open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пули Хумри

**Пули Хумри** ( *Pol-e Xomri*) —  як шаҳрест дар шимоли Афғонистон, маркази вилояти Бағлон.

Аз соли 2006 ин шаҳр гурӯҳи қувваҳои мусаллаҳи Маҷористонро дар доираи ISAF ҷойгир аст .

## Ҷуғрофия
Пули Хумри дар чорроҳаи роҳҳои асосии нақлиёт ҷойгир аст. Шоҳроҳи Кобул - Мазори Шариф   ки аз ҷониби сохтмончиёни шӯравӣ ва Афғонистон сохта шуда буд мегузарад. Объектҳои асосии саноатии шаҳр, ин як нерӯгоҳи барқи обӣ мебошанд, ки бо кумаки ИҶШС сохта шудааст ва заводи семент, ки бо мусоидати Чехословакия бунёд шудааст . Инчунин маълум аст, ки бо иштироки коршиносони олмонӣ дар шаҳр як корхонаи нассоҷӣ сохта шудааст .

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии соли 1979, 31101 сокинон дар ин шаҳр зиндагӣ мекарданд. Аз рӯи ҳисобҳо, дар соли 2007 шумораи аҳолӣ тақрибан 2 маротиба зиёд шуда, 58,3 ҳазор нафарро ташкил дод. Аз рӯи ин нишондод, Пули Хумри ҳафтумин шаҳри бузурги Афғонистон аст.

## Иқтисод
Пули Хумри дар минтақаи кишоварзии кишвар ҷойгир аст. Кофтуковҳои маҷмааи қадимии Сурх Кутал дар 12 км шимолтар аз Пули Хумри ҷойгир шудаанд .

11 ноябри соли 2001 ҷангҷӯёни Эътилофи Шимолӣ Толибонро аз шаҳр берун карданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Хуст

**Хуст** як шаҳрест дар  вилояти Хусти  Афғонистон ки дар минтақаи сарҳади кӯҳии Покистон воқеъ шудааст. Бозори марказии Хуст дар масофаи 2 км дар шарқи қисми кунунии маркази шаҳр ҷойгир буд, ки қаблан "матнҳо" ном дошт. Пайдоиши шаҳри Хуст аз соли 1954, бар  ҳадафҳои дар асоси сиёсати  устувор буд, Шаҳрҳои муқобили Хуст дар Покистон, Мироншаҳр, ва Порочинор мебошанд. Мардуми Хуст асосан соҳибкорон, коргарон ва ё милисаҳо ҳастанд; ҳиндуҳо зиёда аз як сол дар деҳаҳои пароканда зиндагӣ мекунанд, то он даме ки дар минтақаи махдуди бо номи Ҳинду Куш, дар ғарби шаҳр зиндагӣ кунанд.  

## Манбаъ

* عبدالحسین سعیدیان (  عبدالحسین سعیدیان (  عبدالحسین سعیدیان (Шаҳрҳои ҷаҳон, нашри илм ва ҳаёт 
* Википедияи англисӣ,  27 ноябр.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Сари Пул

**Сари Пул** — яке аз шаҳрҳо дар вилояти Сарпули, Афғонистон аст. Он пойтахти вилояти Сари Пул ва ноҳияи Сари Пул аст.

## Таърих
Шаҳри Сари Пул дар гузашта *Анбор* ва инчунин *Анбир* номида мешуд. Шаҳр макони оғози исёни  сиёҳҷомагон бо роҳбарии Абу Муслими Хуросонӣ барои интиқом ба хуни Паёмбар Яҳё бин Зайддин бин Алӣ бин Ҳусейн будааст. Бармакиён, ки вазирони барҷастаи халифаҳои Аббосиён низ буданд, сокинони ҳамтн шаҳр буданд.

Дар гузашта Сари Пул як қисми вилояти Ҷузҷон буд. Дар соли 1988, Сари Пул аз вилояти Ҷузҷон ҷудо шуд ва ҳамчун як вилояти мустақил дар Афғонистон эътироф шуд.

## Ҷойҳои таърихӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Сарипул
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Минос

**Минос** қасри калонтарин буд ки ба номи шох Аназейи 1 номгузори шудааст баландии он минора 65 м буда он дорои 76 хучра аз сипохиён шурӯъ карда то канизхо хучра доштанд.Як хусусияти ин каср дар он буд ки шахси бегона вориди он шуда наметавонист ва аз он берун шудан хам номумкин буд.Шох бо воситаи рохи зеризаминияш (тунел) ба дигар мамлакатхо сафар мекард ва бо он шохрох бармегашт.
Бандар Блэр

**Бандар Блэр** — пойтахти қаламрави иттифоқии Ондомон ва Некӯбор  дар Ҳиндустон аст. Аҳолии шаҳр дар соли 2011 тақрибан 100,000 нафар буд. 

## Ҷусторҳои марбут

* Ҷазираҳои Ондомон ва Некӯбор
## Эзоҳ
  

 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Ондомон ва Некӯбор
Коворотӣ

thumb|200px|left|Ҷазираи Коворотӣ
**Коворотӣ** (  ) — Ҷазира ва шаҳр, пойтахти қаламрави иттифоқии Локшодвипи, Ҳиндустон дар баҳри Араб . 
## Ҷуғрофиё
Ҷазираи Коворотӣ; масоҳат — 4,22 километри квадратӣ, дарозӣ — 5 километр, бар — 1,5 километр ва аҳолӣ — 11 473 дорад. Аксарияти сокинони шаҳр мусулмон ба забони малаялам сухан мугуянд.

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
  

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Уқёнуси Ҳинд
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Домон (шаҳр)

рост|мини
**Домон** — шаҳр  дар Ғарби Ҳиндустон, пойтахти қаламрави иттифоқии Домон ва Диуи Ҳиндустон аст. Гуҷаротӣ ва англисӣ забонҳои расмии шаҳр мебошанд.

## Аҳолӣ
Тибқи саршумории соли 2001, шаҳр 35700 нафар аҳолӣ дорад.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар баландии 5 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст.

 
## Пайвандҳо

* Вебсайти расмӣ Маъмурияти Даман ва Диу 
* Вебсайти сайёҳии Даман ва Диу 
## Эзоҳ
  

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Силвосо

**Силвосо**  — шаҳр дар  ғарби Ҳиндустон,,  пойтахти  қаламрави иттифоқии Додро ва Ногор Ҳовели аст. 

## Аҳолӣ
Тибқи барӯйхатгирии соли 2001, шаҳр  21890 нафар аҳолӣ дорад, ки аксарияти онҳо ба забони маратҳӣ ва гуҷаратӣ сухан мегӯянд. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр 33 метр аз сатҳи баҳр аст. 

* مشارکت‌».کنندگان ویکی‌پدیا.  «   Дар *[[Википедияи Англисӣ|донишномаи Википедиа англисӣ]]* , Баргирифта 19 Июн, 2012.».

## Эзоҳ
  

 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Шаҳрҳо-миллионҳои Ҳиндустон

Дар зер рӯйхати шаҳрҳои Ҳиндустон бо аҳолиаш зиёда аз 1 миллион нафар оварда шудааст (маълумот аз рӯи соли 2011 оварда шудаст). Рӯихат  шумораи аҳолии агломератсияҳои шаҳриро инъикос намекунад. Баъзе шаҳрҳои дар поён номбаршуда як қисми агломератсияҳои шаҳрии калонтар мебошанд.

## Рӯихат

Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Итанагар

**Итанагар** (    Itanagar) - шаҳре дар шимолу — шарқи Ҳиндустон, маркази маъмурии яке аз Иёлатҳои Ҳиндустон, иёлати Аруначал Прадеш. 
## Аҳолӣ
Аҳолӣ 59,490 наф. ( 2011 ) . Мардон &nbsp; - 53% аз аҳолӣ, занон &nbsp; - 47%.  Сатҳи миёнаи саводнокӣ дар Итанагар &nbsp;- 69%, ки ин нишондод балантар аз саводнокии миёнаи Ҳиндустон (59,5%) аст, саводнокии мардон - 75% дар байни занон &nbsp; - 61%. Синну соли 15% аҳолӣ &nbsp; - камтар аз 6 сол аст.

## Иқлим
Иқлими Итанагар сербориш аст, дар наздикии он (тақрибан 30 км) дарёи Брахмапутра ҷорӣ мешавад, аммо водии Брахмапутра аллакай дар иёлати Ассам қарор дорад.

## Таърих
Шаҳр дар садаи XI пойтахти сулолаи Ҷитри буд, ки Маяпур ном дошт.

## Нақлиёт
Шаҳр бо хидматрасонии мунтазами автобусҳо аз Гуваҳати (12 соат) пайваст  аст.

Фурудгоҳи Лилабари Ассам  65 км дуртар аз шаҳр аст, тайёраҳои зиёде аз дигар шаҳрҳои Ҳиндустон парвоз мекунанд.

Наздиктарин истгоҳи роҳи оҳан, Ҳармутӣ аст, ки дар масофаи 33 км дар Ассам аст. Истгоҳи бузурги роҳи оҳани Лахимпури шимолӣ дар 60 км дуртар дар Ассам ҷойгир аст.

## Таълим ва иқтисодиёт

* Институти илм ва технологияи шимолу шарқӣ (Нирҷули) 
* Донишгоҳи Аруначал (Доймух) 
* Коллеҷи Ҷамъиятии Доня-Поло Видя Бҳаван 
* Парранда ва паррандапарварӣ, фермаи давлатӣ (Нирҷули)

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
* Маъбади буддоии Тибет, ки нисбатан ба наздикӣ сохта шудааст, шахсан аз ҷониби Далай Лама XIV тақдим карда шудааст 
* Навъи маъбади будоиӣ Теравада Навъи Бирма 
* Итафорт, қалъаи асри XV 
* Осорхонаи давлатии Ҷавахарлал Неру (таърих, мусиқӣ, санъати амалии маҳаллӣ, китобхона) 
* Боғи Индира Ганди

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Мактаби Грамматикаи Окленд

**Мактаби Грамматикаи Окленд** (Auckland Grammar School) як мактаби миёнаи давлатӣ барои писарон дар Окленд, Зеландияи Нав мебошад.
Мактаб дар соли 1850 аз ҷониби губернатор Ҷорҷ Грей таъсис дода шудааст.

## Хатмкардагони намоён
*Рассел Кроу
*Эдмунд Ҳиллари

Гурӯҳ:Мактабҳо аз рӯи алифбо
Диспур

**Диспур** ( ассам.  দিসপুর) - шаҳр дар шимоли шарқи Ҳиндустон, маркази маъмурии Иёлати Ассам. 
## Таърих
Аввалин бошишгоҳҳои аҳолинишин дар мавзеи Диспур дар ҳазорсолаи II пеш аз милод пайдо шуданд. То миёнаи асри XIX, Диспур як деҳа буд, афзоиши он пас аз мустамликадории инглисҳо оғоз ёфт — дар шаҳр мактаб кушода шуд, корхонаҳои коркарди чой, биринҷ, оҳан, равған таъсис ёфтанд.

Соли 1973 пойтахти Ассам ба Диспур аз шаҳри Шиллонг кӯчонида шуд. Аҳолии шаҳр он вақт ҳамагӣ 1700 нафар буд, ҳоло ( 2012 ) 10 812 нафар дар Диспур зиндагӣ мекунанд . Диспур  бо шаҳрҳои калон Гувахати, Ҷатия, Камул ҳамсарҳад аст.

Чой, шолӣ, яхт, пахта ва  меваҳои ситрусӣ парвариш карда мешаванд. Шоҳипарварӣ, саноати ҷангал низ дорад. Истихроҷи нафт ва ангишт. 68% аҳолӣ дар соҳаи кишоварзӣ кор мекунанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Аизул

**Аизул** (به        ‎ / Aɪ Ɔː Z л / ‎  Mizoram) — шаҳр дар иёлоти Мизорами Ҳиндустон  ҷойгир аст.

## Ҷусторҳои марбут
* Ҳиндустон 
* Феҳристи шаҳрҳои Ҳиндустон

## Мабаъ
* The Zozam times 
* Aizawl website
* Википедияи англисӣ 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Бҳопал

**Бҳопал** (, ) — шаҳр дар маркази Ҳиндустон. Маркази маъмурии иёлати Мадҳя Прадеш. Аҳолӣ — 1,883,381 нафар (2011), аз ҷумла 56 % мазҳаби ҳиндуия ва 38 % мусулмонон.
## Ҷуғрофия ва иқлим
200px|left|thumb|Масҷиди Тоҷ-ул-Масоҷид
Бҳопал дар маркази Ҳиндустон воқеъ аст. Шаҳр дар баландии 427 м аз сатҳи баҳр ҷоқ дорад.

Иқлим — тропикӣ, зимистонаш нарм, бо тобистони гарм  дар фасли тобистон ва мавсими сербориши муссонӣ. Тобистон аз моҳи марта то нимаи  июн давом дорад, ҳарорати ҳаво ба 30°С мерасад. Муссонҳо аз охири июн то охри сентябр давом мекунад, ҳарорат: 25°С. Зимистон аз октябр то аввали  март, ҳарорат 18°С, ва поинтар аз он. Бориш: 1146 мм.

## Иқтисод
Бҳопал — маркази тиҷорати (гандум, пахта, афюн, тахта, маҳсулоти бофандагӣ аст.

Инчунин шаҳр маҳсулоти ҳунармандӣ: зару зардӯзӣ ном баровардааст (Нигар сомонаи «Indian Heritage Cities Network»).

Дар атрофи шаҳр ду ноҳияи саноатӣ: Мандидип ва Говиндпур ҳаст. Маҳсулоти саноатӣ: кимиё, матоъи пахта, орд, хӯрокворӣ, мошинасозӣ ва диг..

Ҳукумати иёлати Малҳя Прадеш барои ҷалби сармоя  ба шаҳр дар солҳои 2010-ум ният дорад роҳҳои  автомобилиро бо шаҳрҳои бузург пайвандад. Инчуни таъмини аҳолиро бо оби нушокӣ ва  беҳдошти оби нушоки ва барқ таъмин намояд. Соҳаи беҳдошти сайёҳӣ ва маориф низ дар нақша аст.

## Аҳолӣ

### Фарҳанг

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигораҳо

Maharishi Centre for Educational Excellence, Bhopal, Madhya Pradesh, India..jpg
Taj-ul-Masjid, Bhopal.jpg
Laxmi Narayan Temple (Birla Temple), Bhopal.JPG
Campion Bhopal Secondary building.jpg
VIP Road Bhopal.JPG
 
## Пайвандҳо
* Фотографии Бхопала.  в фотогалерее сайта Hindustan Times.
* Bhopal: Gateway to Sanchi. // Buddhist Circuit in Central India: Sanchi, Satdhara, Sonari, Andher, Travel Guide. Goodearth Publications, 2010. Pages: 96.
* Shāh Jahān̲ Begam (Nawab of Bhopal). The táj-ul ikbál tárikh Bhopal, or, The history of Bhopal. Thacker, Spink, 1876. Pages: 240.
* Путеводитель по Бхопалу и окрестностям
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Бхубанешвар

thumb|left|Маъбадгоҳи Лингараҷа
**Бхубанешвар** (Bhubaneshwar) — шаҳрест дар Ҳиндустон. Маркази маъмурии иёлати Орисса. Номи шаҳр аз вожаи *Трибхубанешвар*, маънои худои (Ишвар) се ҷаҳон (Трибхубан), ҳамаъно ба худо *[[Шива]]* аст.  Шаҳри бузурги иёлати Орисса бо аҳолии 837 737 нафар тан (2011) ва маркази иқтисодӣ ва динии Ҳиндустони Шарқӣ мебошад.

Шумораи зиёди ибодатгоҳҳо ки ба асрҳои VIII—XIII нисбат медиҳанд, Бхубанешварро инчунин "Шаҳри Ибодатгоҳ" (тахминан 500 ибодатгоҳ). Дар замони қадим ки шуморааш аз 7 ҳаз. ибодатгоҳ (маъбатгоҳ) мерасид, танҳо , 500 ибодатгоҳ боқӣ мондааст. Бузургтарин аз онҳо — Маъбадгоҳи Лингараҷа ба худо Шива (1014) бахшида, сохта шудааст.  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гандинагар

thumb|400px
**Гандинагар** (, ) — шаҳрест дар Ҳиндустони Ғарбӣ. Маркази маъмурии иёлати  Гуҷарот.

Соли 1960 иёлати Мумбай ба 2 иёлат — Маҳараштра ва Гуҷарот тақсим шуд. Аввало пойтахти иёлати Гуҷарот шаҳри Аҳмадобод, сипас соли 1970 году Гандинагар (сол 1964 таъсис ёфтааст) гардидааст. Номгузории шаҳри Гандинагар ба муносибати пешвои миллат Маҳатма Ганди гузошта шудааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гангток

thumb|left|Гангток
**Гангток** (, ) — шаҳр дар маркази Ҳиндустон. Маркази маъмурии иёлати Сикким. Аҳолӣ — 98 ҳазор нафар (2011). Бунбасти тиҷоративу нақлиётӣ. Макони ҳунарҳои мардумӣ ва сайёҳат. 

Гангток мақоми шаҳр, пойтахти иёлати Сиккимро дар миёнаи асри XIX соҳиб шудааст. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Воҳиби Бухороӣ

**Воҳиби Бухороӣ** () — и тоҷик (асри 17).

## Зиндагинома
Мувофиқи маълумоти «Тазкирату-ш-шуаро»-и Малеҳои Самарқандӣ дар сиккахонаи ҳукмрони давраш хидмат мекард ва дар мавзӯъҳои ишқӣ ба забони содаву равон шеър ҳам мегуфт. Аз девонаш иттилое нест. Намунаҳои сурудаҳояш ба тавассути тазкираҳо боқӣ мондаанд. Абёти зерин аз ӯянд:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* ملیحای سمرقندی. مذاکر الاصحاب یا تذکرة الشعرأ. دوشنبه، 1380 هـ. ش

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шоирони асри XVII
Воҳид

**Воҳид** ( — як, якто), **ал-Воҳид** — яке аз номҳои Худованд, ба маънои якка ва ягона, ки ҳамто надорад, қабл аз Ӯ чизе набуда ва ҳукми адад бар Вай ҷорӣ набошад; зоте, ки касрат напазирад.

Воҳид Худои ягонаи ҳақиқист, ки дуввуме барояш вуҷуд надорад, дар сурате ки мавҷудоти дигар яке аз воҳидҳои навъи худ ҳастанд. Исми Воҳид ҳам бо Қуръон (2: 163) ва ҳам бо ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радифи 67-ум собит шудааст. Воҳид дар Қуръон дар 6 маврид бо номи дигари Худованд — Қаҳҳор ҳамроҳ омадааст (12: 39; 13: 16; 14: 48; 38: 65; 39: 4; 40: 16).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* ابواسحاق ابراهيم بن السري الزجاج. تقسيم اسماء الله الحسني. دمشق، ۱۹۸۶؛
* احمد مختار عمر. اسماء الله الحسني: دراسة في البنية والدلالة. القاهرة، ۱۹۹۷؛
* محمود سليمان سامي. النور الاسمي في شرح اسماء الله الحسني (ترجمۀ فارسي مجتبي دروزي). تهران، ۱۳۸۷ ش.ر 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Номҳои некӯи Худованд
Воҳид (фалсафа)

**Воҳид** — мақулаи динию фалсафии ифодакунандаи вуҷуди ягонаи мутлақи дорои камолоти зотӣ, ки то амали офариниш дар ҳолати ғайбулғуюб (аҳадият) қарор дорад. 

Қоидаи нахустини назарияи судур «ал-Воҳиду ло ясдуру анҳу илла-л-воҳид» («аз воҳид ба ҷуз воҳид содир нахоҳад шуд») аст, ки дар таълимоти мактабҳои фалсафии асрҳои миёна зимни содири аввал аз Худованд риоят шудааст. Масалан, дар фалсафаи намояндагони машшоия зимни тааққули Худованд аз Худии Хеш («феъли андешаи Илоҳӣ») аз вуҷуди Ӯ ақли аввал содир мешавад. Баъдан дар натиҷаи тааммули себуъдӣ (секарата)-и ақли аввал (тааққул дар бораи мабдаи Худ, тааққул дар бораи вуҷуби вуҷуди Худ, тааққул дар бораи ҳудуди моҳияти Худ) ва такрори он тавассути дигар ақлҳо мутобиқ ба афлоки осмонӣ ва нуҷуми батлимусӣ уқули ашара (ақлҳои даҳгона) бо офаридаҳои марбутаашон арзи вуҷуд хоҳанд кард.

Дар таълимоти намояндаи ҳикмати ишроқ Шиҳобуддини Суҳравардӣ ду мартаба — мартабаи тӯлӣ (ба мисли маротиби Ибни Сино) ва мартабаи арзӣ (уфуқӣ), дар таълимоти исмоилия як мартаба — ақли кулл ва нафси кулл, дар таълимоти намояндаи ҳикмати мутаолиҳа Садруддини Шерозӣ вуҷуди мунбасит ва дар адёни иброҳимӣ маротиби гуногун вуҷуд доранд. Тибқи таълимоти тасаввуф, Худованд дар ду таҷаллӣ ба ҳастии мутлақ таҳаққуқ мебахшад. Таҳаққуқи аввалӣ («файзи ақдас») бо мартабаи аҳадият (таҷаллии зоти Илоҳӣ ба Худии Худ) ва таҳаққуқи дуюмӣ («файзи муқаддас») бо мартабаи воҳидият (сурати илмии исмҳои Илоҳӣ) баробар аст. Мартабаи воҳид дар тасаввуф бо воҷибулвуҷуд муродиф буда, ҳар ду билқувва касрати олами моддиро дар худ ниҳон доранд.

## Нигаред низ
* Офариниш

## Эзоҳ

## Адабиёт
* История таджикской философии с древнейших времен до XV в. Т. 1-2. Д., 2010—2013;
* سید حسین نصر. معرفت امر قدسی. تهران، 1380 ش.؛
* داریوش شایگان. هنری کاربن: آفاق تفکر معنوی در اسلام ایرانی. تهران، 1365 ش.؛
* دینانی غلام حسین ابراهیم. دفتر عقل یا آیت عشق. جلد 1 — 3. تهران، 1380—1383 ش.ر. 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Фалсафа
Деҳродун

**Деҳродун**  — шаҳрест дар Ҳиндустон. Маркази маъмурии иёлати Уттаранчал. Аҳолӣ — 714,223 нафар тан, 
(2011).

## Галерея

Акс: Great stupa in Mindroling.jpg|
Акс: Tara statue Great Stupa Dehra Dun.jpg|
Акс: Forest Research Institute, Dehradun.jpg|
Акс: Forest_Research_Institute_campus,_Dehradun,_India.jpg|
Акс: Osho Institute, Dehradun.jpg|
Акс: BuddhaStatueDehradun.jpg|
Акс: Dehradun_Night_View.jpg|


 
## Адабиёт
* Дар Википедияи Англисӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Имфал

**Имфал** — шаҳрест, бо аҳолии	264 986 нафар (2011) дар иёлати Манипур, дар кишвари Ҳиндустон қарор дорад.

## Адабиёт
* Дар Википедияи Англисӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Панаҷи

thumb|left|Панаҷи 
**Панаҷи** (забони англисӣ: Panaji) — шаҳр дар Ҳиндустон, воқеъ дар иёлати Гоа. 

## Ҷуғрофия
Панаҷи 36 километри мурабъ масоҳат ва 114 405 нафар аҳолӣ дорад ва 7 метр болотар аз сатҳи баҳр воқеъ аст.

## Бародаршаҳр
Шаҳри Акапулко Гурреро бародаршаҳри Панаҷи аст.

## Нигораҳо

Акс:AbaDeFaria.JPG|
Акс:INOX_Multiplex_Theatre.jpg|
Акс:Miramar_Beach.jpg|
Акс:Panaji Market.JPG|
Акс:Goa Villa Paradiso.JPG|
Акс:Goa Mandovi Bridge view from Ribandar.JPG|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 01.JPG|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 02.JPG|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 03.JPG|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 04.JPG|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 05.jpg|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 06.jpg|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 07.jpg|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 08.jpg|
Акс:Scenes of Panjim (Panaji), capital of Goa, India 09.JPG|


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Лакҳнав

**Лакҳнав** () — пойтахти иёлати Уттар Прадеш, 516 км дуртар дар самти шарқии Деҳлӣ. Аҳолӣ — 2,9 млн нафар тан (2011). Маркази маъмурӣ, илмӣ ва фарҳангии иёлати Уттар Прадеши кишвари Ҳиндустон аст.

## Аҳолӣ
Аз рӯи омори соли 2011, аҳолии шаҳр 2 901 474 нафар аст. Лакҳнау дувумин шаҳри калонтарини иёлати Уттар Прадеш баъд аз Канпур мебошад.

Аксари кулли мардум бошандагони ноҳияҳои марказӣ ва шарқии Уттар Прадеш мебошанд, аммо, инчунин дар шаҳр банголиҳо, биҳарариҳо ва диг. маскунанд. Мазҳаби ҳиндуияро — 71 % аҳолии шаҳр, исломро — 26 % прастиш доранд, инчунин ҷамъиятҳои сикхҳо, ҷайнияҳо, масеҳиён ва буддоиҳо мавҷуданд.

Аз рӯи омори соли 2001, сатҳи саводнокии мардуми Лакхнау 69,39 % (61,22 % занҳо ва 76,63 % мардҳо) ташкил медод.

## Маориф
Лакҳнау — маркази бузурги таҳсилот ва илмӣ мебошад. Дар байни донишҳгоҳҳо ва донишкадаҳо чунин муассисаҳоро қайд кардан зарур аст: Gautam Budhh Technical University, Dr. Ram Manohar Lohia National Law University, Babasaheb Bhimrao Ambedkar Central University, Sanjay Gandhi Post Graduate Institute of Medical Sciences, Chhatrapati Shahu ji Maharaj Medical University, Integral University, Institute of Engineering and Technology ва диг.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Кохима

**Кохима —** пойтахти иёлоти Нагаланд  дар Ҳиндустон аст, ки яке аз се шаҳрҳои иёлат бо ҳукумати худ мебошад.

Аҳолӣ — 78584 нафар ( 2001 ) мебошад, ки аз он 53% мардон мебошанд ва 75% аҳолӣ босаводанд. Аксарияти мардум ба халқҳои Нага тааллуқ доранд, аксарияти онҳо Ангами ва Ренгма мебошанд.

Шаҳр дар шарқи Ҳиндустон дар ҳавзаи доманакӯҳи кӯҳҳои Ассамо-Бирма, дар наздикии сарҳади Мянма ҷойгир аст. Баландӣ - тақрибан 1400 м аз сатҳи баҳр аст. Аз ин рӯ, ҳатто дар тобистон, гармӣ дар шаҳр кам аст. Бориши барф ва сардиҳои зимистонӣ хеле кам вомехӯрад, асосан дар кӯҳҳои атроф, зимистонҳо асосан хушканд. Дар тобистон, бориш бисёр аст, ҳарорат  рӯзона аз +26 - +32 ° С тағйир меёбад.

## Таърих
Дар солҳои 1840, кӯшиши Бритониё барои ворид шудан ба Нагаланд оғоз ёфт, ки ба муқовимати беамони халқиятҳои нагаҳо оварда расонид. Дар тӯли 40 сол ба Бритониё барои муқаррар кардани назорати хеш дар қаламрави нисбатан хурд зарур буд. Дар соли 1879 Коҳима аз ҷониби Бритониё ҳамчун макони маъмурияти шаҳристони "Кӯҳҳои Нагу" муқарар шуд (   ) ҳамчун як воҳиди маъмурии Ассам. 
чап|мини|200x200пкс| Мавқеи Ҷопон дар наздикии Коҳима дар соли 1944
Дар соли 1944, муҳорибаи Кохим дар байни нерӯҳои Ҷопон ва артиши Бритониё дар ин ҷо баргузор шуд, ки бо пирӯзии Бритониё ва шикасти артиши Ҷопон анҷом ёфт. Бо назардошти аҳамияти бузурги ин ҷанг он номи  " Сталингради шарқӣ" -ро гирифтааст

1 декабри соли 1963 Коҳима пойтахти иёлати нав дар Нагаланд эълон карда шуд.

## Пайвандҳо

* Геномикаи борони сел. Кохима 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Агартала

**Агартала**  —  шаҳрест дар шимолу шарқи Ҳиндустон, маркази маъмурии Трипура.

Аҳолии 399,688 нафар (2011) , асосан банғолӣ. Бузургтарин шаҳр дар иёлот. Аҳолии шаҳр пас аз бафеҳристгирии аҳолии соли 2001, вақте ки 189,3 ҳазор нафар буд, сокинон, бинобар васеъ шудани шаҳр беш аз ду баробар зиёд шуд.. Аксарияти аҳолии шаҳр ба мазҳаби ҳиндуия эътиқод доранд,  инчунин ҷамоаҳои мусулмонон, масеҳиён , баптистҳо ва буддоиҳо  ҳастанд.

Агартала дар ғарби иёлот, дар масофаи 2 км аз сарҳад бо Бангладеш дар дарёи Хаора (ҳавзаи Ганг ) ҷойгир аст.

Шаҳр аз ҷониби Маҳараҷа Кришна Кишоре Маникя дар соли 1849 ҳамчун пойтахти нав дар асоси мулки феодалӣ таъсис дода шуд. Дар солҳои 1940, дар давраи Maҳарҷа Бир Бикрам Манукя Баҳодур, шаҳр ба таври назаррас барқарор ва васеъ карда шуд.

Шаҳр як фурудгоҳ дорад ( Фурудгоҳи Агартала ). Тобистони соли 2008 як роҳи оҳан кушода шуд, ки шаҳрро бо иёлати Ассам  мепайвандад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Райпур

Шаҳри **Райпур** (забони англисӣ: Райпур), бо аҳолӣ 759 570 нафар дар иёлати Чхаттисгарх дар кишвари Ҳиндустон қарор дорад.

## Ҷусторҳои вобаста

* Ҳиндустон
* Рӯйхати шаҳрҳо дар Ҳиндустон

## Манбаъ

* Дар Википедиаи Англисӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Ранчи

Шаҳри **Ранчи** (), бо аҳолӣ 1 126 741 нафар тан (2011) дар иёлати Ҷарханд дар кишвари Ҳиндустон қарор дорад.
## Демография
Дар соли 2011 шумораи аҳолӣ — 1 126 741 нафар тан буд, аз он ҷумла 52,07 % мардҳо ва 47,93 % занҳо. Сатҳи саводнокӣ 88,42 %, ва зиёд, аз сатҳи миллӣ; саводнокӣ байни мардҳо — 92,87 %, занҳо — 83,60 %. 11,41 % аҳолӣ — кудакони то 6 сола.

## Иқтисод
* Маркази металургии Ҳиндустон
## Ҷусторҳои вобаста

* Ҳиндустон
* Рӯйхати шаҳрҳо дар Ҳиндустон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ 
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Патна

мини|256x256пкс|Оромгоҳи Гуру, Губианд Синг ва яке аз муқаддастарин намоишгоҳи сикҳҳо дар шаҳри Патна
**Патна** (ба ҳиндӣ: पटना) (ба урду: پٹنہ) — маркази иёлати Биҳар дар кишвари Ҳиндустон, яке аз шаҳрҳои қадимтарини дуне. Шаҳр, айни замон дар Ҷануби соҳили дарёи Ганг ҷой дорад. Аз рӯи маълумоти барӯихатгирии 2011 аҳолии он 2 046 652 нафар тан аст ва чаҳордаҳумин  шаҳри сераҳолӣ дар Ҳиндустон мебошад.

Дар гузашта, ин шаҳрро «Азимобод» мегуфтанд ва номи куҳани он «Патлипутро» ва пойтахти нави Нанда  ва империяи Гупта, Мауря, Санга, Пала  ва ғайра буд.

## Нигораҳо

Акс:Magadha.GIF|
Акс:Nanda Empire.gif|
Акс:Maurya empire in 265 BCE.jpg|
Акс:SungaEmpireMap.jpg|
Акс:Indian Kanauj triangle map.svg|
Акс:Indian Kanauj triangle map.svg|
Акс:Sher Shah's empire.png|


## Манбаъ

* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ 
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Воҳиди атомии масса

**Воҳиди атомии масса** (ишораташ **в. садаи м.**), муродифи **далтон** (ишораташ Da), муродифи **воҳиди карбонӣ** — воҳиди ғайрисилсилавии массаи молекула, атом ва зарраҳои бунёдӣ.

Мафҳуми воҳиди атомии массаро соли 1803 Ҷон Далтон ворид кардааст. Воҳиди атомии масса ба тавассути массаи нуклиди карбон С ифода гардида, ба 1/12 ҳиссаи массаи нуклиди мазкур (изотопи устувори карбон) баробар мебошад. 1 В. садаи м. = 1,66043∙10−24 г. То соли 1961 В. м. садаи 1/16 ҳиссаи изотопи устувори оксигенро ифода мекард: 1 В. а м. = 1,65976 10 −24 г = 1,65976 10 – 27 кг буд.

Барои зарраҳои бунёдӣ (электрон, нуклон, мезон ва ғайра) воҳиди масса ба массаи электрон, яъне ба 5,486∙10−4 В. садаи м. ё 9,1091∙10−28 г = 9,1091∙10−31 кг баробар аст. Соли 1997 қимати 1 В. садаи м. = 1,660 540 2(10)·10−27кг = 1,660 540 2(10)·10−24 г муқаррар карда шудааст. 1 В. садаи м.-и бо грамм ифодашуда ба адади баръакси Авогадро баробар мебошад, яъне 1/NA, ки бо мол−1 ифода карда шудааст. Массаи молекулавии унсури мазкур, ки бо грамм бар мол ифода ёфтааст, ба массаи молекулаи ҳамин унсур, ки бо воҳиди атомии масса ифода ёфтааст, баробар мебошад. Азбаски массаи зарраҳои бунёдӣ, одатан, бо электрон–волт ифода меёбад, зариби табдилдиҳандаи байни эВ ва воҳиди атомии масса муҳим аст:

1 В.а. м. = 0,931 494 028(23) ГэВ/c²;

1 ГэВ/c² = 1,073 544 188(27) В.а.м. , ки ин ҷо c ‒ суръати рӯшноист.

В. садаи м-е, ки соли 2006 тавсия шудааст:

1 В.а. м. = 1,660538782(83) х 10−27 кг.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Физики атомӣ
Воҳиди мавҳум

**Воҳиди мавҳум** — адади комплексӣ, ки квадрати он ба воҳиди манфӣ баробар аст.

Дар математика ва физика воҳиди мавҳум бо ҳарфи лотинии *i* ё *j* ишорат мегардад. Воҳиди мавҳум барои васеъ кардани ададҳои ҳақиқӣ то майдони ададҳои комплексӣ имкон медиҳад. Таърифи саҳеҳи воҳиди мавҳум ба усули васеъшавӣ вобаста аст. Сабаби ворид кардани воҳиди мавҳум он буд, ки на ҳар муодилаи бисёрузваи f(x)=0-и зарибаш моддӣ дар майдони ададҳои ҳақиқӣ ҳалли худро дорад. Масалан, муодилаи x^2 + 1 = 0 решаи ҳақиқӣ надорад, *х*2 = −1 аст. Яъне, *i*-яке аз ҳаллҳои муодилаи мазкур буда, -*i* ҳалли дуюми муодила мебошад. Аммо тибқи теоремаи асосии алгебра дилхох муодилаи бисёрузва бо зарибҳои комплексӣ ҳалли комлексии худро дорад. Воҳиди мавҳум дар оғоз барои ҳалли муодилаи кубии ҳақиқӣ дохил карда шуда буд, аксар вақтҳо дар ҳолати се решаи ҳақиқӣ доштан, барои ёфтани дутои онҳо формулаи Кардано ворид намудани решаи кубиро бо ададҳои комплексӣ тақозо мекард. Ақидаи воҳиди мавҳум — «решаи квадратӣ аз *-1* аст», саҳеҳ нест, зеро «*-1*» ду решаи квадратӣ дошта, яке аз онҳоро чун «*i*» ва дигарашро чун «*-i*» ифода кардан мумкин аст. Маҳз кадом реша чун воҳиди мавҳум қабул мешавад, муҳим нест: ҳамаи баробариҳо қувваи худро дар ҳолати ҳамаи «*i*»-ро ба «-i» ва «*-i*»-ро ба «*i*» иваз кардан нигоҳ медоранд. Аммо бинобар мавҷуд будани ин думаъноӣ барои пешгирии хатоҳо ифодаи i-ро бо радикал (чун \sqrt{-1}) иваз кардан нашояд.

Адади i^i ҳақиқӣ аст:
: i^i={e^{(i\pi/2)i}}=e^{i^2\pi/2}=e^{-\pi/2}=0{,}20787957635\ldots.

Ҳаусс бори аввал ба ҷойи воҳиди мавҳум, ки Декарт ворид карда буд, истилоҳи ададҳои комплексиро ворид намуда, барои ишорати *√−1* ҳарфи *i*-ро истифода бурдааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ададҳои комплексӣ
Воҳиди марзию маъмурӣ

**Воҳиди марзию маъмурӣ** — дар ҳуқуқ, тақсимшавии ҳудуди давлат ба воҳиди муайяни марзию маъмурӣ.

Ҳудуди ҳар як давлати мутамарказ ба воҳиди марзию маъмурӣ ҷудо мешавад. Дар давлатҳои иттифоқӣ, ҳамчун қоида, ҳудуди субъектҳои иттифоқ ба воҳиди марзию маъмурӣ тақсим мешавад. Ҳудуди давлат бо мақсади дуруст ба роҳ мондани идоракунии маҳал, ба эътибор гирифтан ва таъмини риояи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд дар марзи муайян ва дар он ҷо ташкил кардани низоми мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ (мақомоти намояндагӣ, иҷроия ва судӣ) ба воҳиди марзию маъмурӣ ҷудо карда мешавад. 

## Воҳидҳои марзию маъмурии Тоҷикистон

Мувофиқи моддаи 7 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳудуди Тоҷикистон тақсимнашаванда ва дахлнопазир буда, Тоҷикистон аз ВМКБ, вилоятҳо, шаҳрҳо, ноҳияҳо, шаҳракҳо ва деҳаҳо иборат аст. Тартиби таъсис ва тағйир додани воҳиди марзию маъмурӣ-и Тоҷикистонро Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи ҳалли масъалаҳои сохтори марзию маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (аз 4 ноябри 1995) танзим намудааст. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон (банди 1-и моддаи 56) Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ваколатдор кардааст, ки воҳиди марзию маъмуриро таъсис ва барҳам диҳад. 

Воҳиди марзию маъмурӣ метавонад ду ё сезинагӣ бошад. Ин омил ба он вобаста мебошад, ки ҳудуди давлат ба кадом воҳидҳо ҷудо мешавад; дар он вилоятҳо ташкил ёфтаанд, ё марзи давлат фақат аз зинаи поёнӣ — шаҳраку деҳот ва зинаи миёна — шаҳру ноҳияҳо иборат аст. Дар раванди таъсис ва азнавсозии низоми марзию маъмурӣ усулҳои илман асоснокшуда ба эътибор гирифта мешаванд, ки нишондиҳандаҳои воҳиди марзию маъмурӣ-и дахлдор бояд ба он мувофиқат намояд. Таъсисёбӣ ва фаъолияти мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ба низоми воҳиди марзию маъмурӣ пайваста мебошад. Такмил додани низоми мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ низ бо мукаммал намудани воҳиди марзию маъмурӣ алоқаманд аст.

## Сарчашма
*
Воҳиди пул

**Воҳиди пул** — пули дар муомилот эътирофшудаи миллӣ, яке аз унсурҳои низоми пулии кишварҳо, ки қудрати пардохтро дорад.

Воҳиди пул тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузорӣ пули ин ё он мамлакат (сомонӣ, рубл, доллар, марка ва ғайра) аст. Воҳиди пул инчунин аломати пулиест, ки барои ифода кардани нархи мол ва хадамот зарур аст. Барои сода ва осон шудани амалиёти мубодилавӣ ва ҳисоббаробаркунӣ воҳиди пул ба қисматҳо ҷудо карда мешавад (мас., 1 сомонӣ = 100 дирам; рубл = 100 копейка; 1 доллар = 100 сент ва ғайра).

## Нигаред низ
* Асъор

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Асъор
Гурӯҳ:Пул
Воҳиди хӯроки чорво

**Воҳиди хӯроки чорво** — воҳиди ченак ва андозагирии ғизонокии умумии хӯроки чорво.

## Таърих
Аввалҳои садаи XIX олими олмонӣ Албрехт Тэер бо мақсади таҳлили сифатии ғизонокии хӯроки чорво хасбедаи марғзор (ғизои маъмулии чорво)-ро пешниҳод намуд. Миқдори ҳар гуна хӯроки чорво, ки аз ҷиҳати ғизонокӣ ба 100 қадоқ (1 қадоқ — 109,5 г) хасбеда баробар буд, эквиваленти хасбедаи хӯроки чорво номида шуд. Аз рӯи таҳқиқи кимиёии хӯроки чорво муайян карданд, ки ба 100 қадоқ хасбедаи марғзор 90 қадоқ беда, 200 қадоқ картошкапоя, 350 қадоқ барги қаҳрабошалғам, 460 қадоқ лаблабуи хӯроки чорво, 600 қадоқ карам баробар аст. Солҳои 60 садаи XIX дар асоси таркиби кимиёии хӯрок ва ба чорво додани моддаҳои ғизоӣ тартиби арзёбии ғизонокии хӯроки чорво (тибқи миқдори моддаҳои ҳозим) пешниҳод шуд. Ченаки ғизонокии хӯроки чорво дар ҳар мамлакат гуногун буд. Хусусан воҳиди хӯроки чорвои скандинавӣ, эквиваленти оҳар (крахмал) ва воҳиди хӯроки чорвои шӯравӣ маъмул гашт. Дар воҳиди хӯроки чорвои шӯравӣ, ки айни ҳол дар Тоҷикистон низ истифода мешавад, ба сифати воҳид ғизонокии 1 кг сулии хушк қабул шудааст. Ҳангоми баҳо додан ба ғизонокии хӯроки чорво ғайр аз воҳиди хӯроки чорво миқдори протеини ҳозим, калсий, фосфор, каротинҳо, барои хуку мурғон таркиби аминокислотавии сафеда ва витаминҳои гурӯҳи В низ ба назар гирифта мешавад. Дар асоси воҳиди хӯроки чорво меъёри хӯроки чорворо муайян намуда, барои онҳо вояи хӯрок тартиб медиҳанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Раҷабов Ф. М. Хӯрондани чорвои хоҷагии қишлоқ. Д., 2007;
* Ғаффоров А. К., Раҷабов Ф. М. Хӯрондани чорвои хоҷагии қишлоқ. Д., 2007;
* Рядчиков В. Г. Питание высокопродуктивных коров. Краснодар, 2002;
* Калашников А. П. (и др.). Нормы и рационы кормления сельскохозяйственных животных. М., 2003.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Рустанипарварӣ
Гурӯҳ:Хӯроки чорво
Воҳиди нуҷумӣ

**Воҳиди астрономӣ** — яке аз собитаҳои астрономии дақиқ ченшуда, ки ба сифати воҳиди дарозии масофаи байни ҷирмҳои Манзумаи Офтоб истифода мешавад. 

Он ба масофаи миёнаи байни Замину Офтоб ё тақрибан ба нимтири калони мадори Замин баробар аст. Ишораташ воҳиди нуҷумӣ (AU). Аз рӯйи ченкуниҳои охирини (1992) Хадамоти байналмилалии баҳодиҳии параметрҳои даврзанӣ ва координатаҳои Замин (IERS) 1 в. н. = 149 597 870, 66 км. аст. Воҳиди нуҷумӣ бо воҳидҳои дигари дарозии астрономӣ таносуби зерин дорад: 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Қодирӣ С., Луғати русӣ-тоҷикии истилоҳоти физика. Д., 1985;
* Струве О., Линдс Б., Пилланс Э. Элементарная астрономия. М., 1967;
* Михaйлов А. А., Астрономическая единица длины// Земля и Вселенная, 1967, № 2, 3.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Механикаи самовӣ
Бинокор (деҳа, н. Шаҳритӯс)

**Бинокор** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Обшорони ноҳияи Шаҳритӯс. Аз Бинокор то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 3000 нафар (2017), тоҷикон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳритӯс
Гурӯҳ:Ҷамоати Обшорон
Воҳидӣ, Дарвеш Халил

**Дарвеш Халил Воҳидӣ** — и тоҷик (охир садаи XVI – ибтидои садаи XVII).

## Зиндагинома
Дар Бухоро ба дунё омадааст. Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ, Воҳидӣ чун дарвешон қабои намадӣ дар бар карда, маҷнунсифат буд. Бо вуҷуди ин, шеър мегуфт ва истеъдоди хубе дошт. Абёти зерин аз нигоштаҳои ӯянд: 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* ملیحای سمرقندی. مذاکر الاصحاب یا تذکرة الشعرای ملیحای سمرقندی دوشنبه، 1385 هـ. ش.ر

## Сарчашма
*
Ҷайпур

чап|мини|250px
**Ҷайпур** (, ) — шаҳрест дар Ҳиндустон, бо номи шаҳри Пинк маъруф аст, яке аз шаҳрҳои таърихии Ҳиндустон ва пойтахти иёлати Роҷистон мебошад. Ҷайпур дар шимолу ғарби Ҳиндустон ҷойгир аст. Ҷайпур 2,5 миллион аҳолӣ дорад. Ҷайпур аввалин нақшаи шаҳр дар Ҳиндустон буд.

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
Ин яке аз марказҳои бузурги сайёҳии Ҳиндустон аст ва бинобар биноҳои сершумори гулобӣ дар ин шаҳр ба номи "Pink Lick" боқӣ мондааст. Нуқтаҳои тамошобоб шомили хӯроки нисфирӯзӣ ва давидан, инчунин Қасри Қадими Амбр, Ҳава-Маҳал ва Расадхона ё Маҷмӯаи Астрономии Ҷантар-Мантар ҷойи тамошобоби сайёҳон мебошанд.

Иқлими шаҳр нима хушк аст ва борони муссон меборад.

Забонҳои бештар маъмули сокинони Ҷайпур инҳоянд: забони ҳиндӣ ва роҷистонӣ, аммо инчунин забонҳои англисӣ, панҷобӣ ва синдӣ низ маъмуланд.

## Таърих
Дар соли 1727 тавассути маҳороҷа Сивоиҷой Синг, фармонравои дувуми Амбр, Ҷайпур бунёд шуд. Дар тӯли солҳои 1725 то 1767 ин шаҳр густариш ёфт. Авомиле аз ҷумла таъсиси марокизи омӯзиш ва ифтитоҳи роҳи оҳан ба Деҳлӣ дар соли 1882 маҷмӯан поя ва асоси рушди шаҳр шуд. Пас аз истиқлол, дар соли 1949 шаҳри Ҷайпур ба унвони маркази иёлати Роҷистон муаррифӣ шуд ва бад-ин тартиб нақши идорӣ ҳам ба он афзуда шуд. Метрои Ҷайпур дар сол 2015 таъсис шуда ва ҳамакунун дорои 1 хатт ва 9 истгоҳ мебошад.
## Нигораҳо

Maharaja Palace Jaipur 9006.jpg
Hawa Mahal, Jaipur, India.jpg
Jaipur 03-2016 39 Jal Mahal - Water Palace.jpg
Jaipur 03-2016 26 Hawa Mahal Road at the City Palace.jpg
Inner halls of Amer Fort, India.jpg
Jaipur, India, Gate.jpg
Jaipur, India, City Palace, Halls.jpg
Jaipur, India, Jantar Mantar, Instruments.jpg
Jaipur, India, Jantar Mantar, Shadow.jpg
Amer Fort, Courtyard, India.jpg
Amer Fort, Walls, India.jpg


## Адабиёт
* "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above" (PDF). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Retrieved 26 March 2012.
* راناپ - ب - سینگ - راملوشان سینگ: تحولات و تغییرات شهرنشینی در هندوستان. مترجم: محمود سعیدی. در: نشریه: «تحقیقات جغرافیایی» پاییز ۱۳۶۹ - شماره ۱۸. ص۱۷۲.
* Wikipedia contributors، "Jaipur،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jaipur&oldid=212220421 (accessed May 13، 2008).
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Корномак

thumb|300px|Curiculum Vitae, 1860
**Корномак** ё **резюме́** (аз ) — ба навиштае гуфта мешавад, ки пешинаи таҳсилӣ, маҳоратию шуғлӣ ва бархе ҷузъиёти зиндагии як шахс дар он дарҷ мешавад то ширкатҳо ва корфармоҳо битавонанд бо мутолаъаи он дар мавриди истихдоми як шахс тасмим бигиранд.

Барои муваффақият дар корёбӣ, маъмулан таҳияи як корномаки муносиб аҳамияти зиёде дорад. Дурустии навишторӣ ва беғалат будани корномак низ аз мавориди муҳимми таҳияи як корномак дониста мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳуқуқи кор
Суғдиён (мазмунҳо)

Мазмунҳо:
* Суғдиён — номи паҳншудаи вилояти Суғд ва шаҳрвандони ин вилоят.
* Шаҳраки Суғдиён — ҷамоатест дар ноҳияи Мастчоҳи вилояти Суғди Тоҷикистон
* Суғдиён (деҳа, н. Ваҳдат) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Карим Исмоилови ноҳияи Ваҳдат
* Суғдиён (деҳа, н. Панҷакент) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Косатароши ноҳияи Панҷакент.
* Суғдиён (деҳа, н. Ҳисор) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Алмосӣи ноҳияи Ҳисор
* Суғдиён (деҳа, н. Вахш) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тоҷикободи ноҳияи Вахш
* Суғдиён (деҳа, н. Шаҳринав) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Истиқлоли ноҳияи Шаҳринав
* Суғдиён (деҳа, н. Ҷайҳун) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қумсангири ноҳияи Ҷайҳун
* Суғдиён (шаҳрак, н. Масчо) —  шаҳрак, тобеъи ноҳияи Масчои вилояти Суғд
* Суғдиёнит —  минарелест аз синфи силикатҳо

Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Гулистон (мазмунҳо)

Мазмунҳо:
* Гулистон  — ҳикоёту мавъизаҳост ба насру назм. Асари маъруфи Шайх Саъдӣ
* Гулистон — (собиқ ш. Қайроқум), шаҳр дар ноҳияи Ғафурови вилояти Суғд.
* Устони Гулистон — (порсӣ: استان گلستان) — яке аз 31 устони Эрон аст. 
* Қалъаи Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Ваҳдат
* Гулистон  — деҳа дар ҷамоати деҳоти Воруи ноҳияи Панҷакент.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нури Ваҳдати ноҳияи Панҷ.
* Деҳоти Гулистон — ҷамоати деҳот дар ноҳияи Восеъи вилояти Хатлони Тоҷикистон.
* Деҳоти Гулистон— ҷамоатест дар ноҳияи Сарбанди вилояти Хатлони Тоҷикистон.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Баҳори ноҳияи Ваҳдат.
* Гулистон— деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ориёни ноҳияи Ҳисор.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳнатободи ноҳияи Кӯшониён.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нуралишо Назарови ноҳияи Муъминобод.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Саричашмаи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сангтӯдаи ноҳияи Данғара.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Айнии ноҳияи Варзоб.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулсара Юсуфоваи ноҳияи Ёвон.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сабои ноҳияи Шаҳринав.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Садриддин Айнӣи ноҳияи Хуросон.
* Гулистон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Исфисори ноҳияи Бобоҷон Ғафуров. 
* Гулистон – деҳа дар ноҳияи Пахтаорали Қазоқистон.
 
Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Сринагар

**Сринагар** (Кашмири: سرېنگر सिरीनगर ва ғайра Урду:, Сринагар) - шаҳр дар иёлати Ҷамму ва Кашмири, Ҳиндустон, воқеъ дар Ҳимолойи Ғарбӣ. Ин шаҳр дар водии Кашмир ҷой дорад.
мини|Йотро Паҳлгон дар 40 км аз Сринагар
Шаҳри Сринагар тақрибан 2000 сол пеш аз ҷониби шоҳ Праврасна таъсис дода шуда буд. Шаҳри қадим бо номҳои форсӣ "Кашмир Сити" ва "Шаҳр" ном гирифт. Аммо, номи қадимаи ҳиндии он баъдтар Серинагар ё Сринагар буд. Дар ибтидо бо номи Сари (Шукуҳ) ва Негар (Шаҳр) донистанд.

## Таърих
рост|мини|230x230пкс| Бозори Балмиронон дар Сринагар, дар соли 1900 мелодӣ
Ашока, подшоҳи бузурги Моуриё дар садаи I пеш аз милод  шаҳри қадимаи Сринагарро таъсис дод ва онро Пуронодистон номид. Ҳоло ин ном акнун ҳамчун Пондартон боқӣ мондааст.. Буддоия инчунин бо густариши таъсири Ашока ба минтақа рахна ёфт.

Дар давраҳои баъдӣ кушониҳо, салтанати Викрамадита, ҳокимони маҳаллии ҳиндуҳо ва мусулмонон бар онҳо ҳукмронӣ карданд.

Дар асрҳои миёна Гуркониён ва паштуҳо Сринагарро мағлуб карданд. Бо шикасти Ранҷит Сингҳ бар паштунҳо, Сринагар дар соли 1814 ба империяи Сикҳ табдил ёфт. 
марказ|мини|900x900пкс| Манзара.

## Манбаъ

Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Тривондрум

рост|мини|220x220пкс| Истгоҳи марказии роҳи оҳан Тривандрам
**Тривондарум** ё **Тирувунантпурам** (дар Малаялам : തിരുവനന്തപുരം) маркази иёлати  Керала, дар Ҳиндустон аст. Шаҳр дар қисми ҷанубии иёлат, дар наздикии димоғаи Кумурин, қисмати ҷанубии Ҳиндустон ҷойгир аст. Тривандрум макони калонтарин ва серодамтарин дар иёлат мебошад, ки дорои 752 490 нафар  аҳолӣ (2011) мебошад (1). Бо аҳолии канори Тривандрум, шаҳр тақрибан як миллион аҳолӣ дорад. 

## Манбаъ

* مشارکت‌».کنندگان ویکی‌پدیا.  «   Дар *[[Википедияи Англисӣ|донишномаи Википедияи англисӣ]]* , Баргирифта 18 апрели соли 2009.».
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Пойтахтҳои иёлатҳо ва ва қаламравҳои иттифоқӣ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Абулҳасан Алии Воҳидӣ

**Воҳидӣ** () **Абулҳасан Алӣ ибни Аҳмади Маттавӣ**; ? — 1076, Нишопур) — забоншинос, муҳаддис, фақеҳ ва муфассири Қуръон.

Дар риштаҳои тафсир, сира, наҳву сарф ва ғ. осори зиёди илмӣ таълиф намудааст. Дар маъхазҳои библиографӣ аз тафсирҳои сегонаи Воҳидӣ («ал-Басит», «ал-Васит» ва «ал-Ваҷиз»), маъруф ба «Тафсири Воҳидӣ», китобҳои «Асбобу-н-нузул» (дар улуми қуръонӣ), «ад-Даавот ва-л-маҳсул», «Тафсиру-н-Набӣ», «ал-Мағозӣ», «Шарҳу Девони Мутанаббӣ» (чопи Берлин, соли 1858), «ал-Эъроб фи-л-иғроб» (дар риштаи наҳви забони арабӣ), «Нафйу-т-таҳриф ани-л-Қуръони-ш-шариф», «ат-Таҳбир фӣ шарҳи-л-асмои-л-ҳусно», «Асмоу-н-Набӣ» ва «ал-Васит фи-л-амсол» ёд шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* عمر فروخ. تأريخ الادب العربي. المجلد الثالث. بيروت، 1981؛
* عمر رضا كحالة. معجم المؤلفين. المجلد الثانی. بيروت، 1993؛
* الواحدي. اسباب نزول القرآن. بيروت، 1991؛
* ياقوت الحموي، معجم الادباء. ارشاد الاريب الي معرفة الاديب. المجلد الرابع. بيروت، 1993.

## Сарчашма
*
Абдумаҷид Воҳидов

**Абдумаҷид Воҳидов** (зод. 8 августи 1942, Конибодом) — анестезиолог ва реаниматолог, доктори илмҳои тиб (1990), профессор (1993).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1967). Ординатори клиникӣ (1967–69), аспирант (1969–72), ассистент (1972–91), дотсент (1991–92) ва профессори кафедраи ҷарроҳии умумии факултаи муолиҷавӣ, мудири кафедраи анестезиология ва реаниматологияи факултаи такмили ихтисоси духтурони ДДТТ (1993–94). Аз соли 1994 мудири кафедраи анестезиология ва реаниматологияи Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон.

## Пажӯҳишҳо
Дар бораи рафъи ҳисси дард баъди ҷарроҳӣ, ҳемотерапия, пешгирию муолиҷаи иллати нафаскашӣ дар одамони гирифтори бемориҳои номахсуси шуш, фаъолияти шуш ва ислоҳи ихтилоли он ҳангоми садамаи вазнини косахонаву мағзи сар пажӯҳишҳо анҷом додааст. Зиёда аз 200 таълифоти илмӣ дорад.

## Осор
* Техника регионарной анестезии и аналгезии в практике хирургии и акушерство-гинекологии. Д., 1997;
* Регионарная и спиномозговая анестезия и аналгезия. Д., 2003;
* Операция на печени без использования аллогенных компонентов крови //Здравоохранение Таджикистана. Д., 2007, № 1;
* Сестринское дело в анестезиологии и реаниматологии. Д., 2008.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Абдусалом Воҳидов

**Абдусалом Воҳидов** (зод. 14 апрели 1954, Конибодом) — духтури кӯдакон, доктори илмҳои тиб (1996).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи педиатрии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1977). Духтури шуъбаи таваллуди Беморхонаи марказии ноҳияи Конибодом (1977-80), ординатори клиникӣ (1980-82) ва аспиранти Пажӯҳишгоҳи педиатрии АИ Тиббии ИҶШС (1982-85), мудири шуъбаи физиология ва бемориҳои навзодони Пажӯҳишгоҳи ҳифзи модар ва кӯдаки шаҳри Душанбе (1985-87), ассистенти кафедраи акушерӣ ва гинекологияи ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино (1987-93), мудири кафедраи неонатологияи Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон (1993-98), сардори Раёсати ташкили ёрии тиббӣ ба модарон ва кӯдакони Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1998—2002), ҳамоҳангсози лоиҳаи Фонди ҷопонии камбизоатӣ «Беҳтар намудани ғизои модарон ва кӯдакони оилаҳои камбизоат» (2001-07). Аз соли 2008 мушовири миллӣ оид ба масоили таваллуди бехатар ва нигоҳубини навзодони ЮНИСЕФ. Сарнеонатологи Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2005).

## Пажӯҳиш ва таълифот
Доир ба асари бемориҳои мағзи сар ба савияи нуклеитидҳои сиклӣ дар кӯдакони норасида ва роҳҳои кам кардани бемориҳое, ки ҳангоми зодан рух менамоянд, таҳқиқот анҷом додааст. Зиёда аз 80 таълифоти илмӣ дорад.

## Осор
* Устойчивая фортификация пищевых продуктов. Алмаата, 2007;
* Охрана здоровья матери и ребёнка. Аналитический сборник. Д., 2008;
* Клинические протоколы по неонатологии. Д., 2008; Вскармливание детей раннего возраста. Д., 2008.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Нуклеозидҳо

**Нуклеозидҳо** () — пайвастҳое, ки аз боқимондан асосҳои нитрогенӣ ва ангиштоб — рибозаҳо (рибонуклеозидҳо) ё дезоксирибозаҳо (дезоксирибонуклеозидҳо) иборатанд. Номи нуклеозидҳо аз номи асосҳои ба молекулаи он дохилшаванда гирифта мешавад.

Масалан, аденозин аз аденин, гуанозин  гуании, тимидин аз тимин ва ғайра. Нуклеозидҳои озод ба миқдори кам дар объ­ектҳои гуногуни биологӣ вуҷуд доранд. Аксари нуклеозидҳои табиӣ ба таркиби нуклеотидҳо ва кислотаҳои нуклеат дохил мешаванд, ки аҳамияти биоло­гии онҳоро муайяи менамоянд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

*
Нуклеотидҳо

**Нуклеотидҳо** (), **нуклеозидфосфатҳо** — моддаҳое, ки кислотаҳои нуклеат, аксари коферментҳо ва дигар пайвастҳои фаъоли биологӣ аз онҳо таркиб ёфтаанд.

Таркиби ҳар як нуклеотид аз асоси нитрогенӣ (одатан пуринӣ ё пиримидинӣ), ангиштоб (рибозаҳо ё дезоксирибозаҳо) ва боқимондаи кислотаи фосфат иборат аст. Нуклеотидҳо дар бисёр равандҳои мубодилаи моддаҳо иштирок менамоянд. Нуклеозидтрифосфатҳо пай­вастҳои макроэргӣ буда, бевосита дар боисинтези кислотаҳои нуклеат иштирок мекунанд. Масалан, кислотаи аденозинтрифосфат (АТФ) аккумулятори универсалии энергия ба шумор меравад. Нуклеотидҳо дар организм аз аминокислотаҳо ва дигар пайвастҳои нисбатан сода синтез мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

*
Амон Воҳидов

**Амон Воҳидов** (тав. 10 апрели 1936, деҳаи Боғи Баланди ноҳияи Самарқанд) — забоншиноси тоҷик, профессор (2009).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Самарқанд (1959). Лаборанти калон, х. и. шуъбаи луғатҳои ИЗАШ МХ-и ба номи Рӯдакии АИ ҶШС Тоҷикистон (1959-65), тарҷумон дар Афғонистон (1965-68), муаллими Донишкадаи омӯзгории Самарқанд ба номи С. Айнӣ (1968-70), аспиранти ИЗА (1970 — 73). Аз соли 1973 омӯзгор, дотсент, профессори кафедраи забони тоҷикӣ ва филологияи Шарқи Донишгоҳи давлатии Самарқанд. Дар солҳои аввали фаъолияташ дар ҳайати гурӯҳи мураттибони «Фарҳанги забони тоҷикӣ» (дар ду ҷилд, М., 1969) кор мекард.

## Фаъолияти илмӣ
Самти асосии фаъолияти илмии Амон Воҳидов луғатшиносӣ, пажӯҳиши таърихи фарҳангнигории форс-тоҷик мебошад. Дар бораи «Ғиёсу-л-луғот»-и Муҳаммад Ғиёсуддин рисолаи номзадӣ навишт; монографияаш дар ин боб бо номи «Ғиёсу-л-луғот»-и Муҳаммад Ғиёсуддин ва мавқеи он дар фарҳангнигории тоҷикӣ-форсӣ (Самарқанд, 2012) ба табъ расид. Ба қалами Амон Воҳидов мақолаҳо оид ба фарҳангҳои дар асрҳои миёна навишташудаи форсӣ-тоҷикӣ, рисолаҳо, китобҳои дарсӣ, дастурҳои таълимӣ тааллуқ доранд. Амон Воҳидов барои талабагони тоҷики синфҳои 3, 7, 10 дар ҳаммуаллифӣ бо З. Ҳоҷиматова, А. Шарофиддинова, Т. Чориев китобҳои дарсии «Забони тоҷикӣ» таълиф намудааст. Дар Донишгоҳи давлатии Самарқанд забони ҳозираи тоҷикӣ, таърихи забон, фарҳангнигорӣ, этимология, афкори забоншиносӣ дар фалсафаи Шарқ ва ғ.-ро ба донишҷӯён ва магистрантҳо дарс медиҳад.

## Осор
* Фарҳангнигории тоҷику форс. Самарқанд, 2006;
* Амону-л-луғот. Самарқанд, 2009;
* Забони адабии ҳозираи тоҷик. Қисми 1, Самарқанд, 2010;
* Бо сухан ҷаҳон биорост (Маҷмӯаи мақолаҳо). Самарқанд, 2011.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Ваҳҳоб Воҳидов

**Ваҳҳоб Воҳидов** (зод. 11 июни 1940, деҳаи Пӯлодони ноҳияи Конибодом) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисод (2009), профессор (2010), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1995), узви вобастаи Академияи байналмилалии муҳандисӣ (2004), узви пайвастаи Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010).

## Зиндагинома
Хатмкардаи УДТ (ҳоло ДДМТ; 1961). Баъди хатми донишгоҳ то соли 1991 дар вазифаҳои гуногуни комсомолию ҳизбӣ фаъолият намудааст. Вазири кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991-92), раиси Ассотсиатсияи илмию истеҳсолии «Тоҷикдеҳоткимиё» (1993—2001), мудири шуъбаи сиёсати аграрии Институти таҳқиқоти иқтисодии Вазорати рушди иқтисод ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001-10), ҳамзамон мушовири вазири рушди иқтсод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001-08) буд. Аз соли 2008 ходими пешбари Институти иқтисодиёти кишоварзии АИК Тоҷикистон, дотсент, профессори кафедраҳои ДМТ, ДДТТ ва мудири кафедраи идораи давлатӣ ва маҳаллии Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон.

## Фаъолияти илмӣ
Оид ба рушди иқтисоди кишоварзӣ, аз ҷумла пахтакорӣ, комплекси агросаноатӣ, барномаи озуқаворӣ ва ғ. беш аз 200 таълифот дорад. Вакили мардумии Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (ду даъват) ва Шӯрои Олии ИҶ ШС.

## Ҷоизаҳо
Ба орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», Грамотаҳои Фахрии Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Осор
* Модель аграрной экономики Таджикистана в XXI веке. Д., 2004;
* Актуальные проблемы развития хлопководства в Таджикистане. Д., 2007;
* Таджикистан: проблемы модернизации сельского хозяйства. Д., 2007;
* Агропромышленный комплекс Таджикистана. Д., 2008.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон