open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Федератсияи ҷаҳонии ҳоккейи рӯйи ях

**Федератсияи ҷаҳонии ҳоккейи рӯи ях** (, ) — созмони байналмилалии варзишӣ мебошад, ки рушди ҳоккейи рӯи яхро дар саросари ҷаҳон ҳамоҳанг мекунад.

Бо вуҷуди салоҳиятҳои ҷаҳонӣ, IIHF нуфузи маҳдуд бар рушди ҳоккейи рӯи ях дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва Канада дорад, зеро дар ин кишварҳо созмони асосии ҳоккей Лигаи миллии ҳоккей (НХЛ) мебошад. Канада ва ИМА ягона аъзои IIHF ҳастанд, ки қоидаҳои миллии худро доранд.

Дар манбаъҳои гуногун санаҳои гуногуни қабул шудани забонҳои расмӣ зикр мешаванд: англисӣ — 1920, 1946 ё 1978; олмонӣ — 1954. Ҳоло мутобиқи моддаи 8 Оинномаи IIHF ягона забони расмӣ англисӣ мебошад, вале тарҷумаи ҳамзамон ба олмонӣ ва русӣ ҳатмӣ аст. Забони фаронсавӣ, ки соли 1908 қабул шуда буд, дигар расмӣ нест.

Пештар IIHF инчунин рушди ҳоккейи инлайн (ҳоккей бо конкиҳои роликӣ)-ро идора мекард, аммо моҳи июни соли 2019 эълон шуд, ки федератсия дигар ин навъи варзишро роҳбарӣ намекунад.

## Ҳадафҳо ва вазифаҳо
Ҳадафҳои IIHF инҳоянд:
* идора, рушд ва ташвиқи ҳоккейи рӯи ях дар ҷаҳон;
* назорат ва такмили мусобиқаҳои байналмилалӣ;
* таҳкими муносибатҳои дӯстона миёни федератсияҳои миллӣ;
* хизмат ба рушди варзиш.

Вазифаҳои асосӣ:
* риояи оиннома ва қоидаҳои байналмилалӣ;
* танзими муносибат бо ВАО, сарпарастон ва масъалаҳои ҳуқуқи литсензионӣ;
* таъмини ягонагии қоидаҳои бозӣ;
* мусоидат ба рушди ҷавонон;
* баргузории семинарҳо барои мураббиён ва доварон;
* ташкил ва назорати мусобиқаҳои байналмилалӣ;
* назорати интиқоли бозигарон миёни кишварҳо;
* ҳамкорӣ бо дигар федератсияҳои варзишӣ.

IIHF ҳар гуна табъизи нажодӣ, динӣ ё сиёсиро рад мекунад ва принсипи «Фэйр-плей»-ро риоя менамояд.

Шиорҳо:
* «Бозии одилона ва эҳтиром» ()
* «Ҳамкорӣ барои пешрафт» ()

Мутобиқи оиннома, дар ҳамаи мусобиқаҳои расмӣ маросими барафрохтани парчамҳо ва иҷрои сурудҳои миллии ғолибон баргузор мегардад.

Аз соли 1976 таҳти сарпарастии IIHF «Маълумотномаи байналмилалии ҳоккей» нашр мешавад ва аз соли 1977 «Пресс-релизи IIHF» мунтазам нашр мегардад.

## Сохтор
* Дафтари марказӣ дар Зюрих ҷойгир аст.
* Баҳсҳои ҳуқуқӣ метавонанд дар Лозанна дар Суди ҳакамии варзиш баррасӣ шаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Федератсияҳои ҷаҳонии варзиш
Гурӯҳ:Ҳоккейи рӯи ях
Гурӯҳ:Созмонҳои таъсисёфта дар 1908
Ҳафпайп

**Ҳафпайп** (ҳамчунин **халфпайп** ё **ҳавпайп**) (аз  — «нимқубур») — фанни варзишӣ дар мусобиқаҳои сноуборд. Аз соли 1998 фанни олимпӣ мебошад. Мусобиқаҳо дар релефи махсуси барфӣ баргузор мешаванд, ки дар буриш шакли нисфи қубурро дорад.

## Роҳ
Майдони мусобиқаи ҳафпайп аз нимқубуре иборат аст, ки аз барфи зич сохта ё дар замин кофта шуда, бо қабати барф пӯшонида мешавад. Барои сохтани геометрия ва радиуси дуруст ратрак бо таҷҳизоти махсус истифода мешавад. Ин иншоот аз берун ба рампа барои скейтборд монанд аст; баландии деворҳо зиёда аз 3 метр ва дарозӣ бештар аз 80 метр мебошад. Онро дар нишебии кӯҳ месозанд, то варзишгар аз як девор суръат гирифта, аз девори дигар баромада трюк иҷро кунад ва боз ба тарафи муқобил баргардад.

Ҳафпайпи андозаи бузург, ки одатан дар мусобиқаҳои сатҳи баланд истифода мешавад, *суперпайп* ном дорад.

Унсурҳои асосии ҳафпайп:
* **Девор** — қисми амудӣ, ки варзишгарро ба ҳаво мепартояд.
* **Пойгоҳ** (ё **платформа**) — қисми поёнии марказӣ.
* **Гузариш** (ё **транзит**) — қисмате, ки гузариш аз пойгоҳи ҳамвор ба девори амудиро таъмин мекунад; ҳамчун радиуси давраи бузурги хаёлӣ чен карда мешавад.
* **Вертикал** () — қисми амудии девор байни канор ва гузариш.
* **Канор** — хатти болоии девор.
* **Майдони болоӣ** — сатҳи ҳамвори болои девор барои кормандон ё тамошобинон.
* **Мавқеи вуруд** () — оғози ҳаракат дар ҳафпайп.

## Таърих
Соли 1983 дар Сода Спрингс (Калифорния) аввалин чемпионати ҷаҳон оид ба ҳафпайп баргузор гардид. Ташкилкунандагон Том Симс ва Майк Чантри буданд.

Дар мавсими 1994/95 аввалин Ҷоми ҷаҳон оид ба сноуборд баргузор шуд, ки дар он ҷо медалҳо дар се фанн — ҳафпайп, слалом ва слаломи бузург — тақсим гардиданд.

Соли 1995 Кумитаи байналмилалии олимпӣ қарор қабул кард, ки ҳафпайп ба барномаи Бозиҳои олимпии зимистонаи 1998 ворид карда шавад.

Соли 1996 дар шаҳри Лиентз (Австрия) аввалин чемпионати ҷаҳон оид ба сноуборд таҳти сарпарастии FIS баргузор гардид, ки дар барномаи он слалом, гигант-слалом ва ҳафпайп дохил буданд.

Соли 1998 дар Бозиҳои олимпии зимистона бори аввал 4 маҷмӯи медалҳо дар ҳафпайп ва гигант-слалом миёни мардон ва занон тақсим гардиданд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Таърихи ҳафпайп

Гурӯҳ:Фаннҳои сноуборд
Гурӯҳ:Иншооти варзишӣ
Бозиҳои олимпии зимистона 1988

**XV Бозиҳои зимистонаи Олимпӣ** дар Калгари (Канада) аз 13 феврал то 28 феврали соли 1988 баргузор шуданд.

## Интихоби шаҳр
Калгари ҳамчун пойтахти XV бозиҳои зимистонаи Олимпӣ 30 сентябри соли 1981 дар ҷаласаи 84-уми КБО дар Баден-Баден интихоб шуд. Дар овоздиҳӣ он аз шаҳрҳои Фалун (Швеция) ва Кортина-д’Ампесзо (Италия) пеш гузашт. То ин вақт Калгари ду бор (дар солҳои 1964 ва 1968) барои ҳуқуқи баргузории Олимпиада дархост дода буд, вале мувофиқан ба шаҳрҳои Инсбрук (Австрия) ва Гренобл (Франсия) мағлуб шуда буд.

## Ҷадвали медалҳо

## Ҷоизадорони бозиҳо

## Иштирокчиён
Дар мусобиқаҳо шумораи рекордии ҳайатҳои варзишӣ аз 57 кишвар иштирок карданд. Бори охир дар бозиҳои зимистонаи Олимпӣ мунтахабҳои ИҶШС (СССР) ва ГДР иштирок намуданд. Ҷазираҳои Виргини Амрико, Гуам, Гватемала, Ҷазираҳои Антили Нидерланд, Фиҷи ва Ямайка соли 1988 дар бозиҳои зимистонаи Олимпӣ аввалин баромади худро анҷом доданд.

## Олимпиада дар филателия


File:The Soviet Union 1988 CPA 5910 souvenir sheet (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Ice hockey).jpg|XV Бозиҳои зимистонаи Олимпӣ
File:The Soviet Union 1988 CPA 5905 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Biathlon).jpg|Биатлон
File:The Soviet Union 1988 CPA 5906 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Cross-country skiing).jpg|Варзиши лижаронӣ
File:The Soviet Union 1988 CPA 5909 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Ski jumping).jpg|Ҷаҳиш аз трамплин
File:The Soviet Union 1988 CPA 5907 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Slalom skiing).jpg|Слалом
File:The Soviet Union 1988 CPA 5908 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Pair skating).jpg|Фигурбозӣ дар ях


## Эзоҳ
## Адабиёт

* 
*
Шогун Давлатбекова

**Шогун Давлатбекова** (таваллуд: 23 июли 1989, деҳаи Миденшор, ноҳияи Рӯшон, ВМКБ) — ҳунарпешаи театр ва синамои Тоҷикистон. Ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов ва барандаи ҷоизаи «Беҳтарин нақши занона» дар фестивали «Парасту-2019».

## Зиндагинома
Шогун Давлатбекова 23 июли соли 1989 дар деҳаи Миденшори ноҳияи Рӯшон ба дунё омадааст. Дар замони мактабхонӣ дар чорабиниҳои фарҳангии деҳа ва мактаб фаъол буд. Пас аз хатми мактаби миёна ба Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода дохил шуда, онро соли 2015 дар бахши ҳунарпешаи драма ва кино (дарси устод Р. Тағоймурод) хатм намуд.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Пас аз хатми донишкада фаъолияти кории худро дар Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов оғоз кард. Дар давоми зиёда аз даҳ соли фаъолият дар саҳнаи ин театр, ӯ дар намоишномаҳои зиёде нақшҳои асосӣ ва ёрирасонро офаридааст.

### Театр
Намоишномаҳои муҳим, ки дар онҳо нақш офаридааст:
* «Вақте ки кӯҳҳо суқут мекунанд» (коргардон Нозим Меликов) — нақши Элес;
* «Иштибоҳ»;
* «Афсунгар»;
* «Дирафши коваёнӣ»;
* «Зани оҳанин»;
* «Тарма»;
* «Тӯҳфа аз муҳоҷират»;
* «Муаллими ишқ».

Шогун Давлатбекова бо намоишномаҳои «Иштибоҳ» ва «Дирафши коваёнӣ» дар чандин фестивалҳои байналмилалӣ ширкат варзидааст.

### Синамо
Соли 2022 ӯ дар силсилафилми «Хона» (коргардон Фарҳод Ғаффорпур) нақши зани яке аз бародаронро иҷро кард. Ин филм дар бораи мушкилоти тақсими мерос дар оилаҳои тоҷик ҳикоят мекунад.

## Ҷоизаҳо
* Соли 2019 дар Фестивали ҷумҳуриявии театрҳои касбии «Парасту-2019» барои офаридани нақши Элес дар намоишномаи «Вақте ки кӯҳҳо суқут мекунанд» сазовори ҷоизаи **«Беҳтарин нақши занона»** гардид.

## Ҳаёти шахсӣ
Оиладор ва соҳиби як фарзанд бо номи Ширин мебошад. Ҳамсари ӯ Қурбон Шоҳхалилов низ дар соҳаи театр фаъолият мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Рӯшон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1989
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони театр
Пайрав Гулов

**Пайрав Гулов Кӯканшоевич**  (зод. 5 августи 1983, Қӯрғонтеппа, ҶШС Тоҷикистон) — рассоми муосири тоҷик, узви Академияи рассомии Тоҷикистон. Барандаи Ҷоизаи Академияи рассомони Чин (2016).

## Зиндагинома
Пайрав Гулов 5 августи соли 1983 дар шаҳри Қӯрғонтеппа ба дунё омадааст. Солҳои 1990—1999 дар мактаби миёнаи №5 шаҳри Душанбе таҳсил кардааст. 

Таҳсилоти касбиро солҳои 1999—2001 дар Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов оғоз намуда, сипас солҳои 2001—2006 шуъбаи рассомии факултаи театрии Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода-ро хатм кардааст. Устодони ӯ рассомони маъруф Зуҳур Ҳабибуллоев, Сабзалӣ Шарифов ва Суҳроб Шарифов мебошанд.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Аз соли 2001 инҷониб дар намоишгоҳҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ фаъолона ширкат меварзад. Асарҳои ӯ дар кишварҳои Олмон, Туркия, ИМА, Фаронса, Русия, Чин ва Ҳиндустон ба намоиш гузошта шудаанд.

### Намоишгоҳҳои байналмилалӣ
* **Соли 2013:** Ширкат дар намоишгоҳи байналмилалии «Рассомони ҷаҳон» дар Ҷумҳурии Мардумии Чин.
* **Соли 2016:** Иштирок дар намоиши «Рассомон барои сулҳ» таҳти унвони «Дурдонаҳои Роҳи абрешим» дар Душанбе.
* **Соли 2019:** Дар шаҳри Бишкек дар доираи Саммити сарони кишварҳои узви СҲШ дар намоишгоҳи «Саёҳат ба хотири Сулҳ» ду асари худро — «Мақбараи Шоҳи зинда» ва «Самарқанди кӯҳан» муаррифӣ кард.
* **Соли 2020:** Иштирок дар Симпозиуми байналмилалии рассомон дар шаҳри Кипр, ки дар он ҷо коллексияи асарҳои ӯ дар Осорхонаи санъати тасвирии муосир ҷой дода шуданд.

## Осор
Дар эҷодиёти Пайрав Гулов мавзӯъҳои зиндагии деҳот, урфу одатҳои миллӣ ва манзараҳои Тоҷикистон мавқеи асосӣ доранд.
* **Осорхонаи миллии Тоҷикистон:** Мусаввараи бузургҳаҷми 20-метра.
* **Силсилаи портретҳо:** Тасвири чеҳраи 48 Қаҳрамони Ҷанги Бузурги Ватанӣ.
* **Осорхонаи санъати Чин:** Шаш мусаввараи рассом дар ин осорхона нигоҳ дошта мешаванд.

## Ҷоизаҳо
* **Ҷоизаи Академияи рассомони Чин (2016):** Барои маҳорати баланди ҳунарӣ дар намоишгоҳи байналмилалии «Дурдонаҳои Роҳи абрешим». Ҷоизаро Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон супоридаанд.

## Эзоҳ
Кӯҳнавардӣ бо лижа

[мини|Экспедитсия ба пиряхи Инилчеки Шимолӣ, Тян-Шон, [Қазоқистон]]
мини|Лижаронӣ дар болои кӯҳ барои лижаронӣ
мини|Таҷҳизоти кӯҳнавардии лижаронӣ: датчики баҳман, зонди тарма, харита
мини|Мӯза ва крампонҳои махсус барои кӯҳнавардӣ
**Кӯҳнавардӣ бо лижа** (, инчунин бо ихтисораи **скимо** маъруф аст) — навъи варзиш ва истироҳати фаъол, ки унсурҳои лижаронии кӯҳӣ ва шаклҳои лижаронии масофаи дарозро муттаҳид мекунад.

Кӯҳнавардӣ бо лижа гузариши масир дар кӯҳҳоро дар бар мегирад, ки бо баромадан бо лижаҳо бо истифода аз камус ва/ё пиёда бо лижаҳо анҷом ёфта, фуруд омадан бидуни роҳи омодашуда (режими фрирайд) иҷро мешавад.

Соли 2020 мусобиқаҳои кӯҳнавардӣ бо лижа дар доираи Бозиҳои зимистонаи олимпии ҷавонон 2020 дар Лозанна баргузор гардиданд (медалҳои тилло насиби варзишгарони Швейтсария, Италия ва Испания шуданд). 20 июли соли 2021 кӯҳнавардӣ бо лижа ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 дар Италия ворид карда шуд.

## Таърих
Кӯҳнавардӣ бо лижа нисбатан нав ба вуҷуд омадааст, вале дар минтақаҳои кӯҳии Аврупо, Амрико, Осиё ва дигар кишварҳое, ки дорои кӯҳ ва барф мебошанд, густариши васеъ пайдо кардааст.

Дар солҳои 1990 Фаронса, Италия, Словакия, Андорра ва Швейтсария Кумитаи байналмилалии мусобиқаҳои кӯҳнавардӣ бо лижаро (*Comité International du Ski-Alpinisme de Compétition — CISAC*) таъсис доданд, ки соли 1992 аввалин чемпионати Аврупоро баргузор намуд.

Соли 1999 ташкилоти CISAC ба Шӯрои байналмилалии мусобиқаҳои кӯҳнавардӣ бо лижа (*International Council for Ski Mountaineering Competitions — ISCM*) дар доираи Федератсияи байналмилалии кӯҳнавардӣ (UIAA) табдил дода шуд. Аввалин чемпионати расмии ҷаҳон таҳти сарпарастии ISCM соли 2002 баргузор гардид.

Имрӯз мусобиқаҳо дар сатҳҳои гуногун гузаронида мешаванд:
* байналмилалӣ
* миллӣ
* минтақавӣ

## Таҷҳизот
Барои машғул шудан ба кӯҳнавардӣ бо лижа таҷҳизоти махсус истифода мешавад:
* лижаҳо бо бастҳое, ки имкон медиҳанд ҳангоми баромадан пошна озод бошад
* Камус — қабати махсусе, ки ба қисми лағжандаи лижа насб мешавад, то ҳангоми баромадан аз ақиб лағжишро пешгирӣ кунад
* мӯзаҳои лижаронӣ, ки дар ҳолати зарурӣ метавонанд бо кошки кӯҳнавардӣ истифода шаванд
* таҷҳизоти бехатарӣ (кулоҳ, детектори тарма, белчаи тарма, зонд ва ғайра)

## Ҳамчунин нигаред
* Кӯҳнавардӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи Федератсияи кӯҳнавардии Русия — бахши кӯҳнавардӣ бо лижа
* Чемпионати Русия оид ба кӯҳнавардӣ бо лижа 2011
Гурӯҳ:Навъҳои кӯҳнавардӣ
Гурӯҳ:Варзиши лижаронӣ
Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Суҳроби Зиё

**Суҳроби Зиё** (*Зиёев Суҳроб Саъдуллоевич*; 20 июни 1964, деҳаи Тутака, ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон) — и варзидаи тоҷик, хабарнигори аршади телевизиони форсии Би-би-сӣ дар Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Суҳроби Зиё 20 июни соли 1964 дар деҳаи Тутакаи ҷамоати деҳоти Алмосии ноҳияи Ҳисор дар хонаводаи коргар ба дунё омадааст. Оиладор ва соҳиби чаҳор фарзанд мебошад.

## Таҳсилот
Соли 1981 мактаби миёнаи № 49, воқеъ дар деҳаи Чангобро хатм кардааст. Солҳои 1981—1986 донишҷӯи факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон буд.

## Фаъолияти касбӣ
Фаъолияти худро соли 1986 дар Телевизиони Тоҷикистон оғоз кардааст. Дар тӯли фаъолияти худ дар нашрияҳои «Оинаи зиндагӣ», ҳафтаномаи «Тоҷикистон» ва хабаргузории ИРНА кор кардааст. Аз моҳи майи соли 1997 хабарнигори Би-би-сӣ (BBC) мебошад. Солои 2002—2009 роҳбарии намояндагии Би-би-сӣ дар Тоҷикистонро бар дӯш дошт. Ӯ ҳоло хабарнигори аршади телевизиони форсии Би-би-сӣ дар Тоҷикистон аст.

Аз соли 1995 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон мебошад. Узви раёсати Конуни байналмилалии Муҳиддини Олимпур аст.

## Эҷодиёт
Суҳроби Зиё муаллифи се филми мустанад дар бораи Заур Дахте, ҳунари балет ва шоира Фарзона мебошад. То ҳол се китоби ӯ бо номҳои «Устураи фарҳанг ва ҳунари тоҷик» (2023), «Муждаи субҳ» (2024) ва «Гавҳаре ноёб рафт…» (2025) ба нашр расидаанд.

## Ҷоизаҳо
Соли 2019 аз ҷониби маҳфили «Боргоҳи сухан» ҳамчун «Рӯзноманигори сол» интихоб гардид. Соли 2023 барои хидматҳояш дар тарғиби адабиёт соҳиби «Лавҳи Сипос»-и Бунёди Жолаи Исфаҳонӣ (Лондон) шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи Суҳроб Зиё дар Фейсбук
* Саҳифаи Суҳроб Зиё дар Инстаграм
Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C

Бозиҳои **гурӯҳи C [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|чемпионати ҷаҳони соли 2026]]** аз 13 то 24 июни соли 2026 баргузор мешаванд. Дар ин гурӯҳ дастаҳои миллии Бразилия, Марокаш, Ҳоитӣ ва Шотландия иштирок мекунанд. Ба марҳилаи ҳазфӣ дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол намоянд. Ҳамчунин имконпазир аст дастае, ки ҷойи сеюмро мегирад, дар асоси раддабандӣ ба даври баъдӣ роҳхат гирад.

## Дастаҳо

**Эзоҳ**

## Ҷадвал

Ба марҳилаи ҳазфӣ роҳ меёбанд:
* Ғолиби гурӯҳи C, ки бо дастаи ҷойи дуюми гурӯҳи F бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи дуюм дар гурӯҳи C, ки бо ғолиби гурӯҳи F бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи сеюм, метавонад дар асоси раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм дар гурӯҳҳо ба марҳилаи ҳазфӣ роҳхат гирад. Агар ин даста аз гурӯҳи C бошад, метавонад бо ғолиби гурӯҳи A, гурӯҳи E ё гурӯҳи I бозӣ кунад.

## Бозиҳо
Вақти оғози ҳамаи бозиҳо ба вақти маҳаллӣ муайян шудааст.

### Бразилия — Марокаш


### Ҳоитӣ — Шотландия


### Шотландия — Марокаш


### Бразилия — Ҳоитӣ


### Шотландия — Бразилия


### Марокаш — Ҳоитӣ


## Холҳои фейр-плей
Дар ҳолате, ки дастаҳо бо шумори холҳо, фарқи тӯбҳо ва дигар меъёрҳо (нигаред ба меъёрҳои рутбабандӣ) баробар бошанд, холҳои фейр-плей ҳамчун меъёри рутбабандӣ истифода мешаванд. Холҳо бар асоси кортҳои зард ва сурхи дастаҳо дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ ҳисоб карда мешаванд:
* корти зарди аввал: тарҳи 1 хол;
* корти сурхи ғайримустақим (корти зарди дуюм): тарҳи 3 хол;
* корти сурхи мустақим: тарҳи 4 хол;
* корти зард ва корти сурхи мустақим: тарҳи 5 хол.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Вебгоҳи расмӣ

Гурӯҳи C
Сабзалӣ Шарифов

**Сабзалӣ Шарифов** (*Сабзалӣ Муродзодаи Шариф*; зод. 9 майи 1946, ноҳияи Фархор, ҶШС Тоҷикистон) — рассоми варзидаи тоҷик, яке аз бунёдгузорони санъати муосири монументалӣ-ороишии Тоҷикистон. Рассоми халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ.

## Зиндагинома
Сабзалӣ Шарифов 9 майи соли 1946 дар ноҳияи Фархор-и вилояти Кӯлоб (ҳоло вилояти Хатлон) дар оилаи косиб ба дунё омадааст. Соли 1967 Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимови шаҳри Душанбе ва соли 1972 Институти рассомию театрии ба номи Н. Островскийи шаҳри Тошканд-ро бо ихтисоси рассоми санъати монументалӣ хатм намудааст.

Солҳои 1972—1979 дар Омӯзишгоҳи рассомии ҷумҳуриявӣ ба сифати омӯзгор фаъолият кардааст. Ӯ беш аз 50 сол дар ҷодаи рассомӣ заҳмат кашида, узви Иттифоқи рассомони Тоҷикистон ва узви фахрии Академияи меъморӣ ва сохтмони Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

## Эҷодиёт
Нигоҳи Сабзалӣ Шарифов ба ҳунар фалсафӣ буда, дар асарҳояш таъриху қисмати халқи тоҷик, симои модар ва рамзҳои миллӣ мавқеи асосӣ доранд.

### Асарҳои машҳур
* «Боғи анори бобоям»
* «Хотираи солҳои дур»
* «Шӯриши Восеъ»
* «Пахтакорон» («Пахтаи сиёҳ»)
* «Рабудани буққаи сурх»
* «Гаҳвора»
* «Аз давра ба давра, аз дида ба дида» (асари монументалӣ дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон)
* Силсилаи «Темурмалики монеашикан», «Шераки шуҷоъ», «Орзуи Спитамен».

### Санъати монументалӣ
Сабзалӣ Шарифов дар ороиши бадеии бисёр иншоотҳои муҳими давлатӣ саҳм гузоштааст:
* Меҳмонхонаи «Тоҷикистон» (1975)
* Сирки давлатии Тоҷикистон (1977—1978)
* Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷӯраев (1979—1980)
* Кохи Борбад (1982—1984)
* Театри академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ (1989—1990)
* Театри академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ (2004—2005)
* Китобхонаи миллии Тоҷикистон (2011—2012).

## Намоишгоҳҳо
Рассом асарҳои худро дар намоишгоҳҳои байналмилалӣ дар шаҳрҳои Маскав, Будапешт, Никосия, Кобул, Варшава ва Берлин ба маъраз гузоштааст.
* **"Сиёҳ ва сафед"** (1996) — бахшида ба ҷанги шаҳрвандӣ.
* **"Субҳи сафед"** (2006).
* **"Рӯзи сафед"** (2016) — бахшида ба 25-солагии Истиқлолияти Тоҷикистон ва 50-солагии эҷодиёти рассом.

## Ҷоизаҳо ва унвонҳо
* Рассоми халқии Тоҷикистон
* Арбоби хизматнишондодаи санъати Тоҷикистон
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ
* Мукофоти давлатии Совети Вазирони ИҶШС

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Фархор
Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Рассомони халқии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони ҷоизаи Рӯдакӣ
Суҳроб Қурбонов

**Суҳроб Усмонович Қурбонов** (1 декабри 1946, Қӯрғонтеппа — 10 майи 2016, Душанбе) — рассоми маъруфи тоҷик, ходими ҷамъиятӣ ва омӯзгор. Рассоми халқии ИҶШС (1990). Раиси Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (1982—2012).

## Зиндагинома
Суҳроб Қурбонов 1 декабри соли 1946 дар шаҳри Қӯрғонтеппа ба дунё омадааст.
* Солҳои 1963—1965 дар Омӯзишгоҳи рассомии шаҳри Душанбе таҳсил кардааст.
* Солҳои 1965—1971 Донишкадаи давлатии академии рассомии Москва ба номи В. И. Суриковро (коргоҳи нигориши монументалӣ, зери роҳбарии К. Тутевол) хатм намудааст.

Аз соли 1971 узви Иттифоқи рассомони Тоҷикистон буд. Тӯли 30 сол (1982—2012) вазифаи раиси Иттифоқи рассомони Тоҷикистон-ро бар дӯш дошт. Соли 1989 вакили халқии ИҶШС аз Иттифоқи рассомон интихоб шуда буд.

Ӯ профессори соҳаи санъат буда, нахустин нигористони хусусиро дар кишвар бо номи «Suhrob Art gallery» таъсис додааст.

Суҳроб Қурбонов 10 майи соли 2016 дар шаҳри Душанбе аз бемории қалб даргузашт. Дар оромгоҳи «Сари Осиё» дафн шудааст.

## Эҷодиёт
Суҳроб Қурбонов муаллифи асарҳои сершумори монументалӣ ва дастгоҳӣ (станковая живопись) мебошад.

### Асарҳои монументалӣ
* Мусаввараи деворӣ дар «Кохи Ваҳдат» (1974);
* Силсилаи гобеленҳо дар бинои собиқ Китобхонаи миллии ба номи А. Фирдавсӣ (1978—1980);
* Ороиши бадеии Сирки давлатии Тоҷикистон;
* Муҷассама дар бинои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1981);
* Мозаика дар НБО-и Норак (1987).

Ӯ инчунин яке аз муаллифони нишонҳои давлатии Тоҷикистон (гералдика) ва нишони (герби) шаҳри Душанбе мебошад.

### Мусаввараҳои машҳур
* «Купола Востока» (Гунбазҳои Шарқ);
* «Абуалӣ ибни Сино» (1980);
* «Интизорӣ»;
* «Тӯй»;
* «Праздник весны» (Ҷашни баҳор);
* «Портрети духтар».

Асарҳои ӯ дар Галереяи Третяков (Москва), Осорхонаи миллии Тоҷикистон, Осорхонаи санъати халқҳои Шарқ ва коллексияҳои хусусии ИМА, Олмон, Финляндия, Юнон, Эрон ва ғайра нигоҳ дошта мешаванд.

## Унвон ва ҷоизаҳо
* Рассоми халқии ИҶШС (1990);
* Рассоми халқии Тоҷикистон (1986);
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ (1990, 1996, 2010);
* Ҷоизаи Комсомоли Ленин (1977);
* Медали нуқраи ВДНХ ИҶШС (1973);
* Медали тиллои Пушкини Русия (2000).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* «Портрети ноошно»-и Суҳроб Қурбонов

Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рассомони халқии ИҶШС
Гурӯҳ:Зодагони Бохтар
Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2016
Гурӯҳ:Дорандагони ҷоизаи Рӯдакӣ
Бозиҳои олимпии зимистона 1984

**XIV бозиҳои Олимпии зимистона** аз 8 то 19 феврали соли 1984 дар Сараево (Югославия) баргузор шуданд. Дар бозиҳо 1272 варзишгар (274 зан ва 998 мард) аз 49 кишвар иштирок доштанд. Ин нишондод барои бозиҳои зимистона рекордӣ буд. Намоди расмии бозиҳо гургбачае бо номи Вучко буд.

## Интихоби пойтахти Бозиҳо
Интихоби пойтахти XIV Бозиҳои Олимпии зимистона 18 майи соли 1978 дар Афина (Юнон) баргузор шуд. Бозиҳо дар Сараево дувумин бозиҳои олимпӣ ва аввалин бозиҳои олимпии зимистона буданд, ки дар кишвари сотсиалистӣ гузаронида шуданд.

## Ҳисоби медалҳо

## Тақвим
## Тақвими бозиҳо

## Олимпиада дар филателия

File:1984 CPA 5472.jpg|Биатлон
File:1984 CPA 5473.jpg|Конкитозӣ
File:1984 CPA 5475.jpg|Рақси рӯи ях
File:1984 CPA 5474.jpg|Хоккей


## Адабиёт

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

## Пайвандҳои беруна
* Сомонаи расмии Кумитаи Байналмилалии Олимпӣ (en)

Гурӯҳ:Бозиҳои Олимпии зимистонаи 1984
Гурӯҳ:Олимпиадаҳо дар Югославия
Гурӯҳ:Бозиҳои Олимпии зимистонаи 1984
Фаррух Хоҷаев

**Фаррух Собирҷонович Хоҷаев** (зод. 13 январи 1960, Душанбе — январи 2020, Душанбе) — рассоми маъруф, асосгузори санъати графикии муосири тоҷик, Раиси Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (2012—2017).

## Зиндагинома
Фаррух Хоҷаев 13 январи соли 1960 дар шаҳри Душанбе дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Падараш Собирҷон Хоҷаев, ходими намоёни фарҳанг ва роҳбари нашриётҳои «Ирфон» ва «Адиб» буд, ки дар тарбияи зеҳнии Фаррух нақши калон дошт.

Завқи баланд Фаррухро ба Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов овард. Баъди хатми он, ӯ таҳсилро дар Донишкадаи давлатии полиграфии Украина (шаҳри Лвов) давом дода, онро соли 1988 бо ихтисоси рассоми график хатм намуд.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Фаррух Хоҷаев фаъолияти меҳнатиашро дар нашриёти «Ирфон» ба ҳайси рассом оғоз карда, дар ороиши садҳо китоб саҳм гузоштааст. Ӯ рассоми бисёрпаҳлу буда, дар бахшҳои графика, кулолгарӣ, муҷассамасозӣ ва ҳайкалтарошӣ асарҳои нотакрор офаридааст.

Аз соли 2012 то 2017 вазифаи раиси Иттифоқи рассомони Тоҷикистонро бар дӯш дошт. Ба гуфтаи мутахассисон, ӯ дар даврае роҳбариро қабул кард, ки Иттифоқ пароканда ва аз фаъолият бозмонда буд. Хоҷаев тавонист дар як муддати кӯтоҳ нуфузи ин ниҳодро барқарор кунад ва намоишгоҳҳои байналмилалиро дар Маскав ва кишварҳои Осиёи Марказӣ созмон диҳад.

### Омӯзгорӣ ва мероси илмӣ
Фаррух Хоҷаев нахустин шуда дар Коллеҷи рассомӣ шуъбаи графика ва ороиши китобро таъсис дод. Дар солҳои охири умр ба ҳайси декани факултаи санъати тасвирии Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон фаъолият мекард. Ӯ профессори кафедраи графика ва миниатюра буд, ки баъди вафоташ ин кафедра ба номи ӯ гузошта шуд.

## Эҷодиёт
Асарҳои ӯ бо омезиши сабки миниатюраи классикии шарқӣ ва санъати графикии муосири аврупоӣ фарқ мекунанд. Рассом Сабзалӣ Шарифов ӯро ҳамчун «пешрав» (авангард) ва соҳиби услуби хеле устувори эҷодӣ тавсиф кардааст.

**Асарҳои машҳури графикӣ ва мусаввараҳо:**
* «Малика Клеопатра»
* «Даная»
* «Симурғ»
* «Уднавоз»
* «Шутури тиллоӣ»
* «Гули Наргис»
* «Интизорӣ» (2018)

Ӯ дар тасвири усули литография ва офорт маҳорати беназир дошт ва қисми зиёди асарҳояш дар сужаҳои мифологӣ (устура ва афсона) офарида шудаанд.

## Ҷоизаҳо
* Грамотаи Биенналеи мамлакатҳои Осиёи Марказӣ (Тошканд, 1997).
* Мукофоти озмуни байналмилалии ороиши китоб аз ҷониби Бунёди Оғохон (1999).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Хабари ифтитоҳи намоишгоҳи «Муҳаббат ба зиндагӣ»

Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони Душанбе
Гурӯҳ:Зодагони соли 1960
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2020
Гурӯҳ:Рассомони график
Гурӯҳ:Ҳайкалтарошони Тоҷикистон
Ҷашнвораи Чодари хаёл

**«Чодари хаёл»** — фестивали байналмилалии театрҳои лӯхтак, ки ҳар ду сол як маротиба дар шаҳри Душанбе баргузор мегардад. Ин ҳамоиши ҳунарӣ бо ташаббуси Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади эҳё ва рушди театри суннатии лӯхтаки тоҷик ва таҳкими ҳамкориҳои фарҳангӣ миёни кишварҳои мухталиф ташкил карда мешавад.

## Мақсад ва вазифаҳо
Ҳадафи аслии ҷашнвора аз таҳкими ҳамкориҳо дар соҳаи театрҳои лӯхтак, пайдо шудани асарҳои нав, табодули таҷрибаи ҳунармандони давлатҳои гуногун ва тарбияи эстетикии насли наврас иборат аст. Фестивал имкон медиҳад, ки лӯхтакбозони тоҷик бо дастовардҳои муосири ин навъи санъат дар сатҳи ҷаҳонӣ шинос шаванд.

## Таърих
Аз соли 2007 инҷониб ҳафт давраи ин ҷашнвора баргузор гардидааст. Дар он театрҳои лӯхтак аз кишварҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Аврупо ва Осиё ширкат меварзанд.

### Фестивали IV (2014)
Давраи чоруми ҷашнвора аз 15 то 22 апрели соли 2014 дар шаҳри Душанбе доир гардид. Дар он ҳунарпешагон аз 10 давлати дунё, аз ҷумла Русия, Қазоқистон, Қирғизистон, Озарбойҷон, Беларус, Испания, Эрон, Туркия, Фаронса ва Тоҷикистон иштирок намуданд.

### Фестивали VII (2023)
Давраи ҳафтуми фестивали байналмилалӣ аз 24 то 28 октябри соли 2023 баргузор шуд. Дар ин давра театрҳои касбии лӯхтак аз Федератсияи Русия, Қазоқистон, Туркманистон, Узбекистон ва Эрон бо беҳтарин намоишҳои худ иштирок карданд. Тоҷикистонро дар ин ҳамоиш театрҳои лӯхтаки шаҳрҳои Душанбе, Бӯстон ва Бохтар намояндагӣ намуданд.

## Кишварҳои иштирокчӣ
Тӯли солҳои баргузорӣ дар ҷашнвора намояндагони зиёда аз 15 кишвари ҷаҳон ҳунарнамоӣ кардаанд. Намоишномаҳо одатан бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва забонҳои модарии иштирокчиён ба саҳна гузошта мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷашнвораҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Театри лӯхтак
Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон
Гурӯҳ:Душанбе
Иттифоқи рассомони Тоҷикистон

**Иттифоқи рассомони Тоҷикистон** — ташкилоти ҷамъиятии эҷодии ихтиёрии рассомон, ҳайкалтарошон, графикҳо ва устоҳои санъати ороишию амалии Тоҷикистон.

## Таърих
Раванди ташкили Иттифоқи рассомон дар солҳои 30-юми асри ХХ оғоз ёфтааст. Соли 1930 дар шаҳри Душанбе нахустин артелҳои рассомӣ ташкил шуданд.
* **Соли 1933:** Кумитаи тадорукотии (Оргкомитет) рассомони Тоҷикистон таъсис ёфт.
* **Соли 1934:** Расман ҳамчун Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (дар доираи Иттифоқи рассомони ИҶШС) ба фаъолият оғоз кард.

Дар давраи Шӯравӣ Иттифоқ нақши калидиро дар таблиғи санъати «реализми сотсиалистӣ» бар дӯш дошт. Пас аз ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ, Иттифоқ мақоми ташкилоти мустақилро пайдо кард ва робитаҳои байналмилалии худро бо кишварҳои хориҷӣ густариш дод.

## Сохтор ва фаъолият
Иттифоқи рассомони Тоҷикистон дорои бахшҳои минтақавӣ дар вилоятҳои Суғд, Хатлон ва ВМКБ мебошад. Ниҳоди олии роҳбарикунандаи он Анҷуман (Съезд) аст, ки дар он Раис ва ҳайати Раёсат интихоб мешаванд.

Дар назди Иттифоқ **Бунёди бадеии Тоҷикистон** (Художественный фонд) фаъолият мекунад, ки масъули фармоишҳои давлатӣ, ороиши биноҳо ва сохтани ҳайкалҳои монументалӣ мебошад.

### Вазифаҳои асосӣ:
* Ташкили намоишгоҳҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ;
* Ҳимояи ҳуқуқҳои муаллифии рассомон;
* Таъмини аъзо бо устохонаҳои эҷодӣ;
* Тарбияи рассомони ҷавон дар ҳамкорӣ бо КҶР ба номи М. Олимов ва ДДСтДТ.

## Роҳбарони маъруф
Тӯли даҳсолаҳо шахсиятҳои барҷастаи санъат роҳбарии ин ниҳодро бар дӯш доштанд:
* Ашур Ҳайдаров — яке аз пешвоёни санъати рассомии тоҷик;
* Суҳроб Қурбонов (1982—2012) — Рассоми халқии ИҶШС;
* Фаррух Хоҷаев (2012—2017) — рассоми график ва омӯзгор;
* Наргис Ҳамидова (аз соли 2017) — нахустин зане, ки раиси Иттифоқ интихоб гардид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иттифоқҳои эҷодии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ташкилотҳои Душанбе
Гурӯҳ:Ташкилотҳои таъсисёфта дар соли 1933
Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Ҳотам Салимов

**Ҳотам Салимов** (зод. октябри 1960, Душанбе) — ҳунарпешаи театри лӯхтак, драматург ва ходими фарҳанги Тоҷикистон. Ҳунарпешаи Театри давлатии лӯхтаки шаҳри Душанбе. Барандаи ҷоизаи байналмилалии «Беҳтарин кори актёрӣ» (2022).

## Зиндагинома
Ҳотам Салимов моҳи октябри соли 1960 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Шавқу ҳаваси ӯ ба санъат ҳанӯз аз овони мактабхонӣ оғоз ёфта, дар маҳфилҳои драмавӣ иштирок мекард.

### Таҳсилот
Соли 1983 Омӯзишгоҳи маданию маърифатии ноҳияи Рӯдакӣ (собиқ ноҳияи Ленин)-ро хатм намуда, баъди адои хидмати аскарӣ, соли 1988 ба Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода дохил шуд. Соли 1993 донишкадаро бо ихтисоси ҳунарпешаи театр хатм намуд.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Фаъолияти касбии ӯ аз соли 1993 дар Театри давлатии лӯхтаки шаҳри Душанбе бо роҳнамоии Шамсӣ Қиёмов оғоз ёфт. Ӯ дар даҳҳо намоишномаҳо нақшҳои хотирмон офарида, яке аз ҳунармандони пешсафи театри лӯхтаки тоҷик ба шумор меравад.

### Намоишномаҳои муҳим
* «Трамвайро ки дуздид?» — нақши Хурпуштаки муфаттиш
* «Одуванчик» (Бобуна) — нақши Бобои Одуван
* «Полвони качал»
* «Рӯбоҳи ҳилагар»
* «Чӯҷаи заррин»
* «Тахайюлоти ҷанг ва сулҳ»

## Драматургия
Ҳотам Салимов инчунин ҳамчун драматург барои кӯдакон асарҳо эҷод мекунад. То имрӯз беш аз 10 пиесаи ӯ дар саҳнаҳои театрҳои Тоҷикистон ва хориҷ аз он гузошта шудаанд.
* «Саргузашти Ало» — аввалин асари драматургии ӯ.
* «Маликаи шӯх» — дар ҷашнвораи «Чодари хаёл» намоиш дода шуд.
* «Маликаи нозанин» — соли 2022 дар шаҳрҳои Ӯзбекистон (Фарғона, Қӯқанд ва ғайра) пешкаши тамошобинон гардид.
* «Маликаи маккор» — дар Ҷашнвораи ҳафтуми байналмилалии «Чодари хаёл» (2023) муаррифӣ шуд.

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи байналмилалӣ (2022): Дар Дувумин Ҷашнвораи байналмилалии театрҳои лӯхтаки «Перекрёсток» (шаҳри Новосибирск, Русия) барои офаридани нақши Бобои Одуван дар намоишномаи «Одуванчик» соҳиби Дипломи **«Беҳтарин кори актёрӣ»** гардид.
* Медали «Хизмати шоиста»
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Драматургони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони Душанбе
Гурӯҳ:Зодагони соли 1960
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони театр
Савод (Ироқ)

мини|Нақшаи минтақаи Савод дар Ироқ
**Савод** (ба арабӣ: السواد) минтақае воқеъ шуда байни Даҷла ва Фурот дар замони хилофати Аббосиён гуфта мешуд. Шаҳри Воситро Ҳаҷҷоҷ ибни Юсуфи Сақафӣ дар байни Савод бино ниҳод.

## Ҷусторҳои вобаста

* Байнаннаҳрайн
* Ироқи аҷам

Гурӯҳ:Таърихи Ироқ
Гурӯҳ:Байнаннаҳрайн
Михаил Шайдоров

**Михаил Станиславович Шайдоров** ( ) раққоси фигурии Қазоқистонӣ аст, ки дар рақси якка рақобат мекунад. Ӯ қаҳрамони Бозиҳои олимпӣ ( 2026 ), барандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон (2025 ), қаҳрамони чор қора( 2025), барандаи медали нуқра ( 2024 ) ва биринҷӣ ( 2023 ) дар Ҷоми Чин, барандаи медали биринҷӣ дар Бозиҳои Осиё ( 2025 ), барандаи панҷкаратаи қаҳрамони Қазоқистон (2020–2024) ва барандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон байни ҷавонон (2022) мебошад. Ӯ яке аз ду қаҳрамони Бозиҳои зимистонаи олимпӣ дар таърихи Қазоқистон дар ҳама намудҳои варзиш мебошад.

Аввалин иҷрокунандаи каскад аз Аксели сегона ва чаҳоркарата Тулуп (бори аввал дар мусобиқаи Grand Prix de France 2024 иҷро шудааст) ва инчунин каскад аз тройной Аксел, Ойлер ва чаҳоркарата Салхов (Финали Гран-при 2024).

Ба ҳолати 13 феврали соли 2026 дар раддабандии Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозӣ ҷойи 3-юмро ишғол мекунад.

Қаҳрамони варзишии Шайдоров яхмолакбози ҷопонӣ Юдзуру Ҳаню мебошад.
## Зиндагинома
Михаил Шайдоров соли 2010 таҳти роҳбарии падараш — Станислав Шайдоров, қаҳрамони чандинкаратаи Қазоқистон, ба машқи яхмолакбозии бадеӣ оғоз кард. Соли 2018 ба шаҳри Сочи кӯчид, ки дар он ҷо мураббии ӯ қаҳрамони олимпӣ Алексей Урманов гардид.

Соли 2022 медали нуқраи Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ байни наврасон 2022-ро ба даст овард. Пас аз барномаи кӯтоҳ дар ҷойи ҳаштум қарор дошт, аммо дар барномаи озод ва аз рӯи ҷамъбасти умумӣ дуюм шуд ва танҳо аз варзишгари амрикоӣ Иля Малинин ақиб монд. Медали Шайдоров аввалин медал барои яхмолакбозони Қазоқистон дар қаҳрамониҳои ҷаҳон байни наврасон гардид. Пеш аз ин, беҳтарин натиҷаи Қазоқистон ҷойҳои чаҳоруми Денис Тен ва Элизабет Турсунбаева буданд.

Соли 2022 ӯ барои марҳилаҳои силсилаи калонсолони Гран-прии яхмолакбозии бадеӣ номнавис шуд, аммо бинобар гирифторӣ ба Мононуклеози сироятӣ аз мусобиқаҳо даст кашид. Дебюти худро дар Гран-при дар мавсими баъдӣ анҷом дод. Дар Гран-при Канада 2023 ҷойи панҷумро ишғол кард. Дар Қаҳрамонии ҷаҳон мавсими 2024/2025 дар Бостон медали нуқра ба даст оварда, бо натиҷаи умумии 287,47 хол ҷойи дуюмро соҳиб шуд.

Соли 2026 қаҳрамони олимпӣ дар сабқати рақси рӯи яхи яккаи мардона дар Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 дар Милан гардид.

## Барномаҳо

## Натиҷаҳо
CS: Challenger Series

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Михаил Шайдоров дар сомонаи Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозӣ

Гурӯҳ:Зодагони Алмаато
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 2004
Гурӯҳ:Зодагони 25 июн
Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F

Бозиҳои **гурӯҳи F [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|чемпионати ҷаҳони соли 2026]]** аз 14 то 25 июни соли 2026 баргузор мешаванд. Дар ин гурӯҳ дастаҳои миллии Нидерланд, Ҷопон, Тунис ва ғолиби роҳи B УЕФА иштирок мекунанд. Ба марҳилаи ҳазфӣ дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол намоянд. Ҳамчунин имконпазир аст дастае, ки ҷойи сеюмро мегирад, дар асоси раддабандӣ ба даври баъдӣ роҳхат гирад.

## Дастаҳо
}--> Ғолиби роҳи B УЕФА || 4 || УЕФА || Ғолиби роҳи B УЕФА || 31 марти 2026 ||  ||  ||  || ||
|-
| F4 || style=white-space:nowrap |  || 3 || КФА || Ғолиби гурӯҳи H роҳхати КФА || 8 сентябри 2025 || 7-ум || 2022 || data-sort-value="1.6" | Марҳилаи гурӯҳӣ (1978, 1998, 2002, 2006, 2018, 2022) || 40 ||
|}
**Эзоҳ**

## Ҷадвал

Ба марҳилаи ҳазфӣ роҳ меёбанд:
* Ғолиби гурӯҳи F, ки бо дастаи ҷойи дуюми гурӯҳи C бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи дуюм дар гурӯҳи F, ки бо ғолиби гурӯҳи C бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи сеюм, метавонад дар асоси раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм дар гурӯҳҳо ба марҳилаи ҳазфӣ роҳхат гирад. Агар ин даста аз гурӯҳи F бошад, метавонад бо ғолиби гурӯҳи A, гурӯҳи B, гурӯҳи D, гурӯҳи E ё гурӯҳи I бозӣ кунад.

## Бозиҳо
Вақти оғози ҳамаи бозиҳо ба вақти маҳаллӣ муайян шудааст.

### Нидерланд — Ҷопон


### Ғолиби роҳи B УЕФА — Тунис


### Нидерланд — Ғолиби роҳи B УЕФА


### Тунис — Ҷопон


### Ҷопон — Ғолиби роҳи B УЕФА


### Тунис — Нидерланд


## Холҳои фейр-плей
Дар ҳолате, ки дастаҳо бо шумори холҳо, фарқи тӯбҳо ва дигар меъёрҳо (нигаред ба меъёрҳои рутбабандӣ) баробар бошанд, холҳои фейр-плей ҳамчун меъёри рутбабандӣ истифода мешаванд. Холҳо бар асоси кортҳои зард ва сурхи дастаҳо дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ ҳисоб карда мешаванд:
* корти зарди аввал: тарҳи 1 хол;
* корти сурхи ғайримустақим (корти зарди дуюм): тарҳи 3 хол;
* корти сурхи мустақим: тарҳи 4 хол;
* корти зард ва корти сурхи мустақим: тарҳи 5 хол.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Вебгоҳи расмӣ

Гурӯҳи F
Понтео

**Понтео Артишбуд** (; 559—529 то м.) — фармондеҳи низомии эронӣ дар замони ҳукмронии Куруши Бузург.

## Фаъолияти низомӣ
Ӯ нақши муҳиме дар набарди Опис дар соли 539 пеш аз мелод ифо кард. Ӯ ҳамчунин дар ташкили 10 000 «Ҷовидонаи порсӣ» ба ҳамсараш кумак кард. Ӯ танҳо зане набуд, ки дар артиш хидмат кард, зеро стувон фармондеҳ Ортунис (ҳудуди 500–540 пеш аз мелод), духтари генерал Артебоз, низ дар артиши Куруш (ё Дориюши аввал) хидмат мекард. Онҳо ағлаб ба унвони намояндаи соири сарбозони зани эронии бостон матраҳ мешаванд, зеро мушаххас аст, ки занон метавонистанд дар артиши Эрони бостон хидмат кунанд.

Тибқи достони романтик дар зиндагиномаи ғайритаърихии Ксенофон (Газанфун) дар бораи Куруши дувум, подшоҳи бузурги эронӣ, Куруш (китоби 5–7), Понтео ҳамсари фавқулода ҷаззоб ва зебои Абрадатас, подшоҳи иддаоии Сусиана (Шуш) буд. Шакли онҳо мумкин аст таърихӣ набошад. Ба гуфтаи Ксенофон, Абрадатас аз муттаҳидони подшоҳи Ошур дар мубориза бо Куруш буд. Ҳангоме ки подшоҳи Эрон тавонист урдугоҳи ошуриёнро фатҳ кунад, Понтео низ асири ӯ шуд.

Дар он замон шавҳараш дар як сафари дипломатик назди подшоҳи бохтарӣ буд. Куруш, ки тавассути Ксенофон ба унвони фармонравои идеал муаррифӣ шуда буд, чун дид шавҳари зан ғоиб аст, ӯро таҳти муроқибати Араспоси муътамади худ қарор дод ва аз ӯ дар баробари ҳамлаҳои ношоиста дифоъ кард, ба тавре ки ӯ низ ба навбаи худ шавҳарашро мутақоид кард, ки ба Куруш бипайвандад.

Дар ҷараёни набард бо Крез (Қорун), Абрадатас кушта шуд (аз назари таърихӣ, ҷанги Куруш ва Крез ба ҳудуди соли 541 пеш аз мелод бармегардад). Понтео аз даст додани шавҳараш дилшикаста буд ва бар болини ӯ бо ханҷар ба худ зарба зад ва худкушӣ кард ва дар натиҷа се хоҷаи ӯ низ худро куштанд. Достони ин завҷи султонӣ баъдҳо чандин бор аз ҷумла дар даврони бостон тавассути Лусиан Самосата ва Флавиус Филостратус пӯшиш дода шуд.

Куруши Кабир, подшоҳи Эрон оромгоҳе барои ин завҷ — Понтео ва Обродотас — бино ниҳод, ки гуфта мешавад бақои он ҳанӯз дар Ироқ боқист. Бар сутуне, ки ба хатти бобилӣ номи он зану шавҳар ҳак шудааст, навиштаанд «Аламдорон».

## Нигаред низ
* Ортемиси I
* Артунис

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фармондеҳони Ҳахоманишиён
Гурӯҳ:Занони давраи бостон
Гурӯҳ:Таърихи Эрони Бостон
Далер Меҳтоҷов

**Далер Миҳтоҷов** (зод. 1976, ноҳияи Хуросон, ҶШС Тоҷикистон) — рассом, тарроҳ, омӯзгори варзида ва рассоми синамо. Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2016).

## Зиндагинома
Далер Миҳтоҷов соли 1976 дар ноҳияи Хуросон-и вилояти Хатлон дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Таҳсилоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифтааст.

### Таҳсилот
* **1992—2001:** Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов (ихтисоси рассом-ороишгар, хатм бо дипломи аъло).
* **2006:** Донишкадаи давлатии ҳунарҳои зебои ба номи М. Турсунзода (ихтисоси рассом-дизайнер, хатм бо дипломи аъло).
* **2015:** Донишгоҳи давлатии фарҳанг ва санъати Москва (МГУКИ) — такмили ихтисос.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Аз соли 2007 Далер Миҳтоҷов дар Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов ба ҳайси омӯзгори фанни «Тарроҳӣ ва ороишгарӣ» фаъолият мекунад. Ӯ зиёда аз 26 сол таҷрибаи омӯзгорӣ ва эҷодӣ дорад. 

Ӯ бо телевизион, театр ва кино ҳамкории пурсамар дошта, муаллифи зиёда аз 50 лоиҳаи ороишии барномаҳои телевизионӣ ва консертҳои давлатӣ мебошад. 

### Синамо
Ҳамчун рассом-таҳиягар (Production Designer) дар офаридани филмҳои зерин саҳм гузоштааст:
* «Муҷассамаи ишқ» (2003, корг. У. Мирзоширинов);
* «Қиёми рӯз» (2009, корг. Носир Саидов);
* «Умед ба адолат» (2012);
* «Гунҷишки сафед» (2014);
* «Сафари ҳавоӣ» (2015, корг. Д. Раҳматов);
* «Бункер» (2019, корг. Диловар Султонӣ). Филми «Бункер» дар фестивалҳои байналмилалии Сочи (Русия), Экс-ан-Прованс (Фаронса) ва Бангладеш иштирок намудааст.

## Намоишгоҳҳо
Асарҳои рассом дар бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Туркия, Чин, Узбекистон, Қазоқистон, Россия, Беларус, Украина, Кипр ва Юнон ба намоиш гузошта шудаанд.

### Намоишгоҳҳои инфиродӣ:
* **2008** — Аввалин намоиши шахсӣ (Осорхонаи ба номи К. Беҳзод);
* **2009** — Намоиши шахсӣ дар дафтари Швейтсария дар Тоҷикистон;
* **2010** — Намоиши шахсии муштарак (шаҳри Анқара, Туркия);
* **2013** — «Кӯзаҳо чӣ мегӯянд?» (Осорхонаи миллии Тоҷикистон);
* **2016** — «Гулбоғи Хайём» (Осорхонаи миллии Тоҷикистон);
* **2017** — «Сири кӯзаҳо» (Сафоратхонаи Фаронса дар Душанбе);
* **2018** — «Хати сурх» (Меҳмонхонаи «Serena»);
* **2021** — Намоиши вертуалӣ «Роҳи сурх»;
* **2022** — «Гиряи лолаҳо» (Меҳмонхонаи «Serena»).

## Лоиҳаҳои муҳим
* **Ороиши «Карон» (2013):** Лоиҳаи ороишии саҳроӣ дар шаҳри бостонии Карон (Дарвоз).
* **EXPO-2019:** Ороиши павилони Тоҷикистон дар намоишгоҳи ҷаҳонии ЭКСПО-2019 дар шаҳри Пекин (соҳиби ҷойи 1-ум).
* **Қасри Миллат (2024–2025):** Таҳия ва офаридани силсилаи 22 асари бузургҳаҷми таърихӣ аз давраи Пешдодиён то замони Истиқлол.
* **Театри Миллӣ (2025–2026):** Офаридани 3 асари таърихӣ дар мавзӯи «Фарҳанг».

## Ҷоизаҳо
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2016);
* Ҷойи 1-ум, EXPO-2019 (Пекин, Чин);
* Ҷойи 2-юм, озмуни байналмилалии «Дунё. Қувват. Одам» (Остона, Қазоқистон, 2016);
* Барандаи озмуни «Беҳтарин 100 плакат» (Минск, Беларус, 2018);
* Муаллифи логотипи расмии «2018 — Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рассомони синамои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Хуросон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1976
Зиёратшоҳ

**«ЗИЁРАТШОҲ»** — ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуд (ҶДММ), корхонаи коркарди пахта, ки соли 1997 дар н. Фархор бо маблағгузории ширкати «Рейнхарт-АГ»-и Швей­сария ва ҶДММ-и «Наргис» таъсис ёфтааст. Нахус­тин тойҳои пахта октябри 1998 ба фурӯш бароварда шуданд. thumb|300px|left|Ниҳолҳои пахтаМинбаъд ҷамъият бо таҷҳизоти технологии коркарди пах­таи маҳиннах ва арраҳои иловагӣ муҷаҳҳаз гардида, иқ­ти­дори истеҳсолии он дар як сол қариб 15 ҳазор т пахтаро ташкил мекунад. Ҷамъият шуъбаҳои таъмир, барқ, назорати техникӣ, маҳсулоти тайёр, коргоҳ (сех)-ҳои сим­бу­рӣ (барои бастани той), арратезкунӣ, дастгоҳ­ҳои хар­ро­тӣ ва хирмани пахтақабулкунӣ дорад. Хирман барои қабул кардан ва нигоҳдории 8 ҳазор т пахта, анбори нафт барои нигоҳ доштани 220 т сӯзишворию рав­ғанҳои дизе­лӣ ва тақсими он ба нақлиёти ҷамъият ва хоҷагиҳое, ки бо он шартномаи ҳамкорӣ доранд, пеш­бинӣ шудааст.
thumb|300px|Пахтаи тайёр барои ғунучин
## Ҳаҷми истеҳсоли корхона
 Соли 1998 корхонаи равғанбарории «Зиёратшоҳ» ба кор даромад, ки дар як шабонарӯз 2,5 т равған, инчунин кунҷора истеҳсол мекунад. Соли 2002 дар ҳайати «Зиёратшоҳ» корхонаи матоъбофӣ ба кор шурӯъ кард, ки дар як шабонарӯз 480 м карбос мебофад. Соли 2010 дар ҷамоати деҳоти Гулшани ноҳия корхонаи ресандагии «Фаррес» ба кор оғоз кард, ки иқти­до­ри солонааш 1000 т нахи пахта буда, корхонаи матоъбофиро бо ресмон таъмин мекунад. Инчунин дар ш. Душанбе коргоҳи истеҳсоли нӯшобаи «Амиго» кушода шуд, ки аз соли 2010 мустақилона фаъолият дорад. Хатти бар­қи корхонаҳои ҷамьият алоҳида буда, ба се зеристгоҳи бар­қии хатти баландшиддат пайваст мебошад. ҶДММ Зиёратшоҳ мошини борбардори «Ивановец» ва «Автокар», 1 комбайни ғалладаравӣ, 2 трактори там­ғаи Т-150, Зиёратшоҳ трактори ХТЗ-181, 6 трактори МТЗ ва 1 трактори ЮМЗ (экскаватор) дорад. Ҷамъият барои пеш бурдани амалиёти фаврӣ дар ш. Душанбе намояндагии худро дорад.
Хоҷагиҳои ёрирасони «Зиёратшоҳ»: чорводорӣ, пахтакорӣ, зан­бӯрпарварӣ ва боғдорӣ. Хоҷагӣ 32 гов, 474 бузу гӯсфанд, 100 оила занбӯри асал, 198 га чарогоҳ ва 6,2 га боғ дорад. Нахи пахта ба Руссия, Хитой, Афғонистон ва Покистон содир мешавад. Маҳсулоти дигари корхонаҳои «Зиёратшоҳ» дар бозорҳои дохили ҷумҳурӣ ба фурӯш бароварда мешаванд. Бо мақсади баланд бардоштани сифати маҳсу­ло­ти завод­ҳои пахтаи вилояти Хатлон дар ҷамъият машварату се­минар­ҳои омӯзишӣ гузаронида мешаванд. Дар маҷ­мӯъ дар ҳа­маи корхонаҳои «Зиёратшоҳ» дар се баст зиёда аз 160 коргар кор мекунад. Директори ҷамъият – Ғ. Б. Бояков (аз 2014).
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Ширкатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ширкатҳо
Геран Одинаева

**Геран Шомамадовна Одинаева** (зод. майи 1964, Душанбе) — ҳунарпешаи варзидаи театри лӯхтак. Ӯ зиёда аз 40 сол аст, ки дар саҳнаи театри лӯхтак фаъолият мекунад.

## Зиндагинома
Геран Одинаева моҳи майи соли 1964 дар шаҳри Душанбе дар оилаи коргарони фабрикаи нассоҷӣ ба дунё омадааст. Номи ӯ ба хотираи вохӯрии волидонаш дар совхози ҷамъоварии гули геран гузошта шудааст.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Фаъолияти касбии Геран Одинаева бо таъсиси Театри давлатии лӯхтаки шаҳри Душанбе дар соли 1985 оғоз ёфтааст. Нахустин намоишномае, ки ӯ дар он нақш офаридааст, «Саргузашти Нанук» (аз рӯи пиесаи Шамсӣ Қиёмов, коргардон Зафар Ҷаводов) мебошад, ки моҳи сентябри соли 1985 ба саҳна гузошта шуд.

Дар тӯли фаъолияти худ ӯ дар садҳо намоишномаҳои театрӣ ба лӯхтакҳо руҳ бахшида, дар бисёр ҷашнвораҳои байналмилалии театрҳои лӯхтак дар хориҷи кишвар, аз ҷумла дар Покистон (шаҳри Лоҳур), иштирок намудааст.

### Телевизион ва радио
Геран Одинаева ҳамчун ровӣ ва ҳунарпешаи овоздиҳанда дар байни кӯдакон маҳбубияти зиёд дорад:
* Тӯли солҳои зиёд барандаи барномаи шабонаи «Хоби ширин» дар телевизиони «Шабакаи аввал» буд.
* Дар Телевизиони «Баҳористон» ба филмҳои тасвирии ватаниву хориҷӣ овоз додааст.
* Дар радиоҳои «Тоҷикистон» ва «Фарҳанг» афсонаҳои шабро қироат мекунад.

## Омӯзгорӣ
Дар назди Театри давлатии лӯхтак ӯ дар студияи кӯдаконаи «Исмоил» маҳорати лӯхтакбозиро ба насли ҷавон меомӯзонад ва кӯшиш мекунад, ки анъанаҳои суннатии лӯхтаксозии тоҷик, аз ҷумла «Чодари хаёл»-ро ҳифз намояд.

## Эҷодиёти адабӣ
Геран Одинаева инчунин ба навиштани шеър ва публитсистика машғул аст.
* Соли 2003 маҷмӯаи шеърҳои ӯ бо номи «Остывшее Солнце» (Офтоби сардшуда) дар шаҳри Душанбе ба нашр расид.
* Ӯ муаллифи китоби публитсистии «Планета — Кукольный театр» (Сайёраи — Театри лӯхтак) мебошад, ки дар он таърихи лӯхтакҳои Осиё ва Аврупо ва анъанаҳои миллии тоҷикиро гирдоварӣ намудааст.

## Ҳаёти шахсӣ
Оиладор, соҳиби чор фарзанд мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони Душанбе
Гурӯҳ:Зодагони соли 1964
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони театри лӯхтак
Наргис Ҳамидова

**Наргис Ҳамидова** (зод. 1971, Душанбе) — рассоми варзидаи тоҷик, омӯзгор ва ходими ҷамъиятӣ. Раиси Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (аз соли 2018). Узви Академияи мусаввирии Тоҷикистон (2011).

## Зиндагинома
Наргис Ҳамидова соли 1971 дар шаҳри Душанбе дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Падараш нахустин мураббии ӯ дар ҷодаи санъат буд. Соли 1991 Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов-ро бо дипломи аъло хатм карда, сипас таҳсилро дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода дар шуъбаи мусаввирии дастгоҳӣ идома додааст.

## Фаъолияти ҳунарӣ
Наргис Ҳамидова дар асарҳояш бештар ба тасвири табиати Ватан, рӯзгори занону духтарони деҳот ва натюрмортҳо таваҷҷуҳ мекунад. Сабки ӯ бо истифодаи фаровони рангҳои гарм ва рамзҳои миллӣ фарқ мекунад. 

### Асарҳои машҳур:
* Силсилаасарҳои «Диёри зебои ман — Тоҷикистон»;
* «Марвориди Шарқ»;
* «Дугонаҳо»;
* «Суруди алла».

Асарҳои ӯ дар хазинаи Осорхонаи миллии Тоҷикистон, Осорхонаи санъати тасвирии ба номи А. Кастееви Қазоқистон ва Намоишгоҳи санъати муосири Эрон маҳфузанд.

## Фаъолияти ҷамъиятӣ ва омӯзгорӣ
Наргис Ҳамидова аз соли 1991 дар Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов ба шогирдон дарс медиҳад. Ӯ дар ташкили Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон саҳм гузошта, муддате ҳамчун декани факултаи санъати тасвирӣ дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон  фаъолият намудааст. 

Аз соли 2018 инҷониб роҳбарии Иттифоқи рассомони Тоҷикистон-ро бар дӯш дорад. Ӯ аввалин занест, ки ба ин вазифа интихоб шудааст.

## Ҷоизаҳо
* Ордени Шараф дараҷаи II;
* Медали тиллоии Иттифоқи рассомони Ӯзбекистон (2024) — барои саҳми арзанда дар таҳкими робитаҳои фарҳангӣ миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ;
* Ифтихорномаҳои давлатӣ ва соҳавӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Душанбе
Гурӯҳ:Зодагони соли 1971
Иля Малинин

**Иля Малинин** (; тав. 2 декабри 2004, Фэрфакс) — яхмолакбози амрикоӣ, ки дар рақобати яккасаи мардон ҳунарнамоӣ мекунад. Қаҳрамони олимпӣ дар мусобиқаҳои даставӣ (2026), қаҳрамони дукаратаи ҷаҳон (2024, 2025), барандаи медали биринҷии чемпионати ҷаҳон (2023).

Малинин аввалин яхмолакбоз дар таърих аст, ки дар мусобиқаҳо ҷаҳиши чоркаратаи акселиро бомуваффақият иҷро кардааст. Ӯ инчунин аввалин ва ягона варзишгарест, ки аксели чоркаратаро дар барномаи кӯтоҳ иҷро кардааст. 

Ҳамчунин, ӯ аввалин яхмолакбозест, ки ҳамаи ҷаҳишҳои чоркаратаро дар мусобиқа иҷро кардааст: Риттбергер, салхов, лутз, тулуп ва флип. Ӯ рекорддори кунунии ҷаҳон дар бахши рақси рӯи яхи озод бо 238,24 хол мебошад.

То 1 феврали соли 2026 дар раддабандии Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозон мақоми аввалро ишғол мекар.

## Зиндагинома
Илйа 2 декабри соли 2004 дар Фэрфакс, Виргиния дар оилаи яхмолакбозони рус Татяна Малинина ва Роман Скорняков ба дунё омадааст. 

Бо Рафаэл Арутюнян тамрин мекунад, ки Нейтан Ченро ба пирӯзӣ дар Бозиҳои олимпии зимистонаи 2022 расонида буд.

Ба забонҳои англисӣ ва русӣ озодона ҳарф мезанад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Иля Малинин (англисӣ) дар сомонаи расмии Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозӣ

Гурӯҳ:Яхмолакбозони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои олимпӣ аз Иёлоти Муттаҳидаи Амрико 
Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои олимпӣ оид ба яхмолакбозии бадеӣ
Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои Бозиҳои олимпии зимистонаи 2026
Гурӯҳ:Яхмолакбозон дар Бозиҳои олимпии зимистонаи 2026