Лиз Трасс

**Мэри Элизабет (Лиз) Трасс** (; тав. 26 июли 1975, Оксфорд) — сиёсатмадор ва арбоби давлатии Бритониё аст. Раҳбари Ҳизби консервативии Бритониёи Кабир аз 5 сентябри соли 2022. 78-умин сарвазири Бритониё аз 6 сентябри соли 2022.

Вай сеюмин сарвазир-зани Бритониёи Кабир аст (пас аз Маргарет Тэтчер ва Тереза Мэй). Собиқ Вазири адлия ва аввалин зани лорд -канслер (2016—2017), Вазири давлатӣ оид ба савдои хориҷӣ (2019—2021), Вазири корҳои хориҷӣ (2021—2022).

## Зиндагинома
Элизабет Трасс давраи кӯдакии худро дар Лидс (Йоркшир) гузаронидааст, падару модараш — ҳамшираи шафқат ва муаллим Пристсилла Мэри Трасс (*Priscilla Truss*,, *дар ҷавонӣ Грасби*) ва профессори риёзӣ  (*Ҷон Кеннет Трасс*, соли таваллудаш 1947) ва духтари хурдсоли худро дар маъракаи халъи силоҳи ҳастаӣ ҷалб карданд. Лиз дар мактаби давлатӣ дар Лидс таҳсил кард, сипас дар Коллеҷи Мертон, Донишгоҳи Оксфорд фалсафа, сиёсат ва иқтисодро омӯхт ва дар он ҷо шӯъбаи Ҳизби либерал-демократиро роҳбарӣ мекард. Дар ин муддат, вай ҷумҳурихоҳ буд, тавре ки дар суханрониҳои ӯ дар конфронси либерал-демократҳо соли 1994 дида мешавад. Пас аз хатми риштаи молия, вай дар ширкатҳои байналмилалии Shell ва Cable & Wireless plc кор кардааст.
Дар соли 2008 вай муовини директори маркази таҳлилии Reform (think tank) таъйин шуд, ки нақшаҳои ҷалби тиҷорати хусусиро ба соҳаи хидматрасонии давлатӣ таҳия кардааст.
Новобаста аз он, ки «Мэри» («Марям») — номи аввалини вай аст, Трасс иқрор шуд, ки ӯ аз ин ном нафрат дорад ва ба номи миёнааш «Элизабет» бартарӣ медиҳад.

### Фаъолияти сиёсӣ
Вай соли 1996 ба ҳизби муҳофизакор (косерваторӣ) пайваст ва солҳои 1998—2000 раиси Ассотсиатсияи муҳофизакории  Дептфорд дар Лондон буд. Дар соли 2001, вай кӯшиши бемуваффақият барои интихоб шудан ба Палатаи намояндагон дар ноҳияи Хемсуорт (шаҳристони тантанавии Йоркшири Ғарбӣ, дар соли 2005 бори дигар дар ҳамон музофот кӯшиш кард, аммо дар ноҳияи Колдер Вэлли (избирательный округ)|Колдер Вэлли (ва боз бемуваффақият) шуд. Ниҳоят, интихоботи парлумонии 6 майи соли 2010 ба ӯ дар ҳавзаи интихоботии Ҷанубу Ғарб Норфолк муваффақият овард.
Дар моҳи сентябри соли 2012 сарвазир Девид Кемерон якбора дар кобинаи якуми вазирони худ 50 таъйиноти нав қабул кард ва Элизабет Трасс ёрдамчии вазири маориф шуд.

### Кор дар ҳукуматҳои муҳофизакор (консервативӣ) (2014—2021)
7 майи соли 2015 интихоботи навбатии парлумонӣ баргузор гардид, ки дар натиҷа Трасс 50,9 % овозҳоро дар ҳавзаи пештара ба даст оварда, мандати парлумониро нигоҳ дошт.
11 майи соли 2015 Дэвид Кэмерон кобинаи дуюми худро ташкил карда, вазифаи Элизабет Трассро ба ҳайси вазири муҳити зист, ғизо ва корҳои деҳот нигоҳ дошт.

14 июли соли 2016 вай дар кобинаи якуми Тереза Мэй Прокурори генералӣ ва лорд кантслер таъйин шуд.

11 июни соли 2017 вай дар кобинаи дуюми вазирони Тереза Мэй Котиби хазина таъйин шуд.
24 июли соли 2019 дар ҷараёни таъсиси кобинаи Борис Ҷонсон вай вазири давлатӣ оид ба тиҷорати хориҷӣ ва раиси Шӯрои тиҷорати Бритониё таъйин шуд.
23 апрели соли 2021 ёрдамчии собиқи Ҷонсон ба сарвазир Доминик Каммингс ӯро дар кӯшиши пайдо кардани сарпарастони хусусӣ барои маблағгузории таъмири бинои қароргоҳи расмӣ дар Даунинг Стрит 10 айбдор кард ва 25 апрел Трасс иддао кард, ки Ҷонсон маблағро 200 ҳазор фунт стерлинг аз ҳисоби маблағҳои худ, пурра пардохт кардааст, ҳарчанд вай инкор накардааст, ки ӯ ин корро танҳо пас аз ҷалби таваҷҷӯҳи ҷомеаи мазкур кардааст (илова бар ин, вай натавонистааст сарчашмаи маблағи зикршударо номбар кунад).

### Вазири корҳои хориҷӣ (2021—2022)
15 сентябри соли 2021 вай дар давоми як қатор кӯчонидани мутахассисҳо дар ҳукумати дуюми Ҷонсон вазири корҳои хориҷии Бритониёи Кабир таъйин шуд.

Дар давраи бӯҳрони муҳоҷирати соли 2021 дар марзи Беларус бо Полша, вай масъулияти президенти Русия Путинро барои бӯҳрони ба таври сунъӣ ба вуҷуд омадаи башардӯстона эълон кард ва дахолати ӯро барои ҳалли вазъ талаб кард.

21 декабри соли 2021, пас аз истеъфои Лорд Фрост, вай музокиракунанда барои ҳалли муносибатҳо бо Иттиҳоди Аврупо пас аз хориҷ шудани Бритониё аз он таъйин шуд..

6 феврали соли 2022 пас аз изҳороти муштараки раҳбари Чин Си Ҷинпин ва президенти Аргентина Алберто Фернадес дар бораи пуштибонии мутақобилан аз иддаои ин кишварҳо мутаносибан ба Тайван ва ҷазираҳои Фолкленд, Трасс Фолклендро «бахши оилаи Бритониё» номид ва изҳор дошт. ки Чин бояд сохибихтиёрии онҳоро эҳтиром намояд.

### Интихоботи раҳбари Ҳизби муҳофизакор (консервативӣ) (2022)
Пас аз истеъфои Борис Ҷонсон аз мақоми нахуствазири Бритониё ва раҳбари ҳизби муҳофизакор, Трасс яке аз довталабони аслии мақоми холӣ шуд. 20 июли соли 2022 ҳамроҳ бо Риши Сунак ба даври ниҳоии овоздиҳӣ барои мақоми раҳбари муҳофизакорон ворид шуд.

5 сентябри соли 2022 натиҷаҳои овоздиҳии Ҳизби муҳофизакор (консервативӣ) тавассути почта эълон карда шуд: Трасс бо натиҷаи 57 % пирӯз шуд ва раҳбари нави ҳизб шуд.

## Сарвазири Бритониёи Кабир
6 сентябри соли 2022 Лиз Трассро дар қалъаи Балморал малика Елизавета II қабул кард ва аз ӯ хоҳиш кард, ки ҳукумати нав таъсис диҳад. Бегохии худи хамон рӯз хайати кабинети нави сарвазир эълон карда шуд, ки дар он аввалин бор дар таърих чор вазифаи асосиро сафедпустон ишғол карданд.

Пас аз ду рӯз, 8 сентябри соли 2022, малика Елизаветаи II даргузашт. Карли III ба тахт омад.

## Ҳаёти шахсӣ
Рӯзноманигорон аксар вақт ба як гардиши шадид дар эътиқоди сиёсӣ, ки Элизабет Трасс аз сар гузаронидааст, таваҷҷӯҳ мекунанд — дар ҷавониаш таҳти таъсири модараш, ки ба ҳайси ҳамшираи шафқат ва омӯзгор кор мекард, дар намоишҳои зидди сиёсати Маргарет Тэтчер иштирок мекард. Пешбарии Элизабет Трасс ба интихобот ба палатаи общинаҳо замоне муқовимати шадиди мухолифони муҳофизакори сиёсати модернизатсияи Девид Кемерон дар ин ҳизбро ба бор оварда буд, ки аз ҷониби рӯзноманигорони The Mail on Sunday, лақаби " *Turnip Taliban*, " яъне " *Шалғам Толибон* " дода шуда буд. Вақте ки вай дар соли 2014 аввалин вазифаи вазирии худро ба даст овард, Трасс ҷавонтарин вазир-зани Бритониё шуд.

Дар соли 2000, Элизабет Трасс бо  (*Hugh O’Leary*) издивоҷ кард, баъдан дар оила ду духтар пайдо шуданд, Фрэнсис (*Франсис* — марти 2006) ва Либерти (*Озодӣ* — 2008).

Моҳи июни соли 2005 муносибати оилваии 18-моҳаи Элизабет Трасс бо мураббии сиёсии худ, депутат  ба охир расид. Дар натиҷа, издивоҷи ӯ пош хӯрд, аммо Трасс шавҳарашро бовар кунонд, ки ӯ падари духтари калонӣ аст ва оиларо наҷот дод.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Сарвазирони Бритониёи Кабир
Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони Оксфорд
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1975
Гурӯҳ:Зодагони 26 июл
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Бритониёи Кабир
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд