open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гурӯҳи интихобкунандагон

**Гурӯҳи интихобкунандагон** — иттиҳодияи интихоботӣ, ташкилоти муваққатӣ ё доимие, ки мувофиқи қонуни интихобот ҳуқуқи пешбарии номзадҳо дар интихобот ё иштирок дар маъракаи интихоботро дорад.

Масалан, мувофиқи моддаи 24 Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1994) номзадҳо ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз тарафи ҳизбҳои сиёсии ҷумҳурӣ, ки мувофиқи қонун ба қайди давлатӣ гирифта шудаанд, Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон, Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон пешбарӣ карда мешаванд. Дар асоси моддаи 30 Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи интихоботи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1999) яке аз ду субъекти ҳуқуқи пешбарии номзадҳо ба вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ ҳизбҳои сиёсӣ мебошанд. Моддаи 24 Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи интихоботи вакилони Маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ» (1999) ҳуқуқи пешбарии номзадҳо ба вакили Маҷлисҳои маҳаллиро ба мақомоти дахлдори вилоятӣ, шаҳрӣ ва ноҳиявии ҳизбҳои сиёсӣ додааст. Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ» (1998) дар интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳизбҳои сиёсии аз қайди давлатӣ гузашта дар блоки интихоботӣ муттаҳид шуда метавонанд. Чунин иқдом дар маъракаи интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2013 аз тарафи чандин ҳизби сиёсӣ пеш гирифта шуд, аммо дар рафти ҷамъоварии теъдоди муайяни имзои шаҳрвандон ин блок барҳам хӯрд.

## Нигаред низ

* Интихобкунандагон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Интихобот
Муфаззали Аҷамрод

**Муфаззали Аҷамрод**  - тарҷумон, олим,  шоир    узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2014)
## Зиндагинома
**Муфаззали Аҷамрод**  10 майи соли 1953 дар деҳаи Нигноти ноҳияи Панҷакент таваллуд ёфтааст. Баъди мактаби миёнаи деҳа шуъбаи арабии факултаи забонҳои Шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро соли 1975 ба фарҷом расондааст. Солҳои 1975-1978 ходими адабӣ ва мухбири махсуси рӯзномаи «Маориф ва маданият» («Омӯзгор»-и ҳозира) буда, зимнан курси махсуси тарҷумонии Донишкадаи ҳарбии забонҳои хориҷии Маскавро хатм кардааст. Солҳои 1978-1982 тарҷумони Иттиҳодияи умумииттифоқии «Технопромэкспорт» дар Ҷумҳурии Ироқ, 1982-1986 омӯзгори забони арабии Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзода, аз ноябри соли 1986 аспиранти Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии АИ Тоҷикистон, солҳои 1988-1991 сартарҷумони намояндагии тиҷоратии Иттиҳоди Шӯравӣ дар Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Яман, солҳои 1991-1996 устоди забон ва адабиёти тоҷики Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.Осимӣ будааст. Солҳои 1996-2005 вазифаҳои сардори [Идораи равобити иқтисоди хориҷии Палатаи савдо ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои (1999-2000)      [сармуҳаррири маҷаллаи «Амал» (ба забони русӣ), директори Намоишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Намоишгоҳи умумиҷаҳонии «ЭКСПО-2000» дар Ҷумҳурии Федералии Олмон, сардори гурӯҳи кории байнипалатавии ИДМ оид ба намоишгоҳҳо ва ярмаркаҳо, ҳамраиси Шӯрои кори Тоҷикистону Эрон оид ба рушди ҳамкориҳо дар соҳаи соҳибкорӣ ва тиҷоратро бар уҳда доштааст. Солҳои 2005-2008 сармутахассиси Маркази идораи лоиҳаҳои бахши электроэнеркетикаи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ будааст. Аз соли 2009 сармутахассиси Пажӯҳишгоҳи лоиҳакашии «Нурофар» мебошад.
## Эҷодиёт
Муаллифи чандин очерку мақолаи илмию оммавӣ, маҷмӯаҳои ашъор «Мусаллои Хуршед» (2008), «Ҷилваи роз» (2010) ва «Меҳроби таманно» (2012)-ст.
## Мукофот
Бо Ифтихорномаҳои Сафорати Иттиҳоди Шӯравӣ дар Ҷумҳурии Ироқ, Кумитаи Марказии ВЛКСМ, Штаби генералии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Яман, сипосномаҳои соҳавӣ мукофотонида шудааст.
## Сарчашма

ɣ

Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Панҷакент
Ҷӯрақул Аҷиб

**Ҷӯрақул Аҷиб**  - нависанда, рӯзноманигор, тарҷумон    узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2014)

## Зиндагинома
**Ҷӯрақул Аҷиб**     5 октябри соли 1950 дар деҳаи Чолтоши ноҳияи Восеи вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Пас аз итмоми мактаб-интернати №1 ноҳия (соли 1965) вориди Омӯзишгоҳи омӯзгории Кӯлоб шуда, соли 1969 онро хатм кардааст. Солҳои 1969-1971 дар хидмати ҳарбӣ буда, баъдан омӯзгорӣ намудааст. Соли 1975 – Донишкадаи давлатии омӯзгории Хуҷандро (ғоибона) хатм кардааст. Аз соли 1990 бо матбуот сарукор дошта, дар рӯзномаҳои «Кулябская правда», «Элчӣ» ва «Дӯстлик» дар вазифаҳои гуногун кор кардааст. Аз апрели 1999 муовини сармуҳаррири рӯзномаи «Халқ овози», ҳамчунин, ҷонишини сармуҳаррири маҷаллаи «Нафосат» аст.
## Эҷодиёт
Муаллифи китобҳои «Таваллуди муҳаббат» (1990), «Хиёнат» (1992),«Ҷорӯбкӯл – зодгоҳи паҳлавонон» (1997), «Нафаси давр» (1999), «Фарзанди ҷасорат» (2000), «Таҳамтан» (2001), «Занҷири тило» (2002), «Симои нексиришт» (2002), «Тоҷикистон – кишвари обҳои зулол» (2002), «Марди дарёдил» (2004), «Садои ҷовидон» (2005), «Оинаи дил» (2007), «Ошёни ишқ» (2010), «Лаҳзае, ки Офтоб сиёҳ шуда буд…» (2011), «Як қадами тақдирсоз» (2012), «Қисмати кишвари кӯҳсор» (2014) ва ғ. мебошад. Асарҳои чанде аз адибони тоҷикро ба ӯзбекӣ тарҷума кардааст.
## Мукофот
*Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ;
*Аълочии матбуоти Тоҷикистон.
## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Восеъ
Ғаюр Ашӯр

**Ғаюр Ашӯр** — нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2011)

## Зиндагинома
**Ғаюр Ашӯр** 15 ноябри соли 1951 дар деҳаи Чоряккорони ноҳияи Рӯдакӣ (собиқ Ленин) ба ҷаҳон омадааст. Баъди хатми синфи ҳаштуми мактаби деҳа, соли 1965, донишомӯзи Омӯзишгоҳи фарҳангу маърифати ноҳияи мазкур, баъдан (соли 1968) шогирди факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко шуда, баъди хатмаш, соли 1973, дар Телевизиони Тоҷикистон ба ҳайси коргардон ва муҳаррир фаъолият бурдааст. Барои намоишҳои ҳунарӣ саҳначаҳо навишта, намоишномаи адиби доғистонӣ Рамазон Қониевро аз русӣ ба тоҷикӣ баргардон ва саҳнагузорӣ кардааст. Соли 2011 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст.
14 сентябри соли 2012 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Аз ибтидои солҳои 2000-ум ба драманависӣ иштиғол варзида, солҳои 2005—2006 дар заминаи филмномааш силсилафилми «Пой дар гил» (иборат аз панҷ қисм) ба навор гирифта шудааст. Соли 2008 аз рӯи сенарияи ӯ филми ҳунарии «Қиссаи орзуҳои осмонӣ» таҳия гардидааст. Намоишномаҳои ӯ «Гурги нодон», «Дузди ҳайвондара» ва «Дод аз дасти Афандӣ» дар Театри давлатии академии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ саҳнагузорӣ шудаанд. Асарҳои дигараш, монанди «Рӯдакӣ дар Самарқанд», «Асҳоби қиёс», «Макри зан ҷуволи арзан» ва ғ. дар театрҳои вилоятию ҷумҳуриявӣ пешкаши умум гардидаанд. Соли 2010 маҷмӯаи нахустини намоишномаҳояш бо номи «Рӯдакӣ дар Самарқанд» ба табъ расидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Файзи Ашӯр

**Файзи Ашӯр** - шоир, нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996)

## Зиндагинома
**Файзи Ашӯр** 7 ноябри соли 1965 дар шаҳри Кӯлоб, дар хонаводаи Шоири
халқии Тоҷикистон Ашӯр Сафар ба ҷаҳон омадааст. Соли 1983 баъд аз хатми мактаби миёнаи №9 шогирди факултаи забонҳои Шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин шуда, соли 1990 онро ба итмом расондааст. Солҳои 1985-1987 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1990-1991 муаллими забони арабӣ дар мактаби №9 шаҳри Кӯлоб, 1991-1995 омӯзгори кафедраи забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1995-2001 китобдори Китобхонаи ба номи Ашӯр Сафар, 2001-2004 мудири шуъбаи масоили иҷтимоӣ-фарҳангӣ ва алоқа бо созмонҳои ҷамъиятӣ–сиёсӣ, муносибати байни миллатҳо ва дини дастгоҳи раиси шаҳри Кӯлоб будааст. Аз соли 2004 фаъолияти кориашро дар Китобхонаи ба номи Ашӯр Сафар ва Китобхонаи вилоятии бачагонаи шаҳри Кӯлоб идома додааст. Ҳоло мудири бахши фарҳанги шаҳри Кӯлоб аст.

## Эҷодиёт
Ба ҳайси шоир ва драманавис шинохта шуда, навиштаҳояш дар авроқи маҷмӯаҳои «Карашмаи субҳ», «Касби падар», «Хоки роҳ», «Ғамномаи нотамом», «Дунёст саҳна», «Ғизои андеша» ва «Рози оина» ба табъ расидаанд. Ҳамчунин, муаллифи барномаҳои фарҳангии «Чароғи падарро фурӯзон дор!» (бахшида ба 40-солагии шаҳри Норак), «Наврӯзи Данғара», «Устоди ҳунар» (бахшида ба 60- солагии Ҳунарпешаи халқии Иттиҳоди Шӯравӣ Ҷӯрабек Муродов), «Ҳамдилӣ аз ҳамзабонӣ беҳтар аст» (бахшида ба 10-солагии Рӯзи ваҳдати миллӣ), «Мазҳари тамаддун» (бахшида ба 2700-солагии шаҳри Кӯлоб, дар ҳамкорӣ бо Меҳмон Бахтӣ ва Сафармуҳаммад Аюбӣ) ва ғ. мебошад. Асарҳои саҳнавияш «Захми дил», «Ё раб!», «Давлати Сомониён», «Ҳусайни аробакаш» ва «Фиғон» аз ҷониби Театр-студияи «Авасто», Театри мазҳакавӣ-мусиқии ба номи Сайидалӣ Вализодаи шаҳри Кӯлоб ва Театри мазҳакавӣ-мусиқии ба номи Ато Муҳаммадҷонови шаҳри Кӯрғонтеппа саҳнагузорӣ ва солҳои гуногун дар фестивал-озмуни «Парасту» пешкаши мухлисон гардонида шудаанд. Солиёнест, ки силсилаи сурудҳояш аз ҷониби хори Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ пешниҳоди шунавандагон гардонида мешавад. Аз соли 1996 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.
## Мукофот
*Ҷоизаи ба номи Шамсиддин Шоҳин;
*Ҷоизаи ба номи  Ашӯр Сафар.
*Медали «Хидмати шоиста».
## Сарчашма


Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Аълочии маорифи халқ

**Аълочии маорифи халқ** — нишони сарисинагии соҳаи маорифи ИҶШС..

## Аълочиёни маорифи Иттиҳоди Шӯравӣ
* Азиз Афзалзода
## Эзоҳ

*

Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи ИҶШС
Дашти Карбало

Дашти Карбало номи мавзее (дар Ироқ), ки он ҷо имом Ҳусайн - писари Алӣ кушта шудааст.

## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А – О./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c. 354

Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ
Лаъл

**Лаъл** (форсӣ: لعل) - санги қиматбаҳои сурхранги дурахшон; **лаъли** Бадахшон навъи аълои ин санг, ки аз кӯҳистони Бадахшон ҳосил мешавад.

## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А – О./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – М., 1969. - С. 597

Гурӯҳ:Заминшиносӣ
Маҷлис

**Маҷлис** () — мақоми олии қонунбарори баъзе аз кишварҳо, парламент.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Парлумон
Оина

thumb

**Оина** (форсӣ: آينە) — шишаи шаффофе, ки ба пушташ симоб молида шуда, сурати чизҳоро акс мекунад; дар замонҳои қадим пӯлоди сайқал додашударо низ ҳамчун оина кор мефармудаанд.

## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А — О./Дар зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р.Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ. — Москва 1969, — c. 908

Гурӯҳ:Оптикаи геометрӣ
Иқтисоди Аргентина

**Иктисодиёти Аргентина** бо захираҳои зиёди канданиҳои фоиданок, сатҳи баланди саводноки,  дорои бузургтарин соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзии содирот нигаронидашуда рушд ёфта истодааст. Ҷумҳурии Аргентина яке аз давлатҳои рушдёфтаи иқтисодӣ дар ҷаҳон баҳисоб меравад.
Аргентина кишвари агро-саноатӣ мебошад. Ҳаҷми ММД-и он дар соли 2008 (324,8млрд)-ро
ташкил медод, ки ба ҳар сари аҳоли 14,2 ҳ. доллар рост меояд. Бо ин нишондод Ҷумҳурии Аргентина дар Амрикои Лотинӣ ҷои 2-юмро баъд аз Чили ишғол менамояд. Инчунин Ҷумҳурии Аргентина аъзои «Бистгонаи бузург» мебошад.

## Кишоварзӣ

Соҳаи кишоварзӣ яке аз соҳаҳои асосии иқтисодиёти Аргентина ба шумор меравад. Аргентина бо маҳсулоти кишоварзӣ яъне хуроквори қариб пурра  талаботи худро қонеъ мегардонад ва инчунин яке аз содироткунандаи асосии маҳсулоти кишоварзӣ ба шумор меравад. Махсусан  истеҳсоли ғалладона ва зироатҳои равғандор, ки содироти асосиро ташкил медиҳанд рушд ёфтааст. Инчунин истеҳсоли лубиё, картошка, равған, орд, биотсўзишвори, бензин  рушд ёфтаанд ва ба содирот равона шудаанд. Аз ҷиҳати истеҳсоли лубиё Аргентина дар Амриоки Ҷанубӣ ҷои 2-юм ва дар ҷаҳон ҷои 3-юмро ишғол менамояд.

Дар  соҳаи кишоварзӣ нақши муҳимро чорводорӣ мебозад. 
Чорвои калони шохдор дар соли 2010  (48млн) сар-ро ташкил медод, ки дар ҷаҳон ҷои 1-ро ишғол менамояд.

Маҳсулоти ширӣ дар соли 2009 (10,1 млн. т)-ро ташкил медод ва аз ин 20%-и он ба содирот нигаронида шудааст. Тақрибан 45%-и шири коркардшуда барои таёр кардани панир истифода мегардад. Сол аз сол истеҳсоли маҳсулоти ширӣ меафзояд.

Меваю сабзавот 3%-и содиротро ташкил медиҳанд. Дар шимолу шарқии Аргентина истеҳсоли шакар, тамокў ва дар соҳилҳои он бошад истеҳсоли шароб ба роҳ монда шудаанд.

## Саноати истихроҷ
Ҷои 2-юмро дар сатри содирот бензин, гази табии, маҳсулотҳои нафту химиявӣ ки 20%-и ҳаҷми умумии содиротро ташкил медиҳанд ишғол менамоянд. Канданиҳои фоиданокро тило, платина, уран, нуқра, мед ва руҳ ташкил медиҳанд.

## Савдои хориҷи
Шарикони  тиҷоратии Аргентина давлатҳои Иттиҳоди Аврупо, Бразилия, Хитой, Россия, Ҳиндустон  ва дигарон ба шумор мераванд.

Молу маҳсулотҳои содироти: лубиё, гушт, газ, нефт, гандум, ҷуворимака, металҳои ранга, автомобил,

Молҳои воридоти ба Аргентина: мошинҳои мусофирбар, молҳои истеъмоли, нуриҳои минералӣ, ашёҳои хом, чарм ва дастгоҳу таҷҳизот, метал, пластмас.

Қарзи хориҷӣ  — 129 млрд долл. (в 2008).

Воҳиди Асрорӣ: Песо. 5,00 песо за 1 доллар США. (10.02.2013г)

## Эзоҳ

## Сарчашма
* *В. Ингульченко.* История аргентинского дефолта 
* 
* 

Гурӯҳ:Иқтисодиёти Аргентина
Дашт

**Дашт** () — деҳае дар Ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, ки дорои
сарзамини зебоманзар  ва ҳамворӣ аст. Ин деҳа дар қисмати чапи дарёи Зарафшон вуҷуд дорад.

## Эзоҳ
Гунаҳкории объективӣ

**Гунаҳкории объективӣ** — зарари бегуноҳона расонидашуда, ки барои он шахс ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида намешавад.

Танҳо шахсе дар содир кардани ҷиноят гунаҳкор эътироф карда мешавад, ки ин кирдорро қасдан ё аз беэҳтиётӣ содир карда бошад (Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 7, қисми 3; моддаи 27, қисми 1). Кирдор бегуноҳона содиршуда эътироф мегардад, агар шахси содирнамудаи он ба ҷамъият хавфнок будани ҳаракат (беҳаракатӣ)-и худро дарк накарда бошад, намебоист ё наметавонист онро дарк кунад ё имкони фаро расидани оқибатҳои барои ҷамъият хавфнокро пешбинӣ накарда бошад ва вобаста ба ҳолати кор намебоист ва наметавонист онро пешбинӣ намояд (Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 31, қисми 1). Кирдоре, ки бегуноҳона содир шудааст, новобаста ба оқибатҳои он ҷиноят эътироф намегардад. Дар қонунгузории ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон танҳо асли гунаҳкории субъективӣ амал мекунад (Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 7, қисми 2).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 1998;
* Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ. Д., 2012.

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гуногунии афкор

**Гуногунии афкор** – андешаи фалсафӣ буда, тибқи он зербинои мавҷудияти ҳастӣ ва ё асоси афкори инсонӣ рӯи усули мухталифу гуногунн мустақил такя мекунад.

Дар фалсафа мафҳуми гуногунии афкор бо тобиши ғарбии хеш («плюрализм») аз тарафи X. Вольф ворид шудааст. Самти дигари гуногунии афкор андешаи дуализм мебошад, ки тибқи он ҳастии ҷомеаи инсонӣ рӯи усули моддию рӯҳй устувор аст. Гуногунии афкор ҳамчунон ба сифати инъикоскунандаи хусусияти низоми сиёсии демократии ҷомеа, ки дар он ҳар як гурӯҳи иҷтимоӣ, ҳизбҳои сиёсӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, хулоса дигар ниҳодҳо имконияти изҳору ифодаи озодонаи андешаи хешро пайдо мекунанд, мавриди истифода қарор мегирад. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ин андеша дар сатҳи Сарқонуни кишвар сабт шуда, имкони инкишофи ҳаёти ҷамъиятӣ дар асоси равияҳои гуногуни сиёсӣ ва мафкуравӣ эълон шудааст.
## Нигаред низ
Ҳуқуқ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гуноҳ (ҳуқуқ)

**Гуноҳ** — дар ҳуқуқи ҷиноятӣ муносибати манфии равонии шахс ба арзишҳои асосии иҷтимоӣ, ки барқасдона ё аз беэҳтиётӣ содир карда шуда, гунаҳкор оқибатҳои зарарноки онро барои ҷамъияту шахсони дигар дарк карда метавонад.

Шахс танҳо барои кирдори барои ҷамъият хавфнок ва оқибати ҷамъиятии ба вуқуъ пайвастани он, ки гуноҳи ӯ нисбати чунин рафтор тасдиқ шудааст, ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида мешавад. Гуноҳ аломати ҳатмии тарафи субъективии ҷиноят буда, бе он таркиби ҷиноят ҷой надорад, яъне гуноҳ заминаи зарурии ҷавобгарии ҷиноятӣ ва ҷазо мебошад. Дарк намудани хавфнокии кирдори худ онро ифода мекунад, ки шахс ба хусусиятҳои ҳам воқеӣ ва ҳам иҷтимоии кирдори худ сарфаҳм меравад. Мас., ҳангоми дуздӣ шахс дарк менамояд, ки ба таври пинҳонӣ амволи шахси дигарро тасарруф мекунад ва бо ин кирдори худ ҳуқуқи моликияти ҷабрдидаро поймол месозад.
 
Мавқеи асосиро дар байни омилҳое, ки боиси сар задани гуноҳ шудаанд, омили равонӣ ишғол менамояд. Муҳтавои гуноҳ аз муносибати байни шуур ва ирода вобаста буда, таносуби гуногуни онҳо боиси сар задани шаклҳои гуногуни гуноҳ мегардад. Дар баробари дараҷа ва аломатҳои гуноҳ инчунин ҳолатҳои содир шудани он низ ба эътибор гирифта, бо назардошти ҳолатҳои сабуккунанда ё вазнинкунандаи гуноҳ дараҷаи ҷавобгарӣ барои он муқаррар карда мешавад. Муайян намудани дараҷаи гуноҳ ба ҳалли объективии масъалаи ҷавобгарӣ ва ҷазодиҳии гунаҳкор мусоидат менамояд. Дараҷаи гуноҳ андозаи муносибати манфии шахсро нисбат ба арзишҳои иҷтимоӣ (манфиатҳои шахсият, ҷомеа ва давлат), ки ҳангоми содир кардани ҷиноят зоҳир шудааст, нишон медиҳад. Ба дараҷаҳои гуноҳ вазъияту ҳолати объективию субъективӣ: шакли гуноҳва навъи ният ғараз ё беэҳтиётӣ, сабабу мақсади ҷиноят, ҳолатҳое, ки шахсияти гунаҳкорро тавсиф мекунад, шароити ташаккули мақсад ё ғараз таъсир мерасонад. Дар қонунгузории ҷиноятӣ мафҳуми «дараҷаи гуноҳ» истифода намешавад, вале он дар таҷрибаи судӣ ба таври васеъ корбурд мегардад.
Гуноҳ дар ҳуқуқи гражданӣ ҳуқуқвайронкунии гражданӣ буда, боиси ба ҷавобгарии гражданӣ-ҳуқуқӣ кашидани шахс мегардад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тафсир ба Кодекси Ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д. , 2006;
* Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ. Д. , 2009;

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқи ҷиноятӣ
Мевапарварӣ

**Мевапарварӣ** — илмест, ки сохт, сабзишу инкишоф, афзоиш ва самароварии дарахтони меваро омӯхта, усулҳои боэътимоди нигоҳубини онҳо ва тадбирҳои судманди ниҳолпарвариро таҳия месозад.

## Мевапарварӣ дар Тоҷикистон
Дар Тоҷикистон оид ба боғдорӣ дар Институти боғдорӣ ва сабзавоткорӣ, инчунин муассисаҳои марбути он (филиали ба номи И. В. Мичурини вилояти Суғд, Стансияи таҷрибавии зироати субтропикии ноҳияи Ҷалолиддини Румӣ, Стансияи таҷрибавии Файзобод ва ғайра), ДАТ, Институти биологияи Помир, Институти ботаника, физиология ва генетикаи рустанӣ таҳқиқот мебаранд. Олимони ҷумҳурӣ ҳанӯз солҳои 30 садаи XX ноҳияҳои асосии боғу токдориро таҳқиқ намуда, барои ба шароити маҳал мутобиқ кардани меваҳои нав (лиму, афлесун, хурмо) корҳои назаррас анҷом дода буданд. П. И. Яковлев бештар аз 300 навъи меваҳои навоҳии гуногуни ҷумҳуриро омӯхта, тарзи илмии парвариши онҳоро мураттаб сохт. А. А. Алиев, В. И. Сулая ва У. Эшонқулов парвариши меваҳои ситрусиро ба роҳ монданд. А. Пӯлодов дар Филиали ба номи И. В. Мичурини вилояти Суғд коллексияи зиёда аз 130 навъи зардолуи маҳаллиро гирд оварда, 6 навъи зардолуи ғӯлингбоб офарид. Солҳои 60 садаи XX олимони ҷумҳурӣ садҳо ҳазор га заминҳои барои бунёди боғу токзор мувофиқро таҳқиқ намуданд.

Саҳми олимони ҷумҳурӣ — Б. С. Розанов, В. Л. Данилов, С. Т. Скороход, Ф. Урунов, Т. Аҳмадов, М. Қосимов, С. Гулов дар таҳқиқи навъҳои нави таҳҷоии зардолу, нок, себ, анор, гелос, рӯёндани анвои маҳаллии хурмо, унноб ва шафтолу, бунёд кардани боғҳои лалмӣ, омӯхтани дарахтони меваи худрӯй арзанда аст. Дар Институти биологияи Помир оид ба парвариши ниҳоли дарахтони мева, омӯзиши навъҳои маҳаллии дарахтони меваи худрӯй ва ба шароити ноҳияҳои ВМКБ мутобиқ кардани дарахтони меваи субтропикию ситрусӣ таҳқиқот мебаранд. Ходимони Институти боғдорӣ ва сабза вот корӣ, ДАТ ба дарёфти роҳҳои парвариши навъҳои дарахтони меваи қадпаст машғуланд.

### Хоҷагиҳои ниҳолпарвар
Дар ҷумҳурӣ 13 хоҷагии ниҳолпарвар ба рӯёндани ниҳоли дарахтони мева ва ороишӣ машғуланд (онҳо соле беш аз 1 млн ниҳоли дарахтони мева ва 4,5 млн ниҳоли ток месабзонанд).

### Тайёр кардани мутахассисони мевапарвар
Барои тайёр кардани мутахассисон факултети боғдории ДАТ, Коллеҷи кишоварзии ноҳияи Мастчоҳ ва омӯзишгоҳҳои касбӣ-техникӣ машғуланд.

## Нигаред низ
* Боғдорӣ
* Токпарварӣ

## Адабиёт
* Плодоводство, виноградарство и овощеводство Таджикистана. Сталинабад, 1948;
* Розанов БОҒДОРӢ С. (ва диг.). Плодоводство Таджикистана. Д., 1970;
* Розанов Б. С., Эшонқулов У. Меваҳои гармидӯсти Тоҷикистон. Д., 1973;
* Анваров М. Боғу токпарварӣ соҳаи сердаромад. Д., 1973;
* Пулотов А. Таджикский абрикос. Д., 1976;
* Сильвандер В. Г. Дастури боғбон. Д., 1981;
* Сильвандер В. Г., Веселовская Е. А. Развитие интенсивного плодоводства и виноградарства Таджикистана. Д., 1987;
* Гулов С. М. Мевапарварӣ. Д., 2007;
* Гулов С. М. Меваҳои гармидӯсти То ҷикистон. Д., 2008;
* Ӯрунов Ф. У. Ниҳолпарварӣ. Д., 2008;
* Гулов С. М., Ӯрунов Ф. У. Бунёд ва нигоҳубини боғҳо дар Тоҷикистон. Д., 2010.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Гурӯҳ:Боғдорӣ
Комил Бекзода

**Комил Бекзода** () — шарқшинос, файласуф, номзади илмҳои фалсафа (1988), асосгузори маҳфили илмӣ-фалсафии «Ҷаҳони андеша» (1993).

## Зиндагинома
Комил Бекзода 9 январи соли 1945 дар ноҳияи Ванҷ, дар оилаи омӯзгор ва рӯҳонӣ ба дунё омадааст. Солҳои 1962—1967 дар шуъбаи арабии факултети таъриху филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таҳсил намудааст. Солҳои 1967—1973 дар риштаи аспирантураи Академияи илмҳои Тоҷикистон ба омӯзиши фалсафа пардохтааст.

## Фаъолияти илмӣ
Комил Бекзода давоми солҳои 1973—1988 дар бахши таърихи фалсафаи шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сифати ходими илмиӣ фаъолият намудааст. Соли 1988 таҳти роҳбарии узви вобастаи АИ ҶТ, профессор Ғаффор Ашӯров дар мавзӯи «Муҳаммад Шаҳристонӣ — муаррихи фалсафа ва дин (асри XII)» рисолаи номзадӣ дифоъ намуда, сазовори унвони илмии номзади илмҳои фалсафа гардидааст. 

Аз соли 2014 то ин ҷониб ходими пешбари илмии Маркази омӯзиши равандҳои муосир ва оянданигарии илмии АИ ҶТ мебошад.

## Сафарҳои хориҷа
— Дар давоми солҳои 1965—1966, дар Донишгоҳи давлатии Миср дар шаҳри Қоҳира таҳсили илм намудааст, ки ҳадаф аз ин сафар омӯзиши забони арабӣ буд.

— Дар тӯли солиёни 1969—1970 дар шаҳри Ҳудайдаи Ҷумҳурии Ямани Араб (Ямани Шимолӣ) ба сифати тарҷумони забонҳои русӣ — арабӣ кор кардааст. Қисмати асосии кор ба кишоварзӣ дахл дошт.

— Дар муддати солиёни 1976—1979 дар шаҳрҳои Одоно ва Мукаллои Ҷумҳурии халқӣ-демократии Яман (Ямани Ҷанубӣ) чун тарҷумони забонҳои русӣ — арабӣ фаъолият намудааст.

— Солҳои 1996 ва 2003 ба Ҷумҳурии исломии Эрон сафар намудааст.

## Осори илмӣ-тадқиқотӣ
* Мухаммад Шахристони — историк философии. — Душанбе: «Дониш», 1987. — 200 с.
* Паёмбарони фарҳанги мо. Ҷилди аввал. — Душанбе: Нодир, 2000. — 124 с.
* Гурез аз Хайём. — Душанбе: Нодир, 2000. — 136 с.
* Таърихи равшанфикрӣ аз даврони Ҷамшед то замони Фирдавсӣ. — Душанбе: «Дониш», 2012. — 464 с.
* Фалсафаи Марг ва Зиндагӣ. — Душанбе: «Дониш», 2012. — 652 с. ISBN 978-99975-44-64-3
* Шуубия: диссиденты средневекового ислама. — Душанбе: «Дониш», 2017. — 400 с. ISBN 978-99975-55-32-8

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҷаҳонбинии оянда ва бархурди андешаҳо. / Мураттибон: Номвар Қурбон, Фирдавс Ниёзӣ. — Душанбе: Дониш, 2015. — 701 с. ISBN 978-99947-821-3-0
* Файласуфи зиндагӣ / Мураттибон: Номвар Қурбон, Абдуламини Маҷнун. — Душанбе: Дониш, 2015. — 84 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Равшанфикрони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Файласуфони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Файласуфон аз рӯи алифбо
Ҳафиз Холиқзода

**Ҳафиз Холиқзода** (*Бобоёров Ҳафиз Холиқович*; тав. 10 ноябри 1974, деҳаи Зуман, ноҳияи Варзоб) — ҷомеашинос, файласуф, доктори фалсафа (PhD) оид ба масъалаҳои рушд (2011) ва дорандаи Ҷоизаи АИ ҶТ барои олимони ҷавон (2014).

## Зиндагинома
Ҳафиз Холиқзода 10 ноябри соли 1974 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба дунё омадааст. Солҳои 1992—1997 дар факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таҳсил намудааст. Солҳои 1998—2001 дар риштаи аспирантураи Академияи илмҳои Тоҷикистон ба омӯзиши фалсафа пардохтааст. Дар давоми солҳои 2006—2011, дар факултети фалсафаи Донишгоҳи шаҳри Бонни Ҷумҳури Федеративии Олмон таҳсил намуда, соли 2011 рисолаи доктории худро дар ҳамон ҷой дифоъ кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Ҳафиз Холиқзода пас аз таҳсили аспирантура дар шуъбаи фалсафаи иҷтимоии Пажӯҳишгоҳи фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. М. Баҳоваддинови Академияи илмҳои Тоҷикистон ба кори илмию тадқиқотӣ машғул гардидааст. Аз соли 2014 то моҳи майи соли 2015 роҳбарии Маркази омӯзиши равандҳои муосир ва оянданигарии илмии АИ ҶТро ба уҳда дошт. Соли 2016 бошад, сармуҳаррири Маҷаллаи академии илмӣ-оммавии «Илм ва ҷомеа» буд.

Холиқзода Ҳ. забонҳи русӣ, инглисӣ ва форсиро хуб медонад ва ба ин забонҳо эҷод менамояд.

## Сафарҳои хориҷа
Барои омӯзиш ва пажӯҳиши масоили мухталифи фалсафа ва ҷомеа ба кишварҳои Олмон, ИМА, Эрон, Афғонистон, Швейтсария ва ғайраҳо сафарҳои илмӣ анҷом додааст.

## Осор
* Методологияи бехатарии вуҷудӣ: Мавзӯи нестӣ дар фалсафаи Ғарб. — Душанбе: Дониш, 2015. — 355 с. ISBN 978-99975-44-28-5

## Сарчашма
* Ҷаҳонбинии оянда ва бархурди андешаҳо. / Мураттибон: Номвар Қурбон, Фирдавс Ниёзӣ. — Душанбе: Дониш, 2015. — 701 с. ISBN 978-99947-821-3-0
* Файласуфи зиндагӣ./ Мураттибон: Номвар Қурбон, Абдуламини Маҷнун. — Душанбе: Дониш, 2015. — 84 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Равшанфикрони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Файласуфони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Хазинаи адабиёт

**Хазинаи адабиёт** - як ҷузъи муҳимми иттиҳодияи нависандагон аз ҷумла Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон ва ҳамсолу ҳамрадифи дойимии конуни ягонаи адабии суханварони тоҷик будааст.
Дар Анҷумани якуми суханварони Тоҷикистон нависандаи зиндаёд Алӣ Хуш (1912-1942) нахустин раиси хазинаи адабиёт интихоб шудааст.

Мақсади хазина, асосан, расонидани ёрии моддӣ ба адибону аҳли хонадонашон ва дастгирии собиқадорону ононе будааст, ки дар ҷое кор намекунанд, ва, хушбахтона, рисолати таърихии худро сазоворона амалӣ гардондааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Алӣ Барот

**Алӣ Барот** - нависандаи муосири тоҷик, Узви Иттиҳоди рӯзноманигорони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Алӣ Барот 2 Январи соли 1950 дар оилаи усто Бароти Ҷумъаи оҳангар дар гузари Масҷиди сафед ба дунё омадааст. Вақте, ки дар дабистони №3 (ҳоло Мирзо Бобоҷонов) таҳсил мекард, меҳру муҳаббаташ ба адабиёт афзун гашт. Баъди хатми дабистон соли 1970 ба шуъбаи ҳифзи иҷтимоии аҳолии ҳукумати шаҳр ба кор шурӯъ намуд. Ҳоло  ба ҳайси мутахассис ифои вазифа дорад.

## Эҷодиёт
Нахустин эҷодиёташ соли 1982 дарҷ гардидааст. Сипас чакидаҳои хомааш дар рӯзномаҳои "Паёми Истаравшан", "Ҳақиқати Ленинобод", "Ҳақиқати Суғд", "Адабиёт ва санъат" , рӯзномаи баниноҳиявии  "Заҳматкаш" ва ғайра чоп шудаанд.

Маҷмӯаҳояш бо номҳои "Наход нашнохтед? (с.1998), "Э, офарин!" (c.2000) ва "Омада истед!" (с.2007) тавассути нашриёти ба номи Раҳим Ҷалил нашр шудаанд.

## Эзоҳ

Баёзи адибони Истаравшан - Душанбе: "Эҷод", 2009.- 288 саҳ.
Аждар

thumb|Аждари Комодо
**Аждар** 1) Draco – як гурӯҳи ҷонварони хазанда. Аждар 14 намуд дошта, бештар дар галаҷазираи Малай ва Осиёи Ҷанубӣ (Ҳиндустон) дучор меоянд. Дарозиашон то 30 см, думашон борики дароз. Дар паҳлӯ пӯсти чин дар чин («парашют») дошта, ба воситаи он то 20 – 25 м парвоз мекунанд. Одатан дар болои дарахтон маскан мегиранд. Маъмултарини онҳо аждари паррон (D. volans) аст. 
2) Varanus komodensis (Аждари Комодо), калонтарин ва қадимтарин хазанда. Дар ҷазираҳои Комодо, Ринҷа ва Флореси галаҷазираҳои Зонди Хурд сукунат дорад. Дарозиаш 3 – 3,5 м, вазнаш 130 – 166 кг, сараш чун сари мор, думаш калон, танаш пулакчадор. Хуб шино мекунад. Ғизояш ҳайвонҳои сумдор (гавазн, асп, гуроз ва ғайра), маймун ва дигар ширхӯрҳост. Сайдашро бо дум зада меафтонад, баъзеашонро яклухт фурӯ мебарад. Моҳҳои май зери решаи дарахт ё харсангҳо то 25 дона тухм мегузорад. Баъди 8 – 8,5 моҳ аз тухм аждарбачаҳо мебароянд.

## Инчунин нигаред
* Аждаҳо
* Калтакалос

## Адабиёт

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зоология
Гурӯҳ:Морҳо
Гулоб

[thumb|Коргхонаи истеҳсоли гулоб дар [Кошон]]
**Гулоб** () — оби муаттари як навъ гули садбарг, ки ба воситаи анбиқ ҳосил мекунанд.

Аз гулоб бештар шарбатеро тайёр карда менӯшанд, ки қандгулоб ном дорад. Гулоб дар Эрон, Покистон, Бангладеш, қисман дар Ҳиндустон, баъзе мамолики араб ва дар аксар шаҳрҳои Осиёи Марказӣ аз замонҳои хеле қадим (ҳазорсолаи якуми то м.) маъмул аст. Муаллифони китобҳои тибби қадим гулобро тавсиф карда, аз манфиат ва ҳикмати он сухан рондаанд. Мас., дар «Эҳёу-т-тибб»-и Субҳонӣ чунин гуфта мешавад: «Накутарини он тез ва хушбӯй бувад; муқаввии димоғ ва мусаккини судоъ бошад; тақвияти дил ва меъда кунад, лиса (вора)-ро сахт гардонад, дарди чашм сокин созад. Хӯрдани он бемориҳои нафсуддам, хафақони гарм ва ғаширо нофеъ бувад, чун бар сар резанд, хуморро сокин кунад, ба мӯй бисёр моланд, сафед гардонад».

Гулобро ҳамчунин дар қаннодӣ ба кор мебаранд. Мас., онро ба нишолло, мураббои сабзӣ, лавз ва ғ. меандозанд, ки хеле хушбӯй мекунад. Тарзи тайёр намудани гулоб чунин аст: субҳдам, пеш аз баромадани офтоб, гулҳои навшукуфтаи садбарги хушбӯи маҳаллиро чида, як шабонарӯз дар соя мегузоранд, пас баргҳоро ҷудо карда мегиранд. Обро дар анбиқ, ҷӯшонда, барги гулҳоро ба он меандозанд ва 2-3 дақ. меҷӯшонанд. Агар сатҳи об аз гулҳо паст бошад, боз қадре об меандозанд, то ки баргҳо пӯшида гарданд. Баъд аз он сарпӯши анбиқро гузошта, давродаври онро бо хамир мебанданд ва дар оташи паст 1,5-2 соат меҷӯшонанд. Аз мили анбиқ қатраҳои гулоб мечакад, ки дар зарфҳо гирифта даҳонашонро мебанданд (бояд ҳаво надарояд). Ҳамчунин боз чанд навъи дигари гулобкашӣ маълуманд. Гулобро дар гулобдон ва гулобпош ном зарфҳои махсус нигоҳ медоштанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Гулҳо
Гурӯҳ:Ғизоҳо
Хафақон

**Хафақон** (арабӣ:خفقان) - тапиши дил.
## Мисол
:Кабкҳо чун садои пойи маро шуниданд, ҳама ба як бор бирамиданд, чунон ки аз тарс маро ***хафақон*** пайдо шуд.Ҷомӣ
## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 2 П – Ҷ./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c. 472

Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ
Молихӯлиё

**Молихӯлиё** (юнонӣ: **ماليخوليا**) -  бемории димоғӣ, ки боиси хаёлоти воҳимаангез мешавад, савдоӣ, хаёлӣ будан.
## Мисол
Иллати ***молихӯлиё*** ақли ӯро мухтал гардонида. Авфӣ
## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А – О./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c. 698

Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ
Шарбат

**Шарбат** (арабӣ: شربت) - нӯшобаи ширин, шираи мева, ки қанд ё шакар дар он омехта мешавад ва хосияти давоӣ дорад.

## Маҳсулоти мева ва қаннодӣ
* Биҳии самарқандӣ ‎  
* Гулоб ‎  
* Шира ‎  
* Набот ‎  
* Ҳавлои тар аз шарбати тарбуз
## Сарчашма
* Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 2 П – Ҷ./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c. 568

*
Гурӯҳ:Қаннодӣ
Тарҷумаи бадеӣ дар адабиёт

**Тарҷумаи бадеӣ дар адабиёт**

Бо ҳидояти бевоситаи Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон тарҷумаи осори гуногуни классикони адабиёти ҷаҳон роҳандозӣ шуда, хонандаи тоҷик бо намунаҳои сарвати маънавии халқҳои дигари олам ошнойии бештаре пайдо кардааст. Адибон, дар навбати худ, дар ҷараёни тарҷумаи осори бузургони адабиёти ҷаҳон дарси маҳорат омӯхтаанд
Яке аз соҳаҳои муҳимми рушду такомули адабиёти тоҷик дар давоми 80 соли ахир тарҷумаи бадеӣ мебошад, ки Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон барои пешрафти он пайваста диққату ғамхорӣ зоҳир намудааст. Дар ин давра намунаҳои зиёде аз осори классикони адабиёти ҷаҳон ба тоҷикӣ тарҷумаву чоп шуда, дар болобурди савияи маърифати бадеии мардум хидмати сазовор кардаанд.

Аз ҷумла, Сотим Улуғзода, Раҳим Ҳошим, Ҳасан Ирфон, Ҳабиб Аҳрорӣ, Ҷалол Икромӣ, Фазлиддин Муҳаммадиев, Эммонуил Муллоқандов, Анора, Шариф Шараф, Шамсӣ Собир, Аслам Адҳам, Абдулло Зокир, Ҷумъабой Азизқулов, Нусур Холмуҳаммадов, Лоиқ Шералӣ, Бозор Собир, Аскар Ҳаким, Ҳикмат Раҳмат, Нур Табар, Низом Қосим, Юнус Юсуфӣ, Азимқул Насимов, Маҷид Салим, Абдуғаффори Абдуҷаббор ва диг. дар ташаккулу такомули тарҷумаи бадеии тоҷикӣ саҳми назаррасе гузоштаанд. Дар ин давра танқиду адабиётшиносии тоҷик ҳам хеле ташаккул ёфта, асосан, бо ду роҳ пеш рафтааст: омӯзиши мероси гузаштагон ва тадқиқи ҷараёни кунунии адабиёт.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жанрҳои адабиёт
Шеър дар адабиёти тоҷик (асри XX )

Вусъатафзойии уфуқҳои ғоявиву эстетикии адабиёти тоҷик дар даврони шӯравӣ аз роҳу равишҳои инкишофи шеър ҳам ба хубӣ намоён мегардад. Таҳқиқи бадеии мавзӯъҳои ҷангу сулҳ, тақдири башарият, бедории халқҳо ва муборизаи онҳо дар роҳи озодиву истиқлол, ҳамдилии мардуми шӯравӣ бо халқҳои озодихоҳ, ки дар шеъри тоҷикӣ аз даврони баъд аз ҷанг оғоз ёфта буд, дар солҳои 60-80-ум суръату вусъати бештаре пайдо карда, дар достони «Аз Ганг то Кремл»-и Мирзо Турсунзода тобиши нави таърихиву фалсафӣ касб намуд. Дар ин давра достон аз шаклу усулҳои тасвири романтикӣ ба самти устувор гардонидани пояҳои реалистӣ рӯй овард, ки чунин ҷараён аз «Ҳасани аробакаш»-и М. Турсунзода шурӯъ ёфта, дар «Асрор»-у «Тоҷи давлат»-и Ғаффор Мирзо, «Кӯчабоғи ошиқон»-и Аминҷон Шукӯҳӣ, «Дашти лаванд»-и Мирсаид Миршакар хеле қувват гирифт.

Дар назми давра таълифи достони лирикӣ ва лирикии фалсафӣ, ки аз хатти ягонаи сужет маҳрум, вале аз андешаҳо ва драматизми шадид саршор аст, инкишофи бештаре пайдо карда, дар ин навъи адабӣ кӯшиши падид овардани хусусиёт ва моҳияти замонҳову шахсиятҳо, дарки иҷтимоъиву фалсафии таърих, муносибати инсону ҷомеа мақоми хосса пайдо кард. Достонҳои Мирзо Турсунзода «Чароғи абадӣ» ва «Ҷони ширин», Ғаффор Мирзо «Тоҷи давлат»-у «366 паҳлӯ», Муъмин Қаноат «Мавҷҳои Днепр»-у «Достони оташ», «Сурӯши Сталинград»-у «Тоҷикистон – исми ман» ва «Гаҳвораи Сино», Абдумалик Қаҳҳорӣ «Шаби пеш аз марг», Қутби Киром «Аввалин дидор», Гулрухсор Сафиева «Мотами сафед» агарчи аз лиҳози мавзӯъ, усули корбасти сухан ва хусусиёти жанриву услубӣ аз якдигар тафовути ҷиддӣ доранд, аз нигоҳи драматизми тасвири инсон дар шароиту ҳолатҳои гуногун, гузоришу ҳалли масъалаҳои пуртазоди муносиботи инсону ҷомеаву таърих умумиятҳои зиёде дошта, дар пешбурди жанри достон ва, умуман, назми муосири тоҷик нақши намоёне гузоштанд.

Аз нимаи дувуми солҳои 50-уми асри гузашта то имрӯз дар шеъри тоҷик тағйироти ҷиддии эстетикиву ғоявӣ рух намуда, сохтмони жанриву услубии шеър бо суръати тамом дигаргунӣ пазируфт. Аз ҷумла, асосҳои таҳлилӣ ва мушахассоти тасвир дар ашъори Ғаффор Мирзо дар омезиш бо фалсафаи мардум ва ҷузъиёти аҷибе падид омаданд. Ғаффор Мирзо ва Муъмин Қаноат тозагӯйиву навҷӯиҳоеро пеш гирифтанд, ки баъдтар дар эҷодиёти Файзулло Ансорӣ, Бобо Ҳоҷӣ, Ашӯр Сафар, Мастон Шералӣ, Қутбӣ Киром, Лоиқ Шералӣ, Бозор Собир, Гулназар Келдӣ, Гулрухсор Сафиева, Ҳабибулло Файзулло, Сайидалӣ Маъмур, Камол Насрулло, Ҳақназар Ғойиб, Алӣ Бобоҷон, Аскар Ҳаким, Султон Шоҳзода, Раҳмат Назрӣ, Ҳоҷӣ Мурод, Муҳаммад Ғойиб, Низом Қосим, Ширин Бунёд, Сафармуҳаммад Айюбӣ, Салимшо Ҳалимшо,  Зулфия Атоӣ, Аҳмадҷони Раҳматзод, Фарзона, Сиёвуш, Ато Мирхоҷа, Озарахш, Раънои Мубориз, Салими Хатлонӣ, Муҳаммадалии Аҷамӣ, Алимуҳаммад Муродӣ ва диг. самараҳои хуб оварданд. Дар эҷодиёти номбурдагон унсурҳои тасвиру таҳлили бадеии ҳам воқеъияти имрӯзу гузашта, ҳам ғалаёнҳои ботинии инсон қувват гирифта, ҷанбаи ҳунарии шеър ба ҷойи аввал баромад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жанрҳои адабиёт
Жолаи Исфаҳонӣ

**Жолаи Исфаҳонӣ** (, маъруф ба **Жола Бадеъ** ва **Жолаи Зиндарӯдӣ**; 1921, Исфаҳон — 29 ноябри соли 2007, Лондон) — шоири эронӣ. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1965)

## Зиндагинома
Жола Бадеъ соли 1922 дар шаҳри Исфаҳони Эрон ба ҷаҳон омадааст. Баъди хатми мактаб дар Бонки миллӣ кор кардааст. Соли 1945 дар Табрез, дар мактаби ҳарбӣ, дарси адабиёт гуфтааст. Соли 1946 ба Иттиҳоди Шӯравӣ фирор карда, соли 1952 факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Бокуро фарҷом бахшидааст. Соли 1959 вориди аспирантураи Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов шуда, соли 1960 рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Аз соли 1965 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Вай 29 ноябри соли 2007 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Аввалин шеърҳояш соли 1938 оммавӣ шудаанд. Китобҳояш дар Душанбе, Боку, Маскав, Тошканд, Теҳрон, Лондон, Порис ба табъ расидаанд, ки муҳимтаринашон «Гулҳои худрӯй» (Теҳрон, 1945), «Ёдгор» (Боку, 1950), «Модарон сулҳ мехоҳанд» (1956), «Армуғон» (Боку, 1956), «Дастагул» (1958), «Зиндарӯд» (1964), «Интизор» (1969), «Ҳангоми вафот»(1974), «Киштии кабуд» (1978), «Живая река» (Маскав, 1965), «Синий корабль» (Маскав, 1978), «Перелётные птицы» (Маскав, 1974) ва ғ. мебошанд. Муаллифи рисолаи «Шеъри нав дар Эрон» аст. Дар заминаи либреттои ӯ дар Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ операи «Парасту» саҳнагузорӣ шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Тағойназари Бақо

**Тағойназари Бақо** — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2009) 
## Зиндагинома
Тағойназари Бақо 17 феврали соли 1955 дар деҳаи Олучадараи ноҳияи Данғара таваллуд ёфтааст. Соли 1971 мактаби миёнаи деҳаи Пушингро ба поён расондааст. Соли 1976 факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омузгории Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакиро хатм кардааст. Баъди хатми донишкада машғули фаъолияти омӯзгорӣ будааст. Аз соли 2007 дар ШҲСК «Барқи тоҷик» кор мекунад.

## Эҷодиёт
Ашъораш дар маҷмӯаҳои «Чашмаи сангӣ» (1999), «Суруди сапедадам» (2002) ва «Шабдизи ғурур» (2005) ба чоп расидаанд. Аз соли 2009 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
## Сарчашма


Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара
Ҷӯра Бақозода

**Ҷӯра Бақозода ** (*Бақозода Ҷӯра Ҳамидович*; 22 июли 1937, Самарқанд — 28 апрели 2012, Душанбе, Тоҷикистон) — мунаққид ва адабиётшиноси тоҷик, номзади илмҳои филология (1969), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1974), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1998). Писари Ҳамид Бақозода.

## Зиндагинома
Университети давлатии Самарқандро (1962) хатм намуда, ба ИЗА АИ ҶТ ба кор омад (1962-64). Аспиранти Институти адаби­ёти ҷаҳони АИ ИҶШС (1964-67), ходими калони илмии ИЗА (1967-78), мудири шуъбаи тан­қид ва адабиётшиносии маҷ. «Садои Шарқ» (1978-85), мудири редаксияи адабиёт, забон ва фолклори ЭСТ (1985-89), мудири кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии ДМТ (1989—2002). Аз соли 2002 дотсенти ҳамин кафедра.

## Фаъолияти илмӣ
Нахустин мақолаҳои илмию танқидиаш соли 1963 дар саҳифаҳои матбуот пайдо шу­данд. Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмию танқидӣ, монография ва рисолаҳои ил­мӣ. Аксари мақолаҳои Б. мар­ҳалавию ҷамъбастианд. Дар онҳо масъалаҳои муҳимми адабиёти муосири тоҷик аз қабили хусусияти қиссаҳо, фардияти адиб, хусусиёти миллӣ ва байналмилалии ада­биёти тоҷик, ҷустуҷӯҳои эҷодии адибони ҷавон, эҷоди устодон ва ҷараёни адабӣ, насри муосири тоҷик (с-ҳои 70-80 садаи 20) ва ғ. мавриди таҳлилу баррасӣ қарор гирифтаанд. Дар бораи эҷодиёт ва осори алоҳидаи Айнӣ, М. Турсунзода, С. Улуғзода, Ҷ. Икромӣ, Р. Ҷалил, П. Толис, Ф. Муҳаммадиев, Ӯ. Кӯҳзод, С. Турсун, Гулназар, А. Самад, К. Мирзо ва диг. мақола­ҳо нигошта, дастовард­ҳои эҷо­дии ононро холисона ва дақиқ­бинона таҳлилу бар­расӣ кардааст. Афкору андеша­ҳои Б. дар монография ва рисолаҳои «Ҷустуҷӯҳои эҷодӣ дар насри муосири тоҷик» (1982), «Нависанда ва идеали замон» (1987), «Андеша ва чеҳраҳои адабӣ» (2005), «Абдулҳа­ми­ди Самад ва инкишофи ҳикоя» (2007), «Гузашти айём ва таҳаввули ада­биёт» (2009) ва ғ., ки дар адабиётшиносию нақди тоҷик нуфузу эътибори арзанда доранд, ҷамъбаст гардидаанд. Б. дар мураттабсозии маҷм. «Муосири бузурги мо» (дар бораи М. Шолохов), осори А. Деҳотӣ дар 5 ҷилд, ҷ. 2-юми «Таърихи адаби­ёти советии тоҷик. Инкишофи жанрҳо» (1978) ва ғ. ширкат варзидааст. Пйесаи «Боғи олболу» ва баъзе ҳикоя­ҳои А. П. Чехов, романи В. Яковенко «Шербачаҳои партизан» (1987), романи нависандаи туркман Н. Байрамов «Роҳи тақдир»-ро (1989) ба тоҷикӣ гардондааст.

## Ҷоизаҳо
Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

* Узви ИН Тоҷикистон аз соли 1974
* Корманди шоистаи Тоҷикистон (1998)

## Осор
* Черты нового Д., 1974; Михаил Шолохов (ҳамроҳи Р. Ҳоди­зо­да). Д., 1975.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон
Бофандагӣ

**Бофандагӣ** () – яке касбҳои суннатии халқи тоҷик буда, дар шаҳру навоҳии тоҷикнишини Осиёи Марказӣ аз замонҳои қадим маъмул буд. Бофандагон тавассути олоти кории худ – ҳаллоҷӣ, чарх, дӯкон ва ғайра асосан, аз ремонҳои пахтагин, абрешимӣ, пашмин, канабӣ ва зағирпоягӣ матоъҳои гуногун мебофтанд. Ҳар як матоъ аз бофтаҳои амудиву уфуқӣ – тору пуд иборат мебошад. Тайёр кардани тору пуд аз амалҳои нахпечонӣ, тортанӣ, оҳардиҳӣ ва фарқкушоӣ иборат аст. Торро дар дастгоҳ ё дӯкон таранг мебанданд ва пудҳоро аз байни риштаҳо бо як тартиби муайян гузаронида устувор мекунанд. Ҳангоми бо тартиби гуногун бофтани торру пуд матоъҳои ҳархела ва тавассути бофтан бо риштаҳои рангҳояшон мухталиф нақшҳои рах-рах, катак ва гулдору суратдор ба вуҷуд меояд. Ҳамин тариқ матоъҳои алоча, адрас, атлас, чит, суф, карбос, қаламӣ ва навъҳои дигар истеҳсол мешаванд.

## Нигаред низ
* Адрасбофӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Баҳринисо

**Баҳринисо** (*Баҳринисо Бобомуродова*; 1 марти 1948, Панҷакент, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — шоираи тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1999).

## Зиндагинома
Баҳринисо Бобомуродова 1 марти соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Факултаи иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (1968) хатм кардааст. Баъдан ходими илмии Институти иқтисодиёти Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, хабарнигори рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» (ҳозира «Ҷумҳурият»), ҷонишини сардабири маҷаллаи «Шифо», хабарнигори рӯзномаи «Дарду дармон» будааст. Айни замон бо кори эҷодӣ машғул аст.

## Эҷодиёт
Шеърҳояш дар маҷмӯаҳои дастҷамъии «Риштаборон» (1994) ва «Барги сабз» (1987) ба табъ расидаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои ашъори «Барфи шукуфа» (1987), «Гули сабр» (1996) ва ғайра мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Адрасбофӣ

мини|Адрасбофӣ|296x296пкс
**Адрасбофӣ** () — матоъи адрасро дар Хуҷанд инчунин «подшоҳӣ» ва адраси сурхро «подшоҳии сурх» меномиданд.
Бофандаҳои адрас ба ду гурӯҳ ҷудо мешуданд. «Бофандор»() устое буд, ки дар дастгоҳи адрасбофӣ кор мекард ва коргаре, ки ба таркиби ресмонҳо назорат мекард, ӯро «иштибор» меномиданд. Устоҳои дигар ба таҳияи нақшҳо дар адрас машғул мешуданд, ки ин амалро абрбандӣ () мегуфтанд.
Бофандагон барои рангу бори адрас рангҳоро аз рӯян, пӯстлохи анор, испарак ва ғайра тайёр мекарданд. Аз маъданҳо купороси оҳан, шангарф, суринҷ, лоҷувард, оксиди мис ва чанде дигар истифода мешуданд.
Адрас дар шаҳру ноҳияҳои гуногун фақат бо нақшу нигор фарқ дошт, вале усули бофтани он дар ҳама ҷо як хел сурат мегирифт. Адрасро абрбандӣ намуда, аз ду то ҳашт навъи рангҳоро дар нақшу нигор истифода мебурданд. Вобаста ба сабки ороиш ва тобиши рангҳо адрасро — *пудавлон, шохсабз, зангор, пудсафед, бунафш, барги карам, хумӣ, нағора, шона, мурғобӣ, галашох* ва ғайра меномиданд. Адрасе, ки дар ду тарафаш гул партофта шуда бошад, адраси дурӯя ном дошт.
Адрасро бештар дар дастгоҳҳои махсус ҳам ороиш медоданд, ки сифаташ беҳтар ва намудаш суфтаю ҷилодор мешуд. Аз адрас куртаю пойҷома, ҷомаҳои занонаю мардона, кӯрпа ва ғайра медӯхтанд.

## Нигаред низ
* Алочабофӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Иржи Бечка

**Иржи Бечка** — олим, ховаршинос, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон

## Зиндагинома
**Иржи Бечка** ховаршиноси маъруфи чех, доктори илмҳои адлия ва фалсафа 16 октябри соли 1915 дар Прага ба ҷаҳон омадааст. Соли 1945 Донишгоҳи Карли шаҳри Прагаро хатм карда, корманди Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии АИ Чехословакия шудааст. Ҳамчун шогирди сазовори ховаршиноси машҳур Ян Рипка дар таҳқиқу тарғибу омӯзиши адабиёти классикӣ ва муосири тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Соли 1985 70-солагии зодрӯзи ӯ бо ширкати худаш дар Душанбе мутантан ҷашн гирифта шуд. Пас аз бознишастагӣ ( 1992) ба корҳои илмиву эҷодӣ шуғл меварзид; дар муддати панҷ-шаш соли охири умраш раиси Ҷамъияти равобити дӯстии Чехия ва Эрон, Тоҷикистону Афғонистон, сардабири маҷаллаи» Бӯстон» буд.

## Эҷодиёт
Доир ба ҷанбаҳои гуногуни осори Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода, Пайрав Сулаймонӣ, Муҳаммадҷон Раҳимӣ, Ҷалол Икромӣ ва дигарон асарҳои пурарзиш офаридааст. Шеъру ҳикоя ва қиссаҳои бисёр адибони тоҷикро ба чехӣ тарҷума кардааст. «Фарҳанги форсӣ ба чехӣ ва чехӣ ба форсӣ»-и мураттабнамудаи ӯ соли 2004 дар Теҳрон интишор ёфтааст. Иржи Бечка бо донишмандони тоҷик Б. Ғафуров, А. Мирзоев,  М. Шакурӣ, С. Табаров, А. Афсаҳзод, А. Турсон робитаҳои илмӣ дошт. Пас аз вохурӣ ва суҳбат бо Б.Гафуров Бечка ба Тоҷикистон даъват шуд ва ба пажӯҳиши  адабиёти  тоҷик ҷиддан машғул гардид.
Иржи Бечка бо  Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон  низ дар Прага вохӯрда, суҳбат карда буд. Дар асари ҷомеаи шарқшиносони Чехословакия –  «Таърихи адабиёти форсӣ ва тоҷикӣ» фаслҳои «Адабиёти тоҷик дар асрҳои 16-20» ва «Адабиёти шӯравии тоҷик» ҷой гирифтаанд.
И. Бечка повести «Марги судхӯр»-и С. Айнӣ,» достони “Муш ва гурбаи»-и Убайди Зоконӣ,  маҷмӯаи шеърҳои Мирзо Турсунзодаро бо номи «Салому алайкум» баёзе бо унвони «Ситораҳои наздик» (намунаҳо аз эҷодиёти адибони муосири тоҷик –  А.Деҳотӣ, С.Улуғзода, М.Миршакар,Ғ.Мирзо, У.Раҷаб, Лоиқ, Кӯҳзод ва диг.), намунаҳоро аз эҷодиёти Рӯдакӣ, рубоёти Умари Хайём, осори Ҷалолуддини Балхӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Мушфиқӣ, Сайидо, Шамсиддини Шоҳин ба забон и чехӣ тарҷума кардааст. Соли 1985 70-солагии зодрӯзи ӯ бо ширкати худаш дар Душанбе мутантан ҷашн гирифта шуд. Соли 2002-юм Иржи Бечка барои охирин бор ба Тоҷикистон сафар карда, дар ҷашни истиқлол ширкат кард. Дӯсти Бечка, ховаршиноси олмонӣ аз Донишгоҳи Ҳумболдти Берлин, Манфред Лорентс дар бораи он сафар гуфта буд: "Ман дидам, ки чӣ тавр мардуми тоҷик ӯро дӯст медорад ва эҳтиром мекунад. Дар Кохи Борбад президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз наздики мо рад шуд ва ногоҳ ақиб омада, Бечкаро ба оғӯш кашид. Дӯстони тоҷик медонистанд, ки Бечка чӣ қадар барояшон инсони азиз ва муҳим аст.

## Ҷоизаҳо
* Барандаи Ҷоизаи адабии ба номи Садриддин Айнӣ.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимон
Адрас

250px|мини|Занҳои Панҷакент бо сару либоси миллӣ, аз матоъи адрас ва атлас
**Адрас** () — дар гузаштаи начандон дур адрас аз абрешими нисбатан дурушт бофта мешуд, ки нахи он аз 15-20 пиллаи даҳбанда иборат буд. Ҳар банд 200 нах дошт. Аз ҳар сӯрохи теғи дастгоҳи бофандагӣ чор нахи торро мегузарониданд. Нахи тори беқасаб борику нахи пудаш ғафс мешуд, тори адрас бошад, нахи ғафсу пудаш нахи борики ресмонӣ дошт. Пуди адрас аз се ресмони борики сафед ё ранга иборат буд. Андозаи бари адрасҳо маъмулан се хел мешуд: одӣ (*одмиёна*) — 40 см, сербар (*олчинбар*) — 70 см ва камбар (*якбара*) — 26 см.
Вобаста ба сабки ороиш ва тобиши рангҳо адрасро — *пудавлон, шохсабз, зангор, пудсафед, бунафш, барги карам, хумӣ, нағора, шона, мурғобӣ, галашох* ва ғайра меномиданд. Адрасе, ки дар ду тарафаш гул партофта шуда бошад, адраси дурӯя ном дошт. Аз адрас куртаю пойҷома, ҷомаҳои занонаю мардона, кӯрпа ва ғайра медӯхтанд.

## Нигаред низ
* Адрасбофӣ
* Матоъҳои абрии Хуҷанд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Матоъҳо