Амнияти роёна

**Амнияти компютерӣ** — бахше аз амнияти иттилоотӣ буда, бо имнопазирии ба вуҷуд омадани зарар ба компютер, ки аз ҳаҷми зарари қобили қабул аз ҳамаи манбаъҳои ошкоршуда ва омӯхташудаи шикасти он дар шароити муайяни кор ва дар фосилаи вақти додашуда зиёд мебошад, тавсиф мешавад.

**Киберамният** — бахше аз амнияти иттилоотӣ мебошад, ки дар чаҳорчӯби он равандҳои ташаккул, фаъолият ва таҳаввули киберобъектҳо барои ошкор кардани манбаъҳои киберхатар, муайян кардани тавсифи онҳо, инчунин таснифот ва таҳияи ҳуҷҷатҳои меъёрие, ки иҷрои онҳо бояд ҳифзи киберобъектҳоро аз ҳамаи манбаъҳои ошкоршуда ва омӯхташудаи киберхатар кафолат диҳад, омӯхта мешаванд. Инчунин: маҷмӯи равандҳо, таҷрибаҳои пешқадам ва технологияҳое мебошад, ки барои ҳифзи системаҳо ва шабакаҳои муҳим аз ҳамлаҳои рақамӣ кӯмак мекунанд.

[thumb|right|230px|[Банкомат — объекте, ки ба ҳифзи шабакаи компютерӣ ниёз дорад]]

**Амнияти компютерӣ** — *чораҳои амниятӣ*, ки барои ҳифзи дастгоҳҳои ҳисоббарор (компютерҳо, смартфонҳо ва ғайра), инчунин шабакаҳои компютерӣ (шабакаҳои хусусӣ ва оммавӣ, аз ҷумла Интернет) истифода мешаванд. Соҳаи фаъолияти мудирони система ва мутахассисони соҳаи амнияти компютерӣ ҳамаи равандҳо ва механизмҳоеро дар бар мегирад, ки тавассути онҳо таҷҳизоти рақамӣ, майдони иттилоотӣ ва хидматҳо аз дастрасии тасодуфӣ ё ғайриқонунӣ, тағир додан ё нобуд кардани маълумот ҳифз карда мешаванд ва дар робита бо вобастагии рӯзафзун ба системаҳои компютерӣ дар ҷомеаи муосир аҳамияти бештар пайдо мекунад.

**Киберамният** — *раванди истифодаи чораҳои амниятӣ* барои таъмини маҳрамият (конфиденсиалӣ), якпорчагӣ ва дастрасии маълумот мебошад. Мудири система ҳифзи дороиҳо, аз ҷумла маълумоти шабакаи маҳаллии компютерҳо ва серверҳоро таъмин мекунад. Ба ғайр аз ин, биноҳо ва аз ҳама муҳим, персонал низ зери ҳимоя гирифта мешаванд. Ҳадафи таъмини киберамният ҳифзи маълумот (ҳам дар раванди интиқол ва/ё мубодила ва ҳам ҳангоми нигоҳдорӣ) мебошад. Барои таъмини амнияти маълумот метавонанд чораҳои ҷавобӣ низ истифода шаванд. Баъзе аз ин чораҳо назорати дастрасӣ, омӯзиши персонал, аудит ва ҳисоботдиҳӣ, арзёбии хатарҳои эҳтимолӣ, санҷиши нуфуз ва талаби авторизатсияро дар бар мегиранд.

Ҳоло дар баъзе кишварҳо омӯзиши киберамният ҳанӯз аз паси мизи мактабӣ ба нақша гирифта шудааст. Масалан, дар Британияи Кабир ба мактаббачагон дарсҳои киберамният пешниҳод мешаванд, ки дар онҳо онҳо малакаҳои таъмини амнияти ширкатҳо ва ташкилотҳои бритониёиро аз ҳамлаҳои шабакавии ҳакерҳо меомӯзанд.

## Ҳифзи компютер
Ҳолати «амният»-и компютер — ин идеали консептуалӣ мебошад, ки ҳангоми истифодаи се раванд ба даст меояд: пешгирии таҳдид, ошкорсозӣ ва ҷавоб. Ин равандҳо ба сиёсатҳои гуногун ва ҷузъҳои системавӣ асос ёфтаанд, ки инҳоро дар бар мегиранд:

* Элементҳои назорати дастрасӣ ба ҳисоби корбар ва криптография метавонанд файлҳои системавӣ ва мутаносибан маълумотро ҳифз кунанд.
* Дар айни замон сипарҳои шабакавӣ (брандмауэрҳо) маъмултарин системаҳои пешгирӣ аз нуқтаи назари амнияти шабакавӣ мебошанд, зеро онҳо метавонанд дастрасӣ ба хидматҳои шабакавии дохилиро ҳифз кунанд ва намудҳои муайяни ҳамлаҳоро тавассути филтратсияи пакетҳо масдуд намоянд. Сипарҳои шабакавӣ метавонанд ҳам сахтафзорӣ ва ҳам нармафзорӣ бошанд.
* Системаҳои ошкорсозии ҳамлаҳо (IDS) барои ошкор кардани ҳамлаҳои шабакавӣ дар раванди таҳия ва кӯмак дар криминалистика пас аз ҳамла пешбинӣ шудаанд, дар ҳоле ки журналҳои назоратӣ вазифаи подобро барои системаҳои алоҳида иҷро мекунанд. «Ҷавоб» ҳатман аз рӯи талаботи арзёбишудаи амнияти системаи алоҳида муайян карда мешавад ва метавонад аз навсозии оддии муҳофизат то огоҳ кардани мақомоти салоҳиятдорро фаро гирад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Top: Computers: Security

Гурӯҳ:Амнияти компютерӣ
Гурӯҳ:Киберамният