобобод** (  ,  ) — шаҳрест дар шимолу ғарби музофоти Синд, Покистон .

Дар водии дарёи Ҳинд ҷойгир аст. Маркази маъмурии ноҳияи ҳамном .

Аҳолӣ: 187,840 нафар (2008). Он бо шаҳрҳои Суккур ва Кувета робитаҳои роҳи оҳан ва автомобилӣ дорад. Аз сабаби иқлими хеле хушк ва ҳарорати баланд, он ҳамчун гармтарин макон дар Покистон маъруф аст.

## Таърих
[чап|мини|200x200пкс|Минтақаи шимолии Раёсати Бомбейи [Ҳиндустони Бритониё|Ҳиндустони Бритониё, (1909)]]
Дар давраи мустамликавии Ҳиндустони Бритониё, ин шаҳр маркази маъмурии вилояти сарҳадии Синди Боло дар давраи раёсати Бомбей буд.

Ин шаҳр соли 1847 аз ҷониби Ҷон Ҷейкоб дар макони деҳаи Хангарҳ таъсис дода шудааст, ки шаҳр ба номи ӯ номгузорӣ шудааст.  то соли 1858 ҳокими Синд. Бурҷи Виктория дар маркази шаҳр ба ёди асосгузори шаҳр гузошта шудааст.

Дар шаҳр истгоҳи шуъбаи Куветаи Роҳи оҳани Шимолу Ғарбӣ кушода шуд.

Фурудгоҳи шаҳрвандии Ҷайқобод дар 300 мил шимолтар аз Карочӣ, дар наздикии марзи вилоятҳои Синд ва Балучистон ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
Дар ин шаҳр намояндагони гурӯҳҳои гуногуни қавмӣ ва қабилаҳои покистонӣ зиндагӣ мекунанд. Ин минтақаи асосан мусалмонӣ буда, ақаллиятҳои ҳинду ва масеҳӣ зиндагӣ мекунанд.

## Иқлим
Ин шаҳр бо ҳавои гарми доимии худ аз апрел то сентябр машҳур аст, ки дар моҳи июн ҳарорати ҳадди аксар ба 49-53°C мерасад. Дар ин ҷо, дар моҳи июни соли 1919 , ҳарорати баланди мутлақ барои Покистон сабт шудааст - 52.8 °C  .



## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* https://books.google.ru/books?id=a6FjnsSwzvMC&pg=PA2&lpg=PA2&dq=Jacobabad+record+temperature&source=bl&ots=jBg-3VEdQA&sig=8Zp4a0G7g2nyd8uJ_krT__G3A1Y&hl=ru&ei=hHHnSrivLovCmQOx9bCpCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CCwQ6AEwCQ#v=onepage&q=&f=false
* https://web.archive.org/web/20071008104939/http://www.meteorologyclimate.com/extreme-temperature-records.htm
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Синд
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Покистон
Исломкот

**Исломкот** ( ) — шаҳрест дар вилояти Синди Покистон, воқеъ дар ноҳияи Тхарпаркар .

## Мавқеи ҷуғрофӣ
Ин шаҳр дар наздикии марз бо Ҳиндустон ҷойгир буда, баландии он аз сатҳи баҳр 70 метр аст  .

## Нақлиёт
Дар  аэропорт ҳаст.

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Синд
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Покистон
Қамбар (Покистон)

**Қамбар** ( ) — шаҳрест дар вилояти Синди Покистон, ки дар ноҳияи Қамбар-Шаҳдодкот ҷойгир аст. Шумораи аҳолӣ 97,691 нафар (то соли 2010) аст  .

## Таърих
То соли 2005, Қамбар қисми ноҳияи Ларкана буд ва сипас ин шаҳр пойтахти ноҳияи нави Қамбар-Шаҳдодкот шуд.

## Мавқеи ҷуғрофӣ
Шаҳр дар соҳили рости дарёи Ҳинд ҷойгир аст.

## Аҳолӣ

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Синд
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Покистон
Discord

**Discord** — платформаи паёмрасонӣ ва иҷтимоии VoIP мебошад, ки имкони мубодилаи паёмҳои матнӣ, занги овозӣ ва видеоӣ ва мубодилаи медиаро дар муҳитҳои хусусӣ ва ҷамъиятӣ медиҳад. То соли 2024 Discord зиёда аз **150 миллион корбари фаъоли моҳона** ва 19 миллион сервери фаъоли ҳафтаина дорад. Discord барои Windows, macOS, Android, iOS, Linux ва браузерҳои веб дастрас аст.

## Таърих

### Таъсис (2015)
Discord аз ҷониби Ҷейсон Ситрон ва Станислав Вишневский таъсис ёфт. Ситрон пештар OpenFeint — платформаи бозиҳои мобилӣ — ро таъсис дода буд ва онро дар соли 2011 ба маблағи 104 миллион доллар ба GREE фурӯхт. Баъдтар ширкати Hammer & Chisel-ро таъсис кард.

Ҳангоми таҳияи бозии Fates Forever, Ситрон мушкилии ҳамоҳангии корбарон тавассути нармафзорҳои VoIP-и мавҷударо дарк кард ва тасмим гирифт хидмати чати осон ва сабукро бо ақибнишинии ҳадди ақали иҷро созад. Discord дар майи 2015 расман нашр шуд.

### Рушд ва сармоягузорӣ
Дар январи 2016 Discord 20 миллион доллар ҷалб кард. Дар декабри 2018 Discord 150 миллион доллар ҷалб кард ва арзиши он ба 2 миллиард доллар расид. Дар соли 2020 шумораи корбарони моҳона дучанд шуд ва ба 140 миллион расид.

Дар марти 2021 гузоришҳо нишон доданд, ки Microsoft мехост Discord-ро ба маблағи тақрибан 10 миллиард доллар харад, аммо Discord рад кард ва мустақил монд. Sony Interactive Entertainment низ дар Discord сармоягузорӣ кард.

## Хусусиятҳо

### Серверҳо
Асоси Discord — **серверҳо** (servers) мебошанд: ҷамъиятҳои виртуалии хусусӣ ё ҷамъиятӣ, ки тавассути истинодҳои даъватнома дастрас мешаванд. Ҳар сервер метавонад каналҳои матнии бисёр ва каналҳои овозиро дар бар гирад. Серверҳо барои бозигарон, ҷамъиятҳои тахассусӣ, гурӯҳҳои дӯстон ва ташкилотҳо истифода мешаванд.

### Занги овозӣ ва видеоӣ
Discord имкони занги овозии сифатноки паст-ақибнишинӣ (low-latency) ва занги видеоиро дар каналҳои овозӣ медиҳад. Хусусияти **Screen Share** ба корбарон имкон медиҳад тасвири мониторашонро ба дигарон нишон диҳанд.

### Nitro
**Discord Nitro** — нақшаи обунаи пулакӣ — ба корбарон имтиёзҳои иловагӣ: эмодзиҳои фармоишӣ, сифати баландтари видео, файлҳои калонтар ва ғайраро медиҳад.

## Истифода
Discord дар аввал асосан дар байни бозигарони бозиҳои видеоӣ маъмул буд, аммо аз соли 2020 ба платформаи умумии иртибот барои ҷамъиятҳои гуногун — аз ҷумла барномасозон, рассомон, мусиқичиён ва хонандагон — табдил ёфт. Аз нигоҳи ташрифоти моҳона Discord дар соли 2024 дар миёни 30 сомонаи пурбинандаи ҷаҳон қарор дорад.

## Ҳамчунин нигаред
* Telegram
* Slack
* WhatsApp

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Discord
* Блоги расмии Discord

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Паёмрасонҳои фаврӣ
Гурӯҳ:Нармафзорҳои Андроид
Гурӯҳ:Нармафзорҳои iOS
Гурӯҳ:Шабакаҳои иҷтимоӣ
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2015
Гурӯҳ:Бозиҳои видеоӣ
Аркадий Добкин

**Аркадий Михайлович Добкин** (; зодаи 3 июни 1960, Минск) — соҳибкори амрикоии белорусӣ-табор ва роҳбари соҳаи технологияи иттилоотӣ мебошад. Ӯ асосгузор, раиси иҷроия ва директори иҷроияи собиқи (1993–2025) ширкати EPAM Systems — яке аз бузургтарин провайдерони хизматҳои муҳандисии рақамӣ ва мушовираи IT дар ҷаҳон — мебошад. Зери роҳбарии Добкин EPAM аз як стартапи хурд ба ширкати байналмилалӣ бо даромади зиёда аз 5 миллиард доллар ва беш аз 60,000 корманд дар зиёда аз 50 кишвар табдил ёфт.

## Зиндагинома

### Кӯдакӣ ва таҳсил
Аркадий Добкин рӯзи 3 июни 1960 дар Минск, Белорус дар оилаи яҳудӣ таваллуд шуд. Модараш Полина Добкина аз қурбониёни Холокост буда, геттои Минск-ро зинда паси сар карда буд. Добкин дар мактаби №50 — мактаби математикаи амиқ — таҳсил кард.

Дар соли 1983 ӯ аз Донишгоҳи техникии миллии Белорус бо ихтисоси муҳандисии электронӣ хатм кард. Пас аз хатм ҳамчун барномасоз дар Институти металлургияи тӯли давлатӣ кор кард ва баъдан кооперативи аввалини таҳияи нармафзорро дар Белорус таъсис дод.

### Муҳоҷират ба ИМА
Дар соли 1991 Добкин ба Иёлоти Муттаҳидаи Амрико муҳоҷират кард. Ба гуфтаи худи ӯ, дар муддати ҷустуҷӯи кор дар соҳаи IT зиёда аз 400 хулосаи корӣ (резюме) фиристод ва чанд моҳ дар як пиццерия зарфшӯӣ кард. Пас аз ин, ӯ ба ҳайси барномасози таҳлилгар дар ширкати Prudential Financial ба кор шурӯъ кард.

## Фаъолият

### Таъсиси EPAM Systems
Дар соли 1993 Добкин ҳамсинфи собиқи худ Леонид (Лео) Лознерро бовар кунонд, ки ширкати EPAM Systems-ро якҷоя таъсис диҳанд. Идораҳои аввалияи ширкат дар Принстон, Ню-Ҷерсӣ ва Минск, Белорус кушода шуданд. Ғояи асосии Добкин аз ибтидо истифода аз истеъдоди барномасозони баландихтисоси Аврупои Шарқӣ барои бозори амрикоӣ буд.

### Рушди EPAM ва IPO
Дар солҳои 2005–2021 EPAM зери роҳбарии Добкин ба яке аз пешбарони хизматҳои муҳандисии платформаи рақамӣ дар ҷаҳон табдил ёфт. Дар соли 2012 Добкин IPO-и EPAM-ро дар Биржаи нью-йоркии фондӣ роҳбарӣ кард.

Дар соли 2021 EPAM ба S&P 500 дохил шуд ва ягона ширкати хизматҳои IT шуд, ки се соли пай дар пай дар рӯйхати 100 ширкати тезтараққии Fortune қарор гирифт. Нархи саҳмияҳои EPAM аз рӯзи IPO то авҷи худ тақрибан 5,000% афзоиш ёфт.

Добкин яке аз 24 директорони иҷроияи ширкатҳои S&P 500 буд, ки аз рӯзи таъсис то соли 2025 раҳбари ширкати худ боқӣ монд — ва яке аз 9 нафар дар бахши технологӣ.

### Ҷанги Украина ва посухи EPAM
Пас аз оғози ҳамлаи Русия ба Украина дар феврали 2022, Добкин барномаҳои башардӯстона ва амалиётиро барои дастгирии кормандони EPAM дар минтақа роҳандозӣ кард. Ширкат амалиётҳои худро дар Русия пурра қатъ кард ва кормандонро аз минтақаҳои ҷангӣ эвакуатсия намуд.

### Интиқоли раҳбарӣ
Дар сентябри 2025 Добкин пас аз зиёда аз 30 соли роҳбарӣ вазифаи директори иҷроияро ба Балаж Фежеш супорид ва ба вазифаи раиси иҷроия гузашт. EPAM дар охирин соли раҳбарии Добкин мавқеи 7-умро дар рейтинги Glassdoor «50 ширкати беҳтарин роҳбарии ИМА» ишғол кард.

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии Аркадий Добкин дар EPAM
* Профили Аркадий Добкин дар Bloomberg

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соҳибкорони амрикоӣ
Гурӯҳ:Соҳибкорони белорусӣ
Гурӯҳ:Таваллудёфтагони 1960
Гурӯҳ:Муҳандисони нармафзор
Пол Скоулз

**Пол Аарон Ско́улз** (; 16 ноябри 1974, Солфорд, Манчестери Бузург, Инглистон, Бритониёи Кабир) — футболбоз, мураббӣ ва шореҳи телевизион.
 
Ӯ дар ҳайати бошгоҳи «Манчестер Юнайтед» 718 бозии расмӣ гузаронида, 25 ҷоиза, аз ҷумла 11 маротиба унвони қаҳрамонии лигаи бартари Инглистонро (беш аз ҳар футболбози дигари инглис) ба даст овардааст.

## Зиндагинома

## Зиндагии шахсӣ
Пол Скоулз бо хонаводаи худ (ҳамсараш Клер ва фарзандонаш Аарон, Алисия ва Эмден) дар Олдем зиндагӣ мекунад.

Бисёре аз афрод дар шахсияти Скоулз фурӯтании камназир ва садоқати баланд ба футболро қайд мекунанд. Дар тӯли фаъолияти футболбозии худ ӯ, бар хилофи аксари бозикунҳо, мудирбарномаи варзишӣ надошт ва ҳамаи гуфтушунидҳоро худаш анҷом медод.
Скоулз кам мусоҳиба медиҳад ва қариб ҳеч қарордоди таблиғотӣ имзо намекунад.

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Дастовардҳо

### Дастовардҳои даставӣ
**«Манчестер Юнайтед»**
* Қаҳрамони Лигаи бартари Инглистон (**11**): 1995/96, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13
* Барандаи Ҷоми Инглистон (**3**): 1995/96, 1998/99, 2003/04
* Барандаи Ҷоми лигаи футболӣ (**2**): 2008/09, 2009/10
* Барандаи Суперҷоми Инглистон (**5**): 1996, 1997, 2003, 2008, 2010
* Ғолиби Лигаи Қаҳрамонҳо (**2**): 1998/99, 2007/08
* Барандаи Ҷоми байниқитъавӣ: 1999
* Ғолиби Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо: 2008
**Ҳамагӣ: 25 ҷоиза**

### Дастовардҳои инфиродӣ
* Бозикуни моҳи Лигаи бартари Инглистон (**4**): январи 2003, декабри 2003, октябри 2006, августи 2010
* Ҷоизаи Ҷимми Мёрфи барои беҳтарин бозикуни ҷавони сол дар «Манчестер Юнайтед»: 1993
* Узви «дастаи сол» дар Лигаи бартари Инглистон (**2**): 2002/03, 2006/07
* Узви дастаи даҳсолаи Лигаи бартари Инглистон (1992—2002)
* Узви дастаи бистсолаи Лигаи бартари Инглистон (1992—2012)
* Барандаи Ҷоизаи АРВ барои хизматҳо дар футбол: 2012
* Голи моҳ дар Лигаи бартар (**2**): апрели 2000, декабри 2006
* Ба феҳристи 50 футболбози беҳтарини Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА дар 20 соли охир дохил шудааст: 2011
* Ба Толори шуҳрати футболи инглисӣ ворид шуд: 2008
* Ба Толори шуҳрати Лигаи бартари инглисӣ ворид шуд: 2022

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи бозикун дар вебгоҳи расмии «Манчестер Юнайтед»
* Омори муфассали Скоулз дар вебгоҳи StretfordEnd.co.uk

Гурӯҳ:Зодагони 16 ноябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1974
Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол
Гурӯҳ:Мураббиёни футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Англия
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Англия
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Манчестер Юнайтед»
ABBYY

**ABBYY** — ширкати амрикоии технологӣ мебошад, ки дар коркарди ҳуҷҷатҳо ва автоматизатсия бо истифода аз зеҳни сунъӣ, қабул ва коркарди маълумот, кофтукови равандҳо ва шинохти оптикии аломатҳо (OCR) тахассус дорад. Ширкат дар соли 1989 дар Москва, Иттиҳоди Шӯравӣ таъсис ёфтааст ва пас аз нӯҳ сол дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дафтар кушода, марказ ашро ба Остин, Техас кӯчонд. Яке аз маъруфтарин маҳсулоти ABBYY — ABBYY FineReader — нармафзори шинохти оптикии аломатҳо (OCR) мебошад.

## Таърих

### Таъсис ва солҳои аввал (1989–2000)
ABBYY дар соли 1989 оғоз ёфт, вақте Дэвид Ян ширкати BIT Software-ро дар Москва таъсис дод. Ширкат дар аввали солҳои 1990 шинохти оптикии аломатҳо (OCR)-ро ба маҳсулоти худ ворид кард ва аз он вақт ба зеҳни сунъӣ (AI), коркарди забони табиӣ (NLP) ва омӯзиши мошин (ML) сармоягузорӣ мекунад.

Дар июли 1993 ширкат аввалин версияи нармафзори шинохти матни ABBYY FineReader-ро ба бозор баровард — маҳсуле, ки ABBYY-ро дар саросари ҷаҳон машҳур кард. FineReader ба корбарон имкон медиҳад, ки матн аз ҳуҷҷатҳои коғазӣ, PDF ва тасвирҳоро ба форматҳои таҳрирпазир табдил диҳанд.

### Тавсеаи байналмилалӣ (2000–2020)
Ширкат ба таври пайваста ба бозорҳои байналмилалӣ васеъ паҳн шуд ва дар Аврупо, Осиё ва Амрикои Шимолӣ дафтарҳо кушод. ABBYY ширкатҳои бузурги ҷаҳонро чун Microsoft, SAP, PwC ва UiPath ба ҳайси шарикон дорад.

Дар соли 2019 ABBYY ширкати TimelinePI-ро харид ва онро ба платформаи ABBYY Timeline — абзори кофтукови ва мониторинги равандҳои тиҷоратӣ — табдил дод.

Дар майи 2021 Marlin Equity Partners бузургтарин саҳомдори ABBYY шуд.

### Хуруҷ аз Русия (2022–2024)
Пас аз оғози ҳамлаи Русия ба Украина дар феврали 2022, ABBYY фаъолияти харид, коркарди маълумот ва хизматрасонии худро дар Русия ва Белорус пурра қатъ кард. То октябри 2024 ҳамаи шахсиятҳои ҳуқуқии собиқи ABBYY дар Русия барҳам дода шуданд. Ширкат акнун пурра ҳамчун ширкати амрикоӣ бо марказаш дар Остин, Техас фаъолият мекунад.

## Маҳсулот

### ABBYY FineReader
Маъруфтарин маҳсули ширкат — нармафзори OCR барои корбарони хонагӣ ва корхонаҳо. FineReader тасвир ва PDF-ро ба форматҳои Word, Excel, матни ҷустуҷӯпазир ва дигарҳо табдил медиҳад. Аз соли 1993 то имрӯз яке аз пешбарон дар бозори OCR дар ҷаҳон аст.

### ABBYY Vantage
Платформаи коркарди ҳуҷҷатҳои ақлманд барои корхонаҳо. Vantage бо истифода аз зеҳни сунъӣ маълумотро аз ҳар навъ ҳуҷҷат — аризаҳо, фактураҳо, шартномаҳо — меғундошт ва коркард мекунад.

### ABBYY FlexiCapture
Платформаи корхонавии қабули маълумот барои коркарди ҳаҷми зиёди ҳуҷҷатҳо ва ворид кардани маълумот ба системаҳои тиҷоратӣ.

### ABBYY Timeline
Платформаи кофтукови равандҳо барои мониторинг, таҳлил ва беҳтар кардани равандҳои тиҷоратӣ дар замони воқеӣ.

## Шарикон ва ҳамкорӣ
ABBYY бо ширкатҳои бузурги автоматизатсия ва зеҳни сунъӣ — аз ҷумла UiPath, Blue Prism, Alteryx, SAP, Microsoft ва PwC — ҳамкорӣ мекунад. Маҳсулоти ABBYY ба системаҳои RPA (автоматизатсияи равандҳо бо роботҳо) ва ҳисоббарории абрӣ пайваст карда шудааст.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии ABBYY

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ширкатҳои технологии ИМА
Гурӯҳ:Нармафзори зеҳни сунъӣ
Гурӯҳ:Шинохти оптикии аломатҳо
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1989
Раддабандии ҷаҳонии ФИФА

**Раддабандии дастаҳои миллии ФИФА** ё **Раддабандии ҷаҳонии ФИФА/Coca-Cola** () — низоми раддабандӣ барои дастаҳои миллии футбол мебошад. Ин низом бори аввал дар соли 1993 муаррифӣ шуд ва қудрати нисбии тими миллиро дар замони ҳол нишон медод ва имкон медод раванди пешрафти тим баррасӣ шавад.

Дар моҳи июли соли 2006, пас аз Ҷоми ҷаҳон дар Олмон ва дар августи соли 2018, пас аз Ҷоми ҷаҳон дар Русия, тағйироти ҷиддӣ дар низоми ҳисобкунии холҳо ворид карда шуд.

Миқдори холҳо дар раддабандӣ ба натиҷаҳои бозиҳои даста, қудрати рақибон ва аҳамияти мусобиқаҳо вобаста аст. Барои ҳар як бозии гузаронидашуда ба дастаҳо мувофиқи қоидаҳо холҳо илова ё кам карда мешаванд.

Раддабандии ФИФА расмӣ ҳисобида мешавад, аммо ғайр аз он якчанд низомҳои ғайрирасмии раддабандӣ низ вуҷуд доранд.

Соли 2022 дастаи Бразилия садри ҷадвали раддабандии FIFA-ро касб кард. Дар тӯли таърихи ин раддабандӣ, танҳо 8 тим ба рутбаи аввал расидаанд. Аз ҷумла 6 тим аз Урупо — Олмон, Итолиё, Фаронса, Испониё, Нидерланд, Белгия ва 2 тим аз Амрикои Ҷанубӣ — Бразилия ва Аргентина.

Рӯзи 10 июни 2018 эълон карданд, ки пас аз анҷоми Ҷоми ҷаҳон 2018 низоми нави раддабандӣ ҷорӣ хоҳад шуд, ки бар асоси раддабандии Эло сохта шудааст. Аввалин феҳристи раддабандии низоми нав 16 августи 2018 нашр шуд.

## Таърих

## Низоми кунунии раддабандӣ (аз августи 2018)

## Инчунин нигаред
* Раддабандии футболии Эло — асоси ин система бар раддабандии Эло, қарор дорад, ки дар шоҳмот истифода мешавад.
* Ҷоми ғайрирасмии ҷаҳон — низоми худро истифода мебарад, ки ба ҳифзи унвони қаҳрамон дар бокс шабеҳ аст.
* Ҷадвали коэффитсиентҳои УЕФА

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии раддабандии ФИФА
* Раддабандии тимҳои миллии мардона

Гурӯҳ:ФИФА
Гурӯҳ:Истилоҳоти футболӣ
Гурӯҳ:Раддабандиҳои варзишӣ
Тияго Питарч

**Тияго Питарч Пинар** (; 3 августи 2007, Фуенлабрада, Испониё) — футболбози испониёӣ, миёнмайдони бошгоҳи «Реал Мадрид».

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Зодагони 3 август
Гурӯҳ:Зодагони соли 2007
Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Испания
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид Кастийя»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Нерӯҳои ҳавофазои Ҷумҳурии Исломии Эрон

**Нерӯи ҳавофазоии Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ** (форсӣ: ) яке аз шохаҳои Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ мебошад. Ин нерӯ соли 1388 бо ҳамоиши Нерӯи ҳавоии Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ ва бахши мушакию кайҳонии он таъсис ёфт. 

Ин созмон илова бар вазифаҳои ҳавоӣ, маъмуриятҳои мушакӣ ва кайҳониро низ бар уҳда дорад. Фармондеҳии ин нерӯ аз замони таъсис то соли 2025 бар уҳдаи Амиръалӣ Ҳоҷизода буд.

## Таърих
Нерӯи ҳавофазоии Сипоҳ дар соли 1388 дар натиҷаи бозсозии сохтори дохилии Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ таъсис ёфт. Дар ин раванд нерӯи ҳавоии Сипоҳ бо бахши мушакӣ ва кайҳонӣ муттаҳид карда шуд.

## Сарнагун кардани паҳподи амрикоӣ
19 июни 2019 як паҳподи Northrop Grumman RQ-4 Global Hawk дар наздикии гулӯгоҳи Ҳурмуз аз ҷониби Эрон сарнагун карда шуд.

## Парвози рақами 752 ҳавопаймоии байналмилалии Украина

Парвози рақами 752 ҳавопаймоии байналмилалии Украина парвози мусофирбари ширкати ҳавопаймоии байналмилалии Украина буд, ки 8 январи 2020 пас аз парвоз аз Теҳрон ҳадафи шиллики падофанди ҳавоии Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ қарор гирифт. Дар натиҷа ҳамаи 176 сарнишини он ҷон бохтанд.

## Фармондеҳон
* Амиръалӣ Ҳоҷизода (2009–2025)
* Сайид Маҷид Мусавӣ (аз 2025)

## Ҳавопаймоҳо ва болгардҳо
* Embraer EMB 312 Tucano
* Bell AH-1 Cobra
* Сухой Су-17
* Шоҳид 285
* Илюшин Ил-76
* Антонов Ан-74
* Dassault Falcon 20
* Harbin Y-12
* Мил-17
* Bell 412
* Шоҳид 278
* Bell 214

## Паҳподҳо
* Абобил 1
* Абобил 2
* Абобил 3
* Ғазза
* Муҳоҷир 6
* Муҳоҷир 10
* Шоҳид 129
* Шоҳид 136
* Шоҳид 238
* Симурғ

## Мушакҳо
* Шаҳоб 1
* Шаҳоб 2
* Фотеҳ 110
* Фотеҳ 313
* Қиём 1
* Зулфиқор
* Қадр 110
* Саҷҷил
* Имод
* Хуррамшаҳр
* Хайбаршикан
* Фаттоҳ 1
* Сумор
* Ҳувайза

## Донишгоҳ
Аз Донишгоҳи улум ва фунуни ҳавофазоии Ошӯро ҳамчун маркази омӯзишии вобаста ба ин нерӯ ном бурда мешавад.

## Манбаъҳо

Гурӯҳ:Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ
Гурӯҳ:Нерӯҳои ҳавоӣ
Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон
Қароргоҳи марказии Хотамуланбиё

**Қароргоҳи марказии Хотам-ул-анбиё** — баландтарин қароргоҳи амалиётии низомӣ дар Эрон мебошад, ки масъули тарҳрезӣ, ҳамоҳангсозӣ ва назорати амалиётии нерӯҳои мусаллаҳи Эрон мебошад.

Ин қароргоҳ соли 1983 дар ҷараёни Ҷанги Эрон ва Ироқ таъсис дода шудааст. Ду қароргоҳи дигари ҳамном низ дар нерӯҳои мусаллаҳи Эрон вуҷуд доранд, ки иборатанд аз:

* Қароргоҳи созандагии Хотам-ул-анбиё
* Қароргоҳи падофанди ҳавоии Хотам-ул-анбиё

Ҳар ду дар оғоз ҳамчун бахшҳои иҷроии ҳамин қароргоҳ таъсис ёфта буданд, вале баъдтар ба сохторҳои мустақил табдил ёфтанд.

## Таърих
Дар остонаи иҷрои Амалиёти Валфаҷри муқаддамотӣ Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ қароргоҳи Хотам-ул-анбиёро таъсис дод, ки баъдан ҳамчун қароргоҳи муштараки Сипоҳ ва Артиши Эрон амал мекард.

Ин қароргоҳ чанде пеш аз оғози Амалиёти Хайбар дар соли 1984 ташкил шуд. Дар ибтидо Сайид Алӣ Хоманаӣ ҳамчун президенти Эрон ва раиси Шӯрои олии дифоъ роҳбарии онро бар уҳда дошт. Баъдтар Акбар Ҳошимӣ Рафсанҷонӣ ҳамчун ҷонишини фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ идоракунии онро ба даст гирифт.

Дар солҳои 1985—1988 аксари амалиёти бузурги низомӣ зери назорати ҳамин қароргоҳ анҷом дода мешуд. Ин амалиётҳо тавассути қароргоҳҳои зерини Сипоҳ анҷом меёфтанд:

* қароргоҳи Карбало
* қароргоҳи Наҷаф
* қароргоҳи Нӯҳ
* қароргоҳи Қудс

ҳамчунин бо ҳамкории воҳидҳои пиёданизом ва зиреҳии Артиши Эрон.

Дар солҳои охири ҷанг қароргоҳ фармондеҳии тамоми воҳидҳои ҷангии Сипоҳ, Артиш, Жандармерияи Эрон, Кумитаҳои инқилоби исломӣ ва Ҷиҳоди созандагиро бар уҳда гирифт.

Баъдтар барои ҳамоҳангсозии беҳтар байни Артиш ва Сипоҳ соли 1988 Ситоди кулли нерӯҳои мусаллаҳ таъсис дода шуд.

## Фармондеҳон
* Сайид Алӣ Хоманаӣ — 1983—1989
* Ғуломалӣ Рашид — 2016—2024
* Али Абдуллоҳӣ — аз 2025

## Роҳбарияти қароргоҳ

## Манбаъҳо

Гурӯҳ:Ситодҳои низомӣ
Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон
Гурӯҳ:Ташкилотҳои низомии таъсисёфта дар 1983
Донишгоҳи Бонн

**Донишгоҳи Бонн** (Донишгоҳи райнии Фридрих Вилҳелми Бонн; , инчунин Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität zu Bonn) — яке аз бузургтарин донишгоҳҳои Олмон.

## Таърих
Соли 1777 дар Бонн *Kurkölnische Akademie Bonn* таъсис ёфт, ки соли 1784 ба он ҳуқуқҳои донишгоҳӣ дода шуд.
thumb|left|Диплом соли 1850 — сарчашма: Бойгонии давлатӣ дар Познан

Соли 1798 академия аз ҷониби Фаронса, ки ҳокимияти заминҳои Райнро дошт, баста шуд.

Рӯзи 18 октябри 1818 шоҳи Пруссия Фридрих Вилҳелм III дар Бонн, ки пас аз натиҷаҳои Конгресси Венна ба Пруссия ҳамроҳ шуда буд, Донишгоҳи Райнро таъсис дод, ки шашумин донишгоҳ дар Пруссия шуд. Дар шаклгирии донишгоҳ, вазири онвақтаи маорифи Олмон Карл Алтенштайн нақши муҳим бозид.

Дар донишгоҳ католикҳо ва протестантҳо ба таври баробар намояндагӣ мешуданд, ки ин пеш аз ҳама дар вуҷуд доштани ду факултети илоҳиёт таҷассум меёфт. Ҳамчунин дар донишгоҳ факултетҳои тибб, ҳуқуқ ва фалсафа таъсис дода шуданд.

Соли 1827 асосномаи донишгоҳ тасвиб шуд. Баъдҳо донишгоҳ ба таври ғайрирасмӣ бо номи «Донишгоҳи шоҳзодагон» шинохта шуд, зеро бисёре аз фарзандони хонадони Ҳоентсоллернҳо дар ҳамин донишгоҳ таҳсил мекарданд.

Пас аз Ҷанги ҷаҳонии якум маблағгузории давлатӣ ба донишгоҳ коҳиш ёфт ва донишгоҳ маҷбур шуд, ки манбаъҳои дигари маблағгузориро пайдо кунад.
thumb|right|200px|Ошхонаи донишгоҳ (соли 1961)

Соли 1930 асосномаи нави донишгоҳ тасдиқ шуд, ки дар он бандҳое дар бораи худидоракунии донишҷӯён дохил карда шуда буданд.

Пас аз соли 1933 худмухтории донишгоҳ бекор шуд ва донишгоҳ ба вазорати маориф тобеъ гардид. Донишгоҳро мухолифони нозиҳо ва яҳудиён тарк карданд.

Соли 1937 Томас Манн аз унвони доктори фахрии донишгоҳ маҳрум шуд. Биноҳои донишгоҳ дар ҷараёни Ҷанги ҷаҳонии дувум осеби ҷиддӣ диданд, аммо донишгоҳ тавонист аз соли 1945 ба фаъолияти худ идома диҳад.

Пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ донишгоҳ фаъолона рушд кард ва ҷойгоҳи худро ба унвони яке аз донишгоҳҳои пешрафтаи Олмон нигоҳ дошт.

## Сохтор
Дар ҳоли ҳозир, факултетҳои зер дар сохтори донишгоҳ қарор доранд:
* Факултети тибб;
* Факултети дорусозӣ;
* Факултети зироат;
* Факултети риёзиёт ва улуми табиӣ;
* Факултети ҳуқуқ ва иқтисод;
* Факултети илоҳиёти католикӣ;
* Факултети илоҳиёти протестантӣ;
* Факултети фалсафа.

Илова бар ин, чандин муассисаи пажӯҳишӣ низ дар шумори воҳидҳои ин донишгоҳ дохил мешаванд.

## Инчунин нигаред
* Мактаби олии иқтисоди Бонн
* Расадхонаи Ҳоер Лист

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Вебгоҳи расмӣ

*
Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Райн-Вестфалени шимолӣ
Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Олмон
Зирак

**Зиракӣ**, **тезфаҳмӣ**, **ҳушёрӣ**, **фа­ро­са­ти рушд­ёф­та** —  қобилият ва маҳорати пешби­ниву таҳлил карда та­во­нис­тани воқеаву ҳо­ди­са­ҳо ва дар­ёфти роҳҳои ҳалли мас­ъалаҳо. 

Зираки шахс дар зуд дарк кардани ҳолат, вазъият ва моҳияти масъала зо­ҳир мегардад. Зиракиро асосан ба инсон ва ба баъзе ҳайвону парандаҳо низ нисбат медиҳанд. Зиракӣ хос­си рӯҳ (психика)-и шахс бу­да, маъмулан модарзодӣ мешавад. Дар кӯдакон зиракиро бо усулҳои хосси равон­ши­но­сӣ ва педагогӣ ташаккул додан мумкин аст. Ҳайвону па­ран­даҳои зиракро «ра­му­зфаҳм» мегӯянд. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Қобилият
Зирдбут

**Зирдбут**, деҳа дар ҷамоати деҳоти Сежди н. Рошт­қалъа. Аз Зирдбут то маркази ҷамоати деҳот 19 км, то маркази но­ҳия (деҳаи Роштқалъа) 70 км, то ш. Хоруғ 95 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 110 нафар (январи 2018).

Де­ҳа осиёби барқӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Мактаб надорад. Талабагон дар муассисаи таҳсилоти миёнаи уму­мии деҳаи Шошбувад таҳсил мекунанд. Со­ҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, боғдорӣ, сабзавот­корӣ ва чор­водорӣ. Заминҳо аз Нимосдара обёрӣ мешаванд. Дар ҳу­дуди деҳа хоҷагии деҳқонии инфиродии Нимос фаъолият дорад. Дар канори деҳа остони Шоабдоли Валӣ мав­ҷуд аст, ки зиё­ратгоҳи мардум мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
[Гурӯҳ:[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]]
Зиёни низоми бонкӣ

**Зиёни низоми бонкӣ** —  зараре, ки низоми бонкӣ дар маҷмӯъ аз барнагардонидани қарзҳо, беқурбшавии маб­ла­ғи ба коғазҳои қиматдор гузошташуда, талафоти арзӣ ва монанди инҳо мебинад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Бонкҳо
Гурӯҳ:Бонкдорӣ аз рӯи кишвар
УЕФА

**Иттиҳоди анҷуманҳои футболи Урупо** (, кӯтоҳ **UEFA**, дар нависагардонии тоҷикӣ **УЕФА**) — ташкилоти варзишиест, ки футболро дар Урупо ва баъзе минтақаҳои ғарби Осиё идора мекунад. Ин созмон анҷуманҳои миллии футболи кишварҳои Урупоро муттаҳид намуда, ҳамаи мусобиқаҳои урупоии бошгоҳҳои футболӣ ва тимҳои миллиро ташкил мекунад. Ҳамчунин даромадҳои бадастомада аз таблиғот ва пахши телевизиониро байни бошгоҳҳо ва анҷуманҳои миллии узви худ тақсим менамояд.

УЕФА — яке аз шаш конфедератсияи қитъавиест, ки узви Федератсияи байналмилалии футбол (ФИФА) мебошанд ва аз миёни онҳо УЕФА таъсиргузортарин ва сарватмандтарин аст. Тақрибан ҳамаи беҳтарин футболбозони ҷаҳон дар Урупо бозӣ мекунанд, зеро дар он ҷо болотарин дастмуздҳо пардохт мешаванд, ба вижа дар Инглистон, Фаронса, Итолиё, Испониё ва Олмон. Ҳамчунин, УЕФА намояндаи бисёре аз тимҳои пурқудрати ҷаҳон аст, ки ин боиси ҳузури густардаи кишварҳои ин конфедеросиюн дар мусобиқоти ҷаҳонӣ мешавад: масалан, аз 32 дастаи Ҷоми ҷаҳони соли 2006 УЕФА 14 дастаро намояндагӣ мекард.

УЕФА пас аз мушовараҳое, ки бо иштироки федератсияҳои футболи Фаронса, Итолиё ва Белгия оғоз шуда буд, санаи 15 июни соли 1954 дар Базел (Швейтсария) таъсис ёфт. Дар ибтидо УЕФА 25 кишварро дар бар мегирифт, акнун теъдоди он ба 55 расидааст. Маркази маъмурии УЕФА то соли 1959 дар Порис қарор дошт ва сипас ба Берн кӯчонида шуд. Аз соли 1995 дафтари марказӣ дар шаҳри Нён ҷойгир аст. Аввалин президент Эббе Швартс ва дабир Анри Делоне буданд.

УЕФА аксар вақт бо Коммиссиюни Урупо, ки манфиатҳои анҷуманҳои миллии футболи кишварҳоро мудирият мекард, таззод дошт. Дар даҳаи 1990-ум ихтилофҳо бештар дар бораи ҳуқуқи пахши телевизионӣ ва ба вижа (қоидаи Босман) буд.

## Президентҳои УЕФА

## Дабирони кулли УЕФА
Аз январи соли 2007 инҷониб вазифа «дабири кулл» номида мешавад:
 

## Мусобиқаҳо

## Аъзои УЕФА

## Аъзои собиқ
*  ҶДО (то 1990)
*  Заар (то 1956)
*  Сербия ва Черногория (то 2006)
*  Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ
*  ИҶШС (то 1991)
*  Чехословакия (то 1993)
*  Югославия

## Аъзои эҳтимолӣ
Дар поён аъзои эҳтимолии УЕФА ва федератсияҳое оварда шудаанд, ки кӯшиш кардаанд ба ташкилот шомил шаванд.

Давлатҳои мустақиле, ки дар Урупо ҷойгиранд:
*  Монако
*  Ватикан

Ҳудудҳои вобаста, ки мекӯшанд ба УЕФА шомил шаванд:
*  Гренландия
*  Ҷерси

## Инчунин нигаред
* Барандагони ҷоизаи солгарди УЕФА

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Вебгоҳи расмии УЕФА
* Китоб дар бораи футболи Урупо ва солҳои аввали УЕФА

*

Гурӯҳ:Футбол дар Аврупо
Гурӯҳ:Ташкилоту созмонҳо аз рӯи алифбо
App Store

**App Store** — бозори расмии барномаҳои рақамии ширкати Apple Inc. буда, барои дастгоҳҳои iPhone, iPad, Mac, Apple TV ва Apple Vision Pro пешниҳод мешавад. App Store ба корбарон имкон медиҳад, ки барномаҳо, бозиҳо, маҷаллаҳо ва хизматҳои рақамиро харидорӣ ва боргирӣ кунанд.

App Store 10 июли 2008 бо 500 барнома кушода шуд. То соли 2024 дар App Store зиёда аз **1,8 миллион барнома** мавҷуд аст ва шумораи умумии боргирӣ аз **650 миллиард** гузаштааст.

App Store бо Google Play рақобат мекунад — ин ду бозор дар якҷоягӣ бозори барномаҳои мобилии ҷаҳонро пӯшиш медиҳанд.

## Таърих
### Кушодашавӣ ва рушди аввал (2008–2012)
App Store 10 июли 2008 ҳамзамон бо iPhone 3G кушода шуд. Дар рӯзи аввал корбарон 10 миллион барнома боргирӣ карданд. То охири соли 2008 шумораи барномаҳо ба 10,000 расид.

Дар июни 2010 Apple **Mac App Store** — нусхаи App Store барои компютерҳои Mac — эълон кард, ки дар январи 2011 кушода шуд. То соли 2012 App Store ба 25 миллиард боргирӣ расид.

### Рушд ва қоидаҳои нав (2013–2020)
Дар соли 2013 Apple **Editor's Choice** — барномаи пешниҳоди беҳтарин барномаҳо — ҷорӣ намуд. Дар соли 2016 Apple қоидаҳои App Store-ро сахттар намуд: барномаҳои бе навсозӣ дар 2 сол хориҷ карда шуданд.

Дар соли 2020 Apple комиссияро барои таҳиякунандагони хурд аз 30% то 15% кам намуд. Ин тасмим пас аз баҳсҳои зиёд дар бораи монополизми Apple дар бозори барномаҳо қабул шуд.

### Рекордҳои молиявӣ (2021–2024)
Дар соли 2023 андозаи бозори App Store ба **1,1 триллион доллар** расид. Apple аз ҳар фурӯш 15–30% комиссия мегирад. Таҳиякунандагони барномаҳо то соли 2023 ба маҷмӯъ зиёда аз **320 миллиард доллар** дарёфт кардаанд.

## Тартиби пешниҳоди барномаҳо
Ҳар барнома пеш аз пайдо шудан дар App Store аз тарафи Apple баррасӣ ва тасдиқ карда мешавад. Ин раванд одатан 1–3 рӯз тӯл мекашад. Apple барномаҳоеро, ки қоидаҳои амниятӣ, хусусиятнокии маълумот ё стандартҳои сифатро вайрон мекунанд, рад мекунад.

Барои пешниҳоди барнома таҳиякунанда бояд узви **Apple Developer Program** (99 доллар дар сол) бошад. Apple аз фурӯши барнома ва харидҳои дохили барнома 15% (барои ширкатҳои хурд) ё 30% (барои дигарон) комиссия мегирад.

## Категорияҳои асосӣ

## Баҳсҳо ва судҳо
App Store борҳо дар маркази баҳсҳои зиддиинҳисорӣ қарор гирифтааст. Ширкати **Epic Games** дар соли 2020 Apple-ро ба суд кашид — аз он сабаб ки Apple тугмаи пардохти мустақими Fortnite-ро хориҷ карда буд. Суд дар 2021 қисман ба нафъи Epic ҳал шуд — Apple маҷбур шуд, ки ба таҳиякунандагон иҷозат диҳад, ки корбаронро ба вебсайтҳои берунӣ равона кунанд.

Дар Аврупо 2024 Apple маҷбур шуд, ки дар доираи қонуни DMA бозорҳои барномаҳои алтернативиро барои iOS дастрас кунад.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии App Store
* App Store — каталоги барномаҳо
* Apple Developer — App Store

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти Apple
Гурӯҳ:Бозорҳои барномаҳо
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2008
Гурӯҳ:iOS
Google Play

**Google Play** — бозори расмии барномаҳои рақамии ширкати Google LLC буда, барои дастгоҳҳои Android ва Chrome OS пешниҳод мешавад. Google Play ба корбарон имкон медиҳад, ки барномаҳо, бозиҳо, мусиқӣ, филмҳо, китобҳо ва хизматҳои рақамиро харидорӣ ва боргирӣ кунанд.

Google Play дар соли 2012 аз пайвасти якчанд хизмати Google — Android Market, Google Music ва Google eBookstore — ташкил шуд. То соли 2024 Google Play зиёда аз **3,5 миллион барнома** дорад ва дар зиёда аз **190 кишвар** дастрас мебошад.

Google Play бузургтарин бозори барномаҳо аз нигоҳи шумораи барномаҳо мебошад ва бо App Store-и Apple рақобати асосӣ дорад.

## Таърих
### Android Market (2008–2012)
22 октябри 2008 Google **Android Market** — бозори барномаҳо барои Android — кушод. Дар аввал он дорои 50 барномаи ройгон буд. Дар феврали 2009 Google имконияти фурӯши барномаҳои пулакиро барои таҳиякунандагони ИМА ва Бритониё кушод.

Дар соли 2010 Android Market ба 100,000 барнома расид. Дар соли 2011 шумора ба зиёда аз 250,000 расид ва Android Market аз App Store аз нигоҳи шумораи барномаҳо пеш рафт.

### Google Play (2012–ҳол)
6 марти 2012 Google Android Market, Google Music ва Google eBookstore-ро якҷо карда, хизмати ягонаи **Google Play** эълон кард. Ин гом ба Google имкон дод, ки барномаҳо, мусиқӣ, филмҳо ва китобҳоро дар як ҷо пешниҳод кунад.

Дар соли 2016 Google Play ба 2 миллион барнома ва дар 2021 ба 3 миллион расид. Дар соли 2023 андозаи бозори Google Play аз 400 миллиард доллар гузашт.

## Тартиби пешниҳоди барномаҳо
Google Play нисбат ба App Store-и Apple сиёсати кушодатар дорад. Таҳиякунандагон барои бор аввал 25 доллар ягонагӣ пардохт карда, метавонанд барномаҳоро дарҳол нашр диҳанд. Google раванди баррасии автоматии барномаҳоро истифода мекунад, ки одатан якчанд соат тӯл мекашад.

Google аз фурӯши барнома ва харидҳои дохили барнома 15% (барои аввалин 1 миллион доллари фурӯш) ё 30% комиссия мегирад. Ин ба монанди App Store-и Apple мебошад.

### Google Play Protect
**Google Play Protect** — системаи амниятии дохилии Google Play буда, барномаҳоро пеш аз насб ва дар вақти кор барои вирусҳо ва бадафзорҳо санҷиш мекунад. Дар рӯз зиёда аз 125 миллиард барнома санҷида мешавад.

## Категорияҳо ва хизматҳо

### Барномаҳои маъруф дар Google Play
WhatsApp, YouTube, Google Chrome, Gmail, Instagram, TikTok, Facebook, Zoom, Spotify, Netflix, Telegram.

## Муқоисаи App Store ва Google Play

## Пайвандҳо
* Google Play — сомонаи расмӣ
* Google Play барои таҳиякунандагон
* Дастгирии Google Play

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти Google
Гурӯҳ:Бозорҳои барномаҳо
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2008
Гурӯҳ:Android
Томас Эдисон

thumbtime=1|мини| Филми мустанади ''"Як рӯз бо Эдисон"'' (1922)
**Томас Алва Эдисон**  (  ( 11 феврали соли 1847, Милан, Оҳайо - 18 октябри соли 1931, Вест Оранҷ, Ню Ҷерсӣ ) муҳандис, кошиф ва корофари амрикоӣ буд. Ӯ фонографро сохтааст; таҷҳизоти телеграф, телефон ва филмро такмил додааст ва яке аз аввалин версияҳои муваффақи тиҷоратии чароғи барқии тафсонро таҳия кардааст  . Ӯ дар Иёлоти Муттаҳида 1093 патент  ва дар кишварҳои дигар тақрибан 3000 патент гирифтааст  .

Соли 1928 ба ӯ ҷоизаи олии шаҳрвандии Иёлоти Муттаҳида, медали тиллоии Конгресс, дода шуд. Узви Академияи миллии илмҳои ИМА (1927) , Узви фахрии хориҷии Академияи илмҳои ИҶШС (1930) будааст .

Ӯ аввалин фарде буд ки ҳангоми суҳбати телефонӣ истифодаи калимаи " алло "-ро пешниҳод кард, ва тавассути телефон гуфтугӯ кардаст.

## Зиндагинома

### Пайдоиш

### Кӯдакӣ
рост|мини|Алва Эдисон дар синни 14-солагӣ. Акс аз соли 1861.

### Кӯчидан ба Ню-Йорк
мини|Ҳенри Форд, Томас Эдисон, Харви Файрстоун
мини|Чароғи тафсони Эдисон дар Энсиклопедияи Майерс дар соли 1888

### Марг
Томас Эдисон 18 октябри соли 1931 дар хонааш дар Вест Оранҷ, Ню Ҷерсӣ, ки онро соли 1886 ҳамчун туҳфаи тӯй барои Мина Миллер харида буд, аз сабабибемории қанд вафот кард. Эдисон дар ҳавлии хонааш дафн карда шуд.

## Эзоҳ


## Адабиёт

## Пайвандҳо

* Тарҷумаи ҳоли Томас Эдисон
* *Каменский, А. В.* Эдисон ва Морс: Ҳаёт ва кори илмӣ ва амалии онҳо . Санкт-Петербург: Нашриёти Ю. Н. Эрлих, 1891.
* Томас Эдисон дар хабарҳои аввали асри 20
* Тарҷумаи ҳоли мухтасари Томас Эдисон
* *Бережной С. В.* Томас Алва Эдисон ва синамо: Таърихи мухтасари ишқи беҷавоб: эссе.
* Диабетҳои машҳур

Гурӯҳ:Олимони ИМА
Гурӯҳ:Соҳибкорони ИМА
Гурӯҳ:Соҳибкорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1931
Гурӯҳ:Даргузаштагони 18 октябр
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1847
Гурӯҳ:Зодагони 11 феврал
Ҳенри Форд

**Ҳенри Форд** ( ;  -  Ширкати худравсозии Ford (1938–1945) корофари амрикоӣ, соҳиби корхонаҳои истеҳсоли худрав дар саросари ҷаҳон, кошиф, навовар, ташкилкунандаи истеҳсолот ва муаллифи 161 патенти ИМА буд. Шиори ӯ "худрав барои ҳама" буд. Корхонаи Форд дар аввали давраи худравсозӣ арзонтарин мошинҳоро истеҳсол мекард. Ширкати автомобилсозии Ford то имрӯз вуҷуд дорад.

Ҳенри Форд инчунин бо он машҳур аст, ки аввалин шуда тасмаи конвейери санъатиро барои истеҳсоли оммавии автомобилҳо истифода бурдааст. Бар хилофи эътиқоди маъмул, конвейерҳо қаблан, аз ҷумла барои истеҳсоли оммавӣ, истифода мешуданд. Аммо, Ҳенри Форд аввалин шуда маҳсулоти аз ҷиҳати техникӣ мураккабро, ки дар тамоми давраи ҳаёти худ пуштибонии техникиро талаб мекард, «ба конвейер гузоштааст» - худрав . Китоби Форд бо номи «Ҳаёти ман ва дастовардҳои ман» асари классикӣ дар бораи ташкили илмии кор мебошад. Соли 1924 «Ҳаёти ман ва дастовардҳои ман» дар СССР нашр шуд. Ин китоб манбаи чунин як падидаи мураккаби сиёсии иқтисодӣ ба монанди Фордизм гардид.

## Зиндагинома
мини|268x268пкс|Дар соли 1888
Ӯ дар хонаводаи муҳоҷирони ирландӣ таваллуд шудааст, ки дар фермае дар наздикии Детройт зиндагӣ мекарданд. Вақте ки ӯ 16-сола буд, аз хона фирор карда, ба Детройт рафт. Аз соли 1891 то 1899 ӯ ҳамчун муҳандиси механикӣ ва баъдтар ҳамчун сармуҳандис дар ширкати Edison Illuminating кор кардааст. Соли 1893, дар вақти фароғат, ӯ аввалин худрави худро тарроҳӣ кард. Аз соли 1899 то 1902, ӯ ҳамсоҳиби ширкати автомобилии Детройт шуд, аммо аз сабаби ихтилоф бо дигар соҳибон, ширкатро тарк кард ва соли 1903 ширкати худро бо номи Ford Motor Company созмон дод, ки дар аввал худравҳоро таҳти бренди Ford A истеҳсол мекард.

**Волидон**

**Бародарон**

**Хоҳарон**

**Зан ва фарзандон**
мини|358x358пкс|Ҳенри Форд - соли 1914
**Авлодҳо**
чап|мини|200x200пкс|Хатти васлкунӣ дар корхонаи Форд дар Детройт, соли 1923.

## Хонавода
[рост|мини|200x200пкс|Ҳенри Форд дар маркаи почтаи ИМА [соли 1968]]

* Падар - Вилям Форд (1826-1905)
* Модар - Мари Литогот (О'Херн) Форд (1839-1876)

* Ҷон Форд (~1865–1927)
* Вилям Форд (1871-1917)
* Роберт Форд (1873-1934)

* Маргарет Форд (1867–1868)
* Ҷейн Форд (1868–1945)

* Ҳамсар - Клара Ҷейн Форд (номи никоҳӣ Брайант, 1866 - 1950 ).
* Писари ягонааш Эдсел Брайант Форд буд, ки аз соли 1919 то 1943 президенти ширкати автомобилсозии Ford буд.

* Набераи соҳибкор низ номи Ҳенри Фордро дошт. Барои фарқияти ӯ аз бобояш, ӯро Ҳенри Форд II меноманд.
* Айни замон, раиси шӯрои директорони ширкати Ford Motor Company набераи Ҳенри Форд, Уилям Клэй «Билл» Форди хурдӣ (таваллуд  ) мебошад.
## Пайвандҳо


## Ҷусторҳои вобаста
* Бунёди Форд
* Фордизм
* Ташкили илмии кор
* Алфред Форд

Гурӯҳ:Соҳибкорони ИМА
Гурӯҳ:Соҳибкорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1947
Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 апрел
Гурӯҳ:Зодагони Уэйн, Мичиган
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1863
Гурӯҳ:Зодагони 30 июл
Усмон Раҳматзода

**Усмон Раҳматзода** () — давлатмард ва фарҳангии тоҷик.

## Зиндагинома
Усмон Раҳматзодасоли 1906 дар шаҳри Хуҷанд дида ба ҷаҳон кушода, соли 1932 Институти иқтисоду савдои шаҳри Маскавро  хатм кардааст. 

## Корнома
Усмон Раҳматзода аз сентябри соли 1937 то феврали 1938 директори Китобхона давлатӣ буд. Солҳои 1939—1941 муҳаррири рўзномаи «Тоҷикистони Сурх» (ҳоло «Ҷумҳурият») буд. Иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945). Солҳои 1945—1947 дар Мактаби олии ҳизбии шаҳри Маскав хонда, ба сифати котиби якуми кумитаи ҳизби коммунисти вилояти Ленинобод (1948—1952), мудири шуъбаи КМ ПК Тоҷикистон (1952—1957), ректори Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1957—1973) хидмат намудааст. Солҳои охир сарварии Намоишгоҳи комёбиҳои хоҷагии халқи Тоҷикистонро ба зимма дошт.

## Даргузашт
Соли 1989 дар шаҳри Душанбе вафот кардааст.

## Эзоҳ
Ҳабибулло Раҷабов

**Ҳабибулло Раҷабов** () — шарқшинос, ҳиндшинос ва урдушиноси маъруфи тоҷик, доктори илмҳои филологӣ, профессор.

## Зиндагинома
Ҳабибулло Раҷабов соли 1945 дар деҳаи Чангоби поёни шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1962 мактаби миёнаро дар деҳаи Қипчоқ бо баҳои аъло хатм намуда, ба шуъбаи филологияи ҳиндӣ ва урдуи факултети шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Ленинград (ҳоло Санк-Петербург) дохил шудааст. Соли 1967 донишгоҳи мазкурро бомуваффақият хатм намуда, ба фаъолияти илмӣ шурӯъ кард.

## Фаъолияти меҳнатӣ
* 1967—1969 — Корманди илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АИ ҶТ
* 1969—1973 — Коромӯз ва аспиранти Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АИ ИҶШС (Маскав)
* 1973—1981 — Котиби илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АИ ҶТ
* 1981—1983 — Тарҷумон дар Ҷумҳурии Афғонистон
* 1984—2005 — Мудири кафедраи филологияи ҳинди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
* 2005—2008 — Муовини аввали ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
* 2013 — то ҳол Мудири шуъбаи Осиёи Ҷанубӣ ва Шарқии Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ

Дар айни замон ӯ ҳамчунин сармуҳаррири маҷаллаи «Оинаи Ҳинд» ва раиси Ҷамъияти дӯстии Тоҷикистону Ҳиндустон мебошад.

## Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ
Ҳабибулло Раҷабов муаллифи беш аз 300 мақола ва корҳои илмӣ-оммавӣ мебошад. Таҳқиқоти ӯ асосан ба таърихи адабиёт, забон ва маданияти Ҳиндустону Покистон бахшида шудаанд.

### Тарҷумаҳо
Профессор Раҷабов дар муаррифии адабиёти Ҳинду Покистон ба хонандаи тоҷик саҳми босазо дорад. Ӯ тамоми ашъори шоири шаҳир Файз Аҳмад Файзро аз забони урду ба тоҷикӣ тарҷума кардааст

## Эзоҳ
Дэвид Ҳилберт

**Дэвид Ҳилберт** (  ( 23 январи соли 1862 - 14 феврали соли 1943 )  олмонӣ буд.  Ӯ ҳамчун риёзидони универсалӣ саҳми назаррас дар рушди бисёр соҳаҳои риёзиёт гузоштааст. Ӯ узви бисёре аз академияҳои илмҳо, аз ҷумла Ҷамъияти Подшоҳии Берлин, Гёттинген ва Лондон ва узви фахрии хориҷии Академияи илмҳои СССР (1934) буд. Ӯ инчунин барандаи ҷоизаи Н. И. Лобачевский (1903) буд. Дар солҳои 1910 ва 1920 (пас аз марги Анри Пуанкаре ), ӯ пешвои эътирофшудаи ҷаҳонӣ дар соҳаи риёзиёт буд.

Ҳилберт доираи васеи ғояҳои бунёдиро дар бисёр соҳаҳои математика таҳия кардааст. Маъруфтарин асарҳои ӯ аввалин аксиоматикаи пурраи геометрияи Евклидӣ ва назарияи фазоҳои Ҳилберт аст, ки яке аз асосҳои таҳлили функсионалии муосир ба шумор меравад. Ӯ саҳми назаррасе дар назарияи инвариантӣ, алгебраи умумӣ, физикаи математикӣ, муодилаҳои интегралӣ ва асосҳои математика гузоштааст  .

## Зиндагинома

### Солҳои аввали таҳсил ва таҳсил
Ҳилберт дар оилаи додваре бо номи Отто Ҳилберт дар шаҳри Вехлау дар наздикии Кенигсберг дар Пруссия (пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, деҳаи русии Знаменск дар вилояти Калининград ) ба дунё омадааст. Волидонаш, илова бар Дэвид, духтари хурде низ доштанд, Элиза ном дошта.

### Гёттинген (1895-1915)
чап|мини|Дэвид Ҳилберт дар соли 1886
рост|мини|293x293пкс|Қабри Ҳилберт дар Геттинген. Афоризми дӯстдоштаи ӯ, "Мо бояд донем - мо хоҳем донист", ҳамчун эпитафия дар он кандакорӣ шудааст.<br /><br />          <small>WIR MÜSSEN WISSEN</small><center><small>WIR WERDEN WISSENн</small></center>

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 
* 
* *Визгин&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;П.* Релятивистская теория тяготения (истоки и формирование. 1900—1915 гг.). — М.: Наука, 1981. — 352&nbsp;с.
* Н. М. Нагорный. Гильберт // Новая философская энциклопедия : в 4 т. / пред. науч.-ред. совета В. С. Стёпин. — 2-е изд., испр. и доп. — М. : Мысль, 2010. — 2816 с.
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳо

* Зиндагинома ҳол дар бойгонии Mac Tutor (англ.)
* Маълумот дар бораи вебсайти IS ARAN

Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1943
Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 феврал
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1862
Гурӯҳ:Зодагони 23 январ
Ҷеймс Клерк Максвелл

**Ҷеймс Клерк Максвелл** (; 13 июня 1831, Эдинбург, Шотландия — 5 ноября 1879, Кембриҷ, Англия) — олими бритониёӣ (шотландӣ) ,  и . Узви Ҷамъияти подшоҳии Лондон (1861). 

Максвелл электродинамикаи классикии муосирро (муодилаҳои Максвелл) гузошт, мафҳумҳои ҷараёни тағйирёбанда ва майдони электромагнитиро ба физика ворид кард ва аз назарияи худ як қатор натиҷаҳоро ба даст овард (пешгӯии мавҷҳои электромагнитӣ, табиати электромагнитии рӯшноӣ, фишори рӯшноӣ ва ғайра). Яке аз асосгузорони назарияи кинетикии газҳо (ӯ тақсимоти суръати молекулаҳои газро муқаррар кардааст). Ӯ яке аз аввалинҳо буд, ки мафҳумҳои оморӣ ба физика ворид кард, хусусияти омории қонуни дуюми термодинамикаро ("деви Максвелл") нишон дод ва як қатор натиҷаҳои муҳимро дар физикаи молекулавӣ ва термодинамика ба даст овард (муносибатҳои термодинамикии Максвелл, қоидаи Максвелл барои гузариши фазаи моеъ-газ ва ғайра). Ӯ пешрави назарияи миқдории рангҳо ва муаллифи принсипи серангаи аксбардории ранга буд. Асарҳои дигари Максвелл таҳқиқотро дар соҳаи механика (фотоэластикӣ, теоремаи Максвелл дар назарияи эластикӣ, кор дар соҳаи назарияи устувории ҳаракат, таҳлили устувории ҳалқаҳои Зуҳал), оптика ва математика дар бар мегиранд. Ӯ дастнависҳои асарҳои Генри Кавендишро барои нашр омода кард, ба оммавӣ кардани илм таваҷҷӯҳи зиёд зоҳир кард ва як қатор асбобҳои илмиро тарроҳӣ кард.

## Зиндагӣ ва корнома

### Таваллуд ва ҷавонӣ. Аввалин асари илмӣ (1831–1847)
Ҷеймс Клерк Максвелл ба оилаи қадимии Шотландия, коҳинони Пениквика   Падари ӯ, Ҷон Клерк Максвелл (1790–1856), соҳиби Миддлби дар ҷануби Шотландия буд (номи дуюм, Максвелл, ин далелро инъикос мекунад). Ӯ Донишгоҳи Эдинбургро хатм карда, узви коллегияи адвокатҳо шуд, аммо ба ҳуқуқшиносӣ муҳаббат надошт, зеро дар вақти холӣ ба илм ва фанноаварӣ таваҷҷӯҳ дошт (ҳатто дар бораи масъалаҳои амалӣ якчанд мақола нашр мекард) ва мунтазам дар ҷаласаҳои Ҷамъияти подшоҳии Эдинбург ҳамчун тамошобин иштирок мекард. Соли 1826, ӯ бо *Фрэнсис* Кей, духтари судяи Додгоҳи Адмиралтейтс, издивоҷ кард, ки панҷ сол пас писари ӯро таваллуд кард  .

### Донишгоҳи Эдинбург. Фотоэластикӣ (1847–1850)
чап|мини|Донишгоҳи Эдинбург дар аввали асри 19

### Кембриҷ (1850—1856)

#### Таҳсил дар донишгоҳ
рост|мини|Дарвозаи ''бузурги'' Коллеҷи Тринити

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Ҷон Дж. О’Коннор и Эдмунд Ф. Робертсон. Максвелл, Джеймс Клерк (англ.) — биография в архиве MacTutor.
* Работы James Clerk Maxwell в проекте «Гутенберг»
* 
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1879
Гурӯҳ:Даргузаштагони 5 ноябр
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1831
Гурӯҳ:Зодагони 13 июн
Юҳон Кеплер

**Юҳон Кеплер** (  ( 27 декабри 1571, Weil der Stadt – 15 ноябри 1630, Регенсбург )  олмонӣ,  ,  , оптик, кошифи қонунҳои ҳаракати сайёраҳои системаи офтобӣ .

## Зиндагинома

### Солҳои аввалӣ
мини|Портрети Кеплер аз ҷониби рассоми номаълуми асри 17. Галереяи Уффиси, Флоренсия
рост|мини|Ёдбуди Кеплер дар Вейл дер Штадт.
Юҳон Кеплер дар шаҳри императории Вайл дер Штадт (30 километр аз Штутгарт, ки ҳоло дар иёлати федералии Баден-Вюртемберг ҷойгир аст) зода шудааст. Падари ӯ, Ҳайнрих Кеплер, дар Нидерландияи Испания ҳамчун зархарид хидмат кардааст. Вақте ки ин ҷавон 18-сола буд, падараш ба як сафари дигар рафт ва барои ҳамеша нопадид шуд. Модари Кеплер, Катарина Кеплер, меҳмонхонаро идора мекард ва бо фолбинӣ ва гиёҳдармонӣ пули изофӣ ба даст меовард  .
[чап|мини|Ҷоми Кеплер: Модели [Манзумаи офтобӣ|Системаи Офтобӣ, ки аз панҷ ҷисми сахти Афлотунӣ иборат аст.]]
мини|Портретҳои Юҳон ва Барбара дар медал.

### Праг
Соли 1600 ҳар ду муҳоҷир — Кеплер ва Браге — дар Прага бо ҳам вохӯрданд. Даҳ соле, ки Кеплер дар он ҷо гузаронд, сермаҳсултарин давраи зиндагии ӯ ба шумор меравад.

Ба зудӣ маълум гардид, ки Тихо Браге андешаҳои Коперник ва Кеплерро дар бораи ситорашиносӣ танҳо қисман мепазируфт. Барои ҳифзи геосентризм, Браге модели созишкоронаеро пешниҳод кард: ҳамаи сайёраҳо, ба ҷуз Замин, дар атрофи Офтоб давр мезананд, аммо худи Офтоб дар атрофи Замини беҳаракат ҳаракат мекунад (низоми гео-гелиосентрии ҷаҳон). Ин назария шуҳрати зиёд пайдо кард ва дар тӯли чанд даҳсола рақиби асосии низоми ҷаҳонии Коперник ба ҳисоб мерафт.

## Гиромидошт
мини|Кратери Кеплер, ки аз ҷониби Аполлон 12 аксбардорӣ шудааст
мини|Ёдгории Кеплер ва Тихо Браге, Прага
мини|Ёдгории Кеплер дар Линз

Акс:Posta_Romana_-_stamp_3002.jpg|пайванд=Файл:Posta_Romana_-_stamp_3002.jpg|алт=1971, Румыния| 1971, Руминия
Акс:Fujeira1971Kepler.jpg|пайванд=Файл:Fujeira1971Kepler.jpg|алт=1971, ОАЭ| 1971, Имороти Муттаҳидаи Араб
Акс:DBP_1971_688_Johannes_Kepler.jpg|пайванд=Файл:DBP_1971_688_Johannes_Kepler.jpg|алт=1971, ФРГ| 1971, Олмони Ғарбӣ


## Ҷусторҳои вобаста

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Кашфи Кеплер (аниматсияҳо бар асоси "Астрономияи нави Кеплер")
* *Даниел А. Ди Лисиа* . "Иоганн Кеплер" (Энсиклопедияи фалсафаи Стэнфорд) (англ.)
* ''Астрономияи нави'' Йоханнес Кеплер (англ.)
* Джон Дж. О’Коннор      бойгонии  
* *Дэвис А.Э.Л.* "Қонунҳои сайёраи Кеплер" (англ.)

Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳо бо истинод ба унсурҳои Викидода бе имзои русӣ
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1630
Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 ноябр
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1571
Гурӯҳ:Зодагони 27 декабр
Зиракии сиёсӣ

**Зиракии сиёсӣ,** **ҳушёрии сиёсӣ**, дар сиёсат­ши­носӣ яке аз усулҳои асосии фаъолияти сиёсӣ дар шароити дигаргуниҳои ҷомеа; қобилият ва маҳорати пеш­би­нӣ ва таҳлили воқеияти ҳаёти ҷомеа барои дарёфти роҳ­ҳои ҳалли муносиби масъалаҳо. Мақсадҳои зиракии сиёсӣ: дарки дурусти масъала, пешбинӣ, ба­ҳодиҳӣ, танзим, пешгирӣ ва натиҷагирӣ. Муҳтавои зиракии сиёсӣ: шиддатнокӣ ва муқови­ма­ти субъектҳои гуногун, хавфу хатарҳои имконпазире, ки метавонанд ҳар замон ба ар­зишҳои миллӣ ва манфиат­ҳои ҳаётан му­ҳим таҳдид намоянд. Зираку ҳуш­ёр будан дар сиёсат ба маънои сало­ҳия­ти пешгӯии ҳодиса пеш аз ву­қӯи он ва назорат карда тавонистани пайдоиши таҳ­дид­ҳост. Ба зиракии сиёсӣ фаъолият дар соҳаи пешгирии пастравии истеҳсолот, исёнҳо, гардишҳои сиё­сӣ, пеш­ниҳоди сари­вақтии санадҳои меъ­ёрию сиё­сӣ, пешгирии коҳиши боварии мар­дум ба ҳукумат, инчунин танзими сиёсат, ҳимояи ис­тиқлоли сиёсӣ, манфиатҳои мил­лӣ ва ғ. дохил мешаванд. Зиракии сиёсӣ дар аксари ҳо­латҳо ҳам­чун ифодакунандаи манфиат ва омили му­ҳимми пешгирии равандҳои номуносиб истифода шу­да, ҳимояи шахс, таъ­мини амнияти миллӣ, пой­дории миллату дав­латро инъи­кос менамояд. Зиракии сиёсӣ дар шароити имрӯза бештар ҳамчун маф­ҳуми калидӣ барои ҷалби та­ваҷҷуҳи мардум ба зарурати ҳифзи вазъи ҷомеа аз омил­ҳои хатарзо истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Маърифатшиносӣ
Гурӯҳ:Сиёсатшиносони Тоҷикистон