open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Латвия

**Ла́твия** (латишӣ. Latvija [ˈlatvija]), номи расмӣ — **Ҷумҳурии Латвия**, латиш. Latvijas Republika) — кишвар дар Аврупои Шарқӣ. Тибқи ҳисобҳо ба 1 январи соли 2021, аҳолӣ 1.893.700 нафарро ташкил додааст (ҷои 153-юм дар ҷаҳон).  Масоҳат — 64 589 км² (ҷои 122-юм дар ҷаҳон).  Дарозии кишвар аз шимол ба ҷануб 250 км ва аз ғарб ба шарқ 450 км мебошад.  Латвия дар шимол — бо Эстония, дар шарқ — бо Русия, дар ҷанубу шарқ — бо Беларус ва дар ҷануб бо Литва ҳамсарҳад аст. Ба 119 воҳиди марзию маъмурӣ тақсим мешавад, ки аз онҳо 110-тояш вилоят 9 — шаҳрҳои ҷумҳуриявӣ, ки мақоми вилоят наздиканд. Пойтахт — Рига. Забони давлатӣ — латишӣ.

Давлати унитарӣ, ҷумҳурии парлумонӣ. Президент — Эгилс Левитс (аз 8 июли 2019), нахуствазир (номи расмии вазифа — президенти вазирони Латвия) — Кришянис Каринш (аз 23 январи 2019).

Иқтисодиёт ба таъминоти моддию техникӣ, бонкдорӣ, сайёҳӣ, коркарди хӯрокворӣ равона шудааст. Ҳаҷми ММД ҳангоми паритети қобилияти харидорӣ барои соли 2018 $57,84 млрд ташкил дод ,(ММД (PPP) $29,901 ва ММД (номиналӣ) $18,031 ба сари ҳар нафар). Воҳиди пулӣ — евро.

Истиқлоли кишвар 18 ноябри соли 1918 аз герсогии Балтика ва 4 майи соли 1990 аз СССР эълом шудааст.

Узви СММ аз соли 1991, Иттиҳоди Аврупо ва НАТО аз соли 2004, OECD аз моҳи июни соли 2016.  Қисми минтақаи Шенген ва минтақаи Аврупо.

## Таърих

## Сиёсату ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Латвия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Дания

**Дания** ё **Донморк** ( ), номи расмӣ — **Подшоҳии Дания** ( ) — давлат дар Аврупои Шимолӣ воқеъ дар нимҷазираи Скандинавия.

## Таърих

## Сиёсату ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Мардум

## Фарҳанг

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Эстония

**Эсто́ния** (), номи расмӣ — **Ҷумҳурии Эстония** () — давлати унитарӣ, воқеъ дар Аврупои Шимолӣ дар канораи шарқии Баҳри Балтика.

Пойтахт — шаҳри Таллин.

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо

Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Чехия

**Чехия** () / **Ҷумҳурии Чех** () - кишварест дар Аврупои Шарқӣ. Номи расмии кишвар Ҷумҳурии Чех ва пойтахташ шаҳри Прага аст. Чехия аз шимол бо Лаҳистон, дар шарқ бо Словакия, дар ҷануб бо Утриш (Австрия) ва дар ғарб бо Олмон ҳаммарз аст.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ
Ҷумҳурии Чех аз 13 вилоят иборат аст ((край,*kraje*, танҳо — *kraj*) ва пойтахт (*hlavní město*), қайд шудааст *:

right|Харитаи маъмурии Ҷумҳурии Чех бо вилоятҳои рангкардашуда


Прага* (Praha)
Крайи Байничехӣ (Středočeský kraj)
Карйи Чехи-ҷанубӣ (Jihočeský kraj)
Крайи Плзенски (Plzeňský kraj)
Карйи Карловарски (Karlovarský kraj)
Крайи Устески (Ústecký kraj)
Крайи Либеретски (Liberecký kraj)
Крайи Краловеградески (Královéhradecký kraj)
Крайи Пардубиски (Pardubický kraj)
Крайи Оломоуски (Olomoucký kraj)
Карйи Моравскосилезски (Moravskoslezský kraj)
Крайи Злински (Zlínský kraj)
Височина (Vysočina)
Крайи Ҷануби-Моравски (Jihomoravský kraj)


## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ 
Гурӯҳ:Чехия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Қазвин

thumb|left|Шоҳ Тахмоспи I (1524–1576) дар ш. Қазвин, пойтахти давлати Сафавиён.

**Қазвин** (, ҳамчунин ба забони румӣ чун  *Qazvīn*, *Caspin*, *Qazwin* ва *Ghazvin*) — шаҳр ва маркази устони Қазвини, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 291,117 нафар ва дар соли 2016, 402,748 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қазвин
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Рашт (Эрон)

**Рашт** (, ) — яке аз шаҳрҳои Эрон ва маркази устони Гелон аст. Шаҳри Рашт бо шаҳри ғарм бародаршаҳранд.

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ардабил

**Ардаби́л** () — шаҳр дар шимоли Эрон, маркази маъмурии устони Ардабил.

## Ҷуғрофиё
Дар 60 км ҷанубтари Баҳри Каспий дар пуштакӯҳи кӯҳҳои Талиш, дар баландии 1500 м дар соҳили дарёи Балигли-чай воқеъ гардидааст. Аҳолиаш 421 262 (2006) нафар, асосан озарбойҷониҳо.

## Таърих
Ардабел дар замони Сосониён бунёд ёфта, ибтидои садаи VII аз тарафи арабҳо тасхир гардид. Соли 1220 онро муғулҳо забт ва вайрон карданд. Охири садаи XIII дар Ардабел ҷараёни дарвешӣ – тасаввуфии Сафавия таъсис ёфта, роҳбаронашон минбаъд ҳокимони шаҳру музофот шуданд. Сипас бо мурур Ардабел маҳаки таъсиси давлатдории Сафавиён шуд. Соли 1997 шаҳр аз заминҷунбии шадид хароб гардид.

## Кишоварзӣ
Ардабел ҳоло яке аз марказҳои намоёни кишоварзӣ мебошад.

## Саноат
Дар Ардабел саноати коркарди гӯшт, ордкашӣ, қаннодӣ хеле рушд ёфтааст. Ардабел бузургтарин маркази қолинбофӣ, нассоҷӣ ва истеҳсоли масолеҳи чиниворӣ мебошад. Дар ҳаволии Ардабел умдатарин осоишгоҳи балнеологии Эрон ҷойгир аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ардабел
Табрез

**Табрез** () — шаҳрест дар устони Озарбойҷони шарқӣ, Эрон. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 1,460,961 нафар будааст.

## Инҷоро ҳам бингаред

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Урумия

**Урумия** (, , ) — шаҳрест дар устони Озарбойичони ғарбӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 435,200 тан будааст ва дар соли 2006, 623,143 тан баровард мешавад.

Шаҳри Урмия макони зисти ду гурӯҳи асосии этникӣ аст: курдҳо ва озарбойҷониҳо. Ҳар як гурӯҳи этникӣ тақрибан нисфи аҳолии шаҳрро ташкил медиҳад. Забонҳои курдӣ, озарбойҷонӣ ва форсӣ ба таври васеъ истифода мешаванд ва ҳаёти фарҳангии шаҳр таъсири ҳарду ҷомеаи этникиро инъикос мекунад.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Санандаҷ

thumb|right|260px|Санандаҷ
**Санандаҷ** (, аз  — «Қулфи Сана», ) — шаҳр дар ғарби Эрон, маркази маъмурии устони Курдистон. Аҳолӣ — 373,987 наф. (2011), асосан курдҳо ва арманиҳо.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳамадон

**Ҳамадон** (, ) — шаҳрест дар устони Ҳамадон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 401,281 тан будааст ва дар соли 2006, 528,261 тан баровард мешавад.

## Бародаршаҳрӣ

Шаҳри Кӯлоби Тоҷикистон бо шаҳри Ҳамадони Ҷумҳурии Исломии Эрон бародаршаҳранд. Тафоҳумномаи бародаршаҳрӣ 20 Марти соли 2001 дар чаҳорчуби ҳамкориҳои ин ду шаҳр ба имзо расида аст. Дар доираи ин тафоҳумнома як зумраи корҳо ба анҷом расиданд. Чунончи як гуруҳи мутахассисини кӯлоби моҳи сентябр-октябри соли 2001 ба шаҳри Ҳамадон сафар карданд. Дар ин сафар онҳо бо вазьи иқтисодӣ-иҷтимоии сокинони шаҳри Ҳамадон ошно гашта, аз амкони таьрихӣ ва муқаддаси ин шаҳри бостонӣ зиёрат карданд. Моҳи Марти соли 2002 гуруҳи варзишгарони Ҳамадони ба Кӯлоб ташриф оварда дар чанд риштаҳои варзиш қувваозмоӣ карданд. Дар моҳи апрели соли 2003 бошад ташрифи ҷавобии варзишгарони Кӯлоби ба шаҳри Ҳамадон сурат гирифт. Ба хотири бародаршаҳри дар шаҳри Кӯлоб яке аз хиёбонҳои шаҳр ба номи Ҳамадон номгузорӣ гашта, Хонаи Ҳамадон бунёд ёфт. Дар Ҳамадони Эрон бошад чунин як хиёбон номи Кӯлобро гирифта ва низ Хонаи Кӯлоб таъсис ёфт.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Кирмоншоҳ

**Кермоншоҳ** (, ) — шаҳрест дар устони Кермоншоҳ, Эрон. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 692,986 тан  ва дар соли 2006, 765,075 тан будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
.fk

**.fk** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Ҷазираҳои Малвин Фалкин.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.fm

**.fm** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Микронезия.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.fo

**.fo** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Ҷазираҳои Фарер.

## Пайвандҳо
*IANA .fo whois information 
*.fo Сомонаи сабти номи доменҳо

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Мошбиринҷ

** Мошбиринч** — як навъ таоми равон аст. Аввал гӯшт, баъд пиёзи резаро то сурх шудан дар равган бирён мекунанд. Сипас об андохта чанд даа мечушонанд. Мошро тоза карда, хуб мешуянду ба дег андохта,30-40 даа мечушонанд. Баъди он ки мош кафид, биринчи пешаки тоза кардашуда шустаро ба дег андохта дар оташи паст мепазанд. 10-15 даа пеш аз пухтан намак ва зира меандозанд. Таоми тайёрро ба косахо кашида, ба руяш кабуди мепошанд. Ба он чургот хам андохтан мумкин аст.

Мошбиринчро бо шир низ мепазанд. Барои ин аввал ба дег мош, биринч, сипас шир андохта дар оташи паст 18-20 даа мечушонанд. Ба руйи таоми тайёр, равгани зард рехта, ба косахо мекашанд.
Барои мошбиринчи бешир ба 300г гушт — 100г равған, 300г биринҷ, 200г мош, 2 сар пиёз, 2-3 дона помидор, мувофики табъ намаку адвиёт лозим аст.
Барои мошбиринчи ширдор ба 200г мош-150г биринч, 2,5л шир, 50г равгани зард, мувофики табъ намаку адвиёт лозим аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Кирмон

**Кирмон** () —  Кирмон якӣ аз калони шаҳрҳои Эрон ва маркази устони Кирмони паҳновартарин устони Эрон дар ҷанӯби шарқии ӣн кишвар воқеъ аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 384,991 тан будааст ва дар соли 2006, 606,967 тан баровард мешавад.

## ришаи номи Кирмони
Кирмон дар гузаштаи мҳои дигарии чуни бутия, кирмония ва гувошир доштааст. номи Кирмонро дар катӣбаҳои дориуш метавон диди. дар онҷои Кирмони ном ноҳияӣ аст ки аз он чӯби ёк барои кохҳои ҳахоманишӣ ҳамл мешавад. навиштаҳои юнонии ҳами онро Кирмони хонда ва мардуми Кирмонро тирае аз порсиёни гуфтаанди. аз ришаи кари (кар ба ависто ва карӣ ба санскрит)  чандини вожаи санскрит дар даст аст ва бар ӣн мабно чанд фарз дар робита бо маъноии вожаи Кирмон дар даст аст.

## Таърих
**пеш аз Ислом**

қалъаи духтар ва қалъаи Ардашер аз осори даврони сосонӣ дар шарқи шаҳри кунӯнии Кирмон , ки ҳануз харобаҳои онҳо бараст , гувоҳ бар ӣн аст ки лоақал дар замони Ардашери Бобакон дар ҳамин маҳал , шаҳрии обод ё қалъаеи муҳим вуҷӯд доштааст. муаллифи ҷуғрофиёии Кирмон муътақид аст ки ҳудӯди 220 пас аз милод , ба ҳангоми фатҳи Кирмон ба дасти Ардашери ӣн маҳали гувошир номи дошта ва маркази вилоят Кирмон бӯдааст банно ба гуфтаи ҳерудут кирмониё аз қабои давоздаҳгона Эрон мебошад ва сотроп чаҳордаҳуми (доро) муштамил бар иёлат Кирмон бӯдааст.

дар ривоёт асотӣрӣ омадааст ки Кайхусрави Кирмон ва макрон ро ба рустам бахшед ҳамчунин нишонӣҳоӣ аз фармонравойии баҳман бар ӣн хитта медиҳанд онгоҳи ривояти торихии ӣн сарзамин оғоз мешавад ва ӣнки дар замони ҳахоманишиёни Кӯруши онро табъиди гоҳи набунид (подшоҳи мағлӯб шуда бобел) қарор дод сипаси сухан аз ҳукӯмати ашкониёнро шикаст дод ва фарзанди худро ки ӯ ҳами Ардашер ном дошт ба ҳукӯмати Кирмони гомошт.

банно ба навиштаҳои муаррихи калдонӣ ва коҳен маъбади мардӯк дар солҳои 539-538 -ки кутуб ӯ аз манобеи муҳими торихи замон Кӯруш аст – Кирмон аз вилоёти тобеъа Кӯруш бӯда ва маҳаллии мутмаин барои ӯ бишумори мирафтааст. дар асри дориуши кабӣри номи Кирмони ҷузъи вилоёти тобеъа ҳахоманишӣ омадааст ва дар катӣбаи банноии шӯши калимае мушоҳида мешавад ки номи чӯб дарахтӣ бӯдааст ки барои истеҳкоми банноии сохтимонҳо (шояд ҳамон кох) ба кори мирафта ва маҳали таҳияи ӣн чӯби Кирмон зикр шудааст.

**пас аз Ислом**

Дар соли 1794 Качар ба Кирмон зада даромаду хукмдори ин шаҳр Лутф Али-Шохро кур кард ва кушт.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
.fj

**.fj** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Фиҷи.

## Пайвандҳо
* IANA .fj whois information 
* .fj Сомонаи сабти домен 

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Малта

**Малта** — давлатест дар қитъаи Аврупо, ки дар ҷазираи Малтаи баҳри Миёназамин ҷойгир аст.
## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия
## Иқтисод
## Аҳолӣ
## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Малта
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Заррофа

**Заррофа** (; аз ), **уштурговпаланг**, **зарроф**  — ҷонвари ширхӯри африқоии пистондор, мансуб ба қатори ҷуфтсумҳо дорои панҷа ва сум аз сардаи заррофагон, баландқадтарин заррофаи замин ва бузургтарин нушхоркунанда аст.

## Тавсифоти зоологӣ
Заррофа намуди ягона буда, мансуб ба як ҷинс аст. Баландиаш аз замин то пешонӣ 4,5–5,8 м, вазнаш 750–1900 кг. Баданаш кӯтоҳ, пушташ шебдор, пойҳои пешаш назар ба пойҳои қафо дарозтар. Гарданаш бо вуҷуди дароз будан, аз 7 муҳра иборат аст. Сараш хурд, шохҳояш (2–5-то) кӯтоҳи пӯстдор. Рангаш зарди сафедтоб, баъзан малла, холҳои гуногуни рӯшан дорад; наринааш нисбат ба модина ва заррофабачаҳо тирагун аст. Баландии зиёд, то ба мағзи сар рафта расидани хун аз Заррофа мутобиқати хосро талаб мекунад. Дили Заррофа тақрибан 12 кг буда, дар 1 дақиқи то 60 л хунро мегузаронад; зичии унсурҳои хуни Заррофа назар ба хуни одам 2 баробар зиёд аст. Заррофаҳо дар Африқо (ҷанубтар аз Саҳрои Кабир) паҳн шуда, маъмулан гала-гала (то 100 сар) зиндагӣ мекунанд. Ғизои онҳо баргу шохчаи дарахтон (хусусан ақоқиё) аст. Заррофа чашми тез дорад. Бо суръати 50 км/соат ҳаракат мекунад. Дар давраи ҷуфтшавӣ (июл – сентябр) Заррофаҳои нарина миёни ҳам сарҷанг мекунанд. Муддати ҳамли Заррофа 14–15,5 моҳ буда, як бача (вазнаш то 50 кг) мезояд. Бачаи Заррофа ҳангоми таваллуд ёфтан аз баландии 2 м ба замин афтад ҳам, баъди чанд соат аллакай аз паси модараш ҳаракат мекунад ва то 1,5-солагӣ аз ӯ ҷудо намешавад. Заррофаҳо то 20 сол (дар шароити сунъӣ 28 сол) умр мебинанд. Заррофа яке аз ҷузъҳои муҳимми экосистемаи Африқо ва таҷассумгари асосии симои саванна аст. Саршумори он дар натиҷаи бераҳмона нест кардан (барои гӯшт ва пӯст) хеле кам монда, ҳоло танҳо дар боғҳои миллӣ вуҷуд дорад. Заррофаро шерҳо ҳам шикор мекунанд. Заррофа ба «Китоби сурхи байналмилалӣ» дохил карда шудааст. Аз рӯи нишондоди ҳафриётӣ замоне Заррофаҳо дар ҳудуди ҳозираи Тоҷикистон низ сукунат доштаанд. Устухонҳои як ҷинси номаълуми Заррофа аз водии Қӯруқсой ёфт шудаанд, ки ба он баъдтар суғдианотерриум (Sogdianoterrium) ном додаанд. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Словения

**Словения** (словенӣ: *Slovenija*), **Ҷумҳурии Словения** (словенӣ: *Republika Slovenija*) — яке кишварҳои Аврупои Шарқӣ аст. Пойтахти Словения — шаҳри Любляна.
## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия
## Иқтисод
## Аҳолӣ
## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо
 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Slovenia.si. Your gateway to information on Slovenia.
* Government of the Republic of Slovenia

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Суэд

**Суэд** (), номи расмӣ — **Подшоҳии Суэд** (), **Шветсия** — давлат дар Аврупои Шимолӣ дар нимҷазираи Скандинавия воқеъ аст. Масоҳат — 449 964 км². Аҳолӣ — 10 380 491 ҳазор нафар (соли 2021). Шветсия бо Норвегия ва Финланд ҳамсарҳад аст.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Мардум

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Шветсия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
.gr

**.gr** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Юнон.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Лаҳистон

**Лаҳистон** () — номи расмӣ, Ҷумҳурии Лаҳистон — кишварест, воқеъ дар Аврупои Шарқӣ.

Аҳолӣ дар охири соли 2021 — 37 881 262 нафар, масоҳат — 312 679 км². Вай аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ дар чахон ҷои 39-ум ва аз ҷиҳати масоҳат 69-умро ишғол мекунад.

Пойтахташ — ш. Варшава. Забони расмӣ — лаҳӣ.

Давлати ягона, ҷумҳурии президентӣ-парламентӣ. Президент — Анджей Дуда. Сарвазир — Матеуш Мораветски. Ба 16 вилоят тақсим шудааст.

Воқеъ дар маркази Аврупо. Дар шимол онро баҳри Балтика шустааст. Он бо Русия (вилояти Калининград), Литва, Беларус, Украина, Словакия, Чехия ва Олмон марзи заминӣ дорад.

Лаҳистон як давлати яккамиллист, лаҳистониҳо (полякҳо) 96% аҳолиро ташкил медиҳанд. Аксарияти диндорон (тақрибан 87% аҳолӣ) ба католикӣ эътиқод доранд, ки Лаҳистонро ба кишвари дорои шумораи зиёди аҳолии католикӣ дар Аврупои Марказӣ табдил медиҳад.

Кишвари индустриалии дорои иқтисодиёти пешрафта. Ҳаҷми ММД аз рӯи паритети қобилияти харидорӣ (PPP) ба ҳар сари аҳолӣ $37,786 дар як солро ташкил медиҳад (2021). Дар соли 2021 ММД дар Лаҳистон 1,430 миллиард долларро ташкил дод. Воҳиди пулӣ — злоти Лаҳистон (қурби миёнаи асъор барои соли 2016 — 3,8 злото барои 1 доллари ИМА).

## Маълумоти умумӣ
Лаҳистон масоҳати 312,679 километри мураббаъро ишғол мекунад, ки аз рӯи ин нишондод кишвар дар ҷои 69-ум дар ҷаҳон ва даҳум дар Аврупо мебошад. Аҳолиаш — 38 миллион нафар (дар ҷаҳон 33-юм). Мамлакат ба 16 воеводство (вилоят) тақсим шудааст, ки онҳо дар навбати худ ба повиатзо (ноҳияҳо) ва гминҳо (ҷамоаҳо) тақсим мешаванд.
Санаи таъсиси аввалин давлати Лаҳистон соли 966 ҳисобида мешавад, ки Миешко I насрониро қабул кардааст. Лаҳистон соли 1025 ба салтанат табдил ёфт ва дар соли 1569 бо Герсогии Калони Литва (I Rzeczpospolita) муттаҳид шуд. Дар соли 1795, дар натиҷаи се тақсимшавӣ, вакте ки ҳудуди байни Пруссия, Утриш ва Русия таксим карда шуд, давлати Лаҳистон вуҷуд надорад. Дар давраи ҷангҳои Наполеон дар давраи 1807-1813 Герсогии Варшава вуҷуд дошт, ки қисми зиёди он дар соли 1815 ҳамчун ба ном Подшоҳии Лаҳистон ба ҳайати Русия дохил шуд. Лаҳистон соли 1918 пас аз Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ истиқлолияти худро дубора ба даст овард, аммо соли 1939 он байни Олмон ва СССР тақсим шуд. Баъди ҷанг Лаҳистон дар сарҳадҳои нав (бе Белорусияи Ғарбӣ ва Украинаи Ғарбӣ, вале бо аз хисоби Олмон ба даст овардани қаламрави калон) ба «мамлакати демократияи халқӣ» вобастаи СССР (Ҷумҳурии Халкии Лаҳистон) табдил ёфт. Соли 1989 дар системам сиёсӣ, гузаштан ба иқтисоди бозаргонӣ тағйирот ба амал омад (III Иттиҳоди Лаҳистон-Литва).
Аз 12 марти соли 1999 узви НАТО ва аз 1 майи соли 2004 узви Иттиҳоди Аврупо мебошад. 21 декабри соли 2007 вориди минтақаи Шенген шуд. Узви СММ (1945), САҲА (1973), Шӯрои Аврупо (1991), Созмони Ҷаҳонии Тиҷорат (1995), OECD (1996), Гурӯҳи Вишеград.

## Сиёсат ва ҳукумат
 
## Бахшбандии кишварӣ
 

## Ҷуғрофия
 
## Иқтисод

## Аҳолӣ
   
## Фарҳанг ва маориф
 
 
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ
Гурӯҳ:Лаҳистон
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Руминия

**Руминия** () — яке аз кишварҳои Аврупои Шарқӣ аст.

## Таърих

9 май 1877 Соҳибистиқлол шуд.

Баъд аз Ҷанги якуми ҷаҳон дар ин кишвар демократияи парламентӣ эълон шуд. Моҳи апрели соли 1938 парламент аз байн рафт, ва диктатураи шоҳи ба сари ҳокимият омад.

Дар вақти Ҷанги дуюми ҷаҳон Руминия шарики Олмони ҳитлерӣ буд. Қӯшунҳои Руминия бар зидди ИҶШС меҷангиданд. Дар масоҳати забткардаи Шӯравӣ ду вилояти наве: Бессарабия, ки ба онҷо қисми соҳилӣ ростӣ МССР дохил мешуд, қисми вилояти Одесса ва Черновитскаи УССР ва Транснистрия, ки ба он қисми соҳилӣ чапӣ МССР ва қисми вилоятҳои Одесса, Николаевский ва Виннитскаяи УССР.

Баъд аз Ҷанги дуюми ҷаҳон Руминия ба зери таъсири ИҶШС афтод, ва дар кишвар аокмати иҷрокунандаи Советӣ, яъне системаи Шӯравӣ омад, (президент — Николае Чеаушеску) аммо демократияи контролкардашуд барои интихоботи мақомоти ҳукумати маҳаллӣ роҳ дода мешуд. 
Дар соли 1989 ҳукумат ба дасти Фронти наҷотдиҳандаи миллӣ (президент — Ион Илиеску), парламенти муваққатӣ — Шӯрои ягонагии миллӣ сохта шуд.

Моҳи май 1990 якум интихоботи озоди президентӣ ва парламент гузаронида шуд. Ҳайати Парламенти кунуни соли дар 2000 интихоб щуд, ва дар соли 2004 бори дигар интихоб шуд. 1 январ 2007 ба ИА дохил шуд.

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ
### Тақсимоти маъмурӣ

[thumb|300px|Харитаи маъмурии Руминия<br />бо ҷойҳои таърихи [Трансилвания сабз, Валлахия кабуд, Молдовия сурх, ва Добруҷа зард]]
Руминия 41 вилоят дорад:

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Харгӯш

**Харгушҳо** — ширхурон аз гурӯҳи харгушмонанд, ба худ номи харгушро гирифтаанд (образи асоси оила *[[Lepus]]*, лекин *[[Pronolagus]]* ва *[[Caprolagus]]*) ва харгушон (оилаи мондаашон). Харгушон дар тамоми дунё паҳн шудаанд, ғайр аз Австралия ва дар назди дигар баҳрҳо, ки ба бисёри он одамонро бурдаанд. Фарқияташон аз пишух думи ақиби онҳо, бо гушҳои дароз ва бо думи кутоҳ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Булғористон

**Булғористон** (булғорӣ: *България*) — давлате дар Аврупои Ҷануби Шарқӣ, дар қисми шарқии нимҷазираи Балкан 22% масоҳати онро ишғол мекунад. Аҳолӣ — 6.951.482 нафар (барои соли 2019), масоҳаташ — 110,993 км². Булғористон аз ҷиҳати масоҳат дар ҷаҳон ҷои 103-ум ва аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ 107-умро ишғол мекунад. Дар Иттиҳодияи Аврупо, он аз рӯи минтақа ва аҳолӣ мутаносибан дар ҷойҳои 11 ва 16-ум қарор дорад.￼

Пойтахташ — ш. София. Забони расмӣ булғорист. Воҳиди пулӣ леви булғорист.￼

Мамлакат бо номи этноними халқи булғорҳо ном гирифт.

Дар шарқ онро баҳри Сиёҳ иҳота мекунад. Он дар ҷануб бо Юнон ва Туркия, дар ғарб бо Сербия ва Македонияи Шимолӣ ва дар шимол бо Руминия ҳамсарҳад аст. Дарозии умумии сарҳадҳо 2245 км, аз он 1181 км сарҳади хушкӣ, 686 км сарҳади дарёҳо (аз он 470 км аз Дунай мегузарад) ва 378 км дар соҳили баҳри Сиёҳ мебошад. Масофаи дарозтарини байни нуқтаҳои ҷуғрофии шадид аз ғарб ба шарқ 520 км ва аз шимол ба ҷануб 330 км мебошад.￼

Ҷумҳурии парламентӣ бо ҳокимияти президентӣ. Дар соли 2016 Румен Радев ба мӯҳлати панҷ сол раисиҷумҳури Булғористон интихоб шуд ва баъдан дар соли 2021 дубора ба даври дуюм интихоб шуд.￼

Тибқи тақсимоти маъмурӣ, кишвар ба 28 вилоят тақсим шудааст, ки ба 265 ҷамоатҳо тақсим мешаванд.￼

Мувофиқи конститутсия Булғористон давлати дунявӣ мебошад. Қисми зиёди аҳолӣ (тақрибан 78%) православиро эътироф мекунанд.￼

Ин мамлакати индустриалӣ буда, хоҷагии қишлоқи тараққикарда дорад. Яке аз бахшҳои асосии иқтисодиёт низ туризм ва хизматрасонӣ мебошад. Кишвар бӯҳрони демографиро аз сар мегузаронад ва аз рӯи давомнокии умр дар ҷои 73-юм қарор дорад.

Тибқи маълумоти ХБА, ММД дар он дар соли 2018 159,681 миллиард долларро (22,700 доллар барои як нафар) ташкил дод.

Узви СММ аз соли 1955, САҲА аз соли 1975, BSEC аз соли 1992, Шӯрои Аврупо аз соли 1992, СҶТ аз соли 1996, НАТО аз соли 2004 ва ИА аз соли 2007.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Дин

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Булғористон
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Забонҳои Иттиҳодияи Аврупо

#Забони англисӣ
#Забони даниягӣ
#Забони ирландӣ
#Забони испанӣ
#Забони итолиёӣ
#Забони литвонӣ
#Забони нидерландӣ
#Забони олмонӣ
#Забони полякӣ
#Забони португалӣ
#Забони словакӣ
#Забони словенӣ
#Забони эстонӣ
#Забони юнонӣ

# английский
# болгарский
# венгерский
# греческий
# датский
# ирландский
# испанский
# итальянский
# латышский
# литовский
# мальтийский
# немецкий
# нидерландский
# польский
# португальский
# румынский
# словацкий
# словенский
# финский
# французский
# хорватский
# чешский
# шведский
# эстонский

Гурӯҳ:Феҳристи забонҳо
Гурӯҳ:Забонҳои Аврупо
.tp

**.tp** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Тимори Шарқӣ.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.tv

**.tv** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Тувалу.

Аз тарафи компанияҳои телевизионӣ бештар истифода бурда мешавад.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.tk

**.tk** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Токелау.

Доменҳо дар {ҳоли ҳозир} ройгон тақсми карда мешаванд.

 Ба ҳамин ҷо муроҷиат кунед: www.tk http://www.tk/.
**.tk**

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Парчами Аврупо

right|thumb|250px|Таносуби андозаи парчами Аврупо

**Парчами Аврупо** бо 12 ситораи тиллоии дар дохили давра (монанди лавҳаи соат) ҷойгиршуда тасвир шудааст. Аввалан парчами Шӯрои Аврупо буд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* The European Flag

Гурӯҳ:Иттиҳоди Аврупо
.th

**.th** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Того.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Забони уелсӣ

**Забони уэлсӣ** (*Cymraeg* ва *y Gymraeg*) — яке аз забони гурӯҳи забонҳои Ҳинду-Аврупоӣ аст.

## Таснифот
thumb|right
## Тақсимоти ҷуғрофӣ
### Шеваҳо
## Фонология
### Садонокҳо
### Ҳамсадоҳо
## Грамматика
### Мор­фология
### Синтаксис
## Луғат
## Системаи навиштан
thumb|right

## Таърих
## Мисолҳо
## Инҷоро ҳам бингаред
 

## Сарчашмаҳо

уэлсӣ
.gb

**.gb** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Британияи Кабир.

Дертар ба .uk иваз карда шуд.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.bu

.bu Домени миллии дараҷаи аввал барои Бирма.

Аз сабаби иваз шудани номи Бирма ба Мянма, домен ҳазв карда шуд.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Мақдунияи Шимолӣ

**Мақдунияи Шимолӣ** (, ), номи пурраи расмӣ — **Ҷумҳурии Мақдунияи Шимолӣ** (, ) — давлат дар ҷанубу шарқи Аврупо, дар нимҷазираи Балкан. Аҳолиаш, бино бар додаҳои Раёсати омори давлатии Ҷумҳурии Мақдунияи Шимолӣ, 2 073 702 нафар мебошад, масоҳаташ — 25 333 км².

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

# Аеродром
# Арачиново
# Берово
# Битола
# Богдантси
# Боговине
# Босилово
# Брвенитса
# Бутел
# Валандово
# Василево
# Вевчани
# Велес
# Винитса
# Вранештитса
# Врапчиште
# Гази Баба
# Гевгелия
# Гостивар
# Градско
# Гйорче петров
# Дебар
# Дебартса
# Делчево
# Демир Капия
# Демир Хисар
# Дойран
# Долнени
# Другово
# Желино
# Зайас
# Зелениково
# Зрновтси
# Илинден
# Егуновтсе
# Кавадартси
# Карбинтси
# Карпош
# Кисела вода
# Кичево
# Конче
# Кочани
# Кратово
# Крива Паланка
# Кривогаштани
# Крушево
# Куманово
# Липково
# Лозово
# Маврово и Ростуша
# Македонска Каменитса
# Македонски Брод
# Могила
# Неготино
# Новатси
# Ново село
# Осломеј
# Охрид
# Петроветс
# Пехчево
# Пласнитса
# Прилеп
# Општина Пробиштип
# Радовиш
# Ранковтсе
# Ресен
# Росоман
# Сарай
# Свети Николе
# Сопиште
# Старо Нагоричане
# Стояково
# Струга
# Струмитса
# Студеничани
# Теартсе
# Тетово
# Тсентар
# Тсентар Жупа
# Чаир
# Чашка
# Чешиново-Облешево
# Чучер Сандево
# Штип
# Шуто Оризари

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Македонияи Шимолӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
.zr

**.zr** — — Домени миллии дараҷаи аввал барои Заир.

Заир акнун ҳамчун Ҷумҳурии Демократии Конго мебошад.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.qa

**.qa** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Қатар.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.dd

**.dd** — Домени миллии дараҷаи аввал барои ҶДО.

Бо баробарии як шудани ФДО ва ҶДО - Олмон, ин доменро ҳазв карданд.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Забони мақдунӣ

**Забони мақдунӣ** () — забони шарқи ҷанубии славянӣ аст. Ин забони расмӣ Ҷумҳурии Мақдуния аст.

## Инҷоро ҳам нигаред
 

мақдунӣ
.ps

**.ps** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Фаластин.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
.pm

**.pm** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Ҷазираҳои Сен-Пер ва Микелон.

mk
Мартиники

**Мартини́ка** () — ҷазира дар Баҳри Кариб, Уқёнуси Атлантик.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷазираҳо
.la

**.la** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Лаос.

2 Январи соли 2001 Хукумати Лаос ҳуқуқи ин доменро ба шаҳри Лос-Анҷелес фурӯхт. 

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал
Ҷазираҳои Кайман

**Ҷазираҳои Кайман** (*Cayman Islands*) — соибияти Британияи Кабир дар Вест-Индия, дар Баҳри Кариб.

## Нигаред низ

## Адабиёт
* Крены в Каймановы острова
Исландия

**Исла́ндия** (, расман  — Ҷумҳу́рии Исла́ндия) — кишварест дар ҷазираи ҳамноме, ки дар шимоли уқёнуси Атлантик воқеъ аст.

## Таърих
## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ
## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия ва иқлим
## Иқтисодёт
## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Исландия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Хорватия

**Хорватия**  номи расмӣ — **Ҷумҳурии Хорватия**  — давлат дар Аврупои Марказӣ. Пойтахти Хорватия, шаҳри Загреб.
## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Хорватия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Лихтенштайн

**Лихтенштáйн** ( ), расман — **Шоҳзоданишинии Лихтенштáйн** ( ) - кишварест дар ғарби Урупо. Ин кишвар сеюмин кишвари хурд (160 км²) дар Урупо ба ҳисоб меравад.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия
## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Молдова

**Молдова** (, ) — яке аз кишварҳои Аврупо аст.

Он бо Укроин ва Руминия ҳамсарҳад аст. Масоҳат 33,846 км² , аммо воқеан тақрибан 12,3% қаламрав (Ҷумҳурии Молдавияи Приднестровияи эътирофнашуда) аз ҷониби мақомоти Молдова назорат карда намешавад. Аҳолӣ аз рӯи натиҷаҳои барӯйхатгирии соли 2014 2,913,281 нафар, то 1 январи соли 2020, он 2,640,438 нафар мебошад. Он аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ дар ҷаҳон ҷои 132-ум ва аз ҷиҳати қаламрав 135-умро ишғол мекунад. Ба баҳр роҳ надорад. Ҷумҳурии ягонаи парламентӣ.

Пойтахташ Кишинёв мебошад. Аз 24 декабри соли 2020 вазифаи президентро Майя Санду бар ӯҳда дорад. Сарвазир — Наталя Гаврилитса аз 6 августи соли 2021.

Аксарияти диндорон (90,16% аҳолӣ, тибқи барӯйхатгирии соли 2014) православиро эътиқод мекунанд.

Ҳаҷми ММД номиналӣ дар соли 2020 11,5 миллиард долларро (тақрибан 4370 доллар ба ҳар сари аҳолӣ) ташкил дод. Воҳиди пулӣ лейи Молдова мебошад.

Истиқлолияти кишвар аз [ИҶШС] 27 августи соли 1991 эълон шуд. Аз соли 1918 то соли 1940 қисми зиёди қаламрави Молдавияи ҳозира дар ҳайати [Подшоҳии Руминия буд, ки худидоракунии маҳаллӣ Сфатул Тарии ба тарафдории ба ҳайати он дохил шудани Ҷумҳурии Демократии Молдавия овоз дод.

12 октябри соли 1924 иҷлосияи Комитети Иҷроияи Марказии Умумии Укроина дар бораи дар ҳайати ҶШС Укроина ташкил кардани Ҷумҳурии Худмухтори Шӯравии Сотсиалистии Молдова (имлои куҳна Ҷумҳурии Худмухтори Шӯравии Сотсиалистии Молдавия) қарор кабул кард. Аз соли 1940, пас аз ишғоли Бессарабия, он то соли 1991 ҳамчун ҷумҳурии иттифоқӣ (аз 5 июни 1990 - Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Молдавия) бо номи ҶШС Молдавия дар ҳайати ИҶШС буд.

Ҷумҳурии Молдова узви Созмони Милали Муттаҳид, САҲА, Шӯрои Аврупо, Созмони Ҷаҳонии Тиҷорат, ИДМ.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо

 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ
Гурӯҳ:Молдова
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Черногория

**Черногория** (Кӯҳистоги Сиёҳ, Тсрна Гора, черногорӣ: *Crna Gora*, тарҷума:"Кӯҳҳои сиёҳ") —  кишварест дар Аврупои Ҷанубӣ. 

## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Черногория
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Сан-Марино

thumb|left|250px
**Сан-Мари́но** (),  () — яке аз хурдтарин  давлат дар ҷаҳон. Дар Аврупои Ғарбӣ воқеъ аст, ва дар дохили ҳудуди Итолиё ҷойгир аст. Сан-Марино — аз ҳама қадимтарин кишвари Аврупо мебошад. Пойтахт — шаҳри Сан-Марино
## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ
 

## Ҷуғрофия
 
## Иқтисод

## Аҳолӣ
   
## Фарҳанг ва маориф
 
 
## Пайвандҳо

* Государственный секретариат иностранных дел и политики
* Сан-Марино в книге фактов ЦРУ 
* San Marino от *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 
* Visit San Marino  — Официальный сайт туризма

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ
Гурӯҳ:Сан-Марино
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Швейсария

**Швейсария** (, , , ), (, , , , ),— кишваре дар қитъаи Аврупо, пойтахташ шаҳри Берн ва забонҳои расмиаш олмонӣ, фаронсавӣ, итолиёӣ ва руминиягӣ.

## Таърих

## Сиёсат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия
## Иқтисодёт

## Мардум
## Фарҳанг ва маданият

## Ҳамчунин нигаред

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Аврупои Марказӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Гурӯҳ:Иқтисодиёти Швейтсария
Нурвеж

**Норвеж** ва ё **Норвегия** номи расмиаш **Шоҳаншоҳии Норвегия**, дар Аврупои Шимолӣ ҷойгир аст. Масоҳаташ 387001 км, аҳолиаш 4,500 ҳазор нафар. Норвегиҳо - 98 %, саамҳо - 0,7 %, даниягиҳо, шведҳо, финҳо. Забони давлатиаш норвегӣ. Дин: протестантҳо - 88 %, католикҳо - 5 %.

Норвегия шоҳаншоҳии конститутсионӣ буда, ба 19 вилоят таксим шудааст. Сардори давлат шоҳ буда, ҳокимияти иҷроия муааталиқ ба нахуст-вазир аст. Пойтахташ Осло, шаҳрҳои бузургаш: Берген, Тронхейм, Ставангер.

Ҷашни миллӣ - 17-Рӯзи Конститутсия (1814)

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Эзоҳ

 
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо
Гурӯҳ:Норвегия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Вилояти Арад

**Вилояти Арад** (Arad, Arad, Arad/Арад) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Бистритса-Насауд

**Вилояти Бистритса-Насауд** (Bistriţa-Năsăud, Beszterce-Naszód) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Караш-Северин

**Вилояти Караш-Северин** (, Karaš-Severin/Караш Северин, ) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Брашов

**Вилояти Брашов** (Braşov, Brassó) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Ҳарғита

**Вилояти Ҳарғита** (Harghita, Hargita) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Ковасна

**Вилояти Ковасна** (Covasna, Kovászna) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Марамуреш

**Вилояти Марамуреш** (Maramureş, Máramaros) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Муреш

**Вилояти Муреш ** (Mureş) — яке аз вилоятҳои (жудетс) Руминия аст.

## Ҷуғрофия

## Аҳолӣ

## Иқтисодиёт

## Тақсимоти маъмурӣ
Жудетс аз 5 мунитсипия, 7 шаҳр ва 91 коммуна иборат аст.

### Мунитсипияҳо
* Тиргу-Муреш (Târgu Mureş)
* Сигишоара (Sighişoara)
* Регин (Reghin)
* Тирнэвени (Târnăveni)

### Шаҳрҳо
* Йернут (Iernut)
* Лудуш (Luduş)
* Совата (Sovata)
* Меркуря-Ниражулуй (Miercurea Nirajului)
* Сэрмашу (Sărmaşu)
* Синҷеорҷиу-де-Пэдуре (Sângeorgiu de Padure)
* Унгени (Ungheni)

## Пайвандҳо
Вилояти Сату Маре

**Вилояти Сату Маре** (Satu Mare, Szatmár megye) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Вилояти Тимиш

**Вилояти Тимиш** (Timiş, Temes, Tamiš/Тамиш, Timiš) — яке аз вилоятҳои Руминия аст.
Элом (шаҳр)

**Элом** () — шаҳрест дар устони Элом, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 126,346 тан будааст ва дар соли 2006, 141,382 тан баровард мешавад.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гургон

**Гургон** (, то соли 1938 **Астаробод**, ) — шаҳр дар Эрон, маркази маъмурии шаҳристони Гургон ва устони Гулистон. Гургон дар қисми шарқии шимоли Эрон, 30 км дуртар аз баҳри Хазар ва 400 км шарқтари Теҳрон воқеъ аст. Аҳолиаш 329 536 нафар (2014), асосан форсҳо, мозаниҳо, сиистониҳо, озариҳо, балучҳо, инчунин муҳоҷирони туркман ва қазоқ зиндагонӣ мекунанд. Масоҳаташ 1700 км². Дар баландии 155 м аз с. б. воқест.

## Иқлим
Иқлимаш субтропикӣ, ҳарорати миёнаи январ 18,2°С. Миқдори бориши солона — 600 мм. Дар қисми шарқии Гургон Боғи миллии Гулистон мавҷуд аст.

## Иқтсиод
Фурудгоҳ дорад. Аз ҳудуди Гургон роҳи оҳани Қазоқистон — Туркманистон — Эрон мегузарад. Тавассути роҳи оҳан ва роҳҳои мошингард бо шаҳрҳои Бандари Шоҳ ва Теҳрон мепайвандад. Заводҳои пахта, шолитозакунӣ ва равғанбарорӣ дорад. Косибию ҳунармандӣ низ рушд кардааст. Донишгоҳҳои исломӣ, тиббӣ, кишоварзӣ ва омӯзишгоҳҳои касбӣ-ҳунарӣ дорад*.*

## Нигаред низ
* Астаробод

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гулистон
Вилояти Дублин

**Велояти Дублин** (, ) — яке аз вилоятҳои Ҷумҳӯрии Ирландия аст.
Аҳвоз

мини
**Аҳвоз** ( — *Ahvâz*,  — al-Ahwāz) — шаҳр дар ҷанубу ғарбии Эрон,  маркази маъмурии устони Хӯзистон, бандари дарёи Корун. Аҳолӣ — 1 112 021 нафар

## Ҷуғрофиё ва аҳолӣ
Аҳолиаш наз­дики 1,4 млн. нафар (2010). Маркази роҳи оҳан, роҳҳои автомобилгард ва аэропорт дорад.

## Таърих
Аҳвоз дар садаҳои V–IV то милод Оксин, дар замони Ҳахоманишиҳо Аваз ё Аваҷа ном дошт. Дар аҳди Сосониён Ҳурмузд – Ардашер (ба шарафи шоҳ Ардашери I) ном гирифта, садаҳои III–VII маркази тиҷорат ва киштигардии дарёӣ буд. Соли 638 ба Аҳвоз арабҳо соҳиб шуда, онро «Суқ-ул-Ахвоза» – «бозори хузиён» номиданд. Асрҳои 7–13 дар Аҳвоз шоҳибофӣ тараққӣ кард. Аҳвозро чандин бор арабҳо ва кӯчиёни Осиёи Миёна забту ғорат ва махсусан корезу шабакаҳои обёрии онро хароб карданд ва ин сабаби таназзули шаҳр гардид.

## Имрузи Аҳвоз
Дар садаи XIX Аҳвоз аз нав эҳё шуд. Тараққиёти минбаъдаи Аҳвозро кашфи кони нафт (1908) муайян кард ва он чун маркази саноати нафти Эрон хеле пеш рафт. Лӯлаҳои интиқоли нафтӣ то макон­ҳои тавлидоти он (Ободон, Исфаҳон, Теҳрон) кашидашуда аз Аҳвоз мегузаранд. Коргоҳҳои саноати пӯлодгу­дозӣ, ки­миё, нассоҷӣ, хӯрокворӣ дорад. Дар Аҳвоз дониш­гоҳҳои тиб­бӣ, нафтию техникӣ, инчунин Дониш­го­ҳи Шаҳид Чам­рон фаъолият мекунанд. Маркази маъ­му­рию саноатии Аҳвоз дар соҳили рост ва қисми аҳоли­ни­шини он дар соҳили чапи дарёи Корун ҷой гирифтаанд.

## Сарчашма
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ёсӯҷ

**Ёсӯҷ** () — яке аз шаҳрҳои Эрон ва маркази Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад аст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон
Бандар Аббос

**Бандар Аббос** () — шаҳри бандарӣ дар қисми ҷануби Эрон, дар соҳили халиҷи Форс. Пойтахт ва яке аз шаҳрҳои калонтарини устони Ҳурмузгон аст. Аҳолиаш 367 508 нафар (2012). Фурудгоҳи байналмилалӣ дорад..

## Таърих
Бандар Аббосро дар садаи 16 португалиҳо зери тасарруфи худ гирифта, Гамру номгузорӣ карданд. Соли 1615 он ба шарафи шоҳи Форс Аббоси 1 (1588–1629) Бандар Аббос номгузорӣ шуд. Баъди ғолибият бар португалиҳо дар муҳорибаи баҳрии назди гул. Ҳурмуз, Шоҳ Аббос онро бо дастгирии флоти баҳрии Британия ба шаҳри бузурги бандарӣ табдил дод.

Шоҳроҳи автомобилгард Бандар Аббосро бо шаҳрҳои Кирмоншоҳ, Шероз ва Зоҳидон мепайвандад. Иқлимаш гарми камбориш (ҳарор. июл +490С, янв. +50С), миқдори миёнаи бориши солона – тақр. 250 мм, намнокии миёна–66%. Дар Бандар Аббос Донишгоҳи исломӣ, Донишгоҳи Ҳурмузгон ва Донишгоҳи тиббӣ амал мекунанд. Моҳидорӣ, тиҷорати меваҳои ситрусӣ, тамоку ва хурмо ривоҷ ёфтааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* iranica Бандар-Аббос

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳурмузгон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Зоҳидон

**Зоҳидон** () — шаҳр, маркази маъмурии Шаҳристони Зоҳидон, Устони Систон ва Балучистон дар Эрон.; дар ҷанубу шарқи Эрон, дар наздики сарҳадди Покистону Афғонистон воқеъ аст.

## Ҷуғрофиё
Баландиаш аз сатҳи баҳр 1370 м. Аҳолиаш тақрибан 590 ҳазор нафар (2017), аксарият балучҳои ҳанафимазҳаб.

### Иқлим
Иқлимаш дар тобистон гарм ва зимистон сард. Миқдори бориши солона 80 мм, мавсими боронӣ декабр – апрел.

Зоҳидон дар масофаи 1600 км ҷанубу шарқтари шаҳри Теҳрон ҷойгир буда, роҳи мошингарди № 84 шаҳрро дар ғарб бо Кирмон ва дар шарқ бо шаҳри Кветтаи Покистон, роҳи № 95 Зоҳидонро дар шимол бо Машҳад ва дар ҷануб бо Чобаҳор мепайвандад. Тавассути роҳи оҳан бо дохил ва хориҷи кишвар – Покистон пайванд аст. Фурудгоҳи байналмилалӣ дорад.

## Таърих
Мавзеи кунунии Зоҳидон дар гузашта минтақаи нисбатан сарсабз ва барои чорводорӣ мусоид буд. Соли 1898 Мурод ном шахсе дар ин ҷо корез бунёд кард ва дар атрофи он деҳаи Дуздоб ташкил ёфт. Соли 1903 дарбориёни белгиягии Қоҷориён дар Дуздоб гумрукхона сохтанд. Дар аҳди Ризошоҳи Паҳлавӣ номи Дуздоб ба Зоҳидон тағйир ёфт (1930). Зоҳидон дар шоҳроҳи иртиботии Покистон, Ҳинд, Хуросон, Кирмон ва Балучистон қарор дошта, аҳолиаш афзоиш меёбад. Зоҳидон ҳоло маркази қолинбофӣ, истеҳсоли маводди сохтмонӣ, саноати хӯрокворӣ ва сафолгарӣ мебошад. Дар Зоҳидон Донишгоҳи Сиистон ва Балучистон, Дорулулуми пизишкии Зоҳидон, Институти технологӣ ва ғайра фаъолият доранд. Зоҳидон ҳамчун ҳавзаи илмии аҳли суннати ҳанафимазҳаб машҳур буда, ҷавонони зиёди тоҷик дар он шаҳр таҳсил кардаанд.
## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Вилоятҳои Тоҷикистон

Бар асоси Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон № 100 аз 4 ноябри соли 1995 «Дар бораи тартиби ҳалли масъалаҳои сохти марзиву маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон», воҳидҳои марзиву маъмурӣ ва маҳалҳои аҳолишини Ҷумҳурии Тоҷикистон Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоят, шаҳр, ноҳия, шаҳрак, деҳот ва деҳа мебошанд.
Ноҳияҳо деҳавӣ ва шаҳрӣ буда, дар итоати ҷумҳурӣ, вилоят ё шаҳр шуда метавонанд.

Ҳамакнун сарзамини Тоҷикистон (соли 2014) ба чунин воҳидҳо бахш карда шудааст:

## Харитаҳо

Акс:ҶШС Тоҷикистон (1939-1943).png|alt=|1939—1943
Акс:ҶШС Тоҷикистон (1947).png|alt=|1947
Акс:ҶШС Тоҷикистон (1948-1955).png|alt=|1948-1955
Акс:ҶШС Тоҷикистон (1944-1946).png|alt=|1944-1946
Акс:ҶМШС Тоҷикистон (тақсимот).png|alt=|ҶМШС Тоҷикистон
Акс:Вилояти Ӯротеппа.png|alt=|Вилояти Ӯротеппа
Акс:Вилояти Ленинобод (1948-1955).png|alt=|Вилояти Ленинобод
Акс:Вилояти Сталинобод.png|alt=|Вилояти Сталинобод
Акс:Вилояти Кӯлоб.png|alt=|Вилояти Кӯлоб
Акс:Вилояти Қӯрғонтеппа.png|alt=|Вилояти Қӯрғонтеппа
Акс:Вилояти Ғарм.png|alt=|Вилояти Ғарм
Акс:Вилояти Сталинобод (1945).png|alt=|Вилояти Сталинобод (1946)
Акс:Ходжентский округ.png|alt=|Вилояти Ленинобод (1946)
Акс:Khatlon Province in Tajikistan.svg|alt=|Вилояти Хатлон
Акс:Sughd Province in Tajikistan.svg|alt=|Вилояти Суғд
Акс:Gorno badakhshan map.png|alt=|ВМКБ


## Эзоҳ

## Нигаред

## Сарчашма

Тоҷикистон аз 68 шаҳру ноҳия ва 375 ҷамоъат иборат набошад.

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон
29 август

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Ҷаҳонӣ
*  — Рӯзи байнулмилалии мубориза бо озмоишҳои ҳастаӣ.

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 29 август]]*
* 1698 — Пётр I ришмониро манъ кард ва либосҳои аврупоиро пешкаш кард.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 29 август]]*
* 1903 — Семён Плешко, доктори илми кишоварзӣ, академики АИ Тоҷикистон.
* 1923 — Борис Брагинский, доктори илми тиб, профессор.
* 1923 — Абдураззоқ Юсуфов, генерал-майор.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 29 август]]*

## Тақвими мардумӣ
**Сунбула** (23 Август — 22 Сентябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0829.html 
* http://www.calend.ru/day/8-29/ 
* Наука, 29.08
* BBC On this day, 29.08
Фоннӣ Коплон

**Фоннӣ Коплон** (; ) — як инқилобии асолатан яҳудӣ-укроинӣ дар Инқилоби Октябр буд, ки иқдом ба террори Владимир Ленин кард ва ба ҳамин хотир эъдом шуд.

## Эзоҳ
.io

**.io** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Территорияҳои Британия дар Уқёнуси Ҳинд.

pk
30 август

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Ҷаҳонӣ
*  — Рӯзи байнулмилалии нопадидшудагон
* Рӯзи байнулмилалии кӯсанаҳанг

### Миллӣ
*  — Рӯзи Қонуни асосӣ
*  — Рӯзи пирӯзӣ
*  — Рӯзи Ҷумҳурӣ.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 30 август]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 30 август]]*
* 1860 — Исаак Левитан, рассоми рус.
* 1868 — Александр Климов, вокалист, профессор, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1871 — Эрнест Резерфорд, физикдони бритониёӣ, барандаи ҷоизаи Нобели физик (1908).
* 1928 — Сергей Агаҷонов, доктори илми таърих.
* 1943 — Икром Бобоев, доктори илми тиб, профессор.
* 1948 — Давлат Нуралиев, физикдони тоҷик.
* 1954 — Александр Лукашенко, президенти Белорус.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 август]]*
* 2018 — Иосиф Кобзон — сароянда ва оҳангсози рус.

## Тақвими мардумӣ
**Сунбула** (23 Август — 22 Сентябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0830.html 
* http://www.calend.ru/day/8-30/ 
* Наука, 30.08
* BBC On this day, 30.08
.hm

**.hm** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Ҷазираҳои Ҳерд ва Макдоналд.

hm
.gw

**.gw** — Домени миллии дараҷаи аввал барои Гвинея Бисау.

gw
Гурӯҳ:Гвинея Бисау
Вилоятҳои Афғонистон

**[[Афғонистон]]** — кишвари унитарӣ, ки ба таври маъмурӣ ба 34 вилоят () тақсим мешавад. Онҳо, дар навбати худ ба 398 ноҳия ё вулусволӣ () тақсим шудаанд.

Вилоятҳои Дайкундӣ ва Панҷшер баҳори соли 2004 бо тақсимоти вилоятҳои Урӯзгон ва Парвон пайдо карда шуданд. Вилоятҳои Хуст ва Нуристон дар соли 1995, Сарипул — соли 1988, Пактика —  соли 1982 таъсис дода шуданд.

## Инчунин нигаред

* Тақсимоти маъмурии Афғонистон
* Минтақаҳои Афғонистон

## Пайвандҳо

* Тақсимоти маъмурию ҳудудии Афғонистон тибқи ISO.   
* Адм. тақсимоти Афғонистон, ҷойгиршавии ҷуғрофӣ - харитаи Google.   
* Шуъбаи маъмурии Афғонистон дар Statoids.com 
* Ташкилоти марказии омор  
* Харитаи вилоятҳои Афғонистон 

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Афғонистон
Дархостҳои мудир шудан

Дар ин саҳифа дархостҳои мудир шудан матраҳ мешавад. Барои иттилоъ аз ҷузъияти номзади кардан ва рай додан ба саҳифаи англисии марбута муроҷиат кунед. http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Requests_for_adminship]

Mудирони феъли - Дархостҳои мувофиқ - Дархостҳои номувофиқ 

## Раванди райгири

Дар Википедиаи Тоҷикӣ муҳлати райгири ду ҳафта аз замоне аст, ки номзад мудирияти номзадиро мепазирад. Дар сурати салоҳдид девонсалорҳо (масолеҳ дар сурате, ки мухолифи вуҷуд надорад вале мувофиқин маъдаванданд), ин муҳлат қобили тамдид аст. Корбарони гумном, корбароне, ки баъд аз оғози номзади кардан сабт шудаанд, ва корбароне, ки пеш аз оғози номзади кардан вироишҳои муфид дар мақолот надоштаанд, ҳақи рай додан надоранд. Агар мутмаин нестед ҳақи рай додан доред ё хайр. Метавонед аз яке аз девонсолорон ё мудирон бипурсед.

Пас аз поёни райгирӣ, ба шарте, ки бин корбарон аҷмо вуҷуд дошта бошанд, номзад мавриди назар мудир мешавад. Ҳадиақал райи лозимӣ ҳудуди ___ то ____ дар сад рай мувофиқ аст. Фақат дивонсолорҳо муҷозанд райгириро  бубанданд ё дар мавриди ин, ки иҷмоъ ҳосил шуда аст ё хайр даври кунанд.

Райгириҳои собиқ дар саҳифаҳои бойгони шудаанд.

Райгириҳои феълӣ

Замони ҳозир UTC

Миёнгирии саҳифа холи шуд.

Дархост барои девонсолори 

Девонсолорон, мудироне ҳастанд, ки ихтиёри иртиқои як корбар ба мудир ё девонсолорро доранд (бар асоси рай ва тасмими корбарон). Онҳо ҳамчунин метавонанд номи корбари ҳар корбариро тағийр диҳанд.

Фар инд интихоб девонсолорон мшобе интихоби мудирон аст, вале танҳо бо дархости сурат мегирад. Сатҳи интизор барои иртиқо ба девонсолори болотар аз иртиқо ба мудирият аст ( аз назари теъдод оро, мушорикат корбарон ва номзадон, тавониҳои лозим) Номзадон бад нест қабл аз номзадии худ бахши дар мавриди ниёз ба девонсолорони ҷадид оғоз кунанд.

Аз девонсолорони интизор меравад то аҷмоиро дар шароити сахт ташхис диҳанд ва омода тавзиҳ додан тасмимҳояшон бошанд.

Райгириҳои собиқ дар саҳифаи Википедиа: дархостҳои девонсолорон: дархостҳои девонсолори/Бойгони архив шудаан

Дархостҳои ҷадидро дар охир ин бахш  изофа кунед.

Гурӯҳ:Википедиа
Хат (навиштор)

**Хат** ё **дабира** () — системаи аломатҳост, ки тавассути нақшу тасвирҳо робитаи одамонро таъмин менамояд ва хабареро ба фосилаи муайян мерасонад. Бо мурури гузаштани давру замон хатҳои зиёд ихтироъ шуданд ва ин хатҳо ном ба ном ва навъ ба навъ ҷудо гардидаанд.

## Алифбо
* Алифбои арманӣ
* Алифбои гурҷӣ
* Алифбои кирилликӣ
* Алифбои қибтӣ
* Алифбои лотинӣ
* Алифбои тоҷикӣ
* Алифбои юнонӣ
* Ҳангул

## Абҷад
* Ҳуруфи арабӣ
* Ҳуруфи форсӣ
* Ҳуруфи иврӣ
* Алифбои сурёнӣ

## Абугида
* Ҳуруфи таиландӣ
* Хатти томилӣ
* Деванагарӣ

## Адабиёт
* Афсаҳов, А., Қаҳҳоров, Ҳ. Хат ва пайдоиши он. — Душанбе: Маориф, 1994. — С.32-34.
* Ахмедов, Б., Юнусов, А. Аз таърихи ихтирои хат. // Китобдор. — 2006. — № 1. — С.17.
* Пиктография // Энсиклопедияи совети тоҷик. — Душанбе, 1984. — Ҷ.5. — С.509.
* Хат // Энсиклопедияи совети тоҷик. — Душанбе, 1987. — Ҷ.7. — С. 613—619
* Коғаз //Энсиклопедияи совети тоҷик. — Душанбе,1981. — Ҷ.З. — С. 498.
* Ахмедов, Б. Китоб ва пайдоиши он // Китобдор. — 2007. — № 1. — С.34-35.
* Матншиносӣ // Энсиклопедияи совети тоҷик. — Душанбе,1983. — Ҷ.4. — С.268.
* Манбаъшиносӣ // Энсиклопедияи совети Тоҷик. — Душанбе, 1983. — Ҷ.4. — С. 177—178.
Палави токӣ

**[[Палав (таом)|Палави]] токӣ** — яке аз намудҳои палави маҳаллист, ки  ҳамчун таом дар байни аҳолии Осиёи Миёна мавриди истифода қарор гирифтааст.

Палави токӣ, тарзи пухтан: Гӯшти лаҳмро бо пиёз-у сир аз гӯштқимакунак мегузаронанд ё бо корди ош қима карда, намак-у мурч ва қаламфур мепошанд. Баргҳои норасидаи токро аниқтараш барги ангур-ро гирифта мешӯянд дар оби ҷӯш тар карда, баъд ба онҳо кам-кам қима печонда, аз ресмон мегузаронанд. Ба равғани доғ пиёзи резаро андохта 6-9 дақиқа бирён мекунанд. Баъд ба дег қимаи дар барги ток печонидашуда, об, зира, намак, мурч, андохта, 15-20 дақиқа маҳин меҷӯшонанд. Сипас биринҷ-и шустаро ба дег андохта, аз болояш об мерезанд. Ҳамин ки биринҷ обро ҷаббид, дам мепартоянд.
## Ҳамчунин нигаред
* Палав (таом)

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ