open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҷумҳурии Мардумии Чин

**Ҷумҳурии Мардумии Чин** **(ҶХЧ)** (Ҷумҳурии Халқии Хитой (Чин); ), бештар маъруф ба **Чин** (Хитой; ), — давлат дар Осиёи Шарқӣ. Калонтарин кишвари сернуфуз дар ҷаҳон (беш аз 1,38 млрд, аксарияти аҳолӣ — қавман чиниҳо, худномгузорӣ — *ҳон*); аз нуқтаи назари масоҳат дар ҷаҳон, мақоми савумминро пас аз Русия ва Канада дорад.

Ҷумҳурии Халқии Чин бо 14 кишвар ҳамсарҳад аст: Афғонистон, Бутан, Мянма (Бирма), Ҳиндустон, Қазоқистон, Қирғизистон, Лаос, Муғулистон, Непал, ҶХДК, Покистон, Русия, Тоҷикистон, Вйетнам ва бо Ҷопон сарҳади оби дорад.

## Таърих
thumb|300x300px| Намунаҳое аз ҳудудҳое, ки аз тарафи сулолаҳои гуногун дар Чин дар тӯли таърихи худ ҷой доштанд.
thumb|300x300px| Намунаҳое аз ҳудудҳое, ки аз тарафи сулолаҳои гуногун  ва давлатҳо дар таърихи Чин ҷойгиранд
[thumb|300x300px| Артиши терракотӣ, Сиан вилояти [Шаанси]]
**Тамаддуни Чин** — яке аз қадимтарин дар ҷаҳон мебошад. Аз рӯи тасдиқи  олимони чинӣ, тамаддуни чинӣ зиёда аз панҷ ҳазор солро ташкил медиҳад, аз ҷумла дастхатҳои нодири таърихӣ воқеаҳои 3500 сол муқаддам рӯй додаро инъикос кардаанд. Мавҷудияти сохтори маъмурии идоракунии давлатӣ, ки сулолаҳои гуногун онро бозсозӣ намудаанд ва азхуд намудани киштзорҳои бузурги назди соҳилҳои дарёҳои Хуанхэ ва Янтсзы, афзалиятнокии хоҷагидории давлатҳои чиниро нисбат ба қабилаҳои кӯчии ваҳшӣ ва кӯҳистонӣ, тақозо мекард.

Тамаддуни чиниро инчунин, таълимоти динии Конфусий, ки ҳамчун идеолужии давлатӣ қабул гардид (асри I пеш аз мелод) ва ҷори гардидани навъи хат пурқувват намудааст.

Борои дарк намудани таърихи қадиму муосири Чин, дар асоси таърихнигории Хан, чунин даврабандӣ қабул шудааст:
* Чин пеш аз имперотурӣ (Ся, Шан, Чжоу - то соли 221 п. м.).   
* Имперотурии Чин (Син) 
* Чини нав (аз соли 1911 – давраи муосир)

## Даврабандӣ

## Бахшбандии кишварӣ

thumb|360px|Вилояҳои Чин
**Вилоятҳо** ( дар Чин - воҳидҳои маъмурию ҳудудии сатҳи болоӣ, дар якҷоягӣ бо минтақаҳои мухтори ноҳиявӣ ва шаҳрҳои тобеи марказ.) Расман воҳидҳои сатҳи вилоятӣ ҳамчунин  минтақаҳои маъмурии махсуси Гонконг ва Макао,баррасӣ мешаванд, ҳарчанд ки онҳо  мухторияти бештар доранд.

Дар айни замон, ба ҳайати Ҷумҳурии Халқии Чин 33 субъектҳои сатҳи олӣ, аз ҷумла 22 вилоят дохил аст. Расман вилояти 23-ум то ҳол Тайван ҳисобида мешавад. 

## Феҳристи воҳидҳои маъмурӣ дар Ҷумҳурии Халқии Чин

Бори аввал дар Чин, вилоят ҳамчун воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ, дар замони ҳукуматдории Имперотурии Юан таъсис дода шуда буд. Дар он замон (асри XIII-XIV) дар Имперотурии Юан тақрибан 10 вилоят  мавҷуд буд. Ҳокимияти имперотуриро дар ҳар як вилоят ҳокимон (ҳоким — сунфу) ва ҳокимони низомӣ (инс, тиду) намояндагӣ мекарданд.

## Шаҳрҳои бузургтарин

## Ҷуғрофия ва иқлим

## Сохтори маъмурӣ ва сиёсӣ

## Аҳолӣ

## Ҳайати миллӣ
  
## Фарҳанг

### Дин

## Маориф
## Алоқа
## Нақлиёт
## Тандурустӣ
## Варзиш
## Иқтисодиёт
* Иқтисодиёти Ҷумҳурии Мардумии Чин

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
 
 
## Пайвандҳо
* Китайский информационный Интернет-центр

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Шарқӣ
Гурӯҳ:Чин
Гурӯҳ:Давлатҳои коммунистӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Ҷумҳуриҳои Русия

Федератсияи Русия аз 88 субектҳо иборат аст, ки 21 онҳо **ҷумҳуриҳо** номида мешаванд:

## Мақоми қонуниасос
Ба унвони бахше аз Русия - ҷумҳури умдатан дар он ниҳодҳои миллӣ (ниҳодҳои арзӣ ва давлат ба унвони мухталиф ба сойр матлаб) умуми онҳо мутафовит аст. Ҷумҳуриҳо назар ба дигар манотиқ вилоятҳои федерасиюн, сарқонуни худро қабул менамоянд ва ҳақ доранд забони давлатии худро муайян намоянд. Дигар манотиқ ин ҳақро надоранд (ниг ба моддаи 68 Сарқонуни Федератсияи Русия). Ҳокимияти давлатии алоҳидаи ҷумҳуриҳо ва дигар манотиқи федеролӣ ба расмият шинохта намешавад (моддаи 3 Сарқонуни Федератсияи Русия)

*
Гурӯҳ:Феҳристи субектҳои Федератсияи Русия
Вилояти Арачиново

**Вилояти Арачиново** () — яке аз вилоятҳои Ҷумҳурии Мақдуния аст.

## Инҷоро ҳам бингаред
Вилоятҳои Ҷумҳурии Мақдуния

400px|right
# Аеродром
# Арачиново
# Берово
# Битола
# Богдантси
# Боговине
# Босилово
# Брвенитса
# Бутел
# Валандово
# Василево
# Вевчани
# Велес
# Винитса
# Вранештитса
# Врапчиште
# Гази Баба
# Гевгелия
# Гостивар
# Градско
# Гйорче петров
# Дебар
# Дебартса
# Делчево
# Демир Капия
# Демир Хисар
# Дойран
# Долнени
# Другово
# Желино
# Зайас
# Зелениково
# Зрновтси
# Илинден
# Егуновтсе
# Кавадартси
# Карбинтси
# Карпош
# Кисела вода
# Кичево
# Конче
# Кочани
# Кратово
# Крива Паланка
# Кривогаштани
# Крушево
# Куманово
# Липково
# Лозово
# Маврово и Ростуша
# Македонска Каменитса
# Македонски Брод
# Могила
# Неготино
# Новатси
# Ново село
# Осломеј
# Охрид
# Петроветс
# Пехчево
# Пласнитса
# Прилеп
# Општина Пробиштип
# Радовиш
# Ранковтсе
# Ресен
# Росоман
# Сарай
# Свети Николе
# Сопиште
# Старо Нагоричане
# Струга
# Струмитса
# Студеничани
# Теартсе
# Тетово
# Тсентар
# Тсентар Жупа
# Чаир
# Чашка
# Чешиново-Облешево
# Чучер Сандево
# Штип
# Шуто Оризари
Бутан

**Бутан** (дзонг-кэ འབྲུག་ཡུལ་, вайли ʼbrug-yul) расман Шоҳигарии Бутан — кишвари кӯҳсорест дар Осиёи Ҷанубӣ дар Ҳимолой, миёни Ҳиндустон ва Чин ҷойгир аст. Пойтахташ — шаҳри Тхимпху. Номи ин кишварро шаҳрвандони ин кишвар Друк Юл ва ё Друк Тсенден — яъне кишвари «Аждаҳои Барқафкан» меноманд.
Бутан ҳамчунин номи таърихии қаламрави ҳамсоя дар Ҳиндустон дар иёлати Банголистони Ғарбӣ бо маркази Калимпанг машҳур аст. Ин қаламрав ҳангоми муноқишаҳо дар асри XIX аз тарафи англисҳо пора карда шуд. Бино ба яке аз маълумотҳо Бутан аз калимаи Бҳу-Уттан мебошад, ки дар тарҷума аз санскритӣ маънояш баландкӯҳ ва ё кишвари куҳансор аст. Аз дигар тараф бошад, яъне аз Бҳотс-Ант ки маънояш канори Тибет ва ё Ҷануби Тибет аст.

Шоҳигарии Бутан аз шимол бо Чин, аз ғарб – бо штати Ҳинд Сикким (то соли 1975 собиқ шоҳигарии мустақил), аз шарқ – бо штати Аруначал-Прадеш, аз ҷануб – бо штати Ассом (дар ҳамоне, ки ҷанги шаҳрвандии дарозмуддат гузашта буд) ва аз ҷанубу-ғарбӣ бошад – бо Банголистони Ғарбӣ ҳамсарҳад мебошад.

## Таърих
Агарчӣ бо маълумотҳои археологон аҳолии Бутан дар ҳазораи II п.а.м дар инҷо мазкун шуда буданд, далелҳои хаттӣ аз замонҳои қадим қариб ки нест. Таърихи ин кишвар бо саҳнаҳояш бартарӣ дорад, бо сабаби оне, ки соли 1827 китобхонаи бузургро дар пойтахти пешин Пунакха сузонданд, рӯйдодҳои таърихӣ акнун аз достонҳои ногусастанӣ доранд. Эҳтимол, буддоия дар Бутан ҳанӯз дар асри II пайдо шуд. Инчунин, Подшоҳи Сонгсен Гампо аз Тибет (627-649) аз рӯи қиссаҳои сохта дар ҳудуди ду дафъ дар Бутан (Кйичу Лакханг дар Паро ва Ҷамбей Лакханг дар Бумтанг), ки то ҳол вуҷуд доранд ва ҷои муҳимест барои зиёрати меҳмонон. Вақоеънома ба таври муфассал якчанд сафарҳои достонӣ будоиёни Йоги Падмасамбҳава дар асри VIII дар Бутан тасвир ёфта буданд. 8 августи соли 1949 рӯзи истиқлоли Бутан аз Британияи Кабир ва Ҳиндустон ба ҳисоб меравад.

## Сиёсат ӯ ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Мардум

## Фарҳанг ва маданият

## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Шоҳигарии Бутан
Гурӯҳ:Подшоҳӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Умон

**Умон** () — кишварест дар ҷануби нимҷазираи Арабистон дар Осиёи Ҷанубу Ғарбӣ, қисми Шарқи Наздик ва бо Яману Арабистони Саудӣ ҳамсарҳад аст. Пойтахт — шаҳри Масқат.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

 
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Кишварҳои исломӣ
Гурӯҳ:Умон
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Вилояти Одоно

**Вилояти Одоно**  () — яке аз вилоятҳои Туркия аст. Маркази маъмурӣ, шаҳри Одоно мебошад.

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Одоно
Вилояти Ағрӣ

**Вилояти Ағрӣ** (Оқрӣ, ) — яке аз вилоятҳои Туркия аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Ағрӣ

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Ағри
Туркия

**Туркия** (), номи расмӣ **Ҷумҳурии Туркия** () — кишвар дар Осиёи Ҷанубу Ғарбӣ ва қиcман (наздики 3 % қаламрав, 20 % аҳолӣ) дар Аврупои Ғарбӣ. Аҳолӣ — 83,3 млн нафар. (соли 2022), масоҳат — 783 562 км².(аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ дар ҷаҳон ҷойи 19-ум ва аз ҷиҳати қаламрав 36-умро ишғол мекунад). Забони давлатӣ — туркӣ.

## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ
Кишвари Туркия 81 вилоят (ё *ил*) дорад:
center|500px

## Минтақаҳои Туркия

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Дин

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

## Нигористон

File:Anit Kabir (6526103103).jpg|
File:Aya sofya.jpg| 
File:Kocatepe Mosque Ankara.jpg| 
File:State Painting and Sculpture Museum of Ankara.jpg| 
File:DolmabahceMainGate.JPG| 
File:İzmir clock tower.jpg| 
File:Pamukkale00.JPG| 
File:Eskişehir-Aycan.jpg| 
File:Antalya falezler.jpg| 
File:Alanya.jpg| 
File:Bluemosquefront.jpg| 
File:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG| 


## Пайвандҳо
* Официальный сайт Турции
* Что такое Турция? 
* *[[Сычёва, Лидия Андреевна|Лидия Сычёва]].* Путь к Босфору
* 
* Профиль на BBC News
* Профль на UNESCO

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Туркия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Вилояти Анталиё

**Вилояти Анталиё** () — яке аз вилоятҳои Туркия аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Олониё

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Анталиё
Таиланд

**Таиланд** () — кишварест, ки дар ҳудуди Осиёи Ҷанубу Шарқӣ қарор дорад. Пойтахти он ш. Бангкок аст.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

### Тақсимоти маъмурӣ
 
 
## Ҷуғрофия
 
## Иқтисод
 
## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ҷанубу Шарқӣ
Гурӯҳ:Таиланд
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Вилояти Герисун

**Вилояти Герисун** () — яке аз вилоятҳои Туркия аст.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Герисун
Вилояти Ҳаккорӣ

**Вилояти Ҳаккорӣ** () — яке аз вилоятҳои (илҳои) Туркия аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Ҳаккорӣ.

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Ҳаккори
Вилояти Иғдир

**Вилояти Иғдир** () — яке аз вилоятҳои Туркия аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Иғдир

## Инҷоро ҳам бингаред
Вилояти Истанбул

**Вилояти Истанбул** () - вилоят дар шимолу ғарби Туркия воқеъ аст. Маркази маъмурӣ, шаҳри Истанбул.

## Ҷуғрофия
Вилояти Истанбул дар як вақт дар ду қисмати қитъаҳо - Аврупо ва Осиё ҷойгир аст, ки бо халиҷи Босфор ҷудо шудааст. Масоҳати вилоят - 5170 км².

Аз ҷануб, қаламрави вилоят бо обҳои баҳри Мармар  (бо ҷазираҳои Принс), аз шимол - бо Баҳри Сиёҳ ҳамсарҳад аст. 

Дар ғарб бо вилояти Текирдағ, дар шарқ - бо вилояти Коҷаели ҳамсарҳад аст. 

## Тақсимоти маъмурӣ
марказ|мини|500x500пкс
Аз нигоҳи маъмурӣ-ҳудудӣ, вилояти Истанбул аз 39 ноҳия иборат аст (ноҳияҳо,    ).

## Аҳолӣ
Аҳолии вилояти Истанбул: 15 067 724 (2018). Таркиби миллӣ: туркҳо - 72%, юнониҳо - 20%, арманиҳо - 5%, дигарон - 3%. 

## Пайвандҳо
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Истанбул
Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Вилояти Навшаҳр

**Вилояти Навшаҳр** () — вилоят дар маркази Туркия мебошад. Вилоят соли 1954 таъсис ёфтааст ва аксари минтақаи таърихии Кападокияро фаро мегирад. Боғи Миллии Гёреме ва шаҳракҳои ғорҳои Кападокия ба рӯйхати мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО шомиланд.

## Ҷуғрофия
Вилояти Навшаҳр дар шимолу ғарб бо вилояти Қиршаҳр, дар ҷанубу ғарб бо вилояти Оқсарой, бо вилояти Ниғде дар ҷануб, дар шимолу шарқ бо вилояти Йозгат ва дар ҷанубу шарқ бо Қайсарӣ ҳамсарҳад аст.

Маҷмааи вулқонии Аҷигёл-Навшаҳр.

Дарёҳои калон: Қизил-Ирмак.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ - 309 914 нафар (2009).  Дар ин ноҳия шумораи зиёди туркманҳо зиндагӣ мекунанд.

Шаҳри калонтарин Навшаҳр аст.

## Тақсимоти маъмурӣ
300px|thumb|right
Вилоят ба 8 ноҳия тақсим шудааст:

# Аҷигёл (Acıgöl)
# Аванос (Avanos)
# Деринкую (Derinkuyu)
# Гулшаҳр (Gülşehir)
# Ҳоҷибектош (Hacıbektaş)
# Козаклӣ (Kozaklı)
# Навшаҳр (Nevşehir)
# Ӯргӯп (Ürgüp)

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Навшаҳр
Вилояти Ширнак

**Вилояти Ширнак** (, ) — яке аз вилоятҳои Туркия аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Ширнак

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Ширнак
Вилояти Бағдод

**Вилояти Бағдод** яке аз вилоятҳои Ироқ аст.  Шаҳри Бағдод Маркази ен вилоят аст.

Гурӯҳ:Вилоятҳои Ироқ
Аляска

[thumb|left |шаҳри [Ҷуно]] 
**Аляска** ( , забони эскимосӣ - Alaskaq, Aqłuq) — иёлати масоҳаташ бузургтарин дар шимоли ИМА; дар шимолу ғарбии Амрикои Шимолӣ ҷойгир аст. Дар гулугоҳи Беринг, сарҳади баҳрӣ бо Русия дорад. Инчунин нимҷазираи Аляска бо ҷазираҳои атроф (ҷазираҳои Алеут) ва қисман бо Канада ҳамсарҳад аст.
 
Масоҳати Аляска — , аз ҷумла  масоҳати баҳрӣ. Аҳолӣ —  наф. (2018). Марказ — шаҳри Ҷуно.
## Таърих
## Ҷуғрофия ва иқлим
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ
## Фарҳанг
### Ҷозибаҳои гардишгарӣ
### Дин
Бештари динҳо: протестантӣ ва католикӣ ба назар мерасад.

### Идҳо
## Пайвандҳо
* 

## Эзоҳ

Аляска
Гурӯҳ:Иёлати ИМА
Иёлат

**Иёлат** ( – ҳукмронӣ, фармонравоӣ), **штат** ()  — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар баъзе аз кишварҳои федеративӣ, ки мустақилияти муайянро соҳиб мебошанд; як қисми кишвар, ки чанд ноҳия ва вилоятро дар бар мегирад.

Мақоми ҳуқуқии иёлат, ҳаҷм ва сатҳи салоҳияти ҳокимияти иёлатро конститутсияи федератсия муайян мекунад. Ба ғайр аз ин, дар бархе давлатҳо иёлатҳо конститутсияи худро доранд, ки барои тасдиқи он ба мақомоти марказӣ ниёз надоранд. Дар Ҳиндустон аз 25 иёлат танҳо 1-тоаш конститутсия дорад. Иёлатро, маъмулан, губернатор идора мекунад. Шаклҳои таъсиси мақоми роҳбари иёлат (губернатор): интихобӣ (ИМА), таъйинӣ (Ҳиндустон) ва меросӣ (Малайзия). Мақоми қонунгузорӣ, маъмулан, дар иёлат дорои ду палата аст; низоми судии худӣ, маъмулан, қонуни ҷиноятӣ ва гражданӣ дорад. Ҳар иёлат дар палатаи болоии парлумон намояндаи худро дорад, ки шумораи онҳоро қонунгузорӣ муайян мекунад. Шумораи намояндаҳо метавонад ба аҳолии иёлат (мас. Ҳиндустон) вобаста бошад ва ё ҳар иёлат дорои шумораи баробари намояндаҳо дар парлумон (мас. ИМА, Бразилия) аст. Иёлатҳо ҳукумат, шаҳрвандон ва баъзан рамзҳо (нишону дирафш) ва пойтахти худро доранд. Дар баъзе ҳолатҳо иёлат намояндагии худро дар давлатҳои дигар бо иҷозати вазорати корҳои хориҷа ташкил карда метавонад. Чунин намояндагиҳо танҳо вазифаи иқтисодию фарҳангиро иҷро мекунанд.

Давлатҳое, ки дар таркиби худ иёлат доранд: Австралия, Бразилия, ИМА, Ҳиндустон, Малайзия, Мексика ва ғайра. Дар давраи тасдиқи конститутсия дар ИМА 13 иёлат мавҷуд буд, айни замон ин кишвар 50 иёлат дорад. Дар баъзе давлатҳо шабеҳи иёлат музофотҳо (Канада, Аргентина, Покистон), заминҳо (Олмон, Австрия) ва кантонҳо (Швейсария) мавҷуданд. Иёлат давлати мустақил ба шумор намеравад. Дар низоми ҳуқуқии муосир ҳуқуқи баромадан (сетсессия)-и иёлатҳо аз ҳайати иттифоқ эътироф намешавад, танҳо ҳуқуқи худмуайянкунӣ дар дохили иттифоқ эътироф шудааст.

## Феҳристи давлатҳое, ки дорои воҳиди маъмурии иёлат мебошанд

 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Иёлот
Гурӯҳ:Феҳристҳои тақсимбандии кишварӣ
Роналдо

**Рона́лдо** (; номи пурра — **Рона́лду Луи́с Наза́риу де Ли́ма** ; 22 сентябри 1976, Итагуаи, Рио де Жанейро, Брозил) — собиқ футболбози бошгоҳҳои машҳури «Барселона», «Интер», «Реал Мадрид», «Милан» ва тими миллии Брозил.

## Зиндагинома

 

 

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ
 

## Пайвандҳо

__FORCETOC__ 

Гурӯҳ:Зодагони 18 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1976
Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Крузейро»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «ПСВ»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Интер Милан»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Милан»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Коринтианс»
Бузи серпашми шӯравӣ

**Бузи серпашми советӣ** — асосан барои истеҳсоли пашм парварида мешавад. Солҳои 1947—62 дар респуб-ликаҳои Осиёи Миёна ва Қазоқистон бо роҳи ҷуфтикунии бузҳои ҷойдории дуруштпашм ва зоти бузҳои ангорӣ рӯёндаанд. Дар натич, аи бо такаҳои ангарӣ ч,УФтӣ кардани Б.-х, ои дуруштпашми мах, аллӣ сифати пашми онх, о "хуб ва мах;сулнокиашои зиёд шуд. Пашмн Б.-и дурагаи наели якуми серпашми советӣ назар ба Б.' х, ои мах, аллӣ 51 %, наели дуюм — 145 % ва наели сеюм 3 маротиба зи¬ёд шуд. Пашми солонаи модабузи дурагаи наели I—1,3 кг, II—2,2 кг ва III—2,8 кг (бех, тарин модабу&х, о 2,2—2,5 кг), такадо —3,4 кг-ро таш-кил дод. Микдори пашми тарошша-вандаи Б-и дурагаи наели II ба 88,1 % ва дарозиаш ба 14,2 см расид, к, илаш кӯтоҳ,, вазни хоси пашм ба х, исоби миёна то 11,9 % кам шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳайвонот
Уқоби тилоӣ

**Уқоби тилоӣ** (), **бургут** —  аз беҳтарини парандагон аз лиҳози шикор дар нимкураи шимолӣ шинохта шудааст. Монанди тамоми уқобон, уқоби тилоӣ низ ба хонаводаи уқобиён таъаллуқ дорад.

## Эзоҳ
Тақсимоти маъмурии Мексика

600px|right
thumb|right|600px|Иёлоти Мексика (харитаи вектори).
Мексика маъмуран ба 31 иёлатҳо () ва як *ҳавзаи федералӣ* (*Distrito Federal*) тақсим мешавад. Иёлатҳо ба *мунисипалитетҳо* (*municipios*) тақсим мешаванд, аз рӯи аҳолӣ ва размери иёлатҳо, шумораи онҳо аз якчандто ба садҳо фарқият мекунад.

Ҳар як иёлат сарқонун ва губернатори худро дорад, кадоме ки аз рӯи овоздиҳии умумии интихоб карда мешавад.

Ҳавзаи Федералӣ — особое политическое образование, включающее центральную часть столичного мегаполиса Мехико. С 1997 жители столицы избирают главу правительства округа, который имеет меньшие права, чем губернаторы штатов.

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Мексика
Хар

thumb|300px

**Хар** ба оилаи ҳайвонҳои пустғавс дохил мешавад. Вай ҳайвони хонагӣ буда, дар замонҳои пеш онро ҳамчун воситаи нақлиёт истифода мебурданд. Мисол: барои кашидани вагонҳо ё барои шудгор кардани заминҳои калон. Хар ба оилаи ширхӯрон дохил мешавад. То ҳол харро дар деҳаҳои дурдаст барои боркашӣ истифода мебаранд. Хар қобилияти омезиш бо аспро дорад, яъне ҳангоми омезиши асп бо хар ҳайвони наве бо номи хачир ба вуҷуд меояд.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Буғма

**Буғма тасбеҳак**, (Leontice ewersmanii) гиёҳест лӯндабехи худрӯй. Лӯндааш калон (қутраш то 15 см), байзашакл. Пояш рост (20-60 см қад мекашад), сербарг. Баргаш калон, думчадароз. Гулаш майдаи зард (моҳҳои март, апрел мешукуфад).
Ҳавзаи федералӣ

**Ҳавзаи федералӣ** — административно-территориальная единица федерального подчинения.

Дар Федерасияи Русия ҳамаи масоҳат ба ҳафт Ҳвзаҳои федералӣ тақсим мешавад.

Ҳавзаи федерадӣ дар Бразилия, пойтахт шаҳр Бразилиа ва гирду аторофи вайро дар бар мегирад.

Дар Венесуэла — райони марказӣ (ҳавзаи федералӣ, иёлотҳои Арагуа, Карабобо, Миранда).

Ҳавзаи федерадӣ дар Мексика бо шаҳри Мехико рост меояд.

Дар ИМА ҳавзаи федералии Колумбия — шаҳри Вашингтон — пойтахти ИМА.

Гурӯҳ:Минтақаҳо
Помидор

**Помидор** ё **томат** () — гиёҳе яксола ё чандсола, гунае аз бодинҷон () аз тираи бодинҷониён () аст, ки баргҳои бисёр бурида, баргакҳои бисёр, гулҳои якто-якто ва мевае кулӯла, сурхранг, гӯштдор, обдор ва хушбӯй дорад.

## Вожашиносӣ
Форсизабонҳо ин тараборро «*помидор*» (вомвожа аз  ‘*себи заррин*’), «*томат*» (вомвожа аз  аз «*tomatl*» дар забони наҳуатлӣ), «*гӯҷафарангӣ*» () ва «*бодинҷони румӣ*» () меноманд.
 
Дар Тоҷикистон бештар навҳои «Первенец 190», «Тӯҳфа», «Саҳари», «Шарқи 36», «Сурхи Файзободӣ», «Дварфстон» ва ғайраҳо.

## Нигаред низ
* Бодиринг
* Бодинҷон
* Қаламфури булғорӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сабзавот
Вилояти Виля Клара

**Вилояти Виля Клара** () — яке аз вилоятҳои Куба аст.

## Инҷоро ҳам бингаред
Моҳӣ

thumb|200px
[thumb|Blue [Shark]]
[thumb|right|[Carp]]
**Моҳӣ** намуди ҳайвонест , ки дар об зиндагӣ мекунад ва оксигени дар об халшударо нафас мегирад. Намудҳои бисёри моҳиҳо ҳастанд. Моҳиҳо одатан харчангҳоро мехуранд (fins). Онҳо дар обҳои тозаи кулҳо, дарёҳо ва баҳрҳо зиндагӣ мекунанд. Баъзеи намудҳояшон дар оби шур низ зиндагӣ мекунанд. моҳии дарозтарин, ки 15 метр дарози ва 15 тонна вазн дорад, наханг номида мешавад. 
Одамон бисёр намуди моҳиҳоро истеъмол мекунанд.
Бисёр намуди моҳиҳо устуҳон доранд. Баъзе намудҳои моҳиҳо монанди наханг устуҳони хакики надоранд. Баъзе олимон мегуянд ки ин намуди моҳиҳо моҳиҳои хакики намебошанд аммо баъзе одамон онҳоро моҳи меноманд. Баъзе дигар ҳайвонҳое ки баҳриянд мисли ситораи баҳри ва медуза моҳи номида мешаванд вале дар асл моҳи нестанд.

## Сохти думи моҳиҳо
250px|Намудҳои думи моҳиҳо.  (A) — гетероцеркальный, (B) — протоцеркальный,
(C) — гомоцеркальный, (D) — дифицеркальный

## Намудҳои моҳиҳо
250px
250px

## Пайвандҳо
Вилоятҳои Куба

Куба аз 14 музофот ва як сохтори махсуси маъмурӣ (Isla de la Juventud) иборат аст.
frame|right
Хурӯс

thumb|200px

**Хурӯс** паррандаест, ки ба оилаи паррандахо дохил мешавад, ва он хамеша аз паи оилаи худ мебошад. Бисёр ривоятхо хаст дар бораи хуру, хурӯс одатан ба оилаи худ нигоҳ мекунад, ваонро парастиш мекунад, гуё соябони хона бошад, хурӯсро барои зиёд кардани насл харидори ё гирифта мешавад.

## Пайвандҳо
18 апрел

**18 апрел** — 108-ӯм рӯзи сол дар Тақвими Григорӣ. То охири сол 257 рӯз мемонад.

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Ҷаҳонӣ
* Рӯзи ҷаҳонии ҳаводорони родию.
*  — Рӯзи байнулмилалии ёдгориҳо ва маконҳои таърихӣ.

### Миллӣ
*  — Рӯзи истиқлол (соли 1980).
*  — Рӯзи артиши Эрон.
*  — Рӯзи шукӯҳи низомӣ.
*  — Рӯзи осори таърихию фарҳангӣ.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 18 апрел]]*
* 1998 — дар Анҷумани IV ҲХДТ Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Раиси ҳизб интихоб гардид.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 18 апрел]]*
* 1914 — Фотеҳ Ниёзӣ,нависанда.
* 1928 — Маҳмадалишо Ҳайдаршо, шоир ва нависанда.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 18 апрел]]*

* 1955 — Алберт Эйнштейн, физикдони назарӣ, яке аз поягузорони табиатшиносии муосир, барандаи ҷоизаи Нобели физик.

* 1979 — Борис Кимёгаров, коргардони синамои тоҷик.
* 1989 — Дӯстмурод Алӣ, овозхони тоҷик. Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1979).

## Тақвими мардумӣ
Ҳамал (21 март — 20 апрел) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Фарвардин дар тақвими Эронӣ аст.
80px|none|Ҳамал

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1804.html 
* http://www.calend.ru/day/04-18/
22 сентябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
*  Булғористон — рӯзи истиқлолият
*  Тоҷикистон — рӯзи Рӯдакӣ 
*  Латвия ва  Литва — рӯзи ягонагии балтҳо
*  Мали — рӯзи истиқлолият 
*  Украина — рӯзи шарафи ташаббускорон (рус. *День партизанской славы*)

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 22 сентябр]]* 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 22 сентябр]]*
* 1937 — Ҷӯра Бақозода (1940-2012), олим, адабиётшинос, номзади илмҳои филология  
* 1940 — Асадулло Саъдуллоев (1940-2016), олим, омӯзгор ва рӯзноманигори тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор  
* 1976 — Роналдо, футболбози шинохтаи Бразилия

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 сентябр]]*
* 1998 —  Отахон Латифӣ, рӯзноманигори шинохта, сиёсатмадори тоҷик.

## Тақвими мардумӣ
Сунбула (23 Август — 22 Сентябр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула

## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0922.html 
* http://www.calend.ru/day/9-22/ 
* Наука, 22.09  
* BBC On this day, 22.09
18 декабр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 18 декабр]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 18 декабр]]*
* 1944 - зодрӯзи Абдусаттори Абдураҳим (1944-2008), рӯзноманигор.
* 1954 - зодрӯзи Юнус Мамадҷонов, олими соҳаи геология.
* 1939 - зодрӯзи Хурсанд Розиқова, механизатор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. 
 
## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 18 декабр]]*

## Тақвими мардумӣ
Қавс (23 Ноябр — 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Қавс

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1218.html 
* http://www.calend.ru/day/12-18/ 
* Наука,  18.12 
* BBC On this day, 18.12

## Эзоҳ
Аспи тоҷикӣ

**Аспи тоҷикӣ** — зоти аспҳои маҳаллии саворӣ. Тӯ­ли 50 сол дар натиҷаи ҷуфт кардани аспҳои англисӣ, ара­бӣ ва лақайӣ ба вуҷуд оварда шуда, 27 декабри 2002 аз назорати давлатӣ гузаштааст.

Аспи тоҷикӣ, аспи пурқувват буда, қаду басташ зебост. Сари қоқина, чашмони калон, гардани дароз, тахтапушту сағрии хурд, синаи фарох ва пойҳои дарози сермушак дорад. Аксар абраш-ҷеран, адҳам-тӯруқ, ашҳаб, баъзан сиёҳмушкин-сиёҳтӯруқ, саманди ёлудумсиёҳ, саманди язидӣ ва малларанг мешавад. Ҷуссааш аз аспи арабӣ, хусусан аз аспи лақайӣ калон, вале аз аспи англисӣ каме хурд аст. Қади нарёнаш 156—157 (даври синааш 173, банди пояш 18,2), модиёнаш 148—150 (даври синааш 173, банди пояш 18,2) см. Суръати дави рекордиаш: 1000 метр дар 1 дақиқа 6,4 сония; 1200 метр дар 1 дақиқа 17 сония; 1600 метр дар 1 дақиқа 47,2 сония; 1800 метр дар 1 дақиқа 58,8 сония; 2000 метр дар 2 дақиқа 14 сония; 2400 метр дар 2 дақиқа 40,7 сония; 3000 метр дар 3 дақиқа 27,6 сония; 3200 метр дар 3 дақиқа 27,6 сония; 3600 метр дар 3 дақиқа 43,1 сония; 4000 метр дар 4 дақиқа 49 сония; 7000 метр дар 8 дақиқа 46,4 соли Суръати дави аспи тоҷикӣ аз суръати дави аспи лақайӣ ва баъзе зотҳои дигар аспҳои Осиёи Марказӣ, Қазоқистон ва Қафқоз беҳтар аст.

Савораҳои тоҷик аз соли 1958 бо аспи тоҷикӣ дар мусобиқаҳои умумииттифоқии хоҷагиҳо ва заводҳои асппарварӣ иштирок карда, 19 маротиба ғолиби Мукофоти ба номи Тоҷикистон, 7 маротиба ғолиби мукофоти ба номи Озарбойҷон, 14 маротиба чемпиони бузкашӣ (аз 20 мусобиқа), 8 маротиба ғолиби чавгонбозӣ ва ғайра гардидаанд. Аспи тоҷикӣ дар мусобиқаҳои умумииттифоқии VI-VIII-и савораҳо низ иштирок кардааст. Ба аспҳои беҳтарин аттестати дараҷаҳои I ва II-и Намоишгоҳи комёбиҳои хоҷагии халқи ИҶШС дода шудааст. Соли (2010) дар ҷумҳурӣ 40 ҳазор сар аспи тоҷикӣ парвариш меёфт.

Мувофиқи қарори Ҳукумати ҶТ № 262 аз 19 июни 2000 «Оид ба заводҳо, хоҷагиҳо ва фермаҳои зотпарва­рӣ» парваришу такмили аспи тоҷикӣ ба уҳдаи 23 хоҷагии асппарварии вилояти Хатлон ва ноҳияҳои тобеи марказ гузошта шудааст. Онҳо дорои 6 заводи асппарварӣ, 1 хоҷагии зотпарварӣ, 9 фермаи зотпарварии давлатӣ ва байнихоҷагӣ, 3 хоҷагии фермерӣ ва ғайра мебошанд. Саршумори нисбатан пурбаҳои аспҳо дар 4 заводи асосӣ — «Асппарвар»-и ноҳияи Рӯдакӣ, «Доштмандӣ»-и ноҳияи Файзобод, «Хуросон» ва «Рахш»-и ноҳияи Хуросон гирд оварда шудаанд. Дар ҳамаи хоҷагиҳои зотпарварӣ барои гузаштан аз апробатсияи давлатӣ 7884 сар аспи тоҷикӣ тайёр карда шуда буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Мамин Н. О., Шоев С. Х. Рабочие качества Таджикской группы. Повышение продуктивности животноводства в Таджикистане // Труды ТСХИ.Душанбе, 1985;
* Мамин Н. О. (ва дигарон). Таджикская верховая порода подготовлена к апробации // Коневодство и конный спорт. 2001, № 4;
* Шамсиев А. Г., Мамин Н. О. Аспи зоти тоҷикӣ. Душанбе, 2003.

## Сарчашма
* 

## Пайвандҳо
# АСПИ ЗОТИ ТОҶИКӢ 
# Дар Вахш аспи тоҷикӣ мепарваранд

Гурӯҳ:Аспҳо
Муш

**Муш** () — ҳайвонест дар хушки ва об гарданда, вай одатан хонаи худро дар ковокии дарахт ва дар таги замин гузошта фарзанди худро низ дар он чо мегузорад,вай одатан гала дона майда чуйдаро мехурад,
Мӯш аз 7 то15то фарзанд мегузорад, кори вай аз он иборат аст, ки барои хуронидани фарзандхояш кушиш ба харч дихад,

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Идалго

**Идалго (испонӣ Hidalgo)** — иёлат дар Мексикаи марказӣ, масоҳаташ 20,502&nbsp;km². Маркази маъмурӣ — ш. Пачука

In 2000 the state had a population of some 2,231,000 people. The state is named after Mexican independence leader Miguel Hidalgo y Costilla.

The state capital is Pachuca. Also in the state of Hidalgo is the town and ancient Toltec ruins of Tula.

## Municipal Organization

Hidalgo is subdivided into 84 municipalities. See municipalities of Hidalgo.

## Governors

# 1957–1958: Alfonso Corona del Rosal
# 1958–1963: Oswaldo Cravioto Cisneros
# 1963–1969: Carlos Ramírez Guerrero
# 1969–1975: Manuel Sánchez Vite
# 1975–1981: Jorge Rojo Lugo
# 1981–1987: Guillermo Rossel de la Lama
# 1987–1993: Adolfo Lugo Verduzco
# 1993–1999: Jesús Murillo Karam
# 1999–2005: Manuel Ángel Núñez Soto 
# 2005–*present*:   Miguel Osorio Chong

## Пайвандҳо
* Towns, cities, and postal codes in Hidalgo  (in Spanish)

Гурӯҳ:Иёлатҳои Мексика
Мол

**Мол** — ҳама гуна амволи манқули ҳам ба мақсадҳои тиҷоратӣ ва ҳам ғайритиҷоратӣ аз сарҳади гумрукӣ интиқолшаванда, инчунин воситаҳои нақлиёти марбут ба амволи ғайриманқул, ки аз сарҳади гумрукӣ интиқол дода мешаванд.
## Нигаред низ
* Талабот ба мол
* Гардиши мол
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи Хадамоти гумрукии назди Ҳукумати ҶТ
* Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС)

Гурӯҳ:Истилоҳоти гумрукӣ
Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ
Хоб

thumb|right|150px|Кӯдак ҳангоми хоб

**Хоб** — чизест барои одам ширин ва бо хоб фард метавонад тамоми узви баданашро ороми дода ба кори оянда тайёри бинад, 75%-умри одам бо хоб мегузарад. Одамон дар хобашон ҳар хел хоб мебинанд, асосан бачаҳо ва калонсолон хоб мебинанд.

## Орзуҳо
Хобҳо одатан ҳангоми хоби REM рух медиҳанд. Тадқиқоти охирин собит мекунад, ки хобҳо дар вақти хоби ғайри REM низ пайдо мешаванд, аммо давомнокии онҳо кӯтоҳтар аст ва онҳо он қадар эҳсосотӣ нестанд.

## Эзоҳ
2 сентябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Ҷаҳонӣ
*   — Рӯзи анҷоми Ҷанги ҷаҳонии дувум.

### Миллӣ
*  — Рӯзи истиқлол.
*  — Рӯзи истиқлол.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 2 сентябр]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 2 сентябр]]*
* 1928 — Муҳаммад Дондомаев, шарқшиноси доғистонӣ, доктори илми таърих, профессор.
* 1948 — Фахриддин Мирзоаҳмадов, доктори илми техникӣ, профессор.
* 1948 — Халил Пиров, олими соҳаи кишоварзӣ.
* 1953 — Аҳмадшоҳи Масъуд, арбоби низомии тоҷиктабори Афғонистон.
* 1955 — Сафаралӣ Раҷабов, ходими давлатии Тоҷикистон, номзади илмҳои сиёсатшиносӣ (2000), Корманди шоистаи Тоҷикистон.
* 1958 — Шавкат Халилов, риёзидони тоҷик.
* 1966 — Салмо Ҳойик, ҳунарпешаи мексикоӣ.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 2 сентябр]]*

## Тақвими мардумӣ
**Сунбула** (23 Август — 22 Сентябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0902.html 
* http://www.calend.ru/day/9-02/ 
* Наука, 2.09
* BBC On this day, 2.09
Саг

**Саг** () — ҳайвони хонагӣ ва ширхӯр. Зернамуди гургон, синфи ширхӯрҳо аз оилаи сагшаклҳо.

## Таърихи ромшавӣ ба инсон
Саг аз нахустин ҳайвоне аст, ки ба дасти инсон ром шуд. Эҳтимол дар давраи мезолит (асри санг, ҳазораи 13-7 то мелод) хонагӣ кардаанд. Дар ҷараёни ром ва парвариши саг зиёда аз 500 намуди онро ба вуҷуд овардаанд, ки аз ҷиҳати калонӣ, сохти бадан, пашм, ранг ва рафтор аз ҳамдигар фарқ мекунанд.

## Нигаред
*Басенҷи
* Сагҳои шимолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Саг
Чяпас

thumb|right

**Иёлати Чяпас** () — яке аз иёлатҳои Мексика аст.
## Ҷуғрофия

## Бахшбандии иёлатӣ

## Таърих

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Иёлотҳои Мексика
Иёлати Андра Прадеш

**Андра Прадеш** () () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Ҳайдаробод (Ҳиндустон). Масоҳат — 160 205 км² (ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 49 665 533  наф. (2011) (ҷойи 10-ум аз рӯи шумораи аҳолӣ).
## Таърих
Таърихи таъсис - 1 ноябри 1956
## Бахшбандии кишварӣ
thumb|left|250px|ноҳияҳои Андра Прадеш (2010)

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* 
*  Official Portal
*  Andhra Pradesh Legislative Assembly Live
* Andhra Pradesh Portal on The Indian Analyst Detailed information, index of News, Analysis, and Opinion from many sources 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Андра Прадеш‎
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Аруначал Прадеш (Иёлати Ҳиндустон)

**Аруначал Прадеш** () () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шимолу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Итанагар. Масоҳат — 83,743 км² (ҷойи 14-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 382 611 наф. (2011) (ҷойи 27-ум аз рӯи шумораи аҳолӣ).
## Таърих
Таърихи таъсис - 20 феврали 1987

## Бахшбандии кишварӣ
thumb|left|250px|Аруначал Прадеш ва иёлатҳои Ҳиндустони Шимолӣ
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Аруначал Прадеш
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Иёлоти Ассом

**Ассам** () — яке аз иёлотҳои Ҳиндустон аст.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ
thumb|left|250px|ноҳияҳои Ассам (2010)
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Ассом
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Гуҷарот (Ҳиндустон)

thumb|center|300px
**Гуҷарот** (; ) — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Гандинагар. 
## Таърих
Таърихи таъсис - 1 майи 1960 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Официальный сайт правительства штата
* 
* Resources on Goa, India Environment Portal  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Гуҷарот
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Ҷамму ва Кашмир

center|thumb|500px|Сринагар
**Ҷамму ва Кашмир** (, ) — яке аз union territory Ҳиндустон мебошад, ки дар Шимоли кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Сринагар  (дар фасли тобистон) ва Ҷамму (дар фасли зимистон)

## Таърих
Таърихи таъсис - 26 октябри 1947. 

Дар моҳи августи соли 2019 Ҳукумати Ҳиндустон қонунеро қабул кард, ки мувофиқи моддаи 370-и Сарқонуни Ҳиндустон иёлати Ҷамму ва Кашмирро барҳам медиҳад ва дубора иёлатро ба ду қаламрави иттифоқӣ — Ҷамму ва Кашмир ва Ладах тавассути муаррифии Лоиҳаи ислоҳоти Ҷамму ва Кашмир ба Раҷя Сабҳа амалӣ месозад.

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Official website of government of Jammu and Kashmir 
* Путеводитель по Джамму и Кашмиру на Индостан.ру
* Greater Kashmir, daily English newspaper from Kashmir
* Search for Jammu and Kashmir on Google News
* 
* Official website of Karan Singh, the son of Maharajah Sir Hari Singh 
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Ҷамму ва Кашмир
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Ҷарханд

**Ҷарханд** () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Ранчи, шаҳри бузургтарин — шаҳри Ҷамшедпур
Маънои *"Ҷарханд"*, ҳамчун *"Кишвари ҷангалзор"* тарҷума мешавад. 
## Таърих
Таърихи таъсис - 15 ноябри 2000. 

 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Jharkhand eGovernance Portal 
* Jharkhand High Court
* Jharkhand News and clippings related to Ranchi 
* The Ranchi Express
* The Prabhat Khabar
* Jharkhand Mine Areas Coordination Committee 
* Bindrai Institute for Research Study and Action (B.I.R.S.A), Jharkhand 
* Jharkhandi Organisation for Human Rights 
* 
* Website of the Jharkhandi Bhasha Sahitya Sanskriti AKHRA  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Ҷарханд
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Банголистони Ғарбӣ

thumb|left|300px|Калкутта
**Банголистони Ғарбӣ** () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Калкутта. Масоҳат — 88 752 км² (ҷойи 13-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 91 347 736  наф. (2011) (ҷойи 4-ум аз рӯи шумораи аҳолӣ).

## Таърих
Таърихи таъсис - 29 майи 1987
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* BanglaMusic.com — Bengali site features artist, concerts, news, downloads and more 
* 
* Map of India showing location of West Bengal
* District map of West Bengal
* 
* 
* 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Банголистони Ғарбӣ‎
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Керала

**Керала** () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Ҷанубу Ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Тривондрум
Забони расмӣ — Малаялам
## Таърих
Таърихи таъсис - 1 ноябри 1956. 

 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Official Web Portal of the Government
* Chief Minister of Kerala
* Полиция штата
* Керала в Викигиде
* Север Кералы в фотографиях
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Керала‎
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Иёлати Биҳар

**Биҳар** (); ) — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Патна. Масоҳат — 94 163 км² (ҷойи 12-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 103 804 637 наф. (2011) (ҷойи  3-ум аз рӯи шумораи аҳолӣ).

## Таърих
Таърихи таъсис - 22 марти 1912
## Бахшбандии кишварӣ
thumb|left|300px|ноҳияҳои Биҳар (2010)
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
thumb|200px|Муъбади Махабодҳӣ
## Пайвандҳо
* 
* Districts of Bihar 
* 
* State profile 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Биҳар
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Мадҳя Прадеш

**Мадхя Прадеш** () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Маркази кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Бхопал

## Таърих
Таърихи таъсис - 15 ноябри 2000. 

 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* MP Portal
* Govt. of MP
* MP Tourism
* MP Police
* MP Forests
* Map of Madhya Pradesh
* https://web.archive.org/web/20120312042933/http://www.map4travel.com/maps/madhya_pradesh
* Madhya Pradesh The Heart of India
* Путеводитель по Мадхья-прадешу 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Мадхя Прадеш
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Манипур

thumb|300px|center
thumb|300px|Манипур ва иёлатҳои Ҳиндустон
**Манипур** () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Импхар
## Таърих
Таърихи таъсис -  1972.

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Official website of the Government of Manipur
* Manipur News — E-Pao.net
* Manipur News — Kanglaonline.com 
* ManipurOnline
* E-Pao.net Manipur Resources
* Voice of Northeast India
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Манипур
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Меғалая

thumb|300px|center|Шаршараи 7 хоҳарон дар Черапунҷи
**Меғалая** () — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Шиллонг
## Таърих
Таърихи таъсис - 15 ноябри 2000. 

 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Professionals of the North East across the world 
* Voice of the Northeast India
* Meghalaya State homepage
* Resource for information on the khasis 
* Teercounterresult.com- Guide about Teer Counter at Meghalaya   
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Меғалая
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Панҷоб (Ҳиндустон)

thumb|300px|center
**Панҷоб** (, )  — яке аз 29 иёлатҳои Ҳиндустон мебошад, ки дар  Шимолу Ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри Чандигар

## Таърих
Таърихи таъсис - 1956. 

 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* https://web.archive.org/web/20110924081909/http://punjabgovt.nic.in/
* http://www.mapsofindia.com/maps/punjab/
* http://www.ajitjalandhar.com/
* http://www.jagran.com/
* http://www.amarujala.com/
* https://web.archive.org/web/20060221150142/http://onlypunjab.com/
* The Tribune — Major regional english newspaper
* Indian Express — Major regional english newspaper
* Human Rights dept of Punjab government
* Punjab State Culture Information
* http://www.whereincity.com/india/punjab 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Панҷоб
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Сикким

thumb|center|300px

**Сикким** () — яке аз иёлотҳои Ҳиндустон аст.

## Таърих
Таърихи таъсис - 16 майи 1975	
 
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Official website of the government of Sikkim
* 
* A complete reference to Sikkim 
* Envis Centre Sikkim on Ecotourism
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Сикким
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Иёлоти Тамилноду

thumb|300px|center
190px|left|thumb|Харитаи минтақа
**Тамилноду** () яке аз иёлотҳои Ҳиндустон аст.
## Таърих
Таърихи таъсис - 26 январи 1950 бо номи иёлоти Мадрас. Соли 1968 иваз гардидани ногузории иёлот ба Иёлоти Тамилноду (Тамилнод, Тамилнад).

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 72 138 958 нафар (2011) 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иёлоти Тамилноду
Гурӯҳ:Иёлатҳо ва қаламравҳои Ҳиндустон
Иёлатҳои Ҳиндустон

# Андра Прадеш
# Аруначал Прадеш
# Ассам
# Биҳар
# Чхаттисгар
# Гоа
# Гуҷарат
# Харяна
# Химачал Прадеш
# Ҷамму ва Кашмир
# Ҷарханд
# Карнатака
# Керала
# Мадхя Прадеш
# Манипур
# Махараштра
# Меғалая
# Мизорам
# Нагаланд
# Орисса
# Пенҷаб
# Раҷастон
# Сикким
# Тамилнад
# Трипура
# Уттаранчал
# Уттар Прадеш
# Бенгалистони Ғарбӣ
# Телингоно

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Ҳиндустон
Гурӯҳ:Иёлатҳои Ҳиндустон
12 декабр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
*  — Рӯзи истиқлол

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 12 декабр]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 12 декабр]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 12 декабр]]*
* 1971 — Саидали Вализода, шоири тоҷик.

## Тақвими мардумӣ
Қавс (23 Ноябр — 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Қавс

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1212.html 
* http://www.calend.ru/day/12-12/
11 ноябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
*  Ангола — Рӯзи истиқлоли Ангола

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 11 ноябр]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 11 ноябр]]*
* 1988 — Абулкаломи Озод, рӯзноманигори урдузабон, сабкшиноси порси­гӯй, мутафаккири исломӣ,
* 1956 — Марямбонуи Фарғонӣ (Марям Эшонҷонова) — рӯзноманигор, нависанда, шоира
* 1974 — Демӣ Мур, ҳунарпешаи амрикоӣ, барандаи Ҷоизаи Оскар
* 1974 — Леонардо ДиКаприо, ҳунарпешаи амрикоӣ, барандаи Ҷоизаи Оскар

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 11 ноябр]]*

## Тақвими мардумӣ
**Ақраб** (23 Октябр — 22 Ноябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Обон дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ақраб

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1111.html 
* http://www.calend.ru/day/11-11/ 
*  Наука, 11.11
* cyclowiki 11.11

*
14 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
*  — Рӯзи қонуни асосӣ

### Динӣ
### Ҷашнҳои ғайрирасмӣ
* Рӯзи байналмилалии адади π.

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 14 март ]]*
* 1919 — таъсиси аввалин кружоки ҳаваскорони санъат дар шаҳри Хуҷанд, ки дар заминаи он соли 1922 театри худфаъолӣ ва соли 1934 театри вилоятии мусиқӣ-маҳзакавӣ ташкил шуда буд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 14 март]]*
* 1879 — Алберт Эйнштейн, физикдони назарӣ, яке аз поягузорони табиатшиносии муосир, барандаи Ҷоизаи Нобел (1921).
* 1911 — Абдусалом Деҳотӣ, шоир, драматург.
* 1915 — Зулфия Исроилова, шоири ӯзбек, дӯсти адабиёти тоҷик.
* 1933 — Лилиан Налоева, коргардони ТВ, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1934 — Роза Искандарова, олимаи соҳаи педагогика.
* 1935 — София Ҳасанова, адабиётшинос.
* 1938 — Раҳмат Раҳимов, доктори илми таърих.
* 1948 — Мамадшо Илолов, доктори илмҳои физикаю математика, академики АИ Тоҷикистон.
* 1952 — Зулхумор Иброҳимова, актрисаи театру кино, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
* 1957 — Ортиқ Қодир, актёри театр, ровӣ, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
* 1963 — Мирзо Исматуллоев, адабиётшинос.
* 1963 — Ҷумъахон Файзализода, омӯзгон, доктори илмҳои педагогика.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 март]]*

* 1888 — Карл Маркс, файласуф, иқтисоддон, рӯзноманигори сиёсӣ.

* 2018 — Стивен Ҳокинг, физикдони назарӣ, кайҳоншиноси инглис ва мураввиҷи илми оммаписанд.

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0314.html 
* http://www.calend.ru/day/03-14/
15 май

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Байналмилалӣ

*  — Рӯзи байналмилалии оилаҳо
*  — Рӯзи байналмилалии иқлим
* Рӯзи байналмилалии одамони виҷдонан радкунандаи хидмати ҳарбӣ.

### Миллӣ
*  — Рӯзи Оила.
*  — Рӯзи забони форсӣ.
*  — Рӯзи муаллим.
*  — Рӯзи забон ва адабиёти осетинӣ
*  — Рӯзи «Нақба» — рӯзи хотираи гурезаҳои фаластинӣ
*  — Рӯзи соҳибистиқлолӣ.
*  — Аой-матсурӣ, ё ҷашнвораи малва.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 май]]*
* Рӯзи дави миллӣ дар Тоҷикистон (2016)

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 15 май]]*

* 1910 — Боқӣ Раҳимзода, шоир, Шоири халқии Тоҷикистон, Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ  (1967).
* 1928 — Камол Айнӣ (дарг. 2010), ховаршинос, адабиётшинос, академики АИ ҶТ. Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон.
* 1932 — Убайд Раҷаб (дарг. 2004), шоир, Шоири халқии Тоҷикистон, Корманди хизматнишондодаи маданияти Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ (1987).
* 1935 — Маҳмадулло Лутфуллоев — доктори илмҳои педагогӣ, академики АТТ, Корманди шоистаи Тоҷикистон. Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон.
* 1935 — Маҳкам Аслонов (дарг. 2019), омӯзгор, файласуф, номзади илмҳои фалсафа (1966), дотсент (1969), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1998).
* 1948 — Гулсара Абдуллоева (Абдуллоева Гулсара Сангиновна), ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1999).
* 1948 — Субҳониддин Ашӯров (Ашӯров Субҳониддин Бурҳонович), доктори илмҳои иқтисодӣ (2012), профессор (2015).
* 1965 — Аловуддин Абдуллозода (дарг. 2022),  ҳунарпешаи театр ва синамо, ҳаҷвнигори шинохтаи тоҷик. Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2006), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2013).
* 1985 — Бону Камолова (Камолова Бону Олимовна), рассоми моделсоз. Узви Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (аз с. 2011).

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 май]]*
* 1886 — Эмили Дикинсон, шоираи амрикоӣ.

## Тақвими мардумӣ
Савр (21 Апрел — 20 Май) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Урдибиҳишт дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Савр

## Пайвандҳо
15 сентябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Международные
*  Рӯзи ҷаҳонии мардумсолорӣ.
* Рӯзи ҷаҳонии огоҳӣ аз линфум.

### Миллӣ
* Рӯзи истиқлоли Ҳондурас

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 сентябр]]*
* 2009 — таъсиси Маркази биотехнологии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 15 сентябр]]*
* 1910 — Шукур Бурхонов, ҳунарпешаи театр ва синамои Ӯзбекистон (1910—1987)
* 1927 — Абдузунун Ғаффоров, доктори илми кишоварзӣ, профессор, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон (1987)
* 1928 — Насрин Идибеков, файласуф.
* 1928 — Яҳё Исоев, адабиётшинос.
* 1938 — Саҳобиддин Сиддиқов, адабиётшинос.
* 1938 — Эшбек Шоимардонов, файласуф.
* 1943 — Амонқул Одилов, рӯзноманигор.
* 1948 — Раҳмат Зайдулло, рӯзноманигор, нависанда.
* 1953 — Мақсудшо Имматшоев, коргардони телевизион, киноактёр.
* 1953 — Қобил Ботуров, олими соҳаи физика.
* 1958 — Абдулатиф Раҳимов, доктори илми иқтисодӣ, профессор.
* 1958 — Абдураҳим Шарифов, олими соҳаи математика.
* 1958 — Асад Акобиров, олими соҳаи иқтисод.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 сентябр]]*

## Тақвими мардумӣ
Сунбула (23 Август — 22 Сентябр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула
* Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0915.html 
* http://www.calend.ru/day/9-15/ 
* Наука, 15.09
* BBC On this day, 15.09
15 феврал

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
*  — Рӯзи озодӣ.
*  — Рӯзи Ҷон Фрум.
*  — Рӯзи парчам.
*  — Рӯзи миллат.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 феврал]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 15 феврал]]*
* 1930 — Зоҳир Аҳрорӣ, адабиётшинос, шарқшиноси тоҷик.
* 1947 — Исфандиёр Ғуломзода,  ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик.
* 1948 — Анвар Бобоҷонов, доктори илми таърих, профессор.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 феврал]]*

## Тақвими мардумӣ
**([[21 Январ]] — [[19 Феврал]])** — **[[Далв]]** яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Баҳман дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Далв

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0215.html 
* http://www.calend.ru/day/2-15/ 
* BBC On this day, 15.02
1 май

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 1 май]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 1 май]]*
* 1916 — Турсун Ӯлҷабоев (дарг. 1988), ходими давлатӣ ва ҳизбӣ.

* 1922 — Меҳрубон Назаров (дарг. 1993), ҳунарпешаи театр, драматург, арбоби фарҳангӣ, профессор.
* 1928 — Бобо Ҳоҷӣ (дарг. 2016), шоир.
* 1929 — Гурминҷ Завқибеков (дарг. 2003), ҳунарпшаи театр, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон.
* 1932 — Низом Баҳриддинов (дарг. 2002), доктори илмҳои географӣ, профессор.
* 1933 — Атахон Сайфуллоев (дарг. 2017), адабиётшинос, доктори илмҳои филологӣ, профессор.
* 1937 — Марям Исоева, ҳунарпшаи театр, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон.
* 1947 — Алмос Абдуллоев, мутриб, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 май]]*
* 2018 — Бозор Собир (зод. 1938), шоири тоҷик.
* 2001 — Георгий Менглет (зод. 1938), ҳунарпешаи шӯравӣ ва рус, Ҳунарпешаи халқии СССР (1974).

## Тақвими мардумӣ
Савр (21 Апрел — 20 Май) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Урдибиҳишт дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Савр

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0105.html 
* http://www.calend.ru/day/05-01/