Билл Гейтс

**Билл Гейтс** (; номи пурра: **Вилям Ҳенри Гейтс III**; зодаи 28 октябри 1955, Сиэтл) — соҳибкор ва хайрхоҳи амрикоӣ, яке аз асосгузорони ширкати Microsoft ва пешсафи инқилоби компютери шахсӣ мебошад. Дар соли 1975 ӯ якҷо бо дӯсти давраи мактабаш Пол Аллен ширкати Microsoft-ро таъсис дод. Пас аз IPO-и Microsoft дар соли 1986 Гейтс дар синни 31-солагӣ ҷавонтарин миллиардери ҷаҳон гардид. Маҷаллаи *[[Forbes]]* ӯро давоми 18 сол дар байни солҳои 1995–2017 сарватмандтарин инсони ҷаҳон эълон кард. Дар соли 1999 Гейтс аввалин «сентимиллиардер» шуд — яъне арзиши молу мулкаш аз 100 миллиард доллар гузашт. Тибқи маълумоти Forbes феврали 2026, сарвати Гейтс 107,7 миллиард долларро ташкил медиҳад.

## Зиндагинома

### Кӯдакӣ ва таҳсил
Билл Гейтс 28 октябри 1955 дар Сиэтл, Вашингтон таваллуд шуд. Падараш Вилям Гейтси II адвокат ва модараш Мэри Максвелл Гейтс узви ҳайати директорони якчанд ширкат буд. Гейтс дар мактаби хусусии Lakeside School таҳсил кард, ки маҳз дар он ҷо дар синни 13-солагӣ бо компютер ва барномасозӣ шинос гардид ва бо Пол Аллен дӯст шуд.

Дар соли 1972 Гейтс ва Аллен ширкати аввалини худ — «Traf-O-Data»-ро таъсис доданд, ки маълумоти ҳаракати нақлиётро коркард мекард. Дар соли 1973 Гейтс ба Донишгоҳи Ҳарвард дохил шуд, аммо онро дар соли 1975 нотамом тарк карда, комилан ба кори Microsoft машғул шуд.

### Таъсиси Microsoft
Дар аввали соли 1975 Гейтс ва Аллен барои компютери шахсии Altair 8800-и ширкати MITS тарҷумони забони барномасозии BASIC-ро таҳия карданд. Он сол ширкати **Microsoft** расман таъсис ёфт — 60% саҳмия ба Гейтс ва 40% ба Аллен тааллуқ дошт. Дар соли 1976 Гейтс фурӯши литсензияи нармафзорро ҷорӣ кард — ин қадам чеҳраи саноати нармафзорро барои ҳамеша тағйир дод.

Дар соли 1979 Microsoft қароргоҳашро ба Белвю, Вашингтон кӯчонд. Дар соли 1980 ширкати IBM ба Microsoft муроҷиат кард ва онҳо системаи амалиётии **MS-DOS**-ро таҳия карданд — ки асоси бозори компютери шахсии ҷаҳон гардид.

### Замони Microsoft (1986–2000)
Дар соли 1986 Microsoft IPO (аввалин фурӯши ошкорои саҳм) гузаронд ва Гейтс дар синни 31-солагӣ ҷавонтарин миллиардери ҷаҳон гардид. Дар солҳои 1990-ум Microsoft бо **Windows 95**, **Windows 98** ва **Microsoft Office** ба монополисти бозори нармафзори ҷаҳон табдил ёфт. Дар соли 1998 вазорати адлияи ИМА ба Microsoft даъво кард — иттиҳоми суиистифода аз мавқеи монополист.

Дар соли 1999 арзиши молу мулки Гейтс аз 100 миллиард доллар гузашт ва ӯ аввалин «сентимиллиандер» дар таърих гардид. Дар соли 2000 Гейтс вазифаи директори иҷроияро ба Стив Балмер вогузор кард.

### Хайрхоҳӣ (2000–ҳол)
Дар соли 2000 Гейтс ва ҳамсараш Мелинда **Бунёди Билл ва Мелинда Гейтс** бузургтарин ташкилоти хайрхоҳонаи хусусии ҷаҳонро таъсис доданд. Бунёд дар соҳаҳои тандурустӣ, маориф ва мубориза бо фақр дар саросари ҷаҳон фаъолият мекунад. Аз ҷумла, ташкилот барои решакан кардани фалаҷи кӯдакон, бемории сил ва вараҷа маблағҳои ҳангуфт сармоягузорӣ кардааст.

Дар соли 2021 Гейтс ва Мелинда пас аз 27 соли зиндагии муштарак ҷудо шуданд. Бунёд баъдтар ба «Бунёди Гейтс» номгузорӣ шуд ва Гейтс роҳбари ягонаи он боқӣ монд.

## Дигар лоиҳаҳо
Ғайр аз Microsoft, Гейтс асосгузор ё раиси якчанд ширкат ва лоиҳаи дигар мебошад:
* **[[Cascade Investment]]** — ширкати сармоягузории шахсии Гейтс
* **[[TerraPower]]** — ширкати реактори ядроии навъи нав барои энергияи тоза
* **Breakthrough Energy** — иттиҳоди сармоягузорон барои мубориза бо тағйири иқлим
* **Gates Ventures** — дафтари шахсии Гейтс барои идоракунии лоиҳаҳо

## Ҷоизаҳо ва эътироф
* Ритсари фармондеҳи Имперотурии Бритониёи Кабир — 2005
* Padma Bhushan — аз ҷониби ҳукумати Ҳиндустон, 2015
* Медали Озодии Президентӣ — аз ҷониби Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, 2016
* Grand Cordon of the Order of the Rising Sun — аз ҷониби ҳукумати Ҷопон, 2020

## Адабиёт
* Gates, Bill. *The Road Ahead*. — New York: Viking Press, 1995. — ISBN 978-0-670-77289-2
* Gates, Bill. *Business @ the Speed of Thought*. — New York: Warner Books, 1999.
* Gates, Bill. *How to Avoid a Climate Disaster*. — New York: Knopf, 2021. — ISBN 978-0-385-54613-6

## Пайвандҳо
* Блоги шахсии Билл Гейтс
* Бунёди Гейтс

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Microsoft
Гурӯҳ:Миллиардерҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Соҳибкорони амрикоӣ
Гурӯҳ:Хайрхоҳон
Гурӯҳ:Таваллудёфтагони 1955
Гурӯҳ:Барномасозон