IMac

**iMac** — силсилаи компютерҳои яклухти ширкати Apple Inc. буда, аз 1998 то имрӯз ҳамчун компютери асосии истеъмолии ширкат истеҳсол мешавад. iMac дар қолаби яклухт (all-in-one) сохта шудааст — намоишгар ва тамоми қисмҳои техникӣ дар як корпус ҷойгиранд.

Аввалин iMac 15 августи 1998 аз ҷониби Стив Ҷобс муаррифӣ шуд ва дар наҷоти Apple Inc. аз буҳрони молиявии солҳои 1990-ум нақши ҳалкунанда бозид. iMac аввалин компютере буд, ки дар он дискети мағнитӣ набуд ва ба ҷои он USB ҷорӣ карда шуд.

Дар тӯли 26 сол iMac аз нӯҳ тарроҳии асосӣ гузашт: аз корпуси рангини шаффофи G3 (1998) то яке аз нозуктарин компютерҳои рӯизаминии ҷаҳон — iMac бо чипи Apple M4 (2024) бо ғафсии 11,5 мм.

## Таърих
### iMac G3 — наҷоти Apple (1998–2002)
Дар миёнаи солҳои 1990-ум Apple Inc. дар лаби варшикастагӣ буд. Стив Ҷобс пас аз бозгашт ба ширкат дар соли 1997 тасмим гирифт, ки хатҳои маҳсулотро ба куллӣ кам кунад. Ӯ ба тарроҳи асосии ширкат Ҷони Айв вазифа дод, ки компютери истеъмолии навро тарроҳӣ кунад.

15 августи 1998 дар WWDC Стив Ҷобс iMac G3-ро аз зери ҷомаи ниқобӣ берун кашид. iMac G3 дорои корпуси рангини шаффоф аз пластикии рангинкамонмонанд буд ва бо нархи 1,299 доллар ба фурӯш гузошта шуд. Дар шаш ҳафтаи аввал зиёда аз 278,000 адад фурӯхта шуд — рекорди Apple дар он давра.

iMac G3 аввалин компютери массавии бидуни дискети мағнитӣ буд. Стив Ҷобс гуфт: «Оянда бе дискет аст». Ба ҷои он iMac аз USB — дар он давра технологияи нав — истифода мебурд. Ин тасмим дар аввал баҳс ба вуҷуд овард, аммо баъдтар тамоми соҳа ин масирро пайравӣ кард.

### iMac G4 ва G5 — тарроҳии нав (2002–2006)
Дар январи 2002 Apple iMac G4-ро муаррифӣ кард — модели куллан нав, ки онро «Лампа» меномиданд. Намоишгари LCD дар болои пояи нимгирди алюминӣ ҷойгир буд ва ба ҳар тараф озодона мечархид. Ин тарроҳӣ ба иловаи намоишгари сифатноки LCD ба ҷои CRT-и кӯҳнашуда мусоидат намуд.

Дар соли 2004 iMac G5 нашр шуд — тарроҳии инқилобӣ, ки дар он тамоми қисмҳои техникӣ бевосита паси намоишгар ҷойгир шуданд. Зичии дизайн ин қадар ба назар мерасид, ки Стив Ҷобс дар намоиш ишлоб кашида гуфт: «Куҷо компютер аст?» Ин тарроҳии «all-in-one дар паси намоишгар» то имрӯз дар iMac нигоҳ дошта мешавад.

### Давраи Intel (2006–2021)
Дар январи 2006 Apple эълон кард, ки ба процессорҳои Intel Core мегузарад. Аввалин iMac бо Intel дар январи 2006 нашр шуд ва аз нигоҳи суръат нисбат ба iMac G5 якчанд маротиба пурқуввататар буд.

Соли 2007 Apple iMac-ро бо корпуси алюминӣ ва намоишгари 20- ва 24-дюймӣ нашр дод. Соли 2009 iMac 27-дюймӣ бо намоишгари IPS муаррифӣ шуд — ин модел то соли 2021 дар хати iMac бо тағйироти ҷузъӣ боқӣ монд. Соли 2014 дар iMac 27-дюймӣ намоишгари **Retina 5K** бо зичии 5120×2880 нуқта ҷорӣ гардид.

### Давраи Apple Silicon (2021–ҳол)
Дар апрели 2021 Apple iMac-и куллан нав бо чипи **[[Apple M1]]** муаррифӣ кард. iMac M1 дорои намоишгари 24-дюймии Retina 4.5K буд ва ғафсии он ҳамагӣ 11,5 мм — нозуктарин iMac дар таърих. Корпус дар 7 ранги гуногун пешниҳод шуд: кабуд, кабудтоб, сабз, гулобӣ, нуқрагӣ, зардтоб ва сурхтоб.

Соли 2023 iMac M3 нашр шуд — бо чипи M3 суръат ва тавоноии графикӣ назаррас зиёд шуд. Дар октябри 2024 Apple iMac M4-ро муаррифӣ кард — бо то 32 ГБ хотираи ягона, то 10 ядрои CPU ва то 10 ядрои GPU. Нархи iMac M4 аз 1,299 доллар оғоз мешавад.

## Сахтафзор
### Процессор
iMac-ҳои муосир аз чипҳои Apple Silicon — M1, M3 ва M4 — истифода мебаранд. Чипи M4, ки дар фановарии 3-нанометрӣ сохта шудааст, CPU, GPU, NPU ва хотираи ягонаро дар як микросхема муттаҳид мекунад.

### Намоишгар
iMac M4 дорои намоишгари 24-дюймии **Liquid Retina** бо зичии 4480×2520 нуқта (218 ppi), тобишнокии 500 нит ва дастгирии якмиллиард ранг мебошад. Намоишгар фарогирии 99% рангдоираи DCI-P3 дорад.

### Дизайн ва пайвандшавӣ
Корпуси iMac M4 аз алюминии коркардшуда сохта шуда, ғафсии он ҳамагӣ 11,5 мм мебошад. Дорои 2 порти Thunderbolt 4, 2 порти USB 3, хонандаи корти SD, барқгири MagSafe ва дарёфтгари Gigabit Ethernet мебошад.

## Намудҳо
### iMac G3 (1998–2003)
Аввалин iMac G3 бо процессори PowerPC G3 @ 233 МГц, хотираи 32 МБ ва намоишгари рангини CRT 15-дюймӣ нашр шуд. То охири истеҳсол iMac G3 дар 13 рангу тобиши гуногун пешниҳод гардид — аз рангии Bondi Blue то Flower Power ва Blue Dalmatian. Шумораи умумии фурӯхташуда — зиёда аз 5 миллион адад.

### iMac G4 (2002–2004)
iMac G4 бо процессори PowerPC G4 @ 700 МГц — 1,25 ГГц, намоишгари LCD 15- ё 17-дюймӣ нашр шуд. Тарроҳии «Лампа» то имрӯз яке аз машҳуртарин тарроҳиҳои компютерӣ дар таърих ба ҳисоб меравад. Маҷалла Time онро яке аз «100 беҳтарин тарроҳии ҳамаи давр» эълон кард.

### iMac G5 (2004–2006)
iMac G5 аввалин компютере буд, ки тамоми қисмҳои техникӣ бевосита паси намоишгар ҷойгир шуданд. Ин тарроҳии инқилобӣ «all-in-one аслӣ» номида шуд ва тамоми ширкатҳои дигар баъдтар ин консепсияро қабул карданд.

### iMac Intel (2006–2021)
iMac Intel дар намудҳои 20-, 21,5-, 24- ва 27-дюймӣ истеҳсол шуд. Соли 2014 намоишгари **Retina 5K** (5120×2880) дар iMac 27-дюймӣ ҷорӣ гардид — дар он давра намоишгари беҳтарин дар компютерҳои рӯизаминӣ буд.

### iMac Apple Silicon (2021–ҳол)
iMac M1 (2021) бо ғафсии 11,5 мм нозуктарин iMac дар таърих буд ва дар 7 ранг пешниҳод шуд. iMac M3 (2023) суръати коркардро назаррас зиёд намуд. iMac M4 (2024) — охирин намуд — дорои чипи 3-нанометрӣ бо то 10 ядрои CPU ва камераи FaceTime 12 мегапиксел мебошад.

## Тарроҳӣ ва таъсир
iMac дар таърихи тарроҳии саноатӣ мақоми хоссе дорад. Тарроҳи асосии Apple Ҷони Айв дар бораи iMac G3 гуфт: «Мо мехостем компютере созем, ки мардум нигоҳ карда оҳ кашанд». Корпуси рангини шаффофи iMac G3 тамоми соҳаи электрониро тагу рӯ кард — дар давоми якчанд сол ҳамаи истеҳсолгарон ба истифодаи пластики шаффоф рӯй оварданд.

Apple барои iMac борҳо ҷасурона технологияҳои кӯҳнаро тарк кард: дар 1998 дискети мағнитиро хориҷ намуд, дар 2012 дискхони оптикиро хориҷ кард ва дар 2021 ба процессорҳои ARM-и худсохт гузашт. Ҳар маротиба ин тасмимҳо баҳс ба вуҷуд оварданд, аммо дигар ширкатҳо низ ин масирро пайравӣ карданд.

Маҷаллаи Time iMac G4-ро дар рӯйхати «100 беҳтарин тарроҳии ҳамаи давр» ворид намуд. Маҷаллаи Wired iMac G3-ро яке аз «10 маҳсулоти тарроҳии таъсирноктар дар таърих» номид.

## Мероси таърихӣ
Вақте ки iMac G3 дар соли 1998 нашр шуд, Apple дар лаби варшикастагӣ буд — ширкат дар як семоҳа 1 миллиард доллар зиён дидааст. Дар давоми як сол пас аз нашри iMac Apple дубора ба фоида расид. Иқтисоддонон iMac G3-ро яке аз «10 маҳсулоти таъсирноктар бар иқтисоди технологӣ» меноманд.

iMac шавқи тарроҳии зебо ва кориро ба компютерҳои шахсӣ баргардонд. Пеш аз он компютерҳо асосан ранги хокистари буданд ва тарроҳӣ аҳамияти дуюм дошт. iMac G3 нишон дод, ки мардум барои зебоӣ дар технология пул медиҳанд. Ин дарс ба тамоми маҳсулоти Apple — аз iPod то iPhone — роҳ кушод.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии iMac
* Хусусиятҳои техникии iMac
* Computer History Museum — iMac

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти Apple
Гурӯҳ:Компютерҳои яклухт
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1998
Гурӯҳ:macOS
Гурӯҳ:Macintosh