open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Смит

* Фурудгоҳи Саҳроии Майкл Ҷ. Смит
* Фурудгоҳи Луббок Престон Смит
* Майдони ҳавоии Уртун/Смит
* Ҷордан Смит (футболбози коста рикагӣ)
* Рой Смит (футболбоз, тав. 1990)
* Ричард Смит (футболбози коста рикагӣ)
* Весллей Смит Алвес Фейтоза
* Родолфо Ричардсон Смит
* Маггие Смит
* Едвард Смит-Станлей
* Соня Смит
* Эдуардо Смит
* Смит (шаршара)
* Уилл Смит
* Адам Смит
Чунқурқишлоқ

**Чунқурқишлоқ** () — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон.

Аҳолӣ — 2324 нафар дар соли 2020.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Қадамҷой
Интихоботи порлумонӣ дар ҶШС Тоҷикистон (1990)

**Интихоботи даъвати XII (охирин) [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон|Шӯрои Олии]] [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Точикистон]]** 25 феврали соли 1990 барпо гардид. Ба **[[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]]** ҷамъ 230 нафар вакил интихоб шуд. Интихобот дар пасманзари ошӯбҳо дар Душанбе ва атрофи он баргузор шуд, ки то рӯзи интихобот нисбатан коҳиш ёфт. Маҳз ҳамин нооромиҳо яке аз шарораҳои аввалини ҷанги шаҳрвандӣ гардид, ки то соли 1997 идома кард .
чап|мини|250x250пкс| Тазоҳурот дар маркази Душанбе дар арафаи интихобот, 15 феврали соли 1990.
Аз рӯи натиҷаҳои интихобот аксарияти мутлақи ҷойҳо (96 %) Ҳизби коммунистии Тоҷикистон (роҳбараш — Қаҳхор Маҳкамов) — 221. Ба сафҳои Ҳизби коммунистии Тоҷикистон якчанд номзадҳои амалан мухолифин дохил шуданд, ки дар натиҷаи рақобати шадид бо дигар коммунистон ва аризаю гирдиҳамойиҳои сершумори интихобкунандагон ба порлумони ҷумҳурӣ дохил шуданд ва рафти овоздиҳиро таҳти назорат гирифта буданд. Дар натиҷа 9 курсӣ дар Шӯрои Олӣ насиби номзадҳои мустақил гардид, ки ҳамагӣ 4 % овозҳоро гирифтанд. Азбаски он замон дар ҶШС Тоҷикистон танҳо Ҳизби коммунист ҳизби қонунӣ ва расман сабти номшуда буд, дигар ҳизбҳо (масалан, Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, Ҷунбиши мардумии «Растохез»), ки дар ҷумҳурӣ вуҷуд доштанд, ҳуқуқ надоштанд, ки дар интихобот иштирок намоянд, аъзои чунин нерӯҳои сиёсӣ ҳамчун номзади мустаъқил дар интихобот ширкат доштанд .
[чап|мини|200x200пкс| Фраксияҳои '''[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон''' даъвати XII:Ҳизби Коммунистии ҶШС Тоҷикистон (221)вакилони мустақил (9)]]
Пас аз ба даст овардани истиқлолияти Тоҷикистон аз 9 сентябри соли 1991 Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ба Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон табдил ёфт ва то баргузории нахустин интихоботи парлумонӣ дар таърихи Тоҷикистони соҳибистиқлол (соли 1995) фаъолияти худро идома дод.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 1990
Гурӯҳ:Интихобот дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 26 феврал
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 1990
Гурӯҳ:Феврали соли 1990
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 25 феврал
Вебер (мазмунҳо)

* Вебер
* Макс Вебер
* Ҳенрих Мартин Вебер
* Карл Мария фон Вебер
* Маурисио Вебер
* Вилҳелм Эдуард Вебер
* Рене Вебер
* Ампер ба вебер
* Мартин Андраде Вебер Кагас Карвалю
Раъйпурсии умумииттифоқӣ барои пойдории ИҶШС

рост|мини|250x250пкс| Бюллетен оид ба раъйпурсии умумииттифоқӣ, 17 марти соли 1991
**Раъйпурсии умумииттифоқӣ оид ба нигоҳ доштани ИҶШС**&nbsp;— ягона раъйпурсӣ дар таърихи Иттиҳоди Шӯравӣ, 17 марти соли 1991 барпо гардид. Ба референдум масъалаи « *Оё шумо зарур мешуморед, ки [[Иттиҳоди Шӯравӣ |Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравиии Сотсиалистӣ]] ҳамчун федератсияи навшудаи ҷумҳуриҳои соҳибихтиёри баробарҳуқуқ нигоҳ дошта шавад, ки дар он [[Ҳуқуқу озодиҳои шахсӣ|ҳуқуқу озодиҳои]] мардуми ҳар [[миллат]] пурра таъмин* карда мешавад».

Баргузории раъйпурсӣ дар ҶШС Русия, ҶШС Украина, ҶШС Белоруссия, ҶШС Қазоқистон, ҶШС Озарбойҷон, ҶШС Ӯзбекистон, ҶШС Тоҷикистон, ҶШС Қирғизистон ва ҶШС Туркманистон дастгирӣ ёфт. Дар баробари ин дар ҶШС Литва, ҶШС Латвия, ҶШС Эстония,  ҶШС Гурҷистон, ҶШС Молдавия ва ҶШС Арманистон ҳамапурсӣ гузаронда нашуд.

## Натиҷаҳо
Аз 185,6 миллион нафар шаҳрвандони Иттиҳоди Шӯравӣ, ки ҳуқуқи интихоботӣ доранд, 148,5 миллион нафар (80,0 %). интихобкунандагон. 145,82 миллион (98,14&nbsp;%)-и бюллетенҳо эътиборнок дониста шуданд, 2,76 миллион (1,86&nbsp;%)&nbsp;— эътибор надорад. 113,5 миллион нафар ба саволи раъйпурсӣ «Ҳа» ҷавоб дод. (77,85&nbsp;%), "Не"&nbsp;— 32,3 миллион навар (22.15&nbsp;%) ҷавоб дод. 

Ҳамзамон бо ин раъйпурсӣ дар РСФСР дар бораи ҷорӣ кардани мансаби президенти РСФСР раъйпурсии умумироссиягӣ ва дар Украина бо исрори Ҳаракати халқии Украина барои бозсозӣ, раъйпурсии ҷумҳуриявии машваратӣ баргузор гардид: «Оё шумо розӣ ҳастед, ки Украина дар асоси Декларатсияи соҳибихтиёрии давлатии Украина бояд қисми Иттиҳоди Давлатҳои Шӯравӣ бошад».

Бештар аз 80% нафар аз пурсидашудагон ба он посухи мусбат доданд&nbsp; 
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 17 март
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 1991
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 1991
Гурӯҳ:Раъйпурсиҳо дар Тоҷикистон
Қосими Машҳадӣ

**Мирзо Муҳаммад Қосими Машҳадӣ**, маъруф ба **Қосими Девона** () — шоири форсизабон дар сабки ҳиндӣ аст, аз шогирдони Соиби Табрезӣ.

## Зиндагинома
Дар бораи ҳаёти ӯ маълумоти зиёде мавҷуд нест ва аз ӯ танҳо дар «Тазкира»-и Насрободӣ ба таври мухтасар ёд шудааст.

Тамоми осори Мулоқосим дар китобе таҳти унвони «Девони Қосими Девона» аз доктор Меҳрдоди Нусратӣ тасҳеҳ, муқаддиманависӣ, шарҳ ва нақд шудааст. Дар ин тасҳеҳ, Девон панҷ бахш дорад: 1. Хонаи сухан (ғазал) 2. Силсилаи шӯъла (ғазалвараҳо) 3. Бали нигоҳ (рубоӣ) 4. шогирди хомӯшӣ (дубайтиҳо) 5. Новаки Ах (муфрадот).

## Намунаи шеър

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони форсизабон
Иқтисодиёти ҶШС Тоҷикистон

**Иқтисодиёти ҶШС Тоҷикистон -** қисми таркибии иқтисодиёти Иттиҳоди Шӯравӣ, ки дар ҳудуди ҶШС Тоҷикистон воқеъ буд . Он як қисми ноҳияи иқтисодии Осиёи Миёна буд.

## Саноат
Саноати сабук ва хурокворӣ зиёда аз 60 фоизи маҳсулоти саноатро ташкил медод. Соҳаҳои асосии саноати вазнин электроэнергетика, саноати маъдани куҳӣ, металлургияи ранга, машинасозй ва металлкоркунӣ, саноати масолеҳи бинокорӣ буданд. Асоси саноати электрикиро нерӯгоҳҳои обии барқии Норак , Головная, Бойғозӣ (дар Вахш), Қайроққум (дар Сирдарё) ва ғайра ташкил медоданд. То соли 1989 сохтмони НОБ-и Роғун, НОБ-и Сангтуда дар дарёи Вахш давом доошт. Нерӯгоҳи калони барқии аловӣ — дар Душанбе, Ёвон . Ангишти қаҳваранг ( Шӯроб ), нафт (дар шимол ва ҷануби ҷумҳурӣ), гази табиӣ ( Вахш, водиҳои Ҳисор ) истихроҷ карда мешуд. Истихроҷ ва ғанисозии маъданҳои металлҳои ранга ва нодир ( сурб, руҳ, висмут, сурма, симоб, вольфрам, молибден ), тилло. Металлургияи ранга (заводи алюминий дар Турсунзода, заводи гидрометаллургии Исфара ва гайра). Корхонахои мошинсозй печка, мошинхои хочагии кишлок, тачхизот барои корхонахои савдо ва хуроки умумй, бофандагй, тачхизоти рушноидиханда, трансформаторхо, яхдонхои рузгори помири, кабель ва гайра истехсол мекарданд (маркази асосиаш Душанбе мебошад). Саноати химия: заводхои нурихои азотй дар Кургонтеппа, электрохимиявии Ёвон, пластмасса дар Душанбе ва гайра тараккй карданд. Сохахои асосии саноати сабук пахтатозакунй, шохибофй, колинбофй ( Душанбе, Ленинобод, Кайроккум ва гайра) мебошанд. Дар саноати хурокворй, саноати консервбарории мева, равгану равган ба назар мерасид.

## Кишоварзӣ
Соли 1986 дар ҷумҳурӣ 299 совхоз ва 157 колхоз мавҷуд буд. Замини кишоварзӣ 4,2 миллион гектарро ташкил дод, ки аз он:

* замини корам — 0,8 миллион гектар,
* чарогоҳҳо — 3,2 миллион гектар.

Ба муносибати корҳои бузурги ирригатсионӣ майдони замини обӣ соли 1986 ба 662 ҳазор гектар расид. Қариб 65 фоизи маҳсулоти умумии хӯроквориро маҳсулоти кишоварзӣ ташки медод. Соҳаи пешбарандаи хоҷагии кишоварзӣ пахтакорӣ (ҷамъоварии пахтаи хом дар соли 1986 922 ҳазор тонна буд); пахтакорӣ дар водии Фарғона, водии Вахш, водии Ҳисор инкишоф меёфт. Тоҷикистон базаи асосии истеҳсоли пахтаи маҳиннах мебошад. Тамоку, геран, зағир, кунҷит низ кишт карда мешуд. Қариб 20 фоизи киштзорро ғалладона (ҷамъоварии умумии ғалла — 246 ҳазор тонна дар соли 1986 ) ишғол мекард. Зироатҳои сабзавот ва каду парвариш карда мешуданд. Мевапарварӣ ва боғдорӣ (аз чумла ситруспарварӣ) ва токпарварӣ рушд кард. Гусфандпарварии пашму гушт ва чорводории гушту шир меафзуд. Чорво (барои соли 1987, ба хисоби миллион cap): чорвои калони шохдор — 1,4 (аз ҷумла модагов — 0,6), гусфанду буз — 3,2. Кирмакпарварӣ низ соҳаи асосии кишоварзӣ буд.

## Нақлиёт
Дарозии роҳҳои нақлиёт (барои соли 1986 ):

* роҳи оҳан - 470 км,
* роҳҳои автомобилгард - 13,2 ҳазор км (аз ҷумла бо сатҳи сахт - 11,6 ҳазор  км).

Ба Тоҷикистон газ аз Узбакистон, Афғонистон ( лӯлаи гази Келиф - Душанбе ) аз конҳои гази маҳаллӣ интиқол дода мешуд.

## Нигаред низ

*
* ҶШС Тоҷикистон
* Иқтисоди Тоҷикистон
* Истеҳсоли маҳсулоти саноат аз рӯи солҳо

Гурӯҳ:ҶШС Тоҷикистон
Инстантон

**Инстантон** () — намуди махсуси 
флуктуатсияи майдони квантӣ дар хало (вакуум), ки муо­дилаҳои классикии ҳаракатро қонеъ мекунад; яке аз маф­ҳумҳои муҳимтарини назарияи квантии майдон (НКМ), ки дар физикаи зарраҳои бунёдӣ ва физикаи ҳолати таро­кум (конденсатсия)­ шудаи модда истифода мешавад. Ба таври физикӣ И.­ҳо ба равандҳои нақбии квантию меха­никӣ, ки дар натиҷаи таъсири садди потенсиалӣ ба вуҷуд 
меоянд, вобаста мебошанд (нигар Падидаи нақбӣ). И. дар НКМ аз ҷониби А. А. Белавин ва А. М. Поляков кашф 
карда шудааст (1975); истилоҳи «И.»­ро Г. Хофт ба илм ворид карда (1976), дар омӯзиши хосиятҳои И. саҳм гу­зоштааст. Шарҳи физикии И.­ро ҳамчун гузариши нақбӣ В. Н. Грибов пешниҳод кардааст. 
И., ҳамчун гузариши таҳтуссаддӣ, ба таври математи­кӣ ҳамчун масири зарраҳо ё майдонҳо дар вақти мавҳум (уқлидусӣ) тавсиф дода мешавад. Дар замони воқеӣ гуза­риш хеле зуд ба амал меояд (номаш низ аз ҳамин ҷо бар­меояд). И. боиси ҳодисаҳое мешавад, ки онҳоро дар чорчӯби назарияи ошӯбҳо маънидод кардан мумкин нест. Дар ҳо­ 
лати хусусӣ дар хромодинамикаи квантӣ флуктуатсияҳои навъи И. дар майдони глюонҳо ба вуҷуд меоянд. 

## Эзоҳ
 

## Адабиёт
*  

Гурӯҳ:Физика
Риелтор

**Риелтор** (англ. *realtor*, талаффуз мешавад *[[Алифбои овонигории байналмилалӣ|'rɪəltə]]*) — шахси ҳуқуқӣ (соҳибкори инфиродӣ) ё корманди кироя, ки дар ташкилоте ё соҳибкоре ҳамчун миёнарав барои хариду фурӯши амволи ғайриманқул кор мекунад. Риелтор дар хариду фурӯши амволи ғайриманқул барои ба иҷорадиҳӣ ва хариду фурӯши онҳо ҳуҷҷатҳои дахлдорро санҷиш гузаронида ба мизоҷон кумак мерасонад.

## Пайвандҳо
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D1%80
Royal Crown

**RC Cola** (*шакли пурра* **Royal Crown Cola**) — тамғаи нӯшокии колаи амрикоӣ, ки аз ҷониби Клод А. Хэтчер дар соли 1905 ихтироъ карда шудааст. Аввалин бор вай барои мағозаи хӯроквории «Коул-Хэмптон-Хэтчер» ҳамчун тамғаи тиҷоратии худ, барои харҷи камтари хариди сиропи Coca-Cola сохта шудааст.

Дар Тоҷикистон низ ин навъи нӯшоки истеҳсол мешавад.

## Пайвандҳо
* Official RC Cola International site
* Keurig Dr. Pepper website
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Royal_Crown

Гурӯҳ:Нӯшокиҳои газноки ғайриалкоголӣ
Гурӯҳ:Дар соли 1905 пайдо гардида
Инсулома

**Инсулома** (аз ) — омоси ҷазирачаҳои ғадуди зери меъда. Омосҳои ҷазирачаҳо ду навъ мешаванд; аденомаҳо ва аденокар синомаҳо. 
Тақр. 60 дарсади омосҳои эндокринии ғадуди зери меъдаро унсурҳое ташкил медиҳанд, ки инсулин ҳосил мекунанд. Тахмин меравад, ки пайдоиши омосҳои эндокринӣ ду манбаъ дорад: ҷазирачавӣ ва маҷроӣ. Инсулома бештар дар ғадуди зери меъдаи калонсолон ташаккул меёбад. Омосҳои қутрашон то 2 см ғайрисаратонӣ ва аз 6 см калонтар саратонӣ мебошанд. 

## Ҳамчунин нигаред
* Инсулин 

## Эзоҳ
 

## Адабиёт
*  

Гурӯҳ:Тибб
Гурӯҳ:Беморӣ
Институт

**Институт** ():

* Институт, донишкада — но­ми муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ. Дар Тоҷикистон навъи маъмули муассисаи таҳсилоти олии касбӣ мебошад, ки дар соҳаҳои гуногун (илм, санъат, маориф, вар­зиш ва ғ.) мутахассис тайёр мекунад. Аввалин И.ҳо дар Тоҷикистон Ин­ти давлатии педагогии Сталинобод (1931, ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ), Ин­ти давлатии педагогии Ленинобод (1932, ҳоло ДДХ ба номи акад. Б. Ғафуров), Ин­ти давлатии тиббӣ (1939, ҳоло ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино), Ин­ти хоҷагии қишлоқ дар ш. Хуҷанд (1932, ҳоло ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур) буданд. Дар баъзе киш­варҳо (мас., ИМА) номи мактабҳои олии таълимӣ (мах­сусан, равияҳои фановариву технологӣ, мас., Ин­ти технологии Калифорния) ё бахше аз он (мас. Ин­ти илоҳиёт­ шиносии Донишгоҳи Ҳарвард). И. тавассути ректор (дар ин­тҳои илмӣ таҳқиқотӣ — директор) ва дигар узви раёсат идора мешавад ва аз факулта, кафедра, шуъба, китобҳо­ на, хобгоҳ ва дигар воҳидҳо иборат аст. Дар Тоҷикистон ҳоло ин­тҳои таълимиро «Донишкада» мегӯянд;
* Институт**,** пажӯ­ҳишгоҳ — ниҳоди илмӣ-­таҳқиқотӣ; низоми муташаккил ва ҳадафманде, ки бо мақсади омӯзиш ва пажӯҳиш дар яке аз заминаҳои илм ва маориф аз воҳидҳои илмӣ, идорӣ, таълимӣ, тарбиявӣ ва таҳқиқӣ иборат аст. Ҳар яке аз во­ҳидҳои тобеъ масъулияти иҷрои бахше аз аҳдофи И.­ро ба уҳда доранд. Воҳидҳои илмии И.­ро гурӯҳҳои таъли­мӣ ва марказҳои таҳқиқотии вобаста, ки дар умури омӯзиши донишомӯзон ва пешниҳоди хадамоти илмӣ­пажӯ­ҳишӣ муваззафанд, ташкил медиҳанд. Дар сохтори АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон номи муассисаҳои махсуси илмӣ­ таҳқиқотӣ: мас., Ин­ти ботаника, физиология ва генетикаи рустаниҳо, Ин­ти таърих, бостоншиносӣ ва мардум­ шиносии ба номи Аҳмади Дониш, Ин­ти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинов, Ин­ти иқти­содиёт ва демография, Ин­ти физикаву техникаи ба номи С. У. Умаров ва ғ. Дар Тоҷикистон ҳоло беш аз 20 институ­ти таҳқиқоти илмӣ фаъолият доранд;
* Институт — номи муасси­саҳои такмили ихтисос (мас., Ин­ти такмили ихтисоси муаллимон);
* Институт — ин ё он сохтор (ташкилот)­и ҷамъиятӣ, маҷ­мӯи меъёрҳои ҳуқуқ дар ягон соҳаи муносибатҳои иҷти­моӣ (мас., оила, маориф, тандурустӣ, ҳуқуқ, давлат, иқти­сод ва ғ.).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Масҷиди Зирабод

**Масҷиди Зирабод** — масҷидест, ки дар шаҳри Когони вилояти Бухорои Ӯзбекистон воқеъ аст. Аввалин ва ягона масҷиди шиа дар шаҳр. Он ҳамчунин яке аз 2 масҷиди шиа дар вилояти Бухоро воқеъ аст.

Масҷид солҳои 1989—1992 дар масоҳати 15х15 метр сохта шудааст. Дар байни маҳаллаҳои Зиробод ва Навзиробод воқеъ буданаш онро Зиробод номидаанд. Соли 1992 барои масҷид майдони 80 м² ҷудо карда шуд. Соли 2008 васеъшавии масҷид оғоз гардида, бинои асосии он аз нав сохта шуд. Баъдтар масоҳати масҷид ба 1203 метри мураббаъ расид.

Дар давоми солҳои 2017—2019 дар масҷид корҳои сохтмонӣ ва таъмирӣ анҷом дода шуданд. Бинои кунунии масҷид барои 350 намозгузор пешбинӣ шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Масҷидҳо дар Ӯзбекистон
Масҷиди Алишер Навоӣ

**Масҷиди Алишер Навоӣ** — масҷидест, ки дар шаҳри Когон воқеъ дар вилояти Бухорои Узбакистон. Аввалин ва ягона масҷиди дар қисми ғарбии шаҳр сохта шудааст.

Аввалин бинои масҷид солҳои 1989—1991 дар масоҳати 10х10 метр сохта шуда буд. Соли 1992 ба масҷид 600 метри мураббаъ замин ҷудо карда шуд. Соли 1994 корҳои васеъ кардани масҷид оғоз гардида, таҳоратхона ва айвон сохта шуданд. Соли 1999 дар Департаменти давлатии адлия ба қайд гирифта шуд. Дар тӯли солҳо ҳудуди масҷид васеъ шуда, дар соли 2012 ба 733 метри мураббаъ расид. Соли 2016 бинои асосии масҷид пурра аз нав сохта шуд. Дар давоми солҳои 2018—2019 дар масҷид корхои бинокорӣ ба роҳ монда шуд, айвон васеъ карда шуд, таҳоратхона аз нав сохта шуд.

Дар тӯли ин солҳо Роиб Лойиқов (1991—1999), Тӯлқин Сафаров (1999—2017), Афзал Камолов (2017—то ҳоло) имомхатибони масҷид таъин шуданд.

31 октябри соли 2020 бо сабаби вайрон кардани қоидаҳои бехатарӣ ҳангоми кафшеркунӣ сӯхтор ба амал омад, ки дар натиҷа 35 м² боми бинои ёрирасони масҷид ба коми оташ рафт.

Ҳоло дар ҷои бинои куҳнаи маҷид бинои нави замонавӣ сохта мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Масҷидҳо дар Ӯзбекистон
Оққия

**Оққия** () — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон.

Аҳолӣ — 1207 нафар дар соли 2020.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Қадамҷой
Собиқ бинои синагога (Когон)

**Собиқ бинои синагога** — мероси фарҳангӣ дар шаҳри Когони вилояти Бухорои Ӯзбекистон ҷойгир аст. Бинои синагогаи пешини яҳудӣ. Ба ҳимояи давлат гирифта шудааст. Ҳоло вай дар ҳолати партофташуда — дар ҳолати ногувор аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Синагогҳо
Гурӯҳ:Ёдгорихои меъмории Узбекистон
Ноҳияи Сино

**Ноҳияи Сино** — ҳам аз ҷиҳати ҳудуд ва ҳам аз ҷиҳати аҳолӣ калонтарин ноҳия ва яке аз чаҳор ноҳияҳои шаҳри Душанбе мебошад. 

Соли 2019 дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе 326100 нафар истиқомат мекарданд.

## Таърих
Ин ноҳия замони таъсисёбиаш Фрунзе ба шарафи инқилобчӣ Михаил Фрунзе номгузорӣ шуда буд ва бо ин ном то соли 2003 шинохта мешуд. Бо қарори Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олӣ, № 463 аз 21 ноябри соли 2003 ин ноҳия ба шарафи Ибни Сино ноҳияи Сино номгузорӣ шуд.

## Ҷуғрофия
Ноҳияи Сино қисмате аз маркази шаҳри Душанбе ва манотиқи ғарбии онро дар бар мегирад, бо ноҳияи Исмоили Сомонӣ ва ноҳияи Фирдавсӣ дар ҳамсояги қарор дорад. Қисми зиёди ҳудуди ин ноҳия ғарбтар аз дарёи Варзоб ҷойгиранд. Ноҳияи Сино аз шаҳракҳо бо биноҳои баландошёнаи истиқоматии дар замони шӯравӣ бунёд ёфта иборат аст. Вале хонаҳои хусусии як ошёна низ ин ҷо кам нестанд, масалан дар Деҳи боло, ки дар шафати хиёбони Исмоили Сомонӣ ва маркази шаҳри Душанбе ҷойгир шудааст. 

Ба ноҳияи Синои шаҳри Душанбе шаҳракҳои № 11, 12, 13, 14, 15, 31, 32, 33, 34, 82, 84, 88, 91, 101, 102, 103, 104, 112 ва маҳаллаҳои Меҳробод, Панҷрӯд, Деҳи боло, Навобод, Авасто, Қазоқон, Лучоб, Ҳаёти Нав, Зарафшон, Зарафшон-2, Яккачинор, Гулистон, Деҳотӣ, Буни Ҳисорак, Испечак, Испечак-2, Гулбутта ва ғ. дохил мешаванд. 

Дар минтақаи ноҳияи Сино истгоҳҳои роҳи оҳани Душанбе II (4679 км), Комбинати равғанбарорӣ ва Текстил ҷойгиранд.

## Пайвандҳо
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%BE_(%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD)

## Эзоҳ

Сино
Михаил Фрунзе

**Михаил Василевич Фрунзе** (то соли 1919 — **Фрунзеэ**; тахаллусҳои ҳизбиаш *Михайлов, Трифонич, Арсений*, тахаллусҳояш дар адабиётҳо *Сергей Петров, А. Шуйский, М. Мирский*; 21 январи [2 феврали] соли 1885] дар Пишпек, Генерал-губернатории Туркистон — 31 октябри соли  1925 дар Маскав) — инқилобчӣ, ходими давлатии шӯравӣ, сарфармондеҳи Армияи Сурх ҳангоми ҷанги шаҳрвандӣ, назариётчии ҳарбӣ.
## Зиндагинома
## Ҷоизаҳо
## Хотира
Замони Шӯравӣ дар Тоҷикистон ба шарафи Михаил Фрунзе яке аз калонтарин ноҳияҳои шаҳри Душанберо ба номаш гузошта буданд. Ноҳияи Фрунзе дар пойтахти Тоҷикистон то соли 2003 номбурда мешуд, ҳоло тағйири ном кард ва ноҳияи Сино номгузорӣ гардид.

## Корнома
## Иқтибос
## Адабиёт
## Ҳаволаҳо

## Пайвандҳо
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B7%D0%B5,_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87
Виадук

**Пули дарагузар**, **виаду́к** (, аз  — ҷода, роҳ ва  — мебарам) — иншооти пулмонанде, ки дар буриши роҳ бо сой, ҷар, дара сохта мешавад. 

Маъмулан виадукҳо дар мавзеъе сохта мешаванд, ки пур кардани онҳо бо регу шағал аз ҷиҳати иқтисодӣ манфиатовар нест. Виадук дар шакли сохтмонии равоқдор ё болорӣ (аз санг, филизз, бетон ва оҳанубетон) сохта мешавад. Дар Руми Бостон виадукро аз тахтасанг месохтанд. Охири асри 19 виадукҳои филиззию оҳанубетонӣ пайдо шуданд. Дар ҷаҳон виадукҳои баланду зебо бисёранд. Баландии виадуки болои д. Сидухэ (Чин) 496 м аст. Пояҳои виадуки Миллау (Фаронса) ба 341 м мерасад. Виадуки Гёлтсшталбруке (Олмон) бузургтарин пули хиштӣ дар ҷаҳон буда, дар сохтмони он 26 млн хишт истифода шудааст. Баландиаш 78 м, дарозиаш 574 м аст. Дар системи обёрии Тоҷикистон навъҳои махсуси виадук — акведук ва селедук (иншооти селгузар) васеъ истифода мегарданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Валентина Виборнова

**Валентина Василевна Виборнова** (; зод. 27 январи 1927, вилояти Рязан) — файласуф, доктори илмҳои фалсафа (1982), профессор (1986).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии педагогии Маскав (1951). Муаллими таърихи Техникуми осиёимиёнагии шаҳри Чкаловски вилояти Ленинобод (1951—1958), ходими хурди илмӣ (1958—1959), аспирант (1959—1962), ходими калони илмӣ (1962—1967), мудири сектори таҳқиқоти сотсиологии Шуъбаи фалсафаи АИ ҶШС Тоҷикистон (1967—1987), сарходими илмии шуъбаи сотсиологияи Институти фалсафа ва ҳуқуқи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1987—1993) буд. Аз соли 1993 дар шаҳри Маскав зиндагӣ ва фаъолият мекунад.

Доир ба масъалаҳои назарияи илмӣ, материализми таърихӣ ва сотсиология таҳқиқот анҷом додааст. Мавзӯи асосии таҳқиқоти В. таҳлили ҷиҳатҳои назарӣ ва амалии меҳнат дар ҷамъияти сотсиалистӣ буд. Муаллифи зиёда аз 70 асари илмӣ.

## Осор
* Коллективизм ва ёрии рафиқона байни ҳамдигар: як кас барои ҳама, ҳама барои як кас. Д., 1965;
* Шаклҳои нави иштироки омма дар идоракунии истеҳсолот. Д., 1967 (ҳаммуаллиф);
* Меҳнат — омили ҳаёт. Д., 1975; Услуби роҳбар. Д., 1977;
* Масъалаҳои назарии инкишофи меҳнати сотсиалистӣ. Д., 1981.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Энтонӣ Ҳопкинс

Сэр **Филип Энтонӣ Ҳопкинс** (; зод. 31 декабри 1937, Порт Талбот, Уэлс, Британияи Кабир) — ҳунарпеша, коргардон ва таҳиякунандаи бритониёӣ .
## Зиндагинома
Энтонӣ Ҳопкинс дар канори Маргам, дар наздикии Порт-Толбот дар ҷануби Уэлс, дар оилаи нонвой Ричард Артур Ҳопкинс ва ҳамсараш Мюриэл Энн таваллуд шудааст.

Соли 1949 бо исрори волидонаш ба Jones' West Monmouth Boys' School дохил шуд. Пас аз он ки дар тӯли панҷ семестр таҳсил кард, Ҳопкинс ба Cowbridge Grammar School (Вейл-оф-Гламорган, ҷануби Уэлс) кӯчид. Писарбача аз дислексия азоб мекашид ва дар мактаб пурра хонда наметавонист. Пас аз чанд вақт, Энтонии ҷавон ба хулосае омад, ки беҳтар аст аз идомаи таҳсил вақти худро ба санъат, масалан, рассомӣ ё навохтани фортепиано сарф кунад.

Дар интихоби касби актёрии Ҳопкинс вохӯрии кӯтоҳмуддат дар синни 15-солагӣ бо ситораи Ҳолливуд Ричард Бёртон дар солҳои 1960-ум нақши ҳалкунанда бозид, ки интихоби писарро комилан дастгирӣ кард. Дар натиҷа, Энтонӣ Ҳопкинс ба Коллеҷи мусиқӣ ва драмавии шоҳии Уэлс дар Кардифф ҳуҷҷат супорид ва онро соли 1957 хатм кард. Пас аз ду соли хидмати ҳарбӣ, дар соли 1959 ба Лондон рафт ва дар он ҷо таҳсилашро дар Академияи шоҳигарии санъати драмавӣ идома дод.

## Фаъолият
## Филмнома
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳои синамо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Коргардонҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои ИМА
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи «Глобуси тиллоӣ»
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Британияи Кабир
Федератсияи ҷудои Тоҷикистон

**Федератсияи ҷудои Тоҷикистон** () — созмонест, ки дар Тоҷикистон мусобиқоти ҷудоро роҳандозӣ мекунад. Аз соли 1992 узви Федератсияи байналмилалии ҷуду ва Иттиҳодияи ҷудуи Осиё мебошад. Нишонии ҳуқуқӣ ва воқеӣ — Душанбе, кӯчаи Айнӣ 24.

Федератсияи ҷудои Тоҷикистон фаъолияти худро соли 2004 оғоз намуда, расман аз 8 октябри соли 2009 фаъолият дорад .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷуду дар Тоҷикистон
Фаридун Сафаров

**M-Favik** (номи пурраи аслӣ **Сафаров Фаридун Абдуқодирович**; зод. 3 ноябри 1999, Душанбе, Тоҷикистон) — рэпсаро, вайнер ва блогери тоҷик.

## Зиндагинома
Фаридун Сафаров 3 ноябри соли 1999 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Дар соли 2006 ба мактаби № 59-и ноҳияи Рӯдакӣ ба синфи якум қабул шуда, дар соли 2017 онро хатм кардааст.

Фаъолияти худро ҳамчун рэпсаро сар аз соли 2015 оғоз кардааст. Ҳамчун блогер сар аз соли 2017 фаъолияташро идома дода истодааст. 

### Хонавода
Фаридун Сафаров соли 2019 оиладор шуда, соҳиби 2 духтарча мебошад.

## Таронашиносӣ
* Моҳи ма
* Орзуву ҳавасоми
* Фаромуш намешай
* Бассай (M Favik & Meloman)
* Скорость
* Рава (M Favik & Mars)
* Таги борон
* Полный бак
* Ҳайёту нафасомӣ
* Эй Дилбар

## Ҷоизаҳо
Маҳорату малакааш дар ҷодаи офаридани рэпҳои ҷолиб миёни ҷавонон ӯро ҳамчун фристайлери сол дар рэп соли 2018, кашфи сол да рэп соли 2018, ду маротибаи дигар солҳои 2019 ва 2020 гардонидааст.
* 2022 — «Блогери сол», бар асоси назарпурсии ҳафтаномаи «Тоҷикистон» ва сомонаи Pressa.tj.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рэпсароёни Тоҷикистон
Вибратор (техника)

**Вибратор** (лот. vibro — мелаппам, лаппиш медиҳам, лаппиш мехӯрам) — ҳар гуна системае, ки дар он лаппиш (механикӣ, электромагнитӣ ва ғ.) ба вуҷуд меояд, мас., тор, камертон, раққосак, контури лаппишзо.

Вибратор дар техника ҷиҳозест барои ангехтани лаппиши механикӣ (ларзишангезанда), ки чун олати мустақил ё чун ҷузъи мошин ва таҷҳизоти лаппишзо истифода мешавад. Вибраторро барои шиббаи омехтаҳои бетон дар сохтмон ва хоку фарши роҳ, истеҳсоли маҳсулоти оҳанубетонӣ, интиқоли маводди пошхӯрандаву порамасолеҳ (дар виброконвейерҳо), аз қолабҳо баровардани маводди рехташуда, санҷиши мустаҳкамию бадоштии сохтмон, асбобу таҷҳизот ва ғ. ба кор мебаранд. Вибраторҳои марказгурези дорои ҳаракатовари муҳаррики электрикии дарунсохт ва марказгурези умқӣ, ки дар натиҷаи даврзании ҷузъҳои мувозинатнашуда дар онҳо лаппиш ба вуҷуд меояд, шаклҳои бештар маъмули вибраторҳо мебошанд. Вибратор қисми асосии асбобҳои техникӣ, масалан, виброметр, виброграф, басомадсанҷ ва ғ. аст. Дар соҳаҳои радиофизика ва радиотехника вибратор қисми ноқили ростхатта мебошад, ки аз он ҷараёни тағйирёбанда гузашта, мавҷҳои электромагнитии амплитуда ва басомадашон гуногунро меафканад (Вибратори Ҳерс). Вибратори симӣ мавҷгири одитарин ё ҷузъи мавҷгири мураккаб мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Мошинҳо
Вешим

**Вешим**, **ишм**, **ишим** () — гиёҳест бисёрсола.

Пояаш дарунхолӣ (то 80 см қад мекашад), баргаш сепарра, гултӯдааш чатрмонанд, мевааш байзашакл. Даври гулшукуфташ июл — октябр вешим дар Тоҷикистон (қ-кӯҳҳои Туркистону Зарафшон, Ҳисору Дарвоз; то баландии 3500 м аз с. б.) фаровон аст. Сокинони водии Зарафшон вешимро гиёҳи ғизоиву хушбӯй ва шифобахш мешумуранд. Дар таркиби вешим ба миқдори зиёд моддаҳои даббоғию кумаринӣ, пайвастҳои флавоноидӣ, кислотаҳои органикӣ, равғани эфир, витамини С, микроэлементҳо ва ғ. мавҷуд аст. Мардуми тоҷик реша ва баргу пояи вешимро чой карда менӯшанд, онро ба таом меандозанд. Ҷӯшоба ва қиёми алафи навруставу решаи вешим дар тибби халқӣ чун давои хунбанд, балғамрон, рафъи илтиҳоб, хобовар, муқаввии дил, пасткунандаи ғалаёни хун истифода мешавад. Табибони мардумӣ вешимро барои муолиҷаи заъфарма, бронхит, илтиҳоби шуш, сил, гулӯдард, реши меъдаву рӯда, қабзият ва дарди санги гурда муфид медонанд. Чойи алафу решаи вешим иштиҳоовар ва пешоброн аст. Вешим хунро ғализ ва тарашшӯҳи шираи меъдаро зиёд мекунад. Бинобар ин, истифодаи он барои одамоне, ки сактаи дилро аз сар гузаронидаанд, инчунин дар мавриди тромбоз (суддабандӣ) ва илтиҳоби меъда зиён дорад. Вешим хӯроки хуби чорвост.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шоҳҷаҳон

**Шаҳобуддин Муҳаммади Хуррам** (), **Шоҳҷаҳон** (; ) — подшоҳи Ҳиндустон (1627—1658) аз сулолаи Темуриёни Ҳинд. Писари Нуриддин Ҷаҳонгир.

Шоҳҷаҳон сиёсати ҷангҷуёнаи падарашро давом дода, давлати Темуриёни Ҳиндро аз ҳисоби мулкҳои Ҳиндустони Ҷанубӣ, Афғонистон ва Эрони сафавӣ хеле васеъ кард. Ш. дар баробари забткориҳо ба ободонии мамлакат, ба бунёди иморатҳои пуршукуҳ ҷиҳати махсус додааст, ки Тоҷмаҳал, Лолқалъа, масҷидҳои Ҷомию Моти ва ғайра мисоли ин мебошанд. Соли 1657 дар вақти касалии Шоҳҷаҳон низоъу нифоқи байни шоҳзодагони темурӣ авҷ гирифта, султони Дакан Аврангзеб падараш Шоҳҷаҳонро дар қалъаи Агра ҳабс намуд, ки у соли 1666 дар он ҷо вафот кард. Баъди вафоти Шоҳҷаҳон пойтахти Ҳиндустон аз Агра ба Деҳлӣ кучонида шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Вибратори Ҳерс

**Вибратори Ҳерс**, **дуқутбаи Ҳерс**, **мавҷгири Ҳерс,** маҷмӯъ (система)-и одитарин барои ҳосил кардани лаппишҳои электромагнитӣ.

Онро Ҳенрих Ҳерс (1888) дар таҷрибаҳое истифода бурдааст, ки мавҷудияти мавҷҳои электромагнитиро исбот мекарданд. Вибратори Ҳерс милаи мисини нӯгҳояш саққоҳои (ё тасмаҳои) филизздор, ки ба нуқтаи каниши он (нуқтаи шарорагӣ) ғалтаки Румкорфро васл мекарданд. Зери фишори баланд дар нуқтаи каниш шарора ва дар Вибратори Ҳерс лаппишҳое пайдо мешуданд, ки давомнокиашон аз лаҳзаи сӯхтани шарора кӯтоҳ аст. Дарозии мавҷҳои электромагнитӣ аз андозаи вибратор тақр. ду баробар зиёд буд. Дарозии вибратори хурдтарине, ки Ҳерс истифода бурдааст, 26 см аст; дар он лаппиши басомадаш 5·108 Ҳс ҳосил мегардид, ки ба дарозии мавҷ = 60 см мувофиқат мекунад. Ҳерс инчунин вибратори худро дар конуни оинаҳои фурӯхамида ҷойгир карда, мавҷҳои ҳамвори ба самти муайян равонаро ҳосил намуд. Бо ёрии оинаҳои филиззӣ ва маншураҳо Ҳерс мутмаин гардид, ки қонунҳои инъикос ва шикасти мавҷҳои электромагнитии тайф (спектр)-и нонамоён ба қонуни оптикаи геометрии тайфи намоён тобеъ мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Антеннаҳо
Қӯтӯрмӯ (ноҳияи Қадамҷой)

**Қӯтӯрмӯ** () — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон.

Аҳолӣ — 755 нафар дар соли 2020.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Қадамҷой
ВАЗ-2107

**ВАЗ-2107 «Жигули»** (**LADA 2107**) — худрави ақибчархрони истеҳсоли Шӯравӣ ва Русия аз гурӯҳи II синфи хурд буда, баданаи навъи седан дорад. Дар замони оғози кори худ дар силсиламаротиби муделҳои ВАЗ, он вориси ВАЗ-2103 ҳисобида мешуд. Яке аз охирин намояндагони «классикаҳои ВАЗ» мебошад, ки дар ҶС «АвтоВАЗ» аз 11 марти соли 1982 то 17 апрели соли 2012 истеҳсол шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Худравҳои ВАЗ
Муҳаррики бензинӣ

**Муҳаррики бензинӣ**, **мотори бензинӣ** () — гунае муҳаррики дарунсӯз аст, ки дар он аз чархаи Отто барои тавлиди тавон истифода мешавад. Фарқи аслии он бо дигар муҳаррикҳо истифода аз ҷарақаи шамъ барои иштиъол аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Муҳаррики дарунсӯз
Хайрӣ Умарова

**Хайрӣ Умарова** (6 январи 1925, деҳаи Ғозиён, ноҳияи Хуҷанд) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1947). Узви КПСС аз соли 1954.

## Зиндагинома
Колхозчӣ, сардори звенои пахтакории комсомолону ҷавонон, сардори бригадаи пахтакорӣ (1937—1952), механизатор (1960—1971), мураббии боғчаи бачагона (1970—1974) буд. Аз соли 1974 мудири клуби колхози ба номи Фрунзеи ноҳияи Хуҷанд.

## Ҷоизаву медалҳо
Бо ордени Ленин ва медалҳо қадрдонӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Эргаш Шарифов

**Шарифов Эргаш Қосимович** () — иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1946, баъд аз марг), лейтенани хурд.

## Зиндагинома
Эргаш Шарифов 14 феврали соли 1913 дар деҳаи Маҳрами хозира ҳозиран ноҳияи Конибодом дар хонадони деҳқони тоҷик ба дунё омадааст. Солҳои 1935—1937 дар сафи Артиши Сурх хидмат кардааст. Ба ватан баргашта, дар шаҳри Тошканд курсҳои омӯзгорироро хатм кард. Муаллими мактаби миёнаи вилояти Кулоб шуда кор кардааст. Аъзои ВКП (б) аз соли 1940.

Январи 1943 ба сафи Ариши Шӯравӣ даъват шуда, июли 1943 баъди хатми Омӯзишгоҳи артилллерии шаҳри Красноярск ба фронт рафт. Эргаш Шарифов дар ҷанги назди шаҳри Уҳерски-Брод қаҳрамонона ҳалок гардид.

## Некдошт
Ба хотираи Шарифов дар зодгоҳи қаҳрамон ҳайкали ёдгорӣ гузошта, чанде мактабу кӯчаҳо номи ӯро гирифтаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Қаҳрамонони Иттиҳоди Шӯравӣ
Ноҳияи Қалъаи Лабиоб

**Ноҳияи Қалъаи Лабиоб** — воҳиди маъмурию ҳудудӣ дар ҳайати РСС Тоҷикистон, округи Ғарм ва вилояти Ғарм, ки солҳои 1936—1949 вуҷуд дошт. Майдони ноҳия аз руи маълумоти соли 1947 1,0 ҳазор км²-ро ташкил дод.

Ноҳияи Қалъаи Лабиоб дар ҳайати РСС Тоҷикистон соли 1936 бо роҳи ҷудо шудан аз ноҳияи Ҳоит ташкил ёфт. Деҳаи Қалъаи лабиоб маркази ноҳия таъин шуд.

Соли 1938 ноҳияи Қалъаи лабиоб ба округи Ғарм ва 27 октябри соли 1939 ба вилояти Ғарм тобеъ карда шуд.

То соли 1939 ба ҳайати ноҳия 7 деҳшӯро дохил мешуд. Шумораи онҳо то барҳам дода шудани ноҳия бетағйир монд.

12 августи соли 1949 ноҳияи Қалъаи Лабиоб бо ноҳияи Ҳоит ба ноҳияи нави Тоҷикобод ҳамроҳ карда шуд  .

## Эзоҳ
Сайлӣ Раҳмонова

**Сайлӣ Раҳмонова** (6 январи 1947, деҳаи Сасиқбулоқ, ноҳияи Ҷиргатол) — картошкапарвар, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1986). Узви КПСС аз соли 1969.

## Зиндагинома
Сарпионервожатийи мактаби миёнаи № 12 (1966) ва мудири яслӣ (1967—1971). Аз соли 1971 аввал сардори бригадаи картошкапарварии комсомолону ҷавонони совхози «Лахш» ва баъд совхози «Қизилсӯ» — и ноҳияи Ҷиргатол. Бригадаи ӯ солҳои 1980—1986 аз 120 га замин ба ҳисоби миёна 297 сентнерӣ ҳосили картошка рӯёнд.

Депутати Совети Олии СССР (даъватҳои 9 — 10) ва вакили Съезди 20 — уми ПК Тоҷикистон.

## Ҷоизаву орденҳо
Бо орденҳои Ленин, Револютсияи Октябр ва Байрақи Сурхи Меҳнат қадрдонӣ шудааст.

## Некдошт
Дар соли 2022 деҳоти Алғаи ноҳияи Лахш ба деҳоти Сайлиобод барои хотироти ӯ номгузорӣ шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Картошкапарварони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Картошкапарварон ИҶШС
Шарифи Мисайзод

**Шарифи Мисайзод** (*Шарифи Шайдо*; зод. 6 январи 1966, ноҳияи Восеъ, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон — 16 июни 2016, Душанбе, Тоҷикистон) — , муҷрии барномаҳои радиоӣ,  ва и тоҷик. Узви Иттиҳодияи рӯзноманигорони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Шарифи Мисайзод 6 январи соли 1966 ба дунё омадааст. Фориғутаҳсили шӯъбаи рӯзноманигории факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дар соли 1990 мебошад.

Фаъолияти кориро соли 1992 аз идораи ахбори Радиои Тоҷикистон шурӯъ карда, яке аз масъулин ва ровиёни барномаи маъруфи «Хоки Ватан» буд. Бо ташкил гардидани Радиои «Садои Душанбе» 18 январи соли 1999 то вопасин лаҳзаҳои умр фаъолияти рӯзноманигории худро дар ҳамин радио идома додааст. 

Ӯ аввалин рӯзноманигоре ба шумор мерафт, ки дар радио гузориши мустақими телефониро ба роҳ мондаасту заминагузори он дар Радиои Садои Душанбе мебошад. 

Шарифи Мисайзод аз даврони донишҷӯӣ бо тахаллуси «Шайдо» шеър менавишт. Навиштаҳояш дар матбуоти даврӣ нашр шудаанд. Ӯ табъи латиф ҳам дошт ва аз ӯ хушгӯиҳои зиёде ҳам ба ёдгор мондааст.

### Хонавода
Шарифи Мисайзод падари чор фарзанд аст.

## Даргузашт
Шарифи Мисайзод субҳи 16 июни 2016 дар синни 50 бар асари бемории қалб дар манзилаш даргузашт.

## Ҷоизаҳо
Шарифи Мисайзод барои хидматҳои шоён бо унвонҳои Аълочии фарҳанги Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Тоҷикистон, Аълочии Кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон қадр гардидааст.

Дар соли 2014 барои барномаи «Салому алейкум, диёрам!» ҷоизаи беҳтарин радиожурналисти сол дар озмуни «Ҷило»-ро ба даст оварда буд.

Ӯ дар соли 2016 пас аз маргаш барои саҳмаш дар журналистикаи тоҷик бо ҷоизаи Лоҳутӣ қадрдонӣ шуд.

## Осор
* Сано ба Ишқ (маҷмӯъаи ашъор), 2012

* Аввалу охири ишқ (маҷмӯъаи ашъор ва ёдномаи дӯстон), 2022

## Эзоҳ
Фахрии Нишопурӣ

**Мавлавӣ Шоҳ Абдулқодир Меҳрубон Фахрии Нишобурӣ** () — яке аз они форсизабони сабки ҳиндӣ дар садаи 12 ҳиҷрӣ буд. Дар бораи ҳаёти Фахрӣ маълумоти зиёде мавҷуд нест, аммо бархе аз ашъори ӯ дар «Тазкераи натоиҷ ал-афкор» гирдоварӣ шудаанд.

## Намунаи шеър

(Ба ранг: Ба монанд)

## Эзоҳ
Қулду

**Қулду** () — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон.

Аҳолӣ — 5339 нафар дар соли 2020.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Қадамҷой
Дайнава (бошгоҳи футбол)

**«ДФК Дайнава»** (номи пурра:*Клуби футболи «Дайнава»*) — бошгоҳи Футбол Алитус; яке аз дастаҳои маъруфи футболи Литва, чемпиони кунунии лигаи олии Чемпионати Литва. 

## Таъсис ва таърихи клуб


### Рангҳои бошгоҳ

## Мавсими (2016—...)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сайти расмии бошгоҳ
* toplyga.lt 

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Литва
Инсиденталома

**Инсиденталома** () — омоси ғадуди болои гурда, ки аломатҳои болинии он падид на­меоянд. И. бисёр вақт ҳангоми муоинаи бемориҳои дигар ошкор карда мешавад. Он зуҳуроти хосса надошта бошад ҳам, дар беморон боиси фишорбаландии шараёнӣ мегар­дад, ки далели муоинаи аниқу дақиқ аст. И.­и қутраш то 3 см мавриди назорат қарор дода мешавад. И.­и қутраш аз 5 см калонтарро ҷарроҳӣ мекунанд (адреналэктомия).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Пизишкӣ
Хурам Суюнов

**Хурам Суюнов** (9 январи 1928, Регар) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948). Узви КПСС аз соли 1951.

## Зиндагинома
Солҳои 1941—1945 колхозчӣ, 1945—1951 сардори звено, 1951—1957 агроном ва аз соли 1964 сарагрономи колхози «Коммунизм»-и ноҳияи Регар. Соли 1948 звенои Суюнов ҳосили фаровони пахта рӯёнд.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Республикаи Совети Сотсиалистии Тоҷикистон қадрдонӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Ғанӣ Ҷӯразода

**Ғанӣ Ҷӯразода** (9 январи 1936, ҷамоати Пӯлодон, ноҳияи Конибодом — 28 феврали 2021, Душанбе, Тоҷикистон) — ,  ва и тоҷик.

## Зиндагинома
Ғанӣ Ҷӯразода 9 январи соли 1936 дар маҳаллаи Мирамони ҷамоати Пӯлодони ноҳияи Конибодоми вилояти Ленинобод ба дунё омадааст. Баъд аз хатми мактаби миёнаи № 25 (1956) таҳсилро дар факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон идома додааст. Пас аз хатми донишгоҳ, солҳои 1961—1993, дар рӯзномаҳои «Комсомолии Тоҷикистон», «Ҷумҳурият», «Садои мардум» ва маҷаллаи «Коммунисти Тоҷикистон» дар вазифаҳои гуногун кор кардааст.

Солҳои 1993—2006 тарҷумон-муҳаррири Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

## Эҷод
Нахустин шеъру ҳикояҳояш солҳои 1955—1957 ба табъ расидаанд. Асарҳояш ба забонҳои русӣ, узбакӣ ва ғайра тарҷума ва чоп шудаанд.

Китоби ҳикоя ва қиссаҳояш «Кулоҳи падар» (1988), «Захми дил» (2000), «Қисмат» (2000), «Ҳушёраки ман, ту куҷоӣ?» (2004), «Афсонаи модаркалонам» (2005), «Бозгашти хотира» (2005), «Очаҷон, аз ман маранҷ!» (2006), «Рахсеб» (2008), «Шишаи бишкаста» (2013), «Панди бобо» (2014) ва китоби публитсистикаи ӯ «Қатраҳо дарё шаванд» (2001) аз ҷониби нашрияҳои гуногун ба чоп расидаанд.

Асарҳои алоҳидаи адибони маъруф Р. Такур, Н.Носов, Н.Тихонов, Б.Житков, В.Катаев, Л.Маҳмудов ва дигаронро ба забони тоҷикӣ гардонидааст.

## Даргузашт
Ғанӣ Ҷӯразода 28 феврали 2021 дар синни 85-солагӣ баъди беморӣ дар манзилаш воқеъ дар шаҳри Душанбе даргузашт.

## Ҷоизаҳо
Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон, дорандаи медали «Ветерани меҳнат», Ифтихорномаи Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон ва дигар мукофотҳост.

Аз соли 1962 узви Иттифоқи рӯзноманигорони Тоҷикистон, аз соли 2000 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эзоҳ
Вибратсия (мусиқӣ)

**Вибратсия** ( — ларзиш) — як усули иҷрои асарҳои мусиқӣ, ки аз ларзиши тез ва начандон зиёди баландии пардаи овоз (овози ҳофиз, сози мусиқӣ ва ғ.) иборат аст.

Дар созҳои торӣ ларзиши овоз дар натиҷаи ба ҳаракат овардани ангуштони дасти чап, ки торро пахш мекунад, ба миён меояд. Дар созҳои нафасӣ ларзиши овоз ба тағйироти ҷараёни нафасгирии навозанда вобаста аст. Дар овозхонӣ вибратсия ба садоҳо ранги хосса дода, пурнабзӣ ва таъсирбахшии онҳоро бештар мекунад. Вибратсия  мувофиқи амплитуда (вусъати ҳаракат), вақт (муддате, ки дар он ларзиши овоз пурра ба вуҷуд меояд), басомад (шумораи ларзиш дар як с) ва шакл муайян карда мешавад. Теъдоди муътадили ларзиши овоз то 6 лағзиш дар 1 с аст ва зиёд шудани ин меъёр таассуроти ғайрибадеӣ мебахшад. Аз хусусияти вибратсияи садопардаҳо навъу сифати овози сароянда муайян мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Вибратсия

thumb|110px
**Вибратсия**, **навасон** — лаппишҳои механикӣ. 

Дар техника (мошинҳо, механизмҳо, иншоотҳо, сохтмон ва ғ.) вибратсия фоидаовар ва зараррасон мешавад. Вибратсияи фоидаоварро махсус вибраторҳо барангехта, он дар мошинҳои таъмири роҳ, сохтмон ва ғ. барои иҷрои амалиёти гуногуни технологӣ истифода мегардад. Ангезиши динамикӣ ё қуввагӣ, кинематикӣ, параметрии вибратсия, инчунин худангезиши лаппишҳо ё автолаппишҳо мавҷуданд. Ҳангоми ангезиши динамикии вибратсия қувваҳои берунаи лаппанда ё моменти қувваҳо, ки аз вазъи системаи ларзанда вобастагӣ надоранд, ба як ё якчанд ҷузъи инерсионии ин система таъсир мерасонанд; дар мавриди кинематикӣ будани ангезиши вибратсия ба як ё якчанд нуқтаи системаи ларзанда аз берун лаппишҳое равона мешаванд, ки ба вазъи система вобастагӣ надоранд; ҳангоми ангезиши параметрӣ вибратсияи система аз таъсири тағйирёбии бузургиҳои ба вазъи система новобастаи нишондодҳо (мас., зариби сахтӣ, моменти инерсия, зариби муқовимат) пайдо мешавад. Дар аксари таҷҳизоти вибратсионӣ раванди динамикӣ ва кинематикии ангезиши вибратсияро истифода мебаранд. Вибратсияи зараррасон аз таъсири ҳар кадом равандҳои дар боло зикрёфта пайдо шуда метавонад. Инчунин эҳтимоли пайдо шудани ангезиши якҷои чанд намуди вибратсия вуҷуд дорад (мас., лаппишҳои иҷбории кинематикӣ ва автолаппишҳо). Вибратсияи зараррасон, ки ҳангоми ҳаракати воситаҳои нақлиёт, кори муҳаррикҳо, турбинаҳо ва мошинаҳои дигар пайдо мешавад, баъзан боиси вайрон шудани реҷаи кор ва ҳатто аз кор баромадани таҷҳизот мегардад. Барои фурӯ нишондани вибратсияи зараррасон ва кам кардани таъсири он усулҳои гуногуни муҳофизатӣ истифода мешаванд. Вобаста ба таъсири вибратсия ба тамоми бадан ё як қисми он вибратсияи умумӣ ва вибратсияи ҷузъӣ ё маҳдуд мавҷуд буда, он ҳангоми ҳаракат дар қатора, тайёра ва ғ., дар вақти кор бо путки маъданканӣ ва механизмҳои дигар, инчунин дар оғози парвозу ба замин фуруд омадани дастгоҳҳои кайҳонӣ пайдо мешавад. Вобаста ба басомад, қувва ва давомат вибратсия бо ларзиши бадан (паллестезия) эҳсос мегардад ё ба ихтилол ёфтани силсилаи асаб, дилу рагҳо, узвҳои такяву ҳаракат меоварад. Таъсири биологии вибратсия ба басомади он вобаста аст: лаппиши басомадаш то 15 Ҳс боиси ҷой иваз кардани бадану узвҳо ва вокуниши дастгоҳи мувозанат, то 25 Ҳс чун таконҳои алоҳида ҳис карда шуда, боиси ихтилоли устухон ва банду буғумҳо мегардад, ҳангоми аз 50 то 250 Ҳс будани басомади лаппиш, вибратсия ба силсилаи асаб таъсир расонида, боиси рагкашӣ ва бемориҳои навасонӣ (вибратсионӣ) мешавад; ҳангоми лаппишҳои басомадашон ултрасадоӣ энергияи механикӣ ба энергияи ҳароратӣ табдил ёфта, таъсири зиддибактериявӣ ва кавитатсионии вибратсия мушоҳида мегардад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Истилоҳоти фаннӣ
Чувашҳо

**Чувашҳо** — яке аз халқҳои туркзабон, аҳолии бумии Ҷумҳурии Чувашистон мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Портал «Культурное наследие Чувашии» 
* Онлайн-библиотека по истории и культуре сувар, булгар, чувашей — на сайте «Сувары.рф»
* Наследие — раздел на Официальном портале Чувашской Республики
* Какая этимология слова «чуваш»? — сборник цитат по этимологии этнонима «чуваши»
* Фотокаталог Музея антропологии и этнографии им. Петра Великого (Кунсткамера) РАН
* Чуваши — статья на сайте «Хронос»

Гурӯҳ:Халқҳои турк

Гурӯҳ:Чувашистон
Ҳоҷирахон Расулова

**Ҳоҷирахон Расулова** (9 январи 1917, деҳаи Қизилюлдуз, ноҳияи Ленин — 1980) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1947). Узвии КПСС аз соли 1946.

## Зиндагинома
Солҳои 1929—1941 колхозчӣ,1941— 1968 сардори звено ва бригадаи пахтакорӣ, 1965—1967 колхозчии колхози «Ленинград» райони Ленин ва аз соли 1967 нафақахӯри шахсӣ. Звенои Расулова солҳои 1945—1947 ҳосили фаровони пах­та рӯёнд.

## Ҷоизаву медалҳо
Бо 2 ордени Ленин, ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо қадрдонӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Виброметр

**Виброметр** — абзор барои чен кардани лағзиши (ҷойивазкунии) ҷисмҳои лаппанда.

Виброметри махсусе, ки лағзиши кунҷҳоро чен мекунад, торсиометр ва виброметре, ки ҷузви бақайдгирӣ дошта, равандҳои лаппишро сабт менамояд, виброграф ном дорад. Бо виброметр таҳқиқи васеъи ларзишро, ки аз таҳлили басомад, тағйири таносубҳои фазавӣ ва ғайра иборат аст, мегузаронанд. Виброметр лағзиши ҷисмро аз 0,1 мкм то 1 м ҳангоми аз 10 Ҳс то 20 кҲс будани басомад чен мекунад. Виброметрҳои оптикӣ ва электромеханикӣ мавҷуданд, ки барои таҳқиқи лаппиши таҷҳизоти гуногун, дар зилзилашиносӣ, заминфизик истифода мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ
Феҳристи президентҳои Аргентина

## Баъди истиқлолият

## Аввалин маъмурияти президентӣ

## Ҷумҳурии Аргентина

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо
Вибриоз

**Вибриоз** (Vibriosis), **исқоти вибриозӣ** — касалии сироятии гов, гӯсфанд ва баъзан бузу хукҳо.

Ангезандааш микроби Vibrio fetus буда, онро олимони англис Ҷ. Мак-Фаден, С. Стоклен (1913) ва Т. Смит (1918) кашф кардаанд. Микроб дар нутфа, аъзои таносул, ҷанинпарда, ҷанин ва дигар бофтаҳои ҳайвони модина ба мушоҳида мерасад. Говҳо бештар ҳангоми бордоркунии сунъӣ, гӯсфандон дар давраи дуюми ҳамл сироят меёбанд. Дар сурати саривақт безарар (дезинфексия) накардани ҷое, ки бача афтодааст, инчунин рехтани оби маҳбал ангезандаҳои вибриоз ба обу хӯрок ворид шуда, ба гӯсфандони дигар низ сироят менамоянд. вибриоз дар гӯсфандон як сол давом мекунад. Гӯсфандони касал дубора ба вибриоз гирифтор намешаванд, бо вуҷуди ин онҳоро ба рама ҳамроҳ кардан хатарнок аст.

Вибриозро бо антибиотикҳо (стрептомитсин, пенитсиллин, битсиллин) ва доруҳои кимиёӣ муолиҷа мекунанд. Молеро, ки баъди 1-2 даври табобат шифо наёфтааст ба гӯшт месупоранд. Бо мақсади пешгирии вибриоз ошкор ва бартараф сохтани манбаи асосии сироят, аз назорати бунгоҳҳои бордоркунии сунъӣ гузарондани буққаҳои наслафзо, бо маҳлули хлор ва оҳакоб гандзудоӣ кардани оғилҳо муҳим аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Домпизишкӣ
Вибрион

**Вибрион** () — сардае аз бактерияҳо аз оилаи Vibrionaceae, шомили беш аз 40 гуна.

Дарозиаш 1–5, ғафсиаш 0,3–0,6 мкм. Вибрионҳо дар об, хок ва наҷосати ҳайвоноту одамон зиндагӣ мекунанд. Зиёда аз 100 намуди онҳо маълум буда, ангезандаи бемориҳои гуногун мебошанд. Шаклу андозаи вибрионҳо вобаста ба шароити сукунат тағйир меёбад. Вибрионҳо ба тавассути қамчинак зуд ҳаракат мекунанд; спора надоранд. Маҳлули ишқор ба вибрион таъсир намекунад, вале зери таъсири кислота, маҳлулҳои гандзудо ва хлор зуд маҳв мегардад. Яке аз вибрионҳои маъмулу хавфнок вибриони бемории вабо буда, онро соли 1883 олими олмонӣ Р. Кох аз наҷосати одами гирифтори ин беморӣ пайдо кардааст. Соли 1888 микробиологи шӯравӣ Н. Ф. Гамалея дар хун ва рӯдаи чӯҷаҳои касал вибрионеро муқаррар намуд, ки аз нигоҳи морфологӣ ба вибриони вабо хеле монанд буд (ӯ онро вибриони Мечников номид). Баъдтар дигар вибрионҳои каму беш ба вибриони вабо шабеҳ аз оби кӯлу дарёҳо, панир, балғам, наҷосати одамону ҷонварон ёфт шуданд. Vibrio jejuni ангезандаи исҳоли хунини «зимистонӣ» ва энтерити гову гӯсола ва барраҳо, V. fetus ангезандаи вибриози чорвои калон мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ворис Рауфов

**Ворис Рауфов** (10 январи 1928, деҳаи Унҷӣ, ноҳияи Хуҷанд) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948). Узви КПСС аз соли 1950.

Солҳои 1941—1948 колхозчӣ, 1948—1950 ва 1964—1967 сардори бригадаи пахтакорӣ, 1953—1964 ронандаи колхози ба номи А. А. Жданови ноҳияи Қумсангир,1950—1953 дар сафи Артиши Шӯравӣ ва аз 1968 обмони колхози ба номи С. Урунхӯҷаеви ноҳияи Хуҷанд. Бригадаи Рауфов соли 1948 ҳосили фаровони пахта рӯёнд.

## Ҷоизаву орденҳо
Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон мукофотонида шу­дааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Комилҷон Ғаниев

**Комилҷон Ғаниев** (21 январи 1950, деҳаи Тахт, ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон — 10 январи 2023, ноҳияи Ҳисор, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1990), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2003).

## Зиндагинома
Комилҷон Ғаниев даврони ҷавонӣ ба суруду тарона шавқ дошт ва пас аз хатми мактаби миёна ба Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-равшаннамоии ноҳияи Ленин рафта дар соли 1967 онро хатм кардааст.

Пас аз хатми омӯзишгоҳ ба шуъбаи фарҳанги шаҳри Ҳисор омада, чанд сол ба клуби сайёр сарварӣ намудааст. Баъдан дар вазифаҳои роҳбари бадеӣ, солисти театри халқӣ, роҳбари мусиқӣ, директори Филармонияи халқии Ҳисор заҳмат кашидааст. Чанд соли охир ҳофизи Филармонияи халқии Ҳисор ба номи Тоҷиддин Муҳиддинов буд.

## Эҷод
Бештар аз эҷодиёти халқ истифода мебарад, ба осори шуарои классикии форс-тоҷик таваҷҷӯҳ менамояд. «Модар», «Майда-майда меравӣ», «Як хол дорад ёрам», «Гулнораҷон», «Як ёри ширин дорам», «Бархез гулам зи ҷоят», «Ҳисорам», «Хоболуда», «Панди адибон», «Банда шавам», «Силсилаи кӯҳи Ҳисор», «Салом ба кишварам», «Ман муборакбод мегӯям туро», «Шаби бахт», «Аз Қаратоғ омадия», «Ёр омаду…», «Ана ман донашӯрак» ва ғайраҳо ба қалбҳо роҳ ёфтаанд.

Комилҷон Ғаниев сафарҳои ҳунарии зиёди хориҷӣ карда, дар Конодо, Чехословакия, Руминия, Русия, Латвия, Туркманистон ва дигар кишварҳо суруди тоҷикиро муаррифӣ намудааст.

## Ҷоизаву унвонҳо
* Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1990),
* Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2003).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
Виварий

**Виварий** (*vivarium*, от  — «зинда») — бино ё хонаи алоҳида барои нигоҳ доштан (баъзан парвариш)-и ҳайвоноти озмоишӣ (масалан, муш, гурба, саг, харгӯш) ва дар онҳо ба роҳ мондани таҷриба.

Дар виварий барои нигоҳубини ҳайвонот бояд шароити махсус фароҳам оварда шавад, ки ҷавобгӯи меъёрҳои байторию беҳдоштии институтҳои таҳқиқоти илмӣ, озмоишгоҳҳо, бунгоҳҳо, мактабҳои олӣ ва ғ. бошанд. Виварий аз утоқи қабули ҳайвонот, шуъбаи карантин, хонаҳои нигоҳубини ҷонварон, утоқи ҷарроҳӣ ва дафтари ташхисоти байторӣ иборат аст. Виварий бояд ба қадри кофӣ равшан, шамолрас, дорои оби гарму хунук ва канализатсия бошад. Мушҳо, хукчаҳои баҳрӣ, харгӯшҳо, калламушҳо ва мурғҳоро паси панҷара нигоҳ медоранд; барои сагу маймунҳо хонаи алоҳида, барои гурбаҳо волйер ҷудо карда мешавад. Ба меъёри хурду хӯроки ҷонварон эътибор додан лозим аст. Зарфҳои обу хӯрокдиҳиро шуста гандзудоӣ мекунанд. Саломатии ҷонварон бояд зери назорат бошад. Баъди ба анҷом расидани таҷрибаҳо ҳайвонотро бидуни азоб маҳв месозанд (эвтаназия).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ахлоқи зистӣ