open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Суруди миллии Тоҷикистон

**Суруди миллии [[Тоҷикистон]]** — композитсияи «*Суруди миллӣ*» мебошад. Ҳамчун суруди миллӣ аз соли 1994 истифода мешавад.
Муаллифи матн — Гулназар Келдӣ, муаллифи оҳанг — Сулаймон Юдаков.

## Матн
{|class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-

## Матни [[алифбои овонигории байналмилалӣ|овонигорӣ]]

## Нигаред
*Суруди миллии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон

## Ҳаволаҳо
* Суруди Миллӣ дар YouTube

## Пайвандҳо
* Tádzsikisztán magyar honlapja  - Vocal, instrumental, and soviet version of the Anthem with the current lyrics, featured in Némethy András (Arisztid) "Tádzsikisztán magyar honlapja" website.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сурудҳои миллӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сурудҳои миллӣ аз рӯи кишвар
Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Суруди миллии Тоҷикистон
Алҷазоир

**Алҷазоир** (, Ал-Ҷазаир), номи расмияш **Ҷумҳурии Халқии Демократии Алҷазоир** (), ал-Ҷумҳури́я ал-Ҷазаириия ад-Димуқрати́я аш-Шаабиия), — давлат дар Африқои Шимолӣ, дар қисми ғарбии Баҳри Миёназамин.

Алҷазоир дар ғарб бо Марокко ва Саҳрои Кабир, дар ҷануби ғарбӣ бо Мавритания ва Малӣ, дар ҷанубу шимол бо Нигер ,дар шарқ бо Либиё ва Тунис ҳамсарҳад мебошад.

Масоҳаташ 2382 ҳаз. км.кв.ва аҳолиаш 15,8 млн. нафар (1957) мебошад. Пойтахташ шаҳриои Алҷазоир. Алҷазоир аз ҷиҳати маъмурӣ ба 31 вилоят тақсим мешавад.

## Таърих

## Сиёсату ҳукумат
right|350px

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Алҷазоир
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Ҷуғрофиё

right|410px
**Ҷуғрофиё** ё **География** (аз калимаи юнонӣи γεωγραφία гирифта шуда тасвир намудани замин мебошад) — илм дар бораи замин, дар бораи харакати замин, ҷойгиршавии замин ҳамчун сайёра дар ситема офтобӣ, дар бораи шакли замин, сохт ва релефи замин, дар бораи атмосфераи замин ва дар бораи ҳаёти органикии он маълумот медиҳад. География ҷамъи маълумот ва ҳолат буда, аз тарафи як қатор илмҳо кор карда бароварда мешавад ва ҳаёти рӯйи заминро ҳаматарафа меомӯзад.

Маҷмӯи ба ҳам алоқаманди илмҳо оид ба табиат (географияи табиӣ) ва ҷамъият (географияи иқтисодӣ), ки комплексҳои территориявии иабиӣ ва истеҳсолиро бо мақсади самаранок истифода бурдани сарватҳои табиӣ ва оқилона ҷойгиркунонии истеҳсолот меомӯзад. Илмҳои табиатшиносию географӣ ба географияи табиии умумӣ (заминшиносии умуми) ва географияи табиии регионалӣ (ландшафтшиносӣ) ҷудо мешавад.

Географияи табиии умумӣ қонунияти умумии сохт, таркиб, динамика ва табакаи географии Замин; географияи табиии регионалӣ қонунияти комплексҳои территориявии табииро тадқиқ менамояд.

Географияи иқтисодӣ бошад, қонунияти ҷойгиркунонии истеҳсолот, шароит ва хусусиятҳои тараққиёти онро дар мамлакат ва ноҳияҳои гуногун меомӯзад. Объекти тадқиқоти географияи табии ва иктисоди гуногун буда, яке аз руйи қонунҳои табиат, дигаре дар асоси қонунҳои ҷамъият инкишоф ёбал хам, дар байни онҳо алокаи мустахкаме хаст. Асоси ин алокаманди дар он аст, ки таъсири фаъолияти инсон ба табиат ба назар гирифта шуда, ба истеҳсолоти ҷамъияти аз нуктаи назари шароитҳои реалии табии бахо дода мешавад. Дар алокамандии географияи табиию иктисоди аз як тараф ва як катор илмҳои шабех аз тарафи дигар геохимияи ландшафтхо, кишваршиноси, этнография, демография, географияи табии, таърихи ва ғайра инкишоф меёбанд.
География хамяун илм дар давраи сохти гуломдори дар Миср, кишварҳои Осиёи Пеш, Ҳиндустон, Хитой, дертар дар Юнон ва Рум ру ба инкишоф ниход. Он вактхо география бештар хусусияти тасвири дошт. Маълумотҳои онро баои баҳрнаварди, тичораи, корҳои харби ва идораи мамлакат истифода мебурданд. Исбот гардидани куррашаклии Замин ва мавчудияти минтакаҳои иклими комёби бузурги географияи хамонвакта буд. Олтмон — географҳои машҳури дунёи бостон (Ҳеродот ва Страбон), ки ҳанӯз географияро аз таърихи халқхо чудо намекарданд (инчунин Арасту, Эратосфен ва Дикеарх), аввалин бор дарозии дарачаи меридианро чен карданд. Птолемей (Батлимус) харитаи территориявие тартиб дод, ки он аз уқёнуси Атлантик то ба Ҳинд ва аз Скандинавия то болооби Нилро дарбар мегирифт. Дар ибтидои асрҳои миёна география махсусан дар кишварҳои шарқи Араб ва Чин равнак ёфт; дар инкишофи география ҳиссаи олимони Осиёи Миёна низ хеле калон аст. Нишонаҳои аввалини афкори географии халқҳои Осиёи Миёна ва Эрон дар ёдгориҳои бостони (навиштачоти кухи Бесутун, барелефҳои Исфахон, кандакории кухи Дамованди Хамадон, катибаҳои руйидевории шаҳрҳои бостонии Панчакент, Тирмиз, Марв ва Бомиён) акс ёфтаанд.

## Қорраҳо (Qorraho)
* Avrupo
* Amriqp
* Osiyo
* Uqyonusiya
* Afriqo
* Antarktida

## Дигар, Digar
* Uqyonusho
* ko‘hho
* Biyobonho
* daryoho (ro‘yxari daryoho)
* koyellho
* Bahrho (ro‘yxati bahrho)

*
Ироқ

**Ироқ** (), номгузории расмӣ — **Ҷумҳурии Ироқ** () — кишварест дар Шарқи Наздик. Пойтахт — Бағдод. Забонҳои расмӣ — арабӣ ва курдӣ.

## Таърих

## Сиёсату ҳукумат

## Ҷуғрофия
centre|350px
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Ироқ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Литва

**Литва** ё **Литвониё** (**Lietuva**) номи расмӣ **Ҷумҳурии Литвониё** — давлатест воқеъ дар Аврупои Шарқӣ.

## Таърих
## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

* Алитус
* Вилнюс
* Каунас
* Клайпеда
* Мариямполе
* Паневежис
* Таураге
* Телшяй
* Утена
* Шяуляй
## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Литва
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Ноҳияи худмухтори Тошқӯрғон-Тоҷикистон

**Йенги Тоҷик Тошкӣрғон**(塔什库尔干塔吉克自治县)

## Тошкӣрғон
* тошқӣрғон(塔什库尔干)
* Тағарми
* Тизнеф(提孜那甫)
* давдор
* Вача
* Балдир
* Марёң
* Брйңсол
* Тйң
* Қуғушлуғ
* Мазур муч(麻扎)

## Пайвандҳо
* 塔什库尔干自治县县政县情概况  (in Chinese)

Гурӯҳ:Йенги Тоҷик Тошкӣрғон
Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ

**Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ** (ҳамч. *Ноҳияҳои тобеи марказ*, ) — як воҳиди идорӣ аз тақсимоти кишварии Тоҷикистонро ташкил медиҳад, ки сездаҳ ноҳияро дар бар мегирад ва шомили ҳеч кадом аз вилоятҳои Тоҷикистон нест ва мустақиман аз Душанбе идора мешавад.

Аҳолӣ — 2 270 000 нафар (2022).

## Ҷойгоҳ
Паҳноварии ин воҳиди идорӣ дар соли 2016 — 28 600 км² аст, ки 20,1 дарсад аз ҳудуди Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ дар водии Ҳисор ва водии Рашт ҷойгир шуда аз самти ҷануб бо виолияти Сурхондарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, шимол бо вилояти Суғд, ҷануб бо вилояти Хатлон ва аз шарқ бо ВМКБ ҳамсарҳад мебошанд. Дар ин қаламрави ҷумҳурӣ, дар водии Ҳисор, пойтахти Тоҷикистон шаҳри Душанбе низ воқеъ аст.

## Таърих
Дар қисме аз НТҶ дар солҳои 1939-1951 вилояти Сталинобод ва дар солҳои 1939-1955 вилояти Ғарм вуҷуд доштанд. Соли 1951 вилояти Сталинобод барҳам ёфта ҳамаи ноҳияҳояш ба тобеияти ҷумҳурӣ гузаштанд, дар соли 1955 вилояти Ғарм барҳам дода шуд ва ноҳияҳояш ба тобеияти ҷумҳурӣ гузаштанд. Дар соли 1977 қисме аз ноҳияҳо ба вилояти нави Қӯрғонтеппа дода шуданд. 

## Мардум
Бино бар саршумори соли 2016, шумораи аҳолии Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 1972,3 ҳазор кас буда, ки 23,1% дарсад аз аҳолии Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Аз ин шумор 259,0 ҳазор нафар (13,1 дарсад аз шумораи умумии аҳолии вилоят) шаҳрӣ ва 1713,3 ҳазор нафар (86,9 дарсад) рустоӣ будаанд. Миёнгини зичии аҳолӣ дар вилоят 69,0 кас бар км² аст. Мардуми [НТҶ] ба забонҳои тоҷикӣ, ӯзбекӣ ва қирғизӣ сухан мегӯянд.

Тоҷикон – 85%, ӯзбекон — 12%, ғайра — 3%.

Ҳайати миллӣ тибқи барӯйхатгириҳои  шӯравӣ (1979; 1989) ва Тоҷикистон (2010)

## Бахшбандӣ
Бино бар Қонуни тақсимоти кишварии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ  4 шаҳр, 13 шаҳрак, 13 ноҳия ва 101 ҷамоат дорад:

## Аҳолӣ

## Иқтисодиёт

 
## Омӯзишу парвариш

## Ниҳодҳои фарҳангӣ

 
## Беҳдошту беҳзистӣ

## Нигаред

## Эзоҳ
 
 

Гурӯҳ:Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
Масеҳият

thumb|upright|Худо-Наҷотдиҳанда ки барои башарият наҷот додан одам хестид
[thumb|upright|[Салиб — тамғаи Худо ба дини насронӣ]]
[thumb|upright|[Исо — Худо-Наҷотдиҳанда]]

**Дини масеҳӣ** ё **дини насронӣ** () — яке аз динҳои ҷаҳонӣ аст. Дини масеҳӣ ҳидоят менамояд, ки Худо барои башарият наҷот медиҳад.

## Калисоҳо
* Калисои ортодоксии Эфиопия
* Калисои ортодоксии шарқӣ
* Калисои морунӣ
* Калисои католикӣ
* Калисои протестантӣ
* Калисои православӣ
* Калисои хоқонии Исо

## Нигаред
* Таврот ва Инҷил 
* Исо
* Аллоҳ
* Ислом
* Яҳудият
* Дини Буддоӣ
* Дини зардуштӣ

Гурӯҳ:Дини масеҳӣ
Забони инглисӣ

**Забони инглисӣ** () — забони зергурӯҳи инглису фризии гурӯҳии ғарбии олмонии (германии) оилаи забонҳои ҳиндуаврупоӣ. Забони англисӣ — яке аз забонҳои дар тамоми ҷаҳон хеле паҳншуда мебошад. Дар Амрико, Урупо, Устролиё, Африқою Осиё бо ин забон гуфтугӯ мекунанд ва онро мефаҳманд.

## Таснифот
Забони инглисӣ яке аз забонҳои бузургтари ҷаҳон ба шумор рафта шумораи одамоне, ки дар ҷаҳон бо он гуфтугу менамоянд зиёда 1,5 млрд мебошад. Забони инглисӣ дар 58 давлати дунё мақоми давлатӣ дошта, ватанаш Бритониёи кабир мебошад. Забони инглисӣ ба яке аз шохаҳои забонҳои олмонӣ шомил буда дар маҷмӯъ ба оилаи забонҳои ҳинду аврупоӣ дохил мешавад. Забони англисиро зиёда аз 90 % мардуми ИМА, Британияи Кабир, Австралия, ва Канада истифода мебаранд, ки ин ҳам бошад аз сабаби халқи мезистаи ин давлатҳои англичанҳо мебошанд. Забони англисӣ забонӣ ҷаҳонӣ эътироф шуда зиёда аз нисфи кишварҳои дунё бо ин забон дар донишгоҳҳову марказҳои таълимӣ ба мардум дарс меомузанд. Маҷлисҳову корҳои тиҷоратӣ асосан байни давлатҳои дунё бо забонӣ англисӣ суръат мегирад.

## Тақсимоти ҷуғрофӣ

### Шеваҳо

## Фонология

### Садонокҳо

### Ҳамсадоҳо

## Грамматика

### Мор­фология
### Синтаксис

## Системаи навиштан

Мисолҳо!
Дар забони англисӣ артикли номуайяни *a, an* пеш аз исмҳои ҷондор ва беҷон меояд. Масалан;
**A** 
a boy 
a pen 
a dog 
a girl 
a table 
**An**
an apple 
an ant 
an ice cream
an orange
an umbrella

Артикли а пеш аз исмҳои ки бо ҳамсадо сар мешаванд меояд. Артикли *an* пеш аз исмҳои ки бо садонок сар мешаванд меояд. Аммо артикли *a, an* дар шумораи ҷамъи исмҳо омада наметавонанд. Масалан;
Boys
Pens
Dogs
Girls
Tables
Apples
Ants
Пеш аз ин исмҳо артикли муайяни *the* меояд.
The boys 
The girls 
The apples 
The pens 
The tables
Артикли *a, an* метавонанд пеш аз касбу кори одмон оянд.
I am a doctor.
You are a teacher.
She is a student.
He is an idiot.

## Инҷоро ҳам бингаред
Артикли муайяни *the* чунин шакл дар исм дорад.
1. Пеш аз исмҳои шуморида шаванда ва шуморида нашаванда дар шакли танҳо ва ҷамъ меояд.
2. Пеш аз шумораҳои тартиби. *Today is the first of October.*
3. Пеш аз номҳои рӯзномаву, маҷала, театр, номи киштиҳо омада метавонад.

## Сарчашмаҳо

## Эзоҳ


## Пайвандҳо
* Маҳфилҳои Забони Англиси дар Тоҷикистон 

англисӣ
Сомонӣ

## Тангаҳо

### Cерияи 2001—2006
Дар тангаҳои соли 2006, аз рӯи муқоиса бо тангаҳои соли 2001, аксҳои арзиш бузургтар сикка шуда буданд. 

## Пулҳои Тоҷикистон

## Пулҳои нави 3, 200 ва 500 сомонӣ
Пулҳои нави 3, 200 ва 500 сомонӣ сар аз 10-уми сентябр ба гардиш даромад. Ҳадаф аз чунин иқдом таҳкими низоми пуливу молӣ дар Тоҷикистон унвон шудааст.
Дар се сомонӣ чеҳраи Шириншо Шотемур, дар 200 сомонӣ Нусратулло Махсум ва дар 500 сомонӣ Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ мунъакис шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Бонки миллии Тоҷикистон

Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пулҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пулҳои дар муомилот истифодабаранда
Гурӯҳ:Асъори Осиё
Гурӯҳ:Пул
Гурӯҳ:Асъор
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2000 дар Тоҷикистон
Ноҳияи Рӯдакӣ

**Ноҳияи Рӯдакӣ** () — ноҳия, дар водии Ҳисор ҷой дорад.

Аҳолӣ — 387 200 нафар (2022). Маркази ин ноҳия шаҳраки Сомониён аст, ки 17 км ҷанубтар аз шаҳри Душанбе (вокзали роҳи оҳан) ҷойгир аст.

## Таърих
Ин ноҳия 17 сентябри 1927 бо номи **ноҳияи Лоқай-Тоҷик** дар ҳайати вилояти Ҳисор таъсис шуда, 21 январи соли 1935 номи **ноҳияи Кӯктош** дар вилояти Сталинободро гирифт, то ин ки соли 1970 ба ёдбуди 100-умин солгарди зодрӯзи Владимир Ленин **ноҳияи Ленин** номида шуд.

Бар асоси Қарори № 462 Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 ноябри соли 2003 ба поси хотири устод Абу Абдуллоҳ Рӯдакӣ **ноҳияи Рӯдакӣ** номида шуд.

Мувофиқи маълумоти омор аз 1 январи соли 2021, ҳамагӣ дар ноҳияи Рӯдакӣ 602 740 нафар зиндагӣ мекунад, шумори хоҷагиҳо 95 872 аст. Аз ин миқдор ба пойтахт 35767 хоҷагӣ бо 218260 нафар аҳолӣ гузаронда шуданд. Ба Душанбе аз қаламрави ҷамоати Россия 9 нуқтаи аҳолинишин, аз Чимтеппа 12, Сарикиштӣ 8 деҳа ба пуррагӣ ва 5-то қисман, Чоряккорон 2 деҳа пурра ва 6 деҳа қисман, Гулистон 5 деҳа пурра ва 1 деҳа қисман, Чортеппа 2 деҳа пурра ва 2 деҳа қисман, аз шаҳраки Навобод 2 гектар замин пайваст карда шуданд.

## Ҷойгоҳ
Ноҳияи Рӯдакӣ дар водии Ҳисор ҷой дорад. Дар шимол ва шимолу шарқ бо шаҳру ноҳияҳои Варзоб, Ҳисор, Шаҳринав ва Ваҳдат аз ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, дар шарқ ва ҷануб — бо ноҳияҳои Қубодиён, Дӯстӣ, Хуросон ва Ёвон аз ноҳияҳои вилояти Хатлон ва дар ғарб — бо вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон ҳаммарз аст.
 
Паҳноварии ноҳияи Рӯдакӣ 1700 км² аст. Аз шимолу шарқи ноҳияи Рӯдакӣ ба ҷанубу ғарби он рӯди Кофарниҳон гузар мекунад, ки ба рӯди Вахш мерезад.

## Мардум
Бино бар саршумори соли 2010 дар ноҳияи Рӯдакӣ 394,2 ҳаз. тан будааст. Мардуми ноҳияи Рӯдакӣ ба забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ сухан мегӯянд.

Бино бар гузаштани қисми заминҳои ноҳия ба тобеияти шаҳри Душанбе дар соли 2020, аҳолии ноҳия дар соли 2021 қариб 30% камтар шуд.

## Бахшҳои идорӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Рӯдакӣ 3 шаҳрак — Сомониён, Навобод, Мирзо Турсунзода ва 13 ҷамоат дорад:

## Ҳукумат

Сарвари ноҳияи Рӯдакӣ Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Рӯдакӣ — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Рӯдакӣ ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

## Одамони ифтихории ноҳия

* Кароматулло Қурбонов (1961−1992) — мусиқидон композитор ва овозхони шинохташуда.  — солисти гуруҳи эстрадии овозадори  «Гулшан». Ба поси хотираи овозхон дар маркази шаҳраки Сомониён тандиси овозхон гузошта шудааст. .

*Абдураҳим Раҳимов (05.01.1952—08.09.2001) — вазири Фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аз январи соли 2001 то 08.09.2011.

## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Зумрад (осоишгоҳ)

right|thumb|Осоишгоҳи «Зумрад», Исфара
«**Зумрад**» (*ҶСК «Осоишгоҳи Зумрад»*) — осоишгоҳ дар шаҳри Исфараи вилояти Суғд.

## Мавқеъи ҷуғрофиёӣ
Дар соҳили рӯди Исфара (дар баландии 940 м аз с. б.) дар нишемангоҳи кӯҳҳои Варорӯд ҷойгир шудааст. Масоҳаташ 20 га. Аз «Зумрад» то маркази шаҳр — 3 км, то шаҳри Хуҷанд — 110 км. Иқлими маҳал континентист; тобистон — хушк, зимистон — муътадил. Ҳарорати миёнаи ҳаво дар моҳи июл 26°С, январ — 2°С. Мавзеи «Зумрад» зеботарин гӯшаи шаҳр буда, ба осорхонаи табиӣ монанд аст. Сабаби таъсиси «Зумрад» чашмаи минералии «Обишифо» аст.

## Таърих
Дар ҷои кунунии «Зумрад» соли 1972 барои кормандони соҳаи кишоварзӣ хонаи истироҳат (150 кат) сохта шуда буд. Соли 1976 онро ба осоишгоҳ табдил доданд (барои 260 нафар дар як баст). Баъди ба истифода додани бинои № 1 (соли 1983) адади ниёзмандон ба 380 ва бинои № 4 (соли 1987) ба 500 нафар дар як баст расид. Соли 2015 ба ҶСК «Осоишгоҳи Зумрад» табдил дода шуд.

## Шароит
«Зумрад» дорои 3 бинои иқоматӣ, 2 котеҷ, 3 бинои табобат (барои 250 нафар дар як соат), қасри «Шифокорон» (дорои 300 ҷой), китобхона, чойхонаи «Сино», Осорхонаи тибби тоҷик (ба номи ташаббускори бунёди «Зумрад» ва аввалин сарвари он Мирзо Олимов), ошхона (дорои 500 ҷои нишаст), толори рақс, қаҳвахона, озмоишгоҳи саририву биокимиёӣ, шуъбаҳои ташхис, дандонпизишкӣ ва ғайра мебошад. Дар «Зумрад» бемориҳои дилу рагҳо (ғалаёни хун, миокардит, атеросклероз, камхунии дил, тромбофлебит ва ғ.), узвҳои такя ва ҳаракат (тарбод, остеохондроз, остеоартроз, остит, бурсит ва ғ.), касалиҳои занона (илтиҳоби бачадон, бенаслӣ, эндометрит, аднексит, колпит ва ғ.), илтиҳоб ва захми меъда, амрози ҷигар, талхадон, гурда ва роҳҳои пешоб ва ғайра дармон карда мешаванд. Муолиҷа бештар бо истифода аз оби минералӣ (обшифоӣ), варзиш, парҳез, лойқаи шифобахш, лойқабарқ, озокерит (муми кӯҳӣ), нафталан, барқшифоӣ, магнитшифоӣ, масҳшифоӣ, сӯзандармонӣ ва ғайра сурат мегирад. Дар маркази варзиши шифоии «Зумрад» 37 намуд дастгоҳҳои муолиҷавӣ, тенниси рӯи миз, биллиард, майдончаи волейболу бадминтон мавҷуданд. «Зумрад» тамоми сол фаъолият мекунад.

## Сарварон
Сарварони Зумрад: Мирзо Олимов (1975—1996), З. В. Восидов (1996—2011), З. М. Олимов (аз 2011—2016), А. Р. Ҳалимов (аз 2016).

## Ҷоизаҳо
Соли 2015 «Зумрад» барои сифати олии хидматрасонӣ бо Ҷоизаи байналмилалии тилоии «Quality Summit» (Авҷи сифат) мушарраф гардидааст.

## Нигаред низ
* Чойхонаи Сино
* Осорхонаи тибби тоҷик ба номи Мирзо Олимов

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Бобохонов С. Б., Восидов З. (ва дигарон). Зумрад. Д., 2005.


Гурӯҳ:Исфара
Осиё

right|260px|Харитаи физикии Осиё
right|thumb
right|thumb
right|thumb
right|thumb|Саҳрои Арабистони Саудӣ

**Осиё** — бузургтарин қитъаи кураи замин аст. 

## Маълумоти умумӣ
40 давлати дунё дар он ҷойгир буда, масоҳати умумиаш ба 44,5 млн км² баробар аст ва 8.6% сатҳи масоҳати умумии Заминро, ва ё 29.4% масоҳати хушкии онро иҳота мекунад. Тибқи маълумоти соли 2014 аҳолии Осиё 4,1 млрд буда, 60%-и аҳолии ҷаҳонро ташкил медиҳад. Қитъаи Осиё релефи гуногун дошта, нуқтаи пасттарин ва баландтарини қураи замин дар ин қитъа ҷойгиранд (қулаи Эверест дар баландии 8848м ва баҳри Мурда дар пастии 395м аз сатҳи баҳр). Дар қитъаи Осиё нахустин империя – давлати Ҳахоманишиё ва се дини ҷаҳонӣ – Буддоӣ, Насронӣ, ва дини мубини Ислом ба вуҷуд омадаанд. Қитъаи Осиё яке аз марказҳои қадимтарини тамаддуни ҷаҳон мебошад. Номи Осиё аз мавқеи географии он бар меояд. Ҳоло географҳои Юнони Қадим қаламравҳое, ки дар ғарб ва шимолии Юнон воқеъ гардидаанд, ба Аврупо (аз калимаи юнонии **эреб** – ғарб) ба он қаламравҳое, ки дар шарқии он ҷойгир шудаанд, ба Осиё (аз калимаи юнонии **асу** — шарқ) мансуб медоданд. Мавқеи иқтисодию географии Осиёро, пеш аз ҳама дар байни қитъаҳои олам мавқеи мобайниро ишғол намуданд ва дар сари роҳҳои ҷаҳонии баҳрии тиҷоратии аз Аврупо ба сӯи Уқёнуси Ҳинд ва Ором раванда, ҷойгир шудани он муайян менамояд. Ҳамчунин мафҳуми Осиё ва Уқёнуси Ором мавҷуд аст, ки Осиё ва Уқёнуси Оромро дар як ҷо муттаҳид мекунад.

## Нақша

;Давлатҳое, ки дар Осиё ҷойгиранд:
* Бангладеш
* Бутан
* Бруней
* Камбоҷа
* Ҷумҳурии Халқии Чин
* Ҳиндустон 
* Ҷопон
* Қурия 
* Кореяи Шимолӣ 
* Кореяи Ҷанубӣ 
* Лаос
* Малайзия
* Ҷазираҳои Молдив
* Непал
* Мянма 
* Покистон 
* Сингапур
* Шри-Ланка 
* Русия 
* Муғулистон 
* Қазоқистон
* Кувайт
* Тайван 
* Тоҷикистон
* Таиланд
* Тимори Шарқӣ 
* Ӯзбекистон
* Виетнам
* Афғонистон
* Озарбойҷон
* Баҳрайн
* Индонезия
* Эрон
* Ироқ
* Исроил
* Урдун
* Лубнон 
* Уммон 
* Қатар 
* Арабистони Саудӣ
* Сурия 
* Туркия
* Туркманистон
* Аморатҳои Муттаҳидаи Араб
* Яман
* Филиппин

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Осиё
Гурӯҳ:Ҷуғрофиё
Аврупо

thumb|right
**Аврупо** — яке аз қитъаҳои олам. Дар ғарби қитъаи Осиё ҷойгир шудааст.

* Иттиҳоди Аврупо

## Кишварҳо
thumb|350px|right

## Забонҳо

## Инҷоро ҳам нигаред
* Осиё
* Африқо
* Амрико
* Антарктида
* Уқёнусия

## Сарчашма
* Евроатлас 
* Европа как политическая идея


Гурӯҳ:Ҷуғрофиё
Гурӯҳ:Қитъаҳо
Уқёнусия

right|300px
right|thumb
right|thumb
right|thumb
**Уқёнусия** (, ) — қисми ҷуғрофии, геосиёсии ноҳияи ҷаҳон мебошад, ки аз садҳо ҷазираҳои на он қадар калон ва ҷазираҳои коралли дар марказ ва ғарбии қисми Уқёнуси Ором ҷойгир шудааст. 

Масоҳати умумии ҷазираҳо 1,26 млн. км² ва ахолиаш қариб 7 млн нафар. Дар вақти ҷудо намудани ҳамаи хушкиҳои қисми Уқёнусия бо қитъаи Австралия пайваст мешавад.

Қитъа як воҳиди қисмати ҷаҳонии қитъаи Австралия ва Уқёнусия аст. 

Таркиби миллии аҳолии Океания ба Меланезия Микронезия ва Полинезия тақсим мешавад.

* Австралия
* Зеландияи Нав
* Папуа-Гвинеяи Нав 
* Фиҷи
* Кирибати
* Ҷазираҳои Маршал
* Микронезия 
* Науру
* Палау
* Самоа
* Тонга
* Тувалу
* Вануату

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷуғрофиё
Гурӯҳ:Уқёнусия
Деҳоти Навгилем

**Деҳоти Навгилем** — ҷамоатест дар ноҳияи Исфараи вилояти Суғди Тоҷикистон.

## Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат

## Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо

## Мардум
Бинобар саршумори соли 2015 ҷамоат 38 104 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара
Навобод (шаҳрак, н. Рашт)

**Навобод** (собиқ *Шулмак*) — шаҳрак дар ноҳияи Рашт.

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Рашт
Сайфи Исфарангӣ

**Сайфи Исфарангӣ** () — ,  ва донишманди форс-тоҷики даврони Алпарслон ва султон Муҳаммади Хоразмшоҳ.

## Зиндагинома
Соли таваллуди Сайфуддин 1186 дар Исфаранг — шаҳри Исфара ва соли вафоташ 666 ҳиҷрӣ (1267) дар шаҳри Бухоро аст.

## Эҷодиёт
Соли 2017 боғи марказӣ дар шаҳри Исфара ба номи Сайфи Исфарангӣ гузошта шудааст.
Шоир Мирзо Турсунзода дар бораи Сайфи Исфарангӣ суханҳои хубе гуфта таклиф ҳам карда будааст, ки кӯчаеро ба номи ӯ гузоранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ
Ғафуров (шаҳрак)

**Ғафуров** — шаҳракест (қаблан шаҳр), ки дар ноҳияи Ғафурови вилояти Суғди Тоҷикистон қарор дорад ва ба номи академик ва қаҳрамони Тоҷикистон Бобоҷон Ғафуров гузошта шудааст (зодгоҳи академик). Маркази маъмурии  ноҳияи Ғафурови вилояти Суғд мебошад.

## Аҳолӣ

## Таърих
Аз қадим бо номи Исфисор (Исписор) дар водии Фарғона маълум буд. Дар даврони шӯравӣ номҳои зерин дошт:

Стансияи-Ленинобод (1936—1953),  Советобод (1953—1962),  Хуҷанд (1962—1964),  Советобод (1964—1978). 
Исфисор зодгоҳи фарзанди фарзонаи миллат, нахустин Қаҳрамони Тоҷикистон аллома Бобоҷон Ғафуров мебошад. Шӯҳрати ин диёр ва гиромидошти ин хок чун ному кори Бобоҷон Ғафуров барои ҳар фарди тоҷик мояи ифтихор аст. Ба ин муносибат дар шаҳрак муҷассамаи аллома гузошта шуда Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров фаъолият мекунад. 
30 июни соли 1999 бахшида ба 90-солагии қаҳрамони Таҷикистон академик Бобоҷон Ғафуров номи ноҳия ва маркази он, шаҳраки Ғафуров номгузорӣ шуд. Аҳолии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба ҳолати 1 январи соли 2016 353,9 ҳазор нафарро ташкил додааст, аз ҷумла 18,3 ҳазор нафар дар шаҳраки Ғафуров  ва боқимонда 335,7 ҳазор нафар дар деҳот зиндагӣ мекунанд.

## Ҷамоати шаҳраки Ғафуров
Ҷамоати шаҳраки Ғафуров 7 апрели соли 1965 ташкил шудааст. Масоҳати умумии ҷамоат 1296,46 га мебошад. Маркази ноҳия шаҳраки Ғафуров мебошад. Дар ҳудуди шаҳрак 17 корхонаҳои саноатӣ, 12 корхонаҳои сохтмонӣ фаъолият мебарад. Аксарияти корхонаҳо дар шаҳрак ҷойгир шудааст. Инчунин дар шаҳрак 186 муассисаҳои хидматрасонӣ ва савдо, 4 мактабҳои таҳсилоти умумӣ, 1 гимназияи давлатӣ, 5 муассисаи томактабӣ, 1 хонаи фарҳанг, 1 кинотеатр. 1 мактаби мусиқӣ, 1 беморхонаи марказии ноҳия, 1 диспансер, 1 маркази саломатӣ, 1 маркази саломатии хусусии «Шамс», 2 варзишгоҳ фаъолият менамояд.
## Аксҳо

Акс:Памятник И. Самани, г. Гафуров (2).jpg|Муҷассамаи И. Сомонӣ
Акс:Дворец культуры в г. Гафурове 01.jpg|Қасри фарҳанг (2018) 
Акс:Музейи академик Б. Ғафуров.JPG|Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
Акс:На совещании 01.jpg|Кормандони соҳаи фарҳанг (2018)
Акс:На совещании.jpg|Лаҳзаи маҷлиси Кормандони соҳаи фарҳанг дар осорхона (2018)

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Торномаи расмии ноҳияи Ғафуров 

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини вилояти Суғд
Туркманистон

right|300px
200px|thumb|left|биёбони Қарақум 
**Туркманистон** () кишварест дар Осиёи Миёна. Дар ҷануб бо Афғонистон ва Эрон, дар шимол бо Қазоқистон ва Ӯзбекистон ҳамсарҳад аст. Узви СММ аз 2 марти 1992. Пойтахти Туркманистон шаҳри Ашқобод мебошад. Туркманистон сиёсати бетарафиро дар муносибатҳои байналмилалӣ нигоҳ медорад. Президенти Туркманистон — Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов (аз 14 феврали 2007) аст.

Рӯзи истиқлоли кишвар — 27 октябри соли 1991.

## Таърих
Ин кишвар то пайдо шудани Иттиҳоди ҷамоҳири шӯрави вуҷуд надошт. ИҶ Шурави пайдо мешавад ва Туркманистон низ пайдо мешавад. Агар саҳифаҳои таърихро варақ занед дар Осиё Миёна ё Маркизи чунин давлатро намеёбед

## Сиёсату ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Маориф ва фарҳанг

## Пайвандҳо

* Интернет Газета Turkmenistan
* Туркменистан: Золотой Век

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Туркманистон
Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Миёна
Гурӯҳ:Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Кишварҳои Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Олмон

right|thumbnail


**Ҷумҳурии Федеролии Олмон** () ё **Олмон** () — кишвар дар Урупои марказӣ. Масоҳати он 357.588 км² буда, аҳолии он (мувофиқи маълумотҳои омор аз 30 сентябри соли 2014) беш аз 84 млн. нафар иборат аст.

## Таърих

Олмон як таърихи бузургу бой дорад, ки пур аз воқеаҳо мебошад. Дар таърихи Олмон воқеаҳо ва шахсони бузурги хуб ва дар як вақт ба ҳам буданд, ки ба сари Олмон ва халқи бузурги Олмон бадбахтиҳо оварда буд.

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ
300px|right
### Тақсимоти маъмурӣ

Олмон&nbsp;— кишвари федеративӣ буда, ба он 16 субъектҳои баробарҳуқуқ— заминҳо (*Bundesländer*) дохил мешаванд, ки сетои онҳо — шаҳрҳоянд (Берлин, Бремен ва Ҳамбург).

Тақсимоти хурд аз 438 ҳавзаҳо иборат аст (Kreise).
## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ
Аҳолии Ҷумҳурии Олмон — 84.746.132 нафар (аз 30-юми сентябри соли 2024) аст. Аз ҷумла 14 млн аҳолиро асосан мардуми ғайри олмонӣ, яъне хориҷиён ташкил медиҳанд, ки ин 16 фоизи аҳолии Ҷумҳурии Олмонро ташкил медиҳад. Коэффитсиенти таваллуд дар Олмон ниҳоят паст буда, ба 1000 нафар аҳолӣ ҳамагӣ 9 кӯдак рост меояд. Олмониҳо мардуми камфарзанд буда, ба ҳар сар зан 1,3 кӯдак рост меояд. Бо вуҷуди ин афзоиши шумораи аҳолӣ дар солҳои охир аз ҳисоби муҳоҷироне ки аз давлатҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ба Олмон баргаштаанд (тахминан 3 млн.), мӯътадил боқӣ монд. Ҳар як чорумин нафар дар шаҳр ва ҳар як ҳафтумин нафар дар деҳот танҳо зиндагӣ мекунад. Миқдори падару модароне ки яккаву танҳо ба тарбияи фарзанд(он) машғуланд, тақрибан ба 2,4 миллион нафар мерасад. Қисми зиёди онҳоро занҳо ташкил медиҳанд. Олмониҳо мардуми дарозумр буда, синни мардон ба ҳисоби миёна ба 74,4 ва синни занон бошад ба 80,6 рафта мерасад.

Олмониҳо мувофиқи сарқонуни ҶФО  ҳукуқи озодона интихоб кардани ҷои зисти худро доранд. Баъд аз имзо кардани созишномаи Шенген онҳо ҳатто метавонанд ба кишварҳои дигари узви ин созишнома сафар карда, манзили доимии худро интихоб кунанд. Соли 2002 олмониҳо бо пули миллии худ – Дойчмарк видоъ карда, пули нави Иттиҳоди Аврупо (Евро)-ро қабул карданд.

## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Олмон
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Фаронса

**Фаронса** — номи расмӣ, **Ҷумҳурии Фаронса** — кишварест дар Аврупои Ғарбӣ. Пойтахти Фаронса, шаҳри Порис.

## Ҷуғрофия
## Аҳоли

## Сиёсату ҳукумат

## Тақсимоти маъмурӣ
thumb|350x350px| Харитаи муосири департаментҳои Фаронса
**[[Департаментҳои Фаронса|Департаменҳои Фаронса]]** - воҳидҳои  маъмурӣ-ҳудудии сатҳи дуюм дар Фаронса, аз рӯи қабули   22 декабри соли 1789  аз ҷониби Маҷлиси таъсисии Фаронса. Мувофиқи қонун аз 10 августи соли 1871, Департамент — як қисми мустақили аҳолӣ бо шӯрои интихобшудаи худ (шӯрои раёсат   ) ва ҳукумати иҷроия мебошад. **[[Департаментҳои Фаронса|Департаменҳо]]** ба ноҳияҳо ва кантонҳо тақсим шудааст.  Онҳо заминаи сохтории системаи интихоботӣ мебошанд - тибқи қонун аз 17 майи соли 2013 . Овоздиҳандагони ҳар як кантон дар давоми интихобот ду узви шӯрои департаментро аз ҷинсҳои гуногунро интихоб мекунанд. Онҳо ба муҳлати 6 сол бо аксарияти овозҳо аз рӯи натиҷаҳои як ё ду даври интихобот муайан мешаванд . 
left|thumb|150x150px| Депеартаментҳое, ки дар наздикии Париж ҷойгир шудаанд; рақамҳо дар сутуни аввал мебошанд
Тибқи маълумоти оморӣ дар қаламрави Фаронса  (соли 2015): ба 101 департамент (аз ҷумла 5 хориҷӣ ), 335 ноҳия (12 хориҷӣ) ва 2054 кантон (59  хориҷӣ) тақсим карда шуд . Ҳар як департамент  ба яке аз минтақаҳо шомил аст, департаментҳои хориҷӣ ҳамзамон минтақаҳо мебошанд. Префектураҳо марказҳои маъмурии департаментҳо мебошанд . Дар тӯли Инқилоби Фаронса департаментҳо расман аз рӯи сохти алифбоӣ рақамгузорӣ карда шуда буданд (дар айни замон истисноҳо мавҷуданд). Ин рӯйхат департаментҳои муосири Фаронсаро бо тартиби рақамгузорӣ нишон медиҳад. 
 

## Иқтисодиёт

## Мардум
## Фарҳанг
## Телевизион
*Euronews

## Мусиқӣ
*Эдит Пиаф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ
Гурӯҳ:Фаронса
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Вотикон

**Вотикон**/**Ватикан** () — шаҳр давлат дар Аврупо.
Номи расмиаш давлат – шаҳри Ватикан, дар қисми ғарби пойтахти Италия – шаҳри Рум ҷойгир аст. Масоҳаташ 0,44 км, забонҳои давлатиаш италиявӣ ва лотинӣ мебошад.

Ватикан давлати шоҳаншоҳии мутлақи дини буда, сардори давлат Папаи Рум мебошад. Пойтахташ Ватикан, воҳиди пулиаш евро мебошад.

## Таърих
## Адабиёт
* *Красиков А. А.* Ватикан: история и современность. — , 1991.
* Музеи Ватикана. Рим. — , 1974.
* *Колупаев В. Е.* Российско-ватиканские отношения в ХХ веке: новые документы Русского зарубежья // Современная Европа : Журнал общественно-политических исследований. — 2011. — № 3. — С. 106—111.
* *Колупаев В. Е.* Восточные коллекции Ватикана // Восточная коллекция. — 2008. — № 4. — С. 135—142.

## Сарчашма
* Официальный сайт Святого Престола — на немецком, английском, испанском, французском, итальянском, португальском языках и латыни
* Официальный сайт государства Ватикана — на итальянском, английском, немецком, испанском, французском языках
* Государство Град Ватикан — сайт Ватикана на русском языке
* Статьи о Ватикане  — сайт о Бенедикте XVI

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои муқаддас
Шӯроб

**Шӯроб** — шаҳраки ангиштканон (дар солҳои 1952—2005 шаҳр) тобеи ноҳияи Исфара. Баъди хамроҳшавии Осиёи Миёна ба Россия ҷустуҷӯҳои геологӣ ва коркарди саноати кӯҳӣ дар Осиёи Миёна равнақ ёфтанд. Аз с. 1882 дар кони ангишти Шӯроб дар микёси начандон зиёд бо истеҳсоли ангишт шурӯъ карданд. Аз он вақт сар карда, дар он ҷо махалҳои коргарнишин сохта шуданд. Соли 1914 дар шаш кони мавҷудаи Шӯроб 231 нафар коргарон кор карда, истеҳсоли солонаи ангишт як миллиону 816 пудро ташкил дод. С.1917 дар 25 хоҷагиҳои мавҷудаи Шуроб 437 нафар аҳоли зиндагӣ мекард. С.1925 шумораи ин хоҷагихо ба 100 расид. Бо қарори КИМ ва ШКХ ЧТ аз 29 августи соли 1930 дар Ш. махаллаи коргарнишин ташкил ёфт. Президиуми КИМ ва ШКХ ҶТ 22 октябри с.1937 дар бораи ташкили шаҳрхо ва посёлкаҳои коргари дар ҷумҳури қонун интишор намуд. С. 1939 дар Ш. шахтаи нави ангишт ба кор сар кард, ки истеҳсоли солонаи он 500 ҳазор тоннаро ташкил медод. Дар асоси укази Шурои Олии ЧТ аз 6 феврали соли 1945 аз ҳисоби хурд кардани ноҳияи Исфара н. Шуроб ташкил карда, ба хайати он посёлкаҳои коргарнишини Шуроб, Шуроҳои рустои Ворух, Чоркух ва рустои Наймани Шурои рустои Сурх дохил карда шуд. Кишлоки Найман аз чихати маъмурию худуди ба хайати Шурои рустои Чоркӯҳ ҳамроҳ карда шуд. Посёлкаи коргарнишини Шуроб маркази н. Ш. гардид. 24.03.1947 н. Ш. бархам хурд ва худуди он ба ноҳияи Исфара дохил шуд. 04.01.1963 Ш. ҳамчун шаҳр ба хайати ш. Исфара дохил карда шуд.

Ахоли 3673 наф.(2002). Асосан тоҷикон, қисман русҳо, кирғизҳо, тоторҳо, кореягиҳо ва дигар миллатхо буда, дар кони ангишт ва корхонаю муассиса ва ташкилотҳои Шӯроб ва дар шаҳри Исфара кор мекунанд. Аз маркази ноҳия 9 км масофа дорад ва бо шаҳраки Самарқандаки ноҳияи Бодканди вилояти Бодканди Ҷумҳурии Қирғизистон ҳамсарҳад аст. Як шохаи роҳи оҳани шаҳри Исфара ба Шӯроб дохил мешавад. Заводи механики, омузишгоҳи касбҳои техникӣ, мактабҳои таҳсилоти хамагонии № 3,8,11, мактаби мусики, касри ангиштканон, китобхона, шуъбаи алока, беморхона ва маркази мавчпахнкунандаи телевизиони дорад. Барои ангиштканон нашрияи бисёрадади «За уголь» (барои ангишт) бо забонҳои тоҷикию руси чоп мешуд. Аҳолӣ ва заминҳои наздиҳавлигии шаҳрак бо воситаи обкашҳо аз дарёи Исфара об мехӯранд.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Исфара
Тунис (шаҳр)

thumb|Тунис
**Тунис** () яке аз шаҳрҳои Африқо ва пойтахти Тунис аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Одесса

right|300px
right|300px

**Оде́сса** ([ɐˈdʲesːə], укр. Одеса [ɔˈdɛsɑ]) — шаҳр дар ҷануби Украина. 
Маркази маъмурии вилояти Одесса ва базаи ягонаи ҳарбӣ-баҳрии Қувваҳои ҳарбӣ-баҳрии Украина. Шаҳри қаҳрамон.

## Таърих
Одесса ҳамчун шаҳр расман аз соли 1794 ҳисобида мешавад. 27 майи (7 июни) соли 1794 Екатеринаи II дар бораи асос гузоштани шаҳр ва бандар дар ҷои Хаджибей фармон(рескрипт) баровард ва 22 августи(2 сентябри) соли 1794 хишти аввалини шаҳр гузошта шуд.
left|thumb|240px|Муҷассамаи ёдгории бунёдгузори Одесса Екатеринаи II
thumb|240px|Плани Одесса дар соли 1794

## Иқтисодиёт

## Маориф ва фарҳанг

## Инҷоро ҳам нигаред

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
 
 
Гурӯҳ:Марказҳои вилоятҳои Украина
Пахта

thumb|300px|Пахтаи тайёр барои ғунучин
**Пахта** — нахи растаниест, ки тухми пахтаро мепӯшонад; муҳим ва арзонтар буда, нахҳои маъмултарини растаниҳо мебошад. Дар адабиёти техникии рус то нимаи дуюми асри 19 ба ҷои калимаи «пахта» истилоҳи «коғази пахтагӣ» истифода мешуд, ки то имруз дар калимаҳои газвори пахтагин, саноати пахтагин ва ғайра боқӣ мондааст.

## Аксҳо
thumb|300px|left|Ниҳолҳои пахта

thumb|450px|Пахтачини дар Ҷорҷиа (ИМА)

thumb|225px|Пахтачини дар Ҷорҷиа (ИМА)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пахта
Ҳиссаҳои нутқ

**Ҳиссаҳои нутқ** — гурӯҳи калимаҳое, ки бо умумияти маъно (масалан., маънои предмет дар исм, амал дар феъл ва ғайра) умумияти гурӯҳ, хусусиятҳои морфологӣ ва вазифаҳои синтаксисӣ ба ҳамдигар наздиканд ва гурӯҳҳои лексикию грамматикӣ мебошанд.

# Исм
# Сифат
# Шумора
# Ҷонишин
# Феъл
# Зарф
# Пешоянд
# Пайвандак
# Ҳиссача
# Нидо

## Инҷоро ҳам бингаред
* Забоншиносӣ
* Забони тоҷикӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забоншиносӣ
Тошхӯҷа Асирӣ

**Тошхуҷа Асирӣ** () — шоир ва рӯшанфикри тоҷик.

## Зиндагинома
Тошхӯҷа Асирӣ валади Эшонхӯҷа шоири маорифпарвари тоҷик соли 1864 дар шаҳри Хуҷанд дар оилаи сангтарош ба дунё омада, дар синни 16 солагӣ аз падар ятим мондааст. Асирӣ маълумоти ибтидоиро дар Хуҷанд гирифта, соли 1882 барои такмили дониш ба Хӯқанд меравад ва дар мадрасаи он ҷо таҳсили илмро давом медиҳад. Соли 1890 ба зодгоҳи худ баргашта, пешаи падарро идома медиҳад ва аз сангиосиётарошӣ таъмини маишат мекунад. Асирӣ ҳангоми таҳсил дар мадрасаи Хуқанд забони русиро омӯхта, аз матбуоти даврии русию туркизабони Осиёи Миёна ва Қафқоз баҳравар шудааст. Ошноӣ бо матбуоти русӣ ҷаҳонбинии Асириро хеле васеъ намуд, ақидаҳои маорифпарварии ӯро устувортар кард. Акнун вай ба масъалаҳои муҳими иҷтимоӣ, ривоҷи илмҳои дунявӣ, тарақкиёти техникӣ, таълиму маориф ҷиддитар диққат медодагӣ шуд.

Асирӣ яке аз тарғибкунандагони илмҳои дунявӣ буд. Вай дар ин масъала илму техникаи русро мисол оварда, барои аз худ намудани илмҳои дунявӣ омӯхтани забони русиро зарур шумурдааст. Бинобарон дар насиҳати фарзандаш гуфтааст:

Асирӣ як силсила ашъори ҳаҷвӣ дорад, ки муллоҳои ҷоҳил ва боёни ситампешаро беҳарос масхараю расвои олам кардааст. Асирӣ бо шоирони тоҷику узбек Айнӣ, Таҷаллӣ, Ҷавҳарӣ, Муқимӣ, Фурқат, Завқӣ, Хислат ва ғайраҳо алоқаи дустию эҷодӣ дошт. Шоир баъзе шеърҳои худро бевосита ба забони узбекӣ навиштааст. Ашъои Асирӣ ба тазкираю баёзҳои замонаш дохил шуда бошад ҳам, то Инқилоби Октябр ба таври алоҳида ба табъ нарсида буд. Ду маҷмӯаи дастнависи шеърҳои Асирӣ дар китобхонаи Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АФ РСС Тоҷикистон маҳфуз аст.

## Даргузашт
Асирӣ 3 марти соли 1916 дар шаҳри Хуҷанд аз дунё даргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Хӯҷаев, Ҷ. Асирӣ ва эҷодиёти ӯ. — Хуҷанд: Нури маърифат, 2005. — 140 с.

Гурӯҳ:Шоирони форсу тоҷик
Раҳим Азимов

**Рахим Азизбоевич Азимов** (тав. 16 августи 1964, шаҳри Шуроби ноҳияи Исфара) — мухандиси кӯҳкан, номзади илмҳои техники. Институти кӯҳи Ленинград (1986), Академияи дипломатии ВКХ ФР. Устои кӯҳкани шахтаи Воркутинская (1986—1991), директори алокаҳои берунии иктисодии КМ «Бинокор» (1991—1994), корманди Намояндагии савдои Ҷумҳурии Коми дар Маскав (1994—1995), ҷонишини намояндаи доимии Ҷумҳурии Коми дар назди Президенти ФР (1995—1996), директори ичроияи Барномаи бунёди президентии минтакаи Шимол (1996—2002) ва аз соли 2002 узви Шурои Федератсияи Мачлиси Федераллии ФР. Хидматҳояш бо медалҳои «300-солагии Флоти Россия», «850-солагии Москва», Жуков кадр шудаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Исфара
Зайниддин Зулфиқоров

**Зайниддин Зулфиқоров** (тав.01.05.1941, деҳ.Ворухи ноҳияи Исфара) — оҳангсози (композитор) муосири тоҷик.23 феврал вафот кард

## Зиндагинома
Омӯзишгоҳи мусиқии ш.Душанбе (1959) ва Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода(1980). Муҳаррири калони шуъбаи мусиқӣ, дирижёри оркестри  созҳои миллӣ (1966-1973), роҳбари бадеии Ансамбли бонувони рубобнавози Филармонияи давлатии Тоҷикистон (1973-1975), муаллими омузишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (1975-1978), роҳбари мусиқии театри ҷавонон (1978-1980), муаллими мактаби мусиқии шаҳри Исфара (1980-1988), роҳбари бадеии гурӯҳи эстрадии «Суғдиён»-и Тоҷикконсерт(1988-1996), муаллим, директори мактаби мусиқии шаҳри.Исфара(1996-2003) ва аз соли 2003 нафақахӯр.

## Эҷодиёт
Зулфиқоров дар офаринишини асарҳо ба услубу анъанаҳои мусиқии классикӣ ва халқии тоҷик такя мекунад ва эҷодиёташро аз фолклори ноҳияҳои гуногуни Тоҷикистон ғанӣ мегардонад. Бозёфтҳои эҷодии Зулфиқоров асосан  дар жанри суруд зоҳир шудаанд. Мусиқиаш фораму дилнишин буда, бештар руҳбаландӣ ва инсонпарвариро ифода мекунад ва дар жанри сурудҳои эстрадӣ низ муваффақият пайдо кардааст, сарояндаи ансамбли эстрадии «Гулшан» Баҳодур Неъматов мусиқиашро дар эҷодиёташ истифода бурдааст. Дар эҷодиёти оҳангсоз мусиқӣ барои бачагон ҷойи намоёнро дорад. Дар мактабҳои мусиқии чумҳурӣ як қатор асарҳои Зулфиқоровро ҳамчун дастури таълимӣ меомӯзанд. Дар эҷодиёти Зулфиқоров инчунин жанри хор мавқеи хос дорад. Узви Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистон ва ИҶШС(1984), раиси созмони ромишгарони XТ (1992).
## ЭзоҳЗайнидин Зулфикоров имруз 23 Феврал вафот кард

Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистон
Лутфулло Бузургзода

**Лутфулло Бузургзода** (1909, деҳаи Навгилем, шаҳри Исфара — 12 ноябри соли 1943, деҳаи Прудка, вилояти Витебск, Белоруссия) — забоншинос ва адабиётшиноси муосири тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон‎ (1940). Сарбози Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945).

## Зиндагинома
Маълумоти миёнаро дар Исфараю Қазон ва олиро дар Самарқанду Ленинград гирифтааст. Бузургзода чанд вақт муҳаррири нашриёт ва асосан муаллими ИДПД ва ба сифати ходими илмии Базаи Тоҷикистонии АИ ИҶШС ҳам кор мекард. Узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Шарқи Сурх», раиси бахши нақду адабиётшиносии ИН Тоҷикистон, раиси куматаи ҷумҳуриявии иттифоқҳои касабаи ходимони илм ва мактабҳои олии Тоҷикистон буд. Соли 1941 довталабона ба ҷанг рафт ва дар майдони набард кушта шуд.

## Эҷодиёт
Дар забоншиносӣ, шевашиносӣ, фолклор ва адабиётшиносӣ осори нисбатан зиёде боқӣ гузоштааст: «Зада дар забони адабии тоҷик», «Фонетикаи забони адабии тоҷик» (1940), «Морфологияи забони тоҷикӣ» (1941), «Синтаксиси забони тоҷикӣ» (1942), «Шеваи тоҷикони Чилгазӣ» (1936), «Шеваи Ворух», «Дар бораи шеваи тоҷикони Сӯх», «Шаклҳои феълии якчанд шеваҳои районҳои шимолӣ», «Шеваи Ленинобод» (1937), «Баъзе хусусиятҳои забони аҳолии Самарқанд» (1938), «Харитаи диалектологии шеваҳои тоҷикии водии Фарғона» (1939), «Очерки мухтасари диалектологияи тоҷик» (1939), «Гуруғли ва сайри таърихии он», «Достонгӯй ва шоири халқӣ Бобоюнус», «Чистонҳо ва зарбулмасалҳои тоҷикӣ» (1940), «Инъикоси шӯриши Восеъ дар фолклор» (1941), «Носири Хусрав ҷӯяндаи ҳақиқат ва адолат» (1949), «Хоқонии Шервонӣ ва Сайфи Исфарангӣ», «Мақоми „Бӯстон“ дар эҷодиёти Саъдӣ», «Рисолаи мусиқии Ҷомӣ ва маданияти мусиқии халқи тоҷик» ва ғ. Қисми асосии ин таълифот дар филологияи тоҷик имрӯз ҳам муҳиманд. Бузургзода аз аввалин ташаббускорон ва ҷӯяндагони мазори устод Рӯдакӣ аст. «Бузургзода ба Рӯдак рафта он ҷоро ҳам ба чашми худ дид ва тафтиш намуда маълумотро тасдиқ ва таъкид карда омад. Бо ҳамин ихтилофи чандинасра бартараф шуда, қабри Рӯдакӣ, ки устод Рӯдакӣ аз он ҷост, муайян гардид» (С.Айнӣ, куллиёт.ҷ.11,кит.1,саҳ.158-159). Ҳамроҳи Холиқ Мирзозода ва Ҷалол Икромӣ тазкираи «Намунаҳои адабиёти тоҷик»-ро низ тартиб дод, ки он соли 1940, зери таҳрири Садриддин Айнӣ, Сотим Улуғзода дар ҳаҷми 40 ҷузъи чопӣ ба табъ расид. Китоби «Гуруғлӣ»-ро ҳамроҳи Мирсаид Миршакар дар Ленинград ба нашр расонд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забоншиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ
Дурахши як ахтари сӯзон

**«Дурахши як ахтари сузон»** (Сверкание одной горящей звезды) – китобе аз рӯзгор ва корномаи илмии Лутфулло Бузургзода, ки соли 2001 дар арафаи xашни 90 солагии олим дар та[ия ва танзими В. Самад ва Д. Самад ба табъ расидааст. Ба китоб олимони маъруф  М. Шакури ва Д.Саймиддинов мушовирb намудаанд. Китоб шаш фаслро (дар 320 са[.) дар бар мегирад: Фасли 1. Тадrиrоти В. Самад «Таърих ва фоxиаи зиндагии Л. Б.» (с.3–86). Ин асар ал[ол xамъбаст ва натиxа[ои фаъолияти б–сии муаллиф дар зарфи зиёда аз 40 сол ба шумор рафта, бо такя ба бозёфт[о ва андеша[ои тозаи илми ба чоп омода шудааст. Фасли 2. Асар[ои Л.Б. (с.87–168). Ин фасл 8 асари адаб–сиву заб–си ва фолк–сиву шев–сии Б.–ро дар бар мегирад, ки як [иссаашон бори аввал чоп шудаанд. Фасли 3. Нома[о бар мо бигирянд (с.169–186). Нома[ои фронтии Б. ба пайвандон, дeстон, а[ли илму адаб ва нома[ои расми барои абади гардонидани хотираи вай. Фасли 4. Л.Б. дар ёддошти шогирдон ва дeстон (с.187–235). Ёддошт[ои Х. Мирзозода, Т. Зехни, Н. Маъсуми, Мирсаид Миршакар, С. Табаров, Н. Сатторb, Раҳим Ҷалил, С.Ч. Арзуманов, Т.Пeлодb, А.П. Колпаков ва Л.В. Успенская. Фасли 5. Пажу[иш дар бораи осору афкори Л.Б. (с.236–306). Е.Э. Бертелс, Р. Uаффоров, С. Табаров, А.Сатторзода, Р. Мусулмониён, Х.Отахонова, М.Н. Rосимова, Ш. Исмоил, А.Худойдодов. Фасли 6. Симои Б. дар шеъри тоxики (с.307–318 ). Ашъоре аз Б. Собир, Н. Rосим, X. Каримзода, А. Атобоев, Абдусамеъ, И. Абдулло. Нашри китоби мазкур иrдоми xидди ва арзандае дар таърихи илм[ои филологияи тоxик буда, дар ни[одаш мавод[ои xолиб ва бозёфт[ои нодиру пурба[ое нухуфта дорад. Китоби мазкур бо сарпарастии модди ва маблаuи бевоситаи {укумати ша[ри Исфара дар x. с. «Матбуот»-и шаҳри Душанбе ба табъ расидааст.

*Исфара

Гурӯҳ:Китобҳои тоҷикӣ
Бобоҷон Икромов

**Бобоҷон Икромов** (тав.1957, деҳаи Чоркӯҳи ноҳияи Исфара), ,нависанда. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон (1978), Мактаби олии ҳизбии шаҳри Минск (1990). Муҳаррир, сармуҳаррир, директори барномаҳои телевизион, муовини раис, раиси Кумитаи радио ва телевизиони XТ (1978-1995)/. Муддате мушовири раиси ширкати телевизионии байнидавлатии «Мир» буд. Таъсисдиҳанда ва сармуҳаррири ҳафтавори «Вароруд» аст.
## Эҷодиёт
Бобоҷон Икромов  муаллифи қиссаҳои «Армони модар», «Дидор», «Ашки сӯзон», маҷмуаҳои ҳикояҳои «Одам будан мушкил», «Шаҳри ханда» ва ғайра мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Мирзошариф Исломидинов

**Мирзошариф Исломидинов** (тав.07.03.1949, деҳаи Ворухи ноҳияи Исфара), ходими давлати, Корманди шоистаи ЧТ (1999). Аз оилаи деҳқон. Донишкадаи саноати нафту гази ш.Москва (1971) ва Мактаби олии ҳизбии шаҳри Ленинград (1988). Устои истеҳсолот, сардори шуъбаи техникию истеҳсоли, сарвари корхонаи нафту газ ҳосилкунии шаҳраки Нефтобод (1971-1986), раиси кумичроияи Шурои вакилони халқи шаҳри Исфара (1988-1991), муовини аввали раиси шаҳри Исфара (1991-1995), директори генералии корхонаи муштараки Тоҷикистону Амрико «Қайроқум-Ойл-ЛТД» (1995-1996), муовини раиси вилояти Ленинобод (1996-1999), муовини Сарвазири Чумҳурии Тоҷикистон (1999-2000) ва аз 06.03.2000 раиси шаҳри Исфара (то соли 2005). Исломиддинов вакили Шурои Олии ЧТ (1990,1995) ва борҳо вакили Маҷлиси вилояти ва Мачлиси шаҳри интихоб шудааст.	Бо ордени «Дустй» (2001), нишони Аълочии фарҳанги ҶТ (2001), Аълочии маорифи ЧТ (2002) ва дигар ҷоизаҳо сарфароз гардидааст.

 
Аз 17 марти соли 2005 раиси Кумитаи (Парламент)Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба энергетика, саноат, сохтмон ва коммуникатсия.
    
*Исфара

## Пайвандҳо
*Исломиддинов Мирзошариф

Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Исфара
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Маориф (асар)

**Маориф** () — асари фалсафаи Баҳоуддини Валад.

«Маориф» асари ҳаҷман калон буда, масъалаҳои мухталифи афкори фалсафии асримиёнагии халқҳои Шарқи Наздику Миёнаро фаро гирифтааст. Дар «Маориф» масъалаҳои ҳастӣ ва ҷараёни маърифат, зинаҳои ҳиссӣ ва ақалии он мавқеи махсусро ишғол менамояд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Минск

**Минск** —  пойтахти давлати соҳибистиқлоли Беларус, маркази маъмурӣ, тиҷоратӣ, нақлиётӣ ва фарҳангӣ мебошад.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Фарҳанг

## Аҳолӣ

## Сарчашма
* Минск. Туристический портал 
* Горисполком Минска 
* Минск старый и новый — сайт о настоящем и прошлом Минска 
* Городской портал Минска 
* «Город-герой Минск»
* Фото Минска 
* 
* Минск из космоса (масштаб — 2 км)
* Горисполком г. Минск (Тематическая база данных — Беларусь Социальная) 
* Минские ворота 900 лет спустя 
* Замчище 
* История города Минска 

* Карты
** Карты Минска разных лет
** On-line карта Минска  в проекте Interfax.by — Карты
** On-line карта Минска 
** Карта метро Минска
** Карта Минска 


Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Порлумон

500px|thumb|right|

**Порлумон**, **парлумон**, **парламент** (, , аз parler — гуфтан), **маҷлис** () — мақоми олии намояндагӣ ва қонунгузори давлатҳои дорои низоми тақсимоти қудрат мебошад.

Дар Молдова, Гурҷистон, Белгия, Британиёи Кабир, Юнон, Итолиё, Камбоҷа, Канада, Фаронса, Чехия, Қазоқистон ва баъзе дигар кишварҳо порлумонҳо як ном доранд. Дар қонунҳои асосии Озарбойҷон (Миллий Маҷлиси), Русия(Федералное собрание) , Қирғизистон (Жогорку Кенеш), ​​Тоҷикистон (Маҷлиси Олӣ), Туркманистон (Милли Генгеше)), Абхозистон (Народное Собрание), Украина (Верховна Рада), Белорус (Нацыянальны сход), Исроил (Кнессет), Муғулистон (Хурал), Сербия ва Черногория (Скупщина), Булғористон (Народно събрание), Мақдунияи Шимолӣ (Ассамблея), Лаҳистон, Латвия ва Литва (дар ҳар се кишвар — Сейм)), Финляндия (Эдускунта), Шветсия (Риксдаг), Олмон (Бундестаг), Арманистон (Маҷлиси Миллӣ) ва баъзеи дигар барои таъин кардани порлумонҳо номи худро ба кор мебаранд.

Порлумон як ниҳоди намояндагӣ аст, ки дар он кулли ҷамъият ва манотиқи кишвар тавассути намояндагони мунтахаб намояндагӣ мешаванд. Қоидатан кулли порлумон ё маҷлис пойинӣ (масалан дар федератсияҳо) бо интихоботи умумӣ ташкил мешавад.

## Нигаред низ
* Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Ҷумҳурии порлумонӣ
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* МАҶИСИ НАМОЯНДАГОНИ МАҶЛИСИ ОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН 
* Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 
* КОМИССИЯИ МАРКАЗИИ ИНТИХОБОТ ВА РАЪЙПУРСИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН


Гурӯҳ:Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Кишоварз

**Кишоварз** ё **Деҳқон** шахсе аст ки бо кишоварзӣ машғул аст.

## Пайвандҳо

* Маркази Итилооти Кишоварзӣ ва Маркетинг
Малах

thumb|200px|Малах дар Англия
**Малах** — Дар ҷаҳон қариб 10 ҳазор ва дар Тоҷикистон 130 намуд малах ба қайд гирифта шудааст. Малах ҳашароти рустанихӯр буда, гала-гала шуда умр ба сар мебаранд. Галаи малах дар як шабонарӯз зиёда аз 30 километр роҳро тай карда, тамоми рустании дар сари роҳаш бударо нобуд мекунад. Дар давраи афзоиш дар як метри мураббаъ адади малах то ба 1000 мерасад, ки 1 миллион гектарро пахш мекунад.

## Расмхо

Image:Locust Stethophyma grossum male.jpg|Малахи нарина
Image:Locust Stethophyma grossum female.jpeg|Малахи модина
Image:Sibirian Grasshopper.jpg|Siberian Grashopper
Image:Saltón 061007 Bastavales Galicia 018.jpg
Image:Saltón 160eue.jpg
Image:Saltón 078eue.jpg
Image:Salton 019eue.jpg
Image:Bastavales Galiza-Salton 09.jpg
Image:Salton en Bastavales Brion Galiza 1.JPG
Image:Romalea microptera.jpg|Romalea microptera
Image:Stethophyma grossum m 5000.jpg|Stethophyma grossum
Image:Wanderheuschrecke-01.jpg|Locusta migratoria
Image:Tettigonia.viridissima.02.jpg|*Tettigonia viridissima*
Image:Sauterelle_verte_comune1.jpg|*Tettigonia cantans*


Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Исроил Файзиддинов

**Исроил Файзиддинов** (тав. 2 октябри 1965, деҳаи  Навгилеми   ноҳияи Исфара), овозхон, Аълочии фарҳанги ҶТ (1987).)
Аз овони ҷавонӣ ба санъат шавку хаваси зиёде дошт. Аз устодон Барно Исҳоқова, Алиxон Солиев, Ҷӯрабек Муродов, Алмос Абдуллоев, Мирзоқурбон Солеҳов, Муродxон Йулбарсов, Исмонxон Юсупов, Додохон Темуров сабақ омӯхт ва сирру асрори олами мусиқиро аз бар намуд.  
Омӯзгори шуъбаи мусиқии   ДХЗТ ва овозхони ансамбли шашмақомхонҳои Кумитаи радио ва телевизион (1987-1992) ва аз соли 1992 овозхон, роҳбари бадеии ансамбли «Шашамақом»-и ш. Исфара. Иштирокчии фестивали дӯстии ҷавонон дар Олмон (1987), симпозиумҳои байналхалқии шашмақомхонон дар Самарқанд (1987), Исфара (1990, 2003). 
Муаллифи қариб 60 суруд, аз ҷумла «Дарди миллат», «Арусбиёрон», «Вовайло», «Падарам», «Тоҷикистон», «Ният», «Модари ҷон», «Ояд ҳаме», «Сомони ман». Сабти зиёда аз 30 сурудаш дар фонди тилоии радио маҳфузанд. 
Дорандаи Ифтихорномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ҷоизаи “Шоҳроҳи Ваҳдат” 
мебошад.
## Инчунин нигаред
*Шашмақом
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Соли 1965
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Исфара
*