open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Назрулло Каримов

**Каримов Назрулло Салимович** () — забоншинос, муаллими калон (2007), номзади илмҳои филология (2013).

## Зиндагинома
Назрулло Каримов 15 сентябри соли 1976 дар деҳаи Советободи ноҳияи Москва ба дунё омадааст. Дар соли 2000 факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи Давлатии миллии Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Корнома
* Соли 2000— муҳаққиқ-коромӯзи кафедраи забони муосири Донишгоҳи миллии Тоҷикистон , 
* Солҳои 2002-2005 — аспиранти шуъбаи ғоибона Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, 
* Солҳои 2004—2007 — мушовири ноиби аввали ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият намудааст. 
* Аз соли 2007 — муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба фаъолият шурӯъ намудааст
.
## Фаъолияти илмӣ
Рисолаи номзадияшро таҳти унвони «Хусусиятҳои луғавию маъноии забони ғазалиёти Лоҳутӣ» соли 2013 дифоъ намудааст. Муаллифи зиёда аз 20 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад.

## Осор
* Силлабус аз фанни алифбои ниёгон барои донишҷӯёни ихтисосҳои ғайрифилологӣ. — Душанбе: ЭР-Граф, 2010;
* Дастури таълимии «Маҷмӯаи саволу ҷавобҳои тестӣ аз фанни алифбои ниёгон». — Душанбе: ЭР-Граф, 2010 (ҳаммуаллиф).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Забоншиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Азиз Хоҷаев

**Азизи Хоҷа** (*Азиз Хоҷаев*; 16 декабри 1930, деҳаи Хоҷаёқуб, ноҳияи Обигарм — ?, деҳаи Элок, ноҳияи Файзобод) — механизатор, овозхон, Корманди шоистаи Тоҷикистон (1996).

## Зиндагинома
Азиз Хоҷаев 16 декабри соли 1930 дар деҳаи Хоҷаёқуби ноҳияи Обигарм ба дунё омадааст. Соли 1944 мактаби 7-соларо хатм намуда, дар колхози НКВД ба ҳайси колхозчӣ кор кардааст. Солҳои 1949—1953 механизатор буд. Солҳои 1954—2010 дар вазифаҳои гуногуни шуъбаи фарҳанги ноҳияи Файзобод фаъолият намудааст.

## Ҷоизаҳо
Барои хидматҳои шоистааш соли 1996 бо унвони Корманди шоистаи Тоҷикистон қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон
Димасӣ

**Абутоҳир Муҳаммад ибни Яъқуб Димасии Бухорӣ** (?, Димас — 1038) — ровии ҳадис. 

Аз Абубакр Муҳаммад ибни Алии Абевардӣ ҳадис ривоят карда, Абулҳасан Алӣ ибни Муҳаммад ибни Ҳасани Бухорӣ аз ӯ ҳадис ривоят кардааст. Нисбаи ӯ аз Димас — номи яке аз деҳаҳои Бухоро гирифта шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин

**«Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин»** () — тазкираест, ки Тақиуддин Муҳаммади Авҳадӣ солҳои 1610—1612 тартиб додааст.

## Муҳтаво
Муаллиф баъдан дарёфтҳои тозаи худро то солҳои 1632—1633 ба тазкира чун замимаи шарҳи ҳоли шоирон илова намудааст. «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин» тарҷумаи ҳоли бештар аз 3300 шоирро дар бар мегирад. Тартиби ҷой гирифтани шоирон мутобиқи алифбои арабист. Ба 28 арса (фасл) ва ҳар арса ба 3 ғурфа (боб) тақсим шудааст. Дар ғурфаи аввал тарҷумаи ҳоли шоирони қадим, ғурфаи дуюм тарҷумаи ҳоли шоирони давраи мутавассит ва дар ғурфаи сеюм шарҳи ҳоли шоирони муосири муаллиф омадааст. Ба қавли муаллиф вай ин асарро бо дархости дӯстон ва баъзе ҳукмронони Ҳиндустон чун такмила ё идомаи тазкираи нахустинаш — «Фирдавси хаёли Авҳадӣ» навиштааст. Дар тазкираи «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин» мухтасари тарҷумаи ҳол ва намунаҳои осори суханварон аз тамоми табақаҳои ҷомеа омадаанд. Авҳадӣ дар таълифи тазкира аз осори таърихӣ, рисолаҳо, девонҳои шоирон, тазкираҳои то замони ӯ таълифшуда истифода кардааст. «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин» беҳтарин ва мукаммалтарин тазкира дар адабиёти форс-тоҷик ба шумор меравад. Махсусан, бахши шарҳи ҳоли шоирони форсизабони муқими Ҳиндустон, ки бо муаллиф ҳамзамон ва ҳамсуҳбату ошно будаанд, пурарзишу мӯътамад аст, зеро «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин» шарҳи ҳоли шоиронро аз забони худи онҳо шунида, намунаҳои ашъорашонро аз дасти худашон гирифтааст. Тазкиранависоне, ки баъди «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин» тазкира сохтаанд, аз ин асари ӯ истифода бурдаанд. Авҳадӣ соли 1627 бо супориши подшоҳи Ҳиндустон Ҷаҳонгир (ҳукмр. 1605—1627) хулосаи «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин»-ро бо номи «Каъбаи Арафот» тартиб додааст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Аҳмад Гулчин Маонӣ, Таърихи тазкираҳои форсӣ, ҷ. 2. Т., 1350 ҳ. ш.

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Арафур

**Арафур** — баҳри канорӣ дар Уқёнуси Ҳинд. Байни Гвинеяи Нав ва ҷазираҳои Танимбар, Кай. Масоҳаташ 1017 ҳазор км², ҳаҷмаш 189 ҳазор км³. Чуқурии миёнааш то 200 м, дар қисми шимолу Ғарб (байни ҷазираҳои Кай ва Ару) чуқурии Арафур 3680 м аст, ки онро «жарфи Ару» меноманд. Халиҷи калонаш — Карпентария дар дарунтари хушкӣ ҷой гирифтааст. Ҷараёни об тобистон аз Ғ. ба Ш. ва зимистон баръакс аст. Ҳарор. миёнаи сатҳи об 25 — 28°С. Шӯрии об 34 — 35 %0. Мавҷҳояш мӯътадил (баландии муқаррариашон 0,5 — 0,6 м, ҳангоми вазиши бодҳои тӯфонӣ 2 — 4 м). То баҳрҳои Банда ва Серами Уқёнуси Ором ба тавассути гулӯгоҳи Торрес ва то Уқёнуси Ҳинд ба воситаи Баҳри Тимор сайрхати обӣ дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Чормағзи заминӣ

**Чормағзи заминӣ**, **финдиқи заминӣ**, **арахис** () — гиёҳи яксолаест аз оилаи лӯбиёиҳо.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
thumb||чап
Пояаш борик, сершохи сабз ва серпашмак, ба монанди палак месабзад. Баргаш мураккаби пармонанд (аз 2 ҷуфт баргчаҳо иборат), хушагулаш 5—7-гула, шукуфааш зард ё норинҷӣ, ғилофакмевааш 1—5-тухма (дарозиаш 1—3 см), мағзаш лӯнда ё дарозрӯя, гулобӣ ё гулобии ҷигарранг, май гул, июл — октябр мева мекунад.

## Парвариш
Чормағзи заминиро дар Тоҷикистон аҳён-аҳён дар заминҳои обӣ мепарваранд. Онро бештар дар ноҳияҳои ҷанубии қисми аврупоии Русия, Қрим, Қафқозва Осиёи Миёна мекоранд.

## Корбурд
Чормағзи заминӣ рустании ғизоист. Мағзаш 45—59 % равған ва 20,2—36,3 % сафедаи хушҳазм дорад. Мағзи онро хом ё бирён карда истеъмол мекунанд. Кунҷорааш хӯроки серғизои чорвост. Баргу пояи чормағзи заминӣ серсафеда буда, онҳоро чорво нағз мехурад, аз ҷиҳати серғизоӣ ба хошоки себарга ва юнучқа баробар аст. Чормағзи заминӣ хокро аз моддаҳои нитрогендор ғанӣ мегардонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арахнозҳо

**Арахнозҳо** (юн. arachne — тортанак ва nosos — беморӣ) — як навъ касалии ҳайвонот, ки тортанакшаклҳо ба вуҷуд меоваранд.

Ба чорводорӣ бештар канаҳои хоришак, демодекоз, канаи сурхак ва ғ. зарари калони иқтисодӣ мерасонанд. Ғизои онҳо лимфа, хун, ҳуҷайраҳои пӯст ва маҳсули илтиҳоб мебошанд. Арахнозҳоро ҳамчунин канаҳои хунмак ба вуҷуд меоранд. Дар мавриди бисёр кана задан ҳайвон гирифтори камхунӣ мешавад. Мувофиқи баъзе маълумот як канаи болиғ то 0,1 мл хун мемакад. Чунин навъҳои арахнозҳо мавҷуданд: лингватулез, акароз, псороптоз, хориоптоз, кнемидокоптози паранда, нотоэдрози гурба, саг, харгӯш, отодектози саг, рӯбоҳ, рӯбоҳи шимолӣ, гурба, демодекоз, пиемотози хукбачаҳо ва ғ. А.-и ҳайвонотро арахнологияи ветеринарӣ (байторӣ) меомӯзад. Арахнологияи ветеринарӣ дар баробари дарёфт намудани тадбирҳои мубориза ба муқобили арахнозҳо паҳншавии бемориҳои риккетсиозию вирусии одамро, ки ба воситаи канаҳо мегузаранд, пешгирӣ мекунад. Арахнозҳо хусусан дар ҷавонаҳо ва чорвои лоғар вазнин мегузаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арахноидит

**Арахноидит** (юн. arachne — тортанак ва eidos — шакл) — газаки анкабутпардаи мағзи cap ё ҳароммағз.

Одатан ҳамроҳи газаки пардаи нарми мағзи cap пайдо мешавад. Арахноидит баъд аз бемориҳои сироятии шадид ва музмин, мас., грипп, газаки римноки бинивораи иловагӣ, гӯш, бодомак, баъд аз осеби косахонаи cap ва сутунмӯҳра, дар натиҷаи заҳролудӣ аз сурб пайдо мешавад. Чун оризаи зарбу лати косахонаи cap, грипп ва дигар бемориҳо арахноидит аксар вақт ҳангоми риоя накардани режими бистарӣ ва иҷро накардани тавсияи духтур ба амал меояд. Ҳангоми арахноидит анкабутпарда ва пардаи нарми мағзи cap ғафс шуда, гардиши моеи ҳароммағз вайрон, фишори дохилии косахонаи сар баланд мегардад, дарди сари бардавом пайдо мешавад, ки аломати маъмули арахноидит аст. Дар баъзе ҳолатҳо хуруҷи саръ ба мушоҳида мерасад. Ҳангоми газаки пардаҳое, ки асаби босираро фаро гирифтаанд, босира суст мешавад; дар натиҷаи арахноидит-и қисмҳои ақиби мағзи cap чархзании cap, пастшавии шунавоӣ, ихтилоли мувозанат ба вуҷуд меояд. Аз сабаби илтиҳоби пардаи решачаҳои ҳароммағз дар ҷисм ва дасту по дард пайдо мешавад. Пайдоиш ва сабаби арахноидит-ро духтур баъди дар шӯъбаи неврологӣ бодиққат муоина кардани бемор муайян менамояд. Ҷараёни беморӣ музмин буда, дар мавридҳои пешгирӣ накардани он шахс солҳои дароз аз дарди cap азият мекашад, босира суст, шунавоӣ паст мешавад. Саривақт муолиҷа кардани бемориҳои шадиди сироятӣ ва музмини илтиҳобии ҳалқу бинӣ ба инкишофи арахноидит роҳ намедиҳад. Ҳангоми бо сурб сару кор доштан, риояи қоидаҳои техникаи бехатарӣ шарт ва зарур аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Тортанакшиносӣ

**Тортанакшиносӣ**, **арахнология** (от  «тортанак» и  — «илм») — бехше аз ҷонваршиносӣ, ки тортанакшаклҳоро меомӯзад.

## Таърих
Миёнаи тортанакшиносӣ 19 чун соҳаи мустақили илм аз энтомология ҷудо шудааст. тортанакшиносӣ назариявӣ ва амалӣ мешавад. Мавзӯи таҳқиқи тортанакшиносӣ экология, таснифот, таҳаввулот ва зоогеографияи тортанакшаклҳост. тортанакшиносӣ дар робита бо микробиология, вирусология, протозоология ва гелминтология инкишоф меёбад. Вобаста ба аҳамият ё зарари тортанакшаклҳо тортанакшиносиро ҳамчунин ба тортанакшиносии кишоварзӣ (зараррасонҳои растанӣ ва маҳсулотро тадқиқ менамояд), тортанакшиносии тиббӣ (ангезанда ва паҳнкунандагони бемориҳои гузарандаи одамро меомӯзад) ва тортанакшиносии ветеринарӣ (ангезанда ва паҳнкунандагони касалиҳои ҳайвонотро тадқиқ мекунад) ҷудо менамоянд. Вале чунин тақсимот шартист, зеро аҳамияти бисёр тортанакшаклҳо то ҳол пурра омӯхта нашудааст. Оид ба тортанакшиносӣ (тортанак ва каждумҳои заҳрнок) хусусан ох. тортанакшиносӣ 19 — авв. тортанакшиносӣ 20 пажӯҳишҳои назаррас анҷом ёфтанд. Дар инкишофи ҷиҳатҳои биологӣ, тиббӣ ва ветеринарии тортанакшиносӣ саҳми олими шӯравӣ Е. Н. Павловский арзанда аст. В. тортанакшиносӣ Догел ва шогирдони ӯ оид ба масъалаҳои умумии ҳайвоноти бемӯҳра, аз ҷумла тортанакшаклҳо тадқиқот бурда, ба инкишофи асоси назариявии тортанакшиносӣ кумак расонданд. Тортанакшаклҳо намуду хелҳои зиёд дошта, қариб дар тамоми ҷаҳон паҳн шудаанд. Мас., дар Тоҷикистон қариб 700 намуди тортанакшаклҳо мавҷуд аст. Онҳо ба кишоварзӣ зарари калон мерасонанд. Бинобар ин ҳаматарафа ва пурра омӯхтани тортанакшиносӣ аҳамияти бағоят калон дорад. Оид ба тортанакшиносӣ дар Институти зоология ва паразитологияи АИ ҶТ, кафедраҳои зоологияи ДМТ, ДДОТ ва кафедраи микробиология, эпизоотология ва паразитологияи ДАТ тадқиқот бурда, усулҳои муборизаро ба муқобили онҳо дарёфт менамоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ
Дилшодхотун

**Дилшодхотун** (; ) — и форс-тоҷик ва яке аз хотунҳои силсилаи Ҷалоирӣ ё Элхониён.

## Зиндагинома
Дар ибтидо завҷаи Абусаид Баҳодурхон буд. Пас аз марги ӯ ҳамсари Амир Шайх Ҳасани Бузурги Элхонӣ шуд. Писари Дилшодхотун Султон Увайс солҳои 1356—1375 салтанати Бағдодро бар уҳда дошт. Дилшодхотун аҳли илму адаб ва шоирони даврро дастгирӣ мекард. Салмони Соваҷӣ яке аз маддоҳони ӯ буд.

Дар тазкираҳо (мас., «Тазкирату-л-хавотин») аз Дилшодхотун чун шоири дорои табъи баланд ёд шудааст. Абёти зер намунае аз шеъри ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Рухаҷ

**Рухаҷ** (, *Ҳараҳвайтӣ*), **Арахосия** () — вилояте таърихӣ дар шарқи паҳнкӯҳи Эрон, дар водии ҳавзаи рӯдҳои Аргандоб ва Аргастон бо шаҳрҳои асосиаш дар ҳудуди Қандаҳору Ғазнаи ҳозира. Дар катибаи Бесутун ва «Хурд-Авесто» номбар шудааст.

## Таърих
Дар аҳди Куруши Кабир (байни 547 ва 539 то м.) ба ҳайати давлати Ҳахоманишиён дохил буд. Дар аҳди Дорои I дар Рухаҷ шӯриши тарафдорони Ваҳяздат (522—521 то м.) сар зад, ки онро волии Форс пахш кард. Рухаҷро с. 330 то м. Искандари Мақдунӣ тасарруф намуд. Юнониҳо дар ин ҷо ш. Искандария ё Александрополро бунёд карданд. Охири а. 4 то м. волӣ Сибиртий ҳокими Рухаҷ буд. Таърихнигори машҳури юнонӣ Магасфен, ки ба Ҳиндустон сафар карда буд, дар Рухаҷ низ чанд муддат зиндагӣ кардааст. Тақр. с. 305 то м. Рухаҷро Селевки I забт кард, вале дере нагузашта Рухаҷ ба давлати Маврия ҳамроҳ гардид. Тақр. с. 190 то м. Рухаҷро подшоҳи Юнону Бохтар Деметрий забт кард. Дар аҳди ӯ ш. Деметрия бунёд шуд. Рухаҷ аз ҳамин вақт пайваста ба мулкҳои ҳокимони юнонӣ, сакоӣ ва портӣ ҳамроҳ мешуд. Ниҳоят а. 1 м дар аҳди Кадфизи I ё II Рухаҷ ба як қисми давлати Кушониён табдил гашт. Рухаҷро а. 5 Ҳайтолиён забт намуданд. Аксари муаллифони а. 10 ин сарзаминро чун музофоти Арруҳаҷ ба қалам додаанд. М. Пянков.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Вернер Арбер

**Ве́рнер А́рбер** (; ) — микробиолог ва генетики суисӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи мактаби политехникӣ (1953). Солҳои таҳсил оид ба изотопи С1-34 тадқиқот анҷом додааст. Фаъолияти кориаш дар Лабораторияи биофизикаи Донишгоҳи Женева оғоз ёфт. Ба тадқиқи мутантҳои бактериофаги лямбда машғул буд. Солҳои 1958 — 60 дар Донишгоҳи Калифорнияи Ҷанубӣ кор кардааст. Баъдан ба Женева баргашта, дар Донишгоҳи Базел фаъолияташро идома медиҳад. Роҳбари АИ Папаи Рим (аз соли 2011).

Барои кашфи ферментҳои рестрикатсионӣ сазовори Мукофоти Нобел дар соҳаи тиб ва физиология (1978) гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Артур Ҷон Арберрӣ

**Артур Ҷон Арберрӣ** (; ) — и инглис.

## Зиндагинома
Хатмкардаи шӯъбаи забонҳои шарқии Донишгоҳи Кембриҷ (1929). Дар донишгоҳҳои Қоҳира, Лондон, Кембриҷ кор кардааст. Узви академияҳои Миср, Эрон, Димишқ, ноиб-президенти Комитети тарҷумаи адабиётҳои классикии ЮНЕСКО буд. Барои омӯзиши забон ва нусхаҳои хаттӣ ба Туркия, Миср, Фаластин, Лубнон, Сурия сафар кард (1930). Мудири бахши забонҳои бостонии Донишгоҳи Қоҳира (1931 — 33). Ба Англия баргашта, мудири кафедраи забони форсии Донишгоҳи Лондон таъйин гардид (1939). А. муассиси Анҷумани шарқшиносони Британия мебошад (1948). Доир ба адабиёти классикии форс-тоҷик тақр. 40 асари тадқиқотӣ ва тарҷумавӣ дорад («Афсонае аз Боязиди Бастомӣ», «Осори манзуми Форобӣ» (1938), «Ароқӣ шоири мутасаввифи эронӣ» (1939), «Саҳми англисҳо дар омӯзиши Эрон» (1942), «Оғози таърихи суфия» (1943), «Ҳофиз ва тарҷумонҳои англисии ӯ» (1946), «Панҷоҳ ғазали Ҳофиз» (1947), «Рубоиёти Умари Хайём», «Рубоиёти Ҷалолуддини Румӣ» (1949), «Дастовардҳои Ибни Сино» (1950), «Абуалӣ ибни Сино ва фиқҳ (теология)» (1951), «Умари Хайём» (1952), «Адабиёти классикии форсӣ» (1958), «Романтикаи рубоиёт» (1959), «Тадқиқот оид ба шарқшиносӣ» (1960), «Ҷалолуддини Румӣ» (1962), «Таърихи мухтасари зиндагии Аҳмади Ҷом» (1963) ва ғ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арбитраж

**Арбитра́ж** (от  — мушоҳида кардан, баҳо додан): 

* расму қоидаҳои оштӣ; тарзу тариқаи ҳалли масъалаҳои баҳсталаб ба воситаи муроҷиат ба арбитр, суди ҳакамӣ ё дигар миёнарав; 
* дар баъзе мамлакатҳо мақомоти махсуси давлатӣ барои ҳаллу фасли баҳсҳои хоҷагидорӣ байни муассисаву ташкилот; 
* судҳои ҳакамии тиҷоратӣ барои баррасӣ ва ҳалли масъалаҳои баҳсбарангезе, ки аз шартномаҳои шаҳрвандӣ-ҳуқуқии хусусияти байналхалқӣ дошта рух задаанд. Фаъолияташ доимист ва ё танҳо барои арзёбии амали мушаххасе таъсис дода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арбоб

**Арбоб** () — мансаб дар Аморати Бухоро.

## Таърих
Дар матнҳои таърихӣ дар шакли танҳо ба маънии «соҳиби мулк», «шахси пулдор» ва «сарватманд» ба кор рафтааст. Арбоб дар аксар шаҳрҳои Осиёи Марказӣ то Инқилоби Кабири Сотсиалистии Октябр ба маънии заминдорони калон ва соҳиби мулк (деҳот) ба кор мерафт. Дар аморати Бухоро сардори миробҳо ва амлокдорҳоро низ арбоб мегуфтанд. Дар деҳаҳо пирони маҳалларо арбоб меномиданд. Андозе, ки барои таъмини арбоб аз мардум ситонда мешуд (мувофиқи салоҳдиди арбоб) «арбобона» ном дошт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Аморати Бухоро
Арбоби анвоъ

**Арбоби анвоъ** ( — ҷамъи ҳомӣ, фармонраво ва ҷамъи гуна) — дар ҳикмати ишроқия нури олӣ ва қоҳири улвия, ки дар олами барзах қарор дошта, муваккил ва ҳомию нигаҳбони яке аз суратҳои нави моддӣ мебошанд.

Дар ойини зардуштӣ онҳоро ҳамчун амшоспандон ва фариштагони ёвари Аҳура-Маздо мешиносанд, дар ойни масеҳӣ онҳоро «архангел» ва «архетип» меноманд, ки бо «мусули афлотунӣ» шабоҳати бисёре доранд, вале моҳиятан аз он фарқ мекунанд. Дар таълимоти ҳастишиносии Шиҳобуддини Суҳравардӣ аз «Нуру-л-анвор» аввал «нури ақраб» содир шуда, дар натиҷаи қаҳру муҳаббати онҳо «анвори тӯлӣ» ва «анвори аразӣ» ҳосил мешаванд. рбоби анвоъ ба табақоти анвори аразӣ мансуб буда, ҳар яке ба таври ҷудогона амал мекунанд ва ҳомию нигаҳбони суратҳои навъии олами моддӣ мебошанд. Онҳо байни олами нуронӣ ва олами зулмонӣ қарор доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Шиҳобуддин Яҳёи Суҳравардӣ. Маҷмӯаи дуюми мусаннифоти Шайхи Ишроқ, Т., 1331, ҳ. ш.

Гурӯҳ:Ишроқия
Ҳайма хотун

**Ҳайма Хотун** — тибқи ривоят зани Сулаймоншоҳ. Вай бо унвони «Девлет Ана» (модари давлат) маъруф будааст .

Инчунин, тибқи ривоятҳо, вай ё модари Эртоғрул ё модари аввалин султони Империяи Усмонӣ Усмони I. Аммо ягон солноманавис ин номро зикр накардааст . Илова бар ин, Сулаймоншоҳ, тавре ки собит шудааст, аҷдоди сулолаи усмонӣ нест. Сиккае ***ёфт шуд, ки бо навиштаҷоти Усмон б.*** ***Эртоғрул б.*** ***Гундуз Алп***, ки дар маҷмуаи осорхонаи Топкапӣ     маҳфуз аст.

Пажӯҳишгарон  бар ин назаранд, ки ҷудо кардани воқеият аз афсона дар ҳикояҳо дар бораи давраи аввали таърихи Усмонӣ ниҳоят душвор ва  ғайриимкон аст.  Колин Имбер навиштааст, ки қариб ҳамаи ривоятҳо дар бораи Усмон, ки дар солномаҳои асри XV пайдо шудаанд, сохтаанд: «Таҳлили ибтидоии матнӣ нишон медиҳад, ки қариб ҳамаи «далелҳо» дар бораи Усмон Ғозӣ ва пайравони ӯ дар ҳақиқат афсона мебошанд» .

Номи Ҳайма дар мақолаи «Энсиклопедияи исломӣ» дар бораи Эртуғрул ва Усмон   зикр нашудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1268
Гурӯҳ:Зодагони соли 1176
Ҳалима хотун

**Ҳалима-хотун**  ( 1281) — зани эҳтимолии Эртуғрул ва модари асосгузори Империяи Усмонӣ Усмон I.

## Зиндагинома
Номи модари Усмонро касе аз солноманависон зикр накардааст . Дар мақолаи «Энсиклопедияи исломӣ» дар бораи Эртуғрул ва Усмон номи Ҳалима зикр нашудааст   . Энтони Олдерсон нишон медиҳад, ки модари Усмон I тахминан туркман будааст, бидуни зикри ном .

Дар бораи замони Усмон ягон сарчашмаи таърихӣ вуҷуд надошт, дар бораи ҳаёти ӯ амалан маълумоти воқеӣ мавҷуд нест. Қариб ҳамаи ҳуҷҷатҳо баъдан қалбакӣ шуданд  . Тамоми маълумот дар бораи Усмон ва аҷдодони ӯ дар асоси ривоятҳои шифоҳӣ ва ривоятҳо дар бораи ӯ аст, ки хеле дертар аз ҳаёти ӯ пайдо ва инкишоф ёфтааст  . Аз маъхазҳои усмонӣ, ки то мо расидааст, аввалинаш *«Солномаи хонаи усмонон» (Тева-рих-и ал-и Усмон* )-и Ашикпошозода мебошад, ки дар соли 1476 оғоз ёфтааст  . Муҳаққиқон бар ин назаранд, ки ҷудо кардани воқеият аз афсона дар ҳикояҳо дар бораи давраи аввали таърихи Усмонӣ ниҳоят душвор ва  ғайриимкон аст  Колин Имбер навиштааст, ки қариб ҳамаи қиссаҳое, ки дар бораи Усмон дар солномаҳои асри XV пайдо шудаанд, сохтаанд: «Таҳлили ибтидоии матнӣ нишон медиҳад, ки қариб ҳамаи «фактҳо» дар бораи Усмон Ғозӣ ва пайравони ӯ дар ҳақиқат афсона мебошанд»  . Тарҷумаи ҳоли ҳатто падари Усмон Эртуғрул афсонавӣ аст. Дар ягон сарчашмаи муосир аз ӯ зикр нашудааст. Ягона далели шайъии мавҷудияти Эртуғрул ҳамчун шахсияти таърихӣ ду танга бо навиштаҷоти ***Усмон б.*** ***Эртуғрул б.*** ***Гундуз Алп*** ва ***Усмон б.*** ***Эртуғрул***, ки дар маҷмӯаҳои осорхонаи Топкапӣ     маҳфузанд.

Турби Эртуғрул, сарфи назар аз ҳама азнавсозӣ, ба бинои асри 13 монанд аст. Дар наздикии дафни Эртуғрул дар Согут қабристоне ҳаст, ки таърихи онро надорад ва ба «зани Эртуғрул Ҳалима» нисбат медиҳанд .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Чаппотӣ

**Чаппотӣ**, Нони чаппотӣ - номи нони анъанавии ҳиндӣ аст, ки дар саросари Ҳиндустон маълум аст. Ин навъи нон эҳтиёҷ ба хамиртуруш ва пухтан надорад ва бештар бо орди гандум омода мешавад ва онро занҳо ҳар рӯз ё ҳар хӯрок дар хона мепазанд ва бо ғизо гарм мехӯранд. Барои пухтани ин нон як табақи нонпазӣ бо номи *Тава* бо забони ҳиндӣ истифода мешавад.  Пухтани нони чапотӣ дар хонаводаҳои Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Афғонистон маъмул аст.
## Нигаред низ
* Нони чаппотӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Анвои нону булка
Гурӯҳ:Ғизои инсон
Airdrop (рамзарз)

**Эйрдроп** ин эҳдои токени як рамзарз  ё сиккаи он ба шумор меравад, ки одатан ба сурати ройгон ба нишонии сершумори ҳамёнҳои муътамад фиристода мешавад. Airdrops аксаран бо роҳандозии як рамзарзи  ҷадид ё протоколи DeFi пешниҳод карда мешавад, дар дараҷаи аввал бабарои ҷалби тавваҷуҳу пайравони нав, ки боис мешавад пойгоҳи корбари бузургтар ва пардохт густардатар сиккаҳоро ба роҳ монад .  Airdrops қисми муҳимтари ICOҳо буданд, зеро соҳибкорони крипто ба ҷои пешниҳоди оммавӣ барои ҷалби сармояи аввалия ба фурӯши хусусӣ шурӯъ карданд. &#x5B; ** &#x5D; Ҳамчун намунаи равшани эйрдроп ширкати  OmiseGO мебошад, ки дар моҳи сентябри соли 2017 панҷ дарсади  рамзарзҳои OmiseGO-ро ба дорандагони Ethereum ҳадя кард.

Ҳадафи Airdrops бартарӣ додан таъсири шабакавӣ, ҷалби дорандагони мавҷудаи арзи муайян дар асоси blockchain, ба монанди Биткойн е Эфириум, ба арзи  лоиҳаи худаш, мебошад.

Дар Иёлоти Муттаҳида, таҷрибаи мазкур боиси эҷоди мушкилот дар сиёсатҳои молиётӣ  ӯҳдадориҳои молиётӣ шудааст , ва ин ақидаеро ба вуҷуд овардааст, ки дорандагони эйрдроп сармоя доранд ё дар ҳоли даромади сармоя ҳастанд. 

## Адабиёт
Рамзарзҳо
Гурӯҳ:Фанноварии молӣ
Гурӯҳ:Рамзарзҳо
Дӯстмурод Уроқов

**Дӯстмурод Уроқов** () — иқтисоддони тоҷик, доктори илмҳои иқтисод (1989), профессор (1992), Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон (1998).

## Зиндагинома
Дӯстмурод Уроқов соли 5 майи 1942 дар деҳаи Хоҷачилдиёри ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1965 факултаи иқтисоди Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм карда, дар ҳамин ҷо ним аср фаъолият доштааст, вазифаҳои муаллим, муаллими калон, дотсенти кафедраи ҳисобгирии бухгалтериро (1965—1980) иҷро карда, солҳои 1981—2003 ва 2008—2011 мудири ҳамин кафедра буд. Аз соли 2003 профессори кафедраи номрафта мебошад.

## Фаъолияти илмӣ
Аз поягузорони назарияи ҳисобгирии хароҷот дар доираи фаъолияти субъектҳои хоҷагидор мебошад.

Оид ба нақшагирӣ ва калпулятсия арзиши аслӣ аз рӯи доираи фаъолияти таъминоту тайёрӣ, истеҳсолӣ, ташкилӣ, фурӯш ва соҳаҳои истеҳсолии хизматрасонӣ, масоили баҳисобгирии хароҷот дар доираи фаъолияти хоҷагидорӣ ва ғайра зиёда аз 150 асару мақола навиштааст.

## Таълифот
Дӯстмурод Уроқов дар баробари таълифи осори илмӣ ва фаъолияти пурсамар дар соҳаи иқтисод ба эҷоди асарҳои бадеӣ низ рағбат дошт. Муаллифи повести «Мерган» (2006), асари касбиҳолию саёҳатии «Қиссаҳои марғуби зиндагӣ» (2007), романи «Овора» (2008), ҳикояю ёддошти «Савтҳои зиндагӣ» (2015) мебошад.

## Даргузашт
Дӯстмурод Уроқов дар таърихи 17 январи соли 2021 дар шаҳри Душанбе дар синни 78-солагӣ даргузашт.

## Осор
* Проблемы учета затрат и кальпулирования себестоимости в промышленности СССР. — Д., 1974;
* Проблемы учета и кальпулирования в местной промышленности СССР. — Д., 1975;
* Ҳисоби хоҷагӣ дар шароити прогрессии илму техника. — Д., 1977;
* Баҳисобгирӣ ва назорат дар шароити прогрессии илму техника. — Д., 1978;
* Учет и кальпулирования в мясной промышленности Таджикистана. — Д., 1978;
* Учет и контроль экономической эффективности промышленного производство. — Д., 1982;
* Проблемы учета и контроля затрат в условиях интенсификации производство. — Д., 1988;
* Назарияи ҳисобгирии бухгалтерӣ. — Д., 1990;
* Учет затрат по сферам деятельности. — М., 1991;
* Финансово-кредитные рычаги повышения экономической эффективности промышленного производство. — Д., 2001;

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ; Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода. — , 2017. — 720 с. — С. 577. -

Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Арбобӣ (навъи зардолу)

**Арбобӣ** — навъе аз зардолуҳои маҳаллист.

Дарахташ аҳромшакли хамидашох, навдаҳои яксолааш ғафси сурхча. Баргаш дилмонанди нӯгтез (дарозиаш 5,3 см, бараш 4,6 см), рӯяш суфтаи ҷилодор. Аввали апрел гул карда, охири июл мепазад. Мевааш майдаи лӯнда (андозааш 3,1×3,2×3,1 см, вазни миёнааш 17,6 г), зарди норанҷӣ, пӯсташ тунуки пашмакдор, бештар ба меваи зардолуи Қандак монанд аст. Гӯшташ хамираки сероб, сершира ва хуштаъм. Баъди пухтан намерезад (аксар дар шохи дарахт мехушкад). Донакаш майда, мағзаш ширин. Меваашро тар мехӯранд ва ғӯлинг мекунанд. Аз ҳар бех дарахти 80 — 90-сола 65 — 70 кг ҳосил меғундоранд. Арбобӣ ба сармо ва камобӣ тобовар буда, дар заминҳои санглох ва доманакӯҳҳо хуб месабзад. Дарахташ хеле кам мондааст. Дарахтони ҷудогонаи 90 — 120-солаашро дар боғҳои кӯҳнабунёди деҳаи Оббурдани ноҳ. Мастчоҳ пайдо кардан мумкин. Ба ҳосили арбобӣ парандаҳо (заргулдор, майна ва ғ.) ва ҳашароти зараррасон (мас., пармачӣ) зарари калон мерасонанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Навъҳои зардолу
Арбовирус

**Арбовирусҳо** (аз ) — вирусҳои ҳайвонот ва одам, ки ҷонварони бандпой (кана, хомӯшакҳо, кӯрпашша, харакҳо) интиқол медиҳанд.

Арбовирус дар организми бандпойҳо инкишоф ёбанд ҳам, ба худи онҳо зарар намерасонанд. Арбовирус ангезандаи энсефалитҳои гуногун, табларзаи хунрез ва дигар бемориҳо мебошанд. Зиёда аз 200 намуди А. маълум аст. Онҳо аз рӯи хусусияти подгунӣ (антигенӣ) ба чанд гурӯҳ (А, В, С ва ғ.) ҷудо мешаванд. Зиёда аз 50 гунаи арбовирус барои одам бемориовар мебошанд. Андозаи арбовирус аз 30 то 180 нм буда, аз кислотаи нуклеинат, сафеда ва ҷилди дорои липидҳо иборатанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Вирусҳо
Абузайди Дабусӣ

**Абузайди Дабусӣ**, **Абдуллоҳ ибни Умар ибни Исои Бухорӣ** (; ) — фақеҳ, усулӣ, поягузори илми хилоф ва қозии ҳанафӣ, муаллифи «Шарҳу-л-Ҷомеъи-л-кабир», «Таъсису-н-назар фӣ ихтилофи-л-аима».

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Алоуддавла Душманзиёр

**Абуҷаъфар Муҳаммад ибни Рустами Душманзиёр** (; ) — волии Исфаҳон аз хонадони Оли Кокӯя, фарзанди Рустам ибни Марзбон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Janine and Dominique Sourdel, *Historical Dictionary of Islam*, Éd. PUF, , article *Kakuyids*, pp.&nbsp;452–453. 
* 
* 
*
Иброҳими Мустамлӣ

**Иброҳим Исмоил ибни Аҳмад Мустамлии Балхӣ** (; ) — муҳаддиси форс-тоҷик, муаллифи «Муъҷаму-ш-шуюх».

## Эзоҳ
Маҷаллаи Bitcoin

***Маҷаллаи Bitcoin*** яке аз ноширони аслии хабарҳо ва маҷаллаҳои чопӣ мебошад, ки хабарҳои  Биткойн вадигар  рамзарзҳоро пӯшиш медиҳад. *Маҷаллаи Bitcoin* дар соли 2012 ба нашр шурӯъ кард. Он аз ҷониби Виталик Бутерин, Михай Алиси, Мэттью Н. Райт, Владимир Марченко ва Висенте С таъсис дода шудааст.   Маҷаллаи мазкур ҳоло ба BTC Inc дар Нашвилл, Теннесси тааллуқ дорад ва ки кори маҷалларо мудирият мекунад.  

## Таърих
Виталик Бутерин дар соли 2011 ба Bitcoin таваҷҷуҳ пайдо кард ва ҳамзамон бо Михай Алиси *маҷаллаи даврии Bitcoin-ро* таъсис дод, ки аз ӯ хоҳиш кард, ки ҳамроҳ шавад.  Замоне ки Алиси дар Руминия зиндагӣ мекард ва Бутерин барои блог мегавишт. Навиштори Бутерин таваҷҷӯҳи Алисиро ба худ ҷалб кард ва баъдан онҳо тасмим гирифтанд, ки маҷалларо нашр кунанд.  Бeтарин нақши нависандаи аслиро ҳамчун як пружаи ҷонибӣ ба ӯҳда гирифт дар ҳоле ки дар донишгоҳ ҳузурӣ таҳсил мекард. 

Соли 2012, *маҷаллаи Bitcoin* ба нашри як нашрияи чопӣ аз пойгоҳи худ дар Кореяи Ҷанубӣ оғоз кард ва ҳамчун аввалин нашрияи ҷиддӣ бахшида ба рамзарзҳо ба ҳисоб мерафт.  Бутерин изҳор дошт, ки ӯ ҳафтае 10-20 соат барои нашрия кор мекунад. 

Дар ибтидои соли 2015, *маҷаллаи Bitcoin* ба моликони кунунии худ, BTC Inc. фурӯхта шуд. 

Нусхаи чопии нашри *маҷаллаи Bitcoin* дар соли 2014 дар Осорхонаи Смитсон ҳамчун як қисми намоишгоҳи Арзиши пул ба намоиш гузошта шуд. 

Моҳи сентябри соли 2021, *маҷаллаи Bitcoin* эълон кард, ки бюрои Аврупои Шарқияшро бо мақар  дар Киев роҳандозӣ кардааст. 

## Конфронси Биткойн
Маҷаллаи Bitcoin конфронсҳои солонаи биткойнҳоро аз соли 2019 роҳандозӣ кардааст. Дар моҳи июни соли 2021, *маҷаллаи Биткойн* Bitcoin 2021-ро дар Мана Винвуд дар Майами, Флорида баргузор кардааст.   Дар конфронси мазкур тақрибан 12 000 нафар иштирок доштанд.  Дар як суханронии қаблан сабтшуда, президенти Салвадор Наиб Букеле нақшаҳои худро барои қабули Bitcoin ҳамчун воситаи қонунӣ дар Амрикои Марказӣ эълон кард. 

## Иқтибосҳо

## Пайвандҳои беруна

* Вебсайти расмӣ

Гурӯҳ:Рамзарзҳо
Гурӯҳ:Амлоки интерентии таъсисшуда дар соли 2012
Гурӯҳ:Ширкатҳои Биткойн
Поҳнсдорф

**Поҳнсдорф** () — як ҷамоат (шаҳр) дар Олмон, дар иёлоти Шлезвиг-Ҳолштейн.

Ба ноҳияи Плён дохил мешавад. Тобеи Претс-Ланд. Аҳолӣ 484 нафар (дар 31 декабри 2010)  . Масоҳаташ 24,62 км².

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Саҳифаи расмӣ
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Абуабдуллоҳ Қузоӣ

**Абуабдуллоҳ Муҳаммад ибни Салома ибни Ҷаъфари Қузоӣ** (; ) — қозӣ, воиз,  ва донишманди эронитабори дарбори Фотимиёни Миср, муаллифи «Китобу-ш-шиҳоб».

## Эзоҳ
Сайид Муртазо Аламулҳудо

**Абулқосим Алӣ ибни Ҳусайн ибни Мӯсо** () машҳур ба **Сайид Муртазо Аламулҳудо** (; ) — фақеҳ, ориф, мутакаллим ва и эронитабор, бародари Сайиди Разӣ, муаллифи «аз-Зариъат ила-л-усули шариъат» ва «аш-Шофӣ».

## Эзоҳ
Абдуллоҳ Рӯзбеҳи Нукатӣ

**Абдуллоҳ Рӯзбеҳи Нукатӣ** (; ? — қарни XI, Ҳиндустон) — и қасидасарои форс-тоҷик, аз аввалин шоири посигӯи Ҳиндустон дар дарбори султон Масъуди Ғазнавӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* سدارنگانی، هرومل (۱۳۴۵). پارسی‌گویان هند و سند. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
Фасеҳии Ҷурҷонӣ

**Фасеҳии Ҷурҷонӣ** (? — 1049) — и қасидасаро ва маснависарои форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Ба қавли Амин Аҳмади Розӣ, Фасеҳии Ҷурҷонӣ «Вомиқу Азро» ном маснавие доштааст. Аз он маснавӣ байтҳои зерин дар «Ҳафт иқлим» дарҷ ёфтаанд:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Баҳром ибни Лашкарситон

**Баҳром ибни Лашкарситон** (; ? — 1050) — фармондори Кирмон ва Макрон аз хонадони Бувайҳиён дар замони Абуколиҷори Дайламӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* وزیری، احمدعلی‌خان (۱۳۸۵). باستانی پاریزی، ویراستار. تاریخ کرمان. ج. ۱. تهران: انتشارات علم. شابک ۶۲۸-۴۰۵-۹۶۴
Мавлуда Неъматуллоева

** Мавлуда Неъматуллоева ** (тав. 7.11.1949, , вилояти Суғд) — олима, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент. 
## Зиндагинома
Соли 1970 факултети забонҳои хориҷии Институти давлатии педагогии шаҳри Ленинобод ба номи С. М. Кировро  хатм кардааст. Ихтисос, муаллими забони англисӣ.  
* Солҳои 1970-1987 – Муаллимаи кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии забони англисӣ.
* Солҳои 1987-1993 – Сармуаллимаи кафедраи грамматика ва таърихи забони англисӣ, факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 1994-1995 – Иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи филологияи англисӣ №1-и факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 1995-1997 – Сармуаллимаи кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисӣ, факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 1997-2007 – Мудири кафедраи фонетика ва лексикалогияи забони англисии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2007-2011 – Декани факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Аз ноябри 2011 – Дотсенти кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисӣ факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Урҳон Помук

**Фарид Урҳон Помук** (; ) —  ва румоннависи турк, барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт (2006)

## Зиндагинома
Урҳон Помук 7 июни соли 1952 дар хонаводае пурфарзанд ва мураффаҳ дар маҳаллаи Нишонтоши Истамбул ба дунё омдааст. Ӯ дарсҳои таҳсилоти миёнаро дар коллеҷи амрикоии Роберт дар Истамбул гузаронд. Пас аз поёни таҳсилоти миёна ба исрори хонаводаии худ ба идомаи таҳсил дар риштаи меъморӣ дар Донишкадаи фаннии Истамбул машғул шуд, ҳарчанд пас аз муддате ин риштаро ниматамом раҳо кард. Ӯ сипас дар Донишгоҳи Истамбул ва дар риштаи рӯзноманигорӣ ба таҳсил пардохт ва фориғуттаҳсил шуд. Бо ин ҳол ҳечгоҳ кори рӯзноманигорӣ накард.

Осори ӯ пеш аз дарёфти ҷоизаи Нобел ба 46 забон ва пас аз он ба 56 забон тарҷума шудааст.

## Эзоҳ
Саноат Азимова

** Саноат Азимова **(тав. 02.07.1979,  , вилояти Суғд) — олима, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ. 
## Зиндагинома
Соли 2002 факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос филолог, муаллимаи забони англисӣ.
* Солҳои 1996 - 2002 – Муаллимаи мактаби таҳсилоти умумии №27-и шаҳри Хуҷанд.
* Солҳои 2002 -2013 – Муаллимаи кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2013 – Сармуаллимаи кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2013 – Раиси иттифоқи касабаи факултети забонҳои хориҷӣ, Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2013 – 2015 – Муовини декан оид ба таълими факултети забонҳои хориҷӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Аз соли 2016 то ҳол – Мудири кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
*

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Матлуба Сулаймонова

** Матлуба Сулаймонова **(тав. 22.02.1975 ) , вилояти Суғд) — олима, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ. 
## Зиндагинома
Соли 1997  факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос, забони олмонӣ.
* Солҳои 1994 -1996  Лаборанти кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 
* Солҳои 1996 -1997  коромӯз-омӯзгори кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 1997 – 1999 – муаллими кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 1999 – 2000 – коромӯз-маҳаққиқи кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2000 – 2004 – аспиранти кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2005 – 2007 – сармуаллимаи кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2007 – 2014 – дотсенти кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2005-2008 – муовини декан оид ба корҳои илми факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.  Солҳои 2008 -2013 – мудири кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* Солҳои 2013-2014 – муовини декан оид ба корҳои илми факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* аз 1 июл то 1 октябри соли 2015 – муовини декан оид ба корҳои таълими факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 
* Аз соли 2014 то ҳол – дотсенти кафедраи забони олмонии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
*

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Баҳром ибни Мофинна

**Баҳром ибни Мофинна** (; ) — вазири одил ва раъиятпарварии эронитабори Оли Бӯя (1025—1041) дар давраи Алоуддавла Абуколиҷор.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 
*
Мастона Азизова

** Мастона Азизова ** (тав. 12.04.1983,  , вилояти Суғд) — олима, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент. 
## Зиндагинома
Соли 2006 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров-ро хатм кардааст. Ихтисос филолог, муаллимаи забони англисӣ
* Солҳои 2006 - 2008 – Сарлаборанти кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Солҳои 2008-2017 – Муаллимаи кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
* Декабри соли 2016 - то ҳол – Раиси Кумитаи маҳаллии иттифоқи касабаи факултети забонҳои хориҷӣ
* Аз 30.06. 2017 то ҳол – сармуаллимаи кафедраи фонетика ва лексикологияи забони англисии факултети забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Мақсудҷон Муҳиддинҷонов

**Мақсудҷон Муҳиддинҷонов** (26 майи 1950, ноҳияи Фархор — 16 августи 2023, Душанбе) — рӯзноманигор ва аксбардори тоҷик, Корманди шоистаи Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Мақсудҷон Муҳиддинҷонов 26 майи соли 1950 дар ноҳияи Фархор дар оилаи коргар таваллуд шудааст. Соли 1977 Донишгоҳи давлатии шаҳри Саратови Федератсияи Русияро бо ихтисоси филолог-муаллими забони русӣ хатм намудааст. Мавсуф солҳои зиёд ба ҳайси шогирди рассоми комбинати хизмати маишии ноҳияи Фархор, мухбир-суратгири рӯзномаи «Гулистон»-и ноҳияи Фархор, мураббии хобгоҳи Техникуми геологии Тоҷикистон, мудири шуъбаи сурат-ахбори ТоҷикТА, сармуҳаррири редаксияи «Фотохроника»-и ТоҷикТА, мухбир-суратгири рӯзномаи Тоҷикистон, мухбир-суратгири Маркази иттилоотии Тоҷикистон «Ховар»-и назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мудири шуъбаи иттилоотии мусаввар дар Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар»-и назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.

Мақсудҷон Муҳиддинҷонов солҳои зиёд ҳамчун суратгири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон хидмати шоиста намудааст.

## Даргузашт
Мақсудҷон Муҳиддинҷонов 16 августи сои 2023 дар синни 73-солагӣ дар Душанбе даргузашт.

## Мукофоту ҷоизаҳо
* медали «Хидмати шоиста» 
* Корманди шоистаи Тоҷикистон  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»
Давлат Халифаев

**Давлат Халифаев** (*Халифаев Давлат Раҳматович*, , Душанбе) — дорушиноси тоҷик, доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), профессор (2006).

## Зиндагинома
Халифаев Давлат 5 майи соли 1946 дар деҳаи Бодомтуи ноҳияи Шӯробод ба дунё омадааст. Хатмкардаи Академияи дорусозии Пятигорск (1970) аст.

## Корнома
Муаллими фармакологияи Омўзишгоҳи тиббии Кӯлоб (1970—1973), корманди тиббӣ дар нақби Данғара (1974—1975), сардори идораи дорухонаҳои собиқ вилояти Кўлоб (1975—1980), аспиранти Академияи тиббии ш. Маскав ба номи И. М. Сеченов (1980—1984), мудири кафедраи технологияи фарматсевтӣ (1984—1995), декани факултаи фарматсевтии ДДТТ ба номи Ибни Сино (1995—1997), асосгузор ва директори Маркази илмию таҷрибавӣ ва истеҳсолии фарматсевтӣ оид ба коркарди доруҳои нав аз ашёи ватанӣ (1997—2008) буд. Аз соли 2008 вазифаи мудири кафедраи технологияи фарматсевтии ДДТТ ба номи Ибни Синоро иҷро кардааст.

## Таҳқиқот
Муаллифи зиёда аз 180 асару мақолаи илмист. Таҳқиқоташ ба истифодаи гилҳои бентонитии Тоҷикистон дар дорусозӣ, сохтор ва омўзиши доруҳои нав дар асоси равғанҳои эфирӣ, истифодаи маҳсулоти занбўри асал, коркарди технологии доруҳои фарматсевтӣ ва парафарматсевтӣ аз шираи камол бахшида шудаанд.

## Осор
* Влияние измельчения некоторых сульфаниламидных препаратов на технологические и биофармацевтические характеристики в готовых лекарственных формах. — М., 1983;
* Таснифи ботаникӣ ва захиравии растании алкалоидии мастак. — Д., 2000;
* Гил ва гилдавоӣ. — Д., 2002;
* Тибби халқӣ — манбаи тавлиди дору. — Д., 2005;
* Биоформатсия. — Д., 2006;
* Қурсҳо. — Д., 2006

## Эзоҳ
Дарахткуш

**Дарахткуш**, **арборисид** (аз лот. arbor — дарахт ва ceado — маҳв мекунам) — моддае шимиёӣ, ки аз он барои аз байн бурдани дарахтҳову дарахтчаҳо истифода мешавад.

Ба сифати арборисидҳо бештар эфирҳои кислотаи 2,4 — дихлорфеноксиатсетат (2,4 — Д) ва кислотаи 2, 4, 5 — трихлорфеноксиатсетат (2, 4, 5 — Т) ё омехтаи онҳо ба кор мераванд. Фаъолияти гербисидии кислотаи 2, 4 — дихлорфенилатсетат, ки асосан ба растаниҳои дупаллагӣ таъсир менамояд, соли 1940 ошкор шудааст. Вобаста ба синни растаниҳо ба ҳар га 2 — 50 кг дору сарф мешавад. Хоса пиклоран (кислотаи 3, 5, 6 — трихлораминопиколин) манфиати бештар дорад. Онро ба ҳар га 2 кг мепошанд. Арборисидҳоро ба ҷангалзор, кундаи дарахтон, рӯи замин пошидан мумкин аст. Барои нест кардани дарахтони пӯсташон тунук арборисидҳоро ба пояи растанӣ ё ҷойи ҳалқашакл буридаи он мепошанд. Муҳлати беҳтарини истифодаи арборисидҳо баҳор — нимаи якуми тобистон аст. Арборисидҳоро ба ҷойи буридаи танаи дарахтони қутрашон то 15 см бо лиф мемоланд. Барои нест кардани бехҷасти буттаву дарахтон нимаи аввали тобистон ба ҳар га 1000 — 2000л маҳлули обии сулфамати аммоний (100—200 кг/га вобаста ба моддаи таъсирбахш) пошидан лозим. Истифодаи арборисидҳо хароҷотро кам ва маҳсули корро афзун мегардонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Офаткушҳо
Устухудус

**Устухудус**, **астухудус**, **гули нарма**, **арвона**, **лаванда** () — буттаи ҳамешасабзест аз оилаи лабгулҳо.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
чап|мини|389x389пкс|

Аз 20 то 100 ом қад мекашад, сершох, гулаш бунафш ё бунафшаи кабудтоб.

Устухудуси худрӯй дар кишварҳои баҳри Миёназамин мерӯяд ва онро аввалин маротиба дар ҳамон ноҳияҳо (то мелод) чун растании доруию хушбӯй парвариш кардаанд.

## Корбурди пизишкӣ
Абуҳанифаи Динаварӣ, Абурайҳони Берунӣ ва Абуалии Сино устухудусро чун растании доруӣ ном бурдаанд. Сино ҷӯшоби устухудусро мусаккини дарди банд ва асаб меҳисобид. Шарбаташро барои табобати иллати асаб ва узвҳои пешоб тавсия медод.

Дар «Ҷомеъу-л-фавоид»-и Юсуф ибни Муҳаммад, ки бо номи «Тибби Юсуфӣ» шуҳрат дорад, оид ба давоии шароби устухудус сухан рафтааст.

Устухудусро дар бисёр кишварҳои ҷаҳон барои исеҳсоли равғани эфир мепарваранд. Гулаш 1,84 %, хӯшагулаш 1,04 %, баргаш 0,1 % равғани эфир дорад. Равғани эфири устухудус дар атриёт, инчунин тиб (барои табобати ҷароҳат, буғумдард, хушбӯй кардани давоҷот, тайёр намудани марҳамҳо ва ғайра) фаровон истифода мешавад.

Гули устухудус хеле сершаҳд ва асалаш хушбӯю шифобахш аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Фридрих Вилҳелм Аргеландер

**Фридрих Вилҳелм Август Аргеландер** (; ) — и олмонӣ. Узви вобастаи АИ Петербург (1826).

## Зиндагинома
Донишгоҳи Кёнигсбергро хатм кардааст (1822). Солҳои 1823—1832 директори расадхонаи астрономӣ дар Або, 1832—1836 сарвари расадхона дар Гелсингфорс, аз соли 1836 сарвари расадхонаи Бонн. Раиси Ҷамъияти астрономҳои Германия (1864—1867). Асарҳои илмиаш асосан ба астрономияи мушоҳидавӣ ва фотометрия бахшида шудаанд. Дар тадқиқотҳои Ф. В. Бессел ҷиҳати муайян кардани мавқеи саҳеҳи ситораҳо иштирок кардааст. Ба омӯзиши ҳаракатҳои хусусии ситораҳо машғул шуда, аз рӯи ин мушоҳидаҳо феҳрасти 560 ситораро таҳия кард (1835). Аргеландер яке аз асосгузорони омӯзиши муназзами ситораҳои тағйирёбанда буд. Усули содаи бо чашм баҳодиҳии тобиши ситораи таҳқиқшавандаро таҳия кард (усули дараҷаҳо). Мафҳуми муосири «ситораҳои тағйирёбанда»-ро ба илм дохил намуд. Аз соли 1938 то соли 1870 ба тобиши 40 ситораи тағйирёбанда бо 12000 тавсифот баҳо дод. Ҳаракати хусусии 390 ситораро таҳлил намуда, ҳаракати Офтобро нисбати дигар ситораҳо собит ва ҷойи апексро, ки пештар В. Гершел муайян карда буд, аз рӯи ҳаракати ҳамагӣ ҳафт ситора тасдиқ намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Мухолифини сиёсӣ

Мухолифини сиёсӣ

Мухолифини сиёсӣ ё худ аз русӣ «Оппозиция» мебошад. Мухолифини сиёсӣ оддатан таваҷҷуҳ зиёддтар ба ҳукумати амалкунанда медиҳад ва норозигии худро нисбат ба ин ё он амали ҳукумат танқид мекунанд ва норозигии худро баён мекунанд аммо дар аксар давлатҳои дунё мухолифини сиёсӣ зери шиканҷаи ҳукумати амалкунанда афтида ва водор мешаванд ки аз кишвар фирор ё кӯчбаста дар ҳар манотиқи дунё ё кишварҳои олам паноҳҷӯи сиёсӣ гарданд. 

Аммо оддатан дар зиёде аз кишварҳо мухолифини сиёсӣ дар оянда кишварашон саҳми худро гузошта метавонанд ва дар парлумону маҷлисгоҳҳои сиёсӣ дар қабули ин ё он қонуну пешомадҳо саҳми худро фаъолона мегузоранд.
Аргентиниҳо

**Аргентиниҳо** — мардум, аҳолии аслии Аргентина. Ҳамчунин дар Парагвай, Уругвай, Чилӣ, ИМА, Мексика зиндагӣ доранд.

Ба лаҳҷаи аргентинавии забони испанӣ такаллум мекунанд; дар Буэнос-Айрес лаҳҷаи лунфардо (омехтаи забони испаниявию италиявӣ) роиҷ аст. Хаташон лотинист. Ибтидои садаи  21-ум 40 млн нафар буданд. Эътиқодмандон католикҳо, протестантҳо ва яҳудиҳоянд. Аз оғози мустамликаи Испания гардидан (а.16) шаклгирии ҷамоати А. шурӯъ гардид; рушди мустақилонаи қабилаҳои ҳинду, ки аслан аз ибтидо муқимӣ буданд, боздошт шуд ва онҳо зуд аз байн рафтанд ё ба дигар гурӯҳҳои аҳолӣ омезиш ёфтанд. Миллати аргентиниҳо аз гурӯҳҳои ҷудогонаи миллату халқиятҳо — испаниягиҳо, креоловҳо, дурагаҳо, ҳабашҳо ва мулатҳо таркиб ёфтааст. Дар ибтидои садаи 21-ум 85%-и аргентиниҳо аллакай асли европавӣ доштанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ардашери Чангӣ

**Ардашери Чангӣ** Муҳаммад ибни Ардашер (1475, Ҳирот — 1547, Бухоро) — оҳангсоз ва навозандаи форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аз ҷавонӣ ба омӯхтани илмҳои замон, аз ҷумла ҳунарҳои хаттотӣ, ҷадвалкашӣ ва наққошӣ пардохтааст; ба мусиқӣ низ меҳр дошта, дар ҳузури ҳунарварони номии давраш навохтани созҳои мусиқию сурудхониро меомӯзад. Барои фарогирии созу овоз ба Бухоро омада, бо устодони мусиқӣ шинос мешавад ва дар назди Мираки Чангии Бухороӣ чангнавозиро меомӯзад. Ардашери Чангӣ чанд муддат дар Бухоро бо ҳамкории устодаш, ки сардори нақорахонаи Шайбониён буд, чун навозанда хидмат кардааст. Дар ин муддат ӯ бо санъатварони машҳури доираи дарбор ва берун аз он ошно шуда, дар санъати навозандагӣ ва сарояндагӣ маҳорати баланд пайдо мекунад. Истеъдоди мусиқидонии ӯ дар иҷрои мушкилтарин қисмҳои созии мақомҳо вусъат меёбад ва дар заминаи савту навоҳои мусиқии классикӣ асарҳои шаклан мураккаби «Амал», «Савт», «Нақш», «Лозима», «Кор», «Саҷъ», «Рехта», «Қавл», «Куллиёт» эҷод менамояд. Мас. ба мақомҳои «Бусалик», «Наво», «Сегоҳ» ва вазнҳои «Даври шоҳӣ», «Зарбулфатҳ», «Туркзарб» оҳангҳои «Амали Чангӣ», «Пешрави Чангӣ», «Савти тарона», «Рехтаи наво», «Савтуламали Бузург»-ро офарида, дар ин шаклу навъҳои мусиқӣ тағйироти тоза дохил кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Мусиқии тоҷикон ва анъанҳои таърихии он дар садаҳои XVI—XVII, Д., 2007;
* Донишномаи Шашмақом, Д., 2009.
Аргиллит

[thumb|Аргиллити сабзу сурх дар [Лодев]]
**Аргиллит** (аз  — «гил» ва  — «санг») — ҷинси гилии сангмонанд, ки дар натиҷаи сахт фишор хӯрдан, зич шудан, хушкшавӣ ва часпиши гилҳо ба вуҷуд меояд.

Таркиби аргиллит ба гил наздик буда, аз он бо сахтӣ ва дар об ҳал нашуданаш фарқ мекунад. Асосан аз минералҳои гилии навъи гидроабрақӣ, монтмориллонитӣ ва хлоритӣ, ки омехтаи заррачаҳои кварс, абрақ, шпатҳои даштӣ доранд, таркиб ёфтааст. Ба мисли гил қабатҳои ғафс ё тунуки тахта-тахтаро ташкил медиҳад. Аргиллит ба минтақаҳои геосинклиналии чиндор мансуб буда, дар байни ҷинсҳои таҳшини чуқурхобидаи платформа низ дучор мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷинсҳои кӯҳӣ
Аргиштихинилӣ

**Аргиштихинилӣ** (, ) — шаҳр дар Урарту.

## Таърих
Дар замони Аргишти I (тақр. 776 то м.) сохта шудааст. Харобаи Аргиштихинилӣ дар ноҳияи Октемберяни Арманистон воқеъ аст. Мувофиқи маълумоти навиштаҷоти мехӣ урартҳо водии Араратро забт намуда, қалъа, қасру ибодатхонаҳо сохта, гирду атрофро ба боғу токзор табдил доданд. Дар ин ҷо садаи 4 то мелод шаҳри Армавир — пойтахти Арманистони Қадим сохта шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арго

**Арго** () —  тарзи гуфтори аҳли ягон табақаи ҷамъият, ки ба маҳалле алоқаманд нест; аниқтараш забони табақаҳои ғайрисинфии ҷамъият ва бинобар ин аргоро забони махсуси ҳарбиён, шикорчиён, варзишгарон, савдогарон, дуздону қартабозон низ мегӯянд.

Арго таърихан аз лаҳҷаи гуфтори савдогарони оворагард ва косибон пайдо шуда, ба машғулияту пешаи одамон пайвастагии зич дорад. Арго системаи алоҳидаеро ташкил надода, дар қолиби ифодаи забони умумӣ истифодаи махсуси калимаҳо мебошад ва бо жаргон ва забони гуфтугӯӣ алоқаманд буда, ҷиҳати махсуси лексикиро ташкил медиҳад. Арго аз жаргон фарқ мекунад, зеро жаргон чун воситаи муоширати касбии ин ё он соҳа ба шумор меравад, арго бошад, дар миёни табақаҳои гуногуни иҷтимоӣ маъмул буда, сарҳад ва ҳудуди касбию соҳавӣ надорад. Арго дар забони адабиёти бадеӣ ҳамчун воситаи тавсифи услубӣ, махсусан дар нутқи персонажҳо ва баъзан дар нутқи муаллиф ҳангоми нақли батафсил истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Жирмунский В. М., Национальный язык и социальные диалекты, Л., 1936;
* Скворцов Л. И., Жаргонная лексика в языке современной художественной литературы, дар маҷм. «Вопросы культуры речи», вып. 7, М., 1966;
* Грачев М., Гуров А., Рябинин В., Словарь уголовного жаргона, М., 1991.

Гурӯҳ:Забони омиёна
Аргул

**Аргул**, **аррагул** — як навъ пӯсти қарокӯлист. Пашмаш зич, абрешиммонанди ҷилодор. Андозаи печи мӯяш калон (як намудаш калонгул аст). Дар Афғонистон маъмул мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Пӯст