open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Донишгоҳи иёлати Ню-Йорк дар Буффало

**Донишгоҳи иёлати Ню Йорк дар Буффало** — донишгоҳи оммавии тадқиқотӣ дар Иёлоти Муттаҳида, ки барҷастаи системаи Донишгоҳҳои давлатии Ню Йорк (SUNY) мебошад. Донишгоҳи Буффало дар Буффало ва Амхерст якчанд шаҳрак (кампус) дорад. Ин муассисаи таҳсилоти олӣ дорои 84 донишҷӯи бакалаврӣ, 184 магистр ва 78 дараҷаи докторист, ки дар байни системаи SUNY бузургтарин аст.

## Таърих
Донишгоҳи Буффало 11 майи 1846  ҳамчун мактаби хусусии тиббии таълими духтурон барои ҷомеаҳои Буффало, Ниагара-Фоллс ва қишлоқҳои гирду атрофаш таъсис ёфт. Аввалин роҳбари донишгоҳ Миллард Филлмор баъдтар президенти Иёлоти Муттаҳида мебошад.

Аввалин лексияҳо дар бинои чӯбии почтаи куҳна дар чорроҳаи кӯчаҳои Секека ва Вашингтон баргузор шуданд. Дар солҳои 1849-1850 аввалин бинои сангини донишгоҳ бо кумаки билоиваз ва хайрияҳои давлатӣ сохта шуда буд.

Барномаи таълимии тиббӣ рушд кард, як шуъбаи дорусозӣ таъсис дода шуд, ки ҳоло мактаби алоҳидаи илмҳои фармасевтӣ мебошад ().

Соли 1891 Мактаби ҳуқуқии Буффало, ки соли 1887 дар ин ҷо пайдо шуда буд, таҳти назорати Донишгоҳи Буффало гузашт.

Дар соли 1909, бо мақсади васеъ кардани сохтори худ, донишгоҳ аввалин шаҳраки худро дар Амхерст ташкил мекунад, дар соли 1915 он "Коллеҷи санъат ва илмҳо" ( Дар солҳои 1960 Коллеҷи санъат ва илм ба се мактаб тақсим шуд ва дар охири солҳои 90-ум онҳо дубора муттаҳид шуданд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Донишгоҳи иёлати Ню-Йорк дар Буффало
Кундинамарка

**Кундинамарка** ()&nbsp; — яке аз вилоятҳои Колумбия. Дар қисми марказии кишвар, дар нишебиҳои ғарбӣ ва дар доманакӯҳҳои Кордилйераи Шарқӣ ҷойгир аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Богота мебошад.

## Тақсимоти маъмурӣ
Вилояти Кундинамарка аз 15 музофот иборат аст, ки ба 116 мунитсипалитет тақсим карда мешаванд:

### Музофотҳо
* Алмеидас (Almeidas)
* Магдаленаи Поён (Bajo Magdalena)
* Магдаленаи Боло (Alto Magdalena)
* Гуалива (Gualivá)
* Гуавио (Guavio)
* Магдаленаи Марказӣ (Magdalena Centro)
*Медина (Medina)
* Восточная провинция (Oriente)
* Рионегро (Rionegro)
* Сабанаи Миёна (Sabana Centro)
* Сабанаи Ғарбӣ (Sabana Occidente)
* Соача (Soacha)
* Сумапас (Sumapaz)
* Текендама (Tequendama)
* Убате (Ubaté)

### Мунитсипалитетҳо
300px|thumb|left|Музофотҳои вилояти Кундинамарка.
thumb|300px|left|Мунитсипалитетҳои вилояти Кундинамарка.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Вилоятҳои Колумбия
Гурӯҳ:Кундинамарка
Донишгоҳи Аризона

**Донишгоҳи Аризона** ( (номҳои ихтисоршуда: **UA**, **U of A**, **Arizona**) — як муассисаи таҳсилоти олии ҷамъиятии иёлоти Аризона бо замини худ мебошад, ки дар соли 1885 (27 сол пеш аз табдил додани қаламрави Аризона ба як иёлати алоҳида) таъсис ёфтааст. Ин муассиса ягона мактаби тиббӣ дар иёлати Аризона бо ҳуқуқи додани унвони доктори тиб мебошад. То тирамоҳи соли 2008 шумораи умумии донишҷӯён 38 057 нафарро ташкил дод. Дар соли 2017 шумораи маҳфилҳо ва ташкилотҳои донишҷӯён дар донишгоҳ аз 600 мегузарад. Донишгоҳи Аризона дар рейтинги Forbes # 1 ҷойгир шудааст.

Дар донишгоҳ 1068 барномаи таҳсили рӯзона ва 87 барномаи таҳсилоти фосилавӣ мавҷуданд. Маъруфтарин дар Донишгоҳи Аризона самтҳои зерини таҳсил мебошанд (дар зер фоизи донишҷӯён нисбат ба шумораи умумии донишҷӯёни донишгоҳҳо дар соли хониши 2014-2015): 15% - тиҷорат, менеҷмент, маркетинг ва ихтисосҳои марбут. 10% — биология ва биотиб. 9% — ҷомеашиносӣ. 8% — психология. 7% — соҳаҳои бисёрҷониба / байнисоҳавӣ.

Дастовардҳои Донишгоҳи Аризона дар соҳаи астрономия ва астрофизика махсусан бузурганд. Аз ҷумла, гурӯҳи муҳаққиқони расадхонаи Стюард таҳти роҳбарии Роҷер Анхел дар бунёди телескопи пуриқтидортарин дар ҷаҳон машҳур аст, ки бо номи Телескопи Магеллании Гигант машҳур аст. Телескоп бояд дар соли 2025 анҷом шавад ва арзиш $500 млн-ро дооад. Телескоп ҳафт оинаи 18-тоннаро дар бар мегирад, ки тасвири возеҳи вулқонҳо ва "каналҳо" дар Миррих ва кӯҳҳои Моҳро таъмин мекунад, дар ҳоле ки тасвир назар ба телескопҳои калонтарини имрӯза 40 маротиба тезтар нав мешавад .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмӣ
* Сомонаи расмии варзиши сабук

Гурӯҳ:Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико
Гурӯҳ:Донишгоҳи Аризона
Телескопи азими Магелланӣ

мини|314x314пкс| Муқоисаи оинаҳои асосии баъзе телескопҳо
**Телескопи азими Магелланӣ** ( телескопи заминист , ки сохтмони он дар миёнаи солҳои 2020 ба нақша гирифта шудааст. Телескоп аввалин ченакҳои худро дар соли 2029 оғоз мекунад.

Системаи ҳафт оинаи ибтидоӣ бо диаметри   ва вазн   дорад. Апертураи умумии телескоп бо телескопи оинааш бо диаметри  рост хоҳад омад . Интизор меравад, ки телескоп қобилияти ҷамъоварии нури бузургтаринро то ба имрӯз 4 маротиба афзоиш диҳад. GMT нисбат ба телескопи Ҳаббл 10 маротиба баландтар хоҳад буд. Ба шарофати GMT, астрономҳо метавонанд экзосайёраҳоро кашф кунанд ва спектри онҳоро ба даст оранд, хосиятҳои моддаи торик ва энергияи торикро омӯзанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Телескопҳо
Телескопи Ҳаббл

**Телескопи кайҳонии Ҳаббл** (**ТКҲ;** , ; рамзи расадхонаӣ "250") — расадхонаи худкор дар мадори атрофи Замин аст, ки ба хотири Эдвин Ҳаббл ном гузоштааст. Телескопи Ҳаббл лоиҳаи муштараки NASA ва Агентии Фазои Аврупо  ва яке аз мебошад Расадхонаҳои калони NASA аст  .

Ҷойгир кардани телескоп дар фазо имкон медиҳад, ки шуоъҳои электромагнитӣ дар диапазонҳое, ки атмосфераи замин ношаффоф аст, ба қайд гирифта шаванд; пеш аз ҳама дар доираи инфрасурх. Аз сабаби набудани таъсири атмосфера, ҳалли телескоп нисбат ба телескопи ба он монанд дар Замин 7-10 маротиба зиёдтар аст  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Телескопи кайҳонии Ҳаббл
Раул Кастро

**Раул Модесто Кастро Рус** (  ; тав. 3 июни соли 1931, Биран, Куба) — инқилобчӣ, низомӣ, арбоби давлатӣ ва сиёсии Куба. Аз 24 феврали 2008 то 19 апрели 2018 ӯ сарвари давлат, ҳукумат ва фармондеҳи кулли Қувваҳои Мусаллаҳи Куба буд; аз 19 апрели 2011 то 19 апрели 2021 — раҳбари ҳизби ҳокими коммунистии кишвар . Генерали артиш (1976)  .

Бародари хурдӣ ва шарики пешвои собиқи Куба Фидел Кастро, Раул дар Инқилоби Куба дар соли 1959 ширкат варзид ва пас аз он вазири ҷангии Куба шуд ва ин вазифаро 50 сол дар даст дошт. Дар соли 1965 муовини бародари худ ба ҳайси роҳбари ҳизби ҳоким, соли 1976 — муовини ӯ ба ҳайси раиси мақомоти олии иҷроия - Шӯрои давлатӣ шуд. 31 июли 2006 воқеан раҳбарии Кубаро ба даст гирифт, баъд аз он ки бародараш ӯро дар вазифаҳои калидии худ ба ӯ супурд.

## Зиндагинома
 
Раул Кастро 3 июни соли 1931 дар музофоти Ориенте дар оилаи заминдори калон Ангел Кастро Аргис таваллуд шудааст. Модар, Лина Рус Гонсалес, ошпази амволи падар буд. Вай Анхел Кастро пеш аз издивоҷ панҷ фарзанд таваллуд кард. Гарчанде ки волидайни Кастро бесавод буданд, онҳо кӯшиш мекарданд, ки ба фарзандони худ маълумоти хуб диҳанд. Раул коллеҷи иезуитиро хатм карда, дар Донишгоҳи Гавана омӯзиш гирифт. Вай аз овони ҷавонӣ дар ҳаракати ҷавонон фаъолона ширкат варзид: ӯ узви Иттифоқи Ҷавонони Сотсиалистӣ буд, дар мубориза бар зидди диктатураи Фулгенсио Батиста фаъолона иштирок мекард.

## Эзоҳ

Куба 
Гурӯҳ:Коммунистҳои Куба
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Куба
Гурӯҳ:Инқилобгарони Куба
Гурӯҳ:Марксистҳо
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1931
Гурӯҳ:Зодагони 3 июн
Донишгоҳи Куинс дар Кингстон

рост|мини|200x200пкс| Парчам
рост|мини|300x300пкс| Донишгоҳи Куинс
рост|мини|300x300пкс| Расадхонаи Донишгоҳи Куинс

**Донишгоҳи Куинс** (), расман **Донишгоҳи Куинс дар Кингстон** (), **Донишгоҳи Шоҳӣ —**донишгоҳи тадқиқотии давлатии Канада аст, ки дар Кингстони Онтарио ҷойгир аст. Ин яке аз бонуфузтарин донишгоҳҳои ҷаҳон аст.

Донишгоҳ 16 октябри соли 1841 бо оинномаи шоҳона, ки аз ҷониби малика Виктория дода шудааст, таъсис ёфтааст, донишгоҳ аз таъсисёбии худи Канада 26 сол пештар аст . Донишгоҳ зиёда аз 1400 гектар (3.500 акр) замин дар саросари Онтарио ва Ҳерстмонсо дар Шарқи Сусекс, Англия дорад. Донишгоҳи Куинс дар даҳ барномаи бакалаврӣ ва магистрӣ омӯзиш пешниҳод мекунад .

Калисои Шотландия соли 1841 тибқи оинномаи шоҳона аз малика Виктория Коллеҷи шоҳиро таъсис дод. Аввалин дарсҳо, ки барои омода кардани донишҷӯён ба вазоратҳо пешбинӣ шуда буданд, 7 марти соли 1842 баргузор шуданд, ки дар онҳо 13 донишҷӯ ва ду профессор иштирок доштанд . Донишгоҳи Шоҳӣ аввалин донишгоҳе дар музофотҳои соҳилии ғарбӣ буд, ки ҳуқуқи занонро барои таҳсил эътироф кард ва инчунин аввалин ҳукумати донишҷӯёнро ташкил кард. Коллеҷи занонаи таълими тиббӣ соли 1883 таъсис ёфтааст. Дар соли 1888, донишгоҳ ба курсҳои давомдори таҳсил шурӯъ кард ва аввалин донишгоҳи Канада шуд, ки ин пешниҳодро пешкаш кардааст . Дар соли 1912 он номи ҳозираи қонунии худро гирифт.

Дар саросари ҷаҳон 23,000 донишҷӯён ва зиёда аз 131,000 хатмкунандагон вуҷуд доранд . Хатмкардагони намоён мансабдорони давлатӣ, олимон, соҳибкорон ва 56 нафар стипендиатҳои Родсро дар бар мегиранд. Донишгоҳ дар рейтинги донишгоҳҳои Маклинс дар соли 2015 ҷои 4-ум, дар дар соли 2014 — 187-ум , аз 251 то 275 дар солҳои 2013-2014 дар   ва аз 201 то 300 дар соли 2014 дар рейтинги академии донишгоҳҳои ҷаҳонӣ ҷой гирифтааст .

Дараҷаи фахрии донишгоҳ ба президенти Амрико Франклин Рузвелт дода шуд. Он инчунин ба шоҳзодаи англис Чарлз ва сарвазири собиқи Канада Жан Кретен тааллуқ дорад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* Сайти расмии варзишӣ

Гурӯҳ:Донишгоҳҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Таълимот дар Онтарио
Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Канада
Андарвашт

**Андарвашт** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Иван-Тоҷики ноҳияи Кӯҳистони Масчо. Аз Андарвашт то маркази ҷамоат 27 км, то маркази ноҳия 35 км. Аҳолиаш 151 нафар (2017).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Кӯҳистони Масчо
Гурӯҳ:Ҷамоати Иван-Тоҷик
Мактаби тиҷорати Ҳарвард

**Мактаби тиҷорати Ҳарвард** (, ки онро чун **HBS** низ мешиносанд) як муассисаи олии таълимӣ дар шаҳри Бостон, Массачусетс, ИМА, қисми Донишгоҳи Ҳарвард аст. Мактаб барномаи пурраи MBA (*магистратураи маъмурияти тиҷоратӣ)*, инчунин докторантура ва бисёр дигар барномаҳои такмили ихтисос ва таълимро пешниҳод мекунад. Мактаб соҳиби *[[Publishing Harvard Business School]] аст*, ки мунтазам китобҳо оид ба бизнес, менеҷменти онлайн, идоракунии корпоративӣ, омӯзиши ҳолатҳо ва ғайраро нашр мекунад, инчунин маҷаллаи ҳармоҳаи хабарии *Harvard Business Review* .

Мактаб дар ҷои шашум дар рӯйхати мактабҳои тиҷорати Амрико ҷойгир аст, ки дар нашри *US News & World the Report нашр шудааст.*  Дар рӯйхати ҷаҳонии нашрияҳои *[[Файнаншиал Таймз|Financial Times]]* *(Financial Times of Financial Times) Global a MBA Rankings 2010),* ки аз чунин мактабҳо, ба монанди мактаби тиҷории Вартон ( Донишгоҳи Пенсилвания ва Мактаби олии баъдидипломии Стэнфорд () болотар аст ва ҷои якумро ишғол менамояд  . Он доимо дар даҳгонаи рӯйхати мактабҳои тиҷоратии ИМА ва тамоми ҷаҳон ҷой мегирад ва яке аз шаш мактаби тиҷории донишгоҳҳои Ivy League мебошад  .

## Таърих
Мактаб соли 1908 таъсис ёфтааст. Дар соли аввали мавҷудияти он 59 донишҷӯ дар он таҳсил мекарданд. Бори аввал HBS бо роҳи ҷорӣ кардани усули "case-study" (машғулиятҳои назариявӣ ва амалӣ дар мисолҳои мушаххас аз ҳаёти воқеӣ, таҳлили онҳо ва таҳияи амалҳои имконпазир) ба раванди таълимро ҷорӣ карда, афзоиши донишҷӯёнро дар худ таҷриба кард, ки миқдорашон дар даҳ сол то 500 донишҷӯ афзуд. Дар соли 1926, мактаб аз маҳалли аслии худ дар соҳили Кембриҷи дарёи Чарлз ба Олстон, шаҳри моҳвораи Бостон кӯчид. Духтарон бори аввал ба MBA-и дусолаи стандартӣ дар 1965 қабул карда шуданд. Ректори HBS Нитин Нория мебошад.

## Хатмкардагони машҳур

* Уилям Ҷ. О'Нил
* Стивен Ковӣ
* Стивен Швартсман

## Адабиёт

* Cruikshank, Jeffrey L. (1987). A Delicate Experiment: The Harvard Business School, 1908—1945. Boston, MA: Harvard Business School Press. ISBN 087584135X.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Мактаби тиҷорати Ҳарвард
Меҳрон (деҳа, н. Кӯҳистони Масчо)

**Меҳрон** (ном аз 11 феврали 1996) — деҳа ва маркази маъмурии ноҳияи Кӯҳистони Масчои вилояти Суғд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Ноҳияи Кӯҳистони Масчо
Наумӣ Скутт

**Наумӣ Грейс Скутт** (, 6 майи соли 1993, Лондон) — ҳунарпеша, овозхон ва навозандаи инглис.

## Зиндагинома
Вай дар Лондон, Бритониё таваллуд шудааст. Модари ӯ Ушо Скутт аз ҳиндуҳои гуҷаротии Уганда ва падари ӯ Крис Скутт бритониёӣ ҳастанд. Скутт фаъолияти овозхонии худро бо як гурӯҳи наврасон дар Bridge Church оғоз кард. Вай дар  ) таҳсил ва мунтазам дар мактаби мусиқӣ ва намоишҳои драмавӣ баромад мекарданд. Пас аз он ӯро овозхони попи Бритониё Келли Брайан аз гурӯҳи духтарони Eternal дид ва онҳо шартнома имзо гузоштанд. Сукутт бо таронасарои бритониёӣ ва таҳиякунандаи лоиҳаи  ҳамкорӣ кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Сарояндаҳои Британияи Кабир
Марвон Кензорӣ

**Марвон Кензорӣ** (; зод.  , Гаага, Ҳоланд) — ҳунарпешаи туниситабори ҳоландӣ. Барандаи ҷоизаи  дар соли 2013 дар бахши беҳтарин бозигар.

## Зиндагинома
Кензорӣ дар Гаага дар хонаводаи тунисӣ ба дунё омадааст. Аз соли 2008, ӯ дар Ҳоланд дар филмҳо ва телевизиюн кор мекунад. Соли 2009 Академияи театрии Маастрихтро хатм кардааст .

Дар соли 2013 ӯ ҷоизаи «Гусолаи тилоӣ»-ро барои нақши дар филми Гург ва дар соли 2014 ҷоизаи «Ситораи навзуҳур»-ро дар ҷашнвораи филми Берлин ба даст овард.

Дар соли 2016, ӯ дар чанд филми инглисӣ, аз ҷумла «Бен-Ҳур» нақш бозидааст. Дар соли 2018, ӯ дар филми саргузаштии «Фаришта» дар бораи ҷосуси исроилӣ Ашраф Марвон нақши аслиро бозид. Кензорӣ дар соли 2019 нақши Ҷаъфарро дар филми «Аллоуддин» бозидааст.

## Филмшиносӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Насим Пидрод

**Насим Пидрод** (, ; 18 ноябри 1981, Теҳрон, Эрон) — ҳунарпеша, садопеша ва овозхони эронӣ-омрикоӣ.

## Зиндагинома
Насим Пидрод 18 ноябри соли 1981 дар Теҳрон дар хонаводаи ном падар ӯ Парвиз Пидрод ва Ороста Амонӣ ба дунё омадааст. Онҳо дар соли 1984, замоне ки Насим 2 сола буд ба Амрико муҳоҷират карданд. Донишомӯхтаи риштаи театр аз Донишгоҳи Калифорния, Лос-Анҷелес аст.

## Филмшиносии баргузида

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Сарояндаҳои ИМА
Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико

**Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико** () —созмони донишгоҳҳои пешрафтаи илмии Иёлоти Муттаҳида мебошад, ки системаи миллии таҳқиқоти илмӣ ва таълимро дастгирӣ мекунад .

Ассотсиатсия 63 донишгоҳи ИМА ва 2 донишгоҳи Канадаро муттаҳид месозад .

## Маълумоти умумӣ
АДА соли 1900 аз ҷониби гурӯҳи 14 нафар докторони 14 донишгоҳ бо мақсади такмил ва стандартикунонии барномаҳои доктории Амрико таъсис дода шудааст. Имрӯз AAU як форуми таҳия ва татбиқи сиёсати институтсионалӣ ва миллӣ оид ба таҳкими барномаҳои таҳқиқотӣ ва таҳсилоти касбӣ барои донишҷӯён ва аспирантҳо мебошад . Ассотсиатсия ду ҷаласаи солона баргузор мекунад, ки яке аз онҳо дар қароргоҳи худ дар Вашингтон баргузор мешавад.

### Президентҳои ассотсиатсия

### Омор
Аз соли 2004, аъзои АДА 58 % грантҳои тадқиқотии донишгоҳҳо, 52 % аз ҳама мукофотҳои докторӣ дар Иёлоти Муттаҳидаро ташкил медоданд. Аз соли 1999 —  43 % аз ҳама ҷоизаҳои Нобел .

* Донишҷӯён: 1.044.759 (7 % дар саросари кишвар).
* Бакалаврҳо: 235,328 (17% дар саросари кишвар).
* Магистрҳо: 106.971 (19% дар саросари кишвар).
* Донишҷӯёни аспирантура: 418.066 (20% дар саросари кишвар).
* Докторон: 22 747 (52% дар саросари кишвар).
* Донишҷӯёне, ки дар хориҷа таҳсил мекунанд: 57,205.
* Дастовардҳои миллии олимон (2004): 5434 (63% дар сатҳи миллӣ).

## Аъзои АДА

### Қабул ба ассотсиатсия
Аъзои нави ташкилот танҳо бо даъватнома қабул карда мешаванд, ки бояд на камтар аз чор се ҳиссаи аъзои ҳозираро пешниҳод кунанд. Даъватномаҳо давра ба давра баррасӣ шуда, сифати таҳсилоти олӣ ва барномаҳои илмӣ арзёбӣ карда мешавад .

Муассисон **бо шрифти ғафс**, соли қабул дар қавсайн нишон дода шудаанд.

### Донишгоҳҳои ҷамъиятӣ

### Донишгоҳҳои хусусӣ

### Донишгоҳҳои Канада

* Донишгоҳи МакГилл (1926)
* Донишгоҳи Торонто (1926)

### Аъзои собиқ

* **Донишгоҳи Кларк** (1900-1999)

: Бо сабаби ҳадафҳои таҳқиқоти номувофиқ барои аъзои дигар, хориҷ шуд.

* **Донишгоҳи католикии Амрико** (1900-2002)

: Аз сабаби ихтилофи назар бо дигар аъзоён бозпас гирифта шуд .

* Донишгоҳи Небраска дар Линколн (1909-2011)

: Бо якчанд сабаб аз рӯйхат хориҷ карда шуд (аз се ду ҳиссаи аъзои ассотсиатсия барои радди идомаи узвият дар моҳи апрели соли 2011 овоз доданд).

* Донишгоҳи Сиракуза (1966-2011)

: Аз сабаби меъёрҳои арзёбӣ, ки ба талабот ҷавобгӯ набуданд, аз ассотсиатсия хориҷ карда шуданд, ки донишгоҳ онҳоро аз нав дида баромадан нахост .

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Маориф дар ИМА
Гурӯҳ:Донишгоҳҳои ИМА
Hewlett-Packard

**Hewlett-Packard** (**HP**, *Ҳюлетт-Паккард)* — соли 1939 таъсис ёфтааст, ширкат таъминкунандаи таҷҳизот ва нармафзор барои ташкилотҳо ва истеъмолкунандагони инфиродӣ мебошад. Идораи марказӣ дар Пало Алто (Калифорния) ҷойгир аст. Яке аз бузургтарин ширкатҳои технологияҳои иттилоотии Амрико.

Таҷҳизоти ченкунӣ (остсиллографҳо, таҳлилгарони мантиқӣ, генераторҳои сигнал, анализаторҳои спектр ва ғ.), таҷҳизоти тиббии электронӣ ва таҷҳизот барои таҳлили кимиёвӣ истеҳсол мекард. Дар соли 1999, шуъбаҳои бевосита бо компютерҳо, нигаҳдории иттилоот ва коркарди тасвирҳо алоқаманд ба як ширкати алоҳидаи **[[Agilent Technologies]]** тақсим карда шуданд.

Қарорҳо дар соҳаи инфрасохтори ТИ, системаҳои компютерии инфиродӣ ва дастгоҳҳои дастрасӣ таҳия ва пешниҳод мекарда, хидматҳо барои ҳамгироии система, дастгирии хидматрасонӣ ва аутсорсинг, дастгоҳҳои чопшуда ва иншооти намоиши тасвирҳо пешниҳод мекард.

1 ноябри соли 2015, он ба ду ширкат тақсим карда шуд: HP Inc. ва Hewlett Packard Enterprise.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:ТИ-ширкатҳои ИМА
Мактаби олии тиҷорати Стэнфорд

**Мактаби олии баъдидипломии Стэнфорд** ( Стэнфорд ё **Мактаби тиҷорати Стэнфорд** ,) — яке аз ҳафт мактаби касбии Донишгоҳи Стэнфорд. Мактаб MBA, MSx (барои шахсоне, ки таҷрибаи корӣ доранд), Ph.D., инчунин барномаҳои муштарак бо мактабҳои илмҳои табиӣ, маориф, муҳандисӣ, ҳуқуқ ва тиб (пас аз ба итмом расонидани чунин барномаҳо шахс 2 дараҷа мегирад, масалан: MBA ва JD)-ро пешниҳод мекунад.

## Барномаи MBA
Барномаи MBA-и Стэнфорд Мактаби тиҷоратӣ аз ҷониби US News &amp;amp; World Report дар соли 2015  ва Forbes дар соли 2013 дар кишвар беҳтарин шинохта шудааст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Донишгоҳи Стэнфорд
GIZ

**ГИЗ**, **GIZ** () дар Тоҷикистон — намояндагии Созмони олмонии ҳамкориҳои байналмилалӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон.

ГИЗ созмони умумиолмонии рушди ҳамкориҳо бо кишварҳои хориҷӣ мебошад. Соли 1975 таъсис ёфтааст. Фаъолияти ГИЗ дар ҳамкории зич бо Вазорати ҳамкориҳои иқтисодӣ ва рушди Ҷумҳурии Федеративии Олмон (ҶФО) ба роҳ монда шудааст. Созмон дар ҳама музофотҳои Олмон ва бештар аз 130 кишвари ҷаҳон фаъолият дорад. Мақомоти роҳбарикунандаи созмон дар ш. Эшборн (наздикии Франкфурти лаби Майн) ва ш. Бонн ҷойгир аст. Шумораи умумии кормандони ГИЗ соли 2014 аз 17 ҳазор нафар иборат буд, ки аз ин миқдор 70%-ро мутахассисони олмонӣ ташкил медиҳанд. Буҷаи ГИЗ дар соли 2013 бештар аз 2 млрд евроро ташкил дода буд.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон намояндагии ГИЗ аз соли 2008 фаъолият дорад. Самтҳои асосии фаъолияти ГИЗ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон: саҳмгузорӣ дар барқарор намудани иқтисодиёт; мусоидат дар гузаронидани ислоҳот дар соҳаҳои асосии иқтисодиёт ва идоракунии он; расонидани ёрӣ дар таъмини амнияти озуқаворӣ; таъмини рушди босуботи иқтисодӣ; азнавсозии фаъолияти муассисаҳои тиббӣ ва ғ. Соли 2014 ГИЗ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар амалӣ намудани 17 лоиҳаи иқтисодӣ ва иҷтимоӣ саҳмгузор буд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Созмонҳо аз рӯи алифбо
Донишгоҳи тадқиқотӣ

**Донишгоҳи тадқиқотӣ** () — навъи мушаххаси донишгоҳест, ки дар он тадқиқоти илмӣ яке аз қисмҳои марказии кори донишгоҳ мебошад  . Чунин донишгоҳҳо ба таҳқиқоти илмӣ таваҷҷуҳи зиёд медиҳанд ва аксар вақт номҳои дар илм маъруфро дар номи худ бар мегиранд . Дараҷаҳои бакалавр дар донишгоҳҳои тадқиқотӣ аксар вақт академӣ ҳастанд, на касбӣ ва донишҷӯёнро барои касбҳои мушаххаси касбӣ омода намекунанд, аммо бо вуҷуди ин бисёр корфармоҳо дараҷаҳои донишгоҳҳои тадқиқотиро қадр мекунанд, зеро чунин донишгоҳҳо малакаҳое ба монанди тафаккури интиқодӣ медиҳанд . Дар саросари ҷаҳон, донишгоҳҳои тадқиқотӣ, ба истиснои Иёлоти Муттаҳида ва Ҷопон, донишгоҳҳои давлатиянд .

## Эзоҳ

## Адабиёт

* *Гайгер, Роджер Л.* Знания и деньги. Исследовательские университеты и парадокс рынка / Пер. с англ. И. Дягилевой; под науч. ред. А. Рябова. — М.: Изд. дом Высшей школы экономики, 2018. — 408 с. — (Библиотека журнала «Вопросы образования»). — 1000 экз. — ISBN 978-5-7598-1222-7

Гурӯҳ:Донишгоҳ
Шарл Эдуар Гийом

**Шарл Эдуар Гийом** (; 15 феврали 1861, Флере, Суис — 13 июни 1938, Севр, Фаронса) — и суисӣ-фаронсавӣ. Барандаи ҷоизаи Нобел дар соли 1920 барои кашфи хӯлаҳои хӯлаҳои инвар ва элинвар.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Политехникуми Сюрих (1882). Аз соли 1883 дар Бюрои байналмилалии ченак ва вазнҳо дар Севр кор кардааст (аз 1915 директор). Дар соҳаҳои метрология, филиззкорӣ (металлургия) таҳқиқот анҷом додааст. Гийюм солҳои 1883—1986 дар муайян кардани зариби васеъшавии хаттии эталон (меъёр)-и платинаву иридийии ченаки метр иштирок карда, манбаи хатоҳои ҳароратсанҷҳои симобиро омӯхтааст. Барои ихтирои хӯлаҳои инвар ва элинвар, ки дар асбобҳо ва стандартҳои андозагирии фавқуддақиқ истифода мешаванд, сазовори ҷоизаи Нобел гаштааст (1920).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

## Пайвандҳо
* Храмов, Ю. А. Гильом (правильнее Гийом, Guillaume) Шарль Эдуард // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. : Наука, 1983. — С. 85. — 400 с. — 200 000 экз. — ББК 22.3гя2. — УДК 53(G).
* Профиль Шарля Эдуара Гийома на официальном сайте РАН
* Информация с сайта Нобелевского комитета

Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Фаронса
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши физика
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобел ба тартиби алифбо
Рӯзи забони инглисӣ дар СММ

**Рӯзи забони инглисӣ дар СММ** () — ҷашни байнулмилалиест, ки ҳамасола 23 апрел таҷлил карда мешавад. Ин ҷашн аз ҷониби Департаменти иттилооти ҷамъиятии СММ дар соли 2010 «барои таҷлили чандзабонӣ ва гуногунии фарҳангӣ, инчунин мусоидат ба корбурди баробари ҳамаи шаш забони расмии СММ» таъсис дода шудааст.

## Нигаред низ
* Рӯзи забони русӣ
* Рӯзи ҷаҳонии забони модарӣ
* Забонҳои расмии СММ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* UN English Language Day Официальный сайт
* UN marks English Day as part of celebration of its six official languages

Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ
Гурӯҳ:Идҳо
Гурӯҳ:Забони англисӣ
Рӯзи ҷаҳонии китоб ва ҳаққи муаллиф

мини|293x293пкс|Муҷассамаи китобҳо дар Берлин
**Рӯзи ҷаҳонии китоб ва ҳаққи муаллиф** () — аз соли 1996 ҳамасола 23 апрел таҷлил карда мешавад. Рӯзи ҷаҳонӣ дар иҷлосияи 28-уми ЮНЕСКО 15 ноябри соли 1995 (қатъномаи № 3.18) эълом шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 
* «Всемирный день книг и авторского права» на сайте библиотеки им. Д. Хаммаршельда
* Послание Генерального директора ЮНЕСКО в 2007 году

Гурӯҳ:23 апрел
Гурӯҳ:Китобҳо
Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ
Роже Гиймен

**Роҷер Гиймен** (; зод. 11 январи 1924, Дижун, Фаронса) — эндокринологи фаронсавии амрикоӣ, барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши физиология ва пизишкӣ соли 1977 (ҳамроҳ бо Эндрю Шалл). Узви Академияи миллии илмҳои ИМА (1974).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Дижон. Доктори илмҳои тиб (1949). Корманди ҳоспитали Дижон (1949-1951), ассистенти Муассисаи таҷрибавии тиб ва ҷарроҳии Донишгоҳи Монреал (1951-1953). Аз соли 1953 муқими Амрикост. Баъдан ёвари директори шуъбаи эндокринологияи Коллеҷи де франс (Порис; 1960-1963), профессори коллеҷи Донишгоҳи  Бейлори Хюстон (1963-1970), адъюнкт-профессори тибби Донишгоҳи Калифорния дар Сан-Диего (1970-1989) буд. Оид ба сохтори кимиёӣ ва фаъолияти биологии ҳормонҳои ҳипоталамус пажӯҳиш анҷом додааст.

## Ҷоизаҳо
Соли 1977 барои кашфи тарашшуҳи ҳормонҳои пептидии мағзи сар сазовори ҷоизаи Нобел гардид (ҳамроҳи Э. В. Шалли ва Р. М. Ялоу).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши пизишкӣ
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобел ба тартиби алифбо
Озод аз зулм

Curelty free дар ҳаракати ҳуқуқи ҳайвонот истилоҳест, ки одатан барои тамғаи маҳсулот ё фаъолиятҳое истифода мешавад, ки нишон медиҳанд, ки он ба ҳайвонот зарар надорад. Ин маҳсулоте мебошанд, ки дар ҳайвонот санҷида нашудаанд ё аз узвҳои ҳайвонот сохта нашудаанд.Тадқиқоти ҳайвонот нисбат ба ҷонибдорони ҳуқуқи ҳайвонот бераҳмона аст ва ин озмоишҳо аксар вақт дардовар буда, ҳар сол боиси марг ва марги миллионҳо ҳайвон мегарданд.
Қурбонсултон-Эҷе

**Қурбонсултон-Эҷе** (туркм. Gurbansoltan eje - Қурбонсултон*-модар)* — шаҳр дар этрапи (ноҳия) ҳамном, дар [[вилояти Дашогузи  Туркманистон.

## Таърих
Аввал шаҳраки **Иляли** маркази маъмурии ноҳияи Илялии вилояти Ташаузи  ҶШС Туркманистон буд . Дар солҳои 1990-ум, номи он ба **Йиланли** иваз карда шуд ва мақоми шаҳрро гирифт. Соли 2004 ба шарафи модари Сапармурод Ниёзов **Қурбонсултон-Эҷе** ( туркм. Gurbansoltan eje - Қурбонсултон*-модар)* номгузорӣ шуд.

Дар моҳи июни соли 2016, бо қарори Маҷлиси Туркманистон, бо номи Қурбонсултон-Эҷе ҳамчун шаҳр дар этрап тасниф карда шуд. Ҳамзамон, деҳаи Хазарасп генгешлики Олтин топрак, деҳаҳои Гарамерген, Демечи генгешлики ба номи Нурмуҳаммад Андалип   ба шаҳр дохил карда шуданд.

## Ҷуғрофия
Шаҳр,  25 км дар ғарби Дашогуз (собиқ Ташауз), ки бо он як роҳ пайваст ҷойгир шудааст. Дар канали Шавот дар шимоли Туркманистон воқеъ аст.

## Аҳолӣ
Аҳолии шаҳри Қурбонсултон-Эҷе 27 455 нафарро ( 2010 )   ташкил медод  .

## Иқтисод
Дар шаҳр як корхонаи пахтатозакунӣ мавҷуд аст  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Кӯктеппа (шаҳр, Туркманистон)

**Кӯктеппа** (Гӯктеппа, Гёкдепе; туркм. Gökdepe, ки аз *gök* — сабз ва *Depe* — теппа, баландӣ) — шаҳр (то соли 1993 — Геок-Теппа, Geok-Tepe) — маркази маъмурии эптари Гӯктеппаи вилояти Аҳали Туркманистон аст.

## Таърих
Таърихан, ин номи се деҳа дар уезди Ахалтекин вилояти Закаспий, воқеъ дар наздикии истгоҳи Геок-Теппа, роҳи оҳани Закаспий буд.
Ҷозибаи асосӣ — харобаҳои як қалъаи васеъест, ки онро қабилаи текинҳо барои дифоъ аз ҳамлаи лашкари русҳо бо номи Янги-Шаҳр сохтаанд. Баъд аз он, ки шаҳрак аз ҷониби нирӯҳои Русия дар соли 1881, ишғол гардид, бештар ҳамчун **Геок-Теппа** (Денгил -Теппа) маълум аст.

[чап|мини|280x280пкс| Медал «Барои ишғол намудани Геоктеппа» ([Соли 1881|1881)]]

### Давраи Шӯравӣ
Геоктеппа як шаҳраки навъи шаҳрӣ буд ва маркази маъмурии ноҳияи Геоктеппаи ҶШС Туркманистон буд. Соли 1970 аҳолии он 7700 нафар буд. Дар соли 2008, ӯ мақоми шаҳрро гирифт.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар воҳаи Аҳал-Tекин дар назди Копетдаг воқеъ аст. Соли 1967 марҳилаи сеюми сохтмони канали Қароқум ба Геоктеппа оварда шуд.

Роҳи оҳани Закаспий ва шоҳроҳи М 37 аз шаҳр мегузаранд. Дар наздикии истгоҳи роҳи оҳан, дар масофаи 45 км аз Ашқобод ҷойгир аст.

## Иқтисод
**Гӯктеппа** маркази калони сабзавоткорй, токпарварӣ ва винопазӣ мебошад.

## Ҷойҳои тамошобоб
* Калъаи Геок-Теппа.
* Бинои осорхона дар истгоҳи Геоктеппа.
* Масҷиди ба номи Сапармурод Ниёзов.
* Дар наздикии шаҳр маҳалли неолитии Пессеҷик-Тепе ҷойгир аст.

## Адабиёт
* 
* Ахал-текинская экспедиция // Энсиклопедияи ҳарбӣ : [дар 18 ҷилд] / ed. В. Ф. Новицкий…

## Пайвандҳо
* Таваҷҷуҳи Русия ба Туркманистон.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Ёлётен

**Ёлётен**  (туркм. Ýolöten, ''یوْل‌اؤتن) -  шаҳре, ки маркази маъмурии этрапи Ёлётени вилояти Марви Туркманистон аст.  Дар ҷануби шаҳр, яке аз калонтарин конҳои газ дар ҷаҳон ҷойгир аст.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар резишгоҳи дарёи Мурғоб дар вохаи Ёлётен, дар 55 км ҷанубу шарқи маркази маъмурии вилоят - шаҳри Мари ҷойгир аст. Истгоҳи роҳи оҳан дар хатти Мари - Сарҳадобод мебошад.

## Аҳолӣ
Аҳолии Ёлётен 37 711 нафарро ташкил медиҳад ( 2009 ).

## Иқтисод
Дар шаҳр як корхонаи пахтатозакуни, нерӯгоҳи барқи обии Ҳиндукуш, институти илмӣ оид ба селексия ва истеҳсоли тухмии пахтаи маҳиннах мавҷуданд . Дар ҷануби шаҳр, кони гази Галкиниш мавҷуд аст .

Аз нуқтаи назари иқтисодӣ, ин як шаҳри муҳими соҳаи нафту газ бо  чун Галкиниш мебошад. Тадқиқоти фирмаи бритониёии Gaffney, Cline & Associates нишон дод, ки кони гази Ҷануби Ёлётен, ки дар ҷануби шаҳр ҷойгир аст, яке аз панҷгонаи калонтарин дар ҷаҳон бо захираҳои эҳтимолии газ аз 4 то 14 триллион метри мукааб мебошад .

Нафти хоми дар Ёлётен, истеҳсолшуда  ба корхонаи коркарди нафти Сейдӣ интиқол ёфта ба иқтисодиёти шаҳр мусоидат мекунад. Дар нимсолаи аввали 2006, дар корхонаи коркарди нафти Сейдӣ 446 ҳазор тонна маҳсулоти нафтӣ тавлид карда шуд .

Эрони ҳамсоя воридкунандаи асосии гази Туркманистон дар минтақаи Ёлётен мебошад. Дар оянда ба шарофати созишномаи байни ҳукуматҳои Эрон ва Туркманистон дар соли 2009 аз кони гази Ёлётен, ба Эрон ҳар сол тақрибан 10 миллиард метри мукааб газ содир карда мешавад. Дар имзои ин санад Ғулом Ҳусейн Нозарӣ, вазири нафти Эрон ва муовини сарвазири Туркманистон Течбердӣ Тағиев ширкат варзид .

Дар минтақаи Ёлётен, инчунин пахта ва чорвои калони шохдор парвариш карда мешаванд. Инчунин як институти илмӣ оид ба селексия ва парвариши тухмиҳои хуби пахта мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Аксҳои Ёлётен,.  Мактабҳои Ёлётен, 
* 
*  - Луғати калони энсиклопедӣ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Кучава, Каха

**Кахабер Кучава** (таваллуд 23 сентябри 1979) - сиёсатмадори гурҷӣ. Узви парлумони Гурҷистон аз соли 2016. Раиси парлумони Гурҷистон аз 27 апрели соли 2021.

## Тарҷумаи ҳол
* Ширкати кӯҳӣ-геологии "Медиси тилои Гурҷистон", Директори генералӣ (2015 - 2016)
* ҶСК "Kavkaz Minerals", Директори генералӣ (2012 - 2016)
* Ташкилоти байналмилалии тиҷорӣ "Палатаи Байналмилалии Савдо", узви Шӯрои директорон (2011 - 2015)
* Корпоратсияи Байналмилалии Молия (IFC), коршиноси ҳуқуқи корпоративӣ (2007 - 2010)
* Лоиҳаи USAID ислоҳоти муҳити тиҷорат, мутахассиси ҳуқуқи корпоративӣ ва соҳибкорӣ (2005 - 2007)
* Агентии нақлиёти баҳрии Гурҷистон, мудири шуъбаи ҳуқуқӣ (2005)
* Ҷамъияти Салиби Сурхи Гурҷистон, мушовири ҳуқуқӣ (2005)
* Ширкати ҳуқуқии "Мгалоблишвили, Кипиани, Дзидзигури", ассистенти калон (2001 - 2004)
* Ҷамъияти Салиби Сурхи Гурҷистон, мушовири ҳуқуқӣ (2001 - 2002)

## Эзоҳ
CNN

**«CNN»** (Cable News Network) — як канали хабарии кабелии ИМА мебошад, кки ба WarnerMedia тааллуқ дорад. Ин канал 1 июни соли 1980 ба фаъолият оғоз кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии CNN

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1980
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Cardano

**Cardano** блокчейн-замина барои робитаҳои зеҳнӣ  мебошад, ки онро ширкати IOHK ва Чарлз Хоскинсон созмон доданд. Таҳияи замина дар 2015 оғоз карда шуд ва он дар 2017 ба кор оғоз кард.

Криптоасъори дохилии Cardano дар соли 2017 бо сармоякунии бозорӣ дар ҳаҷми 600 миллион доллар ба маъраз баромад, моҳи апрели соли 2021 сармоякунии  криптоасъор 39,8 миллиард долларро ташкил дод. Криптоасъори Кардано яке аз даҳ криптовалютаи калонтарини сармоякунӣ дар ҷаҳон аст. Криптоасъори Cardano бо унвони АДА ба ифтихори Ада Лавлейс номида шудааст, замина бо номи математик, муҳандис, файласуф, табиб ва мунаҷҷими итолиёӣ Джероламо Кардано гузошта шудааст.

Заминаи Cardano блокчейни худро бо номи Cardano Settlement Layer (CSL) истифода мебарад. Замина метавонад ба таври опсия метамаълумоти рамзбандишударо дар блокчейн дохил кунад, ки ҳамкориро бо танзимкунандаҳои ҳукуматро таъмин карда, ҳамзамон махфияти соҳибони криптоасъорро ба дараҷаи мутобиқ нигоҳ дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Биткойн
Борис Елтсин

**Борис Николаевич Елтсин** (; 1 феврали 1931, деҳаи Бутка, ноҳияи Буткинский, вилояти Урал, ҶШФСР, ИҶШС — 23 апрели 2007, Маскав, Русия) — пешвои ҳизбию давлатӣ, сиёсатмадори шӯравӣ ва рус. Нахустин Президенти Федератсияи Россия (1991—1999); дар моҳи ноябри соли 1991 — июни соли 1992, ӯ ҳамзамон роҳбари ҳукумат буд. Аз моҳи март то моҳи майи соли 1992 ӯ ба ҳайси вазири мудофиаи Федератсияи Русия кор кардааст.

Вакили Шӯрои Иттифоқи Шӯрои Олии ИҶШС даъватҳои 10 ва 11 (1979—1989); узви Анҷумани Шӯрои Олии ИҶШС (1984—1988). Вакили мардумии ИҶШС ва узви Шӯрои Миллатҳои Шӯрои Олии ИҶШС (1989—1990). Вакили мардумии ҶШФСР ва Раиси Шӯрои Олии ҶШФСР (1990—1991).

Узви ҲКИШ (1961—1990), аъзои КМ ҲКИШ (1981—1990); дар ҳизб вазифаҳои котиби якуми кумитаи вилоятии ҲКИШ Свердловск (1976—1985), котиби КМ ҲКИШ (1985—1986) ва котиби якуми кумитаи шаҳрии ҲКИШ Маскав (1985—1987).

## Зиндагинома
1 феврали соли 1931 дар деҳаи Буткаи вилояти Урал (ҳоло дар ноҳияи Талитски вилояти Свердловск) дар оилаи деҳқонони кулак ба дунё омадааст, чунон ки худи Елтсин дар ёддоштҳояш дар ин бора менависад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Русия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Русия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Файзулло Исматов

**Файзулло Исматов** (27 апрели 1902, Бухоро — 1962, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1939).

## Зиндагинома
Аз овони ҷавонӣ дар театри ҳаваскорони назди клуби «Озуқачиён»- и зодгоҳаш ҳунар озмуда, соли ба Тоҷикистон омад ва дар Театри давлатии драмаи ба номи Лоҳутӣ ҳамчун актёр ба фаъолият пардохт, то соли 1960 ба саҳна содиқ монд, ҷиҳати ба по гузоштани аввалин театри касбии тоҷик талоши зиёд намуд. Бештар дар намоишномаҳои миллӣ, аз қабили «Ҳалима», «Ҳуҷум», «Шоҳнома», «Бой ва хидматгор», «Майсара», «Виҷдон», «Калтакдорони сурх», «Таҳмоси хуҷандӣ», «Водии бахт», «Мубориза», «Дохунда», «Марги судхӯр», «Ситора» нақш бозида, образи одамони оддиро хуб мекушод. Дар бисёр спектаклҳои классикону русу Аврупо низ ҳунараш ҷило додааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Сайфиддин Камолзода

**Сайфиддин Камолзода** (зод. 3 феврали 1970, деҳаи Элок, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — фарҳангшинос, омӯзгор, номзади илмҳои педагогика (2010).

## Зиндагинома
Сайфиддин Камолзода 3 феврали соли 1970 дар деҳаи Элоки ноҳияи Файзобод ба дунё омадааст. Солҳои 1977—1987 дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии № 11-и зодгоҳаш таҳсил кардааст. Соли 1987 ба факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1992 хатм намуд.

Солҳои 1988—1989 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ (шаҳри Комсомолски назди Амур) хидмати ҳарбиро адо кардааст.

## Корнома
* 1992—1993 — мудири китобхона ва муаллими забон ва адабиёти тоҷики мактаби № 39-и ноҳияи Файзобод;
* 1993—1994 — мудири филиали № 15-и Китобхонаҳои марказонидашудаи ноҳияи Файзобод;
* 1994—2011 — омӯзгори калон ва муаллими кафедраи китобхонашиносии ДДСТ ба номи М. Турсунзода;
* 1999—2004 — ҷонишини сардори Раёсати фарҳанги Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2004—2005 — котиби илмии Осорхонаи миллии Тоҷикистон;
* 2005—2008 — унвонҷӯи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон;
* 2010—2015 — мудири шуъбаи китобшиносӣ ва библиографияшиносии Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот;
* 2011—2023 — дар вазифаҳои мухталифи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон (АТТ), аз ҷумла мудири шуъбаи илм ва инноватсия, мудири Осорхонаи маориф ва котиби масъули маҷаллаи «Паёми Академияи таҳсилоти Тоҷикистон».

Аз соли 2023 то ҳол муовини директори Китобхонаи миллии Тоҷикистон оид ба илм, захираҳои иттилоотӣ ва хизматрасонӣ.

## Фаъолияти илмӣ
Соли 2010 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Китобхонаҳои бачагона ва мактабӣ дар низоми таҳсилоти Тоҷикистон: таърих, вазъият ва мушкилоти рушди он» дар Шӯрои диссертатсионии назди ПРМ АТТ ҳимоя кардааст.

Муаллифи беш аз 80 нигориш, аз ҷумла 70 мақолаи илмӣ-методӣ ва якчанд барномаҳои таълимӣ мебошад. Зери роҳбарии ӯ 2 нафар унвонҷӯ рисолаи номзадӣ ҳимоя кардаанд. Аз соли 2021 узви Шӯрои экспертии Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

### Таълифоти асосӣ
* «Нақши фарҳанг дар ҷомеаи мустақил»
* «Нақши муассисаҳои фарҳангӣ дар тарбияи ватанпарастии ҷавонон»
* «Педагогикаи фарҳанг» (мураттиб ва муҳаррир)

## Ҷоизаҳо
* Аълочии маорифи Тоҷикистон (2000);
* "Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2004).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
* Файзобод. Энсиклопедия. — Душанбе: ЭР-граф, 2011. — С. 111—112.
* Олимони педагоги тоҷик: маълумотнома. — Душанбе: «Ахмедов Рӯзӣ», 2015. — С. 116.
* Академияи таҳсилоти Тоҷикистон / Маълумотномаи энсиклопедӣ. — Душанбе: Ирфон, 2015. — С. 126—128.
Уилям Гилберт

**Уилям Гилберт** (, 24 майи 1544, Кулчестер, Эссекс — 30 ноябри 1603, Лондон) — физикдон ва пизишки инглис, табиби дарбори малика Елизавета I ва Якови I.

## Зиндагинома
Хатмкардаи коллеҷи Сейнт Ҷон ва Донишгоҳи Кембриҷ. Доктори илмҳои тиб (1569). Уилям Гилберт нахустин назарияи ҳодисаҳои магнитиро таҳия кардааст. Бори аввал ӯ тахмин кард, ки Замин магнити бузург аст. Ӯ дар таҷриба исбот кард, ки дар ҳолати магнитдор кардани кураи оҳанӣ он ба қутбнамо ҳамчун Замин таъсир карда, мавқеи ақрабаки онро дигар мекунад. Соли 1600 асари «Дар бораи магнит, ҷисмҳои магнитӣ ва магнити калон ‒ Замин»-ро нашр намуд, ки дар он таҷрибаи таҳқиқоти худ (600 таҷриба)-ро оид ба омӯзиши ҳодисаҳои магнитию электрӣ тафсир додааст. Уилям Гилберт исбот намудааст, ки магнит (оҳанрабо) дорои ду қутб ‒ шимолӣ ва ҷанубӣ буда, қутбҳои ҳамном аз ҳам тела мехӯранд, гуногунном бошад, ба ҳамдигар ҷазб мешаванд. Уилям Гилберт тахмин намудааст, ки қутбҳои магнитии Замин ба қутбҳои географии он мувофиқ меоянд. Ӯ муқаррар намудааст, ки бисёр ҷисмҳо, ба монанди каҳрабо баъди соиш додан ба худ ҷисмҳои сабукро мекашанд (ҷазб мекунанд). Уилям Гилберт ин хосияти ҷисмҳоро таҳқиқ карда, онҳоро хосиятҳои электрӣ номид (ба забони юнонӣ каҳрабо ‒ электрон аст) ва ба илм ин истилоҳро ворид кардааст. Уилям Гилберт дар Англия аввалин донишманде буд, ки таълимоти Арастуро танқид ва таълимоти Н. Коперникро пуштибонӣ кардааст. Соли 1964 Созмони байналмилалии мунаҷҷимон ба танӯраи тарафи намоёни Моҳ номи Уилям Гилбертро гузоштааст.

## Осор
* Гилберт У. О магните, магнитных телах и о большом магните ‒ Земле. М., 1956.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Уолтер Гилберт

**Уолтер Ги́лберт** (; ) — , зистшимидон ва зистшиноси амрикоӣ.

## Зиндагинома
Баъди хатми донишгоҳҳои Ҳарвард ва Кембриҷ дар Донишгоҳи Ҳарвард кор кардааст. Бо роҳбарии Абдуссалом унвони докториро гирифта, формулаҳои математикиеро ҳосил намуд, ки ба пешгӯии пароканиши зарраҳои бунёдӣ имкон медиҳанд. Гилберт якҷо бо А. Мексем усули нави муайян кардани пайдарпайии сафеда ва кислотаҳои нуклеин (КДН-кислотаи дезоксирибонуклеат, КРН — кислотаи рибонуклеат)-ро таҳия намудааст. Бо ҳамроҳии Ф. Сенгер ва П. Берг барои таҳқиқи кислотаҳои нуклеат сазовори мукофоти Нобел дар соҳаи кимиё гардидааст (1980). Гилберт бори нахуст мафҳуми фарзияи «олами КДН»-ро дар бораи пайдоиши ҳаёт (ки онро К. Вёзе пешгӯӣ карда буд), пешниҳод намуд

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Марина Бех-Романчук

**Марина Бех-Романчук** (18 июл 1995, Морозив, Укроин) — варзишгар.
Абдулҳаким Розиқзода

**Абдулҳаким Шералӣ Розиқзода**  – , доктори илмҳои таърих, профессор.
## Зиндагинома
Баъд аз хатми мактаби миёна солҳои 1977-1982  дар факултети таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин таҳсил намуда, аз соли 1983 то соли 1986 дар мактаби миёнаи №7 ноҳияи Москва (Ҳамадонии кунунӣ) ва аз соли 1986 то соли 1989 дар Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон, Донишкадаи омӯзгории шаҳри Кӯлоб ва Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин ба омӯзгорӣ машғул будааст.
* Солҳои 1989-1993 давраи аспирантураро дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин сипарӣ намудааст. 
* Солҳои  1993-2005 дар вазифаҳои муаллим, муаллими калон, сардори кафедра, муовини аввали cардори Академияи Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон фаъолият доштааст.
* Солҳои 2006-2009 ректори Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон будааст. 
* Аз соли 2009 то соли 2013 дар вазифаи сардори Академияи Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон кор кардааст. 
* Соли 2013-2015 ректори Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон» будааст.
*
* Аз соли 2016 — раиси Муассисаи давлатии «Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон» мебошад.

## Фаъолияти илмӣ
Солҳои 1989-1993 давраи аспирантураро дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон сипарӣ ва соли 1994 дар мавзӯи «Истеҳсолоти косибию ҳунармандии  Бухорои Шарқӣ  дар охири асри XIX ва ибтидои асри XX»  рисолаи номзадиро ҳимоя намудааст. Соли 2002  рисолаи докториро дар мавзӯи «Таърихи ташкилёбӣ ва фаъолияти милитсияи Тоҷикистон» ҳимоя карда, сазовори унвони илмии доктори илмҳои таърих гардидааст.

Абдулҳаким Розиқзода яке аз муҳаққиқони эътирофшудаи таърихи милитсияи Тоҷикистон ба шумор рафта, оид ба мавзӯи мақомоти ҳифзи тартиботи Ҷумҳурии Афғонистон низ якчанд мақолаҳо ба нашр расонидааст.
Муаллифи 7 монография, 3 филмнома ва зиёда аз 150 мақола оид ба таърихи касбу ҳунарҳои мардумӣ ва ҷанбаҳои гуногуни таърихи милитсияи Тоҷикистон мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
IOTA

**IOTA** - криптоасъор бо рамзи кушодаи ибтидоӣ аст. IOTA барои интиқоли маълумот ва пардохтҳо бидуни комиссия байни дастгоҳҳо дар интернет ашёӣ пешбинӣ шудааст. Лоиҳа соли 2015 аз ҷониби Дэвид Сэнстебё, Сергей Иванчегло, Доминик Шинер ва Сергей Попов таъсис дода шудааст.

Маблағи ҳадди имконпазири криптоасъор  - 2 779 530 283 277 761 Iota мебошад.  Дар низом  майнинг пешбинӣ нашудааст. Дар моҳи апрели соли 2021, сармоякунии бозори IOTA 6,4 миллиард долларро ташкил дод. Транзаксияҳои IOTA новобаста аз ҳаҷми онҳо ройгон мебошанд. Вақти тасдиқи амалиёт чандон зиёд нест. Шумораи амалиётҳои якбора коркардшаванда маҳдуд нест, худи низом ба осонӣ метавонад миқёс карда шавад.

Моҳи ноябри соли 2017 дар асоси IOTA бозори оммавии маълумот ифтитоҳ шуд. Дар ин лоиҳа беш аз бист созмони умумиҷаҳонӣ, аз ҷумла Bosch, Microsoft, Fujitsu ва як қатор ширкатҳои дигар ширкат варзиданд. Истифобадарандагони оддӣ низ метавонанд маълумоти худро фурӯшанд.

## Фонди  IOTA
Дар соли 2017 сармоягузорони аввалини токенҳои IOTA  аз ҳаҷми умумии токенҳо 5%-ро барои рушд ва эҷоди минбаъдаи он, ки дертар ба Фонди IOTA мубаддал шуд, хайр карданд. Дар соли 2018 Фонди IOTA бо мақсади мусоидат кардан дар таҳқиқот ва лоиҳаҳо, таълим ва стандартизатсияи технологияи IOTA ҳамчун Stiftung дар Берлин ба қайд гирифта шуд. Фонди IOTA узви садорати Ассотсиатсияи байналмилалии барномаҳои блокчейни боэътимод (INATBA) ва узви муассиси Trusted IoT Alliance ва Mobility Open Blockchain Initiative (MOBI) мебошад, баҳри мусоидат ба блокчейн ва феҳрастҳои тақсимшуда дар равишҳои танзимкунанда, низоми экологии  IoT ва сафарбаркунӣ.
Пас аз баҳси байни муассисони IOTA Дэвид Сонстебё ва Сергей Иванчегло, Иванчегло 23 июни соли 2019 аз ҳайати Шӯрои директорон рафт. 10 декабри 2020 сол ба таври расмӣ бо Давид Сёнстебё ҷудо шуданд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Биткойн
Бустун

**Бустун** ( ) — марказ ва бузургтарин шаҳри иёлати Масачуссетси Амрико. Ин шаҳр бо ҷамъияте беш аз 667 137 нафар, бисту севумин шаҳри бузурги Амрикост. Дар соҳили халиҷи Массачусетси Уқёнуси Атлантик, дар резишгоҳи рӯдхонаи Чарлз воқеъ гаштааст.

Аҳолиаш 625 ҳазор нафар (бо аҳолии атрофаш зиёда аз 5,9 млн нафар, 2012). Маркази бузургтарини нақлиётии шимоли шарқи ИМА; бандари муҳимми баҳрӣ (муомилоти бор 16 млн т дар як сол). Фурудгоҳи байналмилалӣ (Логан) дорад.

## Таърих
Бустун яке аз аввалин қасабаи муҳоҷирони англису Амрикои Шимолӣ буд. Соли 1630 мустамликаи Массачусетс-Бэй. Аз аввали асри 17 то соли 1760 яке аз шаҳрҳои бузурги мустамликаи Англия дар Амрико ба ҳисоб рафта, баъдан мақоми аввалиятро ба Филаделфия дод. Севвумин бандари мубодилаи бори Империяи Британия ба ҳисоб мерафт. Ба таври расмӣ аз соли 1822 мақоми шаҳрро соҳиб гардид. Аз асри 19 Бустун яке аз шаҳрҳои бузургтарини ИМА ҳисоб меёфт. Соҳаҳои иқтисодиёти Бустун-и муосир бахши молиявӣ (хидматрасонии бонкӣ, ширкатҳои суғуртавӣ), тандурустӣ (16 беморхона ва 8 маркази илмии тиббӣ), саноати технологияи навин (радиоэлектроника, таҷҳизоти компютерӣ, воситаҳои автоматикунонӣ, телекоммуникатсия) ва табъу нашр мебошад. Асбобсозӣ (асбобу анҷоми тиббӣ), истеҳсоли муҳаррикҳои авиатсионӣ ва киштӣ, киштисозӣ ва таъмири киштӣ яке аз соҳаҳои пешрафтаи Бустун аст. Саноати чарму пойафзор, кимиё, нассоҷӣ, хӯрокворӣ, истеҳсоли резин ривоҷ ёфтааст. Дар Бустун метрополитени қадимӣ (аз 1897), шоҳроҳи нақлиётии Биг-Диг бо нақби назди бандари баҳрӣ ва маҷмӯи таваққуфгоҳҳои зеризаминӣ (2004) мавҷуд аст. Бустун тарҳи меъмории аврупоиро дорост. Солҳои 1960-90 қисми марказии шаҳр таҷдид гардида, иморатҳои осмонбӯси Ҷон-Хэнко-Билдинг, Пруденшл-Сентер (50 ошёнаанд) бунёд гардиданд. Биноҳои асрҳои 18-19, аз қабили Хонаи қадимии иёлат (1711-47), Фанейл-Холл (1742), Антенеум (китобхонаи қадимии ИМА, 1847), госпитали клиникии Массачусетс (1811) ва ғ. маҳфуз мондаанд.

## Донишгоҳҳо
Бустун маркази бузургтарини илмӣ ва таълимии ИМА ба ҳисоб рафта, дар он Донишгоҳи Гарвард (Кембриҷ, 1636), Институти технологии Массачусетс (1861), Донишгоҳи Бостон (1869), Донишгоҳи Шимоли Шарқӣ (1898) ва донишгоҳҳои Брэндис, Тафтс, Консерваторияи мусиқии Англияи Нав (1867), оркестри симфонии Бостон, театри опера ва балет, осорхонаҳои саноеи нафиса, илмӣ, таърихи дақиқ, кӯдакона, Осорхонаи бадеии Изабелла Стюарт Гарднер, Осорхонаи таърихи Африқо ва Амрико мавҷуданд. Лавҳаҳои ёдгори Холокост, Ҷон Кеннеди, Боғи миллӣ-таърихӣ бо осорхонаи «Банкер-Хилл», истгоҳи киштии ҳозиразамони «Конститюшн» дар Бустун ҷойгиранд. Пойгоҳи флоти баҳрӣ дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шаҳр ба номи Сафармурод Туркманбошӣ

**Шаҳр ба номи Сафармурод Туркманбошӣ** ( туркм. Saparmyrat Türkmenbaşy ad. ) — шаҳре,  маркази маъмурии этрапи ба номи Сапармурод Туркманбошии вилояти Дашоғузи Туркманистон аст .

## Таърих
Он аз соли 1984 мақоми шаҳраки навъи шаҳриро дошт. То соли 1993 он **Октябрск** ном дошт. Мақоми шаҳр аз соли 2016 дода шудааст  .

## Ҷуғрофия
Шаҳр, истгоҳи роҳи оҳан дорад, ки терминали охирони роҳи Дашоғуз - Хоҷайли аст.

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Fox News Channel

**«Fox News Channel»** — як канали хабарии кабелии ИМА мебошад, ки ба Fox Corporation тааллуқ дорад. Ин канал 7 октябри соли 1996 ба фаъолият оғоз кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии Fox News Channel

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1996
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Гилбум

**Гилбум**, **гилзамин**, **гилхок** — хоки пургил. Намкаш буда зуд зер мехӯрад, ҳаворо бад мегузаронад. Пас аз борон ё об мондани замин сафолак (ғафсиаш 1,5-3 см) баста, ба неш задани тухмӣ роҳ намедиҳад; сафолак кафида, нам зуд мепарад. Гилбум гоҳе шӯра мебандад ва камҳосил мешавад. Бо мақсади киштбоб кардан ба гилбум поруи бисёр ва рег андохтан лозим аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Хок
Гурӯҳ:Гил
Суҳроб Қосимов

**Суҳроб Қосимов** *Қосимов Суҳроб Абдулҳақович*; 2 сентябри 1961, ноҳияи Совет, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон — 16 декабри 2014, Душанбе, Тоҷикистон) — генерал-майор, яке аз фармондеҳони маъруфи Фронти халқии Тоҷикистон замони ҷанги шаҳрвандӣ. Президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон (2002—2012)
## Зиндагинома
Суҳроб Қосимов 2 сентябри соли 1961 дар ноҳияи Совет ба дунё омадааст. Соли 1968 хонаводаи онҳо ба ноҳияи Данғара кӯч баст ва вай дар соли 1978 мактаби миёнаро хатм кард. Замони таҳсил дар мактаби миёна Устоди варзиши тенниси рӯи мизи ИҶШС шудааст. Соли 1980 ба Донишкадаи давлатии омӯзгории ба номи Ленини Маскав дохил шуда, онро соли 1985 хатм кардааст.

## Корнома
То оғози ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон, зиндагии маъмулӣ дошта ва ҳамчун омӯзгор дар мактаб-интернати рақами 3-и шаҳри Душанбе фаъолият мекард.

Пас аз озодкунии Душанбе аз нерӯҳои мухолифин ахири соли 1992, фармондеҳи гуруҳи таъйиноти махсус дар назди шуъбаи ВКД дар ноҳияи Варзоб таъйин шуд. Моҳи июни соли 1992 ин гурӯҳ ба полки 2-юми фаврии ВКД ҶТ ва моҳи декабри соли 1996 ба бригадаи 1-уми зудамали ВКД Тоҷикистон табдил дода шуд.

## Ҷоизаву орденҳо
Бо ордени Шараф ва ордени Спитамен дараҷаи I қадрдонӣ шудааст.

## Даргузашт
Суҳроб Қосимов субҳи 16 декабри 2014 дар синни 53-солагӣ дар асари беморие тӯлонӣ дар шаҳри Душанбе даргузашт. Ҷасади ӯро ба ноҳияи Данғара, ба ҷое ки манзили падарии ӯ буд бурданд ва дар Мазори Ёхсӯ дафн карданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Низомиёни Тоҷикистон
Донишгоҳи Деҳлӣ

**Донишгоҳи Деҳдӣ** (, ) — донишгоҳи давлатӣ дар ш. Деҳлӣ, Ҳиндустон. Дар соли 1922 таъсис ёфтааст. Дар рейтинги ҷаҳонии QS World University Rankings барои соли 2011 Донишгоҳи Деҳлӣ ҷои 398-умро ишғол кард.

## Эзоҳ
Ботир Зокиров

**Ботир Зокиров** (*Зокиров Ботир Каримович*; 26 апрели 1936, Маскав, ҶШФСР, ИҶШС — 23 январи 1985, Тошканд, ҶШС Узбакистон, ИҶШС) — овозхон, , , рассом ва ҳунарпешаи шӯравии узбак. Бунёнгузори ҳунари эстрада дар ҷумҳурӣ. Рассоми мардумии ҶШС Узбакистон (1965).

## Зиндагинома
Ботир Зокиров 26 апрели соли 1936 дар Маскав, дар таваллудхонаи рақами 1 дар Арбат, дар оилаи мусиқадони касбӣ таваллуд шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарҷумонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XX
Гурӯҳ:Сарояндаҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо