Таҳмадор

**Таҳмадор** () — дараҷае афсарӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз размсоз ва пойинтар аз таҳмабон дорад ва баробар бо новбон севум дар нерӯи дарёӣ аст; *лейтенанти хурд*.

*Таҳмадор* дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии *фармондеҳи* *[[таҳма]]*ро дорад, ки якони тактикиест, ки аз ду ё чанд разма ташкил шуда ва бахше аз вашт аст; даста, взвод.

## Вожашиносӣ
*Таҳмадор* аз  ‘*фармондеҳи таҳма*’ дар сипоҳи Ашкониён навгузиниш шуда, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии Ашкониён аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: 

 

«*Таҳмадор*» исмест, ки бо равиши *вожасозии таркиб* аз [исм (*таҳма*) + пасванд (*-дор*)] сохта шудааст:

*[[таҳма]]* ‘*нерӯ*’ ( ‘*нерӯманд*’  + *-дор* ‘*нигаҳдоранда*’ (

Вожаҳои  ‘*дорандаи сипоҳ*’, , , ''лашкардор'', *[[дарёдор]]*, ''новдор'' ва *[[размдор]]* низ бо ҳамин равиш сохта шудаанд. 

«*Сипаҳдор* ё *сипоҳдор*» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва мутародиф бо «сипаҳсолор» ва «*фармонраво*; подшоҳ» аст ва «*сипаҳдорӣ*» низ «*амали сипаҳдор, сардории сипоҳ, фармондеҳӣ*»-ро мегуфтанд. Чунончи, Фирдавсӣ «*сипаҳдор*»-ро дар «Шоҳнома» ба маънои «*фармондеҳи сипоҳ*» бисёр ба кор бурдааст:

*Таҳамтан ҳамон гаҳ забон баркушод*,
*Паёми сипаҳдори [[Эрон]] бидод*.

*Сипаҳдори [[Турон]] чу з-он гуна дид*,
*Сабук сар аз он ҷанг берун кашид*.

«*Лашкардор*» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва ба маънои «*идоракунанда ва фармондеҳи лашкар*» аст ва «*амалу шуғли лашкардор; нигаҳдории лашкар; фармондеҳии лашкар*»-ро «*лашкардорӣ*» мегуфтанд. «*Лашкардор*» дар «*Марзбоннома*» ба маънои «*фармондеҳи лашкар*» ба кор рафтааст: 
«*Корҳои мамлакат ба мардони кору лашкару лашкардор рост ояд*».

«*Таҳмадор*» ба маънои “*фармондеҳи таҳма*” навгузиниш шуда ва мақоми созмонии ӯро дар силсиламаротиби низомӣ бозтоб медиҳад. 

Бино бар ин пешина ва додаҳо, «*таҳма*» ба ҷои «*взвод*» ва «*таҳмадор*» ба ҷои «*лейтенанти хурд*» (аз  >  «*ҷонишин*») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «*[[таҳмабон]]*» ва «*[[таҳмабад]]*» сохтаву барои ҷойгузинии дараҷаҳои низомии «*лейтенант*» ва «*лейтенанти калон*» ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаанд.

## Пешина
*Таҳмадор* ҳамчун симати низомӣ нахустин бор дар сипоҳи Ашкониён (250 то милод — 224) пайдо шудааст. «*Тагма*» () дар сипоҳи подшоҳии Руми Шарқӣ яконе номида мешуд, ки 100 — 500 сарбозро дар бар мегирифт. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи   ‘*нерӯманд*, *диловар*, *далер*, *чобук*’ (аз эронии бостон: **taxma-* > √**tak-* ‘*тохтан*, *давидан*’   [*таҳм*] ‘*зӯрманд*, *паҳлавон*’) инҳамон ва бо «*нерӯ*» мутародиф гаштааст.

Дар  сипоҳи Сосониён (224 — 651), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд, низ яке аз ягонҳо «*таҳм*» () ном доштааст. Ҳар *таҳма* 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд ''рада'' () ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст.

## Ному нишони таҳмадор дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон

File:9.AzAF-JLT.png|(Azerbaijani Land Forces)
File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|(Belarusian Ground Forces)
File:10.RBrLF-2LT.svg|(Royal Brunei Land Force)
File:07.Kyrgyzstan Army-JLT.svg|(Kyrgyz Army)
File:Malaysia-army-OF-1a.svg|(Malaysian Army)
File:Russia-Army-OF-1a-2010.svg|(Russian Ground Forces)
File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|(Tajik Ground Forces)
File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|(Turkmen Ground Forces)
File:UA shoulder mark 11.svg|(Ukrainian Ground Forces and Ukrainian Air Assault Forces)


## Пайвандҳо
* Нерӯҳои мусаллаҳ
* Дараҷаи низомӣ
* Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Саркардагон