open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мавлудахон Мирзозода

**Мавлудахон Зайнӣ Мирзозода** - вакили  Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V ва даъвати VI 
## Зиндагинома
Мирзозода Мавлудахон Зайнӣ 12 январи соли 1976 дар шаҳри Хуҷанд тавваллуд ёфта, соли 1992 пас аз хатми мактаби таҳсилоти миёнаи умумии рақами 54 - и ҷамоати деҳоти Хистеварзи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба Донишгоҳи Давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, факултаи таърих дохил гардида, соли 1993 тариқи гузариш ба ДДҲБСТ-и шаҳри Хуҷанд факултаи ҳуқуқшиносӣ дохил гашта, онро соли 2001 хатм намудааст.
Аз соли 1993 ҳамчун котиби маҷлиси суди суди ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, аз 25 апрели соли 1995 иҷрочии суди ноҳияи номбурда фаъолият намуда, масъулиятшиносӣ, поквиҷдонӣ ва маҳорати касбии ӯ боиси он гашт, ки бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 8 феврали соли 2005 судяи суди ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд ва бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 22 июни соли 2011 судяи суди вилояти Суғд таъйин гардид.

Аз майи соли 2017 ба ҳайси вакили  Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви Кумита оид ба қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон фаъолият намудааст.
Аз 17 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви Кумитаи қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон интихоб карда шуд.
Оиладор соҳиби ду фарзанд.
 
## Ҳамчунин нигаред
* Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Мусалам Қодирова

**Мусаллам Асомиддиновна Қодирова** — аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон — вакили  Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V 
## Зиндагинома
Мусаллам Асомиддиновна Қодирова 8 майи соли 1961 дар деҳаи Қаратоғи ноҳияи Турсунзода таваллуд шудааст. Маълумоташ олӣ. Дастпарвари Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ) мебошад.
 
Фаъолияти  кории худро ҳамчун роҳбари маҳфили «Зардӯзӣ» — и Хонаи пионерони ноҳияи Шаҳринав шурӯъ кардааст. 
Баъдан ба ҳайси муаллимаи фанни таълими меҳнат дар мактаби миёнаи №3-и ноҳия, нозири шуъбаи маорифи ноҳия, раиси кор бо занон ва оилаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Шаҳринав ва мудири шуъбаи умумии дастгоҳи раиси ноҳия ифои вазифа намудааст.Солҳои 2000-2014 муовини  раиси ноҳияи Шаҳринав буд. Аз 25 апрели соли 2014 инҷониб дар вазифаи мудири шуъбаи маорифи ноҳия фаъолият дорад.
 
Узви Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон ва вакили Маҷлиси вакилони халқи ноҳияи Шаҳринав мебошад.
 
Оиладор, соҳиби се фарзанд мебошад.

Бо медали «Хидмати шоиста», нишони  Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон қадр шудааст.
 
1  марти соли 2015 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст.
## Ҳамчунин нигаред
* Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Аполлон (киштии кайҳонӣ)

thumb|252x252px|Нишони барнома.
**«Аполлон»** — номи киштиҳои кайҳонии ИМА барои парвози кайҳоннавардон ба Моҳ, инчунин барномаи парвози онҳо, ки охири соли 1967 оғоз ёфтааст.
 
## Сохт
Барои парвози «Аполлон» мушаки барандаи «Сатурн-5» истифода шудааст. «Аполлон»-ро ду киштии кайҳонии қӯша (ду модул) ташкил медиҳанд, ки бо мушаки баранда ба мадори атрофи Замин бароварда, баъд якҷоя сӯи Моҳ фиристода мешаванд. Дар яке аз ин киштиҳо, ки киштии мадорӣ ном дорад, 3 астронавт ҷой мегиранд ва ҳангоми ба мадори назди Моҳ расидан ду нафари онҳо дар киштии дуюм (киштии фурудоӣ) ба сатҳи Моҳ фуруд меоянд. Массаи умумии «Аполлон» бо муҳаррику захираи сӯзишворӣ то 47 т («Аполлон-17») мерасад.

## Таърих
Бо ёрии «Аполлон» инсон бори аввал ба сатҳи Моҳ 21 июли 1969 қадам ниҳодааст (Н. Армстронг ва Э. Олдрин дар «Аполлон-11»). Баъди парвози «Аполлон-17» (7 – 19 декабр 1972) барномаи «Аполлон» анҷом ёфт. Нигар «Союз-Аполлон».

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Барномаи «Аполлон»
Аполлони Пергӣ

**Аполлони Пергӣ** (**Apollonios Pergaios**) (асри 3 то м.) — математики Юнони Қадим.

Асари машҳури ӯ «Буришҳои махрутӣ» (бо забонҳои юнонӣ ва арабӣ) то давраи мо расидааст. Аполлони Пергӣ аввалин математикест, ки эллипс, парабола ва гиперболаро чун натиҷаи бо ҳамворӣ бурида шудани махрути (конуси) мудаввар муоина кардааст. Асарҳои ӯ дар инкишофи астрономия, механика ва оптика аҳамияти калон доштанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Тӯби тило

**«Тӯби тилоӣ»** — номи якчанд ҷоизаҳо дар футбол.

## Байналмилалӣ
* «Туби тилоӣ» маҷаллаи France Football — ҷоизаи ҳарсолаи беҳтарин футболбози сол бар пояи маҷаллаи фаронсавӣ; дар соли 2010 бо ҷоизаи «Бозигари соли ФИФА» якҷоя шуд ва ба «Тӯби тилои ФИФА» табдили ном кард, аз соли 2016 ин ҷоиза тавассути ҳайати таҳририяи маҷалла дода мешавад.
* «Тӯби тилои ФИФА» — собиқ мукофоти ҳарсола ба беҳтарин футболбози сол; дар соли 2010 баъд аз якҷояшавии «Тӯбти тилоӣ»-и маҷаллаи France Football ва мукофоти «Бозигари соли ФИФА» таъсис ёфта, дар соли 2016 барҳам дода шудааст.
* «Туби тилоӣ» — ҷоиза ФИФА ба беҳтарин бозигари Ҷоми ҷаҳонии футбол.

## Вобаста ба кишварҳо
* Бразилия: «Туби тилоӣ» ба беҳтари футболбози сол; аз ҷониби маҷаллаи Placar дода мешавад.
* Чехия: «Туби тилоӣ» беҳтарин футболбози сол.

## Ҳамчунин нигаред
* «Тӯби нуқрагин»
* «Тӯби биринҷӣ»
Апомиксис

**Апомиксис** (аз апо... ва юнонӣ mixis – омехта шудан, тағйир ёфтан) — ташаккули ҷанин бидуни бордор шудан; яке аз роҳҳои афзоиши ғайриҷинсии баъзе рустаниҳо ва ҳайвонот. Ҳангоми апомиксис ҷанин на аз зигота, балки бевосита аз ҳуҷайратухми бордорнашуда (нигар Партеногенез), ҳуҷайраи проталлий, ҷаниндон ва ё аз ҳуҷайраҳои тухммуғҷа инкишоф меёбад.

## Намудҳои апомиксис
Апомиксис чанд хел мешавад: мухтор (бидуни бордорӣ ба вуҷуд омадани ҷанин аз эндосперма); менторӣ (аз ҳуҷайратухми бебор инкишоф ёфтани ҷанин); индуктивӣ (зери таъсири ягон омил ба таври таҷриба ба вуҷуд овардани апомиксис).

Дар шакли партеногенез апомиксис дар кирмҳо, моҳӣ, ҳашарот, хазандаҳо ва хусусан дар рустаниҳо маъмул аст. Апомиксис дар селексияи рустанӣ, ҳангоми аз гаплоидҳои апомиксӣ рӯёндани тухмии дурагаи ҷуворимакка ва дигар зироат, ба даст овардани ғуҷуммеваҳои гомозиготӣ ва ғайра истифода мешавад. Апомиксис чандон хуб таҳқиқ нашудааст. Омӯзиши дақиқи апомиксис аз ҷиҳати назариявӣ (дарки қонуниятҳои таҳаввулоту генетикӣ) ва амалӣ (ҳосил намудани гаплоидҳо) аҳамияти калон дорад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Партеногенез
Гурӯҳ:Инкишофи биологӣ
Пасгашт

**Пасгашт, пасгашт хӯрдан** (, ) — дар зовияи муайян бархурдани шаййе (маъмулан санг ё гулӯла ё мушак ва дар варзиш тӯби футбол) ба монеъаи дигар ва тағйири самт крадани он.

Ин вожа маъулан дар умури низомӣ ё варзиш (дар билёрд, футбол, волейбол, теннис ва амсоли ин) корбурд дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Динамика
Холмурод Шарипов

**Холмурод Шарипов** — ходими давлатӣ ва ҷамъиятӣ, олим ва нависандаи тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1990)

## Зиндагинома
Холмурод Шарипов 12 феврали соли 1927 дар деҳаи Кулолии ҷамоати деҳоти Рӯдакии ноҳияи Панҷакент таваллуд ёфтааст. Дар хурдсолияш хонадонашон ба водии Вахш кӯч бастааст. Фаъолияти меҳнатияшро аз 15-солагӣ дар ноҳияи Октябри вилояти Қӯрғонтеппа (ҳозира Бохтари вилояти Хатлон) сар карда, то соли 1946 ба сифати узви колхоз фаъолият доштааст. Солҳои 1946-1955 дар созмонҳои комсомолии водиҳои Вахшу Ҳисору Қаротегин адои вазифа карда, сипас корманди мақомоти давлатӣ, ҳамзамон сардори ситоди сохтмони Канали Марғедар (дар Панҷакент) будааст. Солҳои 1960-1963 дар Академияи илмҳои ҷамъиятии КМ КПСС (Маскав) таҳсил карда, ба гирифтани унвони илмии номзади илмҳои фалсафа ноил гардидааст.

Ӯ ҳамчунин муддате ҷонишини мудири шуъбаи идеологияи КМ ҲК Тоҷикистон, муовини аввали Вазири маданият ва солҳои 1968-1979 мудири шуъбаи маданияти КМ ҲКТ, раиси Кумитаи табъу нашри Тоҷикистон, солҳои 1990-1996 раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии ҷумҳурӣ, солҳои зиёд узви Кумитаи шӯравии ҳамдилии мамолики Осиёву Африқо, узви КМ ҲКТ, депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 8-11) будааст.

Солҳои 1990-2002 раисии Кумитаи Мукофоти давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ оид ба адабиёт, санъат ва меъмориро бар уҳда дошт. Холмурод Шарипов 26 декабри соли 2017 аз олам чашм пушид.
## Эҷодиёт
Осори илмии мавсуф дар китобҳои «Меҳнати ҷамъиятӣ ва инкишофи шахсият» (1962), «Техника. Труд. Человек» (дар китоби «Труд как фактор развития личности»; Москва, 1963), «Ташаккули одами нав» (1965), «Социалистическая культура таджикского народа» (1974), «Омилҳои педагогӣ ва психологии кори ҳизбӣ-сиёсӣ» (1971) ва ғ. ба табъ расидаанд. Хусусан асари «Бунёди маънавии одами нав» (1977, 1984) аз тарафи ҳамагон хуш пазируфта шудааст. Бисёр навиштаҳои публитсистии ӯ дар матбуоти Тоҷикистон ва хориҷӣ чоп шудаанд.

Солҳои охир Х. Шарифов чун нависанда, публитсист, санъатшинос ва хотиранигор шуғл меварзид. Асарҳои ӯ «Гард дар мижгон» (1972), «Нақши хотир» (1988), «Зов памяти» (1989), «Рози дил» (1991), «Оламафрӯзон» (1992), «Сарнавишт» (1994), «Алтернатуф» (2001), «Ахтарони фарҳанг» (2002), «Меҳрнома» (2004), «Ҷаҳони Марям Исоева» (2011), «На звездном празднике столетья» (2014) ва ғ. дар инкишофи жанри очерку портрету ҳикоя, хусусан сафарномаву ёддоштнависӣ дар адабиёти тоҷик саҳм гузоштаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Беҳрӯз Мирзоев

**Беҳрӯз Мирзоев** (5 майи 1994, Душанбе, Тоҷикистон) — овозхон ва оҳангсози муосири тоҷик.

## Зиндагинома
Беҳрӯз Мирзоев 5 майи соли 1994 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Оиладор, соҳиби як писар — Илёсҷон.

## Таронашиносӣ
Беҳрӯз Мирзоев аз соли 2000 инҷониб муаллифи зиёда аз 100 оҳанг, даҳҳо суруд ва 4 албом мебошад.

### Такоҳанг
# Аломати суол
# Эй душман
# Модар (2019)

## Нигаред низ
* Муслиҳиддин Мирзоев

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Зарфҳои марбут

thumb|Зарфҳои марбут
**Зарфҳо́и марбу́т** — зарфҳое, ки қисми поёнашон ба ҳам пайваст аст ва моеъ аз як зарф ба зарфи дигар ҷорӣ шуда метавонад.

## Қонун
thumb|Пӯёнамоии қонуни зарфҳои марбут
Зарфҳои марбут ба қисми қонуни Стевин итоат карда, қувваи вазнинӣ ва фишор (фишори ҳидростатикӣ) дар ҳар зарф доимӣ мемонад. Агар қутри зарфҳои марбути пури моеи якҷинса то андозае калон ва ҳодисаи капилляриро ба эътибор нагирифтан мумкин бошад, савияи моеъ дар ҳар ду зарф баробар хоҳад буд: *<big>h<sub>1</sub>=h<sub>2</sub></big>*. Дар ҳолати ба яке аз зарфҳо илова кардани моеъ, боз ҳам сатҳи онҳо яксон (баробар) мешавад. Дар сурати бо моеъҳои гуногун пур будани зарфҳои марбут баландии сутунҳои моеъ (*h<sub>1</sub>* ва *h<sub>2</sub>*) ба зичии моеъҳо (*<big>ρ<sub>1</sub> ва ρ<sub>2</sub></big>*) мутаносиби чаппа мебошад: *<big>ρ<sub>1</sub> h<sub>1</sub>=ρ<sub>2</sub> h<sub>2</sub></big>*. Аз рӯи ин таносуб зичии моеъҳоро муайян кардан мумкин аст. Вале агар даҳони яке аз зонуҳои зарфҳои марбут маҳкам бошад, он гоҳ фарқи савияҳои моеъ ба фишори болоии ҳамин зону вобаста мешавад. Кори манометрҳои пӯшида ба ҳамин ҳодиса асос ёфтааст.

## Татбиқ
Усули зарфҳои марбут аз давраи Руми Қадим (барои обгузаронӣ) истифода мегардид. Кори шишаҳои обсанҷи дегҳои буғ, шлюзҳои дарёву наҳрҳо, манораҳои обфишорӣ, лӯлаҳои обдиҳӣ, фаввораҳо, чойник ва ғайра ба ҳамин хусусияти моеъҳо асос ёфтааст.

## Нигаред низ
* Қонуни зарфҳои марбут

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Обшиносӣ
Гурӯҳ:Қонунҳои физика
Нивелир

**Нивелир** (аз  — «ба­робар намудан», «гузоштан дар сатҳ») — асбоби геодезиест барои нивелиронидан ва муайян намудани самтҳои гори­зонталӣ ҳангоми корхҳи монтажкунӣ. Бештар нивелирҳои оптики-механикӣ маъмул гаштаанд, ки дар онҳо фар­қи баландии ду нуқта тавассути шуои (хати) визирии горизонталӣ аз рӯи тахтачаҳои махсуси дар нуқтаҳои тадқиқшававда гузошташуда муайян карда мешавад. Қисмҳои асосии нивелир обтарозу (ватерпас) ва ғулбаи биниш мебошанд.

## Тариқи нивелиронидан
Ба комплекти асбоб тахтачаҳои невелиронӣ низ мансубанд. Нивелирҳои обтарозуашон ба ғулбаи биниш васлшуда ва нивелирҳои обтарозуашон ба кор­пус васлшуда мавҷуданд. Пеш аз истифода хати визириро бо ёрии обтарозу ба ҳолати горизонталӣ меоранд. Дар нивелирҳои хати визириашон худ аз худ созшаванда ин кор ба таври автоматӣ иҷро мешавад. Барои зуд ба «нуқтаи нулӣ» овардани ҳубобчаи обтарозу ва баланд бардоштани саҳеҳӣ нивелирҳоро бо винти элеватсионӣ таъмии мекунанд. Нивелирҳо аз рӯи дараҷоти дақиқашон фавқуддақиқ, дақиқ ва техникӣ мешаванд. Баъзан нивелирҳои ҳидростатикиро, ки дар онҳо хосияти зарфҳои марбут истифода шудаанд, низ кор мефармоянд.

## Адабиёт
* *Куштин И. Ф., Куштин В. И* Инженерная геодезия.

## Пайвандҳо
* Dumpy level  
* Нивелиры: их устройство, поверки, исследования
* Нивелир  на сайте о геодезии и геоприборах

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ
Ҷавонӣ

**Ҷавонӣ**&nbsp;— давраи инкишофи инсон то камолот.

## Хусусиятҳои хос
Дар охири наврасӣ камолоти умумии ҷисмонӣ ва ҷинсии бадан ба анҷом расида, камолоти ҷисмонӣ ба даст меояд. Писарон ва духтарон ба синну соли камолоти хеш (ба ҳисоби миёна мутаносибан ба синни 21 ва 17 сола) мерасанд. 

## Даврабандӣ
Дар бораи муҳлати ин давра - ҷавонӣ, ақидаи ягонаи азҷониби умум эътирофшуда вуҷуд надорад. Даврабандии сарҳадҳои синну соли миёна, системаи табақабандии синну сол, ки дар ҷомеъа мавҷуд аст, аз фарҳанги маҳали зисти онҳо вобастагӣ дорад ва бо мурури замон тағйир меёбад. Дар як фарҳанг ҳамзамон равишҳои мухталиф барои муайян кардани чаҳорчӯби ҷавонон вуҷуд доранд. Ҳамин тариқ, ҷавонӣ одатан аз марҳилаи пеш аз он наврасӣ  ҷудо ҳисобида мешавад. Бо вуҷуди ин, дар  баъзе таърифҳо наврасӣ ҳамчун як қисми ҷавониро дар бар мегиранд. Ҳамчунин даврабандии синну сол вуҷуд дорад, ки марҳилаи иловагӣ (ҷавонӣ,камолот.) байни ҷавонӣ ва камолотро ҷорӣ мекунанд.

Мавҳуми ҷавонӣ ҳамчун марҳилаи алоҳидаи гузариши ҳаёти инсон на барои ҳама фарҳангҳо маъмул аст; дар баъзе фарҳангҳо, гузариш аз кӯдакӣ ба калонсолӣ аз "маросимҳои бахшидан"-и кӯтоҳ иборат аст.

Фаҳмиши асримиёнагӣ дар бораи ҷавонӣ, мисли дигар давраҳои синну сол, бештар ба мақоми иҷтимоӣ нигаронида шуда буд. Ҳамин тариқ, марди муҷаррадро новобаста аз синну сол метавон «ҷавон» ҳисоб кард. Дар асри XVIII афзоиши индивидуализм, худмуайянкунии инфиродӣ бар хилофи мутобиқшавӣ ба тартиботи мавҷуда, ба пайдоиши фаҳмиши нави ошиқонаи ҷавонон ҳамчун давраи «тӯфон ва фишор», «таваллуди дуюм» мусоидат кард. Китоби «Эмил, ё дар бораи тарбия»-и Жан-Жак Руссо (1762), ки дар он асари мутафакир ин андешаҳо ба таври муфассал баён шуда буданд, «кашф» ё «ихтироъ»-и ҷавонӣ номида мешавад.
## Ҳамчунин нигаред
* Калонсол
* Пиронсол
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷавонон
Абдусаттор Мирзоев

** Абдусаттор Мирзоев** (19.05.1932, деҳаи Хамчашмаи ноҳияи Балҷувон – 01.03.2009, Душанбе) — доктори илмҳои филологӣ (2002), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1998), дорандаи  Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2001).
## Зиндагинома
Абдусаттор Мирзоев соли 1957 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро  хатм намуда, дар Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон фаъолияташро шурўъ намуда, то охири умр дар ин боргоҳи илм заҳмат кашид. Вазифаҳои лаборанти калон, ходими илмӣ, ходими пешбари илмӣ, мудири шуъбаи забони адабиро адо намудааст. Ҳамзамон солиён дар кафедраи забони тоҷикии ДДОТ ба номи С. Айнӣ ва Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ дарс додааст.
Таҳқиқоташ дар се бахши забоншиносии тоҷик-иборашиносӣ, грамматика ва имло сурат гирифтааст. Бо иштироки фаъолонааш китобҳои «Қоидаҳои асосии имлои забони тоҷикӣ» (1972), «Имлои забони тоҷикӣ» омода шуда, дар таълифи китобҳои «Забони адабии ҳозираи тоҷик» (1982), «Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик» (се ҷилд, 1985, 1986, 1989) ва ғайра ширкат варзидааст. Дар ҳаммуаллифӣ «Луғати имло» (1991) ва китоби дарсии «Забони тоҷикӣ» (барои синфи 6) омода кардааст.
## Осор
* Ибораҳои феълии замонӣ дар забони адабии ҳозираи тоҷик. – Д., 1972; 
* Масъалаҳои ибора дар забони тоҷикӣ. – Д., 2002. ва диг.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи А. Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино
Давлаталӣ Мирзоев

**Давлаталӣ Мирзоев** (01.03.1955, посёлкаи Восеъи н. Восеъ) — олим, доктори илмҳои байторӣ (ветеринарӣ) (1997), профессор (1999). 
## Зиндагинома
Давлаталӣ Мирзоев соли 1984 факултаи ветеринарии Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро (ҳоло ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур) ба охир расонда, ба сифати сардори дастаи чандзудоии Маркази муборизаи зидди касалиҳои чорвои н. Восеъ кор кардааст. Солҳои 1986-1990 дар Институти илмӣ-таҳқиқотии чорводории Тоҷикистон вазифаҳои лаборант, ходими илмӣ, ходими калони илмиро иҷро намуда, 1991-1994 ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедраи микробиология ва эпизоотологияи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон  ба номи Ш. Шоҳтемур, 1994-1997 докторанти Институти умумирусиягии ветеринарияи таҷрибавии шаҳри Маскав, 1997-1999 мудири кафедраи микробиология ва эпизоотологияи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон  ба номи Ш. Шоҳтемур, 1999-2003 ноиби ректор оид ба илм, 2003-2005 ректори ҳамин Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон  ба номи Ш. Шоҳтемур буд. Аз соли 2005 директори Институти илмӣ-таҳқиқотии ветеринарии Тоҷикистон мебошад.
Перомуни микробиология, эпизоотология, пешгирӣ ва мубориза зидди касалиҳои чорво, ташхиси дифференсиалии касалиҳои чорво ва ғайра зиёда аз ҳаштод кори илмӣ ба табъ расондааст.
## Осор
* Совершенствование диагностики и профилактики туберкулёза крупного рогатого скота. – М., 1989; 
* Оптимальная диагностическая доза ППД – туберкулика для млекопитающих. – Курск, 1996; 
* Комплексная программа неотложных мер борьбы с туберкулёзом среди сельскохозяйственных животных. – Д., 1996; 
* Туберкулёз животных в условиях Юго-Восточной зоны Центральной Азии: Дисс… доктора ветерин. наук. – М., 1997; 
* Сравнительная оценка однократного и двукратного введения туберкулика. – Д., 1998; 
* Применение безаголного инъектора при исследовании животных натуберкулёз. – Д., 1999; 
* Наставление по ускоренной методике проведения симультаннойтуберкуликовой пробы ӯ крупного рогатого скота. – Д., 2001; 
* Эпизоотология. – Д., 2001; 
* Технология ва стандартизатсияи маҳсулоти чорво. – Д., 2004. ва диг.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Байторшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони асри XXI
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Ниёз Мирзоев

**Ниёз Мирзоев** (15.02.1949, н. Айнӣ) — олим, доктори илмҳои таърих (1997), профессор (1999).
## Зиндагинома
Соли 1968 факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро (ҳоло ДМТ) хатм намуда, дар аспирантураи Институти шарқшиносии АИ СССР (ш. Маскав) хондааст. Аз соли 1977 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин ба фаъолият шурӯъ намуда, вазифаҳои муаллими калон, дотсенти кафедраи таърихи Тоҷикистон (1977-1988), декани факултаи таърих (1989-2004), профессор ва мудири кафедраи муносиботи байналмилалиро дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон(2004-2011) иҷро кардааст.
Оид ба равобити Иттиҳоди Шӯравӣ бо мамолики Шарқ, ҳамкориҳои иқтисодӣ, илмӣ, фарҳангии Тоҷикистон бо Эрону Афғонистон, ислоҳоти маориф дар Эрон ва дигар мавзӯъҳои марбута беш аз сад таълифот ба табъ расондааст. Иштирокдори чандин ҳамоиши байналмилалии муаррихону ховаршиносон мебошад.

## Осор
* Ҳамкориҳои ИҶШС бо мамолики Шарқ. – Д., 1990 (бо ҳуруфи арабӣ); 
* Бабидское восстание в Иране в 1848-1852гг. – М., 1990; 
* Ҳамкориҳои самарабахш. – Д., 1991; Реформы образования в Иране. – Д., 1995; 
* Робитаҳои Тоҷикистон ва Афғонистон. – Д., 1997; 
* Тоҷикистон ва Эрон: Шоҳроҳи ҳамкориҳо. – Д., 1998; 
* Таджикистан и страны Востока. – Д., 1998; 
* Экономическое и культурное сотрудничество Таджикистана со странами Востока. – Д., 1998; 
* Ҷавҳари таърих. – Д., 2003 (ҳаммуаллиф), нашри дуюм. – Д., 2006. ва диг.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Гурӯҳ:Олимони асри XXI
Оливйе (салат)

**Оливйе** () — навъи салат, ки дар давлатҳои собиқ ИҶШС машҳур аст, идона, анъанавӣ ва соли навӣ ба ҳисоб меравад. Номи салат ба шарафи эҷодкунандаи худ, сарошпаз Люсйен Оливйе, ки дар Маскав оғози солҳои 60-уми асри XIX тарабхонаи «Эрмитаж» — ро сардорӣ мекард.

## Пайвандҳо
* Соли нав

## Ҳаволаҳо

Гурӯҳ:Таомҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Салатҳо
Салим Мирзоев

** Салим Саидалиевич Мирзоев** (26.03.1942, деҳаи Диҳои н. Шӯрообод) — олим, доктори илмҳои педагогӣ (2011), профессор (2012). 
## Зиндагинома
Салим Саидалиевич Мирзоев бахши биология ва химияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров соли 1965 ба итмом расонда, дар макотиби миёнаи н. Ҳамадонӣ ва Омӯзишгоҳи тиббии ш. Кӯлоб дарс додааст. Аз соли 1968 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб  заҳмат кашида, вазифаҳои муаллим, муаллими калон, дотсенти кафедраи педагогикаю психология (1968-1989), мудири кафедраи биология (1990-1996), декани факултаи химия ва биология (1996-2007), мудири кафедраи биологияи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ,(2007-2012) иҷро намудааст. Аз соли 2012 профессори кафедраи биологияи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, мебошад.
Оид ба анатомия, физиология ва гигиенаи мактабӣ, асосҳои биохимия, ситология, генетика ва ғайра қариб 300 таълифот аз даст баровардааст.
Бо медали «Барои меҳнати шоён» қадр шудааст.

## Осор
* Ситология бо асосҳои биохимия. – Д., 2012; 
* Активизатсия познавательных интересов ӯ учащихся. – Куляб, 1994; 
* Методикаи гузаронидани машғулиятҳои лабораторӣ аз фанни анатомия, физиология ва гигиенаи мактабӣ. – Д.,1991; 
* Мубориза ба муқобили майпарастӣ ва нашъамандӣ. – Кӯлоб, 1991; 
* Маҳфили натуралистони ҷавон. – Кӯлоб, 1993; 
* Тарбияи экологии хонандагони синфҳои V-XI. – Кӯлоб, 1995; 
* Луғати мухтасари генетики. – Д., 1993; 
* Проблема формирования познавательных интересов ӯ учащихся V-XI классов при изучении биологии. – Д., 2011; 
* Афкори экологӣ дар ташкилёбии ҳиссиёти табиатдӯстии хонандагон. – Д., 2006; 
* Об муъҷизаи асрорангез. – Д., 2003; 
* Асосҳои анатомия ва физиологияи синнусолӣ. – Д., 2014; 
* Гигиенаи мактабӣ. – Д., 2014; 
* Феҳрасти истилоҳотҳои географӣ ва экологӣ. – Д., 2014; 
* Луғати мухтасари экологӣ. – Д., 2014.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон‎‎
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи А. Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Собир Мирзоев

**Собир Мирзоев** (03.10.1930, деҳаи Арғун н. Истаравшан – 1999, шаҳри Душанбе) — олим, доктори илмҳои филологӣ (1994), профессор (1997). 
## Зиндагинома
Соли 1954 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро (ҳоло ДМТ) ба итмом расонда, дар радиои тоҷик ба сифати хабарнигори бахши хориҷӣ кор кардааст. Солҳои 1960-1964 дар аспирантураи Институти шарқшиносии АИ СССР (ш. Маскав) хонда, фаъолияти минбаъдааш дар Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ) гузаштааст, зинаҳои муаллим, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи адабиёти тоҷикро тай сохтааст, солҳои 1975-1997 мудири ҳамин кафедра буд. Солҳои 1981-1985 дар Донишгоҳи Кобул (Афғонистон) дарс додааст.

Оид ба адабиёти маорифпарварии Афғонистон дар марҳалаи аввал (оғози асри XX), фаъолияти адабӣ – маърифатии намояндаи машҳури ҷараён Маҳмуди Тарзӣ ва дигар масоили марбута зиёда аз ҳаштод таълифоти илмӣ, илмӣ-оммавӣ ба хидмат овардааст.
## Осор
* Фаъолияти адабӣ ва маорифпарварии Маҳмуди Тарзӣ дар рӯзномаи ӯ «Сироҷ-ул-ахбор» (1911-1919). – Д., 1964; 
* Литературно-просветительская деятель-ность Махмуда Тарзи и его газета «Сирадж-ул-ахбар» (1911-1919). – Д., 1973; 
* Ранний этап просветительской литературы в Афганистане (первая треть XX в.): Дисс… доктора филол. наук. – Д., 1994; 
* Марҳалаи аввали адабиёти маорифпарварӣ дар Афғонистон. – Д., 1994.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон‎‎
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони асри XX
Ҳабибулло Мирзоев

**Ҳабибулло Холович Мирзоев** (18.02.1962, деҳаи Охҷари н. Восеъ) — олим, доктори илмҳои филологӣ (2013). 
## Зиндагинома
Шуъбаи англисии факултаи забонҳои хориҷии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченкоро (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ) соли 1987 хатм карда, дар кафедраи забонҳои хориҷии ИДПК ба номи Рӯдакӣ ҳамчун ассистент ба фаъолият пардохт. Солҳои 1989-1993 дар аспирантураи ИДПД хонда, ба сифати муаллими калон ва мудирикафедраи савтиёт ва луғатшиносии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (1993-1995), таҷрибаомӯз ва муҳаққиқи Университети Сиетлии ИМА (1995-1996), мудири кафедраи тарҷума ва услубшиносӣ (1996-1998), декани факултаи забони англисӣ (1998-2000, 2005-2008), ҳамоҳангсоз ва тарҷумони лоиҳаҳои байналмилалӣ оид ба молия, маориф ва масъалаҳои оби тоза (2001-2005), директори муассисаи давлатии Маркази барномаҳои байналмилалии назди Вазорати маорифи Тоҷикистон (2009-2012), директори мактаби байналмилалии Президентӣ дар шаҳри Душанбе (2012-2015) кор кардааст. Аз соли 2015 сардори Раёсати муносибатҳои байналмилалии Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон мебошад.
Бобати муқоисаи истилоҳот дар забонҳои англисӣ ва тоҷикӣ, доираи лексикӣ ва маъноии истилоҳот дар ин забонҳо, масъалаҳои марбут ба назарияи забоншиносӣ ва типологияи муқоисавӣ ва ғайра беш аз панҷоҳ асару мақола навиштааст.
## Осор
* Типология коневодческой лексики на материале таджикского (персидского) и английском языках. – Д., 1997; 
* Коневодческая лексика в таджикском и английском языках. – Д., 2007; 
* Таджикская и английская гиппологическая терминология в историческом и сравнительном освещении. – Д., 2010; 
* Лексико-семантическое поле horse /асп в английском и таджикском языках. Д., 2013.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон‎‎
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Зӯҳро Мирзоева

**Зӯҳро Амонуллоевна Мирзоева** (1947, деҳаи Рарзи н. Айнӣ - 27 январи соли 2023, ш. Душанбе) —  доктори илмҳои тиб (2002), профессор (2004). 
## Зиндагинома
Зӯҳро Амонуллоевна Мирзоева хатмкардаи Омӯзишгоҳи тиббӣ (1967) ва факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1973). Акушер-гинекологи таваллудхонаи №1-и Душанбе (1973-1974), аспирант (1974-1977), ходими калони илмии кафедраи акушерӣ ва гинекологияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1978-1981), ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи ҳифзи модар ва кӯдак (1981-1986), раиси кумитаи марказии иттифоқи касабаи кормандони тибби Тоҷикистон (1986-1992), узви ҳайати мушовараи Вазорати ҳифзи тандурустӣ (1993-1995) ва ҳамзамон роҳбари лоиҳаи «Сомонӣ» доир ба ислоҳоти соҳаи тандурустӣ (1995-2003), корманд (2003-2004) ва мудири кафедраи тибби оилавии Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон (аз соли 2004), ҳамзамон Президенти Ассотсиатсияи табибони оилавии Тоҷикистон ва декани факултаи тансиҳатии оилавии Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон кор кардааст.
Муаллифи зиёда аз 80 таълифоти илмӣ, методӣ, чандин пешниҳоди навоварона аст. Доир ба асосҳои иҷтимоӣ-гигиении рушди системаи ҳифзи нигаҳдории аҳолии ҷумҳурӣ таҳқиқот анҷом додааст. Зӯҳро Амонуллоевна Мирзоева 27 январи соли 2023 дар ш. Душанбе даргузаштааст..
## Осор
* Температурочувствительные мутации как возможная причина эмбриоле-гальности ӯ человека. – М., 1978; 
* Социально-гигиеническое обоснование приоритетных направлений совершенствования системы охраны здоровья населения Таджикистана: Дисс...доктора мед. наук. – М., 2002. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XX
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Тайерес (бошгоҳи футбол)

**«Тайе́рес»** (, ) — бошгоҳи ҳирфаии аргентинӣ аз шаҳри Қуртуба, ки дар Примераи Аргентина баромад мекунад.

## Таърих

## Ҷоизаҳо

### Миллӣ

### Байналмилалӣ

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Аргентина
Пабло Неруда

**Пабло Неруда** (; ) — шоир ва ходими ҷамъияти Чили. Аъзои Партияи коммунистии Чили аз соли 1945.

## Зиндагинома
Дар Университети Сантяго хондааст. Дар корҳои дипломатӣ буд(дар Пспания, Ме­ксика). Асарҳояш аз солҳои 20 чоп мешаванд. Дар маҷмӯаи ашъори лирикӣ «Бист шеър оид ба ишқ ва як суруди навмедӣ» (1924), шоърҳои солҳои 1925—1935 («Ҷои зиндагӣ — замин», ҷ. 1—2) оҳангҳои дилсардӣ ва бекасӣ садо медоданд. Дар муборизаи зиддифашистии халқи Испа­ния иштирок дошт (1936—1937). Дар китоби шеърҳои «Испания дар кошонан дил» (1937) Неруда ҳамчун ҳофизи халқи мубориз, ҷорчии якдилии одамон баромад кардааст. Солҳои 1942—1943 «Суруди меҳри Сталин­град»-ро навишт.

Барои фош кардани сиёсати реаксионии президент Гонсалес Видело ӯро таъқиб намуданд. Соли 1948 эпопея оид ба тақдири Америкаи Лотинӣ — «Суруди умумихалқӣ»-ро дар пинҳонкорӣ навишта тамом кард. Солҳои 1949—1952 Неруда ба мамлакатҳои Европа ва Осиё сафар карда, дар ҳаракати тарафдорони сулҳ иштирок дошт, аъзои Сове­ти Умумиҷаҳонии Сулҳ (аз 1950) буд. Чанд бор ба СССР омад. Ҷамъбасти таассуроти ин солҳо рӯзномаи лирикии «Токзорҳо ва шамолхо» (1954) мебошад. Андешаҳои фалсафии Неруда дар «Қасидаи нахусташё» (1954—1957) ва китоби шеърҳои лирикии «Эстравагарио» (1958) инъикос ёфтаанд.

Маҷмӯаҳои «Баҳрнавардӣ ва бозгаштҳо» (1959), «Сад сонетаи ишқ» (1960), «Сангҳои Чили» (1960), «Сурудҳои маросимӣ» (1961), «Қиёмат» (1969), достони тарҷумаиҳолии «Ёдгории ҷазираҳои сиёҳ» (ҷ. 1—5, 1964) ва ғайра аз вусъати доираи назми ӯ шаҳодат медиҳанд. Муаллифи очеркҳои «Саёҳат» (1955), эссею мақолаҳои танқидӣ ва публитсистӣ мебошад, «Суруди каҳрамонӣ»-и ӯ (1960) ба револютсияи Куба бахшида шудааст. Санъати Неруда, ки дар маҷрои реализми сотсиалистӣ нашъунамо ёфта буд, ба назми бисёр мамлакатҳои ҷаҳон таъсири калон расонд. Дорандаи Мукофоти байналхалқии Сулҳ (I960), Мукофоти байналхалқии ленинии «Барои мустаҳкам кардани сулҳи байни халқҳо» (1959), Мукофоти нобелӣ (1971) буд. Бо ордени «Дустии халқҳо» мукофотонида шудааст. Чанде аз шеърҳои ӯ ба забони тоҷики тарҷума шудаанд («Кабри фаромӯшшуда», 1964; «Номи беқарорӣ», 1965; «Баъд аз ҷанг», 1967 ва ғайра).

## Эзоҳ
Апоневроз

**Апоневроз** (Aponeurosis) — лавҳаи паҳни бофтаҳои пайвандӣ, ки аз нахҳои устувори коллагенӣ ва чандир таркиб ёфтааст.

Ба воситаи ин гуна лавҳачаҳо мушакҳо ба устухон ё дигар бофтаҳои бадан пайваст мешаванд. Ниём (пардаи мушак)-и зери пӯсти кафи пой, кафи даст, қисми мӯйдори сарро низ апоневроз меноманд. Ранги апоневроз сафеди нуқрагун аст. Аз ҷиҳати сохтори гистологӣ апоневроз ба пай монанд мебошад, вале рагҳои хун ва асаб надорад. Аз нигоҳи клиникӣ апоневрозҳои девораи пеши шикам, пасикамарӣ ва кафи дастҳо хеле муҳим мебошанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бофтаҳои пайвандӣ
Апория

**Апория** ( — беилоҷӣ, ногузир) — мафҳумест, ки дар фалсафаи антиқа ба масъалаҳои душвору ҳалнашаванда ишорат менамуд.

Файласуфи Юнони Қадим Зенони Элейӣ (а. 5 то м.) дар апорияҳои худ душвориҳоеро баён мекард, ки дар сурати эҳтимолияти бисёрии ашё ва ҳаракати онҳо ба вуҷуд меоянд. Зенон дар апорияҳои «Тири паррон», «Ахиллес ва сангпушт», «Дихотомия» (Дутақсимӣ), «Давра» дар бобати имконияти тасаввури ашё ҳамчун касратҳо сухан ба миён меорад. Аз ин рӯ, ба ӯ зиддиятнокии чунин тасаввуротро нисбат медиҳанд, ки ба равнақи диалектикаи антиқа мусоидат намуд. Вале аз зиддиятнокии ҳаракат хулосаи хато бароварда мешуд, ки гӯё ҳаракат вуҷуд надорад. Яъне аз рӯи таҷрибаи ҳиссӣ Ахилли тезгард ба сангпушт расида наметавонад, зеро дуюмӣ низ дар ҳаракат аст ва фосилаеро тай мекунад. Гегел ба ин хулоса розӣ нашуда, қайд мекунад, ки ҳама гуна ҳаракат зиддиятнок аст, ҷисми ҳаракаткунанда айни замон ҳамин ҷост ва ҳам нест. Ҳаракат моҳияти вақту фазо буда, ду мафҳум — беинтиҳоӣ ва фосиланокӣ онро ифода менамоянд. апория ҳамчун як навъ ифодаи манфии диалектикаи муносибати мутақобилаи олами воқеӣ ва инъикоси он дар тафаккур ба инкишофи минбаъдаи мантиқ ва назарияи дониш таъсири калон гузоштааст. Масъалаҳои марбут бо он дар алоқамандӣ бо дигар масоили мантиқ ва назарияи маърифат баррасӣ мегарданд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Фалсафаи қадим
Гурӯҳ:Парадоксҳо
Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафаи юнонӣ
Эди Рама

**Эди Рама** (; тав. 4 июли 1963, Тирана) — ходими ҷамъияти ва сиёсии албанӣ. Аз соли 2000 то 2011 — мири Тирана, аз соли 2005 — пешвои Ҳизби сотсиалистии Албания, аз соли 2013 — Раиси Шӯрои вазирони Албания.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сайти расмӣ
Апорт (навъи себ)

thumb|Апорти Алматоӣ.
**Апорт** — як навъ себи қадимии тирамоҳӣ. Мевааш калон (аз 200—400 г то 1 кг), нордон, сурхи рахш. Навъи сармобардор ва серҳосил аст; ҳар бехаш то 200—400 кг самар медиҳад. Апорт дар тамоми мамлакатҳои боғдории ҷаҳон паҳн шудааст. Бештар хелҳои машҳури серҳосили Апорти сурхак, олмаатоӣ, кубанӣ парвариш карда мешаванд. Дар Тоҷикистон (водии Ҳисор ва ноҳияи Рашт) фақат апорти олмаатоиро мепарваранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Навъҳои себ
Абрис (мазмунҳо)

**А́брис** (нем. Abriß — тарҳ):
* Абрис —  расми ангорӣ дар коғази шаффоф (плюре)
* Абрис —  дар геодезия нақшаи сатҳии ҳамаи объектҳои маҳал бо андозаҳо ва навиштаҷоти зарурии тавзеҳӣ. Абрис ҳангоми мураттабсозии нақшаҳои топографӣ, мавриди дар аксҳои аз осмон гирифташуда фарқ кардани нақшаҳои шабакаи геодезӣ истифода мешавад.

Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Апостроф

**Апостроф** ( аз  — ба як самт ё ба қафо нигаронидашуда) — аломати вергулшаклест (’), ки дар болои сатр гузошта мешавад.

= Дар дигар забонҳо =

Дар баъзе забонҳои аврупоӣ ба ҷойи садоноки талаффузнашаванда ба кор мебаранд. Масалан, дар забони англисӣ I’m ба ҷойи I am, don’t ба ҷойи do not; дар забони франсавӣ l’homme ба ҷойи le homme; дар забони италиявӣ dell’ arte ба ҷойи della arte ва ғайра Дар баъзе номҳои аз забонҳои аврупоӣ ба забони русӣ гузашта пас аз бандакҳо апостроф гузошта мешавад: Д’ Артанян, О’ Генри, О’ Брайен, О’ Конор, Жанна Д’ Арк ва ғайра.

= Дар забони тоҷикӣ =
Ин калимаҳо дар забони тоҷикӣ ба ҳамин тарз сабт мегарданд.

Дар овонавишти фонетикӣ дар забони русӣ апостроф барои ифодаи хосияти нармии талаффуз корбаст мешавад: [д’ен’] – день, [д’ад’ъ] – дядя. Дар забони тоҷикӣ ҳангоми сабти фонетикии нимовози калимаҳои лаҳҷавӣ апостроф ва ё аломати ъ-ро ба кор мебаранд: в’t – въt – буд; к’ҷо – къҷо – куҷо? ва ғайра Дар имлои забони русӣ то охири солҳои 20 садаи XX апостроф вазифаи ҷудосозандаи ҳиҷоҳоро иҷро мекард: с’езд, под’ём, под’езд, об’явление ва ғайра. Соли 1928 ба аломати сакта (ъ) иваз шуд. Бо ҳамин вазифааш апостроф дар алифбои лотинии забони тоҷикӣ маъмул буд ва баъдан бо аломати сакта иваз гардид: ja’ne – яъне, Sa’di – Саъдӣ, ba’d – баъд ва ғайра

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Аломатҳои имлоӣ
Апостолҳо

thumb|341x341px|12 апостол.
**Апостолҳо** ( — фиристода, фиристодашуда — ва «фиристодан») — дар масеҳият 12 нафар наздиктарин шогирдони Исои Масеҳ, ки нахустин ҷамоати насрониро таъсис дода буданд.

Апостолҳо даъват шуда буданд, ки барои тамоми мардуми олам дар бораи Наҷотдиҳанда башорат ва оид ба корномаҳову мӯъҷизоташ (ҳар чӣ дидаанду шунидаанд) шаҳодат диҳанд. Дар Аҳди Ҷадид, Инҷил Апостолҳоро ба-д-ин тартиб овардаанд: бародарон Петр ва Андрей, бародарон Иаков (аршад) ва Иоанн Богослов, Филипп, Варфоломей, Левий Матфей, Фома, Иаков Алфей, Фаддей, Симон, Зилот ва Иуда Искариот. Дар адабиёти масеҳии ибтидоӣ мубаллиғони масеҳият А. ёд шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*Левинская И. А., Деяния апостолов, М., 1999.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Апостолҳо
Апофема

thumb|Апофема дурустии шашкунҷа.
**Апофема** ( – як тараф мегузорам), 1) — дарозии амудиест, ки аз маркази бисёркунҷаи мунтазам ба тарафи дилхоҳи он фуроварда шудааст (а, расми 1); 2) дар пирамидаи мунтазам баландии рӯяи паҳлуро гӯянд (АF, расми 2).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бисёруя
Гурӯҳ:Дурустии бисёркунҷа
Дастгоҳи филмбардорӣ

thumb|376x376px|Аператори синамо бо дастгоҳи кинокамераи ҳирфаӣ
**Дастгоҳи филмбардорӣ**, **аппарати киногирӣ**, **киноаппарат**, **кинокамера** — асбоби оптикию механикии банаворгирии (дар фосилаи якхелаи вақт) як қатор аксҳои пайдарпайи объекти аксбардорӣ (кинокадрҳо, одатан, 24 кадр дар як с), ки барои офаридани кинофилм истифода мешаванд.

Навъҳои аппарати киногирӣ барои ба навори 70 мм бардоштани филмҳои васеъформат, ба навори 35 мм бардоштани филмҳои васеъэкран, ба навори 16 мм бардоштани филмҳои ҳуҷҷатӣ ва ҳаваскорӣ ва ба навори 8 мм ва 2 × 8 мм аксбардорӣ намудани филмҳои таълимӣ ва ҳавасӣ таъйин шудааст. Аппарати киногирӣ аз олоти суратгирие иборат аст, ки бо механизми автоматии лентакаш муҷаҳҳаз шудааст.

## Қисми оптикӣ
Қисми оптикии аппарати киногириро объектив (барои дар қабати рӯшноиҳассоси навор пайдо кардани тасвири объект) ва системаи визирӣ (барои мушоҳидаи объект ва ҷустуҷӯи мавқеи дурусти аппарати киногирӣ нисбат ба объект) ташкил медиҳад.

## Қисми механикӣ
Қисми механикии аппарати киногирӣ аз механизми лентакаш (ҳаракати наворро аз кассетаи пур ба кассетаи холӣ таъмин менамояд) ва механизми ҳаракатовар, ки ҳаракати фосиланоки наворро таъмин мекунад, инчунин аз обтюратор иборат аст. Ҳар як аппарати киногирӣ бо олоти ёрирасон, аз ҷумла сарлӯлаи наворгирии филмҳои васеъэкран, филтрҳои рӯшноӣ, нишондиҳандаи метрии навор, тахометр ва ғайра муҷаҳҳаз мебошад. Аз рӯи таъйинот аппарати киногирӣ панҷ хел мешаванд: синхронӣ, ҳуҷҷатӣ, дастӣ, махсус ва ҳавасӣ. То пайдо шудани видеокамераҳо аппарати киногирӣ ягона воситае буд барои аксбардории филмҳои бадеӣ ва ҳуҷҷатӣ. Баробари ба вуҷуд омадани техникаи видеонаворгирии рақамӣ, ки махсус барои аксбардории касбии филмҳо пешбинӣ шудаанд, аппарати киногирӣ аз истифода мондааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Кинокамера
Гурӯҳ:Видеотехнология ва синамо
Бобоҷон Бобохонов

**Бобоҷон Бобохонов** (*Бобохонов Бобоҷон Каримович*; 1945) — ҳуқуқшинос, мушовири давлатии адлия (2001), Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999), Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2003). Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои 2000–2010.

## Зиндагинома
Бобоҷон Бобохонов соли 1945 ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Университети давлатии Тоҷикистон (1973).

## Фаъолияти корӣ
Муфаттиши прокуратураи ноҳияи Вахш (1973–1978), прокурори шуъбаи тафтишоти прокуратураи вилояти Қӯрғонтеппа (1978–79), муовини прокурори ноҳияи Вахш (1979–1985), прокурори ноҳияи Панҷ (1985–1990), сардори шуъбаи прокуратураи вилояти Қӯрғонтеппа (1991–1993), прокурори вилояти Хатлон (1993–1996) ва вилояти Ленинобод (1996–1997), муовини аввали Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996–2000). Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000–2010). Аз соли 2010 дар нафақа.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Шараф» (1999), медалҳои «20 солагии Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ» (1965), «10-солагии Неруҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2003) сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Донишномаи Душанбе. — Душанбе: СИЭМТ, 2016, — С. 192. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.
Аппарати кинопроексионӣ

thumb|437x437px|Аппарати кинопроексионии 35-мм саветӣ
**Аппарати кинопроексионӣ** (аз кино ва лот.  – пеш партофтан) — дастгоҳест барои ба экран проексия кардани кинофилмҳо.

## Қисмҳои асосиш
Қисмҳои асосии аппарати кинопроексионӣ: механизми лентакаш (ҳаракати наворро таъмин мекунад); кассетаҳои лентадеҳ ва лентагир; системаи равшанкунию проексионӣ (барои равшан кардани экран ва проексия кардани тасвир дар он); олоти таҷдиди садо; системаи бо энергия таъмин ва идора кардани кори дастгоҳ. Дар аппарати кинопроексионӣ навор бо ёрии механизми лентакаш бо фосила ҳаракат мекунад. Ҳангоми аз кадр ба кадр гузаштан роҳи сели рӯшноиро пешгираки махсус – обтюратор мепӯшад. Обтюратор бо механизми ҳаракати фосиланок ҷӯр шуда кор мекунад, ки дар натиҷа фосилаҳои бо басомади муайян ҳаракат кардани кадр барои тамошобин ноаён мемонад. Аппарати кинопроексионӣ собит ва сайёр мешавад. Аппарати кинопроексиониӣ собит барои проексия кардани навори 35 мм (муқаррарӣ ва васеъэкран) ва 70 мм (васеъформат)-и сабт кардашуда таъйин шудааст. Баробари ривоҷ ёфтани технологияи коркарди қиёсӣ ва рақамии маълумот истифодаи аппарати кинопроексионӣ торафт аз байн меравад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Кинопроекторҳо
Ҳасан Ирфон

**Ҳасан Ирфон** (22 марти 1900, Самарқанд — 22 июни 1973) — тарҷумон, нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1961).

## Зиндагинома
Ҳасан Ирфон 22 марти соли 1900 дар шаҳри Самарқанд ба ҷаҳон омадааст. Дар мадраса ва мактаби усули нав таҳсил карда, Курси дусолаи ҳисобдории Петроградро ба итмом расондааст. Соли 1919 дар идораи моҳномаи «Шуълаи инқилоб» тарҷумон будааст. Баъдан раиси корхонаи абрешим, тарҷумони Кумиҷроияи вилояти Самарқанд, раиси чопхонаи Комиссариати халқии заминдории Ӯзбекистон, муаллими забони форсии Донишгоҳи давлатии Самарқанд будааст. Сипас дар колхозу корхонаҳои гуногун кор кардааст, соли 1960 ба нафақа баромада, то охири умраш ба кори эҷодӣ машғул гардидааст.
Муаллифи романи маъруфи «Дар кулбаи косибон» (1963) ва қиссаи «Ду ёр аз ду диёр» (1964) мебошад, ки аз ҳар ҷиҳат мумтозу ҷолибанд.
Романи «Дар кулбаи косибон» соли 1970 аз тариқи нашриёти «Советский писатель» (Маскав) ба забони русӣ нашр шудааст.
Фаъолияти эҷодияш ба аввали солҳои сиюми асри мо рост меояд. Тарҷумаи сегонаи М. Горкий «Бачагӣ», «Дар байни мардум», «Университетҳои ман», қиссаи А. Толстой «Ғалла», Б. Полевой «Достони марди ҳақиқӣ», Н. Чернишевский «Чӣ бояд кард?», С. Бородин «Ситораҳо дар осмони Самарқанд» ва ғ. ба қалами ӯ тааллуқ доранд. Осори алоҳидаи Г.Севунц «Теҳрон», Д. Дефо «Робинзон Крузо», Жюл Верн «Бачагони капитан Грант», Р. Ҷованоли «Спартак», Р. Такур «Завол» ва дигар адибони машҳури оламро устодона ба тоҷикӣ гардондааст.
Соли 1961 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст. 22 июни соли 1973 аз олам даргузаштааст.

## Осор
* «Дар кулбаи косибон» (1963) роман
* «Ду ёр аз ду диёр» (1964) қисса

## Тарҷумаҳо
* Жюл Верн «Бачагони капитан Грант»
* Д. Дефо «Робинзон Крузо»
* Р. Ҷованоли «Спартак»
* Р. Такур «Завол»
* Г.Севунц «Теҳрон»
* С. Бородин «Ситораҳо дар осмони Самарқанд»
* Н. Чернишевский «Чӣ бояд кард?»
* А. Толстой «Ғалла»
* М. Горкий «Бачагӣ»
* М. Горкий «Дар байни мардум»
* М. Горкий «Университетҳои ман»
* Ҳасан Сайидбели «Телефончидухтар»

## Сарчашма
* Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе: «Адиб», 2014. — С. 96 ISBN 978-99947-2-379-9

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Донишномаи Душанбе

**Душанбе** — донишномаи пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе.

## Нашри донишнома
Донишномаи пойтахт, ки ба муносибати ҷашни 90-солагии шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 25-солагии истиқлоли давлатиии Ҷумҳурии Тоҷикистон аввалин бор ба забони тоҷикӣ ба табъ расид, ки ба ин васила аҳли мамлакат бо таърихи шаҳри Душанбе, саҳми сокинони он дар бунёди давлати муосири миллӣ, ҷомеаи асили шаҳрвандӣ ва рушду равнақи ҳаёти моддию маънавии кишвар, бо неруҳои тавлидӣ ва табиати нотакрори ин маъвои дилорои ватани худ ошно мегарданд. Донишномаи Душанбе барҳақ таҷассумгари тарақиёти мустақилонаи пойтахти давлати навини Тоҷикистон аст.

Донишномаи Душанбе сарчашмаи илму адаб, таърих, муаррифномаи иншооту кӯчаҳову маҳалҳо, қабл аз ҳама зиндагиномаи ашхоси бузург ва бунёдкори шаҳри Душанбе мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 5. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Донишномаҳои тоҷикӣ
Нурулло Ҳувайдуллоев

**Нурулло Ҳувайдуллоев** (*Ҳувайдуллоев Нурулло Умарович*; 1940, деҳаи Понғози ноҳияи Ашт, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 24 августи 1992, Душанбе, Тоҷикистон) — ходими давлатӣ ва ҳуқуқшиноси тоҷик. Мушовири давлатии адлияи дараҷаи 3 (1991), номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ (1983). Ҳуқуқшиноси варзидаи Тоҷикистон, нахустин Додситони кулли Ҷумҳурии Тоҷикистон (1992).

## Зиндагинома
Нурулло Ҳувайдуллоев соли 1940 дар деҳаи Понғози ноҳияи Ашти вилояти Ленинобод ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Университети давлатии Тоҷикистон (1962) ва Академияи илмҳои ҷамъиятии назди КМ ҲКИШ (1983).

## Фаъолияти корӣ
Прокурори шуъбаи назорати баррасии парвандаҳои шаҳрвандӣ дар судҳо (1964), прокурори шуъбаи тафтишоти Прокуратураи ҶШС Тоҷикистон (1965–1966), узви Суди олӣ (1966–1970), раиси Суди халқии шаҳри Душанбе (1970–1974), мудири шуъбаи маъмуриву ҳуқуқии Раёсати корҳои Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон (1974–1978), муовини мудири шуъбаи мақомоти маъмурии КМ ҲК Тоҷикистон (1983–1990). Вакили халқӣ, раиси Комиссияи Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон оид ба масъалаҳои қонунгузорӣ, ҳуқуқ ва муроҷиати шаҳрвандон (1990–1991). Прокурор (1991–1992), прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз марти 1992).

## Фаъолияти илмӣ
Ӯ ҳамчун номзади илми ҳуқуқшиносӣ, олими ҳуқуқдон ва устоди шинохта шогирдони зиёдеро тарбия намудааст, ки имрӯз дар мақомоти прокуратура, суд ва дигар ниҳодҳои ҳифзи ҳуқуқ садоқатмандона хидмат мекунанд ва ному хотираи неки ӯро пос медоранд.

## Даргузашт
Нурулло Ҳувайдуллоев 24 августи соли 1992 дар авҷи камолот, ки ҳамагӣ 52 сол дошт, аз ҷониби қотилон ноҷавонмардонаву ваҳшиёна ба қатл расид.

## Хотира
Яке аз кӯчаҳои шаҳри Душанбе ба номи Нурулло Ҳувайдуллоев гузошта шудааст.

## Эзоҳ
Додоҷони Атовуллоҳ

**Додоҷони Атовуллоҳ** (*Додоҷон Атовуллоев*; 2 марти 1955, деҳаи Ворӯи ноҳияи Панҷакент, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) —  ва сиёсатмадори тоҷик ва яке аз мухолифони ҳукумати кунунии Тоҷикистон. Муассиси ҷунбиши «Ватандор» ва Анҷумани нерӯҳои созандаи Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Додоҷон Атовуллоев 2 марти соли 1955 дар деҳаи Ворӯи ноҳияи Панҷакент ба дунё омадаааст. Охирҳои солҳои 1970 риштаи журналистикаи Донишгоҳи давлатии Маскавро хатм кардааст. Ӯ дар замони Шӯравӣ, солҳои 80 бо мақолаҳояш дар рӯзномаҳои «Комсомоли Тоҷикистон», «Тоҷикистони советӣ» ва «Омӯзгор» шуҳрат ёфта, соли 1991 «Чароғи рӯз» — нахустин рӯзномаи хусусӣ дар Тоҷикистонро таъсис дод.

## Фаъолияти сиёсӣ
Додоҷон Атовуллоев аз поёни соли 1992 дар хориҷ аз Тоҷикистон ба сар мебарад. Ӯ то ибтидои солҳои 2000 дар Маскав кору зиндагӣ мекард, вале баъди чанд сӯиқасд ба ҷонаш ва чанд бор боздошт шуданаш бо дархости мақомоти Тоҷикистон ба Олмон паноҳанда шуд.

Додоҷони Атовуллоҳ дар бораи қатли Умаралӣ Қувватов ба РБК гуфт:

## Парвандаҳои ҷиноятӣ
Барои интиқодҳои тундаш аз ҳукумат дар Тоҷикистон ба зидди Додоҷони Атовуллоҳ чандин парвандаи ҷиноятӣ кушодаанд ва Додситони кулли Тоҷикистон, Бобоҷон Бобохонов дар як нишасти хабариаш ӯро «террористи иттилоотӣ» ном бурда буд.

## Авф
Додоҷон Атовуллоев 16 декабри соли 2019  дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи авф” аз ҷавобгарии ҷиноятӣ озод карда шуда, парвандаи ҷиноятӣ нисбаташ қатъ карда шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Мустафо Шарқӣ

**Мустафо Шарқӣ** (*Мустафо Назаров*; 11 октябри 1920, деҳаи Қаратоғ, ноҳияи Ҳисор — 5 октябри 1985) — нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1961).

## Зиндагинома
Мустафо Назаров 11 октябри соли 1920 дар деҳаи Қаратоғи ноҳияи Ҳисор ба ҷаҳон омадааст. Дар Омӯзишгоҳи саноат таҳсил кардааст. Котиби масъули рӯзномаи «Норак» будааст.
Соли 1940 ба хидмати ҳарбӣ даъват шудааст. Иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ — артиллерист будааст. Соли 1946 ба ватан баргашта, дар нашрияҳои бачагон кор кардааст.
Муаллифи маҷмӯаҳои ҳикоя барои бачагон — «Ҷӯраҳо» (1958), «Мададгорони бобо»(1960), «Мададгорони бобо»(1960), «Кабӯтарони сулҳ» (1964) ва ғ. мебошад.
Китоби ҳикояву очеркҳояш «Меҳри модар» соли 1965 аз чоп баромадааст. Баъдан маҷмӯаи «Ҳикояҳо» (1975), «Ёру ҷӯраҳо» (1978) ва қиссаи «Таркиши охирин» (1978)-аш ба табъ расидаанд.

## Мукофоту медалҳоо
Бо чанд ордену медали ҷангӣ сарфароз гардидааст.
=  =
Марг ==
Аз соли 1961 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

5 октябри соли 1985 аз олам даргузашт.

## Осор
* «Ҷӯраҳо» (1958)
* «Мададгорони бобо»(1960)
* «Мададгорони бобо»(1960)
* «Кабӯтарони сулҳ» (1964)
* «Меҳри модар» (1965)
* «Ҳикояҳо» (1975)
* «Ёру ҷӯраҳо» (1978)
* «Таркиши охирин» (1978)

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе: «Адиб», 2014. — С. 295 ISBN 978-99947-2-379-9

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон