open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Соня Гандӣ

**Соня Гандӣ** *(тав. [[9 декабр|*'9 декабри **]] **соли 1946,**' номи аслӣ, Соня Антония Майно (Луизиана, Виченза, Итолиё),  сиёсатмадори Ҳиндустон, зани Раҷив Гандӣ, ки дар соли 1991 кушта шудааст, бевазан. Президенти Конгресси миллии Ҳинд (дар солҳои 1998—2017, 2019-22).

Дар интихоботи соли 2006 ин ҳизб нахуст Соня Гандиро ба унвони сарвазири ҳукумат пешбарӣ кард ва баъдан, ки дар интихобот пирӯз шуд, хонум Гандӣ аз номзадии худ даст кашид ва ба Манмоҳан Сингҳ имкон дод, ки дар ниҳоят ҳукумат таъсис диҳад.

## Сарчашмаҳо

* https://web.archive.org/web/20110511080455/http://164.100.47.132/LssNew/members/Biography.aspx?mpsno=130
* https://web.archive.org/web/20110501042437/http://archives.digitaltoday.in/indiatoday/20050117/cover3.html
* http://digilander.libero.it/lusiana/lusiana.htm . (бо расми хонаи зодгоҳи Соня Ганди)
* http://www.scribd.com/doc/32475652/The-Red-Sari . Тарҷумаи ҳоли Соня Ганди. Соня Ганди аз Лусиана то Орбассано, сахифахои 22—27.
* https://web.archive.org/web/20110728000421/http://www.radiopopolare.it/trasmissioni/onde-road/magnetofono/07112009-lindia-di-sonia-gandhi/stampa.html . Суратҳо аз китоб-биографияи «Сари Сурх»-и Хавьер Моро.
* http://www.geneall.net/I/per_page.php?id=510128

чап|мини| Ҷои таваллуди Соня Гандӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Бонувони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Бонувони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон
Қазоқҳо

**Қазоқҳо** ( ; ш.танҳо   қазақ) — халқи турк ва аҳолии асосии Қазоқистон. Онҳо инчунин дар минтақаҳои ҳамшафати Қазоқистон, Чин, Русия, Ӯзбекистон, Туркманистон, Қирғизистон зиндагӣ мекунанд. Аз рӯи шумора дар Муғулистон дуюм, дар Ӯзбекистон сеюм ва дар Туркманистон чорум. Аз ҷиҳати антропологӣ қазоқҳо ба нажоди Сибири ҷанубӣ тааллуқ доранд, ки байни нажодҳои калони муғулоид ва қафқозӣ гузаранда мебошанд . Забонашон қазоқӣ буда, ба зергурӯҳи қипчоқӣ-ноғойӣ ба гурӯҳи забонҳои туркӣ дохил мешавад. Бо русӣ ва дигар забонҳо низ васеъ гуфтугӯ мекунанд.. Этноси қазоқ дар асри XV баъди муттаҳид шудани қабилаҳои турк ва муғул ташаккул ёфт.

## Этимология
По основной версии, слово «қазақ» в переводе с древнетюркского языка означает «свободный, вольный, независимый человек».

Дар сарчашмаҳои хаттии мусулмонӣ ин вожа дар як луғати беном турки-арабӣ, ки эҳтимол дар Миср тартиб дода шудааст, аз дастнависи соли 1245 маълум ва аз ҷониби М. Ҳутсм соли 1894 дар Лейден нашр шуда, бо маънои «кӯчманчӣ», «саргардон» вомехӯрад.
чап|мини|<center> '''Дашти Қирғиз-Қайсак''' дар харитаи соли 1793</center>
Дар Русияи шоҳӣ ва шӯравӣ аз соли 1734 то 1925 қазоқҳои  ҳозираоро қирғиз-қайсак ё қирғиз меномиданд, то онҳоро бо казакҳо иштибоҳ насозанд.

19 апрели 1925 Съезди 5-умин съезди Советҳои Умумиқазоқӣ «Дар бораи барқарор намудани номи «қазоқҳо»-и миллати қирғиз» қарор қабул кард: акнун қирғизҳо қазоқ номида мешаванд. Аз ин лаҳза дар СССР истифодаи номи дурусти қазоқҳо оғоз шуд, ҶМШС Қирғизистон  ба ҶМШС Қазоқистон тағйири ном кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ақвоми Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Ақвоми Русия
Гурӯҳ:Ақвоми Қазоқистон
Грифон

**Грифон** (  аз ) — махлуқи болдори асотирӣ бо танаи шер, сари уқоб ё шер.

Дар асотири баъзе мамлакатҳои Шарқи Қадим махлуқи ваҳшатангез бо танаи шер, болҳои уқоб ва сари шер ва уқоб. Ба забони форсӣ-тоҷикӣ онро шербол номидаанд. Дорои чанголҳои тез ва болҳои сафед ё зарин аст. Грифонҳо махлуқи ихтилофнок мебошанд. Нақши онҳо дар асотири мухталиф ва адабиёти гузашта ба таври гуногун, яъне ҳамчун рамзи пайвандгари Осмону Замин ва ҳам Некию Бадӣ тавсиф шудааст. Онҳо ҳам ба сифати муҳофизу нигаҳбон ва ҳам дарандагони бадхашм тасвир гардидаанд. Дар замонҳои бостон тасвир намудани нақши грифон дар санъати меъморӣ, наққошӣ, рассомӣ, ҳайкалтарошӣ ва санъати амалӣ хеле маъмул будааст. Дар Мисри Қадим ҳанӯз 5 ҳазор сол то м. дар нақшҳои барҷастаи ошурӣ грифонҳо тасвир шудаанд. Дар минтақаи Байнаннаҳрайн аз замонҳои қадим нақши грифон вуҷуд дошт. Дар давраи Ҳахоманишиён сохти сарсутун ба шаклу намуди грифон бисёр ривоҷ дошт. Дар кохҳои Тахти Ҷамшед сарсутунҳои грифоншакл хеле моҳирона нақш ёфтаанд. Дар давраҳои пасин грифон дар муҳр ва тамғаҳои мухталифи ҳокимон низ нақш шудааст. Дар асотири Юнони Қадим аждаҳое, ки даҳони шер, думи мор ва танаи буз дорад ва нафасаш оташбор аст, рамзи қудрат ва муҳофизи сарватҳои бешумор мебошад. Ёдоварии аввалини хаттӣ дар бораи грифон аз ҷониби муаллифи юнонӣ Аристей аз Проконнес, ки дар асри 7 то м. зиндагонӣ кардааст, сурат гирифтааст.

Гузаштагони мардуми тоҷик дар осори ҳунарӣ ва амалию ороишӣ шерҳоро дар намуди гуногун тасвир кардаанд. Мас., шерҳоеро мебинед, ки дар сар тоҷи подшоҳӣ доранду дарахти ҳаётро муҳофизат мекунанд (бозёфти бостоншиносӣ аз кохи Сомониён) ё шерҳое, ки бол доранд. Шерҳои болдор ба намуди грифонҳо дохил мешаванд (Оид ба сурати шерҳои болдор дар марзи Осиёи Марказӣ ва Тоҷикистон маълумоти пурра доштан хоҳед, нигаред ба китобҳои П. И. Ремпель «Занҷири замонаҳо». Тошканд, 1987 ва А. И. Беленицкий «Монументальное искусства Пенджикента»).

Дар маркази Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон тасвири «Дирафши Ковиён» инъикос ёфтааст, ки дар маркази он шери болдор ҷой дода шудааст. Нишони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз се қисми таркибӣ — ордени «Ситораи Президенти Тоҷикистон» (дараҷаи як), шери болдор ва шаддаи зарин иборат аст. Ордени такмилёфтаи «Ситораи Президенти Тоҷикистон» (дараҷаи як) бо нишони ҳалқавии шери болдори дар ҳоли ҳаракати доимӣ буда васл гардидааст. Нишони ҳалқавии шери болдор аз ду ҷониб бо лавҳаҳои хоссаи зарин бо шаддаи зарин пайваст аст. Дар 6 ҳалқаи зарин шери болдор тасвир гардидааст. Шери болдор рамзи қудрат, нерумандӣ ва шукӯҳи давлат мебошад. Дар ҳафриёти бостоншиносии мамлакатҳои Осиёи Марказӣ ва минҷумла Ҷумҳурии Тоҷикистон грифонҳо бисёр дучор омадаанд. Бар асоси грифони аз ҳафриёти минтақаи Ҳисори Шодмон пайдошуда рамзи 3000-солагии он тартиб дода шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Ӯзбекистон миллий энциклопедияси. 3 ж. Т. 2002;
* Адаш Истад. Шер рамзи бостонии давлатдорӣ (gerbisherdor. blogspot. com);
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2006;
* Новая российская энциклопедия. Т. V (1). М. 2008.

Гурӯҳ:Парандагони афсонаӣ
Флуренс Гриффит-Ҷуйнер

**Флуренс Гриффит-Ҷуйнер** (, дар хурдӣ **Флуренс Делурес Гриффит** (); ) — варзишгари амрикоӣ. Дорандаи медали нуқраи Бозиҳои олимпии соли 1984 дар давидан ба масофаи 200 м.

Дар чемпионати ҷаҳон (1987) дар ҳамин масофа ҷойи дувумро соҳиб шуд. Дар Бозиҳои олимпии соли 1988 соҳиби се медали тило (давидан ба масофаҳои 100 м, 200 м ва эстафетаи 4·100-метрӣ) гардид. Соли 1988 ду рекорди ҷаҳонӣ (дар давидан ба масофаи 100 м — 10,49 с ва ба масофаи 200 м — 21,34, с) гузоштааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қайтария

рост|мини| Биноҳои истиқоматӣ дар Қайтария
 
**Қейтария** як маҳаллаи сарватманд дар шимоли Теҳрон аст, ки дар ҳудуди ноҳияи бузурги Шемиран ҷойгир аст. Қайтария тақрибан 150 000 сокин дорад.

## Одамони намоён
Муртазо Пошоӣ як навозанда машҳур буд ки дар Қейтария зиндагӣ мекард.

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
Гурбаҳо (музикол)

**«Гурбаҳо»** () — як теотри музикол бо оҳангсозии Эндрю Ллойд Уэббер, бар пояи китобе аз Т. С. Элиут аст. Ин музикол таронаи истондортеро ба номи «Хотира» () ба дунёи мусиқӣ муаррифӣ кард.

## Нумраҳои мусиқӣ
Пардаи якум — «Вақте ки гурбаҳо дар рақси нисфи шаб девона мешаванд» ():

# Overture — уркестр
# «Prologue: Jellicle Songs for Jellicle Cats» — ҳамаи гурбаҳо
# «The Naming of Cats» — ҳамаи гурбаҳо
# «The Invitation to the Jellicle Ball» — Victoria, Quaxo, Munkustrap
# «The Old Gumbie Cat» — Jennyanydots, Munkustrap, Bombalurina, Jellylorum, Demeter
# «The Rum Tum Tugger» — Rum Tum Tugger ва ҳамаи гурбаҳо
# «Grizabella: The Glamour Cat» — Grizabella, Demeter, Bombalurina
# «Bustopher Jones: The Cat About Town» — Bustopher, Jennyanydots, Jellylorum, Bombalurina
# «Mungojerrie and Rumpleteazer» — Mungojerrie, Rumpleteazer
# «Old Deuteronomy» — все кошки, Munkustrap, Rum Tum Tugger, Old Deuteronomy
# «The Awefull Battle of The Pekes and the Pollicles» — Munkustrap, Rumpus Cat ва ҳамаи гурбаҳо
# «The Song of the Jellicles» — ҳамаи гурбаҳо
# «The Jellicle Ball» — уркестр
# «Grizabella, The Glamour Cat» (Reprise) — Grizabella
# «Memory» — Grizabella

# «The Moments of Happiness»/«Memory» — Old Deuteronomy, Jemima
# «Gus: The Theatre Cat» — Asparagus, Jellylorum
# «Growltiger’s Last Stand», incorporating either 'The Ballad Of Billy M’Caw' or the Italian aria 'In Una Tepida Notte' — Growltiger, Griddelbone, Ghengis, the Siamese, мусофирони киштӣ
# «Gus: The Theater Cat» (Reprise) — Asparagus
# «Skimbleshanks: The Railway Cat» — Skimbleshanks ва ҳамаи гурбаҳо
# «Macavity: The Mystery Cat» — Demeter, Bombalurina
# «Macavity Fight» — Macavity, Munkustrap, Alonzo
# «Mr. Mistoffelees» — ҳамаи гурбаҳо, Quaxo, ҳамчунин маъруф ба Mr. Mistoffelees, Rum Tum Tugger
# «Jellicle Choice»/«Daylight» — Munkustrap ва Jemima
# «Memory» (Reprise) — Grizabella, Jemima
# «The Journey to the Heaviside Layer» — ҳамаи гурбаҳо
# «Finale: The Ad-Dressing of Cats» — Old Deuteronomy

Баъзе аз ин нумраҳо ба гузинаи видеюӣ дохил карда нашудаанд.

## Пайвандҳо
* Мюзикл «Кошки» на сайте Musicals.Ru 
* Кошки по-русски 

Гурӯҳ:Музиколҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Гурбаҳо дар фарҳанги мардумӣ
Пранаб Кумар Мукҳерҷи

**Пранаб Кумар Мук**(**ҳ**)**ерҷи** (, ;; ) — арбоби давлатии Ҳиндустон, 13-умин Президенти Ҳиндустон. Қаблан дар вазифаҳои вазири дифоъ (2004—2006), корҳои хориҷӣ (2006—2009) ва молия (1982—1984 ва баъдтар 2009—2012) кор кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Вазирони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Пратибҳа Патил

**Пратибҳа Девисингх Патил** (маратҳӣ: प्रतिभा देवीसिंह पाटील,: англ. Pratibha Devisingh Patil тав.19 декабри соли 1934) — арбоби давлатии Ҳиндустон, 12-ум Президенти Ҳиндустон, нахустин зан, дар мақоми аввал, дар таърихи Ҳиндустон. 19 июли соли 2007 аз ҷониби коллегияи интихоботӣ, ки аз аъзоёни парлумони федералӣ ва маҷлисҳои иёлот иборат аст, интихоб шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Бону-президентҳо
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Элейн Пейҷ

**Элейн Пейҷ** (, дар хурдӣ **Бикерстафф** (); зод. 5 марти 1948, ноҳияи Барнет, Лондон, Ингилистон) — овозхон ва ҳунарпешаи ингилисӣ аст, ки бештар бо нақшҳояш дар музикол маъруф аст. Дорандаи Нишони Имперотурии Бритониё (OBE). Оғози ҳирфаии ӯ соли 1964, дар синни 16-солагӣ сурат гирифт.

## Зиндагинома
Элейн Бикерстафф дар Барнет дар шимоли Лондон таваллуд шудааст. Падари ӯ ба ҳайси агенти амволи ноҷунбон кор мекард ва модараш як кӯлоҳдӯз буд. Дар ҷавониаш модари Элейн овозхон буд ва падараш нақоранавози ҳаваскор буд. Элейн дар мактаб теннисбозӣ мекард. Ва бо вуҷуди қадаш (ҳудуди 1,5 метр) ҳадафи ӯ як теннисбози ҳирфаӣ шудан буд. Дар синни 14-солагӣ, Пейҷ мусиқии матни филми «Достони канораи ғарбӣ»-ро шунид, ки ӯро бар он дошт то ҳирфаеро дар теотри музикол думбол кунад. Пейҷ дар гурӯҳ ширкат дошт ва нақши аввалини ӯ ҳамчун Сӯзон дар як тавлиди мадрасаӣ аз уперои Мотсарт «Арӯсии Фигору» буд. Пас аз он нақшҳо дар «The Boy Mozart» ва «Масеҳо»-и Ҳандел бозӣ кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарояндаҳои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XX
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Ралф Томас Ҳотчкин Гриффит

**Ралф Томас Ҳотчкин Гриффит** (; ) — шарқшиноси инглис.

## Зиндагинома
Пас аз хатми таҳсил дар донишгоҳҳои Аврупо ба Ҳиндустон рафт. Бунёдгузору сардабири маҷалла ба забони санскрит — «Пандит». Ба забони англисӣ «Юсуфу Зулайхо»-и Абдурраҳмони Ҷомиро тарҷума кард (нашраш Лондон, 1882). Аз осори адабиёти Ҳинди Қадим — «Рамаяна», «Ригведа», «Атҳарваведа», «Яҷурваведа» пораҳо ба англисӣ гардондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* دانشنامۀ ادب فارسی. ادب فارسی در شبه قاره (هند، پاکستان، بنگلدش)، جلد ۴. بخش ۳. تهران ۱۳۸۰ هـ. ش
Дэвид Уорк Гриффит

**Дэ́вид Лю́элин Уорк Гри́ффит** (ҳамчунин **Де́йвид Уо́рк Гри́ффит** ; ) — коргардон ва филмсози амрикоӣ.

## Зиндагинома
Аз соли 1907 дар киностудияҳои «Эдисон» ва «Байограф» кор карда, нақшҳои лаҳзаӣ мебозид ва сужете барои филмҳо месохт; филмҳои кӯтоҳмуддат ё аз осори классикон филмҳо ба навор мегирифт. Дар Ҳолливуд низ кор кард ва соли 1915 (ҳамроҳ бо Т. Инс ва М. Сенет) сарвари ширкати кинои «Трайэнга» шуд. Соли 1919 ҳамчун таҳиягари мухтор (ҳамроҳи Д. Фэрбенкс, Ч. Чапли ва М. Пикфорд) барои ширкати «Юнайтед артистс», ки худ таъсис дода буд, ба интишори филмҳо шурӯъ кард. Соли 1916 Дэвид Гриффит филми «Таҳаммулнопазирӣ»-ро ба саҳна гузошт, ки дар рушди кинематографияи ҷаҳонӣ марҳалаи тозае оғоз кард. Он ба усулҳои зебошиносию драматургӣ — танзими мутақобил, ки саҳнаҳои замонҳои гуногунро дар раванди рӯ ба рушд бо ҳам меомезад, асос ёфтааст. Филм, бо вуҷуди он ки доираи васеи масоили фалсафию ахлоқиро дар бар мегирифт, дар бозор муваффақ нашуд. Дар нимаи дуввуми солҳои 1910 Дэвид Гриффит ғолибан мелодрамаҳои сентименталӣ ба навор гирифт («Нилуфарҳои шикаста», 1919; «Роҳ ба сӯи Шарқ», 1920 ва ғ.). Дар ибтидои солҳои 1920 аз реализм дур шуд ва самти эҷодияш коҳиш ёфт; филмҳои «Ятимони тӯфон» (1921), «Амрико», «Магар зиндагӣ аҷиб аст?» (ҳар ду — 1924) аз ҷумлаи корҳои чашмраси ӯ мебошанд. Дар ибтидои солҳои 1930 аз фаъолияти кинематографӣ даст кашид. Дэвид Гриффит тарзи асили наворбардориҳои омехтаро ихтироъ намуд (1922), усулҳои асосии нақшофариниро барои ҳунарпешагон тарҳрезӣ кард ва як зумра ҳунарпешагону (Д. ва Л. Гиш, М. Мэрш, М. Пикфорд, Р. Харран, Р. Бартелмес ва дигарон) коргардонҳо (Т. Браунинг, Ҷ. Канвей, В. Флеминг, М. Сеннет, Э. Фон Гитрогейм Р. Уолш ва дигарон)-ро ба камол расонд. Соли 1935 соҳиби ҷоизаи махсуси «Оскар» гардид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Камаров С. Немое кино // История зарубежного кино. М., 1965;
* Гиш Л. Кино. Гриффит и я. М., 1974;
* Ямпольский М. Б. Гриффит и поэтическая традиция//Западное искусство век. Классическая искуство и соврименность. М., 1992.
Овоз (филм, 2016)

**Овоз** () — як пӯёнамоии роёнаии себуъдии мусиқоии кумедӣ сохтаи Illumination Entertainment аст, ки дар соли 2016 аз ҷониби Universal Pictures мунташир шуд. Қисмати дувуми ин филм дар таърихи 22 декабри 2021 рӯнамоӣ хоҳад шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2016
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Овоз
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Филми мусиқоӣ

210px|thumb|«Хонандаи ҷоз» (1927) — нахустин филми мусиқоӣ дар таърих
**Филми мусиқоӣ**, **филми музикол** () — яке аз жанрҳои филм аст, ки дар онҳо шахсиятҳо ва нақшҳои филм дар тӯли филм аз хондани тарона истифода мекунанд. Дар ингуна филмҳо аз таронаҳо ва овозҳо барои пешбурди филм ва муаррифии шахсиятҳо истифода мешавад. Дар бештари маворид ҳамроҳ бо хондани тарона аз унсурҳои танз, мусиқӣ ва рақс низ истифода мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои мусиқоӣ
Гурӯҳ:Жанрҳои синамо
Евгений Гришин

**Гришин Евгений Романович** () — конкитоз ва мураббии рус. Устоди хидматнишондодаи варзиши ИҶШС (1952), Мураббии хидматнишондодаи ИҶШС (1973). Чемпиони чаҳоркаратаи олимпӣ дар дави сареъ дар солҳои 1956 ва 1960 (ҳар дафъа дар масофаи 500 ва 1500 м). Барандаи ҷоизаи нуқраи Олимпиадаи 1968 (дар давидан ба масофаи 500 м). Чемпиони мутлақи Аврупо (1956) дар бисёрҳарбаи классикӣ. Дорандаи медали биринҷии чемпионатҳои ҷаҳон дар солҳои 1954, 1956. Чемпиони даҳкаратаи ИҶШС (1956-65) ва чандин бор рекордсмени ҷаҳон дар масофаҳои 500, 1000, 1500, 3000 м.

Нахустин варзишгарест, ки дар Бозиҳои олимпӣ рекорди ҷаҳонӣ гузоштааст. Дар Олимпиадаи зимистонии соли 1964 парчамбардори дастаи мунтахаби ИҶШС буд. Мураббии дастаи мунтахаби Иттиҳоди Шӯравӣ оид ба конкитозӣ дар олимпиадаҳои зимистонии 1972 ва 1976.

Муаллифи китобҳои «500 метр» (1969) ва «Ё, ё ки» (1976).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Оксана Гришук

**Гришук Оксана Владимировна** () — варзишгари рус (рақси рӯи ях). Устоди хидматнишондодаи варзиши Русия (1994).

## Корнома
Ҳамроҳ бо Е. А. Платов солҳои 1994 ва 1998 дар рақси рӯи ях чемпиони Бозиҳои олимпӣ шуд. Дар чемпионатҳои ҷаҳон медали нуқра (1993) ва биринҷиро (1992) ба даст овард. Дорандаи ду медали нуқра (1993, 1994) ва як медали биринҷӣ дар чемпионати Аврупо, панҷ карат чемпиони Русия (1992-97). Дар давраи ниҳоии силсилаи ҷаҳонии Гран-прии солҳои 1996 ва 1997 пирӯз шудааст. Соли 2001 Академияи хусусии рақси рӯи яхро таъсис намуд ва ҳоло он ҷо ҳамчун мураббӣ ва хореограф фаъолият дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Антуан-Жан Гро

**Антуа́н-Жан Гро** (; ) — мусаввири фаронсавӣ, шогирди маҳбуби Ж. Л. Давид, ҳамчунин наққошии винетсиягӣ ва П. П. Рубенс ба сабки ӯ таъсир гузоштаанд. 

## Осор
Осори Антуан-Жан Гроаз анҷоми класситсизм ва оғози романтизм гувоҳӣ медиҳад. Ба асарҳои Антуан-Жан Гро рангҳои дурахшон, сояравшанҳои пуртаъсир, композитсияҳои рӯҳафзо, тавзеҳоти тасвирии шаклҳо хосанд. Тасвири «Наполеон дар рӯи пули Арколск» (1796) яке аз аввалин падидаҳои қаҳрамони романтикӣ дар санъати тасвирӣ мебошад. Ӯ наққош ва чеҳранигор (партретнигор)-и размгоҳии Наполеон буд ва давраи шукуфоии эҷодиёташ ба номи ин сарлашкар марбут аст: «Яффа» (1804), "Набард дар наздикии Абукир (1806), «Набард дар наздикии Эйлау» (1808), «Аз даст додани Мадрид» (1810). Пас аз муҳоҷирати Давид сарвари коргоҳи ӯ шуд, дар давраи Людовики XVIII ва Карли X кор кардааст. Ба сабки классикӣ рӯ оварда, дар мавзӯъҳои асотирӣ портретҳову манзараҳо офарид («Вакх ва Ариадна», «Геракл ва Диомед»), Пантионро наққошӣ кард, ки барои ин бо унвони барон сарфароз гардид. Хонум Ж. Ракамйе, генерал А. Ш. Л. Лассал, княз Н. Б. Юсупов аз ҷумлаи фармоишгарони ӯ буданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Николай Гродеков

**Гродеков Николай Иванович** () — арбоби давлатӣ, муаррихи низомӣ, шарқшинос ва генерал-лейтенанти рус.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи низомии Константиновский (1862) ва Академияи ситоди генералии Николаеви Русия (1868). Дар Ситоди генералии Қафқоз ва Туркистон хидмат кард. Дар юриш ба Хева (1873), ҷанги Русия бо Туркия (1877-78), экспедитсияи Ахалтегин (1879; 1880-81) ширкат дошт. Соли 1878, вақте ки Англия ба Русия дар минтақаи Осиёи Марказӣ таҳдиди ҷанг мекунад, ба губернатори низомии Фарғона М. Д. Скобелев супориш мешавад, ки артиши хешро дар марз бо Ҳинд мустақар кунад ва як дастаи махсуси русҳо бо сарварии генерал-адютант К. П. Кауфман аз роҳи Ҷамму (воқеъ дар марзи хонии Бухоро) расми гузашт анҷом медиҳад, ки Николай Гродеков сардори ситоди саҳроии ин даста буд. Соли 1879 бо мақсади амалиёти ҷосусӣ ба Самарқанд, Бухоро, Мазори Шариф, Маймана, Ҳирот, Машҳад ва Астаробод (тақр. 2 ҳазор км) сафар кардааст. Ӯ натиҷаи ин сафарро дар китоби «Аз тариқи Афғонистон» (1879) дарҷ намудааст, ки он баъдан ба забонҳои англисӣ, олмонӣ ва фаронсавӣ тарҷума шудааст. Солҳои 1883-87 губернатори низомӣ ва фармондеҳи артиши (то 1893) Сирдарё буд. Дар ин муддат ба сохтани даҳҳо шаҳраки руснишин дар ин музофот мусоидат кард. Чанд дафъа иҷрокунандаи вазифаи генерал-губернатори Туркистон таъйин шудааст. Дар ин ҷо маҷмӯаи (коллексия) нодири этнографӣ ҷамъоварӣ намуд, ки соли 1888 онро ба АИ Петербург тақдим дошт. Аз октябри 1893 ёвари генерал-губернатори Приамур ва солҳои 1898—1902 генерал-губернатори ин музофот буд. Соли 1899 бо ибтикори Николай Гродеков дар ш. Владивосток пажӯҳишгоҳи шарқшиносӣ таъсис ёфт. Соли 1901 дар фурӯ нишондани шӯриши зидди таҷовузгарон дар шимоли Манҷурия ширкат кард. Аз соли 1902 узви Шӯрои давлатӣ ва аз 1906 сарфармондеҳи артиши рус дар Шарқи Дур. Солҳои 1906-08 генерал-губернатори Туркистон. Николай Гродеков муаллифи очерку сафарномаҳо оид ба урфу одати мардум ва таърихи ғасби Осиёи Миёна аз ҷониби Русия мебошад. Китоби «Ҳидояи шариф»-ро аз англисӣ баргардон (1893, дар 4 ҷилд) ва нашр намудааст.

## Осор
* Через Афганистан. СПб., 1880;
* Стратегический обзор Хивинского ханства. Ташкент, 1882 (совместно с Л. Н. Соболевым);
* Война в Туркмении. Поход Скобелева в 1880—1881 гНиколай Гродеков В 4 т. СПб., 1883-84;
* Хивинский поход 1873 года. 2 изд. СПб., 1888;
* Киргизы и кара-киргизы Сир-Даринской области. Т. 1. Ташкент, 1889.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Дубинина Н. И. Приамурский генерал-губернатор Н. И Гродеков. Хабаровск, 2001;
* Новая российская энциклопедия. Т. V (1). М., 2008.
Аҳмад Иқтидорӣ

**Аҳмад Иқтидорӣ**  (24 майи соли 1925, Герош, Эрон - 16 апрели соли 2019, Теҳрон), () — муаллим, ҳуқуқшинос, нависанда, муаррих ва ҷуғрофиё, донишманди барҷастаи улуми Халиҷи Форс буд. Аз нигоҳи таърих, ӯ аз Хонхои Гераш буд. Дар ҷавониаш ӯ пиёда дар соҳилҳои Халиҷи Форс ва Баҳри Уммон сафар карда, харитасозӣ ва ҳуҷҷатгузории топографияи онҳоро оғоз кард.

Аҳмад Иқтидорӣ 16 апрели соли 2019 дар Теҳрон даргузашт.

## Иқтибосҳо

Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2019
Гурӯҳ:Зодагони соли 1925
Сипоҳи Ҳахоманишиён

**Сипоҳи Ҳахоманишиён** () нерӯҳои мусаллаҳи шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ аст, ки дар садаҳои VI — IV пеш аз милод бар Эронзамин ва сарзаминҳое аз Осиё, Урупо ва Африқо фармонравоӣ дошт. 

## Пешоҳахоманишӣ
Деринатарин ёдкард аз нерӯҳои размии ниёкони тоҷикон дар «Авесто» ва сангнавиштаҳои шоҳаншоҳони Ҳахоманишӣ боз монда, ки **kāra-* ‘*мардум-сипоҳ*’ (< ҳиндуурупоӣ: **koro-s*, **kori̯o-s* ‘ҷанг; сипоҳ, лашкар’ < олмонӣ: *Heer* ‘артиш; нерӯи заминӣ’; инглисии куҳан: *Here* ‘артиш’) ва **spāda*- ‘сипоҳ’ хонда шудаанд. 

Дар нерӯҳои размии Эрони бостон нақши вижаеро гардунасаворон доштанд, ки дар «Авесто» «*raθaē-štar-*» (аз  ‘*гардуна*’ +  ‘*истода*’) номида шудаанд. Ҳамин вожа дар забони  шуда ва «артиш» аз он гирифта шудааст.

## Сипоҳи Ҳахоманишиён

Нерӯҳои мусаллаҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) бар пояи радабандии даҳ-даҳӣ созмон ёфтаву ба забони  [*сипоҳ*] хонда мешудаанд. Дар сипоҳи Ҳахоманишиён аз 10 сарбоз як ''*daθa-'' [*даҳа*] ташкил мешуда ва сардораш ''*daθapati-'' [*даҳбад*] хонда мешудааст. Аз 10 *даҳа* як *θata- [*сада*] ташкил мешуда ва фармондеҳаш ''*θatapati-'' [*садбад*] номида мешудааст. Аз 10 *сада* як ''*hazāra-'' [*ҳазора*] ташкил мешуда ва фармондеҳаш ''*hazārapati-'' [*ҳазорбад*] хонда мешудааст. Аз 10 *ҳазора* як ''*baivara-'' [*бевара*] ташкил мешуда, ки фармондеҳаш ''*baivarapati-'' [*беварбад*] номида мешудааст. Сарфармондеҳи сипоҳи Ҳахоманишиён ''*spādapati-'' [*сипаҳбад*] хонда мешудааст.

Агар шумори нерӯҳои ин ягонҳоро бо воҳидҳои низомии артишҳои имрӯзӣ ҳамсанҷӣ кунем, *даҳа* бо ''отделение'', *сада* бо ''рота'', *ҳазора* бо ''полк'', *бевара* бо ''дивизия'' ва *сипоҳ* бо ''армия'' баробар мешаванд. Бо ҳамин қиёс, *даҳбад* бо *сержант* ё *старшина*, *садбад* бо *лейтенант* ё *капитан*, ''ҳазорбад'' бо *майор* ё *полковник*, ''беварбад'' бо *генерал-майор* ё *генерал-лейтенант* ва *сипаҳбад* бо *генерал-полковник* ё *генерали артиш* баробар мешаванд.
   
## Адабиёт
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш
Оқтума (ноҳияи Аскалдӣ)

**Оқтума** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Аскалдӣ ҷойгир аст. Дар соли 2009 202 нафар аҳолӣ дошт. 

## Эзоҳ
Абубакр Зайналобиддин Абдулкалом

**Абубакр Зайналобиддин Абдулкалом**  ( ; 15 октябри 1931 – 27 июли 2015) – олим ва арбоби давлатии Ҳиндустон, Президенти Ҳиндустон (2002-2007).
## Пайвандҳо
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2015
Гурӯҳ:Даргузаштагони 27 июл
Гурӯҳ:Зодагони соли 1931
Гурӯҳ:Зодагони 15 октябр
Кочерил Нороён

**Кочерил Раман Нороён** ( зод. 27 октябри 1920, Траванкор, Ҳиндустони Бритониё (имрӯза, Керала) —  , Ню-Деҳлӣ) — Президенти Ҳиндустон аз 25 июли 1997 то 25 июли 2002. Аввалин шахс аз кастаи «дастнорас» ва халқи малаялӣ дар ин вазифа.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Kocheril Raman Narayanan (англ.). — статья из Encyclopædia Britannica Online.

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Шанкар Даял Шарма

**Шанкар Даял Шарма** ( , 19 августи 1918, Бхопал - 26 декабри 1999, Деҳлии Нав ) - арбоби давлатии Ҳиндустон, нуҳумин президенти Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Шанкар Шарма дар Донишгоҳи Оллоҳобод риштаи адабиёти англисӣ, ҳиндӣ ва санскритро хатм кардааст. Сипас дар Донишгоҳи Кембриҷ ва Мактаби Ҳуқуқи Ҳарвард таҳсил кардааст.

### Фаъолияти давлатй
Дар солҳои 1960-ум Шанкар Шарма Индира Гандиро дар талошаш барои раҳбари Конгресси миллии Ҳиндустон шудан дастгирӣ кард. Вай дар солҳои 1974—1977 ба вазифаи вазири алоқа дохил шуд. Солҳои 1971 ва 1980 дар интихоботи Лок Сабҳа (палатаи поёнии парлумони Ҳиндустон) аз Бхопал пирӯз шуд.
Дар соли 1984 ӯ губернатори иёлати Андра Прадеш шуд. Дар давраи дар ин иёлат кор карданаш ифротгароёни сикх духтараш Гитанҷали ва домодаш Лалит Макенро, вакили ҷавони парлумон ва сиёсатмадори умедбахшро куштанд. Илова бар ин, Индира Гандӣ 31 октябри соли 1984 кушта шуд. Чанде пас, дар соли 1985, дар авҷи низоъ байни ҳукумати марказии Ҳиндустон ва ифротгароёни сикҳ, Шанкар Шарма волии иёлати умдатан сикҳҳо дар Панҷоб шуд. Дар соли 1986 ӯ губернатори иёлати Маҳараштра шуд. Соли 1987 ноиби президенти Ҳиндустон ва раиси палатаи болоии парлумон Раҷя Сабҳа интихоб шуд.

Соли 1992 ба ҳайси ноиби президент пас аз маъракаи душвори интихоботӣ 66% овозҳоро ба даст овард ва дар интихоботи президентии Ҳиндустон пирӯз шуд. Вай дар давоми панҷ соли ваколаташ вазифаҳои намояндагиро фаъолона ичро мекард, волиёнро таъйин ва озод мекард. Дар соли охирини ҳукмрониаш ӯ бо се сарвазир савганд ёд кард. Вай барои давраи дуюм номзадиашро пешбарй накард.

9 декабри соли 1999, пас аз сактаи қалб, Шанкар Шарма ба беморхона бурда шуд ва дар он ҷо 26 декабри соли 1999 даргузашт.

## Пайвандҳо
* ШАРМА Шанкар Дайял (р. 1918) // Луғати бузурги энсиклопедӣ / Ч. ред. А. М. Прохоров. - нашри 1. — М. : Энсиклопедияи бузурги русӣ, 1991. - .
* Профили губернатори қаблӣ - Dr. Шанкер Даял Шарма. Раҷ Бхаван Махараштра
* Биопрофили аъзои Лок Сабха 7 ШАРМА, DR. ШАНКЕР ДАЙАЛ 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1999
Гурӯҳ:Даргузаштагони 26 декабр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1918
Гурӯҳ:Зодагони 19 август
Омод

**Омод** () — 1. маҷмуъае аз чораҳо барои таъмини ниёзи нерӯҳо ба афзоргон, таробарӣ, хӯрок, пӯшок ва дигар пешниёзҳо ба манзури нигаҳдошти омодагии размӣ ва тавоноии онҳо барои анҷоми маъмуриятҳо ва вазоифи ҳаррӯзаашон аз роҳи тарроҳӣ, тавсеъа, фароҳамсозӣ, анбориш, интиқол ва тавзеъи маводу колоҳо, ҷобаҷоӣ, тахлия ва бистарӣ кардани нерӯҳо дар сурати лузум; 2. фароҳамсозӣ, сохту нигаҳдорӣ ва ҷобаҷоии таҷҳизот ва хадамотрасонӣ дар заминаҳои моддӣ, таробарӣ, муҳандисии фурудгоҳӣ, фаннӣ-ҳавопаймоӣ, пизишкӣ, домпизишкӣ, хариду фурӯш, хонаву иқомат ва дороӣ.

**Омодгоҳ** () — созмоне дар артиш, ки масъули фароҳамсозӣ, нигаҳдорӣ ва таҳвили хӯроку пӯшоку ҷангафзорҳои мавриди ниёзи ягонҳо ва маҳалли анҷоми хадамоти пуштибони фаннии нерӯҳо аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Артиш
Заил Сингҳ

**Заил Сингҳ** (,  *Ҷарнаил Сингҳ*, , 5 майи 1916,  Сандхван,   иёлати Панҷоб (Ҳиндустон), Ҳиндустони Бритониё, — 25 декабря 1994, Чандигар), — Ҳиндустон арбоби давлатӣ ва сиёсии Ҳиндустон.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1994
Гурӯҳ:Даргузаштагони 25 декабр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1916
Гурӯҳ:Зодагони 5 май
Нилам Санҷива Реддӣ

**Нилам Санҷива Реддӣ** (  ; 19 майи соли 1913, Кадапа, Президентии Мадрас, Ҳиндустони Бритониё – 1 июни 1996, Бангалор, Ҳиндустон ) — арбоби давлатии Ҳиндустон, Президенти Ҳиндустон (1977-1982).

## Хотира
Соли 2004 дар шаҳри Ҳайдаробод муҷассамаи ёдгории ӯ гузошта шуд, соли 2013 ба ифтихори 100-солагии зодрӯзи ӯ маркаи почта ба муомилот баромад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Нилам Санҷива Редди дар *britannica.com* )
* Нилам Санджива Редди (Люди и события) // Замони нав . - М., 1968. - № 27 . - С. 27.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Вазирони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1996
Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1913
Гурӯҳ:Зодагони 19 май
Басаппа Данаппа Ҷаттӣ

**Басаппа Данаппа Ҷаттӣ** (  ) - арбоби давлатии Ҳиндустон. Вай аз 31 августи соли 1974 то 30 августи соли 1979 ноиби президенти Хиндустон буд. Инчунин дар муддати кутох — 5 мох (аз 11 феврали соли 1977 то 25 июли соли 1977) дар вазифаи президенти Хиндустон кор кард.

## Зиндагинома
10 сентябри соли 1912 дар ноҳияи Биҷапур таваллуд шудааст. Пас аз хатми Коллеҷи Ҳуқуқи Колхапур , дар шаҳри Ҷамахандӣ ҳуқуқшиноси амалкунанда шуд. Дар соли 1940 вай узви муниципалитети Ҷамахандӣ шуд ва баъдтар узви Маҷлиси қонунгузории иёлати Карнатака интихоб шуд.

Баъди ду сол дар вазифаи котиби шахсии вазири Мумбай кор кардан Ҷаттӣ ба вазифаи чонишини вазири нигахдории тандурустй ва мехнат таъин шуд. Баъд уро раиси комитети ислохоти замин дар мачлиси конунгузории штати Майсур таъин карданд. Дар соли 1958 вай сарвазири Майсор шуд. Соли 1973 Ҷаттӣ губернатори штати Орисса таъин шуд . Аз соли 1974 то соли 1979 ноиби президенти Хиндустон буд. Инчунин дар муддати кутох — 5 мох (аз 11 феврали соли 1977 то 25 июли соли 1977) дар вазифаи президенти Хиндустон кор кард.

Басаппа Данаппа Ҷатти 8 июни соли 2002 даргузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ноиби Президенти Ҳиндустон
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2002
Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1912
Гурӯҳ:Зодагони 10 сентябр
Фахруддин Алиаҳмад

**Фахруддин Алиаҳмад** (,  ) - арбоби давлатии Ҳиндустон, президенти 5-уми Ҳиндустон аз 24 августи 1974 то 11 феврали 1977.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1977
Гурӯҳ:Даргузаштагони 11 феврал
Гурӯҳ:Зодагони Деҳлӣ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1905
Гурӯҳ:Зодагони 13 май
Кристалл (деҳа)

**Кристалл** () — деҳа нестшуда дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Аскалдӣ ҷойгир буд. Бинобар надоштани сокин дар солҳои 2000-ум барҳам дода шуд. Дар соли 2009 0 нафар аҳолӣ дошт. 

## Эзоҳ
Варахагири Венката Гирӣ

**Варахагири Венката Гирӣ** (,  ; , Берхампур, Ҳиндустони Бритониё — 23 июни 1980, Ченнай, Ҳиндустон) — арбоби давлатии Ҳиндустон, ки президенти Ҳиндустон буд (1969—1974).

## Адабиёт
* Варахагири Венката Гири (Люди и события) // Новое время. — М., 1969. — № 20. — С. 4.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Зокир Ҳусейн

**Зокир Ҳусейн** (  , Ҳайдаробод, Ҳиндустони Бритониё – 3 майи соли 1969, Деҳлии Нав, Ҳиндустон ) – арбоби давлатии Ҳиндустон, аввалин мусулмоне, ки сарвари Ҳиндустони соҳибистиқлол шуд (раиси ҷумҳури солҳои 1967-1969).

## Зиндагинома
Дар оилаи паштуни, таваллуд шудааст. Ба зудӣ оилаи ӯ аз Ҳайдаробод ба Қаймганҷ кӯчида дар он ҷо ба воя расида буд. Ҷиянаш академик Масъуд Ҳусейн ва барандаи маъруфи телевизион, директори телевизиони давлатии Покистон Анвар Ҳусейн буданд.
Коллеҷи англисию шарқии мусулмонӣ (баъдтар Донишгоҳи мусалмонии Алигарх ) -ро хатм кардааст. Вай соли 1926 дар университети Берлин дараҷи илмии доктори илми иктисодро дифоъ кардааст. 
## Фаъолияти сиёсӣ
Дар соли 1956 ӯ ба Раҷя Сабҳа интихоб шуд ва дар соли 1957 губернатори Иёлати Биҳар таъин шуд. Соли 1962 ноиби президенти Хиндустон интихоб шуд. Аз 13 май соли 1967 то 3 май соли 1969 президенти Ҳиндустон буд. Дар давраи президент буданаш вай чор сафари давлатй — ба Венгрия, Югославия, ИҶШС ва Непал кардааст.

Зокир Ҳусейн 3 май соли 1969 вафот кардааст.
## Хотира
Номи Зокир Ҳусейн ба Коллеҷи муҳандисии Донишгоҳи мусалмонии Алигарҳ дода шуд.

## Пайвандҳо
* Зокир Ҳусайн дар britannica.com )

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1969
Гурӯҳ:Даргузаштагони 3 май
Гурӯҳ:Зодагони соли 1897
Гурӯҳ:Зодагони 8 феврал
Сарвепалли Радхакришнан

**Сорвеполлӣ Родҳокришнан** ( 5 сентябри соли 1888, раёсати Мадрас, Ҳиндустони Бритониё — 17 апрели соли 1975, Мадрас, Ҳиндустон) — файласуф, Президенти ҷамъиятӣ ва давлатӣ, президенти дуюми Ҳиндустон (1962—1967). Узви фахрии Академияи Британия (1962). Барандаи Ҷоизаи Темплтон (1975).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 
* 
* Радхакришнан, Сарвепалли // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 160. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 28). — .

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Президентҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Даргузаштагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Ноҳияи Аскалдӣ

**Ноҳияи Аскалдӣ** () — то 2022 воҳиди маъмурӣ дар маркази вилояти Алмаатои Қазоқистон. Маркази маъмурӣ — шаҳраки Қаробулоқ.

## Таърих
Ноҳияи Талдӣ-Қӯрғони округи Алмаатои ҶАШС Қаз 17 январи 1928 таъсис дода шуд. 10 майи соли 1961 вилояти Талди-Қӯрғон барҳам дода, ҳудуди он ба тобеияти Шӯрои шаҳри Талди-Қӯрғон дода шуд  . 2 январи соли 1963 ин ноҳия барқарор карда шуд.

Соли 1993 он ба **ноҳияи Талдиқӯрғон** табдил дода шуд.

10 марти соли 2000 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон ноҳияи Талдиқӯрғон ба вилояти Ескелдинский табдил дода шуд  .

Аз 8 июни 2022 тобеи вилояти навташкилшудаи Ҷетису.

## Тақсимот
Ноҳияи аз 33 деҳа иборат аст, ки ба 11 ҳавзаи (ҷамоати) деҳот дохиланд:

* Алдаберганов
* Оқин-Сара
* Боқтибой Ҷолбарисулӣ
* Ҷалғизағоч
* Кӯкҷозиқ
* Қайнарлӣ
* Қарабулоқ
* Қаратол
* Қонир
* Сиримбет
* Тӯленгит

## Ҷуғрофия
Ба қаламрави ноҳия релефи хеле ноҳамвор хос аст. Дар қисми шарқии, қаторкӯҳҳои Алотауи Ҷунгар бо баландии 3500-3800 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир асӣ. Аз ҳудуди ноҳия ду дарё мегузарад: Қаратол, Кӯксу ва як қатор дарёҳои хурд. Ин минтақа барои зироаткории обӣ ва лалмӣ бештар мусоид мебошад. Дар ин ҷо маъданҳои фоиданок мавҷуданд: кони тилло, нуқра, сурб ва руҳ, мармар, оҳаксанг.

Дар ин ҷо олами ҳайвонот омехта буда, асосан ҳайвоноти Олтой ва Тиёншон вомехӯранд. Дар камарбанди поёни кӯҳҳо — харгӯш, гофер, хомяк, болс ва ғайраро дидан мумкин аст.

## Аҳолӣ
Таркиби миллӣ (дар аввали соли 2019):

* қазоқҳо - 34.758 нафар. (74,54%)
* русҳо — 9566 нафар. (20,51%)
* немиҳо — 508 нафар. (1,09%)
* тоторҳо — 695 нафар. (1,49%)
* куриёиҳо — 468 нафар (1,00%)
* украинҳо — 83 нафар. (0,18%)
* чеченҳо — 181 нафар. (0,39%)
* уйғурҳо — 111 нафар. (0,24%)
* полякҳо - 27 нафар (0,06%)
* дигарон — 127 нафар. (0,27%)
* Дар маҷмӯъ - 46 631 нафар. (100.00%)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Ескельдынский район // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — . (CC BY-SA 3.0)
* Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области  (недоступная ссылка).
* 
Гурӯҳ:Ноҳияи Аскалдӣ
Оқдалъа

**Оқдалъа** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ҷомбул ҷойгир аст. Дар соли 2009 188 нафар аҳолӣ дошт. 

## Эзоҳ
Ҳорст Кёлер

**Ҳорст Кёлер** (; ) — арбоби давлатӣ ва сиёсии олмонӣ. Ӯ аз оилаи олмониҳои бессарабӣ аст, ки дар соли 1940 ба қаламрави забтшудаи Лаҳистон аз ҷониби Олмон мекучанд.

## Касбнома
Аз соли 1965 то 1969 Колер дар Донишгоҳи Тюбинген бо ихтисоси иқтисод ва сиёсатшиносӣ таҳсил кардааст. Аз соли 1969 то соли 1976 дар ин ҷо ассистенти Институти таҳлили амалии иқтисодӣ буд. Аз соли 1976 то соли 1981 Ҳорст Кёлер дар Вазорати федералии иқтисодиёт кор кардааст.

Соли 1982 Кёлер ба Вазорати федералии молия дохил шуд. Дар солҳои 1990—1993 ҳамчун котиби давлатии вазорат шерпаи канслер Ҳелмут Кол буд.

Аз соли 1993 то 1998 Кёлер Ассотсиатсияи кассаҳои амонатии Олмонро сарварӣ мекард ва дар давоми 2 соли оянда Бонки аврупоии таҷдид ва рушд (БАТР) дар Лондонро ба уҳда дошт.

## Директори СБП
Кёлер аз 14 феврали 2000 то 4 марти 2004 дар вазифаи мудири Сандуқи байналмилалии пул кор кардааст. Вай мақсади худро дар он медид, ки кори фонд шаффофтар ва ба пешгирии зуҳуроти буҳронӣ бештар мутобиқ карда шавад. Вай ҳамкории ВМФ-ро бо Бонки Ҷаҳонӣ (он замон роҳбарии Ҷеймс Дэвид Вулфенсон) тақвият дод ва ислоҳоти бузургро дар ВМФ сарварӣ кард.

## Президенти Олмон
Президенти Олмон аз 1 июли соли 2004. 25 апрели 2004 ба ин вазифа интихоб шуда, 23 майи 2009 бори дуюм ба даври дуюм интихоб шуд.

Вай дар сиёсати дохилӣ, пеш аз ҳама, ҳалли масъалаи бо кор таъмин намудани аҳолӣ, нигоҳ доштан ва ба вуҷуд овардани ҷойҳои нави кор, такмили системаи маориф ва ҷустуҷӯи равишҳои нав ба дигаргуниҳои демографии мамлакатро мақсад гузошт. Ба фикри ӯ, дар ҷамъияте, ки барои ҳама имкониятҳои баробар фароҳам оварда шудааст, барои барқарор намудани алоқаи гузашта ва оянда имконияти реалӣ мавҷуд аст.

Дар сиёсати хориҷӣ ӯ ҷанбаҳои башардӯстонаи ҷаҳонишавиро ҳимоя карда, маъракаҳои зидди камбизоатӣ ва дастгирии қитъаи Африқоро фаъолона дастгирӣ мекард.

Аз соли 1981 узви Иттифоқи Христиан-Демократӣ (дар давраи президентӣ узвият боздошта шуда буд).

31 майи соли 2010 истеъфо дод. Истеъфо бо изҳороти баҳсбарангези президент дар бораи қобили қабул будани истифодаи бундесвер барои ҳифзи манфиатҳои иқтисодии Олмон ба вуҷуд омадааст. Ба ҷои ӯ раисиҷумҳури Олмон Кристиан Вулф шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Витаутаси Бузург бо занҷири тилоӣ
Лив ва Мэддӣ

**Лив ва Мэддӣ** () — мазҳакаи вазъии (ситкоми) амрикоӣ барои тамошобинони наврас мебошад, ки аз 19 июли соли 2013 дар шабакаи Дисней пахш мешавад.

## Сужа
Лив (Оливия) ва Мэддӣ (Мэдисон), хоҳарони дугоникҳо ба назар бояд монанд бошанд. Аммо, баръакс, онҳо шахсиятҳои муқобиланд. Лив, духтари маҳбуби хонаводаи Рунӣ, дар синни барвақтӣ ба касби ситораи ҳолливудӣ шурӯъ кард, дар ҳоле ки хоҳараш Мэддӣ ояндаи худро дар тими баскетболии Риҷвуд, ки дар он мебозад, мебинад. Падар мураббии даста аст. Пас аз наворбардории филми «Sing It Loud!» Лив ба хонааш ба назди оилааш бармегардад. Мэддӣ аввал аз ин хурсанд мешавад, вале баъдтар вазъият дигар мешавад...

## Дар нақшҳо

### Нақшҳои асосӣ

* Дав Камерон — *Лив ва Мэддӣ Рунӣ*
* Ҷоуи Брагг — Ҷ*оуи Рунӣ*
* Тензинг Норгай Трэйнор — *Паркер Рунӣ*
* Кэли Роша — *Карен Рунӣ*
* Бенджамин Кинг — *Пит Рунӣ* (фаслҳои 1—3)
* Лорен Линдси Донсис — *Рубӣ* (фасли 4)

## Кастинг
Кастинг дар баҳори соли 2012 баргузор шуд. Пас аз наворбардории эпизоди озмоишӣ, *Дисней* тасмим гирифт, ки консепсияи ин силсилафилмро, ки *Bits and Pieces* ном дорад, ба як силсилафилмро дар бораи дугоникҳо иваз кунад.  Бе ҷалби ҳайати нав, онҳое, ки барои таҳияи ин сериал масъул буданд, ҳунармандонеро ҷалб карданд, ки бо онҳо шартнома баста буданд, эпизоди комилан нави озмоиширо ба навор гирифтанд. Сужа дар атрофи Дав Кэмерон чарх мезанад, ки ҳоло ду нақшро мебозад, нақши волидон ва бародарони ӯро ҳамон ҳунармандоне бозӣ мекунанд, ки дар эпизоди аслии озмоишӣ нақш бозидаанд.

## Баррасиҳо
Эмили Эшби аз Common Sense Media ба намоиш се аз панҷ ситора дод ва онро "ситкоми шавқовари оилавӣ" барои одамони аз ҳафт сола боло номид. Эшби «муносибати мазҳакавии» намоишро ба масъалаҳои маъмули оилавӣ қайд кард.  Нил Гентзлингер, хабарнигори *[[The New York Times|New York Times,]]* *<span style="font-style:normal; font-weight:normal;"><span class="noprint" style="display:inline-block; font-size:80%; position:relative;"><span style="font-size:117.6%; margin-left:-0.43em; position:relative; top:0.28em;"><span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span></span></span></span>*, онро "комедияи мӯътадил хандаовар" номида, иҷрои Дав Кэмеронро қайд карда, илова кард: ". ... сужа ба нависандагон имкониятҳои зиёд медиҳад.” 

## Дар телевизионҳои Пасошуравӣ
Нахустнамоиши ин сериал дар шабакаи Дисней 12 майи 2014 соати 19:00 дар Русия баргузор шуд. Пас аз 18 қисми мавсими 1 шабака пахши худро қатъ кард. Аз қисми 19-и мавсими 1, ин силсила дар YouTube нашр шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмӣ (англ. )
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионии наврасон
Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионии англисӣ
Бузургмеҳри Баҳодур

**Бузургмеҳри Баҳодур** (*Салимов Бузургмеҳр Баҳодурович*; зод. 9 июни 1992, ноҳияи Ғончӣ, вилояти Суғд, Тоҷикистон) — шоир, тарҷумон ва рӯзноманигори тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2017).

## Зиндагинома
Бузургмеҳри Баҳодур 9 июни соли 1992 дар деҳаи Ғазантараки ноҳияи Деваштич (дар гузашта Ғончӣ) ба дунё омадаст. Соли 2010 ба факулати филологияи Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи устод Сотим Улуғзода дохил шуда, онро соли 2015 хатм кард. Солҳои 2014—2016 дар Институти забон ва адабиёти ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон (АМИТ) дар зинаи магистратура таҳсилро ба поён оварда, фаъолияти меҳнатиашро дар моҳномаи «Истиқбол» оғоз бахшид. Аз соли 2015 то ҳол корманди рӯзномаи «Ҷумҳурият» аст.

## Фаъолияти эҷодӣ
Бузургмеҳри Баҳодур аз даврони мактабхонӣ шеър эҷод мекард. Соли 2016 нахустин маҷмўаи шеъраш бо номи «Ҳамболи турнаҳо» ва соли 2019 китоби дувумаш — «Баҳор овардан осон нест» дар нашриёти «Истиқбол» нашр гардиданд. Соли 2020 маҷмӯаи шеърии «Соғари садо»-и ӯро нашриёти «Адиб» аз чоп баровард.

Аз соли 2017 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Намунаи шеърҳояш бо забонҳои англисӣ (дар китоби «25 дарахти сабз»), русӣ, чинӣ ва узбекӣ (дар китобҳои «Тенгдошлар» ва «Марҳабо, ёруғлик» (2021) тарҷумаву нашр шуданд.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2019)
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2017)
Соли 2018 бо Ҷоизаи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи адабиёт қадр гардид.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* https://pressa.tj/literature_tj/buzurgme-ri-ba-odur-tar-umai-ol-va-namunai-ashor/
* http://farhangfm.tj/kormand/ 
* https://m.facebook.com/921851924588362/posts/1678662932240587/
Васим Саҷод

**Васим Саҷод** (  ) — арбоби давлатӣ ва ҳуқуқшиноси Покистон. Ӯ ду маротиба раиси ҷумҳури муваққати Покистон буд. Айни замон ҳамчун узви Лигаи мусалмонони Покистон (К) раҳбари мухолифин дар Сенати Покистон аст.

## Зиндагинома
Падари Васим корманди адлия Аҳмад Саҷод буд. Васим дар Донишгоҳи Панҷоб таҳсил карда, соли 1961 онро бо баҳои аъло хатм кардааст. Ӯ дар як қатор имтиҳонҳои донишгоҳӣ (забони англисӣ ва сиёсатшиносӣ) медалҳои тилло гирифт.   .

Васим Саҷод соли 1985 узви Сенат интихоб шуд. Вай инчунин аз сентябри соли 1986 то декабри соли 1988 вазири адлия буд. 24 декабри соли 1988 раиси Сенат интихоб шуд. Саҷод дар соли 1991 дубора сенатор интихоб шуд. Саҷод ба ҳайси раиси Сенат чанд дафъа ба ҳайси Президенти Покистон кор кардааст. Масалан, вай дар соли 1993, вақте ки Маҷлиси Миллӣ бар асари бархӯрд миёни Ғулом Исҳоқ Хон ва Навоз Шариф иҷрокунандаи вазифаи президенти кишвар буд

Пас аз истеъфои президент Фарух Легарӣ  2 декабри соли 1997 Васим Саҷод ба ҳайси раиси Сенат дубора иҷрокунандаи вазифаи президент шуд 

Вай бо сафари корӣ ба чанд кишвар, аз ҷумла ба Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Бритониё, Канада, Фаронса, Олмони Ғарбӣ, Чин, Арабистони Саудӣ, Лаҳистон, Ҷопон, Малайзия, Филиппин ва Таиланд ҳамчун роҳбари ҳайати парлумонии Покистон сафар кардааст 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Покистон 
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон 
Гурӯҳ:Зодагони соли 1941
Гурӯҳ:Зодагони 30 март
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Ноҳияи Ҷомбул

**Ноҳияи Ҷомбул** ё **Аудани Жамбил** () — воҳиди марзию маъмурӣ дар вилояти Алматӣ, Қазоқистон.

## Таърих
Ноҳияи соли 1928 таъсис ёфт. Номи аввалаш ноҳия Қастек буд (Кастекский район). Дар соли 1939 ба хотир Ҷомбул Ҷобоев (қаз. Джамбул Джабаев) ба ноҳияи Ҷомбул тағйири ном кард. 4 майи 1993 бо қарори Президиуми Шӯрои Олии Қазоқистон транскрирсияи номи Ноҳияи Ҷомбул (Джамбулский район) ба забони русӣ ба *Жамбылский район* (ноҳияи Ҷамбил) тағйир ёфт.

## Аҳолӣ
Ҳайати миллӣ (2019)

* қазоқҳо — 142 196 наф. (85,48 %)
* русҳо — 11 437 наф. (6,88 %)
* уйғурҳо — 4308 наф. (2,59 %)
* туркҳо — 2514 наф. (1,51 %)
* озарбойҷониҳо — 1208 наф. (0,73 %)
* тоторҳо — 693 наф. (0,42 %)
* олмониҳо — 505 наф. (0,30 %)
* ӯзбекҳо — 494 наф. (0,30 %)
* чеченҳо — 407 наф. (0,24 %)
* қирғизҳо — 420 наф. (0,25 %)
* курдҳо — 380 наф. (0,23 %)
* куриёиҳо — 189 наф. (0,11 %)
* украинҳо — 83 наф. (0,05 %)
* дигарон — 1513 наф. (0,91 %)
* Дар умум — 166 347 наф. (100,00 %)

## Тақсимот
Аз 61 деҳа ва 24 ҷамоати деҳот иборат аст:

* Айдарлӣ (Айдарлы)
* Оққойнар (Аққайнар)
* Оқсенгир (Ақсеңгір)
* Оқтерак (Ақтерек)
* Бериктос (Беріктас)
* Бозой
* Дегерес 
* Ҷомбул (Жамбыл)
* Қарақастек
* Қаросу (Қарасу)
* Қарғалӣ (Қарғалы)
* Матибулоқ (Мәтібұлақ)
* Мингбоев (Мыңбаев)
* Самсӣ (Самсы)
* Саритавқум (Сарытауқұм)
* Талап
* Таран
* Темуржол (Теміржол)
* Ӯзиноғоч (Ұзынағаш)
* Ӯлгилӣ (Үлгілі)
* Ӯлкан (Үлкен)
* Ӯнгиртос (Үңгіртас)
* Шиен
* Чолоққарғалӣ (Шолаққарғалы)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Ҷомбул
Форуқ Лиғорӣ

**Сардор Фаруқ Аҳмадхон Лиғорӣ** ( , Чоти Зарин, Панҷоб - , Равалпиндӣ, Покистон ) — арбоби давлатии Покистон Президенти Покистон (1993-1997).

## Зиндагинома
Дар Ҳиндустони Бритониё  дар оилаи як вазир ва заминдори сарватманди балуҷ  Муҳаммад Хон  таваллуд шудааст. Фаруқ дар Лоҳур ва Коллеҷи Сент-Кэтрини Оксфорд таҳсил карда, пас аз он дар Покистони Шарқӣ амлдори расмӣ гардид. Марги падар ӯро маҷбур кард, ки баргардад, то ки сардори қавм шавад.

Лиғорӣ ба Ҳизбии халқии Покистон аъзо шуд ва пас аз боздошти Зулфиқор Алӣ Бҳутто  дар ҳақиқат ба он рохбарй мекард. Дар замони ҳукуматдории Зиёулҳақ худи ӯ борҳо зиндонӣ шуда буд, аммо соли 1993 бо дастгирии ҳизбаш аввал вазири корҳои хориҷӣ ва баъд — президенти Покистон шуд.

Дар давоми давраи президентии Лиғорӣ Беназир Бҳутто сарвазири кишвар буд. Вай тавонист ба баъзе муваффақиятҳои иқтисодӣ ноил шавад, аммо онҳо бо фасоди шадид гирифтор буданд. Соли 1996 г. Лиғарӣ Беназир Бҳутторо аз кор озод карда, парлумонро пароканда кард 

Сарвазири нав Навоз Шариф барои маҳдуд кардани қудрати президент мубориза бурд ва дар соли 1997 аз ӯ талаб кард, ки рақиби худ, қозӣ Сайёд Алӣ Шоҳро аз вазифааш  барканор кунад. Тибқи қонун, президент наметавонад пешниҳоди сарвазири ҳукуматро барои имзои чунин фармон рад кунад ва Лиғарӣ истеъфо дод 

Пас аз президентӣ рафтанаш, фаъолияти сиёсии худро дар ҳизби нави «Миллат» ва Лигаи мусулмонони Покистон идома дод, соли 2002 вакили парлумон интихоб шуд.  Бар зидди лоиҳаи қонуни амрикоии Керри-Лугар муқовимат намудааст . Яке аз писарони ӯ сенатор ва дигаре вазир шуд.

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Президентҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2010
Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 октябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1940
Гурӯҳ:Зодагони 29 май