open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Суруди миллии Ҷумҳурии Португалия

Суруди миллии Португалия **A Portuguesa** соли 1890 навишта шуда, расман ҳамчун суруди миллӣ 19 июни соли 1911 тасдиқ гардидааст. Соли 1957 матни ҳозираи суруд (нисбат ба матни аввала дигаргуниҳои хурд карда шуда буданд) тасдиқ гардид.

Муаллифи матн: Энрике Лопеш де Мендонса
Муаллифи оҳанг: Алфредо Кейл

## A Portuguesa
: **I**
: Heróis do mar, nobre povo,
: Nação valente, imortal
: Levantai hoje de novo
: O esplendor de Portugal!

: Entre as brumas da memória,
: Ó Pátria, sente-se a voz
: Dos teus egrégios avós
: Que há-de guiar-te à vitória!

: Às armas, às armas!
: Sobre a terra sobre o mar,
: Às armas, às armas!
: Pela Pátria lutar 
: Contra os canhões marchar, marchar!

: **II**
: Desfralda a invicta Bandeira,
: À luz viva do teu céu!
: Brade a Europa à terra inteira:
: Portugal não pereceu

: Beija o solo teu jucundo
: O oceano, a rugir d`amor,
: E o teu Braço vencedor
: Deu mundos novos ao mundo!

: Às armas, às armas!
: Sobre a terra sobre o mar,
: Às armas, às armas!
: Pela Pátria lutar
: Contra os canhões marchar, marchar!

: **III**
: Saudai o Sol que desponta
: Sobre um ridente porvir;
: Seja o eco de uma afronta
: O sinal de ressurgir.

: Raios dessa aurora forte
: São como beijos de mãe,
: Que nos guardam, nos sustêm,
: Contra as injúrias da sorte.

: Às armas, às armas!
: Sobre a terra, sobre o mar,
: Às armas, às armas!
: Pela Pátria lutar
: Contra os canhões marchar, marchar!

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо

*Суруди миллӣ (бе сароиш)

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Португалия
Суруди миллии Австрия

«**Land der Berge, Land am Strome**» («Охири кӯҳҳо ва обҳо, кишвари ҷараёнҳо») — аз 22 октябри соли 1946 суруди миллии Утриш мебошад.

Оҳанги суруд аз асари Волфганг Амадей Мотсарт, «Кантатаи масонӣ» (), ки 19 рӯз пеш аз марг 5 декабри соли 1791 навиштааст, гирифта шудааст. Мусиқашиносони ҳозира ин оҳангро ба Мотсарт нею ба рафиқаш Иоганн Холтсер мансуб медонанд.

## Матн
### Матни аслӣ бо забони олмонӣ
**Land der Berge, Land am Strome,**
**Land der Äcker, Land der Dome,**
**Land der Hämmer, zukunftsreich!**
**Heimat bist du großer Söhne,**
**Volk, begnadet für das Schöne,**
**𝄆 vielgerühmtes Österreich. 𝄇**

Heiß umfehdet, wild umstritten
liegst dem Erdteil du inmitten,
einem starken Herzen gleich.
Hast seit frühen Ahnentagen
hoher Sendung Last getragen,
𝄆 vielgeprüftes Österreich. 𝄇

Mutig in die neuen Zeiten,
frei und gläubig sieh uns schreiten,
arbeitsfroh und hoffnungsreich.
Einig laß in Brüderchören,
Vaterland, dir Treue schwören,
𝄆 vielgeliebtes Österreich. 𝄇

### Тарҷумаи тоҷикӣ
: Эй кишвари кӯҳистон, кишвари ҷӯйборон!
: Сарзамини даштҳо, сарзамини калисо
: Кишвари гурзгарон, мулки оянда
: Зодгоҳи духтарону писарони наҷиб
: Кишваре бархурдор аз муҳибати зебоӣ,
: 𝄆 Эй Утриши машҳур! 𝄇

## Пайвандҳо
* Суруди миллӣ (бе сароиш)
* Суруди миллии Австрия (Real Player)

Гурӯҳ:Сурудҳои миллӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сурудҳои миллӣ аз рӯи кишвар
Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Утриш
Суруди миллии Озарбойҷон

**[[Суруди миллӣ|Суруди миллии]] [[Озарбойҷон]]** - «Марши Озарбойҷон» ном дорад. Оҳанги сурудро бастакор Узеир Гаҷибеков ва матнашро шоир Аҳмед Ҷавад () соли 1918 навиштаанд. Суруди миллӣ расман соли 1991 баъди соҳибистиқлол шудани Озарбойҷон қабул гардидааст.

## Azərbaycan Marşı
right|200px
: Azərbaycan! Azərbaycan!
: Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni!

: Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!
: Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!
: Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!
: Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!

: Minlərlə can qurban oldu,
: Sinən hərbə meydan oldu!
: Hüququndan keçən əsgər!
: Hərə bir qəhrəman oldu!

: Sən olasan gülüstan,
: Sənə hər an can qurban!
: Sənə min bir məhəbbət
: Sinəmdə tutmuş məkan!

: Namusunu hifz etməyə,
: Bayrağını yüksəltməyə,
: Namusunu hifz etməyə,
: Cümlə gənclər müştaqdır!

: Şanlı Vətən! Şanlı Vətən!

: Azərbaycan! Azərbaycan!

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо

* Суруди миллӣ (бе сароиш)

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Озарбойҷон
Суруди миллии Албания

**Hymni i Flamurit** — суруди миллии Албания мебошад. Матни сурудро шоири мақдунӣ-руминӣ Александр Ставре Дренова навиштааст.

Нахустин маротиба ҳамчун шеъри *Озодӣ ба Албания* (*Liri e Shqipërisë*)) соли 1912 дар София чоп шудааст. Оҳангашро бастакори руминӣ Киприан Порумбеску эҷод намудааст. Аввалан оҳанг барои суруди «Pe-al nostru steag e scris Unire» эҷод шуда будааст.

## Hymni i Flamurit

Rreth flamurit të përbashkuar
Me një dëshir' e një qëllim,
Të gjith' atje duke u betuar
Të lidhim besën për shpëtim.

Prej lufte veç ai largohet
Që është lindur tradhëtor,
Kush është burrë nuk frikësohet,
Po vdes, po vdes si një dëshmor!

Në dorë armët do t’i mbajmë,
Të mbrojmë atdheun në çdo kënd,
Të drejtat tona ne s’i ndajmë;
Këtu armiqtë s’kanë vënd!

Se Zoti vetë e tha me gojë
Që kombe shuhen përmbi dhé,
Po Shqipëria do të rrojë;
Për të, për të luftojmë ne!

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо

* Суруди миллӣ (бе сароиш)

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Албания
Суруди миллии Андорра

**Суруди миллии [[Андорра]]** — композитсияи «*El Gran Carlemany*» («*[[Карли Бузург]]*») мебошад.

Муаллифи матн — Жоан Бенлош и Виво (*Joan Benlloch i Vivo*) (1864—1926). Оҳангашро Энрик Марфан Бонс (*Enric Marfany Bons*) (1871—1942) эҷод намудааст. Расман ҳамчун суруди миллӣ аз соли 1914 қабул гардидааст.

## El gran Carlemany

El gran Carlemany, mon Pare dels alarbs em deslliurà,
I del cel vida em donà de Meritxell, la gran Mare,
Princesa nasquí i Pubilla entre dues nacions neutral
Sols resto l'única filla de l’imperi Carlemany.
Creient i lluire onze segles, creient i lliure vull ser.
¡Siguin els furs mos tutors i mos Prínceps defensors! ¡I mos Prínceps defensors!

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
* MIDI 

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Андорра
Ҳизби Истиқлоли Пуэрто-Рико

left|thumbnail|205px|''The flag of Puerto Rico (1895), which soon came to symbolize the ideals of the Puerto Rican independence movement, is now composed of the Puerto Rican Independence Party (PIP) and other organizations.''

thumbnail|163px|right|'''Ҳизби Истиқлоли Пуэрто-Рико PIP'''

**Ҳизби Истиқлоли Пуэрто-Рико** (, ) - яке аз се ҳиби аслӣ дар Пуэрто-Рико аст. Соли 1946 бо мақсади ҷустуҷӯ кардан ва дарёфт кардани истиқлол ташкил шудааст.

## Пайвандҳо

* **www.independencia.net/ingles/welcome.html**

Гурӯҳ:Пуэрто Рико
Гурӯҳ:Ҳизбҳои Пуэрто-Рико
Хокканак

thumb

**Хокканак** - (Soricidoe), як ҷинси ҷонварҳои мушмонанди ҳашаротхӯрро гӯянд. Пӯсташ махмалӣ, пойҳояш кӯтоҳ сараш калон, фукаш хартумчашакл.
Хокистар

thumb|Хокистари як шахсифавтида
**Хокистар** - омехтаи минералиест, ки баъди пурра сӯхтани сӯзишворӣ бокӣ мемонад. Бештар хокистар баъд аз сӯхтани ангишт ва ё дарахт боқӣ мемонад.

* 

## Эзоҳ
Хокшир

thumb|Хокшир
**Хокшир** - (Erysimun), як ҷинси гиёҳҳои як, ду ё бисёрсолаест аз оилаи *чилликгулҳо*. Баргаш яклухт, гулаш зард, баъзан бунафш ё сафед.
Хон

**Хон** ( — қоон, хоқон — ҳоким) — унвони ҳокимони халқҳои турк ва муғул. Дар ибтидо сардорони қабила, баъдтар ҳокимони олиро Хон меномиданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Унвонҳо
Суруди миллии Австралия

**Суруди миллии [[Австралия]]** — «Рушд ёб, Австралияи зебо»-ро () Питер Доддс Маккормик соли 1878 эҷод намудааст.

## Advance Australia Fair
: Australians all let us rejoice,
: For we are young and free;
: We’ve golden soil and wealth for toil,
: Our home is girt by sea;
: Our land abounds in Nature’s gifts
: Of beauty rich and rare;
: In history’s page, let every stage
: Advance Australia fair!
: In joyful strains then let us sing,
: «Advance Australia fair!»

: Beneath our radiant southern Cross,
: We’ll toil with hearts and hands;
: To make this Commonwealth of ours
: Renowned of all the lands;
: For those who’ve come across the seas
: We’ve boundless plains to share;
: With courage let us all combine
: To advance Australia fair.
: In joyful strains then let us sing
: «Advance Australia fair!»

### Матни аввалаи соли 1878
: Australia’s sons let us rejoice,
: For we are young and free;
: We’ve golden soil and wealth for toil,
: Our home is girt by sea;
: Our land abounds in Nature’s gifts
: Of beauty rich and rare;
: In history’s page, let every stage
: Advance Australia fair!
: In joyful strains then let us sing,
: «Advance Australia fair!»

: When gallant Cook from Albion sail’d,
: To trace wide oceans o’er,
: True British courage bore him on,
: Till he landed on our shore.
: Then here he raised Old England’s flag,
: The standard of the brave;
: With all her faults we love her still,
: «Britannia rules the wave!»
: In joyful strains then let us sing
: «Advance Australia fair!»

: Beneath our radiant southern Cross,
: We’ll toil with hearts and hands;
: To make this youthful Commonwealth
: Renowned of all the lands;
: For loyal sons beyond the seas
: We’ve boundless plains to share;
: With courage let us all combine
: To advance Australia fair.
: In joyful strains then let us sing
: «Advance Australia fair!»

: While other nations of the globe
: Behold us from afar,
: We’ll rise to high renown and shine
: Like our glorious southern star;
: From England, Scotia, Erin’s Isle,
: Who come our lot to share,
: Let all combine with heart and hand
: To advance Australia fair!
: In joyful strains then let us sing
: «Advance Australia fair!»

: Shou’d foreign foe e’er sight our coast,
: Or dare a foot to land,
: We’ll rouse to arms like sires of yore
: To guard our native strand;
: Britannia then shall surely know,
: Beyond wide ocean’s roll,
: Her sons in fair Australia’s land
: Still keep a British soul.
: In joyful strains then let us sing
: «Advance Australia fair!»

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Австралия
Суруди миллии Алҷазоир

**Kassaman** ё **Qassaman** () - cуруди миллии Алҷазоир мебошад.

## Kassaman
Qassaman Binnazilat Ilmahiqat 
Waddimaa Izzakiyat Ittahirat
Walbonood Illamiaat Ilkhafiqat
F'Iljibal Ishshamikhat Ishshahiqat
Nahno Thurna Fahayaton Aw ma maaat
Wa Aqadna Alazma An Tahya Aljazair
Fashhadoo! Fashhadoo! Fashhadoo! 

Nahno Jondon Fi Sabil Il hakki Thorna
Wa Ila Isstiqlalina Bilharbi Kumna.
Lam Yakon Yossgha Lana Lamma Natakna
Fattakhathna Rannat Albaroodi Wazna.
Wa Azafna Naghamat Alrashshashi Lahna
Wa Aqadna Alazmat An Tahya Aljazair.
Fashhadoo! Fashhadoo! Fashhadoo!

Nahno min Abtalina Nadfaoo Jonda
Wa Ala Ashlaina Nassnaoo Magda.
Wa Ala Hamatina Narfao Bandaa.
Gabhato' Ltahreeri Aataynaki Ahda
Wa Aqadna Alazma An Tahya Aljazair.
Fashhadoo! Fashhadoo! Fashhadoo!

Sarkhato 'lawtani min Sah Ilfida
Issmaooha Wasstageebo Linnida
Waktobooha Bidimaa Ilshohadaa
Wakraooha Libany Iljeeli ghada.
Kad Madadna Laka Ya Majdo Yada
Wa Aqadna Alazma An Tahya Aljazair.
Fashhadoo! Fashhadoo! Fashhadoo!

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
* Матни арабии суруди миллӣ 
* Суруди миллӣ 

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Алҷазоир
Суруди миллии Ангола

**Angola Avante** (*Ба пеш, Ангола!*) — суруди миллии Ангола буда, баъди соҳибистиқлол шудан аз Португалия қабул гаштааст.

## Angola Avante
 Oh pátria nunca mais esqueceremos
 Os heróis do quatro de fevereiro
 Oh pátria nos saudamos os teus filhos,
 Tombados pela nossa independência
 Honramos o passado e a nossa história
 Construindo no trabalho o homem novo

 Angola avante revolução
 Pelo poder popular,
 Pátria unida liberdade,
 Um só povo, uma só nação

 Levantemos nossas vozes libertadas
 Para glória dos povos africanos
 Marchemos combatentes angolanos
 Solidários com os povos oprimidos
 Orgulhosos lutaremos pela paz
 Com as forças progressistas do mundo
  
 Angola avante revolução
 Pelo poder popular 
 Pátria unida liberdade
 Um só povo, uma só nação

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Ангола
Суруди миллии Банглодеш

**Суруди миллии [[Бангладеш]]** — композитсияи «Банголияи тиллоии ман» (банголӣ আমার সোনার বাংলা, яъне Амар Шонар Бангла) мебошад. Муаллифи матн ва оҳанг — шоир Робиндронат Тагор мебошад. Суруди миллӣ соли 1972, баъди соҳибистиқлол шудани Бангладеш қабул гардидааст.

## আমার সোনার বাংলা
Ҳамчун суруди миллӣ 10 мисраи аввали матн қабул гардидаанд.

আমার সোনার বাংলা,
আমি তোমায় ভালবাসি।

চিরদিন তোমার আকাশ,
তোমার বাতাস
আমার প্রাণে বাজায় বাঁশি।

ও মা,
ফাগুনে তোর আমের বনে
ঘ্রানে পাগল করে--
মরি হায়, হায় রে
ও মা,
অঘ্রানে তোর ভরা খেতে,
আমি কি দেখেছি মধুর হাসি।।

কি শোভা কি ছায়া গো,
কি স্নেহ কি মায়া গো--
কি আঁচল বিছায়েছ
বটের মূলে,
নদীর কূলে কূলে।

মা, তোর মুখের বাণী
আমার কানে লাগে
সুধার মতো--
মরি হায়, হায় রে
মা, তোর বদনখানি মলিন হলে
আমি নয়ন জলে ভাসি।।

## Тарҷумаи тоҷикӣ
## Далелҳои аҷоиб
* Робиндронат Тагор — ягона шоирест, ки муаллифи сурудҳои миллии ду мамлакат — Бангладеш ва Ҳиндустон мебошад.

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Бангладеш
Суруди миллии Белиз

**Land of the Free** - суруди миллии Белиз мебошад.

## Land of the Free

:O, Land of the Free by the Carib Sea,
:Our manhood we pledge to thy liberty!
:No tyrants here linger, despots must flee
:This tranquil haven of democracy.
:The blood of our sires, which hallows the sod,
:Brought freedom from slavery oppression's rod,
:By the might of truth and the grace of God,
:No longer shall we be hewers of wood.

Chorus: (repeated after second verse as well)
::Arise! ye sons of the Baymen's clan,
::Put on your armour, clear the land!
::Drive back the tyrants, let despots flee -
::Land of the Free by the Carib Sea!

:Nature has blessed thee with wealth untold,
:O'er mountains and valleys where prairies roll;
:Our fathers, the Baymen, valiant and bold
:Drove back the invader; this heritage hold
:From proud Rio Hondo to old Sarstoon,
:Through coral isle, over blue lagoon;
:Keep watch with the angels, the stars and moon;
:For freedom comes tomorrow's noon.

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
* MIDI 

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Белиз
Суруди миллии Баҳрайн

**Баҳрайнона** (*Баҳрайни мо*) () - суруди миллии  Баҳрайн мебошад
## بحريننا
:بحريننا
:مليكنا
:رمز الوئام
:دستورها عالي المكانة والمقام
:ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم
:عاشت مملكة البحرين

:بلد الكرام
:مهد السلام
:دستورها عالي المكانة والمقام
:ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم
:عاشت مملكة البحرين

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
* Himnuszok

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Баҳрайн
Суруди миллии Ҷумҳурии Бенин

Суруди миллии Бенин - L’Aube Nouvelle (Баромади рӯзи нав) мебошад.

## L’Aube Nouvelle

Jadis à son appel, nos aïeux, sans faiblesse
Ont su avec courage, ardeur, pleins d’allégresse
Livrer au prix du sang des combats éclatants
Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent,
Plus forts dans l’unité, chaque jour à la tâche,
Pour la prospérité, construisez sans relâche.

Enfants du Bénin debout !
La liberté d’un cri sonore
Chante aux premiers feux de l’aurore
Enfants du Bénin, debout !

Quand partout souffle un vent de colère et de haine
Béninois, sois fier, et d’une âme sereine,
Confiant dans l’avenir, regarde ton drapeau
Dans le vert tu liras l’espoir du renouveau ;
De tes aïeux le rouge évoque le courage ;
Des plus riches trésors le jaune est le présage.

Enfants du Bénin debout !
La liberté d’un cri sonore
Chante aux premiers feux de l’aurore
Enfants du Bénin, debout !

Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,
Cher Bénin, partout font ta vive parure.
Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.
Bénin, désormais que tes fils tous unis,
D’un fraternel élan partagent l’espérance.
De te voir à jamais heureux dans l’abondance.

Enfants du Bénin debout !
La liberté d’un cri sonore
Chante aux premiers feux de l’aurore
Enfants du Bénin, debout !

## Тарҷумаи тоҷикӣ

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Бенин
Суруди миллии Босния ва Ҳерсеговина

**"Državna himna Bosne i Hercegovine"** - *Суруди миллии Босния ва Ҳерсеговина* мебошад. Суруди миллӣ 25 июни соли 1999 қабул гаштааст.

Dušan Šestić (Душан Шестич) оҳанги суруди миллиро эҷод намудааст, ки матн надорад ва сарлавҳаи **Intermeco** дорад.

## Пайвандҳо
* Državna himna Bosne i Hercegovine MP3 

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Босния ва Ҳерсеговина
Суруди миллии Боливия

Суруди миллии Боливия (Himno Nacional de Bolivia) - **Bolivianos, el Hado Propicio** мебошад.

## Bolivianos, el Hado Propicio
*'Bolivianos: el hado propicio<br />
coronó nuestros votos y anhelos.<br />
Es ya libre, ya libre este suelo,<br />
ya cesó su servil condición.<br />
Al estruendo marcial que ayer fuera<br />
y al clamor de la guerra horroroso,<br />
siguen hoy, en contraste armonioso,<br />
dulces himnos de paz y de unión.<br />
Siguen hoy, en contraste armonioso,<br />
dulces himnos de paz y de unión.

*De la Patria, el alto nombre,
*en glorioso esplendor conservemos.<br />
*Y en sus aras de nuevo juremos:
*¡Morir antes que esclavos vivir!<br />
*¡Morir antes que esclavos vivir!
*¡Morir antes que esclavos vivir!

Loor eterno a los bravos guerreros,<br />
cuyo heroico valor y firmeza,<br />
conquistaron las glorias que empieza<br />
hoy Bolivia feliz a gozar.<br />
Que sus nombres, en mármol y en bronce,<br />
a remotas edades transmitan, <br />
y en sonoros cantares repitan: <br />
¡Libertad, Libertad, Libertad!<br />
Y en sonoros cantares repitan: <br />
¡Libertad, Libertad, Libertad!

*De la Patria, el alto nombre,
*en glorioso esplendor conservemos.<br />
*Y en sus aras de nuevo juremos:
*¡Morir antes que esclavos vivir!<br />
*¡Morir antes que esclavos vivir!
*¡Morir antes que esclavos vivir!

Aquí alzó la justicia su trono<br /> 
que la vil opresión desconoce,<br /> 
y en su timbre glorioso legose<br /> 
libertad, libertad, libertad.<br /> 
Esta tierra inocente y hermosa<br /> 
que ha debido a Bolívar su nombre<br /> 
es la patria feliz donde el hombre<br />
goza el bien de la dicha y la paz.<br />
Es la patria feliz donde el hombre<br />
goza el bien de la dicha y la paz.

*De la Patria, el alto nombre,
*en glorioso esplendor conservemos.<br />
*Y en sus aras de nuevo juremos:
*¡Morir antes que esclavos vivir!<br />
*¡Morir antes que esclavos vivir!
*¡Morir antes que esclavos vivir!

Si extranjero poder alqún día<br />
sojuzgar a Bolivia intentare,<br />
al destino fatal se prepare<br />
que amenaza a soberbio invasor.<br />
Que los hijos del grande Bolívar<br />
hayan mil y mil veces jurado:<br />
morir antes que ver humillado<br />
de la Patria el augusto pendón.<br />
Morir antes que ver humillado<br />
de la Patria el augusto pendón.

*De la Patria, el alto nombre,
*en glorioso esplendor conservemos.<br />
*Y en sus aras de nuevo juremos:
*¡Morir antes que esclavos vivir!<br />
*¡Morir antes que esclavos vivir!
''¡Morir antes que esclavos vivir!

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Боливия
Суруди миллии Колумбия

***Himno Nacional de la República de Colombia*** - Суруди миллии Ҷумҳурии Колумбия мебошад. Баъзе вақтҳо суруди миллии Колумбияро бо мисраи аввали матнаш, яъне ***¡Oh Gloria Inmarcesible!*** мешиносанд.

### ¡Oh Gloria Inmarcesible!
CORO:
¡Oh gloria inmarcesible! 
¡Oh júbilo inmortal!
En surcos de dolores
el bien germina ya.

I

Cesó la horrible noche,
la libertad sublime
derrama las auroras
de su invencible luz.
La humanidad entera,
que entre cadenas gime,
comprende las palabras
del que murió en la cruz.

II

"¡Independencia!" grita
el mundo americano;
se baña en sangre de héroes
la tierra de Colón.
Pero este gran principio,
"El rey no es soberano"
resuena, y los que sufren
bendicen su pasión.

III

Del Orinoco el cauce
se colma de despojos,
de sangre y llanto un río 
se mira allí correr.
En Bárbula no saben
las almas ni los ojos,
si admiración o espanto
sentir o padecer. 

IV

A orillas del Caribe, 
hambriento un pueblo lucha,
horrores prefiriendo 
a pérfida salud.
¡Oh, sí!, de Cartagena 
la abnegación es mucha,
y escombros de la muerte 
desprecian su virtud. 

V

De Boyacá en los campos,  
el genio de la gloria,
con cada espiga un héroe 
invicto coronó.
Soldados sin coraza 
ganaron la victoria;
su varonil aliento 
de escudo les sirvió.

VI

Bolívar cruza el Ande 
que riegan dos océanos,
espadas cual centellas 
fulguran en Junín.
Centauros indomables 
descienden a los llanos,
y empieza a presentirse, 
de la epopeya el fin.

VII

La tropa victoriosa 
en Ayacucho truena,
que en cada triunfo crece
su formidable son.
En su expansivo empuje 
la libertad se estrena,
del cielo americano  
formando un pabellón. 

VIII

La virgen sus cabellos 
arranca en agonía
y de su amor viuda 
los cuelga del ciprés.
Lamenta su esperanza 
que cubre loza fría,
pero glorioso orgullo 
circunda su alba tez.

IX

La patria así se forma, 
termópilas brotando;
constelación de cíclopes 
su noche iluminó.
La flor estremecida
mortal el viento hallando,
debajo los laureles 
seguridad buscó.

X

Mas no es completa gloria
vencer en la batalla,
que el brazo que combate 
lo anima la verdad.
La independencia sola 
el gran clamor no acalla;
si el sol alumbra a todos,
justicia es libertad. 

XI

Del hombre los derechos 
Nariño predicando,
el alma de la lucha
profético enseñó.
Ricaurte en San Mateo, 
en átomos volando,
"Deber antes que vida,"
con llamas escribió.


## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Колумбия
Гурӯҳ:Суруди миллӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Суруди миллӣ
Суруди миллии Панама

***Himno Nacional de Panama*** (аз испанӣ: ***Суруди миллии Панама***) - ҳамчун *Himno Istmeño* машҳур мебошад.

## Himno Istmeño
**CHORUS**
Alcanzamos por fin la victoria
En el campo feliz de la unión;
Con ardientes fulgores de gloria
Se ilumina la nueva nación.

Es preciso cubrir con un velo
Del pasado el calvario y la cruz;
Y que adorne el azul de tu cielo
De concordia la espléndida luz. 

El progreso acaricia tus lares.
Al compás de sublime canción,
Ves rugir a tus pies ambos mares
Que dan rumbo a tu noble misión. 

(Chorus) 

En tu suelo cubierto de flores
A los besos del tibio terral,
Terminaron guerreros fragores;
Sólo reina el amor fraternal. 

Adelante la pica y la pala,
Al trabajo sin más dilación,
Y seremos así prez y gala
De este mundo feraz de Colón.

(Chorus)

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
*''Суруди миллии Панама. MP3''

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Панама
Гурӯҳ:Суруди миллӣ
Гурӯҳ:Суруди миллӣ аз рӯи алифбо
Суруди миллии Ботсвана

**Fatshe leno la rona** - суруди миллии Ботсвана мебошад. Матн ва оҳангашро Кгалеманг Тумедиско Мотсете (Kgalemang Tumedisco Motsete) баъд аз соҳибистиқлол шудани Ботсвана соли 1966 эҷод намудааст.

## Fatshe leno la rona
Fatshe leno la rona, 
Ke mpho ya Modimo,
Ke boswa jwa borraetsho;
A le nne ka kagiso.

CHORUS:
Tsogang, tsogang! banna, tsogang!
Emang, basadi, emang, tlhagafalang!
Re kopaneleng go direla
Lefatshe la rona.

Ina lentle la tumo
La chaba ya Botswana,
Ka kutlwano le kagisano,
E bopagantswe mmogo.

CHORUS

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
*MIDI 

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Ботсвана
Беназир Бҳутто

**Беназир Бҳутто** (; Карочи, Покистон, 21 июни 1953, Равалпинди, Покистон, 27 декабри 2007) — ходими давлатии Покистон. Духтари собиқ сарвазири Покистон Зулфиқор Алӣ Бҳутто (1971—1977).

## Зиндагинома
Беназир Бҳутто соли 1973 Донишгоҳи Ҳарварди (ИМА) ва соли 1977 Донишгоҳи Оксфорд (Британияи Кабир)-ро хатм кардаст.

## Фаъолияти сиёсӣ
Аз соли 1976 мушовири расмии падараш — Зулфиқор Алӣ Бҳутто буд ва баъди табаддулот (1979) маҳбус гардид. Солҳои 1984—1986 дар **[[Подшоҳии Муттаҳида|Британияи Кабир]]** зиндагӣ мекард. Баъди ба ватан баргаштан роҳбари мухолифин ва раиси Ҳиз­би халқии Покистон интихоб мешавад. Дар интихоботи парлумонии Покистон соли 1988 бори аввал дар таърихи кишварҳои исломии дунё, зани мусулмон - Беназир Бҳутто сарвазири мамлакат интихоб гардид. Вале сарварии ӯ дер давом накард. Беназир Бҳутто бо иттиҳоми ришваситонӣ (1990) аз иҷрои вазифаҳои давлатӣ сабукдӯш гардид. Октябри 1993 аз сари нав сарвазири мамлакат интихоб мешавад. Беназир Бҳутто барои доир намудани ислоҳоти демократӣ дар Покистон ба муқобилияти сахти ҳаракатҳои тундгароёнаи динӣ ва ақидаҳои кӯҳнапарастонаи низомӣ дучор шуд. Ноябри соли 1996 дигарбора аз нав ба иттиҳоми ришваситонӣ муттаҳам шуда, Беназир Бҳутто маҷбуран ба истеъфо рафт. Солҳои 1999—2007 дар Британияи Кабир ва Имороти Муттаҳидаи Арабӣ зиндагӣ мекард. Октябри 2007 Беназир Бҳутто ба Ватан баргашта, хост дар интихоботи парлумонии соли 2008 иштирок варзад ва сарвазири мамлакат гардад. Ба истиқболи Беназир Бҳутто дар шаҳри Карочӣ гирдиҳамоии бузурге баргузор шуд ва онҷо амали террористӣ содир гардид, ки дар натиҷа зиёда аз 140 нафар ҳалок ва беш аз 500 нафар захмдор шуданд. 3 ноябри 2007 Президент Парвиз Мушарраф дар кишвар ҳолати фавқулодаро ҷорӣ намуд. Мухолифони ҳукумат ва Беназир Бҳутто муқобили ҷори намудани ҳолати фавқулода дар кишвар буданд ва тарафдоронашонро ба эътирозҳои оммавӣ даъват намуда, хостори истеъфои Президент Парвиз Мушарраф шуданд. Ҳукумат Беназир Бҳутторо ба ҳабси хонагӣ маҳкум кард. 19 декабри 2007 Парвиз Мушарраф баргузории интихоботи президентиро 8 январи 2008 эълон кард.

## Марг
27 декабри 2007 Беназир Бҳутто дар зодгоҳаш шаҳри Равалпиндӣ дар гирдиҳамойии умумӣ бар асари як амали террористӣ ва сӯиқасд захмдор шуда, дар беморхона ба таври фоҷиавӣ аз олам даргузашт.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Сарвазирони Покистон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Покистон 
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Занҳо - сарвазирон
Суруди миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон

**Milli Tharana** (бо Забони пушту *"Суруди миллӣ"*) - суруди миллии Афғонистон мебошад, ки моҳи майи соли 2006 қабул шудааст.

## Milli Tharana
دا وطن افغانستان دی
دا عزت د هر افغان دی

کور د سولی کور د توری
هر بچی یی قهرمان دی

دا وطن د تولو کور دی
د بلوچو د ازبکو

د پشتون او هزاره وو
د ترکمنو د تاجکو

ورسره عرب، گوجر دی
پامیریان، نورستانیان

براهوی دی، قزلباش دی
هم ایماق، هم پشه ییان

دا هیواد به تل زلیژی
لکه لمر پرشنه آسمان

په سینه کی د آسیا به
لکه زره وی جاویدان

نوم د حق مودی رهبر
وایو الله اکبر وایو الله اکبر

## Бо ҳарфҳои лотинӣ
:Da watan Afghanistan di, da ezzat de har Afghan di
:Kor de soli kor də tori, har bachi ye qahraman di

:Da watan di tolo kor di, də Balocho, de Uzbako
:Də Pashtun aw Hazarawu, də Turkmano de Tajeko

:Worsara Arab, Gojar di, Pamiriyan, Noristaniyan
:Barahawi di, Qizilbash di, ham Aimaq, Pashaiyan

:Da hiwad ba til zaligi, laka limar pa eshna asman
:Pa sina ki de Asiya, laka zera wi jawidan

:Num de haq mo di rahbar, wayu Allah o Akbar, wayu Allah o Akbar

## Тарҷумаи тоҷикӣ

## Пайвандҳо
* Президенти Афғонистон 

Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Афғонистон
Соли 2008

## Рӯйдодҳо
### [[Январ]]и соли [[2008]]
* Шумораи мақолаҳои Википедиаи Тоҷикӣ ба 8 700 расид.
* 20 январ – агрегати якум ва 31 июли соли 2009 агрегати охирин – чаҳоруми НБО Сангтӯда–1 ба кор даромад.
### [[апрел]]и соли [[2008]]
* 15 апрел – ҷамъияти саҳомии кушодаи «Нерӯгоҳи барқи обии Роғун» таъсис ёфт.
### [[июл]]и соли [[2008]]
*  25 июл – бо укази Президент Эмомалӣ Раҳмон ба тафтиши ҳама гуна корхонаҳои хурду миёна, ба мўҳлати ду сол маратория эълон карда шуд.
### [[август]]и соли [[2008]]
*  25 август – дар ш. Душанбе Кохи Миллат (ба сохтмонаш соли 2002 шурӯъ карда буданд), «Боғи устод Рӯдакӣ» ва дар он ҳайкали Рӯдакӣ кушода шуд.
### [[сентябр]]и соли [[2008]]
* 6 сентябр – дар ш. Душанбе Симпозиуми байналмилалии илмӣ ба муносибати 1150 – солагии Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ баргузор гардид.
### [[Октябр]]и соли [[2008]]
*  21 октябр – Парламенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Протоколи Киоторо (11 декабри соли 1997 оид ба тоза нигоҳ доштани иқлим) тасдиқ кард.
### [[Ноябр]]и соли [[2008]]
*  5 ноябр – студияи телевизиони ТВ Ҷаҳоннамо таъсис ёфт. 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2008]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2008]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

*
Дарвеш

[thumb|right|Дарвешон бо либосҳои идона ([Верешагин Василий Василевич)]]
**Дарвеш** () — табақаи хоси одамонро гӯянд, ки ба гадоию сақои умр мегузаронанд. Аз ҷиҳати этимологӣ дарвеш — даровез буда, дар зери ин мафҳум нонеро мефаҳмиданд, ки барои гадоён ба дарвоза меовехтанд. Баъзе муҳаққиқон муътақиданд, ки дарвеш маънои (дарюз) ҷустуҷӯ карданро низ дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тасаввуф
Вилоятҳои Русия

thumb|600px|Вилоятҳои Русия

Федератсияи Русия аз 85 субъект иборат аст, ки 47-тои онҳоро **[[вилоят]]ҳо** () ташкил медиҳанд. 

*Дар рӯйхат, рақамҳо ба рақамҳои дар харита буда, тааллуқ доранд*:

* 1. Вилояти Амур 
* 2. Вилояти Архангелск 
* 3. Вилояти Астрахан 
* 4. Вилояти Белгород 
* 5. Вилояти Брянск 
* 43. Вилояти Владимир 
* 44. Вилояти Волгоград 
* 45. Вилояти Вологда 
* 46. Вилояти Воронеж 
* 9. Вилояти Иванов 
* 8. Вилояти Иркутск 
* 10. Вилояти Калининград 
* 11. Вилояти Калуга 
* 12. Вилояти Кемерово 
* 13. Вилояти Киров 
* 14. Вилояти Кострома 
* 15. Вилояти Курган 
* 16. Вилояти Курск 
* 17. Вилояти Ленинград 
* 18. Вилояти Липетск 
* 19. Вилояти Магадан 
* 20. Вилояти Москва 
* 21. Вилояти Мурманск 
* 22. Вилояти Нижегородск 
* 23. Вилояти Новгород 
* 24. Вилояти Новосибирск 
* 25. Вилояти Омск 
* 26. Вилояти Оренбург 
* 27. Вилояти Орёл 
* 28. Вилояти Пенза 
* 29. Вилояти Псков 
* 30. Вилояти Ростов 
* 31. Вилояти Рязан 
* 33. Вилояти Самара 
* 34. Вилояти Саратов 
* 32. Вилояти Сахалин 
* 36. Вилояти Свердловск 
* 35. Вилояти Смоленск 
* 37. Вилояти Тамбов 
* 39. Вилояти Твер 
* 38. Вилояти Томск 
* 40. Вилояти Тула 
* 41. Вилояти Тюмен 
* 42. Вилояти Уляновск 
* 6. Вилояти Челябинск 
* 7. Вилояти Чита 
* 47. Вилояти Ярослав

## Нигаред

* Ҷумҳуриҳои Русия

*
Вилояти Калуга

**Вилояти Калуга** () — вилоятест дар Федератсияи Русия. Ин вилоят дар самти ҷанубу ғарбӣ ва масофаи 150—200 км дуртар аз шаҳри Москва ҷой гирифтааст. 

*Территорияаш* 29,9 ҳаз. км²-ро ташкил медиҳад
*Шумораи аҳолии* вилоят — 1021,5 ҳаз. нафар (2005) буда, зичии аҳолӣ 34,2 наф/км² аст(2005). 
*Соли [[1944]]* ташкил шудааст.
*Маркази маъмурии* вилоят — шаҳри Калуга мебошад. 

## Ҷуғрофия
Вилояти Калуга бо вилоятҳои Москва, Тула, Брянск, Смоленск ва Орёл ҳамсарҳад аст.

## Боигариҳои табии

## Иқлим

## Аҳолӣ
Аз рӯи бақайдгирии соли 2002 шумораи аҳолии вилоят 1040,9 ҳаз. нафар буда, аз онҳо аҳолии шаҳрҳо   - 779,7 ҳаз. нафар (74,9 %) ва аҳолии деҳот — 261,2 ҳаз. нафар (25,1 %) аст.

## Иқтисодиёт

## Тақсимоти маъмурӣ

### Шаҳрҳои вилояти Калуга
* Балабаново
* Белоусово
* Боровск
* Ермолино
* Жиздра
* Жуков (шаҳр)
* Киров
* Козелск
* Кондрово
* Кремёнки
* Людиново
* Малоярославетс
* Медин
* Мешовск
* Мосалск
* Обнинск
* Сосенский
* Спас-Деменск
* Сухиничи
* Таруса
* Юхнов

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Сервери маъмурияти вилоят
* Устав Калужской области 
* Парчам ва нишони вилояти Калуга

*
Вилояти Кострома

**Вилояти Кострома** () – субъекти Федератсияи Русия мебошад, ва ба Округи Федералии Марказӣ дохил мешавад.

*Масоҳаташ* — 60,2 ҳаз. км² 
*Аҳолияш* — 709 000 нафар 
*Дарозиаш* аз шимол ба ҷануб — 260 км, аз ғарб ба шарқ — 420 км мебошад
*Аз шимол вилояти Кострома бо* вилояти Вологда, аз ҷануб бо вилояти Иванов ва вилояти Нижегород, аз ғарб бо вилояти Ярослав, аз шарқ бо вилояти Киров ҳамсарҳад аст.

## Таърих

## Аҳолӣ

## Ҳукумат

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии маъмурияти вилояти Кострома 
* Вилояти Кострома

*
Чарғ

thumb|Чарғ
**Чарғ** — мурғи шикорӣ. Чарғ болҳои кӯтоҳ дорад, болу параш зарди қаҳваранг. Дар Тоҷикистон 2 намуди Чарғ
# Чарғи муқаррарӣ (Cerchneis tinnunculus)
# Чарғи даштӣ (Cerchneis naumanni)
Чашми Булбул

thumb|Чашми Булбул
thumb|Чашми Булбул
**Чашми Булбул** (Alyssum) - як ҷинси гиёҳ, баъзан нимбуттаро гӯянд (аз оилаи чилликгулҳо). Пояш рости сербарг, баргаш яклухт. Гулаш майда, зард ё зарди кушод.
Гули говак

**Гули говак**, **гӯсолачашмак**, **осмонгулак**, **талхагулак** () — гуная аз рустаниҳои яксола.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Пояаш рости сершох, қиррадор, то 130 см қад мекашад. Баргаш нештаршакли яклухт. Хӯшагулаш (қутраш 3 см) сабадак, яктоӣ дар нӯги появу шохаҳо ҷойгир аст. Гулҳои канории хӯшагул асосан кабуд, гулҳои мобайнӣ бунафш мебошанд. Тухмаш (дарозиаш 2,4-4,5 мм) байзашакл, хокистарранги ҷилодор. Дар доманаи беша, марғзор, чун алафи бегона дар киштзори гандум, ҷав, юнучқа, боғу полиз мерӯяд. Моҳҳои май — август гул мекунад. Дар таркиби гули говак гликозид, равғани эфир, сапонин, намакҳои минералӣ ва ғ. мавҷуданд. Гули говак рустании доруист. Дар баъзе ноҳияҳои вилояти Суғд онро кишт мекунанд. Дар тиб гулбарги хушконидаи гули говак, ки бебӯю талхмаза аст, истифода мешавад. Аз 100 кг гули тару тоза тақр. 23 кг гулбарги хушк гирифтан мумкин аст.

## Корбурди пизишкӣ
Табибони мардумӣ бо ҷӯшоби гули гули говак бемориҳои табларза, зардпарвин, дарди санги гурда, ташаннуҷи мушакҳо, гулӯзиндонак, сурфа, заъфи узвҳои ҳозима ва амрози чашм (шабкурӣ, илтиҳоби луобпардаи чашм)-ро муолиҷа мекунанд. Нақуи гули он давои пешобу зардарон, тақвиятбахши кори узвҳои ҳозима аст. Бо ин мақсад 2 чумча гули рустаниро дар 200 мл оби ҷӯш чой карда, нӯшидан лозим аст. Гули говак дар тибби илмӣ чун давои сабуки пешоброн ва талхарон истифода мегардад. Як чумча гули онро дар як истакон об чой карда, рӯзе 3 бор якчумчагӣ меошоманд. Гули говак рустании асаловар аст. Асали он зарди сабзранг буда, бӯи бодом мекунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Ходжиматов М. Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана. Д., 1989;
* Губанов И. А. Иллюстрированный определитель растений Средней России. Т. 3. М., 2004;
* Новейшая энциклопедия лекарственных растений. М., 2011.
Челон

thumb|Челон
thumb|Челон
**Челон** (Zizyphus jujuba) бутта ё дарахтест, ки аз оилаи Rhamnaceae. Мевааш санҷидмонанд аст, аз ин рӯ санҷиди гургонӣ ё челонҷигда мегӯянд.

Рӯдакӣ мегӯяд:
::Санҷиду челон бад-ӯ нима шуда.
::Нуқтаи сурма бад-ӯ як-як зада.
Виндҳук

**Виндҳук** () — шаҳр, пойтахти Намибия, маркази маъмурӣ ва фарҳангиву иқтисодии вилояти Кхомас.

Виндҳук дар баландии 1650 м аз с. б., дар маркази Намибия ҷойгир аст. Масоҳаташ 645 км2. Аҳолиаш 334,6 ҳазор нафар (2012). Роҳоҳан, роҳҳои мошингард ва фурудгоҳи байналмилалӣ дорад.

## Таърих
Виндҳукро соли 1840 доҳӣ (сарвар)-и яке аз қабилаҳо Й. Африкаанер бунёдгузорӣ кардааст. Баъди соли 1861 дар натиҷаи даргириҳои қавмии қабилаҳои нама ва гереро шаҳр комилан хароб гардид. Аз 1884 тобеъи ҳукумати Олмон, аз 1890 маркази маъмурии мустамликаи Олмон дар Африқои Ҷанубу Ғарбӣ буд. Дар солҳои Ҷанги якуми ҷаҳон (1914—1918) аз тарафи лашкариёни Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ истило гардид.

## Иқтисод
Дар Виндҳук саноати хӯрокворӣ (шаробпазӣ, маҳсулоти гӯштӣ), васлкунии автомобил, собунпазӣ, дӯзандагӣ, мебелсозӣ тараққӣ кардааст. Маркази савдои чарм (пӯст)-и гӯсфанд аст. Виндҳук калисои ҷомеъ (1910), бинои Парламент (қасри Тинтенпаласт, 1914), Китобхонаи миллӣ (аввали асри 20), Донишкадаи меъморӣ (1952), Донишгоҳи миллии Намибия, Осорхонаи давлатии Намибия, театри миллӣ, боғи ҳайвонот, варзишгоҳи футбол, мамнуъгоҳи Даан-Вилюн, осоишгоҳи Вон-Бач, муолиҷагоҳи дорои обҳои маъдании Гросс-Бармен ва боғи ботаникӣ дорад. Дар канори шаҳр қалъаи бо услуби меъмории готикаи нави олмонии охири асри 19 ва аввали асри 20 бунёдшуда боқӣ мондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Намибия
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳо
Ҷибутӣ

**Ҷибутӣ** - кишварест дар Африқо. Дар Африқои Шарқӣ қарор гирифтааст. Пойтахташ шаҳри Ҷибутӣ аст.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

 
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо

Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Самут Сонгxрам

**Самут Сонгxрам** - шаҳрест дар Таиланд, пойтахти Вилояти Самут Сонгxрам мебошад.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд
Иёлоти Варгас

**Иёлоти Варгас** () — яке аз иёлотҳои Венесуэла аст.

## Ҷуғрофия

## Бахшбандии иёлатӣ

## Таърих

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Вилояти Ленинград

**Вилояти Ленинград** — вилоятест дар Русия, ки дар самти шимолу ғарбии қисми аврупоии мамлакат ҷой гирфтааст. Ба округи Федералии Шимолу Ғарбӣ дохил мешавад. 

*Территорияаш* — 85 300 км², ки 0,5 % масоҳати Русияро ташкил медиҳад. Аз рӯи масоҳат вилоят ҷои 39-умро ишғол менамояд. Аз ғарб ба шарқ вилоят ба масофаи 450 км ва аз шимол ба ҷануб ба масофаи 320 км тӯл кашидааст.

*Шумораи аҳолиаш* — 1637,7 ҳаз нафар мебошад. (соли 2007) 

*[[1 август]]и соли [[1927]]* ташкил шудааст. 

*Бо вилоятҳои зер ҳамсарҳад аст:*
* аз шимол — бо Карелия
* аз шарқ — бо вилояти Вологда
* аз самти ҷанубу шарқ — бо вилояти Новгород
* аз ҷануб — бо вилояти Псков
* аз ҷанубу ғарб — бо Эстония
* аз ғарб — бо Санкт-Петербург
* аз шимолу ғарб — бо Финляндия
Аз ғарб территорияи вилоятро обҳои Халиҷи Финн мешӯянд.

*Ҷойгиршавии мақомотҳои олии ҳукумати давлатӣ* — дар шаҳри Санкт-Петербург (аз соли 1924 то соли 1991 — дар шаҳри Ленинград буд, номи вилоят маҳз аз ҳамин ҷост).

## Табиат
### Иқлим
### Гидрография
#### Дарёҳо
#### Кӯлҳо
### Таркиби хок
### Олами наботот
### Олами ҳайвонот
### Ҳифзи табиат
## Таърих
## Аҳолӣ
### Шумора ва ҷойгиршавии аҳолӣ
### Саноат
### Хоҷагии қишлоқ
### Нақлиёт
#### Нақлиёти роҳи оҳан
#### Метрополитен
#### Нақлиёти автомобилӣ
#### Нақлиёти обӣ ва ҳавоӣ
## Ҳокимият
## Тақсимоти маъмурӣ
## Маданият
### Маориф ва Илм
### Варзиш
## Вилоятҳои бародар
*  Ломбардия
*  Хэбэй
*  Нурланд
*  Чхунчхон-Намдо
*  Вилояти София
*  Моравияи ҷанубӣ
*  Карелия
*  вилояти Гомел
*  Нижнесилезское воеводство
*  Мекленбург-Померания
*  Кишвари Ставропол
*  Орхус
*  Вилояти Калуга
*  Вилояти Могилёв
*  Вилояти Витебск
*  Санкт-Петербург 
*  Кишвари Банска-Бистритск 

## Эзоҳот

## Адабиёт

## Пайвандҳо

* Вилояти Ленинград — намояндагии расмӣ
* Леноблинформ
* Харитаи вилояти Ленинград
* вилояти Ленинград дар тангаҳо
* http://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/01_1/lenobl.htm 

*Вилояти Ленинград
Кафшергар

**Кафшергар** ё **ҷӯшкор** коргар, мутахассиси соҳаи истеҳсолоти кафшерӣ.

## Кафшергари барқӣ

## Кафшергари газӣ
## Галерея

300px|мини|Кафшергар

## Нигаред
* Кафшер

## Пайвандҳо
* "Сварщик" - маҷаллаи истеҳсолотӣ-техникӣ ба забони русӣ 

Гурӯҳ:Касбҳо
Гурӯҳ:Кафшер
Хоянда

**Хоянда** ва ё **хояндаҳо** — як қатори нисбатан сершумори синфи ширхӯрҳоро гӯянд. Хоянда зиёда аз се ҳиссаи ҳамаи намудҳои ширхӯрҳо ва қариб нисфи намудҳои фаунаи Тоҷикистонро ташкил мекунад. Дандонашон калон буд, ҳангоми хоидани хӯрок худ аз худ тез мешаванд, дандони ашк надоранд. Байни дандонҳои курсӣ ва дандонҳои пеш холигӣ мавҷуд аст. Дар Тоҷикистон 11 оилаи хояндаҳо аз ҷумла ҷайра, нутрия, товушқонҳо, муш, кӯрмуш, суғур, юрмон ва ғайра мавҷуданд.

## Эзоҳ
Қӯноқ

**Қӯнок**, **говарс**, **арзани итолиёӣ** () — гиёҳи яксолаест аз оилаи хӯшаиҳо. Як навъ зироати ғалладониа арзанмонандро гӯянд. Пояааш рости камшох, 80 — 200 см қад мекашад.

## Эзоҳ
Ҷигар

thumb|Ҷигар

**Ҷигар** () — бузургтарин узви дарунии инсон ва ҳайвонҳо аст. Он дар тарафи рост дар холигоҳи шикам дар зери диафрагма ҷойгир аст (дар гипохондрияи рост) ва хеле кам ҷигар метавонад дар тарафи чап ҷойгир шавад.  Ҷигар узвҳои ҷудонашуда аст, яъне дар бадан чунин узвҳои дуюм вуҷуд надорад ва вайроншавии фаъолияти ҷигар ба ҳаёт таҳдид мекунад.  Аз ин рӯ, дар ҳолати бемориҳои ҷигар, назорати доимии мутахассис, муоина барои назорати вазъи саломатӣ ва табобат зарур аст.

Ҷигар дар бадани мо вазифаҳои муҳимро иҷро мекунад.  Қисмҳои ғизо, ки ба рӯдаю меъда ворид мешаванд, ба хун ҷаббида мешаванд ва пеш аз ҳама ба ҷигар интиқол дода мешаванд.  Дар он протсессҳои табдили онҳо ба амал омада, моддаҳои барои хаёт зарурӣ ҳосил мешаванд.  Он дар ҳама намудҳои мубодилаи моддаҳо - дар мубодилаи сафедаҳо, равғанҳо, карбогидратҳо иштирок мекунад.  Фақат дар ҷигар протеин албумин барои бадан зарур аст ва омилҳои зиёди лахташавии хун истеҳсол мешавад.  Дар он гликоген ба вуҷуд меояд ва ҷамъ мешавад,ки манбаи энергия барои бадан мебошад.  Ҷигар дар мубодилаи витаминҳо ва микроэлементҳо иштирок мекунад.  Вазифаи муҳими он детоксикатсия (безаҳргардонӣ) мебошад.  Он моддаҳо ва доруҳоеро, ки дар бадан дар ҷараёни ҳозима ва фаъолияти ҳаётӣ ҳосил мешаванд, қабул мекунад.  Баъзеи онҳо метавонанд барои бадан заҳролуд бошанд.  Дар ҷигар ин моддаҳо ба маҳсулоти заҳролудашон кам табдил меёбанд.  Он ҳормонҳо ва дигар моддаҳои фаъоли биологиро ғайрифаъол мекунад.
Ҷигар инчунин ҳама навъҳои моддаҳои ба бадан бегонаро, аз қабили аллергенҳо, токсинҳо-ро безарар мегардонад, онҳоро ба заҳролудшавии камтар ё осонтар хориҷ кардани пайвастагиҳо табдил медиҳад.  Он дар мубодилаи билирубин, пигмент, ки ҳангоми вайроншавии табиии ҳуҷайраҳои сурхи хун ба вуҷуд меояд, иштирок мекунад.  Вайрон шудани фаъолияти ҷигар дар бемориҳои гуногун боиси вайрон шудани мубодилаи моддаҳо ва ихроҷи билирубин бо сафро ва пайдоиши ранги иктерикии пӯст ва склера мегардад.  Сафи дар он ҳосилшуда барои равандҳои ҳозима муҳим аст.  Ҳамин тариқ, ҷигарро як корхонаи бузурги кимиёвӣ номидан мумкин аст, ки дар он миқдори зиёди моддаҳо синтез ва табдил меёбанд.  Илова бар ин, ҷигар як анбори табиии хун аст, ки худи табиат пешниҳод кардааст.  Хангоми муътадил кор кардан он зиёда аз ним литр хун дорад.  Ин ба шумо имкон медиҳад, ки ҳаҷми зарурии хуни гардишкунанда ва кори узвҳои гардишро нигоҳ доред, ки ин махсусан ҳангоми талафоти хун муҳим аст.
 Ҷигаратонро эҳтиёт кунед, давра ба давра муоина кунед!  Ба духтур муроҷиат кунед ва ҷигаратон эҳсосоти шуморо ҷавоб медиҳад!

Ҷигар яке аз чанд узвест, ки қодир ба барқароршавӣ, яъне барқарорсозӣ мебошад.  Тавассути тақсимоти ҳуҷайраҳо (гепатоситҳо) ҷигар метавонад ҳаҷми аслии худро барқарор кунад ва танҳо 25-30% бофтаи муқаррариро нигоҳ дорад.  Ин барои нигоҳ доштани функсияҳои ҳаётан муҳим дар бемориҳои гуногун хеле муҳим аст.
*Кобилияти азнавсозии чигар дар афсонаи Прометей инъикос ёфтааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Узвҳои ҳозима
Гурӯҳ:Шикам
Ҷин

мини|Ҷинн
**Ҷин** () — арвоҳ дар асотири арабӣ мебошанд. Дар даврони пеш аз ислом арабҳо ҷинҳоро чун худоҳо парастиш мекарданд. Тибқи таълимоти ислом, ҷинҳо аз алангаи тозаи дуд сохта шудаанд, ки онҳоро ҳеч яке аз панҷ ҳисси асосии инсон дарк намекунад, дар баробари мардум зиндагӣ мекунад, балки дар назди онҳо зоҳир мешавад ва инчунин ба имон / куфр ба Худо дучор меояд.

Тибқи асотири арабҳо, ҷинҳо чор навъ мебошанд: ифрит, гул, қувват, марид (малик). Қудратмандтарин ва бадтарини онҳо ифрит мебошанд — ҷинҳо, ки ба оташ фармон медиҳанд, хидматгорони шайтон ҳисобида мешаванд, ки метавонанд ба одамон зарари ҷиддӣ расонанд. Ғул — махлуқест аз афсонаҳои арабӣ, одатан зан, дар биёбонҳо ва қабристонҳо зиндагӣ мекунад ва аз лошаи тоза ғизо мегирад. Маридҳо (маликҳо) ҷинҳои ҳаво ё об, мавҷудоти оқил ва оқил, монархҳои номии ҳама ҷинҳо мебошанд. Қувват— заифтарин ҷинҳо, ки шакли худро дигар карда наметавонанд ва ба ҳезум ниҳоят осебпазиранд (як зарба бо чӯби чӯбӣ фавран онҳоро мекушад).

Дар фарҳанги Ғарб, ҷин пеш аз ҳама аз маҷмӯаи афсонаҳои «Ҳазору як шаб» ҳамчун «*рӯҳи сеҳрнок бо дастҳои салибдор, зоҳиран ба шахс монанд аст, аммо дар чароғе зиндонӣ шудааст ва иҷрои ҳар се хоҳиш ба касе, ки чароғро молидааст ва ҷинро бедор кардааст*.»

Аслан вуҷуд доштани ҷин аз нуқтаи назари илмӣ ғайриимкон мебошад, зеро исботи худро доро нест, ва ба монанди инҳо бисёр хурофотҳо вуҷуд доранд, ки баъзе гурӯҳи одамон ба он бовар доран.

## Эзоҳ
Алифбои овонигории байналмилалӣ

**Алифбои овонигории байналмилалӣ** (АОБ, , ; , ) — як сомонаи навишторӣ ва овонигорӣ аст, ки бар пояи алифбои лотинӣ сохта шудааст. Ин сомона ба василаи Анҷумани овошиносии байналмилалӣ ба унвони як алифбои стандарт барои нишон додани садоҳои эҷодшуда дар забонҳои гуногун тарроҳӣ шудааст. Дар эҷоди ин сомона аз донишҷуён ва устодон бо забонҳои гуногун, забоншиносон, овозононон ва ҳунарпешагон, фарҳангнависон, забонфаросозон ва мутарҷимон кумак гирифта шудааст.

Алифбои овонигории байналмилалӣ барои нишон додани ҳолатҳои баёнӣ, монанди ҳиҷо, оҳанги ҷумла, иттисоли вожаву ҳиҷоҳо, инчунин, ҳолатҳои нукизабонӣ, дандонсоида ва димоғӣ сухан гуфтан ва ғаайра истифода мешавад. Ҳар намоди ин алифбо ду унсур – ҳарф ва аломатҳои эъроб дорад. Барои ин алифбо соли 2005, 107 ҳарф, 52 эъроб ва 4 аломати лаҳн пазирута шуд. Ҳадафи АОБ эҷоди як аломату нишон барои ҳар овоз аст.

## Таърих
Соли 1886 гурӯҳе аз мударрисони забони фаронсавӣ ва инглисӣ бо роҳбарии Поул Пессӣ дар соҳаи овошиносӣ ниҳоде ташкил доданд, ки соли 1896 бо номи Анҷумани овошиносии байналмилалӣ шинохта шуд. Мояи аслии ин алифбои ибдоӣ аз лотинӣ ва юнонӣ нашъат мегирад. Нахуст ин алифборо барои овонигориву овошиносии забонҳои фаронсавӣ ва инглисӣ ба кор бурданд. Ба тадриҷ корбурди он ба дигар забонҳо татбиқу густариш ёфт. АОБ дар солҳои 1900, 1930 ва 1986 дучори тағйиру изофот гардид. Ниҳоят соли 2005 бо иловаву изофоти густурда то ҳол собит мондааст.

## Ҳарфҳо
### Ҳамсадоҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овошиносӣ
Бошгоҳҳои футболи Утриш

Рӯйхати бошгоҳҳои футболи Утриш.

* «Аустрия» Вена
* «Аустрия» Залтсбург
* «Алтах»
* «Ваккер» Инсбрук
* ГАК Гратс
* «Ред Булл Залтсбург»
* «Маттерсбург»
* «Пашинг»
* «Рапид» Вена
* «СВ Рид»
* «Тирол» Инсбрук
* «Штурм» Гратс
* «Аустрия Кернтен» Клагенфурт
* «ЛАСК» Линтс
* «Рейндорф» Алтах

Утриш
Бошгоҳҳои футболи Озарбойҷон

Рӯйхати бошгоҳҳои футболи Озарбойҷон.

## Рӯйхати бошгоҳҳои лигаи олӣ ('''мавсими 2006-2007''')
* Хазар-Ленкоран (бошгоҳи футбол)
* Баки (дастаи футбол, Боку)
* Корвон (дастаи футбол, Евлах)
* Интер (дастаи футбол, Боку)
* МКТ-Араз (дастаи футбол, Имишли)
* Нефтчи (дастаи футбол, Боку)
* Қарабоғ
* Олимпик (дастаи футбол, Боку)
* Симурғ (дастаи футбол, Закатали)
* Туран (дастаи футбол, Товуз)
* Гилан (дастаи футбол, Габала)
* Гянджларбирлийи (дастаи футбол, Сумгаит)
* Шахдаг (дастаи футбол, Гусар)

Озарбойҷон
Бошгоҳҳои футболи Инглистон

Рӯйхати бошгоҳҳои футболи Инглистон.

* «Аккрингтон Стэнли»
* «Арсенал»
* «Астон Вилла»
* «Бернли»
* «Бирмингҳем Сити»
* «Блекберн Роверс»
* «Болтон Вондерерс»
* «Борнмут»
* «Брайтон»
* «Брентфорд»
* «Бристол Роверс»
* «Вест Бромвич Албион»
* «Вест Ҳем Юнайтед»
* «Вулверҳемптон Вондерерс»
* «Дерби Каунти»
* «Донкастер Роверс»
* «Ипсвич Таун»
* «Йовил Таун»
* «Ковентри Сити»
* «Кристал Пэлас»
* «Кембриҷ Юнайтед»
* «Лестер Сити»
* «Ливерпул»
* «Лидс Юнайтед»
* «Линколн Сити»
* «Манчестер Сити»
* «Манчестер Юнайтед»
* «Мидлсбро»
* «Норвич Сити»
* «Ноттингҳем Форест»
* «Нюкасл Юнайтед»
* «Оксфорд Юнайтед»
* «Питерборо Юнайтед»
* «Сандерленд»
* «Саутҳемптон»
* «Тоттенҳем Ҳотспур»
* «Транмир Роверс»
* «Уиган Атлетик»
* «Уотфорд»
* «Фулҳем»
* «Чарлтон Атлетик»
* «Челси»
* «Шеффилд Уэнсдэй»
* «Шеффилд Юнайтед»
* «Эвертон»

Инглистон
Бошгоҳҳои футболи Белоруссия

Рӯйхати бошгоҳҳои футболи Белоруссия.

* «БАТЭ» Борисов
* «Белшина» Бобруйск
* «Гомел» Гомел
* «Дарида» Ждановичи
* «Динамо» Брест
* «Динамо» Минск
* «Днепр» Могилёв
* «Локомотив» Витебск
* «Локомотив» Минск
* «МТЗ-РИПО» Минск
* «Нафтан» Новополотск
* «Неман» Гродно
* «Славия» Мозир
* «Торпедо» Жодино
* «Торпедо» Минск
* «Шахтер» Солигорск

Белоруссия
Бошгоҳҳои футболи Португалия

Рӯйхати бошгоҳҳои футболи Португалия.

* «Академика» Коимбра
* «Бенфика» Лиссабон
* «Боавишта» Порту
* «Брага» Брага
* «Ос Белененсиш» Лиссабон
* «Витория» Гимарайнш
* «Витория» Сетубал
* «Лейрия» Лейрия
* «Лейшойнш» Матозинюш
* «Маритиму» Фуншал
* «Порту» Порту
* «Спортинг» Лиссабон
* «Эштрела» Амадора

Портуғол
Бошгоҳҳои футболи Испониё

Рӯихати бошгоҳҳои футболи Испониё

**Ла Лига**
* «Алавес»
* «Атлетик Билбао»
* «Атлетико Мадрид»
* «Барселона»
* «Валенсия»
* «Вийярреал»
* «Жирона»
* «Леванте»
* «Майёрка»
* «Осасуна»
* «Раё Вайекано»
* «Реал Бетис»
* «Реал Мадрид»
* «Реал Овиедо»
* «Реал Сосиедад»
* «Севийя»
* «Селта Виго»
* «Хетафе»
* «Элче»
* «Эспанёл»

* «Албасете»
* «Алкоркон»
* «Алмерия»
* «Андорра»
* «Бургос»
* «Гранада»
* «Депортиво Ла-Коруня»
* «Кадис»
* «Кастейён»
* «Кордова»
* «Лас-Палмас»
* «Леганес»
* «Леонеса»
* «Луго»
* «Малага»
* «Мирандес»
* «Нумансия»
* «Раё Махадаонда»
* «Расинг»
* «Реал Вайядолид»
* «Реал Сарагоса»
* «Реал Соседад Б»
* «Рекреативо»
* «Сеута»
* «Спортинг Хихон»
* «Тенерифе»
* «Уэска»
* «Химнастик»
* «Эйбар»
* «Эстремадура»

Испания
Бошгоҳҳои футболи Олмон

Рӯйхати бошгоҳҳои футболи Олмон.

* «Айнтрахт» Брауншвайг
* «Айнтрахт» Франкфурт
* «Алеманния» Аахен
* «Арминия» Билефелд
* «Аугсбург»
* «Бавария» Алтсенау
* «Бавария» Мюнхен
* «Байер 04» Леверкузен
* «Боруссия» Дортмунд
* «Боруссия» Мӯнхенгладбах
* «Бохум»
* «Вердер» Бремен
* «Волфсбург»
* «Гройтер Фӯрт» Фӯрт
* «Дармштадт 98» Дармштадт
* «Динамо» Дрезден
* «Дуйсбург»
* «Кайзерслаутерн»
* «Карлсруэ»
* «Карл Тсейсс» Йена
* «Кёлн»
* «Локомотив» Лайпсиг
* «Магдебург»
* «Майнтс 05» Майнтс
* «Нюрнберг»
* «Падерборн 07» Падерборн
* «Пройссен» Мюнстер
* «РБ Лайпсиг»
* «Санкт-Паули» Ҳамбург
* «Улм 1846» Улм
* «Унион» Берлин
* «Фортуна» Дӯсселдорф
* «Фрайбург»
* «Шалке-04» Гелзенкирхен
* «Штуттгарт»
* «Ҳайденҳайм»
* «Ҳамбург»
* «Ҳанза» Росток
* «Ҳаннофер 96» Ҳаннофер
* «Ҳерта» Берлин
* «Ҳолштайн» Кил
* «Ҳоффенҳайм»
* «Элферсберг» Шпизен-Элферсберг
* «Энерги» Коттбус
* «Ян» Регенсбург

Олмон
Фил (шатранҷ)

**Фил** (баъзан номи «афсар» истифода мешавад) — муҳраи шоҳмот мебошад. Дар аввали бозӣ бозингарон дутогӣ фил доранд. Дар аввали бозӣ филҳо дар чунин катакҳо ҷой гирифтаанд: c1, f1 (филҳои сафед) ва c8, f8 (филҳои сиёҳ). Фил ба мавқеи дилхоҳи диагоналӣ гузашта метавонад, ба шарте, ки дар роҳаш ягон муҳраи дигар набошад.

Филҳо танҳо ба катакҳои сафед ё танҳо ба катакҳои сиёҳ гашта метавонад, барои ҳамин филҳоро мувофиқан *сафедгард* ва *сиёҳгард* меноманд.

Барои фил нисфи катакҳои тахта дастрас аст, фил аз тӯра, ки вай имконияти гаштан ба ҳамаи катакҳои тахта дорад, камқувваттар аст. Ғайр аз ин, дар тахтаи холӣ тӯра ба чордаҳ катаки тахта ҳамла оварда ё гашта метавонад, фил бошад — аз ҳафт то сенздаҳ катак.

Фил аз рӯи қувааш тақрибан ба асп баробар аст. Дар охири бозӣ бошад, ҳангоми гузаштан ба эндшпил қувваи фил зиёдтар мегардад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Муҳраҳои шатранҷ