open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Елена Глазунова

** Глазунова Елена Михайловна **(зод. 6 марти 1931, Душанбе) — кимиёдон,  доктори илмҳои кимиё (1971), профессор (1974), узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи табиатшиносии УДТ (ҳоло ДМТ; 1953). Лаборант (1953–55), х. и. (1955–62), мудири лабораторияи синтези органикии Институти кимиёи АИ РСС Тоҷикистон (1962–90) буд. Аз соли 1990 дар хориҷи Тоҷикистон зиндагӣ мекунад.

## Фаъолияти илмӣ
Дарбораи кимиёи спиртҳои сеатомаи қатори атсетилен пажӯҳиш анҷом додааст. Реаксияи сиклоэтерификатсияи глитсеринҳои этилениро кашф кард (ҳамроҳи В. И. Никитин). Елена Глазунова бартарияти истифодаи пайвастҳои гидроксилдори қатори атсетиленро ҳамчун флотореагент нишон дод (ҳамроҳи Л. М. Соложенкин); яке аз спиртҳои қатори винилатсетиленро ба даст овардааст, ки дар Комб. маъдантозакунии Такоб дар истеҳсолот ҷорӣ карда шуд. Доруи «Карбатин», ки Елена Глазунова дар кори таҳияи он ширкат намудааст, дар амалияи тандурустӣ истифода мешавад. «Карбатин» барои муолиҷаи бемории саръ муҳим аст, таъсири номатлуб надорад, боиси хоболудию сардард намешавад. Ба истифодаи ин дору соли 1986 Кумитаи дорусозии Вазорати тандурустии ИҶШС иҷозат додааст. «Карбатин» феълан дар амалияи даҳонпизишкӣ низ корбаст мешавад. Елена Глазунова доир ба рустаниҳои шифобахши баландкӯҳҳои Тоҷикистон, бахусус ангат, дар якҷоӣ бо Институти биологии Помир таҳқиқот анҷом дода, хусусиятҳои биологӣ ва кимиёии 84 навъи онро тавсиф намудааст. Ба ақидаи Елена Глазунова, ноҳияҳои барои парвариши ангат мувофиқи ҷумҳурӣ водии д-ҳои Бартанг, Ванҷ, Шохдара, Ғунд, Панҷ мебошанд. Дар натиҷаи ҳамкории Елена Глазунова бо кормандони Институти биологии Помир коргоҳи таҷрибавие таъсис дода шуд, ки дар он ҷо барои тоза кардани равғани ангат равғани пахтаро истифода мебаранд. Зери роҳбарии Елена Глазунова 11 нафар рисолаи номзадӣ ҳимоя кардаанд. Муаллифи зиёда аз 150 кори илмӣ ва дорандаи 30 шаҳодатномаи муаллифӣ.

## Ҷоизаҳо
* Бо медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин»,  
* Ихтироъкори ИҶШС (1975). 
* Медали ба номи С. И. Вавилов  (1984).
## Манобеъ


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Рудолф Камелин

**Рудолф Владимирович Камелин ** — доктори илмҳои биологӣ (1975), профессор, Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1987).  Узви вобастаи Академияи илмҳои Русия (1990). Ходими шоистаи илми Русия. Президенти ҷамъияти ботаникони Русия (аз соли 1991). 
## Зиндагинома
Рудолф Владимирович Камелин Донишгоҳи давлатии ба номи А.М.Горкийи Пермро хатм кардааст, ихтисос – «биология». 
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърихи ташаккули флора, таснифи типҳои рустаниҳо, ҳифзи намудҳои нодири рустаниҳо.
Солҳои 1961-1965 ходими илмии стансияи кӯҳии ботаникии Варзоб Институти ботаникаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон ва аспиранти Институти ботаникаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон ва Академияи илмҳои Русия (1965-1968). Ходими хурд ва калони илмӣ (1968-1980), муовини директор (1980-1984), мудири озмоишгоҳи рустаниҳои минтақаи аридӣ (1984-2000), мудири кафедраи ботаникаи Донишгоҳи Санкт -Петербург (1992-2002), мудири шуъбаи Гербарияи рустаниҳои рагдори Институти ботаникаи ба номи  В.Л.Комарови Академияи илмҳои Русия (2000 - то имрӯз).Муаллифи зиёда аз 200 асару мақолаҳои илмӣ, роҳбар ва муҳарири донишномаи 10 ҷилдаи «Определитель флоры Средней Азии». Бо ҷоизаву мукофотҳои гуногуни ФР қадрҳиносӣ шудааст. 
## Сарчашма


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Иван Глухов

**Глухов Иван Алексеевич** (4 майи 1913, деҳаи Чиноз, ҳоло вилояти Сирдарё, Узбакистон — 2 январи 2005, Душанбе, Тоҷикистон) — кимиёдон, доктори илми химия (1965), профессор (1968), узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2003). Ходими хидматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1973).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи кимиёи Университети давлатии Осиёи Марказӣ (1956). Дар идораҳои Комиссариати халқии тандурустии ҶШС Тоҷикистон ва макотиби олии пойтахт кор кардааст. Ходими илмӣ (аз 1946), мудири лабораторияи элементҳои нодири Институти кимиё (аз 1956) буд. Иван Глухов дар бораи кимиё ва филиззоти волфраму молибден пажӯҳиш анҷом додааст. Натиҷаҳои таҳқиқоти Иван Глухов ба соҳаи нави кимиёи равандҳои хлоридӣ (хлоронии маъданҳо дар ҳарорати паст) замина гузоштанд.

## Ҷоизаҳо
* Медали «Барои меҳнати шоиста»,
* Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон,
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1973).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Саид-Мамет Каримов

** Саид-Мамет  Каримов ** —  доктори илми химия (1985), профессор (1986). Узви вобастаи АИ ҶТ (1993) Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1990). Аълочии маорифи халқи ИҶШС (1979). Дорандаи Ҷоизаи ба номи Б.Ғафуров (1996).  
## Зиндагинома
Саид-Мамет  Каримов Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст (1959)., ихтисос – «физикаи полимерҳо».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: физикаи ҷисмҳои сахт, физикаи механикаи полимерҳо.
Мудири кафедраи  физикаи ҷисмҳои сахт (1965-1986), декани факултаи физикаи ДДТ ба номи В.И.Ленин (1968-1986). Ректори Институти давлатии омӯзгории Ленинобод (Хуҷанд) (1986-1996). Директор (1996-2004), мудири шуъбаи физикаи Маркази илмии Хуҷанди АИ ҶТ (2004 – то имрӯз).
## Ҷоизаҳо
* Бо медали «Барои меҳнати шоиста»,  
* «Ветерани меҳнат»,  
* «10-солагии ҷаласаи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» тақдир шудааст. 
* Арбоби шоистаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (1990). 
* Академики Академияи байналмилалии мактаби олӣ (2000). Аълочии маорифи халқи ҶТ (1979).  
* Аълочии маорифи халқи ИҶШС (1979).  
* Дорандаи Ҷоизаи ба номи Б.Ғафуров (1996). 
## Манобеъ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Муҳамадшо Куканиев

** Муҳамадшо  Куканиев ** —  доктори илми химия (1997). профессор (2001). Узви вобастаи АИ ҶТ (2004).
## Зиндагинома
Муҳамадшо  Куканиев Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм намудааст (1983), ихтисос – «химия».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: химияи пайвастагиҳои гетеросиклӣ, маводи фаъоли биологӣ, маводи табиии органикие, ки дар таркиби рустаниҳои шифобахши Тоҷикистон мавҷуданд, фаъолнокии адсорбсиониву каталитикаи гилҳои бентонитии Тоҷикистон, таҳқиқи нафти қисмати ҷануби Тоҷикистон.
Ходими хурд ва калони илмӣ (1986-1996), мудири озмоишгоҳи пайвастагиҳои гетеросиклии Институти химияи ба номи В.И.Никитини Академияи илмҳои ҶТ (1996 – то имрӯз).
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Шараф» тақдир шудааст (2003). 
## Манобеъ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Кирилл Станюкович

** Станюкович Кирилл Владимирович** — доктори илми биологӣ (1954), профессор (1957). Узви вобастаи АИ ҶТ (1978). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1971). Нависандаи русзабон, сайёҳ, ҷуғрофияшинос.

## Зиндагинома
Станюкович Кирилл Владимирович Донишгоҳи давлатии Ленинградро хатм кардааст (1936), ихтисос — «ботаника».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: геоботаника, флористика, география, ҳифзи табиат.
Ходими калони илмӣ (1946—1951), директори Пойгоҳи биологии Помир (1951—1959). Ходими калони илмӣ (1959—1965), мудири бахш (1965—1969; 1971—1975) Шӯрои омӯзиши қувваҳои истеҳсолкунандаи ҷумҳурии АИ ҶШС Тоҷикистон (1975—1982).
Мудири бахши географияи Шуъбаи ҳифз ва истифодаи оқилонаи захираҳои табиии АИ ҶШС Тоҷикистон (1975—1982).

## Ҷоизаҳо
* Бо орденҳои Ситораи Сурх,
* Дӯстии халқҳо,
* медалҳои «Барои мудофиаи Ленинград»,
* «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», «Барои меҳнати аъло»,
* «Барои меҳнати шоиста»,
* «Сисолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945»,
* «50-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС»,
* Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1971).

## Эзоҳ

## Осор
* Энциклопедия фантастики 
* http://fantlab.ru/autor7439

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Ином Норматов

** Ином  Норматов ** (*Норматов Ином Шерович*; 25 июни 1958; шаҳри Истаравшан, ҶШС Тоҷикистон) — кимиёшинос, доктори илми кимиё (1993), профессор (2001), узви вобастаи АИ ҶТ (2004).
## Зиндагинома
Норматов Ином Шерович соли 1980 факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро аз рӯи ихтисоси «физика» ба поён расонидааст. Пас аз хатми донишгоҳ барои идомаи таҳсил дар риштаи аспирантура ба Институти физикаи ҷисмҳои сахти АИ ИҶШС фиристода шуда, ин маркази бонуфузи илмиро соли 1984 ба итмом мерасонад.
Ином Норматов натиҷаҳои дар заминаи тадқиқотҳои чандинсола бадастовардаашро дар мавзӯи «*Тадқиқи нақши атомҳои гидроген дар ҳосил кардани гидридҳои тунук, пардаҳои сулфидӣ ва хокаҳои дисперсионии баланд*» ҷамъбаст намуда, соли 1993 дар Институти кимиёи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Ӯзбекистон аз рӯйи ихтисоси 02.00.04 - химияи физикӣ рисолаи докториро дифоъ кард ва ба гирифтани унвони доктори илмҳои кимиё сарфароз гардид. Соли 2001 ба дарёфти унвони илмии профессорӣ мушарраф гардида, соли 2004 аз рӯи ихтисоси физика узви вобастаи АИ ҶТ интихоб гардид.
Дар вазифаҳои мудири озмоишгоҳи Институти химияи ба номи В.И. Никитини АИ ҶТ (1989-2001), мудири Шуъбаи масъалаҳои оби АИ ҶТ (2001-2002), директори Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи АИ ҶТ (2002-2009), сарходими илмии озмоишгоҳи тозакунии оби ҳамин институт (2009 – то имрӯз), профессори кафедраи усулҳои таълими физикаи факултети физикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2012-2015) ва мудири кафедраи метеорология ва климатологияи донишгоҳи мазкур (2015 – то имрӯз) фаъолият кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: химияи физикӣ, коркарди усулҳои муосири тасфияи обҳои табиӣ ва ҷорӣ, идораи ҳамгироии захираҳои об ва роҳҳои истифодаи оқилонаи захираҳои об.
Ба қалами профессор Норматов И.Ш. зиёда аз 600 мақолоти илмӣ ва 4 монография тааллуқ дорад ва муаллифи 15 шаҳодатномаи ихтироотӣ (патент) мебошад. Дар симпозиуму конфронсҳои мухталифи илмии байналхалқӣ, ки дар кишварҳои гуногуни ҷаҳон, аз ҷумла дар Русия, Қазоқистон, Қирғизистон, Ӯзбекистон, Туркманистон, Ҳиндустон, Таиланд, Чин, Ҷопон, ИМА, Олмон ва Швейтсария баргузор гардидаанд, иштирок ва суханронӣ намудааст. 
## Ҷоизаҳо
* Дорандаи Ҷоизаи Комсомоли ленинии Тоҷикистон (1990).
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон  (2015). 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Николай Берёзкин

**Николай Фёдорович Берёзкин** (22 декабри 1898, Маскав — 7 январи 1958, Душанбе) — ҷарроҳ, доктори илмҳои тиб (1942), профессор (1947), узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1951), Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1951).

## Зиндагинома
Соли 1921 факултети тиббии Университети давлатии Маскавро хатм намуда, ҳамчун ҷарроҳ кор кардааст. Солҳои 1932-35 ординатори калони госпитали ҳарбии Маскав, 1936-41 ассистенти Институти тиббии сеюми Маскав, 1941-45 сарҷарроҳи беморхонаи Улан-Батор (Муғулистон) буд. Аз соли 1945 то поёни умр вазифаи мудирии кафедраи ҷарроҳии умумии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Синоро ба зимма дошт. Доираи таҳқиқоти илмиаш доманадор буда, оид ба бахшҳои мухталифи ҷарроҳии умумӣ қариб 70 асару мақола, дастуру тавсияномаҳо навиштааст.

## Ҷоизаҳо
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1951)

## Осор
* О патогенезе и этиологии послеоперационных пневмонии. Сталинабад, 1946;
* Пластика кожи на конечностях. Сталинабад, 1947;
* К характеристике хирургических заболеваний в Таджикистане. Сталинабад, 1948;
* Апоректальная венерическая лимфогранулома. Сталинабад, 1949;
* Общая хирургическая техника. Сталинабад, 1953. Ё. Назармамадов.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Мунаввара Додхоева

** Мунаввара Додхоева ** —  доктори илмҳои тиб  (1999), профессор (2000). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (2001).
## Зиндагинома
Мунаввара Файзуллоевна Додхоева Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1970), ихтисос – «момодоягӣ ва гинекология». Академики Академияи илмҳои тиббии назди Вазорати  тандурустии ҶТ (2010).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: масъалаҳои саломатии репродуктивӣ ва модарии солим.
Мудири кафедраи момодоягӣ ва гинекологияи № 1 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1993-то имрӯз). 
## Ҷоизаҳо
* медали «Хидмати шоиста» 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Тошпӯлод Гулмуродов

**Тошпӯлод Гулмуродов** (зод. 3 январи 1953, деҳаи Ҷаврат, ноҳияи Регар) — ҷарроҳи тахассуси дараҷаи олӣ, доктори илмҳои тиб (1989), профессор (1990), профессор (1990), узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1997), Барандаи ҷоизаи давлатии ба номи Абуалӣ ибни Сино (2003).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1974). Ординатори клиникии Институти ҷарроҳии дилу рагҳои ба номи А. Н. Бакулеви АИТ ИҶШС (1974—1976), ҷарроҳи Маркази ҷумҳуриявии ҷарроҳии рагҳо (1976—1980), ассистенти кафедраи ҷарроҳии госпиталии ДДТТ (1980—1986), докторанти Институти ҷарроҳии ба номи А. В. Вишневскийи АИТ ИҶШС (1986—1989), дотсент (1989—1990) ва профессори кафедраи бемориҳои ҷарроҳиталаб (1990—1992), мудири кафедраи ҷарроҳи (хирургия)-и факултавии ДДТТ (1992—2003), директор (2003 −2010) ва роҳбари илмии Маркази ҷумҳуриявии илмии ҷарроҳии дилу рагҳо ва сандуқи сина ҳамзамон мудири кафедраи ҷарроҳии дилу рагҳои Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон (аз соли 2011).

## Пажӯҳишҳои илмӣ
Доир ба масъалаҳои гардиши хуни мағзи сар, ҳаракати хун дар аъзои марказӣ ва канории одамони гирифтори бемориҳои шоҳраг (аорта) ва шохаҳои он таҳқиқот кардааст. Аввалин шуда дар Тоҷикистон дар рагҳое, ки мағзи сарро бо хун таъмин мекунанд, амалиёти ҷарроҳӣ анҷом додааст. Тошпӯлод Гулмуродов асосгузори ҷарроҳии эндоскопӣ дар Тоҷикистон мебошад. Зиёда аз 200 таълифи илмӣ, аз ҷумла 9 монография ва 4 кашфиёт дорад. Раиси Ҷамъияти ҷарроҳони Тоҷикистон, раиси Ассотсиатсияи ҷарроҳони дилу рагҳои давлатҳои Осиёи Марказӣ.

## Осор
* Хирургия травм сосудов и их осложнений. Д., 1991;
* Диагностика и хурургическое лечение сочетанных оклюзирующих поражений брюшной аорты и брахиоцефальных артерий. Д., 1993;
* Газаки шадиди талхадон ва аворизи он. Д., 1995;
* Осложненный холецистит. Д., 1996;
* Огнестрельные ранения ободочной кишки. Д., 2000;
* Хирургическое лечение прободных язв желудка и двенадцатиперстной кишки. Д., 2003;
* Заболевания сердца и сосудов. Д., 2005;
* Низко-интенсивная лазерная терапия при остром панкреатите. Д., 2011;
* Эхинококкоз сердца и средостения. 2012.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994).
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино (2003).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Усмон Шокир, Тоҳирхӯҷаи Хоҷазод. *Эҳёгари дил.* Д., 2006.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Подабон Зоиров

** Подабон  Зоиров ** —  доктори илмҳои тиб  (1983), профессор (1985). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1997). Аълочии тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1984).
## Зиндагинома
Подабон Зоиров, соли 1941 дар шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон таваллуд шуда буд. 
Подабон Зоиров Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1965), ихтисос – «бемориҳои пӯст».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: дерматовенерология, эпидемиология, патогенез ва муолиҷаи дерматозҳои музмин ва бемориҳои венерикӣ.
Ассистент (1970-1978), ходими хурди илмӣ (1979-1980), мудири кафедраи бемориҳои пӯст ва венерикӣ (1983 – то даргузашт), ноиби ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино оид ба кори илмӣ (1996-2005). Профессори кафедра (аз с. 2005) 
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Шараф» дараҷаи II тақдир шудааст.  
* Аълочии тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1984). 
* Дорандаи Ҷоизаи байналмилалии ЭКО дар соҳаи илм ва технология (2000).  
*  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2022
Аъзам Пӯлодов

** Аъзам Пӯлодов ** — доктори илмҳои тиб (1963), профессор (1966). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1985). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1974). Аълочии тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1956).

## Зиндагинома
Аъзам Пӯлодов Институти якуми тиббии Москва ба номи И. М. Сеченовро хатм намудааст (1949), ихтисос — «тиб».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: ҷарроҳии барқароркунандаи рӯй, ҳолати функсионалии қабати гурдаҳо ҳангоми ҷарроҳӣ, анестизиология ва реаниматологияи бачаҳо, ҷарроҳии барқароркунандаи роҳи пешоб ҳангоми уролитиаз.
Дотсенти кафедраи ҷарроҳии госпиталӣ (1956—1964), мудири кафедраи ҷарроҳии бачагонаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1964—1996). Сарҷарроҳи Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1967—1993). Сарходими илмии Институти педиатрияи Академияи илмҳои тиббии Тоҷикистон (1997—2007).

## Ҷоизаҳо
* ду ордени «Нишони Фахрӣ»,
* ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин» тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1974).
* Аълочии тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1956).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Парадоксов Леонид Фёдорович

** Леонид  Парадоксов ** —  доктори илми тиб (1950), профессор (1951). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1951). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1945). Духтури шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1942).

## Зиндагинома
Леонид  Парадоксов Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёнаро хатм намудааст (1921), ихтисос – «офталмология».
Самти асосии фаъолияти илмӣ: офталмология.
Мудири шуъбаи бемориҳои чашми Бемористони ҷумҳуриявӣ (1925-1942), мудири кафедраи бемориҳои чашми Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1942-1949), сарофталмологи ҶШС Тоҷикистон  (1949-1954).
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени Ленин, «Нишони Фахрӣ»,  
* медали «Барои меҳнати шоиста» тақдир шудааст. 
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1945). 
* Духтури шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1942). 
*  
## Манобеъ


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Набиҷон Ҳамидов

** Набиҷон Ҳамидович Ҳамидов** (06.09.1934, Хуҷанд) — пизишк, доктори илми тиб (1973), профессор (1976), узви вобастаи АИ Тоҷикистон (1997),

## Зиндагинома
Набиҷон Ҳамидов Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1957), ихтисос — «бемориҳои дарунӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: гипертонияи артериалӣ, бемории ишемии дил.
Дотсент (1966—1974), мудири кафедраи бемориҳои дарунии № 2 (1974—2010), профессор — мушовири кафедраи мазкур Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (2010). Доир ба масъалаҳои бемории камхунии дил, фишорбаландии синнусолӣ, ҳолати функсионалии ҷигар дар одамони гирифтори тиреотоксикоз ҳангоми муолиҷа бо йоди радиоактив, фишорбаландии шараёнии систолавӣ дар одамони калонсол ва солхӯрда таҳқиқот бурдааст. Теъдоди таълифо-таш ба сесад мерасад, соҳиби 11 пешниҳоди навоварона аст.

## Осор
* Функциональное состояние печени ӯ больных тиреотоксикозом в связи с лечением. — М., 1962;
* Систолическая артериальная гипертония в пожилом и старческом возрасте: Дисс... доктора мед. наук. — Д., 1973;
* Артериальные гипертонии в старших возрастах. — Д., 1985;
* Биохимические факторы риска атеросклероза и артериальной гипертонии ӯ лиц пожилого и старческого возраста. — Д., 2000;
* Дифференциальная диагностика болевого синдрома в области сердца. — Д., 2007;
* Особенности клинико-биохимических проявлений ишемической болезни сердца и артериальной гипертонии ӯ лиц старших возрастов и основные принципы их медикаментозной коррекции. — Д., 2007.

## Ҷоизаҳо
* медали «Шафқат»

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Хаёлбек Додихудоев

** Хаёлбек Додихудоев ** —  доктори илми фалсафа (1990), профессор (1990). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1997). Аълочии маорифи халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1997).  
## Зиндагинома
Хаёлбек Додихудоев Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст (1960), ихтисос – «фалсафа».

Мудири кафедраи фалсафаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1974-1992). Директор – ташкилотчӣ (1991-1996), и.в. директори  (1996-2000) Институти илмҳои гуманитарии Академияи илмҳои ҶТ, ҳамзамон ректори Донишгоҳи давлатии ш. Хоруғ ба н.М. Назаршоеви Хоруғ (1995-1998). Мудири шуъбаи онтология ва гносеология (2001-2009), сарходими илмии (2009 - то имрӯз) Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.Баҳоваддинови Академияи илмҳои ҶТ.

Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърихи фалсафа, фалсафаи иҷтимоӣ.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Дӯстӣ», медали «Ветерани меҳнат» тақдир шудааст.
Аълочии маорифи халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1997).
 
## Манобеъ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Иосиф Брагинский

** Иосиф Самуилович Брагинский** —  доктори илмҳои филология (1954), профессор (1955). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1951). Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1964). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1955). Дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ(1974).

## Зиндагинома
Иосиф Брагинский Институти шарқшиносии ба номи Н.Наримонови шаҳри Москваро хатм кардааст (1931)., ихтисос – «шарқшиносӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърихи адабиёти тоҷику форс, фолклор, шарқшиносӣ, таърихнигорӣ.
Роҳбари шуъбаи Сарраёсати сиёсии Артиши Шӯравӣ ва Флоти ҳарбиву баҳрӣ (1940-1952). Сарходими илмии бахши фолклор, роҳбари гурӯҳи омӯзиши робитаҳои мутақобилаи адабиёти Ғарб ва Шарқи Институти адабиёти ҷаҳонӣ ба номи А.М. Горкий (1955-1956). Муовини директор, мудири шуъбаи Шарқи Наздик ва Миёна, мудири шуъбаи адабиёт ва нашри ёдгориҳои Шарқи Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (Институти халқҳои Осиё, 1950-1976). Мушовири илмии Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ИҶШС (1978-1989), муҳаррири маҷаллаи «Народы Азии и Африки» (1957-1977).
## Осор
* Садриддин Айни: Материалы к биографии и творческой характеристике. Сталинабад, 1948
* Из истории таджикской народной поэзии: Элементы народно-поэтического творчества в памятниках древней и средневековой письменности. М., 1956
* Очерки из истории таджикской литературы. Сталинабад, 1956
* Жизнь и творчество Садриддина Айни. М., 1959
* Персидская литература: Краткий очерк. М., 1963. В соавт. с Д. С. Комиссаровым
* 12 миниатюр. М., 1966
* Из истории персидской и таджикской литератур: Избр. работы. М., 1972
* Проблемы востоковедения: Актуальные вопросы восточного литературоведения. М., 1974
* Проблемы творчества Садриддина Айни. Душанбе, 1974
* Исследования по таджикской культуре: (К проблеме межлитературных связей народов Советского Востока). М., 1977
* От Авесты до Айни: (Исследования по истории таджикской литературы). Душанбе, 1981
* Иранское литературное наследие. М., 1984  
## Ҷоизаҳо
* Орденҳои «Ҷанги ватанӣ» дараҷаи I, 
* «Ситораи сурх», 
* медалҳои «Барои мудофиаи Москва», 
* «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945», 
* «Барои хидматҳои ҷангӣ», 
* Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, 
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1955), 
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ (1974). 
## Эзоҳ

 
 
‎

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Абдуқодир Маниёзов

** Абдуқодир Маниёзов** —  номзади илми филология (1960).  Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1994). Узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1981). Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1964).
## Зиндагинома
Абдуқодир Маниёзов Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст (1953), ихтисос – «филология».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: адабиёти классикӣ ва муосири тоҷик, нақди адабӣ, забоншиносӣ.
Муовини директори Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии  АИ ҶШС Тоҷикистон (1962-1969), муовини муҳаррири Энсиклопедияи советии тоҷик (1969-1972), директор (1972-2000), директори фахрии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии  Академияи илмҳои ҶТ (2000-2008). Раиси Кумитаи иҷроияи анҷумани «Пайванд», муовини аввали раиси Анҷумани тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон (2000-2008).
Узви пайвастаи Фарҳангистони забон ва адаби форсии Ҷумҳурии Исломии Эрон (1996). Ӯ  2 майи соли 2008 дар синнӣ 78 солагӣ ҳастиро падруд гуфт.

## Осор
Абдулқодир  Маниёзов нафақат адабиётшинос, инчунин олими забоншинос буд. Ӯ дар тадвину таҳияи китобҳои зерномнависшуда саҳми хешро гузоштааст:
* Публитсистика ва назми Садриддин Айнӣ. (1958),  
* Шеърҳои инқилобии Айнӣ. (1957),  
* Нахустин шеъри Айнӣ. (1960),  
* Даҳаи адабиёти рус. (1960),  
* Ташаккули шеъри Айнӣ. (1963),  
* Нашъу намои адабӣ ва санъати тоҷик. (1964),  
* Адабиётшиносии тоҷик. (1974),  
* Таҳавуллоти шакли бадеӣ дар эҷодиёти Лоҳутӣ. (1974),  
* Назаре ба пайвандҳои адабии халқи тоҷик ва афғон. (1975),  
* Таърихи адабиёти советии тоҷик. (1980),  
* Ҷашнномаи Айнӣ. (1983),  
* Луғати русӣ-тоҷикӣ. (1985),  
* Луғати имло. (1993),  
* Ҳаким Носири Хусрав. (2003),  
* Тарҷумаи китоби "Тоҷикон", асари Бобоҷон Ғафуров, 
* «Грамматикаи забони адабии тоҷик», 
* «Энсиклопедияи советии тоҷик» 
 
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Шараф», 
* медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин», 
* «Ветерани меҳнат», 
* Ифтихорномаҳои Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1994). 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Равшанфикр ё донишманди худогоҳи тоҷик 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Ҷӯрабек Назриев

**Ҷӯрабек Назриев** (23 июни 1946, ноҳияи Ховалинг — 24 майи 2020, Душанбе) — доктори илми филология (1996). Узви вобастаи Академияи илмҳои Тоҷикистон (2001). Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996). Арбоби шоистаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1990). Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999). Аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Овозхони маъруфи тоҷик.

## Зиндагинома
Ҷӯрабек Назрӣ 23 июни 1946 дар деҳаи Наврӯҳои ноҳияи Ховалинг ба ҷаҳон омадааст. Волидайнаш аз деҳоти Ғожу Тоғмайи ноҳияи Дарвоз ба Хатлон омадаанд, ки сабабаш муҳити носозгори соли 1937 будааст. Баъдан, тобистони соли 1954, хонадонашон ба шаҳри Сталинобод (Душанбеи кунунӣ) кӯч бастааст. Баъди хатми мактаби миёнаи № 23 ноҳияи Роҳи оҳан (ҳозира Шоҳмансур) — шаҳри Душанбе, соли 1963, донишҷӯи бахши забон ва адабиёти тоҷики факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) шудааст. Аз соли хатми Донишгоҳ то кунун дар Академияи илмҳо кор мекунад ва аз дараҷаи аспирантию ходими илмӣ то мақоми директори Иттиҳодияи музейҳои адабӣ ва Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ ҶТ расидааст. Ҳоло мудири «Ганҷинаи мероси хаттии ба номи академик А. Мирзоев»-и Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ АИ ҶТ мебошад.Ҷӯрабек Назрӣ (Назриев), донишманд ва овозхони маъруфи тоҷик, рӯзи 24 майи соли 2020 дар 74-солагӣ даргузашт.

## Эҷодиёт
Ӯ соли 1974 дар мавзӯъи «Мактабии Шерозӣ ва достони „Лайливу Манҷун“-и ӯ» рисолаи номзадӣ, соли 1996 дар мавзӯъи «Ривоёти Библияву Қуръон роҷеъ ба Сулаймон ва таҳаввули он дар адабиёти форсу тоҷик» рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Асарҳои «Лайлӣ ва Маҷнун»-и Мактабӣ (1983), Матни илмии интиқодии «Лайливу Маҷнун»-и Мактабӣ" (Теҳрон, 1993), «Сулаймоннома»-и Зулолии Хонсорӣ (1996), «Қиссаи Сулаймону Билқис дар адабиёти форсӣ» (1996), «Нома ва номанигорӣ дар „Шоҳнома“ (Теҳрон, 2001), „Таърихи Ҳумоюн“-и
Гулшанӣ» (2007), Ҳунари номанигорӣ дар «Шоҳнома». — Д., 2014, Дарёи сухан пуроб бояд. — Д., 2016. ва даҳҳо мақолаҳои илмӣ ба қалами ӯ тааллуқ доранд.

Дар соҳаи мусиқиофаринӣ ва сурудхонӣ соҳиби мактаби хоссае буда, чандин ҳунарманди соҳибноми ҷумҳурӣ шогирди мактаби ҳунарии ӯстанд.

## Ҷоизаҳо
* Арбоби шоистаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1990).
* Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Родмарди андеша ва ҳунар. — Д., 2007.

## Пайвандҳо
* Ҷӯрабек Назрӣ ҳунарманди донишманд 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
__БО_ФЕҲРИСТ__
__БЕ_ВИРОИШИ_ҶУЗЪӢ__
Яҳё Раҳимов

** Яҳё  Раҳимов ** —  доктори илми тиб (1967), профессор (1967), Узви вобастаи АИ ҶТ (1951). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1957). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1987).

## Зиндагинома
Яҳё Раҳимов Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1943), ихтисос – «анатомияи инсон».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: физиологияи экологӣ, биохимия, морфология, деонтология.
Мудири кафедраи анатомияи мӯътадил Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1950-1972), ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1950-1957). Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1957-1963). Мушовири илмии Озмоишгоҳи таҳқиқоти тиббиву биологии баландкӯҳ (1971).
## Ҷоизаҳо
* Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Меҳнат, 
* «Нишони Фахрӣ», 
* медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин», 
* Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1957).
* Дорандаи Ҷоизаи давлатии ҶТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1987).
 
## Манобеъ


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Дака

thumb|300px|right
**Дока** — шаҳри бузургтарини Банглодеш аст. Қаблан Дока пойтахти Банголиа, дар солҳои  1608—1717 буд, пойтахти Банглодеш — аз соли 1971. Ҷамъияти шаҳр — 9 724 976 нафар ба ҳисоби 2005, бо маҳаллаҳои наздишаҳрӣ — 16,6 млн нафарро ба ҳисоби 2008 ташкил мекард. Дар замонҳои қадим порчаҳои сафеди борики тӯрмонандро аз Дока меоварданд ва аз ин рӯ ба он порчаҳо низ матоъи дока ё дока мегуфтанд. 

## Иқлим

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Пойтахтҳои ҷаҳон — Дака 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бангладеш
Гурӯҳ:Дака
Гурӯҳ:Шаҳрҳои таърихӣ
Муллоҷон Фозилов

** Муллоҷон  Фозилов** —  номзади илми филология (1951). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1953).

## Зиндагинома
Муллоҷон  Фозилов Донишгоҳи давлатии Ленинградро хатм намудааст (1941), ихтисос – «забоншиносӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: забон ва адабиёти тоҷик, луғатшиносӣ, фразеология, паремиология.
Мудири кафедраи забон ва адабиёти тоҷикии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (1950-1951). Директор (1951-1958), ходими калони илмии (1958-1977) Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон.
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени Ҷанги ватанӣ, «Нишони Фахрӣ» тақдир шудааст. 
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1974).  
*  
## Манобеъ


Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Асҳоби Аъроф

**АСҲÓБИ АЪРÓФ** (арабӣ: **أصحاب الأعراف**  (аз асҳоб ва аъроф – аърофиён, бошандагони аъроф), дар таъбири қуръонӣ одамоне дар назаранд, ки рӯзи қиёмат муддате дар минтақаи ҳоил – дар миёни биҳишту дӯзах бо номи аъроф боқӣ мемонанд. Ба қавли машҳуре, ки аз Ҳузайфа, Ибни Аббос, Ибни Масъуд ва дигарон ривоят шуда, аспи арабӣ муъминоне ҳастанд, ки некиҳо ва бадиҳояшон бо ҳам баробар буда, ҳасаноташон барои духул ба биҳишт басанда набудааст. Қуръон пас аз зикре дар бораи аҳли биҳишт ва дӯзах ба баёни аъроф ва аспи арабӣ пардохта, ҷойгоҳеро бо ин ном баён медорад, ки болотар аз дӯзахиён ва поинтар аз биҳиштиён аст ва ба тарзе дар миёнаи онҳо воқеъ гардидааст, ки бошандагони он ҳам биҳиштиёнро мебинанду мешунаванд, ҳам дӯзахиёнро асҳоби аъроф мардонеро, ки онҳоро аз симояшон мешиносанд, нидо карда, ба онҳо гӯянд: **«Ҷамъи шумо ва истикборе, ки доштед, ба шумо суде набахшид?! Оё ҳаминҳоянд он касоне, ки қасам хӯрда будед, ки Худо ба онҳо раҳмате намерасонад?! Ба биҳишт дароед, ки (дигар) на хавфе бар шумо бошад ва на шумо (дар он ҷо) ғамгин мешавед!»** (7:46–48)
 
    Ҳурони биҳиштиро дӯзах бувад аъроф, 
    Аз дӯзахиён пурс, ки аъроф биҳишт аст.        (Ҳофиз)

Мафҳуми аъроф ва тасаввури ҷойгоҳе дар миёни биҳишту дӯзах дар андешаи динӣ ва фароянди эътиқодии ақвоми гузашта низ решаҳои амиқи фарҳангӣ ва таърихӣ дошта, дар фарҳангҳои динии куҳан ва осори ривоятии тамаддунҳои пешин бо тобиш ва муҳтавои хоссе таҷассум ёфтааст. Дар Авесто ва баъзе осори дигари дини зардуштӣ вожаи «майсувона» ва вожаи паҳлавии «ҳамес­тагон» номи ҷойгоҳест дар дунёи дигар, ки ҳар кӣ некиҳо ва бадиҳояш баробар ва ҳамвазн бошанд, ба он ҷо медарояд. Майсувона дар луғат ба маънои «омехта» аст ва он ҷойгоҳ ба он ҷиҳат майсувона номида шуда, ки аъмоли неку бади аҳли он бо ҳам омехта аст ва ҳеч ҷиҳате бар дигаре бартар набуда. Ҳаместагон дар луғат ба маънои «ҳамеша яксон» аст ва ин аз он рӯ буда, ки некиҳо ва бадиҳои аҳли он бо ҳам баробар ва яксонанд. Дар китоби «Минуи хирад» (фасли 6/банди 18, 19) дар бораи ҳамес­тагон омадааст: «Ба ҷуз гармо ва сармо онҳоро ҳеч офати дигаре нест».
Бар асоси эътиқодоти масеҳиён низ дар миёни биҳиш­ту дӯзах манзили миёнае бо номи «пургаториюс» [Pur­gatorius] ба лотинӣ ва «лимбо» [Limbo] ба англисӣ вуҷуд дорад, ки аввалӣ ба маънои поккунанда ва дуюмӣ ба маънои ҳоил ва барзах аст. Ба андешаи динии онҳо ин ҷой­гоҳ дар миёнаи биҳишту дӯзах воқеъ гардидааст ва касе, ки гуноҳи нобахшудание анҷом дода, вале ҳангоми марг машмули афви Худованд қарор гирифта бошад, ба он ҷо бурда мешавад ва дар ниҳоят пас аз бозхости аъмоли халоиқ ба кори онҳо расидагӣ мешавад ва саранҷом ба биҳишт бурда мешавад.

## Адабиёт
* 
* مسندالاماماحمد. القاهرة،۱۹۹۵؛
* ابنسعد. سننپیامبروایاماو. بیروت،۱۹۹۵؛
* ابنهشام. سیرةالنبوی. بیروت،۱۹۹۸؛
* المصباحالمنيرفیتهذيبتفسيرابنکثير. الریاض،۲۰۰۲؛
* الموسوعةالعربيةالعالميةالنسخةالالکترونية. الریاض،۲۰۰۴؛
* الدکتورمصطفیمراد. سیرةالرسول،القاهرة،۲۰۰۵؛
* صحیحمسلم. بیروت،۲۰۰۵؛
* صحیحالبخاری. بیروت،۲۰۰۷؛
* دائرةالمعارفتاریخاسلام. القاهرة،۲۰۰۷

Гурӯҳ:Асҳоби Қуръон
Асҳоби Қаря

**АСҲÓБИ ҚАРЯ**  (арабӣ:  **أصحاب الْقَرْيَة**)‎‎  – мардуми ноҳияе, ки дар Қуръони Карим ба ҳайси яке аз қавмҳои саркаш ва умматҳои ҳалокшудаи пешин зикр гардидаанд. Достони онҳо дар сураи Ёсин дар бештар аз ду «мубин» (36:13–29) омадааст. Аз ин рӯ, дар баъзе ривоятҳо онҳоро асҳоби Ёсин низ мегӯянд. Худованд дар Қуръони карим бо зикри ин достон хостааст намунае аз таҳлилҳои дурусти иҷтимоӣ ва саҳнае аз сарнавишти ҳатмии ақвоми каҷандешро барои ҷомеаи башарӣ пешниҳод намояд ва нухбагони фикрӣ ва коргузорони давлатии миллатҳоро аз пайомадҳои бади рӯёрӯӣ бо паёмҳо ва арзишҳои динӣ барҳазар дорад.

## Адабиёт
* 
* ابنهشام. سیرةالنبی. بیروت،۱۹۹۸؛
* الدکتوروهبهالزحیلی. تفسیروسیط. دمشق،۲۰۰۰؛
* المصباحالمنيرفیتهذيبتفسيرابنکثير. الریاض،۲۰۰۲؛
* دائرةالمعارفبزرگاسلامی. تهران،۲۰۰۶؛
* سامیابنعبدالله. اطلستاريخانبياءورسولان. ریاض،۲۰۰۶؛
* تفسیرطبری. جلد۸. القاهرة،۲۰۰۷؛
* آنهطوّاقآخوندیګلشاهی. تفسیرګلشاهی. تهران،۲۰۰۸؛
* الدکتورشوقیابوخليل. اطلسالقراناماکن،اقوام،اعلام،دمشق،۲۰۰۳؛
* مصطفیخرمدل. تفسیرنور. تهران،۲۰۱۱

Гурӯҳ:Асҳоби Қуръон
Музаффар Махсумов

**Музаффар Махсумов** () — ахтаршинос, доктори илмҳои физикаву математика (1988). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1997). Фарзанди Нусратулло Махсум.

## Зиндагинома
Музаффар Нусратуллоевич Махсумов Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносов (1961) ва аспирантураи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро соли 1965 хатм кардааст, ихтисос — «астрофизика».
Директор (1978—1992), мудири шуъбаи сохтор ва динамикаи системаи ситораҳо (1992—2005), роҳбари гурӯҳи «Сохтор ва динамикаи системаи ситораҳо»-и (2005—2011) Институти астрофизикаи Академияи илмҳои ҶТ. Фаъолияташ пурра дар Пажӯҳишгоҳи астрофизикаи АИ Тоҷикистон гузаштааст аз 2005 то поёни умр роҳбарии гурӯҳи омӯзиши сайёраҳои пажӯҳишгоҳи номрафтаро ба зимма дошт.

## Фаъолияти илмӣ
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: динамикаи системаи ситораҳо, физикаи галактикаҳо (масъалаҳои устуворӣ ва эволютсияи галактикаҳо).
Таҳқиқоташ ба ҳаракати системаи ситораҳо дахл дошт, усулҳои назарияи кинетикии плазма ва асимтотикии лаппишҳои ғайрихаттиро дар ҳаракат ва эволютсияи системаи зарраҳо татбиқ намуда, кинетикаи ноустувории гравитасиониро дар системаи ситораҳо бар асоси таснифоти морфологии галактикаҳо омӯхтааст. Ба кашфи ноустувориҳои гравитасионӣ дар системаи ситоравии чархзананда даст ёфта, назарияи умумигардонидаи ошубҳои спиралшакли зичии ситораҳоро такмил бахшид, ноустувории қурсиҳои ситоравиро дар доираи ҳудудиашон ошкор кардааст. Теъдоди таълифоти илмиаш аз ҳафтод мегузарад.

## Осор
* Коллективные явления в звёздных системах. — Д., 1966;
* Дифференциальные эффекты в пекулярных движениях звезд и динамика дифференциального вращающихся галактик. — Д., 1974;
* О кинетике возбуждения дрейфовых волн плотности при допплерэффекте. — Д., 1975;
* Динамика спиральных волн плотности в звёздных дисках: Дисс… доктора физ-мат. наук. — Ленинград, 1987.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Физикони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Маъруф Раҷабӣ

** Маъруф Раҷабӣ ** (*Раҷабов Маъруф Саидович*; ) — мунтақид, доктори илмҳои филология (1998), узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1999). Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993).

## Зиндагинома
Маъруф Раҷабӣ 14 феврали соли 1955 дар шаҳри Кӯлоб ба ҷаҳон омадааст. Соли 1976 факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Кӯлобро бо баҳои аъло хатм кардааст. Муддате дар донишкадаи номбурда, раёсати Ҷамъияти «Дониш» ва Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ ифои вазифа намудааст.

## Фаъолияти илмӣ
Дар мавзӯи рушду камоли насри муосири тоҷикӣ қариб 100 мақола ба табъ расондааст. Бештар осори Устод Айнӣ, Ҷ. Икромӣ. С. Улуғзода, Р. Ҳодизода. Ю. Акобиров ва У. Кӯҳзодро баррасӣ кардааст.

Дар таҳқиқи масъалаҳои таҳаввули жанри таърихӣ, поэтикаи наср, анъанаву навоварӣ майлу рағбати қавӣ зоҳир намудааст.

Солҳои охир барои аз назари тоза ба муҳокима гирифтани таърихи адабиёти муосир, махсусан, проблемаҳои алоқаманди ҷадидия, талош варзида, дар ин бора мақолаҳои «Рӯйдодҳои зиндагӣ ва инкишофи характер» (1988), «Қадамҳои ноустувору устувори танқид» (1989), Андаке дар бораи «душманони халқ» (1990), «Сабақҳои сиёсати адабӣ» (1990), «Ҷадидия ва инқилоб» (1991), «Тарбия ва адабиёт» (1992), «Барои шумо аз асри ХХI» (1992) ва ғ., ҳамчунин, рисолаҳои «Ислом: Ҷадидия ва Инқилоб» (1998), «Таърихи танқид ва адабиётшиносӣ. Асосҳои назариву эстетикии адабиёти тоҷикии марҳалаи якум. Солҳои 1920—1954» (1998)-ро ба қалам овардааст.

## Таълифот
Муаллифи китобҳои «Тадқиқоти таърих- тадқиқи характер» (1990), «Насри тоҷикии замони ҷанг. Таҳаввули поэтика» (1990), «Ба фикри ман»(2003), «Сотим Улуғзода — абармарди набарду андеша» (2004) ва ғайра мебошад.

## Даргузашт
Маъруф Раҷабӣ 24 декабри соли 2001 даргузашт.

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ(1999)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Аҳмадҷон Муҳаммадхоҷаев

** Аҳмадҷон Муҳаммадхоҷаев** (тав. 10.02.1941, деҳаи Рохарви ноҳияи Ванҷ) — файласуфи тоҷик, доктори илмҳои фалсафа (1992), профессор (2001),
Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (1997).

## Зиндагинома
Аҳмадҷон Муҳаммадхоҷаев Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1964), ихтисос — «фалсафа». Соли 1965 дар мактаби миёнаи № 67-и ба номи М.Горькии ноҳияи Колхозобод ба ҳайси муаллими адабиёт ва ҷамъиятшиносӣ кор карда, солҳои 1965—1968 дар аспирантураи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳсил намудааст. Солҳои 1979—1983 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон дар ҳайати мушовирони шӯравӣ хидмат кардааст. Аз соли 1964 то инҷониб дар Пажӯҳишгоҳи фалсафаи АИ ҶТ дар вазифаҳои корманди илмӣ, корманди калони илмӣ, мудири шуъбаи таърихи фалсафа ва аз соли 2005 академик-котиби Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносӣ кор карда истодааст. Ҳамзамон аз соли 1995 то ба имрӯз дар кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ ба сифати профессори кафедра ҳамкорӣ дорад.

## Фаъолияти илмӣ
Самти асосии фаъолияти илмӣ: таърихи фалсафа.
Мудири шуъбаи таърихи фалсафаи Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.Баҳоваддинови АИ ҶТ (1990- то имрӯз). Академик-котиби Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии АИ ҶТ, узви Раёсати Академияи илмҳои ҶТ (2005—2010). Муаллифи 7 асари илмӣ ва зиёда аз 250 мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ мебошад. Мавзӯи таълифотҳояшро масъалаҳои таърихи афкори илмӣ-фалсафӣ, иҷтимоӣ-сиёсӣ ва ахлоқии халқҳои форсу тоҷик ташкил додаанд. Дар конференсияҳои мухталифи сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ бо маърӯзаҳо баромад намудааст. Бо роҳбарии ӯ шогирдони зиёде рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дифоъ намудаанд.

## Осор
* Мировоззрение Фаридуддина Аттора, Д., 1974;
* Идеология Нақшбандизма, Д., 1991;
* Гносеология суфизма, Д., 1990;
* Религиозно-политическая концепция Ходжа Ахрора, Д., 2006;
* Нақшбандия ва Хоҷа Аҳрор, Д., 2007;
* Ходжа Ахрор (жизнь и творчества), Конибодом, 2000.

## Ҷоизаҳо
* ордени «Дӯстӣ»

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Мақоми давлатӣ

**Мақоми давлатӣ** - ҷузъи таркибии дастгоҳи давлатӣ, ки тибқи салоҳият ва сохтори муқаррарнамудаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ваколати давлатию ҳокимиятиро дар шакли ташкилию ҳуқуқии ба худ хос амалӣ менамояд..

## Эзоҳ
 
Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166;
соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 №1016с.

Гурӯҳ:Мафҳумҳо
Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ
Мансаби давлатӣ

**Мансаби давлатӣ** – воҳиди сохтории мақоми давлатӣ, ки дар доираи салоҳияти муқарраркардаи Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон барои амалӣ намудани ҳокимияти давлатӣ, таъмини иҷрои ваколатҳои шахсони мансабдори давлатии ҳокимияти давлатӣ ва салоҳияти мақомоти давлатӣ таъсис дода шудааст..

## Эзоҳ
 
Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166;
соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 №1016с.

Гурӯҳ:Мафҳумҳо
Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ
Хизмати давлатӣ

**Хидмати давлатӣ** (хидмати давлатии сиёсӣ ва маъмурӣ) - фаъолияти касбии хидматчиёни давлатӣ, ки барои таъмини иҷрои ваколатҳои шахсони мансабдори давлатии ҳокимияти давлатӣ ва амалӣ намудани салоҳияти мақомоти давлатӣ муқаррар карда шудааст..
## Сарчашма
* Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166; соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 №1016с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ
Шахси мансабдори давлатӣ

**Шахси мансабдори давлатӣ** - шахсе, ки ба таври доимӣ, муваққатӣ ё бо ваколати махсус мансабҳои давлатии ҳокимияти давлатӣ ва мансабҳои давлатии хидмати давлатиро барои амалӣ намудани ҳокимияти давлатӣ ва салоҳияти мақомоти давлатӣ ишғол менамояд..

## Сарчашма
* Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166;соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 №1016с.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ
Дастгоҳи давлатӣ

**Дастгоҳи давлатӣ** — низоми мақомоти давлатӣ, ки фаъолияти он барои амалӣ намудани вазифа, функсия ва сиёсати давлат равона шудааст..

2. **Дастгоҳи давлат** — давлат бо пайдоиши худ ба дастгоҳи хидматкунанда эҳтиёҷ дошта, дар ҳар як марҳилаи тараққиёташ онро тағӣир медиҳад. Дастгоҳи давлат аз мақомоти давлатӣ  ва шахсони мансабдор иборат буда, ба мақсади функсияи ҳокимияти давлатиро иҷро кардан аз тарафи давлат ташкил дода мешавад.

Дастгоҳи давлат маҷмуи мақомоти давлатӣ ва ашхоси мансабдор аст, ки функсияи ҳокимиятдориро амалӣ месозанд. Дастгоҳи давлатӣ воқеан дастгоҳи ҳокимият буда, воҳидҳои таркибии он аз номи давлат, ҳамчун намояндагони ҳокимият ваколатҳои ҳокимиятиро иҷро мекунанд. Дастгоҳи давлат дастгоҳи ҳокимияти давлатӣ (воҳиди таркибии ҳокимият) буда, вазифаи асосиаш амалисозии ҳокимият аст.

Дастгоҳи давлатӣ дасггоҳи идоракунии сиёсӣ буда, ба танзиму идораи ҳаети сиёсии ҷомеа  машғул аст, тамоюлҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишварро амалӣ мекунад. Дастгоҳи  давлатро асосҳои ягонаи ташкилу фаъолияти он, мақсад ва вазифаҳои ягона, манфиатҳон умумидавлатӣ ташкил медиҳанд.

Дастгоҳи давлатӣ ҳам вазифаи идоракунии ҷомеа (идоракунии сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, маънавй) ва ҳам вазифаи татбиқи чораҳои маҷбурсозии давлатиро иҷро менамояд.
## Инчунин нигаред
Масалан дар Тоҷикистон чунин намудҳои Дастгоҳи давлатӣ — Дастгоҳи иҷроияи Президент, Дастгоҳи Маҷлиси Миллӣ ва диг. фаъолият мекунанд.

## Сарчашма
* Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166; соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 № 1016с. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ
Гурӯҳ:Мақомоти давлатӣ дар Тоҷикистон
Феҳристи хизматчиёни давлатӣ

**Феҳристи хизматчиёни давлатӣ** – махзани ягонаи маълумот ва иттилоот оид ба теъдоди умумӣ ва ҳайати сифатии хизматчиёни давлатии дастгоҳи давлатӣ, ки дар асоси шарҳи ҳол ва фаъолияти касбии хизматчиёни давлатии алоҳида тартиб дода шуда, ба маълумоти дорои сирри давлатӣ ва хизматӣ мансубанд..
## Сарчашма
* Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166; соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 №1016с.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ
Талаботи тахассусӣ

**Талаботи тахассусӣ** – талаботе, ки бо мақсади муайян кардани тайёрии касбӣ ва мувофиқат ба мансаби мушаххаси давлатии хидмати давлатӣ ба шаҳрвандон ҳангоми қабул шудан ба хидмати давлатӣ ва хизматчиёни давлатӣ барои ишғоли мансаби баландтари давлатии хидмати давлатӣ пешниҳод карда мешавад;..

## Эзоҳ
 
Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2007, №3, мод. 166;
соли 2007, №6, мод. 429; с.2010,№3,мод. 158; с.2011, №6, мод. 452; Қонуни ҶТ аз 01.08.2012с., №900, 28.12.2012с. №914, Қонуни ҶТ аз 22.02.2013 №1016с.

Гурӯҳ:Мафҳумҳо
Гурӯҳ:Мафҳумҳои хидмати давлатӣ