open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Антонио Пинтус

**Антонио Пинтус** (; 26 сентябри 1962, Турин, Итолиё) — мутахассиси итолиёвӣ. Мураббии бадансози бошгоҳи «Реал Мадрид».

## Зиндагинома

## Ҷоизаҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Антонио Пинтус дар вебгоҳи Трансфермаркт

Гурӯҳ:Зодагони 26 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1962
Гурӯҳ:Мураббиёни футбол
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Сеттимо»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Ювентус»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Челси»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Удинезе»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Монако»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Вест Ҳем Юнайтед»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Олимпик Марсей»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Атлетико Марсей»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Палермо»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Сандерленд»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Реал Мадрид»
Гурӯҳ:Мураббиёни БФ «Интер»
Rose

**Розанна Пак** (  ) ё **Парк Чае Ён**  (  , Окленд, Зеландияи Нав ), бештар бо номи **Розе**(  ;    ; талаффузи *Rowzey*   ) як сароянда ва раққосаи Кореяи Ҷанубӣ - Зеландияи Нав аст. Ӯ узви гурӯҳи духтаронаи Кореяи Ҷанубӣ Blackpink аст, ки соли 2016 аз ҷониби YG Entertainment таъсис ёфтааст. Ҳамчун як ҳунарпешаи соло, вай аз соли 2023 бо The Black Label шартнома бастааст.

Дар моҳи марти соли 2021, Розе албоми солоии худро бо *номи R баровард,* ки дар ҳафтаи аввали худ 448,089 нусха фурӯхта шуд ва рекорди миллиро барои шумораи бештари нусхаҳои фурӯхташуда аз ҷониби як сарояндаи солоии зан шикаст. Сингли пешбари " On the Ground " низ як муваффақияти тиҷорӣ буд, ки *дар Billboard* Global 200 пешсаф шуд ва дар ҷадвали Gaon Digital ба мақоми чорум расид.

6 декабри соли 2024, албоми аввалини студиявии овозхон *бо номи "Рози"* бароварда шуд. Дар доираи ин, сингли асосии гурӯҳ " Apt. " 18 октябри ҳамон сол бароварда шуд. бо иштироки Бруно Марс дар жанри поп-панк / глэм-рок . Ин суруд аввалин суруди овозхони Кореяи Ҷанубӣ шуд, ки ба даҳгонаи беҳтарин расид ва сипас дар *Billboard* Hot 100 дар ҷои сеюм қарор гирифт. Ин сингл инчунин *дар Billboard* Global 200 пешсаф шуд ва зуд дар YouTube ба як миллиард тамошо расид, ки панҷумин видеои мусиқии зудтарин дар ҷаҳон ва аввалин видеои мусиқии зудтарин дар Кореяи Ҷанубӣ гардид, инчунин дуввумин видеои зудтарине, ки дар Spotify ба як миллиард ҷараён расид. Бо ин кор, Розе ва Бруно Марс як қатор ҷоизаҳо, аз ҷумла ҷоизаҳои MAMA ва MTV VMA-ро ба даст оварданд. 22 ноябр сингли лирикии поп-баллада бо номи " Number One Girl " бароварда шуд ва сингли асосии албом, сингли пауэр-поп / рок бо номи " Toxic Till the End ", бароварда шуд.

Дар ҳафтаи аввали худ, *Рози* муваффақияти албоми пешгузаштаи худро такрор кард ва дар рӯйхати албомҳои серфурӯш ва зеркашишуда дар Корея ҷои дуюмро гирифт. Он инчунин дар сегонаи беҳтарини *Billboard* 200 дебют кард ва аввалин албоми як сарояндаи соло аз Ҷумҳурии Корея гардид, ки дар Иёлоти Муттаҳида ба ин дастовард ноил гардид.

Аввалин кореягии ҷанубӣ (дар баробари Ким Ын Ҷэ ), ки барои ҷоизаи Грэмми (аз ҷумла дар категорияи асосӣ) номзад шудааст ва аввалин касе аст, ки дар он ҷо суруд иҷро кардааст. Аввалин овозхони кореягӣ, ки ҷоизаи BRIT-ро ба даст овард, муодили бритониёии ҷоизаи Грэмми. Овозхон ва оҳангсози суруди сершунавандаи соли 2025 дар *Billboard* Global 200, дуввумин суруди зудтарине, ки дар Spotify ба як миллиард тамошобин расид ва панҷумин суруди зудтарине, ки дар YouTube ба як миллиард тамошо расид (инчунин видеои сершунавандаи YouTube дар солҳои 2024 ва 2025).
Тими миллии футболи Португалия

**Тими миллии футболи Португалия** () — дастаест, ки кишвари Португалияро дар мусобиқаҳои байналмилалии футбол ва бозиҳои дӯстона намояндагӣ мекунад.

## Таърих

## Пироҳан, нишон ва рангҳо

## Ҷоизаҳо

## Омор

## Футболбозони беҳтарин дар таърих

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Вебгоҳи расмии тими миллӣ

Гурӯҳ:Тимҳои миллии футбол
Сент Ҷон Филби

**Ҳерри Сент Ҷон Бриҷер Филби** (), маъруф ба *Ҷек Филби*, ё *шайх Абдуллоҳ* (3 апрел 1885, Бадулло, Сейлон — 30 сентябр 1960, Байрут, Лубнон) — ходими истеъмории бритониёӣ, . Ӯ падари Ким Филби буд.

## Зиндагинома
Соли 1907 Донишгоҳи Кембриҷро хатм намуд.

Дар давраи солҳои 1907—1925 дар маъмурияти истеъмории Бритониё дар Ҳиндустон, Ироқ ва Аморати моварои Урдун хизмат кард.

Аз соли 1925 асосан дар дарбори амири Наҷд Абдулазиз Оли Сауд, подшоҳи ояндаи Арабистони Саудӣ зиндагӣ мекард ва яке аз мушовирони ӯ буд. Ӯ бо як зани араб издивоҷ карда, фарзандони муштарак дошт.

Соли 1930 дини исломро пазируфт.

Ӯ нақши муҳиме дар дарёфти имтиёз барои ширкати амрикоии АРАМКО дар Арабистони Саудӣ дошт.

Соли 1939 дар Лондон ҳангоми конфронси «Мизи мудаввар» дар масъалаи Фаластин пешниҳод кард, ки Фаластин ба саҳюнистҳо дода шавад ва дар ивазаш ба кишварҳои арабӣ истиқлолият эъто гардад.

Соли 1955, пас аз марги Абдулазиз Оли Сауд, ба далели фаълиятҳои зиддиҳукуматӣ аз Арабистони Саудӣ ихроҷ карда шуд.

## Фаъолияти илмӣ
Филби, ба унвони коршиноси таърих, мардумнигорӣ ва фарҳанги Арабистон, нависандаи теъдоди зиёди монографияҳо шуд. Азбаски ӯ танҳо пажӯҳишгаре буд, ки ба Ибни Сауд ва бойгониҳои ӯ дастрасӣ дошт, осори Филби ба унвони манбаъҳои аввалия маҳсуб мешуданд. Дар онҳо муаллиф ҳимоятгари сиёсати дохилӣ ва хориҷии Ибни Сауд буд. Филби иддаъо мекард, ки Ибни Сауд «бузургтарин араб дар таърих пас аз Муҳаммад» аст. Филби умдан нақши Яман, Кувайт ва Умонро дар таърихи нимҷазираи Арабистон кӯчак мекард ва фаъолияти истеъморгарони бритониёиро барҷаста нишон медод. Осори Филби таъсири назаррас ба таърихнигории Урупои ғарбӣ ва то ҳадде арабӣ гузоштанд.

### Осор
* The heart of Arabia: a record of travel & exploration. — L., 1922.
* Arabia of the Wahhabis. — L., 1928.
* Arabia. — L., 1930.
* The empty quarter: being a description of the great south desert of Arabia known as Rub-al-Khali. — L., 1933.
* Harun al Rashid. — L., 1933; L. — N. Y., 1934.
* Sheba’s daughters; being a record of travel in Southern Arabia. — L., 1939.
* A Pilgrim in Arabia. — L., 1946.
* The Background of Islam: being a sketch of Arabian history in pre-Islamic times. — Alexandria, 1947.
* Arabian Days: an autobiography. — L., 1948.
* Arabian Highlands. — N. Y., 1952.
* Arabian Jubilee. — L.,1952.
* Saudi Arabia. — L., 1955.
* The Land of Midian. — L., 1957.
* Forty Years in the Wilderness. — L., 1957.
* Arabian Oil Ventures. — Wash., 1964.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Monroe E.* Philby of Arabia. — L., 1973; N. Y., 1998.
* *Brown A.-C.* Treason in the Blood: Harry St. John Philby, Kim Philby, and the Spy Case of the Century. — Boston, 1994.

## Пайвандҳо
* *Борисов Л.* Отец того самого Кима Филби
* Как англичанин Филби помог Ибн Сауду найти нефть
* ''Муҳаммад Абу Ҳамро.'' Филби ва шоҳ.

Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Кембриҷ
Гурӯҳ:Хатмкардагони Тринити Коллеҷ (Кембриҷ)
Гурӯҳ:Дипломатҳои аҳли Бритониё
Гурӯҳ:Арабшиносони аҳли Бритониё
Гурӯҳ:Тарҷумонҳо аз забони  арабӣ
Гурӯҳ:Иктишофгарон
Гурӯҳ:Ковишгарони аҳли Бритониё
Гурӯҳ:Нависандагони асри XX-и аҳли Бритониёи Кабир
Гурӯҳ:Ковишгарони Осиё
Гурӯҳ:Таърихнигорони аҳли Бритониёи Кабир
Гурӯҳ:Таърихнигорони асри XX
Саҳюнизм

**Саҳюни́зм** (, *тсийону́т* — аз номи кӯҳи Саҳюн дар Уршалим) — ҷунбиши миллӣ ва сиёсӣ аст, ки ҳадафи он иттиҳод ва эҳёи миллати яҳудӣ дар ватани таърихии онҳо — сарзамини Исроил мебошад. Ҳамчунин ин ҷунбиш бар пояи як мафҳуми идеологӣ сохта шудааст. Асосгузори саҳюнизми сиёсӣ фаъоли иҷтимоӣ ва сиёсӣ Теодор Гертсл мебошад.

## Пайдоиш ва маънои истилоҳ

## Ҳадаф ва идеология

## 13 ёддошти саҳюнизм
Валтер Лакер 13 ёддошти саҳюнизмро ҷудо мекунад:

# Саҳюнизм — вокуниш ба яҳудситезӣ мебошад.
# Яҳудситезӣ дар маргбортарин шакли худ дар Урупои Марказӣ ба авҷ расид, ҷое ки ҷомеаҳои нисбатан кӯчаки яҳудӣ бештарин мизони ҳамгунсозиро таҷриба карда буданд.
# Саҳюнизм ҳамеша ҳамгунозии яҳудиёнро душмани худ медонист.
# Саҳюнистҳо пас аз Ҷанги ҷаҳонии якум фурсати муваффақият пайдо карданд.
# Саҳюнизм нисбат ба дигар ҷунбишҳои миллӣ хеле дертар пайдо шуд ва барои амалӣ кардани ҳадафҳои худ вақт ва захираҳои хеле кам дошт.
# Саҳюнизм на пул, на қувваи ҳарбӣ ва на нуфузи сиёсӣ дошт; дар ихтиёри саҳюнистон асосан далелҳои ахлоқӣ буданд.
# Давлати яҳудиён дар замоне ба вуҷуд омад, ки наҷот додани яҳудиёни дар ҳоли нобудӣ дар Урупо аллакай дер шуда буд.
# То солҳои 1930 роҳбарони саҳюнистӣ дақиқ намефаҳмиданд, ки ҳадафи ниҳоии ҳаракат дар чист.
# Низои арабу-яҳудӣ ногузир буд, зеро арабҳо наметавонистанд бо таъсиси давлати яҳудиён канор биёянд.
# Аз нигоҳи арабҳо саҳюнизм ба унвони таҷовуз ҳисоб мешуд ва муҳоҷирати яҳудиён — навъи ҳамла буд.
# Саҳюнизм ҳамчунин аз ҷониби яҳудиёни ултраортодокс, тарафдорони ҳамгунозӣ ва чапгароёни тундрав танқид мешавад.
# Сарчашмаи асосии заъфи саҳюнизм он буд, ки шароит барои амалӣ шудани орзуи саҳюнистӣ ҳеч гоҳ мусоид набуд.
# Ҳадафи асосии саҳюнизм дугона буд: барқарор кардани эҳтиром ва шаъну шарафи яҳудиён дар назди ғайрияҳудиён ва эҳёи ватани миллии яҳудиён барои онҳо, то ки «ҳамчун одамони озод дар замини худ зиндагӣ кунанд ва оромона дар хонаҳои худ бимиранд» (Гертсл).

## Таърих

## Гароишҳои идеологӣ
Дар нимаи аввали қарни XX дар идеологияи саҳюнизм чанд ҷараёни бузург пайдо шуданд, ки маҳз назаррастарини онҳо саҳюнизми сотсиалистӣ, саҳюнизми бознигаригароӣ ва саҳюнизми динӣ мебошанд.

## Дидгоҳҳо ба саҳюнизм

## Нақши саҳюнизм дар низои арабҳо ва Исроил

## Эзоҳ

## Адабиёт

## Пайвандҳо


Гурӯҳ:Фаластин
ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» (ноҳияи Айнӣ)

Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “ТВЕА Душанбе саноати куҳӣ” — корхонаи истихроҷ ва истеҳсоли маъдани кӯҳӣ ва холисгардони тилло ва нуқра мебошад. ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» дар мавзеи Дуобаи шарқии ноҳияи Айнӣ воқеъ аст.

## Ифтитоҳи корхона
5 июли соли 2023 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар мавзеи Дуобаи шарқии ноҳияи Айнӣ ба фаъолияти корхонаи маъдантозакунии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “ТВЕА Душанбе саноати куҳӣ” оғоз бахшиданд.

Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар деҳоти Урметани ноҳияи Айнӣ тугмаи рамзиро пахш карда, корхонаи маъдантозакуниро ифтитоҳ намуданд ва тавассути монитор бо раванди истеҳсолот шинос шуданд.

Масоҳати умумии корхонаи истихроҷ ва истеҳсоли маъдани Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ” 1200 гектарро ташкил медиҳад.

Истихроҷи маъдан дар корхона аз ду кон - “Кумарғи боло” ва “Дуобаи Шарқӣ” сурат мегирад. Кони “Кумарғи боло” қариб 4 ҳазор метр ва “Дуобаи шарқӣ” дар баландии 2300 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир мебошад.

Барои истихроҷ ва коркарди маъдан раванди мукаммали гидрометаллургӣ ҷорӣ буда, технологияи муосири рехтагарии автоматикӣ, ки истеҳсоли ширкатҳои бонуфузи аврупо мебошад, васлу насб карда шудааст.  

Иқтидори корхонаи нав дар як сол ба коркарди 900 ҳазор тонна маъдан баробар мебошад. Раванди истеҳсоли маъдан дар 4 марҳила - истихроҷ, майдакунӣ, обшӯкунӣ ва ҷудокунӣ сурат мегирад. Намуди истихроҷи ашёи хом дар кони “Кумарғи Боло” рӯизаминӣ ва дар “Дуобаи Шарқӣ” зеризаминӣ мебошад. Дар кони “Дуобаи Шарқӣ”, ки аз 7 нақб иборат аст, бунёди роҳ, васлу насби таҷҳизоти барқӣ, хобгоҳ барои кормандон ва дигар инфрасохтори ёрирасон пурра ба анҷом расонида шуда, кандани нақб идома дорад.

Дар корхона 140 нафар, аз ҷумла 100 сокини маҳаллӣ ва 40 шаҳрванди Ҷумҳурии Мардумии Чин бо ҷои кор ва маоши хуб таъмин мебошанд. Бо пурра фаъолият намудани корхона барои зиëда аз 500 нафар ҷойи корӣ таъсис меёбад. Аз рӯи нақша дар ин мавзеъ оянда коргоҳи холисгардони тилло ва нуқра бунёд карда мешавад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи  Айнӣ
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2023 дар Тоҷикистон
Ширкати ҳавопаймоии "Asian Express"

**Ширкати ҳавопаймоии "Asian Express Airline"** як ширкати ҳавопаймоии чартерии Тоҷикистон буд, ки дар Душанбе мустақар буд.

## Таърих
Ширкати ҳавопаймоӣ фаъолияти худро соли 2011 оғоз кардааст.

## Маконҳои таъинот
Ин ширкати ҳавопаймоӣ аз фурудгоҳи байналмилалии Душанбе ҳам хатсайрҳои дохилӣ ва ҳам байналмилалиро анҷом медод; то моҳи августи соли 2015, ҳамаи масирҳои байналмилалии он танҳо парвозҳо ба фурудгоҳҳои Русия ва аз он буданд.

;  Русия

* Калуга - Фурудгоҳи Грабтсево 
* Минералные Воды - Фурудгоҳи Минеральные Воды
* Нижний Новгород - Фурудгоҳи Нижний Новгород
* Волгоград - Фурудгоҳи Волгоград

;  Тоҷикистон

* Душанбе - марказӣ, фурудгоҳи байналмилалии Душанбе
* Хуҷанд - Фурудгоҳи байналмилалии Хуҷанд
* Кӯлоб -  Фурудгоҳи байналмилалии Кӯлоб 

## Ҳавопаймоҳои ширкат
Ширкати ҳавопаймоии Asian Express аз ҳавопаймоҳои зерин иборат буд: 

## Адабиёт

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2011 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations
Гурӯҳ:Ширкати ҳавопаймоии "Asian Express"
Идҳои Туркия

**Туркия** расман ҳашт идро ҷашн мегирад, ки тибқи Қонуни № 2429  дар бораи идҳои миллӣ ва умумӣ аз 19 марти соли 1981 муқаррар шудааст, ки дар навбати худ Қонуни № 2739 аз 27 майи соли 1935- ро иваз кард. Рӯзҳои ид асосан ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд: идҳои миллӣ ва идҳои умумӣ. Дар айни замон Туркия 14,5 рӯзи идҳои давлатӣ дорад, ки яке аз баландтаринҳо дар ҷаҳон аст. Илова бар ин, идҳои мусалмонӣ ва идҳои сершумори мардумӣ ба таври васеъ ҷашн гирифта мешаванд.

Дар соли 2003 Қонуни меҳнати № 4857 , який регулює оплату праці: у ці святкові дні, виплачується додаткова денна заробітна плата за кожен відпрацьований день. У разі невиплати зазначеної офіційної відпустки працівники мають право розірвати трудовий договір з поважних причин эътибор пайдо кард, ки музди меҳнатро танзим мекунад: дар ин рӯзҳои ид барои ҳар рӯзи корӣ музди иловагии ҳаррӯза пардохт карда мешавад. Дар сурати пардохт нашудани рӯзи истироҳати расмии муайяншуда, кормандон ҳақ доранд шартномаи меҳнатиро бо сабаби узӯрнок қатъ кунанд.

## Идҳои миллӣ
Қариб ҳар як маҳаллаи туркӣ чорабиниҳои фароғатии худро баргузор мекунад. Идҳои муҳимтарини миллӣ инҳоро дар бар мегиранд: Наврӯз (ҷашни баҳорӣ дар моҳи март), Ҷашни Мавлоно дар Қуния (ба хотираи файласуф ва шоири бузург Румӣ, ки бо лақаби Мавлоно "худо" маъруф аст), Ҳидирлаз (ё Ҷашни баҳорӣ дар моҳи май), Рӯзи байналмилалии модар, Ҷашни ангур ва "Месир Маҷуну" дар Манисо (ҷашни қадимии ҷамъоварии ангур), Ҷашни сабзӣ ва Гувеч дар Бейпазарӣ (озмунҳо барои болаззаттарин таом), Рӯзи демократия ва ваҳдати миллӣ дар Туркия (15 июл, аз соли 2017) ва дигарон. 

Илова бар Иди Қурбон ва Рамазон, дигар идҳои мусалмонӣ низ дар Туркия ҷашн гирифта мешаванд. Инҳо, масалан, Соли нави ҳиҷрӣ ва Мавлуди Набӣ (зодрӯзи Паёмбар Муҳаммад ), Шаби Кафорат, Шаби тӯҳфаи Қуръон ва ғайра мебошанд.

Илова бар ин, ақаллиятҳои динии Туркия идҳои худро доранд.
* Рӯзи Ошуро - Ёдбуди пайғамбарон ва расулон. Иди динии алавӣ.
* Ханука - Яҳудиён:барои диндорон иди динӣ аст.
* Мавлуди Исо ва Пасха - Иди динӣ барои масеҳиён.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Идҳои Туркия
Ким Ҷису

**Ким Ҷису** (; таваллуд 3 январи соли 1995, Гунпо, Кёнгидо) – бештар бо номи **Ҷису** маълум аст, овозхон, актриса ва модели Кореяи Ҷанубӣ мебошад. Ӯ узви гурӯҳи духтаронаи Blackpink аст, ки аз ҷониби YG Entertainment таъсис ёфтааст ва дар он ҷо ҳамчун овозхони пешбар ва чеҳраи гурӯҳ хидмат мекунад. Узви калонтарини гурӯҳ ба ҳисоб меравад.

Ҷису соли 2011 ба агентӣ пайваст ва 5 сол ҳамчун коромӯз кор кард, ки дар ин муддат дар якчанд таблиғот ва клипҳои мусиқӣ нақш бозид ва бо нақши дуюмдараҷа дар сериали телевизионии "Продюсер" дебюти актёрии худро анҷом дод. Пас аз дебюти худ, ин гурӯҳ дар ҷаҳони мусиқӣ ба як падидаи ҷаҳонӣ табдил ёфт ва таваҷҷӯҳи мухлисони зиёдеро ҳам дар Корея ва ҳам берун аз марзҳои он ҷалб кард, инчунин бозори ҷаҳонӣ ва чартҳои бисёр кишварҳо, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳида    забт кард. Дар охири соли 2021, Ҷису аввалин нақши асосии худро дар сериали телевизионии "Snowdrop" ба даст овард, ки барои он ӯ ду номзадро барои ҷоизаҳои силсилаи "Blue Dragon" ва ҷоизаи "Best Horsemen Корея" дар   ба даст овард. 31 марти соли 2023, вай албоми солоашро бо номи *"Me"* баровард.

Пас аз қатъ кардани шартномааш бо YG Entertainment барои идомаи фаъолияти якка, вай фаъолияти актёрии худро идома дод ва дар филми "Пайғамбар" ва драмаи "Нютопия" нақш бозид. 

Дар саноати фароғатии Корея, Ҷису аксар вақт ҳамчун рамзи зебоӣ ва услуб номида мешавад.

## Зиндагинома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Ҷиган

**Ҷиган** (номи ҳақиқӣ - **Денис Александрович Устименко-Вейнштейн**  (); 2 августи соли 1985  Одесса) — рэпсарои рус.

## Зиндагинома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Осер (бошгоҳи футбол)

**«Осе́р»** ( — бошгоҳи футболи фаронсавӣ дар шаҳри Осер мебошад ва дар Лига 1-и Фаронса бозӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
thumb|Варзишгоҳи «Аббе-Дешам»

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Қаҳрамон:** 1995/96
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1979/80, 2023/24
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (4):** 1993/94, 1995/96, 2002/03, 2004/05
** 15px **Финалист (2):** 1978/79, 2014/15

### Байналмилалӣ
* 15px **[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА]]**
** **Нимниҳоӣ:** 1992/93
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1997, 2006
** 15px **Финалист:** 2000

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Осер»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Номи илмӣ

**Номи илмӣ** () ё **номгузории дуномӣ** ё **номи дуҷумлаӣ** () дар зистшиносӣ равиши маъмулӣ барои гунаҳо аст. Асоси ин номгузорӣ ин аст, ки номи ҳар гуна (ки поинтарин бахш аз низоми раддабандии мавҷудоти зинда аст) ба забони лотинӣ илми ҷадид оварда мешавад ва ду бахш дорад. Ба ҳамин далел, гоҳ ин номгузориро «Номи лотинӣ»-и гуна низ меноманд, гарчи ин истилоҳро зистшиносон ва забоншиносон намеписанданд ва бар корбурди ибораи «номи илмӣ» таъкид доранд.

мини|''Orcinus orca'', номи илмии наҳанги қотил
мини|''Echinopsis pachanoi'', номи илмии кактуси Сан Педро

## Таърих
[thumb|[Карл Линней (1707—1778), гиёҳшиноси суэдӣ равиши навини номгузориро ба истифодаи васеъ ворид кард ва робитаи равшан байни дастабандиҳои систематикӣ (таксономӣ)-ро муқаррар намуд.]]

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Эритразма

**Эритразма** — ин сирояти сатҳии пӯст мебошад, ки боиси пайдоиши пиллаҳои (лаккаҳои) қаҳваранг ва пулакчадор мегардад. Он аз ҷониби бактерияи *Corynebacterium minutissimum* ба вуҷуд меояд, ки як қисми муқаррарии флораи пӯст ба ҳисоб меравад.

Ду намуди эритразма мавҷуд аст: паҳншуда (генерализатсияшуда) ва байниангуштӣ. Намуди байниангуштӣ маъмултарин сирояти бактерияи пойҳо буда, одатан ягон аломат надорад. Эритразмаи паҳншуда бештар дар беморони гирифтори Диабети қанди намуди 2 мушоҳида мешавад. Ин беморӣ дар байни одамони гирифтори фарбеҳӣ, диабет ва дар иқлимҳои гарм бештар паҳн шудааст.

## Нишонаҳо ва аломатҳо
Пиллаҳои эритразма дар аввал гулобӣ буда, сипас зуд қаҳваранг ва пулакчадор мешаванд. Пиллаҳои эритразмавӣ одатан дар минтақаҳои намнок ва чинҳои пӯст (зери бағал, қадкаш ( groin), зери пистон) пайдо мешаванд.  Намуди маъмултарин эритразмаи байниангуштӣ мебошад, ки дар байни ангуштони пой пайдо шуда, боиси пулакчакунӣ ва кафидани пӯст мегардад.

## Сабабҳо
Сабаби эритразма бактерияи *Corynebacterium minutissimum* мебошад. Ин бактерия дар муҳити намнок ва гарм хуб месабзад. Омилҳои мусоидаткунанда иборатанд аз:
* Беҳдошти (гигиенаи) нокифоя;
* Фарбеҳӣ;
* Гипергидроз (арақкунии зиёд);
* Пиронсолӣ ва Диабети қанд.

## Ташхис
Ташхисро дар асоси манзараи клиникӣ гузоштан мумкин аст. Аммо истифодаи **[[Лампаи Вуд]]** (Wood's lamp) барои тасдиқи ташхис хеле муфид аст. Дар зери нури ултрабунафши лампаи Вуд, минтақаи зарардида бо ранги **сурхи марҷонӣ** (coral red) нур меафшонад, ки ин онро аз дигар бемориҳои пӯст, ба монанди Темираи рангоранг, фарқ мекунад. 

## Табобат
Табобати аввалияи эритразмаи сабук аз тоза ва хушк нигоҳ доштани минтақаи зарардида ва истифодаи собунҳои антибактериалӣ оғоз мешавад.

Қадами навбатӣ истифодаи воситаҳои маҳаллӣ (кремҳо):
* Кислотаи фузидат (Фузидат натрий);
* Маҳлули Клиндамитсин.

Барои ҳолатҳои вазнин антибиотикҳои даҳонӣ (таблеткаҳо) таъйин карда мешаванд:
* Эритромитсин;
* Азитромитсин ё Кларитромитсин.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Эритразма дар eMedicine

Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст
Гурӯҳ:Сироятҳои бактериявӣ
Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ
Эпидермофитон

***Эпидермифитон*** — як ҷинси занбӯруғҳо мебошад, ки боиси микозҳои сатҳӣ ва пӯст мегардад, аз ҷумла *E. floccosum*. Он боиси tinea corporis (темира), tinea cruris (хориши ҷокей), tinea pedis (пои варзишгар) ва tinea unguium (сирояти занбӯруғии нохун) мешавад.

## Сарчашмаҳо

## Пайвандҳои беруна
*Doctor Fungus
*Mycology Unit at the Adelaide Women's and Children's Hospital

Гурӯҳ:Занбӯруғҳои паразитӣ

Гурӯҳ:Микозҳо
Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст
Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ
Рубробактерия

***Рубробактерия*** — як ҷинси бактерияҳо аз типи Actinomycetota мебошад. Ин бактерия ба радиатсия тобовар (радиорезистентӣ) буда, дар ин замина метавонад бо *Deinococcus radiodurans* рақобат кунад.

## Филогения
Таснифоти ҳозираи ин ҷинс дар асоси рӯйхати номҳои прокариотӣ (LPSN) ва Маркази миллии иттилооти биотехнологӣ (NCBI) тартиб дода шудааст.

Дар зер намудҳои асосии ҷинси *Rubrobacter* оварда шудаанд:
* *R. taiwanensis*
* *[[Rubrobacter xylanophilus|R. xylanophilus]]*
* *[[Rubrobacter calidifluminis|R. calidifluminis]]*
* *R. naiadicus*
* *[[Rubrobacter marinus|R. marinus]]*
* *R. radiotolerans*
* *[[Rubrobacter aplysinae|R. aplysinae]]*

## Сарчашмаҳо

## Пайвандҳои беруна
* Rubrobacter дар базаи NCBI

Гурӯҳ:Бактерияҳо

Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст
Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ
Сунбул

**Сунбул, сунбулкаҳ, сунбулкамол** ё **норд** (номи илмӣ: *Ferula moschata ё Ferula sumbul*) як навъи растании гулдор аз оилаи *Apiaceae* аст, ки дар Осиёи Ми''ё''на ва ғарби Чин мерӯяд. Решааш манбаи мушк буда, аз ба ҷои мушки аз ҳайвон гирифташуда дар тиб ва атторӣ ба кор бурда мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Набототи Тоҷикистон
Ислом Махачев

**Исло́м Рамазо́нович Маха́чев** (зод. 27 октябри 1991, Махачқалъа, ҶХШС Доғистон) — размкори муҳорибаҳои омехта. Собиқ қаҳрамон дар вазни сабук ва қаҳрамони феълии UFC дар вазни ниммиёна мебошад. Ҳамчунин дар раддабандии расмии UFC новобаста аз вазн () ҷойи 1-умро ишғол мекунад.

## Зиндагинома

## Омори MMA

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Ренн (бошгоҳи футбол)

**«Ренн»** (, ) — яке аз бошгоҳҳои қадими футболи фаронсавӣ, ки дар шаҳри Ренн қарор дорад ва дар Лига 1-и Фаронса бозӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
thumb|Варзишгоҳи «Роазон Парк»

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Мақоми сеюм:** 2019/20
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1955/56, 1982/83
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (3):** 1964/65, 1970/71, 2018/19
** 15px **Финалист (4):** 1921/22, 1934/35, 2008/09, 2013/14
* 15px **[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]**
** 15px **Финалист:** 2012/13
* 17px **[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб:** 1971

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Ғолиб:** 2008
** 15px **Финалист:** 1999

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Ренн»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Аниридия

**Аниридия** — набудани рангпардаи чашм (радужная оболочка). Баъзан он метавонад дар натиҷаи ҷароҳати воридшавандаи чашм ба вуҷуд ояд, аммо бештар аниридияи модарзодӣ маъмул аст, ки дар натиҷаи патологияи генетикӣ ба амал меояд. Аниридияи модарзодӣ аксар вақт бо дигар патологияҳои инкишофи чашм, аз ҷумла гипоплазияи макула ва гипоплазияи асаби биноӣ, катаракта ва тағйирёбии қарния ҳамроҳӣ мекунад. Он бо пастшавии шадиди тезии биноӣ, ки тақрибан ба коррексия дода намешавад, нуртарсӣ, нистагми уфуқӣ ва баъзан глаукомаи модарзодӣ ҳамроҳ мешавад.

## PAX6
Гени PAX6 дар китфи кӯтоҳи хромосомаи 11 ҷойгир аст. Сафедае, ки аз ҷониби он синтез мешавад, силсилаи равандҳоеро оғоз мекунад, ки ташаккули чашмҳо ва баъзе сохторҳои дигарро танзим мекунанд. Ин ген бениҳоят консервативӣ мебошад.

Мутатсияҳо дар гени PAX6 боиси патологияҳои чашм мегардад. Аниридия як бемории аутосомно-доминантӣ мебошад. Гомозиготнокӣ аз рӯи дефекти гени PAX6 ба вайроншавии сершумори сохти системаи чашм ва мағз оварда расонида, боиси фавт мегардад. Мутатсияҳо дар гени PAX6 инчунин бо майл ба инкишофи нефробластома ҳамроҳӣ мекунанд.

## Табобат
Табобат симптоматикӣ аст. Пӯшидани айнакҳои офтобӣ таъин карда мешавад. Истифодаи линзаҳои контактии косметикӣ, ки дар атрофи онҳо ранг карда шудаанд, бо сабаби хавфи осеб дидани қарния тавсия дода намешавад. Ҷарроҳии пластикии барқарорсозӣ (коллагенореконструксия) низ метавонад гузаронида шавад.

## Сарчашмаҳо

## Пайвандҳои беруна
* The Aniridia Network
* Ҷамъияти байни минтақавии кӯмак ба беморони аниридия дар Русия.

Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Синдроми Горнер

**Синдроми Горнер**, **синдроми Бернар — Горнер**, **синдроми окулосимпатикӣ** — синдроми клиникӣ мебошад, ки дар натиҷаи осеби системаи асаби симпатикӣ ба вуҷуд меояд.

## Аломатҳо
Аломатҳо дар тарафи осебдида, асосан дар рӯй зоҳир мешаванд:
* Птоз — афтидани пилки болоии чашм;
* Миоз — танг шудани мардумак;
* Патологияи сфинктери мардумак (*sphincter pupillae*), ки боиси суст шудани аксуламали мардумак ба нур мегардад;
* Энофталм — ақиб рафтани (ғӯтидани) соққаи чашм ба косахона;
* Дисгидроз — вайроншавии арақбарорӣ дар тарафи осебдидаи рӯй;
* Гиперемияи (сурхшавии) пӯсти рӯй дар тарафи осебдида.

Дар кӯдакон синдроми Горнер баъзан ба гетерохромия (ранги гуногуни кӯҳпаи чашмҳо) оварда мерасонад. Ин ба он хотир аст, ки набудани иннерватсияи симпатикӣ ба пигментатсияи меланинии ҳуҷайраҳо дар стромаи кӯҳпа () монеъ мешавад.

## Таърих
Синдром ба шарафи офталмологи швейтсариягӣ Иоганн Фридрих Горнер номгузорӣ шудааст, ки бори аввал онро соли 1869 тасвир кардааст. Дар Фаронса ва Италия номи Клод Бернар низ ба номи ин синдром илова карда мешавад.

## Сабабҳо
Синдроми Горнер дар натиҷаи равандҳои патологӣ пайдо мешавад, инчунин метавонад модарзодӣ ё ятрогенӣ (дар натиҷаи дахолати тиббӣ) бошад. Сабабҳои асосӣ:
* Осеб ё фишурдани занҷири симпатикии гардан ё қафаси сина;
* Травмаҳои асоси гардан;
* Омосҳо (туморҳо) — бештар карсиномаи қуллаи шуш (омоси Панкост);
* Аневризмаи аорта;
* Склерози паҳншуда;
* Сирингомиелия.

## Патофизиология
Синдроми Горнер бинобар норасоии иннерватсияи симпатикӣ ба вуҷуд меояд. Осеби роҳҳои симпатикӣ метавонад дар се сатҳ (нейронҳо) ба амал ояд:
# **Нейрони якум:** Марказҳои гипоталамус (масалан, ҳангоми осеби қисми гардани ҳароммағз).
# **Нейрони дуюм:** Роҳҳои пеш аз гиреҳӣ (масалан, ҳангоми фишори омоси қуллаи шуш).
# **Нейрони сеюм:** Роҳҳои пас аз гиреҳӣ дар сатҳи артерияи хоб (масалан, ҳангоми омоси синуси кавернозӣ).

## Ташхис
Барои муайян кардани синдроми Горнер аз тестҳои махсус истифода мебаранд:
* Тест бо қатраҳои апраклонидин (боиси васеъ шудани мардумак дар тарафи осебдида мегардад);
* Тест бо кокаин (усули кӯҳна);
* Тест бо оксамфетамин барои муайян кардани сатҳи осеби нейронҳо.

Муҳим аст, ки птози синдроми Горнер аз птози осеби асаби чашмҷунбон (oculomotor nerve) фарқ карда шавад. Ҳангоми синдроми Горнер птоз бо мардумаки **танг** ва ҳангоми осеби асаби чашмҷунбон птоз бо мардумаки **васеъ** ҳамроҳӣ мекунад.

## Нигаред низ
* Анизокория
* Птоз

## Сарчашмаҳо

## Пайвандҳои беруна
* Синдроми Горнер дар Merck Manuals

Гурӯҳ:Синдромҳои неврологӣ
Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бемориҳои чашм
Гурӯҳ:Синдромҳо аз рӯи алифбо
Анизокория

**Анизокория** — симптомест, ки бо андозаҳои гуногуни мардумакҳои чашми рост ва чап тавсиф мешавад. Одатан, як мардумак худро муътадил ҳис мекунад ва мардумаки дуюм дар ҳолати собит (фиксатсия) мемонад.

## Сабабҳо
Ҳангоми набудани ягон осеби рангпардаи чашм (радужка) ё соққаи чашм, анизокория одатан натиҷаи осеби нахҳои асаби эфферентӣ (иннерватсияи парасимпатикӣ) дар асаби чашмҷунбон, ки ҳаракати мардумакро назорат мекунад, ё нахҳои асаби симпатикӣ, ки аз маркази силиоспиналӣ меоянд, мебошад.

Анизокория қисми таркибии синдроми Эйди ва синдроми Аргайл Робертсон мебошад.

Баъзе доруҳо ва моддаҳои психоактивӣ метавонанд ба мардумак таъсир расонанд, масалан, пилокарпин, кокаин, тропикамид, амфетаминҳо (масалан, «экстази»), скополамин. Алкалоидҳои монанд ба инҳо, ки дар рустаниҳои оилаи паслёниҳо мавҷуданд, низ метавонанд боиси анизокория шаванд.

Анизокория як симптоми мураккаб буда, аз ду амали муқобили мардумак иборат аст: миоз (танг шудани мардумак нисбат ба меъёр) ва мидриаз (васеъ шудан).

## Тафсир (Интерпретатсия)
Аз нигоҳи клиникӣ муайян кардани он, ки кадоме аз мардумакҳо дар ҳолати патологӣ қарор дорад, муҳим аст.

Агар мардумаки хурдтар ба паст шудани равшании нур вокуниш нишон надиҳад (дар торикӣ васеъ нашавад), ин метавонад аз норасоии иннерватсияи симпатикӣ гувоҳӣ диҳад, масалан, ҳангоми синдроми Горнер.

Агар мардумаки диаметраш калонтар патологӣ бошад, яъне он ба зиёд шудани равшании нур вокуниш нишон надиҳад, бояд дар бораи норасоии иннерватсияи парасимпатикӣ, масалан, ҳангоми патологияи асаби чашмҷунбон фикр кард.

Симптоми Гунна (Marcus Gunn), ки ҳангоми он пурзӯршавии аксуламали ҳамбаста ба нур дар чашми бемор мушоҳида мешавад, анизокорияро ба вуҷуд намеорад.

Ҳангоми анизокория муайян кардан лозим аст, ки кадом чашм ба таври патологӣ васеъ ё танг шудааст. Нишонаи патология птози пилки болоии чашм мебошад, масалан, дар синдроми Горнер ё патологияи асаби чашмҷунбон.

### Анизокория мушоҳида мешавад ҳангоми:
* истифодаи маводи мухаддир;
* хунрезӣ (гематомаҳои травматикӣ) ё омосҳое, ки ба роҳҳои асаб ё марказҳои биноӣ фишор меоранд;
* вайроншавии гардиши хуни мағзи сар;
* сироятҳо: нейросифилис, энсефалити эпидемикӣ;
* склерози паҳншуда;
* бемориҳои узвҳои дохилӣ, ки ба системаи иннерватсияи чашм алоқаманд нестанд, аммо ба таври рефлекторӣ таъсир мерасонанд (осеби туберкулёзии қуллаи шуш, бемориҳои узвҳои ковокии шикам);
* бемориҳои кӯҳпаи чашм;
* ҷароҳати кунди чашм бо осеби сфинктери мардумак;
* нуқсони модарзодии мардумак.

Агар анизокория бо дарди шадиди сар, ихтилоли рӯҳӣ ва парешонии ҳуш ҳамроҳ бошад, ин метавонад аз раванди вазнини патологӣ дар мағзи сар гувоҳӣ диҳад, ки кӯмаки таъҷилии тиббӣ ва эҳтимолан ҷарроҳии фаврӣ талаб мекунад.

## Нигаред низ
* Миоз
* Мидриаз
* Птоз

## Сарчашмаҳо

## Адабиёт
* Справочник по невропатологии / Под. ред. Е. В. Шмидта // М.: Медицина, 1981.

Гурӯҳ:Нишонаҳои бемориҳои системаи асаб
Гурӯҳ:Бемориҳои чашм
Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо
Миоз

**Миоз** (; аз  — камшавӣ, коҳиш) — танг шудани мардумаки чашм (диаметраш камтар аз 2,5 мм). Он ҳангоми кашишхӯрии мушаки тангкунандаи мардумак (миози спастикӣ) ё фалаҷи мушаки васеъкунандаи мардумак (миози паралитикӣ) ба вуҷуд меояд. Одатан ҳангоми нури дурахшон мушоҳида мешавад. Инчунин ҳангоми заҳролудшавӣ бо пайвастагиҳои фосфорорганикӣ ба амал меояд. Барои миоз системаи асаби парасимпатикӣ масъул аст.

## Нигаред низ
* Мидриаз
* Анизокория
* Птоз

## Сарчашмаҳо

## Пайвандҳои беруна
* Миоз дар луғати тиббӣ.

Гурӯҳ:Офталмология
Гурӯҳ:Физиология
Ҷенни Ким

**Ҷенни Ким** (; номи аслӣ *Ҷенни Ким* (). Ӯ узви гурӯҳи духтаронаи куриёии Blackpink аст, ки аз ҷониби YG Entertainment соли 2016 таъсис ёфтааст.

Моҳи ноябри соли 2018, Ҷенни бо суруди "Solo" дебюти солоии худро анҷом дод. Ин суруд аз ҷиҳати тиҷоратӣ муваффақ буд ва ҳам дар ҷадвали Gaon Digital Chart дар Кореяи Ҷанубӣ ва ҳам дар фурӯши сурудҳои рақамии *Billboard* World дар Иёлоти Муттаҳида пешсаф буд. Соли 2023, вай дебюти худро дар Ҳолливуд дар силсилафилми HBO «Idol»  анҷом дод.

Пас аз қатъ кардани шартномаи худ бо YG Entertainment барои фаъолиятҳои солоӣ, вай лейбли худро таъсис дод ва тавассути он албоми аввалини солоаш *Ruby*-ро 7 марти соли 2025 баровард. Пеш аз баровардани албом, синглҳои "Mantra" ва "Love Hangover" ва суруди "Zen" бароварда шуданд ва сингли "Like Jennie" ҳамзамон бо албом бароварда шуд.

## Зиндагинома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Птоз

**Птоз** (аз юн. πτῶσις — афтидан), инчунин бо номи **блефароптоз** маъруф аст — афтидани ғайритабиии пилки болоии чашм. Ин ҳолат метавонад яктарафа ё дутарафа бошад. Агар птоз ба қадри кофӣ шадид бошад ва табобат карда нашавад, пилки афтода метавонад боиси дигар ҳолатҳо, аз қабили амблиопия (чашми танбал) ё астигматизм гардад.

## Аломатҳо
Птоз метавонад дар шиддатнокӣ фарқ кунад. Аломатҳои асосӣ иборатанд аз:
* **Афтидани пилки болоӣ**, ки метавонад қисман ё пурра мардумакро пӯшонад.
* **Баланд кардани абрӯвон** — беморон кӯшиш мекунанд бо ёрии мушакҳои пешона пилкро бардоранд, ки ин боиси пайдо шудани чинҳо дар пешона мегардад.
* **Ҳолати хоси сар** — кӯдакон барои беҳтар дидан аксар вақт манаҳи худро ба боло мебардоранд.
* **Хастагии чашм**, хусусан дар охири рӯз (агар сабаби птоз миастения бошад).

## Сабабҳо
Птоз дар натиҷаи вайроншавии мушакҳое, ки пилкро мебардоранд ё осеби асабҳои онҳо ба вуҷуд меояд.
* **Модарзодӣ:** Дар натиҷаи инкишофи нодурусти мушаки бардорандаи пилк (levator palpebrae superioris) дар батни модар.
* **Неврогенӣ:** Осеби асаби чашмҷунбон (oculomotor nerve) ё синдроми Горнер.
* **Миогенӣ:** Бемориҳое ба мисли миастения (myasthenia gravis), ки боиси заифии мушакҳо мешаванд.
* **Апоневротикӣ:** Одатан дар пиронсолӣ аз сабаби кашишхӯрӣ ё канда шудани пайвандҳои мушак ба амал меояд.
* **Механикӣ:** Аз сабаби вазн ё фишори омосҳо (туморҳо) дар пилки чашм.
* **Токсикӣ (заҳролудшавӣ):** Нешзании баъзе морҳои заҳрнок (масалан, мамбаи сиёҳ) ё ботулизм.

= Ташхис =
Духтури офталмолог барои ташхиси птоз муоинаҳои зеринро мегузаронад:

1. **Муоина бо лампаи шикофӣ** (Slit lamp) барои дидани сохтори чашм.

2. **Санҷиши Tensilon** барои муайян кардани миастения.

3. **Андозагирии функсияи мушаки бардоранда** — муайян кардани он ки пилк то чӣ андоза ба боло ҳаракат мекунад.

4. **Санҷиши майдони биноӣ** барои муайян кардани таъсири птоз ба қобилияти дидан.

## Табобат
Табобат аз намуд ва шиддати птоз вобаста аст:
* **Ҷарроҳӣ**: Аксари ҳолатҳои птози модарзодӣ ё апоневротикӣ ҷарроҳиро талаб мекунанд. Ҳадафи ҷарроҳӣ кӯтоҳ кардан ё мустаҳкам кардани мушаки бардорандаи пилк мебошад.
* **Табобати бемории асосӣ:** Агар птоз аз сабаби диабети қанд, омос ё миастения бошад, аввал худи ин бемориҳо табобат карда мешаванд.
* **Усулҳои ғайриҷарроҳӣ:** Истифодаи айнакҳои махсус бо "такягоҳи пилк" (ptosis crutches) барои онҳое, ки ҷарроҳӣ шуда наметавонанд.

= Эпидемиология =
Птоз дар байни занон ва мардон, инчунин нажодҳои гуногун баробар вохӯрда, ба дарозии умр таъсир намерасонад. Аммо агар дар кӯдакӣ табобат нашавад, метавонад боиси гум шудани биноӣ (амблиопия) гардад.

## Нигаред низ
* Миоз
* Мидриаз
* Анизокория
* Синдроми Горнер

## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Анатомияи чашм
Гурӯҳ:Бемориҳои чашм
Гурӯҳ:Неврология
Мидриаз

**Мидриаз** () — васеъ шудани мардумаки чашм. Сабабҳо метавонанд ҳам физиологӣ ва ҳам патологӣ (беморӣ) бошанд. Мидриаз дар ҳолати муътадил — дутарафа ва симметрӣ мебошад. Дар шароити физиологӣ он ҳангоми паст шудани сатҳи равшанӣ, масалан дар торикӣ ё утоқҳои камнур ба вуҷуд меояд. Инчунин ин ҳолат зуд-зуд дар натиҷаи истифодаи доруворӣ (масалан, атропин) ба амал меояд.

Фарқ кардани мидриази патологӣ аз физиологӣ тавассути вокуниш ба нур мумкин аст. Ҳангоми равшан кардани чашм дар ҳолати муътадил танг шудани мардумак ба амал меояд, аммо дар ҳолати патологӣ васеъшавӣ боқӣ мемонад ё хеле кам тағйир меёбад. Носимметрии шадиди мидриаз метавонад нишонаи ҷароҳати вазнини косахонаю мағзи сар бошад.

## Намудҳои мидриаз
* **Мидриази доругӣ** () — мидриазе, ки дар натиҷаи истифодаи маводи дорувории фалаҷкунандаи сфинктери мардумак ё ангезандаи дилататори мардумак ба вуҷуд меояд.
* **Мидриази паралитикӣ** () — мидриазе, ки бо фалаҷи сфинктери мардумак ҳангоми осеби асаби чашмҷунбон алоқаманд аст.
* **Мидриази спастикӣ** () — мидриазе, ки бо спазми дилататори мардумак ҳангоми ангезиши қисми гардани танаи симпатикӣ ба вуҷуд меояд.
* **Мидриази травматикӣ** () — мидриазе, ки дар натиҷаи ҷароҳати (контузияи) чашм ба амал омадааст.

## Сабабҳои рушд
Мидриаз метавонад ҳангоми ҳолатҳои зерин инкишоф ёбад:
* Истифодаи маводи психоактивӣ;
* Бехобии тӯлонӣ;
* Ҷароҳатҳои косахонаю мағзи сар;
* Ҳолати кома;
* Бемориҳои системаи асаби марказӣ.

## Табобат
Дар асоси табобати мидриаз истифодаи доруҳои холиномиметикӣ (масалан, атсетилхолин, пилокарпин) ва алфа-адреноблокаторҳо меистад. Интихоби табобат аз сабаби пайдоиши беморӣ вобаста аст.

## Нигаред низ
* Миоз
* Анизокория
* Птоз

## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Офталмология
Гурӯҳ:Физиология
Гурӯҳ:Анатомияи чашм
Илтиҳоби пӯст (дерматит)

**Дерматит** (аз  — пӯст +  — илтиҳоб) — илтиҳоби пӯст, ки дар ҷойи таъсири бевоситаи омилҳои физикӣ ё химиявии беруна ба вуҷуд меояд. Баъзан ин истилоҳ дар маънои васеътар барои номи ҳар гуна илтиҳоби пӯст истифода мешавад (масалан, дерматити атопикӣ). Барои пешгирӣ аз иштибоҳ дар тиб истилоҳи «дерматити контактӣ»-ро истифода мебаранд ва зарарҳои пӯстро, ки бо сабабҳои дигар ба амал омадаанд, ба токсидермия нисбат медиҳанд.

= Таснифот =
Дерматитро ба намудҳои зерин ҷудо мекунанд:
* **Дерматити оддӣ:** дар натиҷаи таъсири омили осебрасон ба ҳуҷайраҳои пӯст зуд инкишоф меёбад.
* **Дерматити аллергӣ:** реаксияи илтиҳобии навъи сусткардашуда мебошад, ки дар натиҷаи таъсири лимфоситҳо-и ҳассосшуда (сенсибилизатсияшуда) ба амал меояд.

Мувофиқи сабабҳои пайдоиш ва аломатҳо дерматитҳои зеринро фарқ мекунанд: травматикӣ (ҷароҳатӣ), доругӣ, термикӣ (сӯхтагӣ, хунукзадагӣ), рентгенӣ (дар натиҷаи нурҳои рентгенӣ ё радиоактивӣ), паразитӣ (хориш, гӯшак ва ғайра).

Норасоии рӯҳ дар бадан хавфи пайдоиши дерматитро зиёд мекунад, ки одатан аз чинҳои биниву лаб оғоз шуда, ба дигар қисмҳои бадан паҳн мегардад.

## Этиология (Сабабҳо)
Ҳамчун аллергенҳо метавонанд моддаҳои химиявӣ, маводи доруворӣ, воситаҳои косметикӣ ва растаниҳо баромад кунанд. Дерматити оддиро омилҳои механикӣ, ҳарорати баланд ё паст, нурҳои УБ, ҷараёни электрикӣ ва истифодаи тӯлонии респираторҳо ба вуҷуд оварда метавонанд.

= Нигаред низ =
* Экзема
* Псориаз
* Аллергия

## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Аллергология
Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст
Экзема

**Экзема** (аз  — ҷӯшиши пӯст, аз  — меҷӯшам) — бемории шадид ё музмини (ресидивистӣ) ғайрисироятии пӯст, ки бо илтиҳоби ҷиддии қабати сосочковии дерма ва спонгиози маҳдуди эпидермис тавсиф ёфта, дар шакли хориш ва хоришакҳои гуногуншакл пайдо мешавад.
## Сабабҳои экзема
Ба пайдоиши экзема омилҳои генетикӣ ва омилҳои гуногуни беруна (механикӣ, химиявӣ, ҳароратӣ ва ғайра) ва дохилӣ (бемориҳои ҷигар, гурда, рӯдаву меъда, системаи эндокринӣ ва асаб) мусоидат мекунанд. Азбаски сабабҳои пайдоиши он гуногунанд, экземаро бемории полиэтиологӣ меҳисобанд.

Дар патогенези экзема нақши асосиро тағйироти масуният (иммунитет) мебозанд. Муайян шудааст, ки дар беморони экзема норасоии Т-лимфоситҳо ва зиёдшавии В-лимфоситҳо мушоҳида мешавад. Инчунин, экзема метавонад дар натиҷаи осеби асабҳои канорӣ (экземаи посттравматикӣ) ба вуҷуд ояд.

## Таснифоти экзема
Мувофиқи хусусиятҳои клиникӣ намудҳои зерини экзема мавҷуданд:

* **Экземаи ҳақиқӣ (идиопатикӣ):** Бо сурхшавии шадиди илтиҳобӣ (эритема) оғоз ёфта, сипас обилачаҳои майда (везикула) пайдо мешаванд. Пас аз кафидани онҳо "чоҳҳои серозӣ" ба вуҷуд меоянд, ки аз онҳо моеъ ҷорӣ мешавад (экземаи тар).
* **Экземаи микробӣ:** Дар ҷойи илтиҳобҳои музмини бактериявӣ, атрофи захмҳо ва харошидаҳо инкишоф меёбад.
* **Экземаи микотикӣ:** Дар натиҷаи аксуламали аллергӣ ба сирояти замбӯруғӣ (микозҳо), аз ҷумла кандидоз ба вуҷуд меояд.
* **Экземаи себорейӣ:** Дар ҷойҳое, ки ғадудҳои чарб бисёранд (сар, гӯш, байни китфҳо) пайдо мешавад.
* **Экземаи касбӣ:** Дар натиҷаи таъсири омилҳои зарарноки истеҳсолӣ пайдо мешавад.
* **Экземаи дисгидротикӣ:** Маҳз дар кафи даст ва кафи по инкишоф меёбад.
## Экзема дар кӯдакон
Экземаи кӯдакона бо шиддати баланди ҷудошавии моеъ (экссудат) фарқ мекунад. Он бештар дар кӯдаконе пайдо мешавад, ки волидайни онҳо ба аллергия (астмаи бронхиалӣ, ринити аллергӣ) майл доранд. Истифодаи ғизои сунъӣ ва осебпазирии масуният дар кӯдакон аз сабабҳои асосии ин беморӣ мебошанд.

## Табобат ва пешгирӣ
Табобат аз сабаб ва намуди экзема вобаста аст ва бояд аз ҷониби духтури дерматолог муайян карда шавад.

* **Маводҳои доруворӣ:** Истифодаи малҳамҳои кортикостероидӣ (масалан, гидрокортизон), доруҳои зидди хориш (антигистаминҳо) ва витаминҳо (B1, B6, C).
* **Парҳез:** Тавсия дода мешавад, ки истеъмоли маҳсулоти шӯр, тунд, консервҳо ва машрубот маҳдуд карда шавад. Истеъмоли меваву сабзавот ва гӯшти обпаз муфид аст.
* **Гигиена:** Истифодаи косметикаи махсус барои пӯсти хушк ва канорагирӣ аз маводҳои шустушӯии синтетикӣ муҳим аст.
## Нигаред низ
* Псориаз
* Дерматит
* Микозҳо
## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст
Бемории Фавра — Ракушо

**Бемории Фавр — Ракушо** — бемории дегенеративии бофтаҳои пайвандкунанда, ки бо пайдоиши папулаҳои зард, пилакҳо (бляшкаҳо), комедонҳо ва кистаҳо зоҳир мешавад.

Ин беморӣ бори аввал аз ҷониби дерматологҳои франсавӣ Фавр ва Ракушо тавсиф шудааст.
## Эпидемиология
Беморӣ бештар дар одамони солхӯрда мушоҳида мешавад. Мардон нисбат ба занон чанд маротиба бештар ба ин беморӣ гирифтор мешаванд.
## Этиология ва патогенез
Патогенез ва сабабҳои пайдоиши бемории Фавр — Ракушо то ҳол пурра муайян нашудаанд. Тахмин меравад, ки омили асосии рушди беморӣ таъсири тӯлонӣ ва шадиди нурҳои ултрабунафш (УБ) мебошад. Дар натиҷаи ин таъсир дегенератсияи эластин ва тағйироти сохтории эпидермис ба амал меояд.
= Манзараи клиникӣ =
Беморӣ бо пайдоиши папулаҳо ва пилакҳои зардранг оғоз мешавад. Комедонҳои кушодаи сиёҳранг пайдо мешаванд, ки одатан илтиҳоб намекунанд. Беморӣ асосан дар ҷойҳои ба нури офтоб кушодаи бадан ҷойгир мешавад:
* Минтақаи чашмҳо (периорбиталӣ);
* Гулгунаҳо (рухсораҳо);
* Пешонӣ ва чаккаҳо;
* Пушти дастҳо ва соид.

Бо гузашти вақт пӯст дар ҷойҳои осебдида ғафс шуда, гиреҳчаҳои хурди ба ҳам пайвастшударо ба вуҷуд меорад, ки онҳо бо кератин пур шудаанд.
## Ташхис ва ташхиси тафриқавӣ
Ташхис дар асоси таърихи беморӣ (анамнез) ва манзараи клиникӣ гузошта мешавад. Дар ҳолатҳои нодир биопсия истифода мешавад. Бемориро бояд аз ҳолатҳои зерин фарқ кард:
* Акнеи оддӣ (вулгарӣ);
* Хлоракне;
* Невуси комедонӣ;
* Трихоэпителиома;
* Порфирияи дерматологии деррас.
## Табобат
Бемории Фавр — Ракушо ба душворӣ табобат мешавад. Табобати консервативӣ истифодаи ретиноидҳо ва дар ҳолатҳои вазнин глюкокортикоидҳои системавиро дар бар мегирад. Ретиноидҳо ҳангоми хурд будани ҳаҷми комедонҳо муфиданд. Дар сурати ҳамроҳ шудани сирояти дуюминдараҷа, истифодаи антибиотикҳо тавсия дода мешавад. Табобати ҷарроҳӣ бурида гирифтани пилакҳоро дар бар мегирад, аммо беморӣ зуд-зуд такрор (ресидив) мешавад ва метавонад боиси пайдоиши ҷароҳатҳо (рубс) гардад.
## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст
Аҳмад Зувайл

**Зувайл Аҳмад Ҳасан** ; ) — олим, кимиёдони Миср ва ИМА, доктори илмҳои фалсафа, узви фахрии АИ Руссия (2003).

## Зиндагинома
Дар Донишгоҳи Искандария таҳ­сил (1967 — бакалавр, 1989 — магистр) ва дар давраи таҳ­сил дар ҳамон ҷо кор кардааст. Баъд барои идомаи таҳсил ба ИМА рафта, то соли 1974 дар Ун-ти Пенсилвания кор кард ва со­ҳи­би унвони доктори фалсафа шуд. То соли 1976 постдокторанти Ун-ти Бер­кли буд. Сол­ҳои 1976-90 дар Ун-ти технологии Ка­лифорния (Калтех) ба сифати ёвари проф, проф. физикаи кимиёӣ, 1990-95 дар Ин-ти Полинговский ба сифати проф. кимиё ва проф. физика кор кардааст. Сол­ҳои 1996—2007 дар ҳамон ҷо мудири лабораторияи илмҳои молекулашиносии Фонди илмии миллии ИМА буд. Соли 1982 шаҳр­ванди ИМА шуд. Зувайл низоми лазерии босуръати аёниеро кафш кард, ки барои назорат кардани молекулаҳо ҳан­гоми пайдоиш ва ба ҳам пайваст будани онҳо имкон медиҳад. Воҳиди вақте, ки дар он тасвир аксбардорӣ мешавад, фемтосония мебошад, ки миллион миллиардҳо ҳиссаи сонияро ташкил медиҳад. Кашфиёти ӯ боиси пайдоиши соҳаи фемтокимиё гардид. Олимони академияи Шветсия ба хидмати шоистаи Зувайл баҳои баланд дода, кашфиёти ӯро инқилобе дар илми кимиё ва фанҳои ба он наз­дик донистанд. Муаллифи зиёда аз 350 асари илмӣ.

## Узвият ва ҷоизаҳо
Но­ми Зувайл дар қатори шахсиятҳои маъруф, ки дар эҳёи Амрико саҳм гузоштаанд, ба Феҳрасти ифтихории ИМА дохил карда шудааст. Узви академияи илмҳои бисёр двлатҳои ҷаҳон. Барои бо техникаи фемтосониявӣ таҳқиқ кардани ҳолатҳои гузаришие, ки ҳангоми реак­сияҳои кимиёӣ ба вуҷуд меоянд, сазовори мукофоти Нобел дар соҳаи кимиё гаштааст (1999). Дорандаи Мукофоти байналмилалии шоҳ Файсал (1989), Ҷоизаи Карл Сейс (1992), Ҷоизаи Волф оид ба кимиё (1993), Ҷоизаи Академияи илмҳои миллии ИМА оид ба илмҳои кимиё (1996), Ҷоизаи Эрнест Лоуренс (1998), Ҷоизаи Алберт Эйнштейн (2006). Бо ордени Нил (1991) ва медалҳо сарфароз гардидааст. Соли 1998 дар Миср маркаҳои почта бо акси ӯ чоп шуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зубдату-л-ҳақоиқ

**«Зубдату-л-Ҳақоиқ»** (), **«Зубдату-л-ҳа­қоиқ фӣ кашфи-д-дақоиқ»** — асари ирфонии Айнул­қу­зоти Ҳама­до­нӣ; соли 1127 ба забони форсӣ бо насри сода таълиф шуда, бо номи «Тамҳидот» низ маъруф аст.

«Зубдату-л-Ҳақоиқ» аз маҷ­мӯаи мақолот иборат буда, ба таҳқиқу шарҳи масъалаҳои маърифат, шарти сулук, аркони дин, ҳақи­қа­ти ишқ ва рӯҳу дил, асрори Қуръон, ҳақиқати куфру имон ва ғ. бахшида шудааст. Муаллиф асарашро ба даҳ тамҳид (бахш) ҷудо карда, дар ҳар бахш масъалаҳои ҷудогонаи ирфониро шарҳ додааст. Дар матни «Зубдату-л-Ҳақоиқ» оятҳои қуръонӣ, ашъори форсӣ ва арабӣ зиёд ба назар мерасанд. Шарҳи Гесудароз ба «Зубдату-л-ҳақоиқ» (таълифаш 1364) машҳур буда, борҳо нашр шудааст. «Зубдату-л-ҳақоиқ» соли 2014 дар Теҳрон бо тасҳеҳи Афиф Усайрон ба табъ расидааст. «Зубдату-л-ҳақоиқ» ба забони туркӣ низ тар­ҷума шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Асарҳо аз рӯи мавзӯъ
Михаил Зошенко

**Зошенко Михаил Михайлович** () — , драматург, филмноманавис ва и рус.

## Зиндагинома
Ҳангоми дониш­ҷӯи фа­култаи ҳуқуқи До­ниш­гоҳи Петербург будан, дов­тала­бона ба Ҷанги якуми ҷаҳо­нӣ (1914-18) рафт ва аз май­дони ҳарб захмӣ баргашт. Со­ли 1918 ба таври ихтиёрӣ ба Артиши Сурхи Шӯравӣ пай­васт. Осораш аз соли 1922 чоп шудааст. Узви гурӯҳи адабии «Бародарон Сера­пи­о­нов­ҳо» буд. Асари нахусти ӯ «Ҳи­коя­ҳои Назар Илич, ҷаноби Синебрюхов» (1922) ва ҳикоя­ҳои баъдияш ӯро маш­ҳур сохтанд. Зошенко дар ин ҳи­кояҳои ғолибан афсонамонанд симои танзомези қаҳ­ра­мони адабии тангназареро бо ахлоқи ношоямаш офаридааст, ки ба муҳити атроф дидгоҳи дилгирона дорад. Муал­лиф ҳамоқату хушунату худхоҳии «қаҳрамонон»-и худро муқобили орзуҳои ра­фо­қати дурахшон ва назо­кат­ҳои маънавию инсонӣ мегузорад, ки дар оянда ҷуз­ви му­но­сибатҳои инсон­ҳо мегарданд (ҳикояҳои «Дар­ду алами Вертер» 1933; «Шуъ­ла­ҳои шаҳри бузург», 1936 ва ғ.). Зошенко дар миёнаи солҳои 1920 яке аз маҳбуб­тарин нависандагони рус гардид. Ҳикояҳои ӯ «Ҳам­мом», «Ашрофзан», «Таъ­рихи беморӣ», ки ғолибан ӯ худ дар назди ҳозирини сер­шуморе мехонд, дар миёни ҳамаи табақаҳои ҷомеа маъруфу маҳбуб буданд. Солҳои 1922-46 китобҳои ӯ бо маҷ­мӯаи осори шаш­ҷилдааш (1928-32) сад бор чоп шуданд. Зошенко солҳои 1930-40 қариб 20 намоишнома: «Дӯсти муҳ­та­рам» (1930), «Ҷиноят ва ҷазо» (1933), «Портфели като­нӣ» (асари танзӣ, 1939), «Баргҳои заҳир» (1941), «Бигзор нокомон бигирянд» (1946), «Хушнудии сарбоз» навишт. Аз рӯи осори Зошенко наз­дики 20 филми хурду бузург: «Ҷиноят ва ҷазо» (1940), «Серенада» (1968); «Боварнакарданист!» («Не может быть!», 1975), «Як рӯзи пур аз моҷаро» (1983) ва ғ. ба навор гирифта шудааст. Дар эҷодиёти Зошенко фелетон мавқеи асосӣ дорад, ки нависанда бевосита ба ҳодисаҳои воқеии рӯз вокуниш нишон медиҳад. Зошенко ҳамчунин муаллифи асарҳои бузург дар анвои адабии гуногун ва сабки хосси ривоятӣ, ба мисли повестҳои «Мишел Синягин» (1930), «Ҷавонии бозгашта» (1933), «Китоби кабуд» (1934), «Керенский» (1937), «Тарас Шевченко» мебошад. Чанд асари Зошенко (повести «Пеш аз тулӯи офтоб», 1943, «Саргузашти маймун», 1946) дар матбуот мавриди интиқод қарор гирифтанд. Повестҳои нависандаи финландӣ Майю Лассила («Барои гӯгирд» ва «Ду бор зодашуда»)-ро баргардон кардааст. Осори Зошенко борҳо ба забонҳои дигари дунё баргардон ва мунташир шудаанд. Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зоҳидов Очил Ҳоҷибоевич

**Очил Ҳоҷибоевич Зоҳидов ** (таваллуд 3.11.1963, ш. Хуҷанд), муҳаққиқи фалсафа, доктори  илмҳои фалсафа (2005), профессор. (2007).

## Зиндагинома
Коргари корхонаи нонпазии ш. Хуҷанд (1981‒ 1985), таҳ­сил дар факултаи фалсафаи До­нишгоҳи давлатии Рос­тови лаби Дон (1985 ‒19­90), устоди Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ға­фуров (1990‒1992; 1995‒­2007), аспиранти До­ниш­го­ҳи давлатии Ростови лаби Дон (1992‒1995), мудири кафедраи сиёсатшиносии Дониш­гоҳи давлатии ҳуқуқ, биз­нес ва сиёсати Тоҷи­кис­тон (ДДҲБСТ; 2007‒2008); ди­ректори Маркази таҳқи­қоти афкори умум дар ш. Хуҷанд (2008‒10), профессори кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии технологии Тоҷи­кистон (2010‒2013), профессори кафедраи фанҳои ҷо­меа­шиносии Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон (аз 2013). Самтҳои фаъолияти илмӣ: ҳасти­шиносӣ ва назарияи маъ­рифат, равишшиносии илм, актуализм, таърих­ши­но­сӣ, сиё­сатши­носӣ ва иқ­ти­соди сиё­сӣ.

## Таълифот
Муаллифи 6 рисола ва 34 мақолаи илмӣ. Зе­ри роҳ­ба­рии З. 2 нафар ри­со­лаи ном­задӣ дифоъ карда­анд. 
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон