Франсис

**Франсис** (, ; дар ҷаҳон — **Хорхе Марио Бергогло**; ; 17 декабри 1936, Буэнос-Айрес, Аргентина — 21 апрели 2025, Ватикан ) — усқуфи калисои католикии румӣ, Усқуфи Рим (2013–2025). Аввалин усқуф дар таърих аз Ҷаҳони Нав ва аввалин усқуф берун аз Аврупо дар тӯли беш аз 1200 сол (пас аз Григорий III Суриягӣ, ки аз соли 731 то 741 ҳукмронӣ кардааст) . Аввалин усқуфи иезуит. Аввалин роҳибони усқуф пас аз Григорий XVI (1831-1846), ки ба ордени Камалдолес тааллуқ дошт . Ҳамчунин ӯ ба забонҳои англисӣ, Италиёӣ, Испаниёӣ Олмонӣ мусаллат буд.

Бергогло дар Буэнос Айрес, Аргентина зода шуда ва дар соли 1958, пас аз беҳбудӣ аз як бемории сахт, ангеза гирифт то ба исавиён мулҳақ шавад. Ӯ дар соли 1969 ба мақоми кашиши католик гумошта шуд ва аз соли 1973 то 1979 ба унвони роҳбари минтақаии исавиён дар Аргентина фаъолият кард. Дар соли 1998 ба мақоми усқуфи аъзами Буэнос Айрес расид ва дар соли 2001 тавассути Поп Жан Паули дувум ба унвони кординол мансуб шуд.

Пас аз истеъфои пап Бенедикти шонздаҳум дар 28 феврал 2013, маҷмаи кардиналҳо дар 13 март Бергулиоро ба ҳайси ҷонишини ӯ интихоб кард. Ӯ номи Франсиски Осизиро ба унвони намуна интихоб намуда, номи Франсисро барои худ баргузид.

Дар тӯли даврони зиндагии умумии худ, Франсис ба сабаби фурӯтанӣ, таъкидаш бар раҳмати Худованд, шинохта шуданаш дар сатҳи байналмилалӣ ҳамчун поп, таваҷҷӯҳ ба фақирон ва ӯҳдадорӣ ба гуфтугӯи байнидинӣ маъруф буд. Ӯ инчунин ба сабаби рӯйкарди ғайрирасмиаш нисбат ба попҳои қаблӣ, аз ҷумла тасмимаш барои иқомат дар меҳмонсарои «Домус Санкта Марта» ба ҷои иқомат дар апартаментҳои попии Қасри Ҳавворӣ, ки тавассути попҳои қаблӣ истифода мешуданд, шинохта шуд.

Ба бозсозии робитаҳои комили дипломатӣ байни Иёлоти Муттаҳида ва Куба кумак кард, бо Чин тавофуқе барои муайян кардани ҳудуди нуфузи Ҳизби Коммунист дар таъйини усқуфҳои чинӣ музокира намуд ва аз ҳуқуқи паноҳҷӯён ҳимоят кард. Поп Франсис аз ҷаҳони Ғарб дархост карда буд, ки ҳаҷми қабули муҳоҷиронро ба таври қобили мулоҳиза афзоиш диҳанд. Дар соли 2022, Франсис барои нақши калисо дар «наслкушии фарҳангии» мардуми бумии Канада узрхоҳӣ кард.

Франсиси 88-сола субҳи 21 апрели 2025, дар рӯзи душанбеи Иди Пок, пас аз сактаи мағзӣ ва дар пайи «коҳиши ғайриқобили бозгашти гардиши хун» даргузашт. Ӯ як рӯз қабл, дар якшанбеи Иди Пок, охирин ҳузури умумии худро дошт.

## Зиндагинома
Хорхе Марио Бергоглио дар Буэнос-Айрес ба дунё омад ва яке аз панҷ фарзанди хонаводаи итолиёвие буд, ки ба Аргентина муҳоҷират карда буданд. Падараш коргари роҳи оҳан ва модараш хонашин буд. Ӯ дипломи фаннӣ дар риштаи кимиёро аз Донишгоҳи Буэнос-Айрес гирифт ва баъдан дар Вилла Дево дар мактаби улуми динӣ таҳсил кард.
чап|мини|280x280пкс| Хорхе Марио Бергоглио дар қатори 2-юм, 4-ум аз чап меистад, соли 1948
[мини|300x300пкс| Кардинал Хорхе Марио Берголио бо [Феҳристи президентҳои Аргентина|президенти Аргентина Кристина Фернандес де Киршнер дар ҳоли мулоқот соли 2010]]Франсиси I бо як шуш нафас мекашад. Ӯ бахши бузурге аз як шуши худро дар давраи кӯдакӣ ба сабаби беморӣ аз даст додааст. Ӯ ба забонҳои итолиёвӣ, испанӣ ва олмонӣ сухан мегӯяд ва бо забонҳои англисӣ, фаронсавӣ ва португалӣ ошност.

Ӯ ба рақси суннатии Аргентина, яъне танго, таваҷҷуҳ дорад. Дар ин бора гуфтааст: «Дар ҷавонӣ танго мерақсидам.» Ӯ узви иттифоқи ҳаводорони дастаи футболи «Сан Лоренсо» мебошад. Интихоби номи Франсис ба хотири алоқамандиаш ба муқаддаси Франсиси Осиҷӣ, ки дар қарни XIII зиндагӣ мекард ва ҳомии фақирон буд, сурат гирифтааст.

Ӯ дар як мактаб бо футболбоз Алфредо Ди Стефано  (1926–2014) таҳсил кардааст.
* Ӯ мухлиси бошгоҳи футболи Аргентина Сан Лоренсо аз Буэнос Айрес мебошад  . Соли 2008 ӯ узви расмии клуби тарафдорони даста шуд, ки ба номи Сент Лоренс гузошта шудааст. Бошгоҳ соли 1908 бо пуштибонии коҳин Лоренсо Масса таъсис ёфтааст. 
* Ӯ аз тамошои телевизион даст кашид, ки дар соли 1990 ба Бокираи Муборак аз Кармел назр карда буд .

## Фаъолиятҳои пеш аз поп шудан
Бергулио дар 11 марти 1958 ба ҷомеаи исавиҳои ворид шуд. Баъдан дипломи фалсафаро аз Коллеҷи Маҷисимо Сен Хосе дар Сан Мигел гирифт ва пас аз он ба омӯзиши адабиёт ва равоншинсоӣ дар Коллеҷи Дела Инмакулада дар Сантафе ва Донишгоҳи Делсалвадор дар Буэнос-Айрес шурӯъ кард.

### Коҳиният (1969 то 1992)
Дар соли 1967, Берголио омӯзиши илоҳиёти худро дар факултаҳои фалсафа ва илоҳиёти Сан Мигел оғоз кард. 13 декабри соли 1969 вай аз ҷониби усқуфи аъзам Рамон Хосе Кастеллано коҳин таъин карда шуд. Ӯ дар он ҷо ҳамчун устоди навкори минтақаӣ хидмат карда, ба дараҷаи устоди илоҳиёт расид.

### Усқуфӣ
27 июни соли 1992 ӯ ба ҳайси усқуфи ёвари Буэнос-Айрес пазируфта шуд ва 28 феврали соли 1998 усқуфи аъзами Буэнос-Айрес ва намояндаи калисои католикии шарқии Аргентина шуд.

Дар 3 июни 1997, Берголио ба унвони усқуфи аъзами муовини Буэнос Айрес мансуб шуд, ва пас аз марги Куоросиюн дар 28 феврали 1998, усқуфи аъзами калоншаҳрӣ шуд. Ӯ ба унвони усқуфи аъзам, калисоҳои ҷадидӣ таъсис кард, усқуфнишинҳоро бозсозӣ кард, талошҳои тарафдори зиндагиро раҳбарӣ карду камиссиюнӣ дар мавриди талоқ ташкил дод. Ӯ теъдоди кишишҳое ки барои кор дар маҳаллаҳои фақирнишин мансуб шуданд ду баробар шуд ва ӯ шахсан аз онҳо боздид кард. Ин кор боис шуд ки ӯ ба унвон «усқуфи вилрӯ», ки гоҳе ба унвон «усқуфи маҳаллаҳои фақирнишин» тарҷума мешавад, шинохта шавад.

### Кардиналӣ
Берголио 21 феврали 2001 аз ҷониби Поп Жон Павел II унвони кардиналӣ гирифт ва ба ӯ унвони коҳини кардиналии муқаддас Роберто Беллармин дода шуд. Берголио рӯзи 14 октябр ба он ҷо таъин шуд. Ҳангоми сафари худ ба Рум барои маросим, ​​ӯ ва хоҳараш Мария Елена аз зодгоҳи падаришон дар шимоли Италия дидан карданд.

## Мақоми попӣ
### Интихоби усқуфи Рим
чап|мини|Франсис дар рӯзҳои аввали худ ҳамчун усқуф, марти 2013
рост|мини| Нишони Кардинал Х. М. Бергоглио

## Гуфтугӯҳои байнидинӣ

## Даргузашт
Ӯ 21 апрели соли 2025 пас аз як давраи беморӣ бар асари бемории сактаи мағзӣ даргузашт .

## Назарҳо ва андешаҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2025
Гурӯҳ:Даргузаштагони 21 апрел
Гурӯҳ:Зодагони Буэнос Айрес
Гурӯҳ:Зодагони соли 1936
Гурӯҳ:Зодагони 17 декабр