open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Исо Абдурашидов

**Исо Абдурашидов** (15 марти 1947, ноҳияи Москва, вилояти Кӯлоб — 15 декабри 2018) — актёри театр ва кинои тоҷик, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1999).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултети санъати Институти давлатии педагогии Душанбе (1972). Актёр (1972 — 89) ва директори (1989—2008) Театри давлатии академии драмаи тоҷик ба номи А. Лоҳутӣ. Аз соли 2008 ҳунарпешаи ҳамин театр ва ҳамзамон муаллими калони ДДСТ ба номи М. Турсунзода.

## Эҷодиёт

### Театр
Исо Абдурашидов дар саҳнаи театр ва кино зиёда аз 50 рол офаридааст. Ёдгор («Дохунда»-и Ҷ. Икромӣ), Ҷунайд ва Саҳл ибни Мансур («Рӯдакӣ»-и Ғ. Абдулло), Қиёмиддин мударрис («Алломаи Адҳам»-и С. Улуғзода), Шпигелберг («Роҳзанҳо»-и Ф. Шиллер), Эдмунд («Шоҳ Лир»-и У. Шекспир), майор Собиров («Нахҳои печида»-и М. Холов), Муборакхон («Фарёди ишқ»-и Ғ. Абдулло), домулло («Чорсӯ»-и Н. Табаров), Сталин («Драмаи миллат» ва «Ориёиро ёбед»-и СОЛИ Аюбӣ), гунг («Афсонаҳои мӯйсафед»-и Н. Абдуллоев), Рустам («Зуҳури навини Суҳроб»-и Ф. Умаров), Исмоили Сомонӣ (намоиши оммавии театрӣ дар Варзишгоҳи марказии шаҳри Душанбе ба муносибати 5-солагии истиқлоли Тоҷикистон) ва ғайра намунае аз ролҳои офаридаи Абдурашидов дар саҳнаи театр мебошанд.

### Синамо
thumb|Исо Абдурашидов дар филми «Воқеа дар фурудгоҳ», 1987
Исо Абдурашидов дар кинои тоҷик низ ролҳои ҷолиб офаридааст:
* Азизбек («Воқеа дар аэропорт», реж. Ю. Юсупов),
* лейтенанти калон («Қапқон барои шағолҳо», режиссёр Маҳмудов),
* Саид оҳангар («Дарди ишқ»-и режиссёр АСРИ Тӯраев),
* Абдураҳмонов («Маънии ҳаёт», «Ӯзбекфилм») ва ғайра.

Ба шаҳри Москва (1997), ҶИЭ (1999), шаҳри Бишкек (2004, 2005), Осетияи Шимолӣ (2001) сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Узви Иттифоқи арбобони театри Тоҷикистон.

## Даргузашт
Исо Абдурашидов шоми 15 декабр 2018 бар асари беморӣ дар синни 71 солагӣ аз олам даргузашт.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Маҳкам Зубайдуллоев

**Маҳкам Зубайдуллоев** (15 марти 1949, деҳаи Кӯлиоб, ноҳияи Орҷонкидзеобод) — овозхон, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1974).

## Зиндагинома
Дар Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзода (1981—1985) ғоибона хонда, беш аз ду даҳсола дар ҳайати дастаҳои ҳунарии Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ фаъолият доштааст. Бо овози нарму ширин ва сабки хоси хониш таронаҳои тоза зиёд ба хидмат овардааст.

## Эҷодиёт
Тақрибан шаст сурудаш дар хазинаи Радиои тоҷик маҳфузанд, ки «Ошиқони лола», «Чароғи ишқ», «Симинзакан», «Муборакат бод», «Тамошои чаман», «Гули шабнамзада», «Ёд аз ман», «Шакар бишкан», «Гул ба канор», «Эй ҳамватанон», «То кай», «Заврақи умед», «Ишқи зиндагӣ», «Нишон надорад», «Дили ман», «Сарвиноз», «Ҳилол», «Номи зан», «Наболидан ситам бошад», «Ошёнафрӯз», «Сӯзи ҳаҷр», «Эй сарвиноз», «Муҳаббат», «Гулбадан», «Бинам туро», «Зинда будан давлат аст», «Ту гувоҳӣ», «Хуршеди ишқ», «Тири ишқ», «Заврақи умед», «Равнақи гулзор», «Бурдӣ дилам», «Тариқи ошноӣ», «Хаёли абрӯ», «Ба рафторе, ки меоӣ», «Надида меравам» намунае аз онҳоанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Амирқул Азимов

**Амирқул Азимов** () — давлатмарди тоҷик, собиқ котиби Шӯрои амнияти Тоҷикистон

## Зиндагинома
Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Бобоҷон Абдулвоҳидов

**Бобоҷон Абдулвоҳидов** - рӯзноманигор.

## Зиндагинома

## Эҷодиёт

## Сарчашма
Маҳмадшариф Ҳақдодов

** Маҳмадшариф  Ҳақдодов ** —   доктори илмҳои техникӣ (2001), профессор (2006). Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ (2008).
## Зиндагинома
Маҳмадшариф Ҳақдодов Институти политехникии Тоҷикистонро хатм кардааст (1981)., ихтисос – «маводшиносӣ».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: эҷоди техникаи бехатарӣ ва технология дар асоси коркарди хӯлаҳои акустодемпфирӣ ва маводи композитсионӣ, амнияти ҳаёт ва экология.
Мудири кафедра, муовини декани Институти политехникии Тоҷикистон (1979-1993), ходими хурди илмии Институти фӯлод ва хӯлаҳои Москва (1987-1988), сардори экспертизаи давлатии экологии Вазорати ҳифзи муҳити зисти ҶТ (1993-1997), муовини аввали Раиси Кумитаи ҶТ оид ба саноат (1997-2002), директори техникии Кумитаи иҷроияи Фонди байналмилалии наҷоти Арал (2002-2003), мудири Шуъбаи саноат ва энергетикаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти ҶТ (2003-2005), муовини аввали вазири саноати ҶТ (2005-2006), муовини вазири энергетика ва саноати ҶТ (2006-2010). Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010 – то 2015).
## Осор
* Протсесҳои технологии ғайримаъмул. – Д., 1999; 
* Коркарди металлҳои дорои хосиятҳои махсус. – Д., 2001; 
* Снижение шумов механического происхождения на основе создания композиционных акустодемпфирующих материалов (научное основы и технологии получения): Дисс… доктора технич. наук. – М., 2001; 
* Экологияи муҳандисӣ. – Д., 2004; 
* Таҳқиқоти хосиятҳои акустикӣ ва ларзишпахшкунии хўлаӣои сертаркибии алюминий. – Д., 2004.

## Ҷоизаҳо
* Бо Ифтихорномаи ҶТ тақдир шудааст. 
* Дорандаи Ҷоизаи байналмилалии ЭКО дар соҳаи илм ва технология (2006).
 
## Пайвандҳо
МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ‎
Гурӯҳ:Техникашиносони Тоҷикистон‎‎
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати IV
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон
Талҳа ибни Тоҳир

**Талҳа ибни Тоҳир** (; ) — амири тоҳирии Хуросон (822—828), писари Тоҳир ибни Ҳусайн.

## Ҳукмронӣ
Халифа Маъмун писари Тоҳир ибни Ҳусайн Талҳаро ба ҷои падар амири Хуросон таъйин намуд. Бештари давраи аморати Талҳаи Тоҳир (822—828) сарфи даргирӣ бо хавориҷи Сиистон шуд. Талҳа аз сарнавишти падар ибрат гирифта, бо хилофат аз дари созиш даромад ва то поёни умри худ аз халифаву фармонҳои ӯ итоат мекард. Пас аз марги Талҳа писараш Алӣ қоиммақоми падар гардид, вале дар ҷанги дохилӣ бо шӯришиён кушта шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Тоҳириён
Гурӯҳ:Таърихи Хуросон
Усмон Шарифзода

**Усмон Шарифзода** (31 марти 1945, деҳаи Элок, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон — 15 июни 2009, Душанбе, Тоҷикистон) — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1994).

## Зиндагинома
Усмон Шарифзода 31 марти соли 1945 дар деҳаи Элоки ноҳияи Файзобод зода шудааст. Соли 1964 мактаби миёнаи № 80-и ноҳияи Ленин (ҳоло Рӯдакӣ)-ро хатм мекунад. Соли 1971 шуъбаи шабонаи факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст. Фаъолияти меҳнатиашро аз газетаи «Комунна»-и ноҳияи Ленин оғоз мекунад. Ходими адабии рӯзномаҳои «Пионери Тоҷикистон», «Тоҷикистони Советӣ», корманди Телевизиони тоҷик, Пажӯҳишгоҳи такмили ихтисоси омӯзгорон буд.

Усмон Шарифзода 15 июни соли 2009 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Шеърҳояш дар баёзҳои «Риштаборон», «Дили модар», «Умре дар роҳ» чоп шудаанд. Маҷмӯаи нахустини шеърҳояш «Хонаи ишқ» соли 1985 ба табъ расидааст. Баъдан ашъораш дар гулчини навиштаҳои ӯ «Қаламниҳоли ғам» (2006) интишор ёфтаанд.

Суруди «Моҳи Файзобод»-и Дӯстмурод Алӣ ва «Ошиқони Варзоб»-и Кароматуллоҳи Қурбон аз машҳуртарин таронаҳои навиштаи Усмон Шарифзода ба шумор меоянд.

## Осор
* Дили модар. — Душанбе, 1984. — 173 с.
* Рӯҳи зиндагонӣ. — Душанбе, 1990. — 232 с.
* Рӯҳи саркаш. — Душанбе : Санадвара, 1998. — 104 с.
* Қаҳқаҳаи гиряхез. — Душанбе : Маориф ва фарҳанг, 2004. −175 с.
* Қаламниҳоли ғам. — Душанбе : Адиб, 2006. — 256 с.
* Аз ҳақтарошӣ то ҳақталошӣ. — Душанбе : Ирфон, 2007. — 112 с.

## Эзоҳ
Убайдуллоҳи Ширин

**Убайдуллоҳи Ширин** (15 марти 1951, ноҳияи Ёвон — 29 июли 2016, ноҳияи Ёвон) — рӯзноманигор, шоир ва нависандаи тоҷик, узви Иттифоқи Нависандагони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Убайдуллоҳи Ширин 15 марти соли 1951 дар ноҳияи Ёвон ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи рақами 1-и ноҳияи Ёвон ва факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Корнома
Аз соли 1976 дар ОКТ-48-и ноҳия ба ҳайси омӯзгор, аз моҳи августи соли 1993 то сентябри соли 1994 дар бунёди Осорхонаи таърихӣ- кишваршиносӣ фаъолият дошт. То апрели соли 1995 нозири калони шуъбаи мутахассисони корхонаи сохтмонӣ (СУ-22) буд. Аз моҳи январи соли 1996 боз омўзгори ОКТ-48 гардид. Аз моҳи октябри соли 2000-ум то сентябри соли 2001 дар мактаби миёнаи №1 ифои вазифа намуд. Муаллими калон, дорои дараҷаи олии омӯзгорӣ.

Аз моҳи октябри соли 2001 то соли 2011 дар ҳафтаномаи «Оила» ва аз соли 2011 то марти соли 2014 дар ҳафтаномаи «Боҷу хироҷ» кору пайкор дошт.

Узви Иттиҳодияи нависандагон ва Иттиҳодияи рӯзноманигорони Тоҷикистон буд.

## Эҷод
Аз соли 1967 эҷод мекунад. Китобҳояш: «Водии рангин» («Ирфон», 1985), «Боғи булбул» («Адиб»,1989), «Кулбаи афтода бояд рост кард» («Илҳом», 1988) «Зангӯлаи дор» («Адиб», 2009). Инчунин шеърҳояш дар маҷмӯаҳои дастаҷамъии «Шукуфаҳои умедбахш», «Риштаборон», «Обу ободӣ», «Меҳри падар», «Чакомаи пирӯзӣ», «Қиссаҳо пиромуни Фирдавсӣ ва қаҳрамонони «Шоҳнома»» ва ғайра чоп шудаанд.

Таҳқиқи таърихи диёрро дӯст медошт. Аз ин рў, соли 2012 тариқи нашриёти «Ирфон» китоби «Ёвон - Ориён»-ро чоп кард. Пас, китоби таърихи мактабҳои Ёвон «Бунёдгарони маърифат» (2014), «Беназир» (дар бораи Ҳофизи халқии Тоҷикистон Тағоймуроди Хушвахт, 2015), «Кафи сабз» (маҷмӯаи шеърҳо, 2016) ба табъ расиданд.

Матни суруди машҳури «Духтари урметанӣ», ки бо садои Қобилҷон Зарифов ва шеъри машҳури «Имоми Аъзам» ба қалами ӯ тааллуқ доранд.

## Ҷоизаҳо

* Аълочии фарҳанги Тоҷикистон
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон

## Даргузашт
Убайдуллоҳи Ширин 29 июли соли 2016 дар зодгоҳаш ноҳияи Ёвон, дар синни 65 солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ
Рӯзи кайҳоннавардон

thumb|right|Маркаи почта, соли 1965 «День космонавтики»
**Рӯзи кайҳоннавардон** — дар кишварҳои пасошӯравӣ рӯзи 12 апрел ба муносибати парвози нахустини инсон ба  кайҳон таҷлил мешавад.

## Таърих ва таҷлили ид
Кайҳоннавардӣ  () - тадқиқоти фазои кайҳонӣ бо ёрии аппаратҳои кайҳон, ки аз тарафи инсон идора мешавад. Аввалин маротиба азхудкунии кайҳон 4 октябри соли 1957 аз тарафи олимони Иттиҳоди Шӯравӣ ба роҳ монда шуда буд, дар ин рӯз ба кайҳон сафинаи фазоиро фиристоданд.

Рӯзи 12 апрели соли 1961 соати 9 пагоҳирӯзии вақти Москва кайҳоннаварди шӯравӣ Юрий Алексеевич Гагарин бо киштии кайҳонии «Восток» аз космодроми «Байконур» гирди сайёраи замин парвози мадориро ба амал овард. Дар сатҳи киштӣ Юрий Гагарин муддати 108 дақиқа дар кайҳон парвоз кард. Дар давоми парвозаш дар киштии кайҳонӣ Юрий Гагарин хӯрок хӯрд, нӯшид ва хоб кард. Юрий Гагарин аввалин шахсест, ки бо чашми худ дидааст, ки Замин доирашакл аст. Манзарае, ки ӯ дар кайҳон дид, хеле зебо буд. «Офтоб дар кайҳон нисбат ба Замин бештар дурахшон аст. Ситораҳо дурахшонтар ва равшантар будаанд», - гуфта буд Юрий Гагарин. Барои ин парвозаш дар фазои кайҳон ба Юрий Гагарин унвони Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ ва рутбаи майор дода шуд. Парвози Юрий Гагарин саҳифаи нави таърих дар кайҳонро кушод. Дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ ин рӯзи хотирмон бо фармони Президиуми Шӯрои Олии Иттиҳоди Шӯравӣ аз таърихи 12 апрели соли 1962 муқаррар гардид.

Бояд гуфт, ки аввалин кайҳонаварди шӯравӣ Ю.Гагарин 9 марти соли 1934 дар вилояти Смоленскӣ Федератсияи Русия ба дунё омадааст. Ҳангоми омодагӣ ба парвози аввалин ба кайҳон ғайр аз Гагарин боз 20 нафар довталаб буданд. Онҳо аз байни дидбонҳои (лётчикҳои) қиркунанда интихоб шуда буданд. Аз байни 20 нафар довталаб 6 нафар интихоб гардида буд. Гагарин дар лаҳзаҳои охирон барои парвоз интихоб мешавад.

Баъд аз Юрий Гагарин бори дуввум кайҳонаварди америкоӣ Нил Армстронг 21 июли соли 1969 аввалин қадамҳои худро дар рӯи сайёраи Моҳ гузошт ва гуфт - ”Ин қадами хурд барои як шахс, лекин ҷаҳиши калон ба ҳамаи инсоният аст». Кайҳоннавардӣ ба комёбиҳои нав қадам монда истодааст, туризми кайҳонӣ фаъолона тараққӣ карда истодааст. Кайҳонавардон боз ба кашфи рӯи сайёраи Моҳтоб гузаштанӣ ҳастанд ва нигоҳи худро ба сӯи сайёраи Миррих сафарбар намудаанд.

## Филателия ва нумизматика

File:The Soviet Union 1964 CPA 3014 stamp (Space Exploration. Gagarin and Vostok 1).jpg|Маркаи шӯравӣ, Юрий Гагарин, 1964
File:1967 CPA 3476.jpg|Маркаи шӯравӣ, Алексей Леонов, 1967
File:1972. День космонавтики.jpg|Маркаи шӯравӣ, 1972
File:The Soviet Union 1990 CPA 6193 stamp (Cosmonautics Day. 'Mir' space complex and cosmonaut).jpg|Маркаи шӯравӣ, "Мир", 1990
File:Stamp of Kazakhstan 115.jpg|Маркаи қазоқӣ, 1996
File:RR5714-0010R.png|Тангаи юбилейӣ "50-солагии аввалин парвози инсон ба кайҳон", Русия, 2011
File:Stamp 2011 Gagarin (1).JPG|Маркаи укроинӣ, 2011


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Идҳои ИҶШС
Гурӯҳ:Идҳои Русия
Фради Марғиёнӣ

**Фради Марғиёнӣ** - сарвари шӯриши озодихоҳӣ дар кишвари Марғиён (соли 522 пеш аз милод) бар зидди шоҳи Ҳахоманишиён Дорои I
## Порчае аз китоби Бобоҷон Ғафуров. Тоҷикон. Китоби I
Халқҳои Осиёи Миёна ҳам барои аз дӯш барандохтани юғи асорати Ҳахоманишиҳо аз ин фурсат истифода намуданд. Порт, Марғиён ва мамлакати сакоиҳо сар бардоштанд (катибаи Бесутун, 6-8). Шӯриш махсусан дар Марғиён вусъати зиёд пайдо кард. Дорои I дар навиштаҷоти Бесутун (катибаи Бесутун, III, 10-12) дар ин бора чунин нақл мекунад: «Доро гӯяд: кишвари Марғиён ба ошӯб омад. Якеро бо номи Фради Марғиёнӣ сардор хонданд. Пас, ман як марди форсро бо номи Додоршиш, банда ва волии ман, ба Бохтар фиристода, ба ӯ гуфтам: «Бирав ва мағлуб соз лашкареро, ки худро на лашкари ман гӯяд». Сипас, Додоршиш бо қӯшун бирафт ва бар сари Марғиёниён битохт. Аҳуро-Маздо ба ман мададгор шуд. Бо марҳамати Аҳуро-Маздо қӯшуни ман лашкари ошӯбгаронро торумор намуд. Рӯзи 23 моҳи ассиядия ҷанг оғоз шуд». Пас аз ин, Доро мегӯяд (навиштаҷоти Бесутун, III, 19-20) «кишвар мутеи ман гардид».
Санаи ин навиштаҷот мутобиқи 10 декабри соли 522 пеш аз милод аст ва ин ҳам мисли таърихи шикасти Куруш аз қадимтарин санаҳои аниқ муайянгардидаи таърих ба шумор меравад.
Қӯшуни ҳахоманишӣ бо сардории волии Бохтар шӯришро бераҳмона пахш кард, дурусттараш ба хун ғарқ намуд. Тибқи ривояти бобулӣ ва нусхаи оромии навиштаҷоти Бесутун 55 ҳазор кушта ва 6,5 ё 7 ҳазор кас асир гирифта шуд. Пешвои шӯришгарон Фрад аввал раҳоӣ ёфт, вале баъд аскарони ҳахоманишӣ ӯро ҳам дастгир карданд. Шӯришҳои Порт ва кишвари сакоиҳо низ бераҳмона фурӯ нишонда шуд.

## Нигаред
* Осиёи миёна дар ҳайати давлати Ҳахоманишиҳо
## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Ҳахоманишиён
Феҳристи хадамоти Yahoo

**Рӯйхати хидматрасониҳои Yahoo**
Ба ғайр аз ҷустуҷӯйи веб ширкати Yahoo хидматрасониҳои гуногунро барои корбарӣ дар Интернет пешниҳод мекунад. Рӯйхати кулли хидматрасониҳои ширкати Yahoo

## A
* Account Information
* Advertising
* Answers
* Autos

## C
* Calendar
* Company Info
* Connected TV
* Contributor Network
* Contacts

## D
* Dating
* Developer Network
* Directory
* Domains
* Downloads

## E
* Education

## F
* Family Accounts
* Fantasy Football
* Fantasy MLB
* Fantasy Sports
* Finance
* Flickr

## G
* Games
* Green
* Groups

## H
* Health
* Help
* Homes
* Horoscopes

## I
* IntoNow

## J
* Jobs

## L
* Local

## M
* Mail
* Maps
* Messenger
* Mobile Web
* Movies
* Music
* My Yahoo!

## N
* News
* Notepad

## O
* omg!

## P
* Publisher Network
* Personal Finance
* Profile

## S
* Screen
* Search
* Search Blog
* Security Center
* Shine
* Shine Food
* 
* Shopping
* Small Business
* Small Business Advisor
* Sports

## T
* Toolbar
* Transliteration
* Travel
* TV

## V
* Values

## W
* Weather
* Web Hosting

## Y
* Yahoo! Axis
* Yahoo!

## Пайвандҳо
* Саҳифаи асосии Yahoo! — http://ru.yahoo.com/ 
* Сомонаи расмии Yahoo! — http://everything.yahoo.com/

Гурӯҳ:Yahoo!
Гурӯҳ:Интернет
Каёниён

**Каёниён** (), **каёния** — унвони силсилаи шоҳоне, ки мувофиқи «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ баъди Пешдодиён ҳукм рондаанд. 

Саромадашон Кайқубод. Каёниён исми ҷамъ аз «кай». ки дар Авесто ба шакли *«кавӣ»* ба маънои «шоҳ», «ҳоким» омадааст. Дар забони паҳлавӣ дар шакли *«ке»* чун ифодаи «шоҳ» ва дар маъхазҳои ҳиндии қадим дар шакли *«кавӣ»* ба маънии «пешвои динӣ» низ дучор меояд.

## Дар [[Авесто]]
Дар Авесто Кайқубод, Кайковус, Сиёвуш, Кайхусрав, Кай Гуштосп (Виштосп) номбар шудаанд. Кай Гуштосп (Виштосп) ҳамчун ҳомии Зардушт машҳур аст. 
Дар Готҳо «қавӣ» нисбат ба шоҳони ситамгар ва ноодил истифода гардидааст, ки душмани зардуштия будаанд.

## Дар «Шоҳнома»
Дар бораи Каёниён дар осори забони паҳлавӣ «Бундаҳишн» (фасли 31 «Дар нажод ва насаби Каёниён»), «Динкард», «Минуи хирад» ва манъбаҳои баъди садаҳои VI-VII низ маълумот ҳаст. Маълумоти «Шоҳнома» ҷамъбасти тамоми ривоёту гуфторҳо дар бораи Каёниён буда, аз маълумоти то таълифи он фарқи ҷузъӣ дорад. Фирдавсӣ Ҳумой, Дороб, Дороро ба қатори Каёниён дохил кардааст, ки онҳо аслан шоҳони Ҳахоманишӣ мебошанд. Дар «Шоҳнома» Искандари Мақдунӣ низ ба қатори Каёниён дохил гардидааст, ки мувофиқи ривояте падараш гӯё эронӣ будааст ва аз ин рӯ, ӯ тавонист ба фарри каёнӣ соҳиб гардад ва дар Эрон ҳукмронӣ намояд. 
## Ақидаи муҳаққиқон
Ба ақидаи муҳаққиқон, аз ҷумла, М. М. Дьяконов, А. Кристенсен  Каёниён шоҳоне буданд, ки асрҳои IX—VII то милод дар Бохтар дар давраи аз ҳам ҷудо шудани қабилаҳои ҳундуэронӣ ҳукм рондаанд. Ҳудуди давлати Каёниён қисмати шарқӣ, шарқу шимоли Эронро дарбар мегирифт ва Каёниён ба Ҳахоманишиён муносибате надоранд.

Гарчанде мавҷудияти таърихии Каёниёнро пурра исбот намудан мушкил аст, дар амалиёту фаъолияти баъзе аз Каёниён ҷанбаи таърихиро пайдо намудан имконпазир аст.

Номи 9 шоҳи сулолаи Каёниён, ки дар Ориёно ҳукумронӣ намудаанд, аз саршмаҳои хаттӣ маълум аст. Охирин шоҳи Каёнӣ, ки дар Авесто номбар шудааст, Виштосп мебошад. Аммо муаллифони баъдина чор шоҳи Ҳахоманишиёнро низ ба ҳамин сулола дохил кардаанд.

Шоҳони сулолаи Каёниён:

* Кайқубод
* Кайковус
* Кайхусрав
* Луҳросп
* Гуштосп (Виштосп)
* Баҳман (Ҳахоманиш)
* Ҳамонӣ
* Дорои I
* Дорои II

## Нигаред низ
* Пешдодиён
* Ҳокимони Эрон

## Адабиёт
* Абулқосим Фирдавсӣ. Шоҳнома. Ҷ.1. — Душанбе, 1963;
* Брагинский И. С. Из истории персидско-таджикской поэзии. — М., 1956;
* Дьяконов М. М. Очерк истории древнего Ирана. — М., 1961;
* Кузьмина Е. Е. В стране Афрасиаба и Кавата. — М., 1977;
* Ҳамдам Мӯъминҷонов. Тӯрон — гаҳвораи тамаддуни ориёӣ. — Душанбе, 2004;
* С. Одина. Санои афсона. — Душанбе, 2006.
* Жозеф Маркварт. Веҳрӯд ва Аранг… тарҷумаи Довуд Муншизода. — Теҳрон: «Бунёди мавқуфоти дуктур Маҳмуди Афшор», 1368.
* Ҳусайн Шаҳидии Мозандаронӣ. Ҷуғрофиёи «Шоҳнома». — Теҳрон: «Бунёди Нишопур» ва муассисаи ҷуғрофиёии «Саҳоб», 1371.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоҳнома
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сулолаҳои ҳукуматдорони Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Кишварҳои таърихии Дунёи Қадим
Гурӯҳ:Таърихи Эрон
Гурӯҳ:Сулолаҳои форсии қадим
Гурӯҳ:Эрони бостон
Гурӯҳ:Сулолаҳои шоҳони Эрон
Қасими Фаҳим

**Қасими Фаҳим** - фармондеҳ, маршали Афғонистон, уҳдадори вазорати амнияти Афғонистон, вазири дифоъи Афғонистон,муъовини аввали раёсати ҷумҳурии Афғонистон 
## Холнома
Қасими Фаҳим, дар соли 1336-и хуршедӣ дар рустои Умрази вилояти Панҷшер ба дунё омад. Ӯ омӯзишҳои ибтидоиро дар зодгоҳаш фаро гирифт ва барои омӯзиши олӣ ба Кобул рафт ва дар риштаи ҳуқуқи исломӣ дарс хонд. Маршал Фаҳим пас аз кудатои ҳати саври 1357 ва мухолифат бо ҳукумати таҳти ҳимояти Шӯравии собиқ дар Афғонистон, ба Покистон сафар кард. Пас аз иқомати кӯтоҳмуддат дар Покистон, дубора ба Афғонистон баргашт ва бо гурӯҳҳои муҷоҳидин, бавижа дар канори Аҳмадшоҳи Масъуд, мухолифатҳои мусаллаҳонаи худро алайҳи ҳукумат оғоз кард.
Қасими Фаҳим фармондеҳии бахше аз нерӯҳои муҷоҳидинро ба уҳда гирифт ва дар солҳои баъд низ ҳавзаи фармондеҳии худро густариш дод. Муҳаммадқасими Фаҳим дар ин солҳо нақши муҳимме дар танзими гурӯҳҳои муҷоҳидин дар вилояти Бадахшон, Бағлон, Тахор ва Қундуз бозӣ кард. Пас аз фурӯпошии ҳукумат ва пирӯзии гурӯҳи муҷоҳидин, Фаҳим ҳамроҳ бо нерӯҳои ҷиҳодӣ дар соли 1371 вориди Кобул шуд. Ӯ дар давлати муҷоҳидин ба раҳбарии Бурҳонуддин Раббонӣ уҳдадори вазорати амният шуд.
Ба дунболи тасаллути гурӯҳи Толибон ва тасарруфи пойтахти Афғонистон аз сӯйи ин гурӯҳ, Фаҳим барои муддати кӯтоҳе фармондеҳии гурӯҳҳои ҷиҳодиро дар ҷанг алайҳи Толибон дар шимоли Афғонистон ба уҳда гирифт.
Пас аз марги Аҳмадшоҳи Масъуд (15 сентябри соли 2001), танзим ва истиҳкоми гурӯҳҳои ҷиҳодӣ дар мубориза алайҳи Толибон ба як чолиши аслӣ барои Қасими Фаҳим табдил шуд, аммо ба дунболи фурӯпошии гурӯҳи Толибон ва баргузории иҷлосияи Бонн, Фаҳим ба унвони муъовини аввали давлати муваққат ва вазири дифоъи Афғонистон таъйин шуд. Ҳомид Карзай, раиси ҷумҳурии Афғонистон дар нахустин интихоботи раёсати ҷумҳурӣ Фаҳимро аз муъовинати худ канор зад ва ба ҷойи ӯ Аҳмадзиё Масъуд, бародари Аҳмадшоҳи Масъудро ба унвони муъовини аввали худ муъаррифӣ кард.
Дар панҷ соли раёсати ҷумҳурии Ҳомид Карзай, Маршал Қасими Фаҳим гӯшанишинӣ ихтиёр кард, аммо ҳар аз гоҳе аз ҳукумати Карзай ба хотири ончи ки ӯ канор задани муҷоҳидин аз қудрат мехонад, башиддат интиқод мекард. То ин ки Ҳомид Карзай дар интихоботи дувуми раёсати ҷумҳурӣ як бори дигар ба суроғи Қасими Фаҳим рафт ва ӯро бори дигар ба унвони муъовини худ дар интихобот муъаррифӣ кард.
Ӯ дар панҷ соли гузашта муъовини аввали раёсати ҷумҳурии Афғонистон буд ва рӯзи 9 марти 2014 аз дунё даргузашт ва дар Кобул ба хок супурда шуд.
## Нигаред
* Аҳмадшоҳи Масъуд 
## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Афғонистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон
Yahoo!

**Yahoo!** (, талаффуз ба тоҷикӣ **Яҳу**) — ширкати амрикоӣ, ки дар заминаи интернет ва нармафзор фаъолият дорад.

## Таърих
Январи соли 1994 аспирантони Донишгоҳи Стэнфорд Дэвид Файло (англ. David Filo) и Джерри Янг (англ. Jerry Yang) сомонаи ҷустуҷӯйи вебсайтҳо «Рохнамои Джерри дар Анкабутхона ҷаҳони»-ро ихтироъ карданд. Роҳнамо каталоги сайтҳои (сомонаҳо) гуногуне буд. Апрели соли 1994 сайти (сомона) номи Yahoo! Гирифтааст. Ин ном аз китоб Джонатан Свифт «Сарнузашти Гулливер»(ба талафузи руси — Йеху, еху аст.) Ширкати Yahoo! 2 марти соли 1995 таъсис ёфтааст.

## Ҳамчунин нигаред
* Рӯйхати хидматрасониҳои Yahoo

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* '''yahoo.com''' — главная страница портала
* Yahoo! Blog — официальный блог Yahoo!

Гурӯҳ:Yahoo!
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Низомҳои ҷустуҷӯӣ
Сомонаи Google

**Сомонаи Google** () — бузургтарин сомонаи ҷустуҷӯйӣ (системаи ҷустуҷукунанда) дар Интернет, ки моли ширкати (корпорацияи) **Google Inc** аст. Системаи ҷустуҷукунанда дар як сол зиёда аз 41 млрд, 345 млн дархостро ба 195 забони ҷаҳон дарёфт менамояд.
## Таърих
Соли 1998 донишҷуёни Донишгоҳи Стэнфорд  сомонаи ҷустуҷӯйи (системаи ҷустуҷукунандаи) вебвебгоҳҳо “Google”-ро ихтироъ карданд. Ин ном аз калимаи таҳриршудаи **googol** (ба талафузи русӣ - (гугол)). Ширкати (корпорацияи) **Google Inc** 2 сентябри соли 1998 таъсис ёфтааст. Домени **Google.сom** бошад, 15 сентябри соли 1997 (ҳамчун системаи ҷустуҷукунанда – соли 2000) ба қайд гирифта шудааст.
## Нигаред
* Хизматрасониҳои Google

## Пайвандҳо
*  Системаи ҷустуҷукунандаи Google 
* Таърихи Google дар сомонаи ӯ

Гурӯҳ:Google
Гурӯҳ:Вебгоҳҳо
Гурӯҳ:Вебгоҳҳои ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои иҷтимоии бархат
Гурӯҳ:Сомонҳои соли 1997 таъсиёфта
Хизматрасониҳои Google

**Хизматрасониҳои Google**

200px
 
* ** Google Answers **   — саволу посух 
* **[[Google AdSense]]**  
* **[[Google AdWords]]**  
* **Google Alerts**  
* **[[Google Analytics]]**  
* **[[Google ArtProject]]**  
* **[[Google App Engine]]**  
* **[[Google Apps]]**  
* **Google Merchant Center**  
* **[[Blogger]]**    
* **Google Bookmarks**  
* **[[Google Calendar]]**  бо Gmail.
* **[[Google Checkout]]**  
* **[[Google Cloud Print]]**  
* **[[Google Correlate]]**  
* **[[Google Custom Search]]**  
* **[[Google Drive]]** 
* **Google Dictionary**  
* **[[Google Drive]]**  
* **[[Google Finance]]**  
* **[[iGoogle]] 
* **Gmail** — почтаи электронӣ   
* **Google Groups** 
* **Google Maps**  
* **Google Maps API**  
* **Google Mars**  
* **Google Moon**  
* **Google Mobile**  
* **Google News**  
* **Google Ngram Viewer**  
* **Google Notebook**  
* **Google Orkut**  
* **Google Picasa Web**  
* **Google Play**  
* **Google Public Data Explorer**  
* **Google Public DNS**  
* **Google Talk**  
* **Google Search History**  
* **Google Sites**  
* **Google Translate**  
* **Google Trends**  
* **Google Voice** 
* **Google Webmasters**  
* **Picnik**  
* **YouTube**  
* **Google+** – шабакаи иҷтимои  
* **Google Building Maker**  
* **Google Keep''' 
## Пайвандҳо
 
* http://google.com 
* 

Гурӯҳ:Google
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Сомонҳои ИМА
Коллеҷи омори шаҳри Ваҳдат

**Коллеҷи омори шаҳри Ваҳдат** (собиқ *Техникуми омори шаҳри Ваҳдат)* — муассисаи дав­латии таълимии таҳсилоти миёнаи касбӣ дар шаҳри Ваҳдат.
thumb

## Таъсис
Коллеҷи омори шаҳри Ваҳдат аз 2 ноябри соли 2012 дар асоси Қарори Ҳукумати ҶТ таҳти № 630 дар заминаи Техникуми омори шаҳри Ваҳдат таъсис ёфта, ки он ҳамчун Техникуми омори шаҳри Орҷоникидзеобод соли 1958 бо қарори Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон дар заминаи Техникуми омор ва молия-кредитии шаҳри Сталинобод таъсис ёфта буд.

## Таҳсил
Таҳсил дар  коллеҷ асосан дар заминаи таҳсилоти умумии асо­сӣ ва миёнаи умумӣ ба роҳ монда шудааст. Дар Коллеҷи омор донишҷӯён дар шуъбаҳои рӯзона ва фосилавӣ бо низоми кредитӣ таҳсил мекунанд. 

Шумораи донишҷӯён 1300 нафарро ташкил медиҳад, ки аз ин 400 нафарашон духтарон мебошанд. Ҳамчунин, дар муассиса шуъбаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ (литсей) низ амал менамояд, ки дар он зиёда аз 150 нафар хонанда ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Таҳсили донишҷӯён дар муассиса аз рӯи 11 ихтисос ба шакли буҷавӣ ва шартномавӣ ба роҳ монда мешавад.

## Шароит
Коллеҷ дорои хобгоҳ буда, ба донишҷӯёне, ки аз дигар ноҳияҳо таҳсил мекунанд, шароити мусоид фароҳам оварда шудааст. Дар коллеҷ донишҷӯён зиёда аз 26 шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ бо таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Коллеҷ дорои 34 синфхонаи таълимӣ, 2 лабораторияи компютерӣ, як китобхонаи электронӣ пайваст ба интернет мебошад. Инчунин, дар коллеҷ майдончаи варзишӣ, ошхона ва дигар шароитҳои ба талаботи муосири таҳсилот ҷавобгӯ мавҷуд аст.

## Факултетҳо
Коллеҷи омор ду факултет дорад:
* Факултети омор, ҳисобдорӣ ва низоми иттилоотӣ
* Факултети молия, бонк ва ташкили истеҳсолот дар иқтисодиёт

### Кафедраҳо
* Омор ва ҳисобдорӣ
* Низоми иттилоотӣ дар иқтисодиёт
* Иқтисод ва идора дар корхонаҳо ва КАС
* Молия, андоз ва кори бонкӣ
* Фанҳои гуманитарӣ
* Фанҳои табиӣ-риёзӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Ваҳдат
Меҳрӣ Исҳоқбоева

**Меҳрӣ Исҳоқбоева** () — овозхон, Ҳунар­пешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1978).

## Зиндагинома
Бо роҳи худомӯзӣ ва пайравӣ ба устодон овозхониро аз худ намуда, такмил бахшидааст. Солҳои 1957—1961 яккахони ансамбли бонувони рубобнавози Филармонияи давлатии Тоҷикистон, аз 1961 то 1991 сарояндаи ансамбли мақомхонони Кумитаи телевизон ва радиои ҷумҳурӣ буд. Аз таронаҳои оддии халқӣ то сурудҳои мураккаби мусиқии касбии имрӯзаи тоҷикиро бо маҳорати баланд иҷро кардааст. Дар сабти сурудҳои «Шашмақом» ба лентаи магнитофон фаъо­лона ширкат варзида, бо оркестри созҳои халқӣ асарҳои зиёди оҳанг­созони тоҷикро иҷро намудааст. Бештар Ватан, меҳнату саодат, ишқу вафоро тараннум кардааст. Иштирокдори бисёр ҷашнвораҳои мусиқӣ, аз ҷумла Симпозиумҳои байналмилалии сурудҳои классикӣ ва халқӣ (Самар­қанд, 1978, 1973) мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
Раҳмоналӣ Шарифов

thumb|150px |Раҳмоналӣ Шарифов, д.и.т., профессор
**Раҳмоналӣ Ятимович Шарифов** — олим, бостоншинос ва таърихшиноси тоҷик, доктори илмҳои таърих (2018), профессор. «Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон» (2016).
## Зиндагинома
Раҳмоналӣ Шарифов 18 апрели соли 1960 дар деҳаи Саксанохур (ҳоло Куҳандиёр) – и ноҳияи Фархор Вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон таввалуд шудааст. Хатмкардаи мактаби миёнаи № 17 (ҳоло ба номи Ё.Бегов) ва факултаи таърихи ДДТ ба номи В. И. Ленин (1983). Ассистенти кафедраи таърихи Донишгоҳи омӯзгории шаҳри Кӯлоб  (1983 – 1984). Шунавандаи Институти такмили ихтисоси фанҳои ҷамъиятии Донишгоҳи давлатии Тошканд (1985), коромӯзи кафедраи таърихи халқи тоҷик (1985 – 1986), муаллими мактаби № 17 – и шаҳри Душанбе (1987 – 1991), ҳамзамон унвонҷӯи кафедраи таърихнигорӣ ва манбаъшиносии факултети таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, муаллими калони кафедраи Таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон (1992 – 1998), дотсент (1998 –2000), мудири кафедраи таърихнигорӣ ва манбаъшиносӣ (2000–02), дотсенти кафедраи таърихи наву навини кишварҳои хориҷӣ (2003–2009), муовини декани факултети таърих оид ба таълим (2004 – 2009), мудири кафедраи таърихи дунёи қадим, асрҳои миёна ва бостоншиносӣ (2009–2016) Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, ҳамзамон мушовир–бостоншинос дар Пружаи байналмиллалии ҳафриёти бостоншносии Миси Айнаки вилояти Лугари Ҷумҳурии исломии Афғонистон(2014–2015). Ҳоло декани факултаи таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (аз 2016). 
## Фаъолияти илмӣ
Соли 1998 дар мавзӯи «Инъикоси таърихи халқи тоҷик, аҳди муғул дар таърихнигории Шӯравӣ» (солҳои 1218–1361) рисолаи номзадӣ ва соли 2018 дар мавзӯи "Таърихи маорифи асрии Афғонистон (солҳои 1919–1978)" рисолаи докторӣ дифоъ кард. Самтҳои асосии таҳқиқ: омӯзиши таърихи халқи тоҷик дар аҳди муғул; қиёси маорифи суннатӣ ва асрии Афғонистон, археологияи аҳди асри миёнаи барвақта.

Зери роҳбарии ӯ 2 нафар рисолаи номзадӣ дифоъ карданд. 

Иштирокчии форуми байналхалқии археологҳои ҷаҳон дар шаҳри Шанхайи Чин, маърузаҳо дар донишгоҳи Шимолу – ғарбии шаҳри Сяни кишвари Чин (2016, 2018) ва дар форуми байналмилалӣ “Наследие” Донишкадаи гуманитарии Донишгоҳи давлатии Новосибирск. (2018,2019), конфронси байналмилалии институти таърих ва маданияти модии АИ ФР дар шаҳри Санкт–Петербург. Бахшида ба 100 солагии бостоншинос В.М. Массон (2019) ва конфронси байналмилалии шаҳри Оши Ҷумҳурии Қирғизистон (соли 2019). Аъзои Шӯрои муҳаррирони журнали байналхалқии “Общество: философия, история и культура” Русия.

Муаллифи 3 китоби дарсӣ, 12 дастури таълимӣ–методӣ ва зиёда аз 40 мақолаи илмӣ. 

## Пайвандҳо
* История современного образования в Афганистане (1919 -1978 гг.) Шарифов Рахмонали Ятимович  диссертация
* Р.Я. ШАРИФОВ.СОСТОЯНИЕ СИСТЕМЫ ОБРАЗОВАНИЯ АФГАНИСТАНА В 1945-1959гг.НОМАИ ДОНИШГОҲ. УЧЁНЫЕ ЗАПИСКИ. 2017
, № 4 (53), 322 с.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Докторони улуми таърих
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи А. Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Овози Самарқанд (рӯзнома)

**Рӯзномаи «Овози Самарқанд»** -  Нашрияи Шӯрои намояндагони халқ ва ҳокимияти вилояти Самарқанд, аз 1 январи соли 1990 дар шаҳри Самарқанд муттасил ба забони тоҷикӣ  нашр мешавад. Рӯзнома, ки дар ҳаҷми А - 3 бо як ранги сиёҳ чоп мешуд аз соли 2010 сар карда, бо ҳаҷми А 2 ва рангаю зебо ва теъдоди зиёд нашр гардид.
## Таърих
Дар ташкили рӯзнома ва барои дар байни дигар воситаҳои ахбори оммавӣ ҷойи муносиби худро ёфтани он саҳми Нор Остонзода, Акбар Усмонов, Хурсанд Ҷумъазода, Ӯктам Иброҳим, Ҳазрат Сабоҳӣ, Адаш Истад, Бахтиёри Ҷумъа, Тошқул Азимзода, Асадулло Исмоилзода, Раҳматилло Шарифзода, Акбар Пирӯзӣ, Зоҳир Ҳасанзода, Гулчеҳра Ҳалимова, Шоиста Аббосова, Озодҷон Хидиров, Шуҳрат Аноров, Шавкат Баҳромов, Солеҳ Яҳёев, Мирсафо Камолӣ барин журналистону эҷодкорон босазост.
Дар саҳифаҳои рӯзнома мақолаҳои пурмӯҳтавои олимони шинохта, чакидаҳои хомаи шоиру нависандагону лавҳаю очеркҳои омӯзгорону шоирони пешқадам ва хабарнигорони ҷамоатии касбу корашон гуногун пайваста чоп шудаанд. Арбобони шоистаи илми Ӯзбекистон шодравонҳо Ботурхон Валихоҷаев, Холиқ Мирзозода, Раҳим Муқимов, Акбар Аҳтамов, Абдусалом Саидҷонов эҷодкорони забардаст Болта Ортиқзода ва Ҳамроқули Даврон ҳамкори доимии рӯзнома буданд. Имрӯз ҳам ин анъана давом дорад. Олимони намоён Садрӣ Саъдиев, Аслиддин Қамарзода, Санъат Муҳаммадиев, Хуршед Самеъбоев, Ҷумъа Ҳамроҳ, Ато Аҳроров, Абдусалом Самадов бо мақолаҳои пурдолузарби худ дар байни муштариён маҳбубияти хоса доранд. Нависандаю шоирони шинохта Ҳаёт Неъмат, Салим Кенҷа, Адаш Истад, Ҳазрат Сабоҳӣ, Акбар Пирӯзӣ, Нормурод Каримзода, Худоназари Оқсоӣ, Худойбердӣ Саидзода, Ҳусейн Рашидӣ, Маҳбуба Неъматзода, Шаҳзода Назарзода (Шаҳзодаи Самарқандӣ), Дилшоди Фарҳодзод Дилҳода Ҳазратқулова Маҳбуба Турсунова, Хоҷа, Парисо бошеъру ҳикояҳои худ саҳифаҳои адабии рӯзномаро хонданбоб менамоянд.
Аз соли 1990 то соли 1997 нависанда ва рӯзноманигори пуртаҷриба Нор Остонзода сармуҳаррири рӯзнома буд.
Аз моҳи октябри соли 1997 ба рӯзнома номзади илмҳои филология, адабиётшинос Ғафурҷон Маҳмудов ба рӯзнома сармуҳаррир таъйин гардид. Шумораи кормандони таҳририят аз ҳисоби ҷавонон афзуд.

## Сохтор
Аз 1 марти соли 2011 ба рӯзномаи «Овози Самарқанд» Озодҷон Хидиров (Ҳамидзода) муҳаррир таъйин гардид. Ҳоло дар идораи рӯзнома журналистони боистеъдод Асадулло Шукуров (ҷонишини сармуҳаррир), Бахтиёр Ҷумъаев (котиби масъул), Фозил Шукуров, Дилрабо Насимова, Ҷамшед Обидов, Дилафрӯз Облоқулова, Дилдора Ҳалимова, Қобил Муҳаммадиев, Қудрат Тӯраев, Сироҷ Раҷабов, Умар Нарзиқулов, Шаҳноза ва Азиза Ҷӯрабоеваҳо меҳнат менамоянд. 
Саҳифаҳои махсуси «Муғҷа», «Мадади Сино», «Бибихонум», «Ҷавонӣ», «Мардумгиёҳ», «Нома ба номи ту навиштам» дар байни муштариён маҳбубияти хосса дорад.

## Нигаред
*Рӯзнома
*Самарқанд

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Нашрияҳои тоҷикзабон
Гурӯҳ:Рӯзномаҳо
Гурӯҳ:Самарқанд
Давлаталӣ Раҳмоналиев

**Давлаталӣ Раҳмоналиев** (1 феврали 1953 — 18 августи 1994, Душанбе) — рӯзноманигор ва воқеанигори тоҷик. Ходими хидматнишондодаи фарҳанги Тоҷикистон.

## Зиндагинома

## Дагузашт
Давлаталӣ Раҳмоналиев 18 августи соли 1994 кушта шуд.

## Эзоҳ
Зоҳир Дӯстматов

**Зоҳир Дӯстматов** () — коргардони театр, ҳунарпешаи театру синамои тоҷик ва шӯравӣ. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1957).

## Зиндагинома
Зоҳир Дӯстматов 10 феврали 1914 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Инс­титути давлатии санъати театрии ба номи А. Луначарскийи шаҳри Маскавро соли 1941 хатм карда, муддате дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ фаъолият доштааст, солҳои 1942—1945 ҳунарпеша ва кор­гардони Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Хуҷанд, аз соли 1946 то поёни умр ҳунарпешаи Театри Лоҳутӣ буд.

## Нақшҳо дар театр
Дар театр дар пиесаҳои
* «Шаби 28» Икроми — Сартарош
* «Тӯҳфа барои хушхабар» Зокиров — Тешабобо
* «Таърифхоҷаев» А. Деҳоти ва Б. Раҳимзода — Акталиев
* «Любов Яровая» — Горностаев ва диг. нақшҳоро офаридааст.

## Филмошиносӣ
Дар синамои тоҷик дар филмҳои «Дохунда», «Дӯсти ман Наврӯзов», «Чароғ дар кӯҳсор», «12 соати ҳаёт», «Коваи оҳангар», «Қисмати шоир», «Марги судхӯр» ва ғайра нақш офаридааст. Барҷастатарин комёбии эҷодиаш симои Қорӣ Ишкамба аз филми бадеии «Марги суд­хӯр» мебошад, ки ӯ хислату характери қаҳрамонашро ҳама­ҷиҳата кушода тавонист.

## Ҷоизаҳо
Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон сарфароз шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театр
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои киностудияи “Тоҷикфилм”
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Сайфиддин Шералиев

**Сайфиддин Шералиев** - рассом, ходими санъати Тоҷикистон

## Зиндагинома

## Эҷодиёт

## Сарчашма


Гурӯҳ:Дар 10 феврал таваллуд шудаанд
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Тавлиди гандуми кишварҳо

**Феҳристи кишварҳои истеҳсолкунандаи гандум** — феҳристи маълумотии кишварҳо бо тартиби сол ва ҳаҷм (метрические тонны), ки истеҳсолкунандагони ҷаҳонии  гандум мебошанд.

## Истеҳсолот
Манбаъи додаҳо: Ташкилоти озуқа ва кишоварзии СММ ().

## Конечные запасы
Источник данных: Министерство сельского хозяйства США ().

## Эзоҳ

Гандум
Гурӯҳ:Рустанипарварӣ
Гурӯҳ:Гандум
Маҳмадалишо Ҳайдаршо

**Маҳмадалишо Ҳайдаршо** () — шоир, тарҷумон ва фелйетонависи машҳури тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони ИҶШС (1963).

## Зиндагинома
Ҳайдаршо Маҳмадалишо 18 апрели соли 1928 дар шаҳри Хоруғ дар оилаи ходими давлат таваллуд шудааст. Соли 1948 омӯзишгоҳи омӯзгории Хоруғ, соли 1955 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кард. Дар аввал муаллим буд, баъдан ба кори рӯзноманигорӣ гузашт. Аъзои ҳизби коммунист буд ва соли 1965 Мактаби олии ҳизбиро низ хатм карда буд.

Аз соли 1974 муҳаррири калони моҳномаи «Комунисти Тоҷикистон» буд. Аз аввали солҳои 50 ҳам барои атфол ва ҳам барои бузургсолон шеър мегуфт.

## Эҷод
Ашъори ӯ дар маҷмуаҳои «Ҳамсинфони ман» (соли 1958), «Садои баҳор» (соли 1966), «Бачаҳои Москва» (соли 1966), «Гулхандаи замин»(соли 1974), «Дарё омад» (соли 1976), «Помири ман» (соли 1978), «Кӯҳи лаъл» (соли 1982), «Баёзи сангин» (соли 1984), гирд омадаанд.

Дар китоби ҳаҷвии ӯ "Хористони «Хорпуштак» (соли 1983) танбалону коргурезон ва хушомадгӯёну баднафсон мазаммат шудаанд. Намунаи шеърҳои Ҳайдаршо ба забонҳои русӣ, молдовӣ, ӯзбекӣ ва ғайра тарҷума шудааст. Китоби очерку мақолаҳояш бо номи «Се насли омўзгорони Бадахшон» соли 1991 аз чоп баромад.

## Тарҷумонӣ
Ашъори С. Шипачёв, К. Симонов, Н. Доризо ва дигаронро ба тоҷикӣ гардонидааст.

## Осор
* Ҳайдаршо, М. Сарои баҳор : / Муҳаррир М. Фарҳат . — Душанбе : Ирфон , 1966 . — 84 с.
* Ҳайдаршо, М. Оимтилло дар қабулгоҳи Мушфиқӣ: Ҳаҷвия // Занони Тоҷикистон. — 1972 . — № 3 . — С. 22.
* Ҳайдаршо, М. Помири ман : Маҷмӯаи шеърҳо . — Душанбе: Ирфон, 1978 . — 144 с.
* Ҳайдаршо,М. Кӯҳи лаъл: Маҷмӯаи шеърҳо барои бачагони синни томактабӣ . — Душанбе : Маориф , 1982 . — 24 с.
* Ҳайдаршо,М. Баёзи сангин: Маҷмўаи шеърҳо . — Душанбе: Ирфон, 1985 . — 80 с.
* Ҳайдаршо, М. Мо аз боми ҷаҳон: Қисса ва шеърҳо барои бачагони синни хурди мактабӣ . — Душанбе: Маориф , 1986 . — 72 с.

## Эзоҳ
Очил Зоҳидов

**Очил Зоҳидов** (3 октябри 1963, Хуҷанд, ҶШС Тоҷикистон) — файласуф, доктори илмҳои фалсафа, профессор (2005).

## Зиндагинома
Факултаи фалсафаи Донишгоҳи давлатии шаҳри Ростови лаби Донро хатм кардааст (1990). Муаллими кафедраи фалсафаи ДДХ (1990—1992), аспиранти факултаи фалсафаи Донишгоҳи давлатии ш. Ростови лаби Дон (1992—1995), сармуаллим (1996—2001), дотсенти кафедраи фалсафаи маданияти Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (2001—2007).

## Осори илмӣ
Муаллифи 20 асари илмӣ ва тадқиқотӣ аст, ки ба мавзӯъҳои назарияи маърифат, мантики диалектики, методологияи илм, таърих ва фарҳанг бахшида шудааст.
Очил Зоҳидов иштироккунандаи конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Душанбе, 2001—2005; Будапешт, 2002; Алмаато, 2003—2006; Киев, 2006; Ню-Йорк, 2004; Вашингтон, 2005; Блумингтон, 2005, Провиденс, 2006; Хуҷанд, 2007) мебошад. Такмили ихтисосро дар донишгоҳи Индиана (ИМА, 2004, 2005, 2006) гузаштааст. Гирандаи идрори бунёди Сорос мебошад.

## Осор
* Метод восхождения от абстрактного к конкретному в теоретическом познании. - Худжанд: Гос. изд-ство им. Р.Джалила, 1996; 
* Принцип актуализма в научной мысли. -Худжанд: Нури маърифат, 2001; 
* Принцип актуализма в теоретическом познании. - Худжанд: Нури маърифат, 2002.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* ДЕМОКРАТИЯИ ҲАРБИИ ТОҶИКОН ВА КӮЧМАНЧИҲО — ОЧИЛ ЗОҲИДОВ 
* ДАВЛАТ ВА МИЛЛАТ: КӢ БА ИН САТҲ РАСИДААСТ? 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Бахтиёр Аҳмадов

**Аҳмадов**   (26 июни 1933, Хуҷанд) — ҷарроҳи саратоншинос, доктори илми тибб (1977), профессор (1977). Ходими шоистаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (1983), Аълочии тандурустии ИҶШС (1973).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултети муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино  (ИДТТ) ба номи Абуалӣ ибни Сино (1956). Солҳои 1957-59 сардухтури Диспансери онкологии вилояти Ленинобод ва роҳбари хадамоти онкологии ноҳияҳои шимол ҷумҳурӣ, 1960-63 аспиранти Институти онкологии таҷрибавӣ ва клиникии АИТ ИҶШС (Маскав), 1964-65 мудири шуъбаи ҷарроҳии Диспансери ҷумҳуриявии онкологӣ, дотсенти кафедраи ҷарроҳии госпиталӣ оид ба «курси онкология»-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, ҳамзамон саронкологи Вазорати тандурустӣ, 1965-73 роҳбари Ҷамъияти онкологҳо, муовини раис ва узви раёсати Ҷамъияти ҷумҳуриявии ҷарроҳони Тоҷикистон, 1973-93 мудири кафедраи онкологияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, 1993-95 мудири кафедраи ҷарроҳии умумӣ, 1996—2006 мудири кафедраи онкология, ташхиси шуоӣ ва шуоъшифоии ДДХ ба номи Бобоҷон Ғафуров. Сарвари Маркази омосшиносии вилояти Суғд (аз соли 2006). Муаллифи зиёда аз 300 асар, аз ҷумла 10 китоб аст, ки ба ташхис ва муолиҷаи саратони меъда, омосҳои устухон, қисми ҷоғу рӯй ва ғайра бахшида шудаанд.

## Осор
* Анатомия сосудов опухолей. Д., 1974;
* Библиография отечественной литературы по раку желудка за 50 лет. Д., 1977;
* Ме­тастатические опухоли. М., 1984; Метастатические опухоли костей ӯ детей. Д., 1986;
* Редкие опухоли ӯ детей. Д., 1997;
* Онкология. Д., 2002;
* Злокачественные опухоли ӯ детей. Ташкент, 2002;
* Книга о врачах и причастных к медицине. Х., 2006.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Муқим Каримов

**Муқим Каримович Каримов** (2 июни 1934, шаҳри Хуҷанд) — пизишк, докторӣ илмҳои тиб (1986), профессор (1987). Аълочии мактаби олӣ (1997), Аълочии нигахдории тандурустии ИҶШС (1987), Ходими шоистаи илму техникаи ҶТ (1999).

## Зиндагинома

## Осори илмӣ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Меркантилизм

[thumbnail|Як наққошӣ аз як бандари [Фаронса дар соли 1638 дар авҷи Меркантализм]]
Мактаби **Меркантилизм** (, савдогар аз , тиҷорат) — яке аз мактабҳои хело маъмул ва яке аз зинаҳои аввали пайдоиши афкори иқтисодии ҷамъият мебошад. Ин мактаби иқтисодӣ аввалин мактабест, ки афкори иқтисодии ҷамъиятро дар шакли як илм махсус ба вуҷуд овардааст.

## Таърих
Пайдоиши **мактаби савдогарӣ** ба якчанд заминаҳои иқтисод асри XVI вобаста мебошад. Меркантилизм дар асри XVI дар Итолиё, Португалия, Фаронса, ва Испания ба вуҷуд омадааст. Мувофиқи ақидаи бештари олимон сабаби асоси пайдоиши ин мактаб ва хусусиятҳои ин мактаб аз он иборат аст, ки дар охирҳои асри XVI ва аввалҳои асри XVII барои иқтисодии ин давлатҳо кашф намудани ҷазираҳои Амрикои Шимолӣ таъсири калон расониданд.
Мактаби Меркантилизм cоли 1650 аввалин маротиба аз ҷониби яке аз намояндагони ин мактаб олими фаронсавӣ Антуан Монкретсон афкори иқтисодии ҷамъият дар шакли илми муайяни иқтисодӣ бо номи «Иқтисоди сиёсӣ» ба вуҷуд омад.
Намояндаи асосии ин мактаб Томас Мэн мебошад, ки ӯ дар тараққиёти ин мактаб саҳми беандоза дорад.

## Эзоҳ
Франкфурт

**Фра́нкфурти лаби Ма́йн** ( ), ё **Франкфурт**) —  бузургтарин шаҳр дар музофоти Ҳессени Олмон ҷойгир аст. Маркази тиҷоратию маъдании Олмону Аврупо мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳессен
*
Тоҳири Бадахшӣ

**Муҳаммад Тоҳири Бадахшӣ** ба () Тоҳири Бадахшӣ мутавалиди соли 1933-1979 дар Ш. Файзободи Вилояти Бадахшони Афғонистон.Ва яке аз шахсиятҳои милли, сиёсӣ, фарҳанги, Мубориз,Роҳи озодӣ,Демукраси ва Адоллати миллӣ дар Афғонистон буд, ва раҳбари созмони инқилоби заҳматкашони Афғонистон (СОЗО). Тоҳири Бадахшӣ дар соли 1979 ба дасти режими ҷаллодони вақт (реҷими) Хафизуллоҳ Амин ба шаҳодат расид.

## Зиндагинома

## Пайвандҳо
*Муҳаммад Тоҳири Бадахшӣ
*шахсиятҳои Афғонистон
Рӯзи байнулмилалии ёдгориҳо ва маконҳои таърихӣ

thumbnail
**Рӯзи байналхалқии ҳифзи ёдгориҳо ва ҷойҳои таърихӣ** - 18 апрел ҷашн гирифта мешавад. Ин сана аз ҷониби Маҷмааи Шӯрои байналмилалӣ оид ба ҳифзи ёдгориҳо ва ҷойҳои тамошобоби таърихӣ (ИКОМОС) назди ЮНЕСКО соли 1983, бо мақсади ҷалби ҷомеаи башар барои ҳифзи мероси умумибашарии фарҳангӣ муайян карда шудааст. Бори нахуст "Рӯзи байналхалқии ҳифзи ёдгориҳо ва ҷойҳои таърихӣ" 18 апрели соли 1984 дар мамолики дунё таҷлил гирифта шудааст.

Дар "Рӯзи байналхалқии ҳифзи ёдгориҳо ва ҷойҳои таърихӣ" дар давлатҳои ботамаддун конфронсҳо ва чорабиниҳои ҷамъияти доир ба мавзӯи ҳифзи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ ва ҷойҳои таърихӣ баргузор гардида, осорхонаҳо дарҳои хешро ройгон ба ҳамаи хоҳишмандон боз мекунанд.
## Нигаред низ
* Ёдгориҳои таъриху фарҳанг
## Манобеъ
* Международный день памятников и исторических мест
* International Day for Monuments and Sites 2008 на сайте ICOMOS

Гурӯҳ:Идҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Идҳои байналмилалӣ
Гурӯҳ:Рӯзҳои Созмони Милали Муттаҳид
Гурӯҳ:Идҳо дар 18 апрел
Эркин Кароматуллоев

**Эркин Кароматуллоев** — (20 ноябри, 1939, шаҳри Душанбе), омӯзгор. Номзади илми техника (1967), профессор (1977), Корманди  шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2003), «Аълочии маорифи  Тоҷикистон” (2002). Профессори Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
## Ҳолнома
Эркин Кароматуллоев  дастпарвари мактаби №7 ш.Душанбе. Факултети механиконии хоҷагии қишлоқи  Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло-Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон)-ро хатм кардааст (1961). Ассисистети кафедраи ИПМТ ИХҚТ (1961-62), аспиранти Акададемия хоҷагии қишлоқи Волгоград (РСФСР, 1964), ассисстенти ИХҚТ, муаллими кафедра,ҷонишини декани факуклтети ғоибона (1969-1971), мудири кафедраи “Тракторхо ва автомобилҳо” (1971-1975), мудири кафедраи ИМПТ (1975-81), декани факултети донишҷӯёни кишварҳои хориҷӣ (1981-1986), декани факултети Механикаи кишоварзи (1986-1992), ноиби ректор оид ба корҳои фарҳангу ва тарбия (1992-1997; 2000-2003), ноиби ректор оид ба магистратура (1997-2000). Аз соли 2003 – профессори кафедраи ИПМТ Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
## Осори илмӣ
Муаллифи беш аз 100 асари илмӣ ва методӣ, 5 ихтироънома ва 5 китоби дарсӣ, аз ҷумла ”Истифодабарии ПМТ”, “Тракторҳо ва автомобилҳо”, “Коркарди байни қаторҳои пахта бо суръати баланд” ва ғ. Дар конференсияҳои илмии байналмилалии Москва, Санкт-Петербург, Тошканду Харков, Киров, Ашқобод, Машҳад маърӯзаҳои илмӣ кардааст.

## Ҷоизаҳо
Бо медали «Барои шуҷоати меҳнатӣ», «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати  100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин» ва якчанд Ифтихорномаи Фахрии Вазорати хоҷагии қишлоқи СССР, Вазорати маорифи ҶТ мукофотонида шудааст.
## Сарчашма
Аслҳо ва наслҳо. -  Душанбе, 2013, с. 65

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Сӯҳбатҷон Баҳриев

**Сӯҳбатҷон Ҳусейнович Баҳриев**  - (25 июни, 1945, шаҳри Душанбе), омӯзгор, номзади илмҳои техникӣ (1973), дотсент (1981), профессор (1994). 
## Зиндагинома
Сӯҳбатҷон Ҳусейнович Баҳриев дастпарвари мактаби миёнаи № 14 ш. Душанбе (1963), факултети  меахникаи Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло – Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон)-ро бо дипломи аъло хатм кардааст (1968): Сипас дар вазифаҳои ассисистенти кафедраи ИПМТ, аспиранти Инстиути хоҷагии қишлоқи Волгоград, муаллими калони кафедраи риёзиёт ва графика (1974), мудири кафедраи “Геометрияи тасвирӣ ва нақшакашӣ”. Барои такмили ихтисос ба шаҳрҳои Томск, Ленинград, Москва, Фресно (ИМА) ва Мюнхен (Олмон) сафари илмӣ кардааст. Аз соли 1994 - профессори кафедраи ИПМТ Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон. 
## Осори илмӣ
Муаллифи 50 асару мақола, аз ҷумла китоби дарсии “Истифодаи тракторҳои пурқудрат” “Эксплуататсия энергонасищенних тракторов”, “Агропромиздат”, М, 1991, барои  донишҷӯёни мактабҳои олии собиқ СССР ва 8 ихтироот аст. 
## Ҷоизаҳо
Бо Ифтихорномаҳои Вазорати маълумоти олӣ ва миёнаи СССР ва Тоҷикистон  мукофотонида шудааст.

## Пайвандҳо
* Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013, — 184 с. — С. 34. ISBN 978-99947-958-2-6 
* Сухбатджон Хусейнович Бахриев - BIBLUS 
* Патенты автора БАХРИЕВ СУХБАТДЖОН ХУСЕЙНОВИЧ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Техникашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон