open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рубоиёти Хайём

«**Рубоиёти Хайём**» — номи маҷмӯъаест, ки аз рубоиҳои Ғиёсуддин Абулфатҳ Умар ибни Иброҳим Хайёми Нишопурӣ машҳур ба Хайём фароҳам омадааст. Ин рубоиҳо дар садаҳои панҷум ва шашуми ҳиҷрии қамарӣ ба забони форсӣ суруда шудаанд ва умдатан баёнгари дидгоҳҳои фалсафии ӯ ҳастанд.

## Рубоиёт
: Гар бар фалакӣ, ба хок бозорандат.
: В-ар бар сари нозӣ, ба ниёз орандат.
: Филҷумла, мараз ба ҷаҳл то битвонӣ,
: В-озор маҷӯ, то ба ниёз орандат.

: Май гарчӣ ба шаръ зиштном аст, хуш аст,
: Чун бар кафи соқиву ғулом аст, хуш аст.
: Талх аст ҳаром аст, хушам меояд,
: Дерест, ки ҳар чиз ҳаром аст, хуш аст.

: Некиву бадӣ, ки дар ниҳоди башар аст,
: Шодиву ғаме, ки дар қазову қадар аст.
: Бо чарх макун ҳавола, к-андар раҳи ишқ,
: Чарх аз ту ҳазор бор бечоратар аст.

: Ҳарчанд, ки аз гуноҳ бадбахтаму зишт,
: Навмед наям чу бутпарастони куништ,
: Мирам чу гаҳи саҳар зи махмурӣ боз,
: Май хоҳаму маъшуқ, на масҷид на куништ.

: Ҳар дил, ки дар ӯ меҳру муҳаббат насиришт,
: Хоҳ аҳли саҷҷода бошаду хоҳ аҳли куништ.
: Дар дафтари ишқ номи ҳар кас, навишт,
: Озод зи дӯзах асту фориғ зи биҳишт.

: Онон, ки кашандаи шароби нобанд,
: В-онон, ки ба шаб ҳамеша дар меҳробанд.
: Бар хушк касе нест, ҳама дар обанд,
: Бедор якест, дигарон дар хобанд.

: Онон, ки куҳан буванду онон, ки наванд,
: Ҳар як паси якдигар якояк бираванд.
: В-ин мулки ҷаҳон ба кас намонад ҷовид,
: Рафтанду равему боз оянду раванд.

: Бар синаи ғампазири ман раҳмат кун,
: Бар ҷону дили асири ман раҳмат кун.
: Бар пои хароботрави ман бахшои,
: Бар дасти пиёлагири ман раҳмат кун.

: Хуршеди сипеҳри безаволи ишқ аст,
: Мурғи чамани хуҷастафоли ишқ аст.
: Ишқ он набувад, ки ҳамчун булбул ноли,
: Ҳар гаҳ, ки бимирию наноли ишқ аст.

## Танқид
Рубоиётҳои Умари Хайём аз ҷониби мунаққидони адабиёт зери танқиди шадид қарор гирифтаанд, ки назми ҳамчун майпарастӣ, бехудоӣ, худхоҳӣ, демократӣ, худписандӣ, шаҳватдӯстӣ шуморида шудаанд.

## Васф
Дар асл рубоиётҳои Хайём ҳамчун озодона, яъне бе тарсу ваҳм аз он замона, ки вай зиндагӣ мекард, дарду ҷудоӣ, ишқу муҳаббат, албатта шуру шари ҷавонию озодихоҳӣ қисса мекунанд, ки ин хоси навқаламони дар ҷушу хуруш буда ва завқи баланди ғайриоддию навоварии адабӣ дошта мебошад. Мавзӯъҳои май, ишқ, ҳақгӯи ва танқиди шоҳони замонаашро аз рубоиётҳояш хонда, то имрӯз хонандагон ба маҳорат ва озодфикрии Хайём қоиланд, ки ин боиси ба тамоми забонҳои дунё тарҷума ва нашр шудани рубоиётҳои Хайём гаштааст.

## Нигаред низ
* Умари Хайём

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рубоиёт
Маллика Шерават

**Маллика Шерават** (номи аслӣ - Рима Ламба) — ҳунарпешаи синамои Ҳиндустон, Яке аз ҳунарпешагоне аст, ки доимо дар Ҳолливуд ИМА барои ҳунарнамоӣ даъват мешавад.

## Мухтасар
* Аҳли оила – падараш Мукеш Кумар, корманди давлат; модараш Сантош - соҳибхоназан ва додараш *Викрам Синӣ – донишҷӯи коллеҷ.
* Филми аввалинаш - KVAHISH 
* Ҳунарпешаи аввалин бор бо ӯ нақшофарида- Химаншу Малик
* Коргардони аввалин - Говинд Мейнан
* Ҳунарпешагони дӯстдошта - Амитабҳ Баччан, Шоҳруххон, Амирхон, Мадҳубала, Смита Патил, Мадҳурӣ Дикшит
* Филмҳои дӯстдошта - SHOLAY, NAMAK HALAL, ва MASOOM
* Коргардонҳои дӯстдошта - Шекҳар Капур, Фарҳан Ахтар ва Говинд Мейнан
* Овозхонҳои дӯстдошта - М.Рафи, Кишор Кумар, Аша Бҳосле ва Лата Мангешкар
* Бастакорони дӯстдошта - Р.Д. Барман, Э.Р. Раҳмон, Надим Шраван
* Моделҳои дӯстдошта - Раҳул Дев, Шитал Малхар, Малайка Арора
* Либоси дӯстдошта - Ҷинс, футболка, шалвар-камиз, сари.
* Ҷои беҳтарин барои тамошо – Дар Ҳиндустон - Гоа, дар хориҷа - Лондон ва Ню-Йорк
* Таоми дӯстдошта – таомҳое, ки модараш мепазад.
* рангҳои дӯстдошта – Норанҷӣ ва сурх
* Чӣ гуна одамон маъқуланд - Боғайрат, ростқавл ва хушсӯҳбат
* Чӣ гуна одамон маъқул нестанд – шахсони худбин
* Орзу – Ҳунарпешаи машҳур шудан ва сазовори ҷоизаҳои зиёде гардидан 
* Машғулият - рақс, гӯш кардани мусиқӣ ва хондани китобҳои бадеӣ
* Намудҳои рақс  – Классикӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* IMDB: Mallika Sheravat (бо забони англисӣ)

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои банголӣ
Шир

[thumb|right|210px|Стакани шири [Гов|гов]]
**Шир** - ин моеи хӯрокӣ мебошад, ки дар пистони ширхурон тавлид мешавад. Одамон ва ҳайвоноти оилаи ширхурон бо шир ба воя мерасанд. Шир маҳсулоти пурқувват буда одамро сиҳат ва саломат нигоҳ медорад.

## Адабиёт
* 
* 
* 
* 

## Сарчашма

* Молочный союз России
* Законодатель о молоке и молочных продуктах 

Гурӯҳ:Xӯрок
Гурӯҳ:Маҳсулоти ширӣ
Карам

**Карам** ё **Калам** ҷинси рустаниҳои як-ду ё бисёрсола аз чилликгулхо. Намуди карам пояи рост ё каме хамидаи сершохча, барги навбати ё дар бехи поя нумукунанда, гултудаи хушнамо, гули одатан зард, меваи гилофаки, тухми мудаввари қаҳваранг, сиёҳтоб ё зард доранд. Зиёда аз 100 намуди карам маълум аст.
Секунҷаи Хайём-Паскал

**Мусалласи Хайём-Паскал** — ин мусаллас аз а'дод соxта шудааст. Ҳар сатр аз ин мусаллас заройибе як чанд ҷумлаи монанди (a+b)^n - ро нишон медиҳад, ки "N" шумораи сатр xоҳад буд. Ин мусалласро бори аввал Умари Хайём дар асри XI кашф кард ва Паскал низ дар саддаи XVII ё XVIII мелодӣ онро кашф кард ва ба кор бурд. Ба ин далел ба он мусалласи Хаём-Паскал мегӯянд. Англисҳо онро секунҷаи Хаём-Паскал-Нютон мегӯянд.
Афлокнамои Хайём

**Афлокнамои Хайём** ки соxти он ҳамзамон бо бузургдошти 1000-умин солгарди Умари Хайём дар Нишопур оғоз шӯд ва бузургтарин Афлокнамойи Ховари Миёна xоҳад буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Эрон
Гурӯҳ:Афлокнамоҳо
Гурӯҳ:Нишопур
Курмак

**Курмак** () — ҷинси гиёҳи яксолаест мансуб ба хушаиҳо. Пояаш сершохча, баргаш борику нештаршакл, хушачааш якгулаи дуҷинсаи байзашакл, пулакчаи хушааш нафиспӯст.

## Эзоҳ
Кӯҳи Бинолӯд

**Кӯҳи Бинолуд** () кӯҳе дар Эрон аст ва баландтарин кӯҳ дар устони Хуросони разавӣ мебошад, ки баландии он 3,211 метр аст. Кӯҳ  дар тарафи шимоли Нишопур ва дар тарафи ҷанубии Машҳад ҷойгир аст. Ин кӯҳро боз ҳамчун *Боми Хуросон* меноманд.

## Инҷоро ҳам бингаред

*Кӯҳҳои Албурз

Бинолуд
Гурӯҳ:Нишопур
Осорхона

[thumb|300px|right|[Лувр|Осорхонаи Лувр дар Париж, яке аз калонтарин ва машҳуртарин осорхонаҳoи ҷаҳон мебошад.]]
**Осорхона** (аз юнонӣ museion - қасри музаҳо), муассисаи илмӣ ва маърифатие, ки кори гирдоварӣ, омӯзиш, нигаҳдорӣ ва ташвиқу тарғиби ёдгориҳои таърихӣ ва осори маданияти моддию маъниваиро ба роҳ мемонад.

*
Осорхонаи ёдгории Садриддин Айнӣ (Самарқанд)

**Осорхонаи ёдгории Садриддин Айнӣ** — осорхонае дар минтақаи Регистони шаҳри Самарқанди Узбакистон аст, ки ба зиндагӣ ва осор Садруддин Айнӣ ихтисос дода шудааст. Ин осорхона бо қарори Шӯрои Вазирони ҶШС Ӯзбекистон (аз 16 июни 1964) дар ҳавлии Садриддин Айнӣ тасъсис ёфтааст.

## Нигаред низ
* Осорхонаи Айнӣ (Душанбе)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Садриддин Айнӣ
Қавомии Розӣ

**Бадруддин Қавомии Розӣ** (, мулаққаб ба **Шарафушшуаро**; 1097, Рай — 1165, ҳамон ҷо) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аз доираи ҳунармандони (нонвоӣ) будааст. Аз ӯ девони ашъор (тақрибан 3360 байт) боқӣ мондааст, ки дар он қасоиду ғазалиёт ва тарҷеъбандҳои шоир фароҳам омадаанд. Мавзӯи ашъори Қавомии Розӣ васфи ҳунару ҳунармандон, ситоиши ахлоқи ҳамида, қадру манзалати қаноату хоксорӣ мебошад. Ӯ худро «подшоҳи мулки қаноат» номида, тахти зару афсари гавҳарнисорро дар қаноат дида, дӯконашро аз анвои мулку боргаҳи шаҳриёт беҳтар ва номи гандумро аз ҳалвои тару шаҳду шакар хушгувортар донистааст. 

Дар аксар қасидаҳояш ба мавзӯи панду насиҳат даст задааст, ки ин гувоҳи қаробати ӯ ба мардуми меҳнатӣ, ахлоқу одоб, ҷаҳонбинии онон аст. Ғазалиёти Қавомии Розӣ дар пешбурд ва равнақи адабиёти доираҳои ҳунармандӣ хидмати сазоворе кардааст. Девони Қавомии Розӣ соли 1956 дар Теҳрон ба табъ расидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Соли 1314

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1314]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1314]]*
* 3 Июн — Ҳумоми Табрезӣ

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1314
Айнӣ (мазмунҳо)

Мазмунҳо:

* Садриддин Айнӣ — бунёдгузори адабиёти шуравии тоҷик, нависанда, олим, академик ва нахустин Президенти Академияи илмҳои Тоҷикистон (1951–1954), Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон, академики фахрии Академияи илмҳои ҶШС Ӯзбекистон. Қаҳрамони Тоҷикистон (1997)
* Камол Айнӣ — ховаршинос, адабиётшинос, академики Фарҳангистони улуми Тоҷикистон, Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1996)
* Ноҳияи Айнӣ — ноҳияи Айнӣ дар вилояти Суғд

 
Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Масеҳои Бойсунӣ

**Масеҳои Бойсунӣ** (қарни 19) —  ва хушнависи форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Мирзо Масеҳои Бойсунӣ дар XIX дар деҳистони Назарии кӯҳистони Бойсун дар хонаводаи марде бо номи Мулло Мунтаҳои Бойсунӣ, ки низ аз мардони соҳибмаърифат ва донишманди замони худ буд, ба дунё омадааст. Мирзо Масеҳо таҳсилоти аввалияро дар ҳузури падараш ва мактаби ибтидоии деҳаи Назарӣ фаро гирифт ва пас аз он дар авони навҷавонӣ озими шаҳри Бухоро шуд ва аввал дар мадрасаҳои миёна, пас аз он дар мадрасаҳои олияи Бухоро чун Мадрасаи Мири Араб, ба таҳсили улум пардохт. Дар тӯли беш аз бист соле, ки дар Бухоро буд, дар ҳузури устодони барҷастаи фиқҳ, калом (ақойид), сарфу наҳви арабӣ, адабиёти араб, адабиёти форсии тоҷикӣ ва ӯзбекӣ таълим гирифт. Ҳамчунон, дар маҳфилҳо ва сӯҳбатҳои шоирону фозилон ва хушнависону ҳунармандони маъруфи он даврон ширкат намуд. Чун аз навҷавонӣ истеъдоди баланди шоирӣ дошт, ба шеърсароӣ идома дод ва дар Бухоро радифи шоирони номдори замони худ қарор гирифт. Дар ҳунари хушнависӣ низ маҳорати тамом пайдо кард.

Дар «Фирдавсу-л-иқбол»-яке аз манобеъи муҳими торихии асри XIX дар бораи Мирзо Масеҳои Бухории шоир ва хаттот, ки аз аморати Бухоро ба Хива рафта ва як муддат дар муҳити адабии он ҷо таъсиргузор буда ва ба шоирони барҷастаи хонигарии Хива — Огаҳӣ, Мунис, Комил ва Холис ҳаққи устодӣ пайдо кардааст, сухан меравад. Ба эҳтимоли қавӣ, ин ҳамон Мирзо Масеҳои Бойсунист, ки солҳои тӯлонӣ дар Бухоро зиндагӣ карда ва ба бухороӣ маъруф шудааст. Дигар ин ки ҳар ду ин шахс, айнан дар як замон ба сар бурда ва қобилиятҳои ҳар дуи онҳо ба ҳам бисёр монанд аст: шоирӣ, хаттотӣ, мирзоӣ (муншигӣ). Мирзо Масеҳо дар баъзе аз маворид бо номи «Қозӣ Масеҳо Бойсунӣ», дар баъзе мавридҳо бо номи «Мулло Масеҳо» ёд мешавад. Аз ҷумла, дар яке аз нусхаҳои дастнависи маснави(достон)-и «Раъно ва Зебо»-и Мирзо Масеҳо ному насаби ӯ ба шакли «Қозӣ Масеҳо бин Қозӣ Мунтаҳои Бойсунӣ» оварда шудааст. Он чи ки аз зиндагонии Мирзо Масеҳо маълум аст, бештар ҳамин аст, ки вай пас таҳсили улум ва чанд соли фаъолият дар шаҳри Бухоро (ва ба эҳтимоли қавӣ дар Хива ҳам), ба дараҷаи муфтигӣ расида ва дар дарбори амир низ обрӯю манзалати хоссе доштааст.

## Осор
* Бойсунӣ, Мирзо Масеҳо. Достони «Раъно ва Зебо». — Т.: «TAFAKKUR», 2020.

## Эзоҳ
Имодии Ғазнавӣ

**Амир Имодии Шаҳриёрӣ**, **Имодии Ғазнавӣ** (; ) —  ва мадҳиясарои форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Шаҳриёри Рай таваллуд шуда, бо Сапой ва Адиб Санои Тирмизӣ муосир будааст, ӯ дар Рай, Разна, Мозандарон ва Ироқи Аҷам умр ба cap бурдааст.

Шамси Қайси Розӣ дар «ал-Муъҷам» ашъори ӯро ҳамчун шавоҳид ба кор бурдааст. Дар баъзе маъхазҳо ӯро аз н. Шаҳрёри Рай гуфтаанд. Аз мамдӯҳони Имодуддавла Фаромурз ‒ ҳокими Мозандарон буд. «Имодӣ» тахаллус карданаш низ ба ҳамин сабаб аст. Имодии Ғазнавӣ пас аз даргузашти Имодуддавла Фаромурз ба Балх рафта, муддате дар Ғазнӣ низ иқомат доштааст. Аз ҳаким Саноӣ тасаввуфро омӯхта, баъдан ба Ироқ кӯчид. Дар дарбори салҷуқиён зиста, Туғрал ибни Маликшоҳ (ҳукмронӣ 1130-35) ва дигар бузургони салҷуқияро мадҳ гуфтааст. Имодии Ғазнавӣ маликшуарои дарбори салҷуқӣ таъйин гардида, ба куняи «Султонӣ» низ машҳур шуд. Ашрофи Ғазнавӣ ва Анварӣ дар ашъорашон аз ӯ ба некӣ ёд кардаанд. Тибқи маълумоти тазкираҳо, ҷунгҳои хаттӣ ва дигар сарчашмаҳои адабӣ аз ӯ тақр. 2500 байт боқӣ мондааст. Имодии Ғазнавӣ аслан шоири қасидасаро буда, дар ашъораш аз истиораву кинояҳои зариф моҳирона истифода шудааст. Дар қасидасароӣ пайрави Хоқонию Анварӣ буд. Дар ашъораш зебоиҳои табиат, ишқу муҳаббати инсониро тавсиф ва зимомдорони золимро мазаммат кардааст. Девони Имодии Ғазнавӣ бо кӯшиши Забеҳуллоҳи Ҳабибнажод соли 2002 дар Теҳрон ба табъ расидааст. Нусхаи дигари девони дастнависаш дар Осорхонаи ш. Истанбул нигаҳдорӣ мешавад. Ғазалу таронаҳояш содаву равонанд.

Абёти зер аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Фитрат

**Мулло Қурбон Фитрати Вардонзеҳии Бухороӣ** (? — 1888) — аз шоирони маълуми нимаи дуюми садаи XIX буда, ба доираи адабии Бухоро тааллуқ дорад. 

## Зиндагинома
Доир ба соли таваллуд ва тавзеҳоти зиндагии шоир дар сарчашмаҳо маълумоти муфассал дарёфт нагаштааст. Вафоти ӯро ба соли 1888 муқаррар кардаанд. Фитрат охирҳои умр дар яке аз туманҳои хонигарии Бухоро мансаби қозигӣ дошт. 

## Эҷодиёт
Девони шоир, ки то ба замони мо расидааст, аз ғазалиёт, мухаммасот, рӯбоиёт, фардиёт ва абёти алоҳида иборат аст.

Мавзӯъи асосии эҷодиёти Фитратро тараннуми ишқи поки инсонӣ, нолаву фиғон аз дарди ҳиҷрону фироқи маҳбуба, инчунин сарзаниши нобасомонии замона ва аҳли он ташкил медиҳад:
: Баски дар ҳиммат тиҳидастанд ин беҳосилон,
: Резиши эшон ҳамин дар обрӯи соил аст.

; Аз ғазалиёт
: Зи бас дорам ба каф сарриштаи ошуфтаҳолиро
: Раги хоби парешон кардам тори ниҳолиро.
: Хуморолуда барги токро боли ҳумо донад,
: Набошад афсаре чун ҷом ринди лоуболиро.
: Ба чашми ҳалқаи мотам бувад бе май хати соғар,
: Хаёли қолаби беҷон кунад минои холиро.
: Ҳисори офиятро нест аз афтодагӣ парво,
: Набошад бим зи осеби хазон гулҳои қолиро.
: Дилам гардид нозук дар хаёли рӯйи ӯ Фитрат,
: Майи мо соғари чинӣ кунад ҷоми сафолиро.

;Аз рӯбоиёт
: Эй моҳ лабат ба ангубин мемонад,
: Бо ту сухани кас ба замин мемонад.
: Ин аст сухан, ки бусае эхсон кун,
: Дунё гузарон аст, ҳамин мемонад.

: Эй шух, ки масту саргарон омадаи,
: Ошуби дилу балои чон омадаи.
: З-ин абруву чашмаке, ки дори, ба Худо,
: Сарфитнаи охирӯззамон омадаи.

## Эзоҳ
Софокл

**Софокл**  — яке аз шоирони Юнони бостонӣ буд, ӯ 123 пиеса навиштааст. Вале танҳо 7 фоҷиаҳои ӯ то ба замони мо пурра омада расидааст. Софокл дуюмин шоири Юнони Қадим аст, ки мисли шоирони дигар ба монанди Эврипид, бисёртар фоҷиа эҷод мекардааст.

## Асарҳо

## Театрҳои Юнони Бостонӣ
Театри Юнони бостонӣ яке аз қисмҳои асосии фарҳанги бадеии Юнони Қадим ба ҳисоб мерафт. Ин ба театри ҷанубӣ ҳозира монанд аст, ва бисёрии намоишҳои театри он вақта то ҳол намоиш карда мешаванд. Аввалин шуда дар театри Юнони Қадим жанрҳои ҳаҷвия ва фоҷиа пешкаш шуда буданд. 
Танҳо мардон метавонистанд дар театр нақш бозанд, ҳунарпешаҳои театри юнонӣ, аксар вақт дар намоиши театрӣ ба рӯяшон ниқоб мепӯшиданд ва ё рӯяшонро рангу бор мекарданд, то ин ки мухлисон тавонанд фаҳманд, ки нақши киро онҳо бозида истодаанд. 
Адибони машҳури юнонӣ бештар пиесаҳои фоҷиавӣ эҷод мекарданд, аз ҷумла шоирон Софокл ва Эврипид буданд, пиесаҳои ҳаҷвиро бештар Аристофан эҷод кардааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони Юнони бостон
Гурӯҳ:Юнони бостон
Қонеъ

**Қонеъ** - аз аввалин шоирони садаи XVIII-и тоҷик мебошад, ки нахуст аз юайни суханварони Мовароуннаҳр ба сабки Бедилӣ шеър гуфтанро шурӯъ намуда буд. Номи пурра ва санаҳои ҳаёти шоир маълум нест. Зодгоҳи Қонеъ Насаф - Қаршии имрӯза буда дар ҷавонӣ ба Бухоро рафта, он ҷо илм меомӯзад ва шояд минбаъд дар ҳамон ҷо мемонад. 
Девони Қонеъ бо сабки Бедил иншо гардида, соли 1163/1750 тартиб дода шудааст.

## Намуна аз ғазалиёт

## Чу офтоб бихезад насиби хастии мо

:Чу офтоб бихезад насиби хастии мо,
:Талоши шер набошад ба зурдастии мо.
:Кушод чашми хасад чарх бар карории ман,
:Ки барги лола надорад низоми  пастии мо.
:Танам ба кучаи мехробу дил ба хонаи дайр,
:Пиёла ханда кунад бар худопарастии мо!
:Зи роҳи хар сари ту пои ох бикшодам,
:Намонд дидаи мо мулки тандурустии мо.
:Нишеби сели фигони хаводисам Конеъ,
:Бувад зи кӯҳ фаротар садои хастии мо.

Мазмуни ашъори шоир бофтаи хомаи тахайюли ӯст. шоир ҳангоми эҷоди ғазал мазмун ва маонии навро меофарад. Чунончи: Насиби хастии инсонҳо мисоли офтобест, ки ҳар субҳ барояд, яъне офаридгор ризқи бандаҳоро ба ҳангоми субҳ медиҳад ва ҳар ки саҳархез аст, дар талоши ризқу рӯзӣ қадаме фарохтар хоҳад гузошт.
                                                       
## Хатти сабзи ӯ иборат дод бар такрорҳо

:Хатти сабзи ӯ иборат дод бар такрорхо,
:Обу ранге меборад аз лаъли ӯ гуфторхо. 
:Баски дар ёди узораш дил ба дог огушта шуд,
:Лолазоре менамояд сина бар асрорхо.
:Корфармои намояд чашми шухаш шеваро,
:Сар ба чои хишт аз хайрат нихад меъморхо.
:Риштаи ҷон то ба тори зулфи ӯ пайванд ёфт,
:Кандаам аз гардани худ риштаи зуннорхо.
:Сурати сарви кадаш дар хонаи тасвир нест,
:Аз такаллуф бартараф оинаи зангорхо.
                                                                                                
## Аз кашокаш дасти ман дар гардани мино шикаст

:Аз кашокаш дасти ман дар гардани мино шикаст,
:Рафти номуси талаб ништар ба пои мо шикаст.
:Аз канору буса махрумам зи харфи сарди хеш,
:Шишаву паймонаам аз лагжиши бечо шикаст.
:Бар умеди ваъдае хоби парешон дидаам,
:Ахд чун зулфаш магар он шухи бепарво шикаст.
:Ин сафоли синаам хун баста аз ғам  реза шуд,
:Устохони тарки сарро магзи он савдо шикаст.
:Нашъаи Конеъ баланди кард, шайдо шуд магар,
:Чуби ғайрат бар сарам аз дасти хар гавго шикаст.
 

Гурӯҳ:Шоирони форсизабон
Парии Ҳисорӣ

**Мулло Раҷаб Парии Ҳисорӣ**  — и тоҷик.

## Зиндагинома
Мулло Раҷаб Парӣ аз Ҳисори Шодмон буда, тамоми умр он ҷо зиндагонӣ кардааст. Ҳаёти шоир дар аҳди ҳокими Ҳисор Абдулкаримхон (ҳукмрониаш 1804—1886) гузаштааст. Соли таваллуди шоир маълум нест. Соли вафоташ ҳам аниқ маълум нест. Иншоҳои вай то солҳои 1854 сабт гардидаанд.

## Эзоҳ
Қоин

**Қоин** () — шаҳрест дар устони Хуросони ҷанубӣ, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли  2006, 42,476 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Руботкарим

**Руботкарим** () — шаҳрест дар устони Tеҳрони Эрон. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 66,350 тан будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Теҳрон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳаштгирд

**Ҳаштгирд** () — шаҳрест дар устони Албурзи, Эрон. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006  60,301 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Албурз
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Шаҳриёр (Теҳрон)

**Шаҳриёр** () — шаҳрест дар устони Tиҳрон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 40,058 тан будааст ва дар соли 2006, 328,190 тан буд.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Теҳрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Караҷ

**Караҷ** () — шаҳрест дар устони Албурз, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории  дар соли 2006, 1,523,085 тан будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Албурз
Гурӯҳ:Шаҳрҳои миллионери Эрон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Дамованд

**Дамованд** () — шаҳри таърихӣ, маркази шаҳристони Дамованди устони Теҳрон (аз 1936); дар доманаи қаторкӯҳҳои Албурз қарор дошта, номаш аз кӯҳи Дамованд бархостааст. Аҳолиаш 56315 нафар (2012), бо лаҳҷаи тотии забони форсӣ гуфтугӯ мекунанд. Масоҳаташ 2066 км2.

## Ҷуғрофиё
Баландиаш аз сатҳи баҳр 1903 метр. Обаш аз дарё ва чашмасорҳо таъмин мешавад. Кӯҳҳои асосии шаҳристони Дамованд: Қарадоғ (4,076 м), Ҷингизчол (4,010 м), Аспгирон (3,718 м), Миёнарӯд (3,650 м), Зарринкӯҳ (3,510 м) ва Тор (3,452 м).

## Иқлим
Ҳарорати миёнаи ҳаво дар тобистон 30,50С, дар зимистон 130С.

## Машғулияти сокинон
Машғулияти сокинони Дамованд: кишоварзӣ, боғдорӣ, чорводорӣ, парандапарварӣ, занбӯрпарварӣ, бозаргонӣ ва ҳунармандӣ. Рустаниҳои доруии Дамованд: гули говзабон, коснӣ, чашми булбул, ширинбия, камол, бӯимодарон, зилол, анҷир, бодоми кӯҳӣ.

## Таърих
Дар асотир бунёди чандин шаҳр дар Дамованд ба Каюмарс ва ворисонаш нисбат дода мешавад. Дамованд аз замони ҳукмронии Ҳахоманишиён ҳамчун маркази савдои лоҷвард шуҳрат ёфта, дар масири роҳи корвонгард Табаристон ва Райро бо ҳам мепайваст. Аз давраи Ашкониён Дамованд ба қаламрави сулолаи маҳаллии Масмуғон дохил мешуд. Арабҳо бори аввал бо сарварии Нуайм ибни Муқарран ба Дамованд лашкар кашида (643), тибқи шартномаи басташуда бо Мардоншоҳи Масмуғон сокинони шаҳр уҳдадор шуданд, ки солона 200 ҳазор дирҳам хироҷ пардохт намоянд. Баъдан Мусо ибни Каъб бо фармони Абумуслими Хуросонӣ ба Дамованд лашкар кашида (749), дар ишғоли он ноком гардид. Ахиран Аббосиён ба Дамованд лашкар кашида, онро забт карданд (759). Дамованд то давраи Қоҷориён ҷузъи Рай буд. Дар давраи Қоҷориён чаҳор маҳаллаву ҳаммом ва нуҳ масҷид дошт.

## Ёдгориҳои таърихӣ
Ёдгориҳои таърихии Дамованд: 27 қалъа, 21 қабристон, 18 ҳаммом, 5 пул, 3 масҷиди қадимӣ ва 3 корвонсарой. Дар натиҷаи ҳафриёти бостоншиносӣ аз гӯристони қадимии Дамованд ду ҷоми гилӣ ва чандин сикка ёфт шуданд, ки ба давраи ҳукмронии Меҳрдод (Митридот)-и II ва Фарҳоди (Фраат)-и II мансубанд.

## Адабиёт
* ایرج افشار سیستانی. فرهنگ شهرها و استانهای ایران. جلد. ۱. تهران، ۱۳۹۲.؛
* محمد جواد مشکور. جغرافیای تاریخی ایران باستان. تهران، ۱۳۹۳ ش.1

## Пайвандҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Сарчашма
* 

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Теҳрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Оштиён

**Оштиён** () — шаҳрест дар устони Марказӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 11,180 тан будааст ва дар соли 2006, 11,180 тан баровард мешавад.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Арок

**Арок** () — шаҳрест дар устони Марказӣ, воқеъ дар Эрон. Шумори аҳолии ин шаҳр дар соли 2006, 521,166 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Дилеҷон

**Дилиҷон** () — шаҳрест дар устони Марказӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 24,861 тан будааст ва дар соли 2006, 34,565 тан баровард мешавад.

Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 31,852 нафарро ташкил медод, ки он дар 8,779 оила буд.

Аҳолии маҳаллии **Дилиҷон** бо лаҳҷае, ки онҳоро Дилеҷонӣ (ё Дилигонӣ бо забони модарӣ) меноманд, гап мезананд. Чунин ба назар мерасад, ки забони модарии Дилеҷонӣ як лаҳҷаи забони қадимаи форсӣ мебошад, ки ба забони Абуёнеҳӣ, яке аз қадимтарин забони деҳоти порсӣ аст, ки тақрибан каме дуртар аз Дилиҷон ҷойгир аст.

Сарбанди Хордод ва ғори Чал Наҳҷир ва инчунин осоишгоҳи чашмаи гарм ба маконҳои ҷолиб шудаанд.

Дилиҷон шаҳри саноатӣ буда, дар он якчанд ширкатҳои машҳури қолинбофӣ ба монанди Маҳистон, Ситораи Тилоиӣ ва Саид ҷой доранд. Дар мантақаи шимолу шарқии Дилиҷон ҳафт деҳа воқеъ буда, ин ҷойро Ҷасб меноманд.

Ғайр аз ин, ғори Чал-Нахҷир ё Дилиҷон яке аз ҷойҳои ҷолиби сайёҳии табиии Дилиҷон мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ
Осторо (Озарбойҷон)

**Осторо** (, тал. Осторо) — шаҳр дар Озарбойҷон, маркази маъмурии ноҳияи Осторо.

Он дар ҷанубу шарқии Озарбойҷон, дар соҳили чапи дарёи Осторо (Астарачай) дар омезиши он бо баҳри Каспий ҷойгир аст. Сарҳади давлатӣ бо Эрон қад-қади дарё мегузарад. Истгоҳи роҳи оҳани Осторо аз шаҳр 3 км дур аст. Шаҳри Осторои Эрон дар соҳили рости дарё ҷойгир аст.

## Этимология
Мувофиқи гуфтаи сайёҳи олмони асри XVII Адам Олеариус, "вай [шаҳр]-ро дар минтақа Осторо меномиданд".  Шаҳр дар соҳили пастхам ҷойгир аст ва номи *Осторо*, ба гуфти Поспелов, маънои «ҷои паст, пастзамин»-ро дорад. Тибқи гуфтаи Поспелов "Осторо" аз калимаи форсии *esterahat* - "истироҳат" сарчашма мегирад.

## Иқлим

## Таърих

## Аҳолӣ

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред

## Нигораҳо

Акс:Astara rayon.jpg|Воридшавӣ ба ноҳияи Осторо
Saeid dehsaraee (2).jpg |Осторо, соҳили баҳри Каспий
Акс:ОтельШиндан.png|меҳмонхонаи чорситорадори Шиндан дар Осторо
Astara. 07 41.jpg|Баҳри Каспий дар Осторо
Astara railway.jpg|истгоҳи роҳи оҳани Осторо


## Пайвандҳо
* Астара / / Луғати хурди энсиклопедии Брокхауз ва Эфрон:дар 4 ҷилд. - SPb., 1907-1909.
* Астара   
* Галереяи аксҳо 

## Эзоҳ



Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Порсобод

**Порсобод** () — шаҳр ва маркази  Шаҳристони Порсобод, ки дар устони Ардабели, Эрон воқеъ аст. Дар саршумории соли 1996 аҳолии он, 60,485 нафар будааст ва дар соли 2006, 109,065  нафарро ташкил медод.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ардабел
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Мишгеншаҳр

**Мишгеншаҳр** () — шаҳрест дар устони Ардабел, Эрон аст.  Дар саршумории соли дар соли 2016, ҷамъияти он 74,109 нафар  будааст.

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ардабел
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Хуррамдарра

**Хуррамдарра** () — шаҳрест дар устони Занҷон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории 2006, 52,204 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Занҷон

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Занҷон

**Занҷон** (), **Зангон** — шаҳр дар шимолу ғарби Эрон, маркази устон ва шаҳристони Занҷони ҶИЭ. Масоҳаташ 81 км2, баландиаш аз с. б. 1638 м. Аҳолиаш 416 ҳазору 851 нафар (2011), аксарият туркҳои озарӣ. Масофа аз Занҷон то шаҳри Теҳрон 298 км ва то соҳили дарёи Хазар (Каспий) 125 км.

## Таърих
Занҷон байни шаҳрҳои Қазвину Табрез қарор дошта, яке аз шаҳрҳои қадими Эронзамин аст, ки Батлимиюси Юнонӣ (тақр. 87-165) аз он бо номи Огонзоно ёд кардааст. Номи қадими шаҳр Шоҳин ё Шаҳин буд. Ҳамдуллоҳи Муставфӣ бунёди Занҷонро ба Ардашери Бобакон нисбат додааст. Дар маъхазҳои ҷуғрофӣ Занҷон гоҳе ҷузъи Дайлам, Ҷибол, Озарбойҷон ва ё Рай ёд шудааст. Соли 644 аз ҷониби арабҳо ишғол гардид. Занҷон муддате тобеи давлати Сомониён ва Дайламиён буд. Дар «Ҳудуду-л-олам» шаҳри пурнеъмат тавсиф шудааст. Занҷон дар давраи тохтутози муғулҳо хароб шуда, дар аҳди Элхонон, бахусус дар замони Улҷойту, дубора обод гардид. Ба қавли Ибни Ҳавқал, Занҷон (аз ш. Абҳар бузургтар) дар сари роҳи Озарбойҷон воқеъ гардида, ҳавояш сард ва забони мардумаш паҳлавӣ (форсии миёна) аст. Занҷон ҳоло яке аз марказҳои бузурги саноатӣ ва ҳунарҳои дастӣ (қолинбофӣ, намадмолӣ, сафолгарӣ, кандакории рӯи мис) мебошад. Оби ошомидании Занҷон аз корез, чоҳ ва рӯдхона таъмин мешавад. Шуғли асосии бошандагони Занҷон: кишоварзӣ, боғдорӣ, чорводорӣ, бозаргонӣ, бофандагӣ ва косибӣ. Дар Занҷон гандум, ҷав, лӯбиё, ҷуворӣ, бодиринг, тарбуз, помидор, ангур, себ, анор, анҷир, чормағз, зайтун, офтобпараст кишт карда мешаванд. Муассисаҳои илмии Занҷон: Донишгоҳи Занҷон, Донишгоҳи таҳсилоти такмилии улумпояи Занҷон, Донишгоҳи улуми пизишкии Занҷон, Донишгоҳи озоди исломии воҳиди Занҷон, Донишгоҳи фарҳангиён. Биноҳои меъморӣ-таърихии Занҷон: Бозори Занҷон, масҷиди ҷомеи Занҷон, масҷиди Чиҳилсутун ва масҷиди Ҷамилахонум.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Занҷон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Озаршаҳр

**Озаршаҳр** () — шаҳрест дар устони Озарбойҷони шарқӣ, Эрон. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 38,252 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Аҳар

**Аҳар** () — шаҳрест дар устони Озарбойичони шарқӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 78,076 тан будааст ва дар соли 2006, 97,033 тан баровард мешавад.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони шарқӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ушнавия

**Ушнавия** (, ) — шаҳрест дар устони Озарбойичони ғарбӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар соли 2006, 29,896 тан будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Маҳобод

270px|мини|Маҳобод (1959)
**Маҳобод** (, ) — шаҳрест дар устони Озарбойичони ғарбӣ, ки дар Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории   соли 2006, 12,324 нафар баровард мешавад.
## Ҳамчунин нигаред
* Шаҳристони Пероншаҳр
## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Сақиз (шаҳр)

**Саққиз** (, ) — шаҳрест дар устони Курдистони Эрон. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 155,784 наф. будааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон
Комёрон

**Комёрон** (, ) — шаҳрест дар устони Курдистони Эрон. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 64,501 наф. будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Асадобод

**Асадобод**  (  ) ‎ - шаҳр дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон. Маркази маъмурии шаҳристони Асадобод аст. Чаҳорумин шаҳри сераҳолӣ дар устони Ҳамадон..

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ғарбии устони Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1583 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

Асадабод тақрибан 30 км дар самти ғарб аз Ҳамадон, пойтахти устон ва 300 км дар самти ҷанубу ғарб аз Теҳрон, пойтахти кишвар ҷойгир аст.

## Таърих
Асадобод яке аз қадимтарин шаҳрҳои Эрон, "ҳамсол"-и  шаҳри Ҳамадон аст.. Бори аввал аст, ки бо номи *Ҳагматаана* ( *Hegmataaneh*), дар ҳуҷҷатҳое, ки ба давраи мавҷудияти шоҳигарии  *Мидия* таалуқ доранд, зикр карда мешавад. Баъзе олимон Асадободро бо шаҳри бостонии *Адрапана*, ки аз ҷониби ҷуғрофидони қадими юнонӣ Исидори Харакӣ дар асараш "Маконҳои Парфия" ёдрас шудааст, вобаста мекунанд. Замини атрофи шаҳр дорои ашёи қадима мебошад, ки ба давраҳои ҳукмронии Мидия, Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ ва Сосониён тааллуқ доранд. Дар давраи исломӣ, Асадобод як корвонсарой дар роҳи байни  шаҳри Ҳамадон ва Бағдод буд. Дар соли 810 / 811  дар наздикии шаҳр, муҳориба байни лашкари писарони Ҳорун ар-Рашид,Амин ва Маъмун руй додааст, ки бо ғалабаи  охирон анҷом ёфтааст.

## Аҳолӣ
Соли 2006, шумораи аҳолӣ 51 304 нафар буд ; дар таркиби қавмӣ бартариятро миллати форсҳо доранд, инчунин миллати курдҳо, озарбойҷонҳо, лурҳо ва лакҳо зиндагӣ мекунанд , дар таркиби мазҳабӣ  аксарият аз шиъаи мусалмон аст. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Наҳованд

**Наҳованд** () — шаҳрест дар устони Ҳамадон, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 77,404 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ободон

**Ободон** , ё **Абдун**  , ё **Ау Дан**   (   ‎ - як шаҳраки хурд дар ҷануби Эрон, дар  Устони Бушаҳр,  Шаҳристони Даййир аст.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии Бушаҳр, дар баландкӯҳи Гермсир, дар байни соҳили халиҷи Форс ва қаторкӯҳҳои ҷанубу ғарбии Загрос, дар баландии 17 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 6,058 нафар буд . Форсҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳаб мусалмонҳои шиъа.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ромҳурмуз

**Ромҳурмуз** () — шаҳре дар  устони Хӯзистони Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 37,221 тан будааст ва дар соли 2006, 37,981 тан баровард мешавад.

## Таърихи
Таърихи воқиъӣи ин шаҳр дар давраи сосонӣ оғоз мешавад, ҳарчанд гӯрҳои еломӣ нез дар ин шаҳр пайдо шудааст. гӯри подшоҳи сосонӣ ки ин шаҳрро сохт, Ҳормиди яком, багуфтаи мардумони ин шаҳр ва таърихнигон дар ин шаҳр воқиъ шодаст.

бо фатҳи ором ороми хузистон бадасти мусалмонон дар садаи ҳатуми милодӣ, ромҳурмуз табдл ба ҷойгоҳи музокирои сатрапи сосони ки Ҳормозан ном дошт ва раҳбари артиши мусалмоно шол.. Багуфтаи ҷаҳонгардони муслмон, дар даврони исомин шаҳр китобхонаи ҳамчун китобхонаи Басра доштаст. Ҳамчунин дар ин шаҳ абрешам толид шуда ва ба сарзаминҳои дур фирисодамешодаст Пеш аз оғози рукуд ин шаҳр аз равнақи васиъӣ бархордор будаст. 

Дар авохири давраи сафавӣ ва оғози давраи қоҷорӣ, садоқати ин шаҳр миёони хузистон ва остони Форс дастбадаст мешодаст. дар садаҳои 18 ва 19 мардумони лур ва араб шоро ба сокин шудан дар ин шаҳр шоданд.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бурӯҷин

**Бурӯҷин** () — шаҳрест дар устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли  2006, 54,001 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гачсорон

**Гачсорон**номи маъмули дигар **Дугонбедан** ( ), ҳамчунин **Догонбадан**  ё **Дугунбедан** инчунин  чун **Гечсаран**  ё **Гачсаран** маълум аст - шаҳр дар ҷануби Эрон, дар Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад аст. Маркази маъмурии  Шаҳристони Гачсорон. Дуюмин шаҳри сераҳолии шаҳристон. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад, дар ғарби баландкӯҳи Загрос  дар баландии 736 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  .   Дар наздикии шаҳр кони назарраси нафту гази Гачсаран ҷойгир шудааст . 

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 81 902 нафар буд  . 

## Аксҳои шаҳр

Dashtbaloot.jpg 
Tangedil.jpg 
Barabar.jpg 
VshelaldoonN.jpg 
Kayvan fall.jpg 
Maskan mehr.jpg 
Sadat parish.jpg 
Genaveh road.jpg 
Dogonbadan nice view.jpg 
Tange deel.jpg 
Shahroo Mountain.jpg 


## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Бушаҳр

**Бушаҳр** () — шаҳр дар устони Бушаҳр, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 158,756 нафар будааст.. 

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Даййир

**Даййир** () — шаҳр дар устони Бушаҳри Эрон. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 18,454 нафар будааст ва дар соли 2016, 24,083 нафар шудааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Кангон

**Кангон** ё **Бандар-Кангон** () , ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Bandare Kangān**; **Kangān** ва **Kangun** — шаҳрест дар устони Бушаҳри Эрон. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 16,388 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Истаҳбон

**Истаҳбон** () — шаҳрест дар устони Форс, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории  соли 2006, 33 101 нафар будааст..
## Иқтисод
Хокҳои атрофи атрофи Истаҳбон ҳосилхезанд ва шаҳрро ба яке аз муҳимтарин маркази минтақавии кишоварзӣ табдил медиҳанд. Аз маҳсулоти кишоварзӣ заъфарон, ғалладонагиҳо, лаблабуи қанд, пахта, чормағз, бодом, ангур ва дигар меваҳо кишт карда мешаванд. Истаҳбон яке аз калонтарин истеҳсолкунандагони заъфарон ва анҷир дар Шарқи Наздик мебошад.Чорводорӣ низ тараққӣ кардааст..
## Ҷозибаҳои гардишгарӣ
Дар самти ҷанубии шаҳр минтақаи табии Боғи Ҷангалӣ воқеъ аст, ки онҷо шаршараи зебое ҷори мешавад .

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Иқлед

**Иқлед** () — шаҳрест дар устони Форс, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 35,983 тан  ва дар соли 2006, 42,945 тан будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҷаҳрум

**Ҷаҳрум** () — шаҳр дар устони Форс, Эрон аст. Шуморааи аҳолии ин шаҳр дар соли 2006, 110,216 нафар  будааст.
## Галерея

Jahrom City 1.jpg|Манзараи шаҳри Ҷаҳрум
GhadamGah Jahrom.jpg|Қадамгоҳи Ҷаҳрум
باغ نخلستان جهرم.JPG|Боғи Ҷаҳрум
Jahrom intl. airport.jpg|Фурудгоҳи ш. Ҷаҳрум



## Сарчашмаҳо
* chashmandaz
* Jahrom.org
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Санқар

**Санқар** ё **Сунқур** () — шаҳрест дар устони Кирмоншоҳ, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 42,904 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ
Гурӯҳ:Маҳалаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Меноб

**Меноб** () — шаҳрест дар устони Ҳурмузгон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 44,817 тан будааст ва дар соли 2006, 73,718 тан баровард мешавад.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳурмузгон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бандари Линга

**Бандари Линга** ё **Бандари Лингаҳ** (,  ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Bandar-e Lengeh**, **Bandar-e-Langeh** ва **Bandar Langeh**; инчунин **Lengeh**, **Linja**, **Linjah** ё **Lingah** маълум аст.) — шаҳр дар устони Ҳурмузгони Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 22,994 нафар будааст.

## Аксҳои шаҳр

file:BandarLengeh-Beach-2.jpg|
file:BandarLengeh-Beach-1.jpg|
file:BandarLengeh-Historical-House.jpg|
file:Bandar-Lengeh-Mosque.jpg| 
File:BandarLengeh-Badgir.jpg|
File:EbneAbbas-Mosque-BandarLengeh.jpg| 


## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳурмузгон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Қишм

Қишм (     ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Qeshm,**  **Qishm;** инчунин бо номи **Бандари Қешм маълум аст**  шаҳри соҳилӣ ва пойтахти Шаҳристони Қишм ,  Устони Ҳурмузгон, Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 40,678 нафар буд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* iranica Qeshm

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳурмузгон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Эроншаҳр

**Эроншаҳр** () — шаҳрест дар Устони Систон ва Балучистон, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар соли 2016, 129,146 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон
* https://web.archive.org/web/20110722015628/http://www.sb-ostan.ir/DesktopModules/OrgAmar/OrgAmar_813_64.pdf 
* http://www.iranchamber.com/people/articles/cultural_anthropology_of_baluchis.php 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бофт

**Бофт** () — шаҳр ва маркази Шаҳристони Бофт, устони Кирмони Эрон аст. Шумори аҳолии он дар саршумории соли 1996, 27,920 нафар ва дар соли 2006, 45,586 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бам

**Бам** () — яке аз шаҳрҳои бостонии Эрон, ва маркази Шаҳристони Бами устони Кирмон бо паҳнои ҳудуди 50 км мураббаъ, воқеъ дар сари роҳи Кирмон – Зоҳидон. 

Аз Бам то Кирмон 193 км, то Зоҳидон 324 км масофа аст. Шаҳр дар баландии 1050 м аз стаҳи баҳр ҷойгир шудааст. Забони сокинони Бам ва рустоҳои атрофи он забони форсӣ буда, мазҳабашон шиаи дувоздаҳимомист. Бам пеш аз ислом яке аз панҷ иёлати Форс буда, аз сабаби дар сари роҳҳое, ки Эронро бо Сиистону Хуросон пайванду қарор доштанаш аз даврони Сосониён ва баъди сукути он, ба аҳамияти низомӣ ва бозаргонӣ бархурдор будааст. Дар давраи Сосониён дар ин минтақа тиҷорат вусъат ёфта, аҳамияти сиёсӣ ва иқтисодии он зуд мавриди таваҷҷуҳи сулолаҳои мухталифи ҳоким дар Эрон қарор мегирад. Пас аз Сосониён низ ин минтақаи бисёр обод буда, бо мурури замон ҳудуди шаҳр васеъ мегардад ва Бам шомили ноҳияи бузурге ба даври қалъа мешавад. Бамро чун ёдгори муҳимми таърихӣ, бештар Арки он шуҳратёр кардааст. Арк воқеъ дар шаҳри қадим ва шаклаш ростгӯша буда, гирдогирдашро хандақ иҳота намудааст. Бинои Арку истеҳкоми он дар замони Сосониён сохта шудааст. Ин диж шомили чандин диже дар дохили ҳамдигар аст. Дижи аслӣ қароргоҳи ҳукумату тӯпхонаи сарбозону муҳофизони шаҳр буда, дар иртифои марказии шаҳр қарор дорад.

Шаҳри Бам, ки дар маҳалли бисёр муҳимме қарор гирифтааст, ҳар вақт дастхуши ҳодисаҳои замон будааст. Дар Бам навъҳои гуногуни матоъу либос истеҳсол мегардид ва макони меваи хурмо буд. Соли 1131 ҳ. қ. (1718–1719) Маҳмуди Афғон ба Баму Кирмон ҳамла кард, вале Лутфалихони Сардор, ки бародарзодаи Фатҳалихони Вазири Аъзам буд, ӯро шикаст дод ва Маҳмуди Афғон бо роҳи Қандаҳор ақибнишинӣ кард. Афғонҳо бори дигар ба Баму Кирмон рӯй оварданд ва ин даъфа шаҳрро тасхир намуда, ҳудуди 12 сол дар он ҳукумат ронданд. Соли 1143 ҳ. қ. (1730–1731) Нодиршоҳи Афшор афғонҳоро аз ин ноҳия берун андохт. 

Бам дар замони Оғомуҳаммадхони Қоҷор садамаи бисёре дидааст. Соли 1210 ҳ. қ. (1795–1796) Оғомуҳаммадхони Коҷор нахуст Кирмону баъдан Бамро тасхир кард. Мудофеони шаҳр, ки дар раъсаш шоҳзодаи ҷавони Занд истода буд, дар муқобили лашкари Оғомуҳаммадхони Коҷор истодагӣ карданд, вале чун нерӯҳо нобаробар буданд, муҳофизон шаҳрро дифоъ карда натавонистанд. Пас аз фатҳи шаҳр, ба дастури Оғомуҳаммадхони Қоҷор, теъдоди зиёде аз муҳофизони онро ба қатл расониданд.

Бам дар асари заминларзаи 26 декабри молт 2003 хеле хароб шуда, бештар аз 30 ҳазор шаҳрванди шаҳри бостонӣ ба ҳалокат расиданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

*حمدالله مصتوفی. نزهة القلوب. تهران، ۱۳۴۷ هـ. ق؛
* مرتضی راوندی. تاریخ اجتمایئ ایران. ج.۷، تهران، ۱۳۶۸ هـ. ق؛
*ایرج افشار. پژوهش در نام شهرهای ایران. تهران، ۱۳۷۸؛
* محمد مهدئ مهلاتی. جغرافیای شهر بم. تهران، ۱۳۷۱ هـ. ق. 	

## Сарчашма
*  

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон
Ардакон

**Ардакон** () — шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Ардакон, Устони Язд, Эрон. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 61,596 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Меҳриз

**Меҳриз** () — шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Меҳриз, Устони Язд, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 38,392 нафар буд.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Йазд

**Язд** () — шаҳрест дар устони Язд, маркази дини зардуштй дар Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 326,776 тан будааст ва дар соли 2006, 505,037 тан баровард мешавад.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ардистон

**Ардистон** () — шаҳрест дар устони Исфаҳон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 16,214 тан будааст ва дар соли 2006, 16,214 тан баровард мешавад.

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Наҷафобод

**Наҷафобод**  (    - як шаҳри хурд, дар ҷануб-ғарби Эрон,  дар  Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад. Он як шаҳри  Шаҳристони Буйир-Аҳмад ва яке аз шаҳракҳои канораи ҷанубии шаҳри Ёсӯҷ аст. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 5,913 нафар буд .

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шарқи Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1817 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Домғон

**Домғон** () — шаҳрест дар устони Симнон, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 69,848 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Симнон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Нур (шаҳр)

**Нур** () — шаҳр ва маркази Шаҳристони Нур, дар устони Мозандарон, воқеъ Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 13,650 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Оққало

**Оққало** (    инчунин ба забони румӣ чун **Āq Qalā)**    — шаҳр ва пойтахти  Шаҳристони Оққало, ки дар устони Гулистон, дар шимоли Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 27,402, дар 5,811 оила буд.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гулистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Маҳмудобод

**Маҳмудобод** () — шаҳр дар шимоли Эрон, маркази маъмурии шаҳристони ҳамном. Дар соҳили б. Хазар (Каспий), 220 км шимолтар аз Теҳрон ҷойгир аст. Аҳолияш қариб 38 ҳазор нафар (2016), асосан бо шеваи мозандаронӣ гап мезананд. Тобистони начандон гарм ва зимистони сарди муътадил дорад. Ҳарорати миёнаи январ – 17 0С ва июл – 30 0С. Ҳаҷми миёнаи боришоти солона 1000 мм.

## Таърих
Дар маъхазҳои асримиёнагӣ Маҳмудобод ҳамчун бандаре дар соҳили баҳр бо номи Аҳлам ёдоварӣ шудааст. Аксари биноҳои таърихии шаҳр, аз ҷумла, бинои масҷиди ҷомеъ, корвонсарой, қалъа, бандар, бозор, ҳамчунин, хатти роҳи ооҳан аз бандар то доманаи кӯҳи Албурз дар нимаи 2-юми асри 19 сохта шудаанд.   

## Иқтисод
Шуғли асосии аҳолӣ – моҳигирӣ ва кишоварзӣ (шоликорӣ, боғдорӣ – парвариши меваҳои ситрусӣ). Дар заминҳои васеи атрофи шаҳр шоликорӣ ривоҷ ёфтааст. Маҳмудобод бузургтарин тавлидкунандаи биринҷ дар Эрон ва ҷаҳон маҳсуб меёбад. 

Маҳмудобод яке аз марказҳои бузурги сайёҳии кишвар ба шумор рафта, дар он 4 боғи калони фароғатӣ ва дар атрофи он чандин шаҳраки сайёҳӣ бунёд гардиданд. Дар шаҳр ёдгории таърихии Теппаи Сурхрӯд – қалъа ва истеҳкоми мудофиавии аҳди Ашкониёну Сосониён ҷойгир аст. Мавзеи табиии Ҷангали Алҳам яке аз марказҳои сайёҳии на танҳо Маҳмудобод, балки музофоти Мозандарон ва Эрон маҳсуб меёбад. 

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
*اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران، ۱۳۸۳

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Турбатиҷом

**Турбатиҷом** () — шаҳрест дар устони Хуросони разавӣ, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 59,561 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Сабзавор

**Сабзавор**, **Сабзивор** () — шаҳре дар ғарби устони Хуросони разавӣ, шимоли шарқи Эрон аст, ки номи пешинаш Байҳақ аст. Сабзавор аз муҳимтарин марказҳои ҷамъиятӣ, донишгоҳӣ, фарҳангӣ, исломӣ ва таърихии шимоли шарқи Эрон ба шумор меояд ва ба унвони яке аз намодҳои таъриху илми Эрон матраҳ шудааст.

марказҳои илмиву донишгоҳӣ ва ҳамчунин ҳавзаҳои илмияи ин шаҳр аз қидмате дерина бархурдоранд. Донишгоҳи улуми пизишкии Сабзивор, Донишгоҳи Ҳакими Сабзиворӣ ва Донишгоҳи озоди исломӣ донишгоҳҳои муҳимми ин шаҳр мебошанд. Ҳамакнун 14 донишгоҳу муассисаи омӯзиши олии бузург дар ин шаҳр машғул ба кор мебошанд.

Пас аз ҳамлаи муғул ба салтанати Хоразмшоҳ, ҳукумати Сарбадорон эҷод гардид, ки муддате бар қисматҳое аз Эрон ҳукумат карду пойтахти ин ҳукумат Сабзавор буд. Ҳукумати Сарбадорон аввалин ҳукумат бо гароиши шиъаи дувоздаҳимомӣ дар Эрон буд.

## Номи Сабзавор
Номи қадими Сабзавор, Байҳақ аст. Байҳақро пеш аз ислом, «беҳа» ё беҳин ё беҳаг (яънии ҷоии некӯ ё беҳтарин ноҳия дар ин минтақа аз машриқи Эрон дар асри сосонӣ) мегуфтаанд. «Беҳа», ки миёни Нишобур дар машриқ ва Қумис дар мағриб воқеъ будааст, бар сари Роҳи Абрешим (аз Чин то Баҳри миёназамин) қарор дошта ву ба унвони яке аз марказҳои тамаддунии эронии пеш аз ислом, махсусан дар асри Ашкониёну Сосониён обод будааст, ки баъдҳо онро Сабзавор хонданд.

Дар «Таърихи Байҳақ» омадааст: Ва Сабзавор шаҳре бузург шуд бо анвоъи дарахти мевадору соябахш, пас мардумони онро Собзвор навиштанду гуфтанд «*Сабзавор каҷаноти таҷрӣ мин таҳт‌а-л-анаҳор*».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо