open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Карл Бенс

**Карл Фридрих Михаэл Бенс** ( , 25 ноябри 1844, Мюлбург (Карлсруэ) — 4 апрели 1929, Ладенбург) — муҳандиси олмонӣ, ихтироъкори аввалин худрав дар ҷаҳон, пешгом дар соҳаи худравсозӣ. Аз ширкати вай баъдтар иттиҳодияи Daimler-Benz AG (ҳоло Daimler AG) ташкил шуд.

## Зиндагинома
[thumb|320x320px|Бозсозии худрави «Motorwagen»-и  Бенс, барориши [соли 1886.]]
[right|thumb|320x320px|''Бенси'' болдор. [Ҳавопаймо|Аэроплани Русия дар болои мошини боркаш дар ҷабҳаи Қафқоз Ҷанги якуми ҷаҳонӣ. Соли 1916. ]]
Падари Карл, ронандаи қатора, вақте ки писараш ҳамагӣ ду сол дошт аз сармозанӣ мемирад. Модараш саъй мекунад, то писараш маълумоти арзанда гириад. Баъди хатми мактаби ибтидоӣ дар Карлсруэ Карл соли 1853 ба литсейи техникӣ (ҳоло гимназияи Бисмарк), ва баъдан — ба донишгоҳи.политехникӣ дохил мешавад. 9 июли соли 1864 дар синни 19 солагӣ ӯ факултети механики техникии донишгоҳи Карлсруэро хатм мекунад. Ӯ ҳафт соли оянда дар корхонаҳои гуногун дар Карлсруэ, Мангейме, Пфорцгейме ва ҳатто муддате дар Вена кор мекунад.

Соли 1871 якҷоя бо Август Риттер устохонаи механикиро Манҳейм ташкил мекунанд. Дере нагузашта Карл Бенс саҳми шарикашро бо пулҳои аз падари арусаш Берт Рингер қарзгирифта мехарад. Карл ва Берт 20 июли соли 1872 ақди никоҳ мебанданд. Онҳо панҷ фарзанд доштанд.

Дар устохонаи худ Карл Бенс ба сохтани муҳаррикҳои нави дарунсӯз сар мекунад. 31 декабри соли 1878 ӯ барои муҳаррики бензинии дузарба патент мегирад.

Чанде нагузашта Карл Бенс ба ҳамаи ҷузъҳои муҳими системаи мошини ояндааш петент мегирад.

## Дар ҳунар
* Дар асоси зиндагиномаи Карл Бенс ва зани ӯ Берт соли 2011 филми бадеии «Карл ва Берт»  (Олмон) ба навор гирифта шудааст.

File:Werkstatt Carl Benz.png|Фабрикаи Карл Бенс дар Манҳейм, Олмон
File:Benz Patent Motorwagen Engine.jpg|Муҳаррики Карл Бенс (нусхаи мудерн)
File:Karl Benz Führerschein.jpg|Аввалин гувоҳномаи ронандагӣ, ба Карл Бенс 1 августс соли 1888 дода шудааст.
File:Automuseum Dr Carl Benz.jpg|Осорхонаи худравии Карл Бенс дар Ладенбург, Олмон
File:Patentmotorwagen mit Karl und Bertha Benz.jpg|Карл ва Берт Бенс
File:berthabenzmemorialrouteschild.jpg|Масири ёдгорӣ ба номи Берт Бенс, лавҳаи хотира, бахшида ба нахустин сафари Бенс бо мошин дар соли 1888
File:WslErsteTanke.jpg|Аввалин «истгоҳи пурсозии сӯзишворӣ» дар ҷаҳон — дорухона дар шаҳри Вислох, ки зани Карл Бенс бензин барои сафар Манҳейм — Пфорсҳейм харида буд.
File:1915 Брусилов и в.кн.Георг.Михайлович.jpg|Генерал Брусилов ва Князи Бузург Георгий Михайлович да худрави Бенс. 1915


## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Тарҷумаи ҳол  
* Тарҷумаи ҳол  
* Осорхонаи Карл Бенс дар Ланденбург, Олмон
* Осорхонаи Берт Бенс

Гурӯҳ:Ихтироъкорон ба тартиби алифбо
Зиё Қоризода

**Зиё Қоризода** (; ) — , овозхон ва оҳангсози аҳли Афғонистон.

## Зиндагинома
Аҳмадзиё Қоризода дар соли 1301 (1922) хуршедӣ, дар шаҳри куҳнаи Кобул зода шуд. Падараш Қорӣ Дӯстмуҳаммадхон, аз фаъолони неҳзати фарҳангии Афғонистон дар давраи шоҳ Амонуллоҳхон буд ва бо суқути ҳукумати амонӣ дар Кобул тирборон шуд. Зиё Қоризода, пас аз хатми мактаби амонӣ дар ҳамон мактаб ба шуғл муаллимӣ пардохт. Вай афзӯн бар муаллимӣ, вазоиф ҳам дар арсаи матбуот ва фарҳанги Афғонистонро бар ӯҳда доштааст.

## Оҳангу мусиқӣ
Зиё Қоризода оҳангҳои худро дар Родиюи Афғонистон ба номи мустаъори «Кабутар» забт мекард ва ҳамчунин барои иддаи зиёде аз овозхонони дигар оҳанг ва тасниф месохт. Таснифҳои ӯро устод Сароҳанг «Оҳиста биру», устод Раҳимбахш «шона дудаста мезанад…», Ношинос «Маро дар зиндагӣ аз оризуҳо нест ҷуз номе» ва Аҳмад Зоҳир «Аз ғамат ай нозанин» хондаанд. Худ низ 24 оҳанг дар бойгонии родию бар ҷой ниҳод.

Оҳангҳои «Мушки тоза меборад, абри баҳмани Кобул», «Диламро сарбасар савдо гирифта» ва «Чаман чироғон аст, ҳай ҳай гулакам» аз ҷумлаи осор баёдмондании Зиё Қоризода ба шумор мераванд.

## Мероси адабӣ
Мероси адабии Зиё Қоризода хеле бой ва рангин буда маҷмӯаҳои ашъори ӯ: «Найнавоз» (1949), «Паёми бохабар ва забони табиат» (1958), «Ашъори нав» (1958), «Ҳадаф» (1959), «Озодагон» (1961), «Мунтахаби ашъор» (1964) ва ғайра аз шуҳрат ва эътибори ӯ дар Афғонистон шаҳодат медиҳанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Абдушариф Боқизода

**Абдушариф Боқизода** (*Боқиев Шариф*; 10 январи 1964, Қаротегин, ноҳияи Рашт, вилояти Ғарм, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 26 сентябри 2024, Душанбе, Тоҷикистон) — ховаршинос, донишноманавис, донишманд ва пажӯҳишгари улуми исломӣ. Муаллифи рисолаҳои «Фиқҳи исломӣ» ва «Тафсири навини Қуръони карим».

## Зиндагинома
Абдушариф Боқизода 10 январи соли 1964 дар  Қаротегин ба дунё омадааст. Падару модараш аз аҳли илму фазл ва огоҳ аз донишҳои адабию илмии калассикӣ будаанд. Аз ин рӯ тарбияти падар дар роҳи илмии вай муассир будааст. Баробари таҳсил дар мактаби миёна, ҳамчунин дар назди чанде аз шахсиятҳои маъруфи мазҳабӣ дар Рашту Кофарниҳону Душанбешаҳр таҳсили илм карда, ба улуми сарфу наҳв, фасоҳату балоғат, тафсиру аҳодис ошно шуд ва тадриҷан ба таснифот пардохта, чанд рисолаеро манзури умум кард. Нахустин асараш «Ислом раҳнамои халқҳо» аст, соли 1985 чоп шуд.

### Таҳсилоти олӣ
Абдушариф Боқизода соли 1994 риштаи забони арабии Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов ва соли 2008 риштаи равоншиносии Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистонро хатм кардааст..

## Таълифот
* «Ислом раҳнамои халқҳо» (1985)
* «Таърихи ислом» (дар ду ҷилд, 1988)
* «Ошноӣ бо Қуръон» (2004)
* «Ҳаҷ» (2006)
* «Рӯзаи моҳи Рамазон» (2006)
* «Закот» (2007)
* «Панднома ва ё насиҳатномаи Имоми Аъзам (рҳ) » (2009)
* «Имоми Аъзам бузургмарди таърихи башарият» (2009) 
* «Фиқҳи исломӣ дар асоси мазҳаби ҳанафӣ» (2011)
* «Тафсири навини Қуръони карим» (2006, 2009, 2011)

## Даргузашт
Абдушариф Боқизода 26 сентябри соли 2024 бар асари беморӣ дар шаҳри Душанбе дар 60-солагӣ аргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* «Фиқҳи исломӣ дар асоси мазҳаби ҳанафӣ», — Лоҳур: Lahoria Book Banding in Company, 2011. — 798 c.

## Пайвандҳо
* «Тафсири навини Қуръони Карим» падидаи нодирест дар ҳудуди пасошӯравӣ  // Рӯзгор. ТҶ, — 19 декабри 2011.
* Абдушариф Боқизода: Тамоми ҷаҳон ба маърифати исломӣ ниёз дорад  // Рӯзгор. ТҶ, — 29 январи 2012.

Гурӯҳ:Донишмандони исломӣ
Макарон-шӯрбо

**Макарон-шӯрбо**

Аз навъи нисбатан нави таомҳои тоҷикӣ аст. Макароншӯрбо аз макарон, гӯшт, пиёз, сабзӣ, картошка, шалғам, помидор, об, намак ва анвои зираворӣ тайёр карда мешавад. Онро дар шакли шўрбо омода мекунанд. Дар саросари кишвар фаъол аст.

## Адабиёт
* Ершов Н. Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, – Душанбе, 1970.  
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. – Душанбе: Дониш, 2015  
 
 
## Нигаред
*Шӯрбо
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Макаронпалав

**Макарон - палов**, макаронбирён

Ин навъи хўрок нисбатан нав буда, тақрибан 60-70 сол қабл ба фарҳанги хўрокпазии тоҷикон роҳ ёфтааст. Макаронпалов аз макарон, гӯшт, сабзӣ, пиёз, картошка, об, намак ва равған омода карда мешавад. Аввал зирбак, сипас шўрбоча ва баъдан макарон илова карда мешавад. Дар саросари кишвар фаъол аст.

 
## Адабиёт
* Ершов Н. Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, – Душанбе, 1970.  
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. – Душанбе: Дониш, 2015  
 
 
## Нигаред
*Палав
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Қайла

**Қайла**, қавурма

Ин навъи хўрок аз гўшти гов ё гусфанд, равған ва намак тайёр карда мешавад. Қайларо дар шакли гарм ва сард мехўранд. Онро қаблан тайёр карда, барои фасли зимистон ва моҳи Рамазон захира мекунанд. Дар саросари кишвар фаъол аст. 
 
## Адабиёт
* Ершов Н. Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, – Душанбе, 1970. 
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. – Душанбе: Дониш, 2015   
 
## Нигаред
*Оши туппа
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Гандумбирён

**Гандумбирён**

Навъе аз хӯриши хушки анъанавӣ буда, аз гандум, нахӯд, донаи каду, кунҷид ва баъзан мағзи донаки зардолу тайёр карда мешавад. Гандумбирён хоси ҷашну маросимҳо мебошад. Баъзан онро кўфта, ба талқони хуштаъму серғизо табдил дода, тановул мекунанд. Дар вилояти Хатлон, водиҳои Ҳисору Рашт фаъол аст. 
  
## Адабиёт
* Ершов Н. Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, – Душанбе, 1970.  
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. – Душанбе: Дониш, 2015  
 
 
## Нигаред
*Угро
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Сиёҳалаф (хӯрок)

**Сиёҳалаф**, **шулаи сеалаф** — як навъ хӯроки анъанавии мавсимии тоҷикон, дар фасли баҳор аз рустании сиёҳалаф бо об, намак, орд ва ё биринҷ тайёр карда мешавад. Дар вақти истеъмол ба коса чакка ё ҷурғот меандозанд. Дар вилояти Хатлон, водиҳои Ҳисору Рашт фаъол аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Сиёҳалаф // Энсиклопедияи мухтасари рўзгордорӣ. — Душанбе, 1988, с. 224.
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. — Душанбе: Дониш, 2015
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Биринҷоба

**Биринҷоба**

Яке аз намудҳои таоми миллӣ, ки аз биринҷ, об, бехпиёз, сабзӣ, помидор, равған, кабудӣ, намаку мурч тайёр карда мешавад, он хӯроки хушхӯр, сабук ва парҳезист.
Дар саросари кишвар нимфаъол аст

## Адабиёт
* Лазерсон И. Таджикская кухня. М-СПб, 2005, с.13.
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. – Душанбе: Дониш, 2015  
 
 
## Нигаред
*Угро
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Моделоба

**Моделоба**, **атолаи модел** — хӯроки мавсимӣ буда, дар фасли баҳор аз модел бо об, намак, орд ва ё биринҷ тайёр карда мешавад.

Дар водии Рашту Дарвоз ба он орд ё туппаи буридаро ҳамроҳ менамоянд. Моделро тоза карда, реза мекунанд ва ба деги обаш дар ҷӯш меандозанд. Сипас ба он орд, ё туппа, ё биринҷро ҳамроҳ намуда, намак илова мекунанд. Дар вақти истеъмол аз чакка низ истифода мебаранд. Дар Варзоб, Файзобод, Рашт, Дарвоз фаъол аст.

## Нигаред низ
* Модел

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ершов Н., Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, Д., 1970.
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. — Душанбе: Дониш, 2015

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Таомҳои хамирин
Ҳасиб

**Ҳасиб**

Навъе аз хӯриши гӯштиест, ки аз қадим дар байни тоҷикон маъмул будааст. Тарзи тайёр карданаш чунин аст: дилу ҷигар, гурда, шуш, забон ва гӯшту дунбаи гӯсфандро реза карда, ба он намак, мурчу зира ва баъзан биринҷи таркардашударо ҳамроҳ мекунанд. Маҳсули омодашударо ба рӯдаи тозашудаи гўсфанд ё гов андохта, аз ду нўгаш бо ришта мебанданд. Сипас ба деги обдор андохта, 1-2 соат дар оташи паст меҷўшонанд. Дар вилояти Суғд, водии Ҳисор нимфаъол аст.
 
## Нигаред
*Ҳасибпалав

## Адабиёт
* Ҳасиб // Энсиклопедияи соетии тоҷик, Ҷ.8,.  –  Душанбе, 1988, с.374.
* Ҳасиби тоҷикӣ // Энсиклопедияи мухтасари рўзгордорӣ..  –  Душанбе, 1988, с. 225.
 
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Шаҳлут

**Шаҳлут**, шоҳлут

Як навъ хӯроки миллии қадимаи тоҷикон. Шаҳлутро чунин мепазанд: дилу ҷигар, гурда, баъзан шуш ва гӯшту дунбаи гӯсфандро реза мекунанд, сипас қимаи тайёршудро ба чарбуи рӯйи ишқамбаи гӯсфанд печонида, бо ришта мебанданд. Дар дег каме об гирифта, пиёз, биринҷ, намак, мурч, зира ва кабудӣ илова карда, мепазанд. Шаҳлутро ҳам гармогарм ва ҳам хунук карда истеъмол мекунанд.  Дар водии Ҳисор нимфаъол аст.

## Нигаред низ
*Ҳасибпалав

## Адабиёт
* Шаҳлут // Энсиклопедияи соетии тоҷик, Ҷ.8,.  –  Душанбе, 1988, с.199.
 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Мошоба

**Мошоба**, мошбиринҷ

Таоми сабуки анъанавии тоҷикон. Дар водии Рашт онро аз мош, карам, лаблабу ва равған ё ҷазза бо роҳи ҷўшонидан тайёр мекунанд. Дар даҳсолаҳои охир ба он картошка илова менамоянд. Дар водии Ҳисор мошоба бо обу мошу гўшт, намак ва пиёз пухта мешавад. Мошбиринҷ равғанӣ ва ширӣ мешавад. Дар водиҳои Ҳисору Рашт нимфаъол аст.

## Адабиёт
* Ершов Н. Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, – Душанбе, 1970.  
* Пиёзбирён // Энсиклопедияи мухтасари рўзгордорӣ. – Душанбе 1988.  
* Шовалиева М. История кулинарной культуры таджикского народа. – Душанбе: Дониш, 2015  
 
## Нигаред
* Кабоб 
## Манобеъ


Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Яхнӣ

**Яхнӣ**, гӯшти обпаз

Дар дег об, миқдори бештари гӯшт, пиёз ва баъзе навъҳои зираворӣ андохта, меҷўшонанд. Баъд аз пухтан гўштро гирифта, дар зарфе сард мекунанд. Онро дар шакли сард истеъмол мекунанд. Баъзан гӯшти зиёдатии дегҳои шӯрборо гирифта, хунук карда, ҳамчун яхнӣ истифода мебаранд. Яхниро аз забони гов низ тайёр мекунанд. Дар саросари  кишвар фаъол аст.

## Нигаред низ
*Шӯрбо

## Адабиёт
* Ершов Н., Пища // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, Д., 1970.
* Яхнӣ // Энсиклопедияи мухтасари рӯзгордорӣ. Д., 1988, с.215.
 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот‎
Обигарм

**Обигарм** — шаҳрак (*аз* 27 январи соли 1977) тобеи шаҳри Роғуни Ҷумҳурии Тоҷикистон. Дар 95 км шарқтари шаҳри Душанбе воқеъ аст.

## Таъсис
Солҳои 1930—1950 деҳаи Оби Гарм маркази ноҳияи Оби Гарми ҶШС Тоҷикистон буд. Аз 27 январи соли 1977 мақоми шаҳракро гирифтааст. Дар ҳудуди Обигарм курорти балнеологиии ҷойгир аст. Курорт барои табобати бемориҳои узвҳои такя ва ҳаракат, системаи асаб ва бемориҳои гинекологӣ махсус гардонида шудааст.

## Аҳолӣ

## Тақсимоти маъмурӣ
Деҳаҳои Абдулбобиён, Азизи Бодома, Деҳқонобод, Қандак, Қандаки Куҳна, Қимичиён, Лиҷак, Навобод, Пасимазор, Холипарак тобеи шаҳраки Обигарм мебошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳраки Обигарм
Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Роғун
Гурӯҳ:Шаҳракҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
Гурӯҳ:Ноҳияи Роғун
Гурӯҳ:Обигарм
Ҳақиқат ба забони ададҳо: Достони Википедия

**«Ҳақиқат ба забони ададҳо: Достони Википедия»** () — филми мустанади  амрикоӣ, ки таърихи донишномаи интернетии Википедия ва оқибатҳои фарҳангии пайдоиши онро таҳқиқ намудааст. Дар филм барои ҷавоб додан ба саволи оё ҳамаи шахсони воқеӣ ё танҳо барои мутахассисон ва экспертҳо бояд вироиши донишнома дастур шавад, кӯшидаанд. Дар ин филм дар бораи таърих ва вазъияти Википедия, аз асосгузорони Википедия Ҷимбо Уэйлс ва Лари Сэнгер шарҳҳо оварда шудааст. Дар шумори шореҳони филм шахсиятҳои зерин, чун Ховард Зинн,  аз *The Washington Post*,  аз CBS News, собиқ роҳбари *Encyclopædia Britannica*  ва собиқ директори CIA Роберт Яъқуб Вулси ҳастанд.. Дар филми ҳуҷҷатӣ ҳаводисе, ки тарафи манфии Википедияро нишон медиҳад, аз ҷумла дар бораи кашмакаши Essjay ва Сайгенталер баррасӣ шудааст.

Филм бори аввал дар Викимания-2010 дар Гданск, ки моҳи июли соли 2010 баргузор гардида буд, нишон дода шудааст ва дар , дар Ню-Йорк, моҳи октябри соли 2010 ба намоиш гузошта шуд. «Truth in Numbers?»  ҳамчун қисми *Savannah Film Festival* 3 ноябри соли 2010 нишон дода шуд. Филм фикри мусбат аз мунаққидон, бо назароти мусоид аз Тед Леонсис ва дар нашри AOL *Urlesque* гирифт.

## Мундариҷаи филм
Филм дар бораи таърихи интернет-донишномаи Википедия оқибатҳои фарҳангии пайдоиши он нақл мекунад. Википедия дар филми мустанад ҳамчун шакли нави робита ва муколамаи фарҳангӣ пешниҳод шудааст. Созандагони филми мустанад мекӯшанд, ки ба саволи *«Оё шумо ва ман вазифадорем, ки дониши башарро ба ҳамагон паҳн намоем, ё мо вазифадорем инро барои коршиносон гузорем?» ҷавоб бигиранд*.

Дар филм инчунин тарҷумаи ҳоли яке аз асосгузорони Википедия — Ҷими Уэйлс равшан шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*  *(ба русӣ)*
* [Официальная страница на [Facebook]]
* Сайти расмӣ, glenechoent.com
* Сайти расмӣ , underdogpictures.com
* 
* An article ad podtech.com
* Трейлери филм бо субтитрҳои русӣ 

Гурӯҳ:Таърихи Википедия
Рӯзи ҷаҳонии ботлоқзорҳо

**Рӯзи ҷаҳонии ботлоқзорҳо** () — рӯзи байналмилалӣ, ки 2 феврал ҳар сол дар саросари сайера ҷашн гирифта мешавад.

## Таърих
«Рӯзи ҷаҳонии ботлоқзорҳо» аз соли 1997 дар ҷаҳон таҷлил мешавад .

Санаи ҷашнгирии ин рӯз тасодуфан интихоб нашуда буд: маҳз дар ҳамин рӯз, 2 феврали соли 1971, дар шаҳри Ромсар (устони Мозандарон)-и Эрон «Конвенсияи ботлоқзорҳо» () имзо шуда буд. Ин ҳуҷҷат бештар бо номи «Конвенсияи Ромсар» шинохта шудааст. «Конвенсияи ботлоқзорҳо» бо мақсади ҳифзи ботлоқзорҳои дорои аҳамияти байналмилалӣ ба имзо расид.

## Нигаред низ
* Рӯзи байналмилалии захираҳои обӣ
* Рӯзи умумиҷаҳонии уқёнусҳо
* Рӯзи умумиҷаҳонии баҳр
* Рӯзи умумиҷаҳонии муҳити зист

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* «Всемирный день водно-болотных угодий» в «Календаре праздников»

Гурӯҳ:Захираҳои обӣ
Гурӯҳ:2 феврал
Муҳриддин Низомӣ

**Муҳриддин Низомӣ** (*Низомов Муҳриддин Заниддинович*; 2 феврали 1973, Элок, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — адабиётшиноси тоҷик, доктори илмҳои филология. Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2012).

## Зиндагинома
Муҳриддин Низомов 2 феврали соли 1973 дар деҳаи Элоки ноҳияи Файзобод ба дунё омадааст. Соли 1990 мактаби миёнаи № 11 ҳамин деҳаро бо медали нуқра хатм намуда, ба факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро дар соли 1995 хатм кардааст.

## Фаъолияти корӣ
Пас аз хатми донишгоҳ аз соли 1996 дар кафедраи таърихи адабиёти тоҷики ДМТ ба ҳайси ассистент ба фаъолият шурӯъ карда ҳамзамон ҳамчун унвонҷӯи шуъбаи аспирантураи ДМТ ба пажӯҳиш машӯул мешавад.

Аз соли 1998 то соли 2000 вазифаи ҷонишини декани факултети филология оид ба тарбияро ба уҳда дошт. Аз моҳи феврали соли 1998 ба вазифаи муаллими калони кафедраи таърихи адабиёти тоҷик интихоб шудааст.

Моҳи феврали соли 2004 ба вазифаи дотсенти кафедраи таърихи адабиёти тоҷик интихоб шудааст. Аз моҳи сентябри соли 2007 то моҳи майи соли 2012 вазифаи ҷонишини декани факултети филология оид ба илмро иҷро намуда, аз моҳи майи соли 2012 то 31 декабри соли 2012 вазифаи директори Маркази табъу нашр, баргардон ва тарҷумаи ДМТ-ро ба уҳда дошт.

Дар солҳои 2013—2016 докторанти кафедраи таърихи адабиёти тоҷики ДМТ ва аз январи соли 2016 то январи 2020 досенти кафедраи таърихи адабиёти тоҷики ДМТ буд.

Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз аз 21 январи соли 2020 ректори Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода таъйин гардид.

## Фаъолияти илмӣ
Муҳриддин Низомӣ декабри соли 2002 рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Масъалаҳои поэтикаи ғазалиёти Фаридуддин Аттори Нишопурӣ» ва дар соли 2019 рисолаи докториашро бо унвони «„Ҳафт авранг“-и Абдурраҳмони Ҷомӣ ва суннати офариниши силсиладостонҳо дар адабиёти форсӣ-тоҷикии асри XV» ҳимоя кардааст.

## Таълифот
Муҳриддин Низомӣ муаллифи «„Ҳафт авранг“-и Ҷомӣ ва анъанаи достонсароӣ дар асри XV» (2014), «Хусусиятҳои ғоявию бадеии маснавии „Силсилат-уз-заҳаб“-и Ҷомӣ» (2016), 10 барнома ва дастури таълимӣ, беш аз 130 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ мебошад.

## Ҷоизаҳо
Бо Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2009) ва нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (соли 2012) мукофотонида шудааст.

## Осор
* Поэтикаи ғазалиёти Фаридуддин Аттори Нишопурӣ. — Д., 2013;
* Маликушшуаро Баҳор. Мурғи саҳар. Мураттибон Х. Шарифов, М. Низомов. — Душанбе: Пайванд, 2006. — 110+5с;
* Забеҳуллоҳи Сафо. Таърихи адабиёти Эрон. — Бо муқаддима ва таҳияву тавзеҳоти Х. Шарифов ва М.Низомов. — Душанбе, 2012. — 240с;
* Камолуддин Биноӣ. Девон. Мураттибон ва омодагарони чоп Х.Шарифов ва М. Низомов. — Душанбе, 2012. — 701с;

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Солеҳов Қурбонбег. Обигарм (таърихи нонавишта). — : Деваштич, 2006. — 302 с. — С.239;
* Энсиклопедияи олимони Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон. — : Деваштич, 2008. — 408 с. — С.218.
Худгифи Соя

**Худгифи Соя** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Иван-Тоҷики ноҳияи Кӯҳистони Масчо. Аз Худгифи Соя то маркази ҷамоат 15 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 556 нафар (2017).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Кӯҳистони Масчо
Гурӯҳ:Ҷамоати Иван-Тоҷик
Мақсади ниҳоӣ

**«Мақсади ниҳоӣ»** (, ) — филми даҳшати волотабиати соли 2000-уми коргардон Ҷеймс Ванг. Муаллифи филмнома Ҷефри Реддик интихоб шуд. Дар филм Девон Сава, Эли Лартер, Керр Смит ва Тони Тодд бозиданд. Сава дар нақши писаре, ки аз марг наҷот ёфт. Дар хобаш тарзи фавтиданашро дид ва тавонист, то вақте ки тайёра сукут кунад аз тайёра фаромада якчанд каси дигарро бо худ наҷот дод. Аммо баъд аз наҷотёбӣ онҳо пайи ҳам чуноне, ки дар тайёра мемурданд фавтиданро дар ҳолатҳои ногувор ва нофаҳмондани сар карданд.

Филм дар асоси сенарияе, ки барои филми Нашрияҳои махфӣ, ки аз тарафи Реддик пешниҳод карда шуд, навишта шуда буд. Наворбардории филм дар иёлатҳои Алабама ва Ванкувер мегузаштанд. Дар рӯи экранҳо 17 марти 2000 баромад ва дар якум уик-энд беш аз $10 млн ба хазинаи худ дохил кард. Дар ҳамон рӯз саундтрек барои филм баромад, ки дар худ дорои сурудҳои оҳангсоз Ширли Уокер буданд. 20 сентябри 2000 дар ИМА ва Канада релизи филм барои DVD баромад, ки дар он саҳнаҳои ҳазвшудаи филм буданд.

Расми филм ҷоизаи Сатурнро барои филми беҳтарини даҳшат, ва ба беҳтарин ҳунарманди ҷавон дар нақши шахсият, ки Сава бозидаш супурда шуд. Филм дорои се сиквел аст: Мақсади ниҳоӣ 2, Мақсади ниҳоӣ 3, Мақсади ниҳоӣ 4 ва як приквел Мақсади ниҳоӣ 5, ва якчанд комиксу романҳо аст.

Шиори филм «тайёри бо марг мусобиқа кунӣ?»

## Сужа

### Саҳнаҳои ҳазвшуда
## Эҷоди филм

### Намуди эҷод
### Ҷамъи ҳунармандон

### Наворбардорӣ
## Дар нақшҳо
* Девон Сава — *Алекс Браунинг*
* Эли Лартер — *Клэр Риверс*
* Керр Смит — *Картер Хортон*
* Шон Уилям Скотт — *Билли Хичкок*
* Кристен Клоук — *Валери Лютон*
* Дэниел Робук — *агент Вэйн*
* Роҷер Гуэнвёр Смит — *агент Шрек*
* Аманда Детмер — *Терри Чейни*
* Чэд Донелла — *Тод Ваггнер*
* Тони Тодд — *Уилям Бладуорт*
* Брендан Фер — *Ҷорҷ Ваггнер*

## Дубляжи русӣ
* Владимир Маслаков — *Алекс Браунинг*
* Елена Ивасишина — *Клер Риверс*
* Константин Хабенский — *Картер Хортон*
* Сергей Дячков — *Тодд Вагнер*
* Геннадий Смирнов — *Билли Хичкок*
* Станислав Консевич — *агент Шрек*
* Андрей Тенетко — *агент Уэйн*
* Вадим Гушин — *мистер Уилям Блудворт*
* Максим Сергеев — *Кен Браунинг, Харе Кришна, пилоти дуюм*
* Евгений Иванов — *бортпроводник*
* Ксения Бржезовская — *Терри Чейни*
* Алексей Зубарев — *Говард Сигл*
* Владимир Летенков — *хабарнигор*
* Александр Саюталин — *Ларри Мурно*

## Мусиқӣ
Дар филм истифода шудаанд:
* «Rocky Mountain High» дар сароиши *John Denver*.
* «Hundred Grand» дар сароиши *Pete Atherton*.
* «Into The Void» дар сароиши *Nine Inch Nails*.
* «All The Candles In The World» дар сароиши *Jane Siberry*.
* «And When I Die» дар сароиши *Joe 90*.
* «Rocky Mountain High» (*нусхаи фаронсавӣ*) дар сароиши *Alessandro Juliani*.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* «Мақсади ниҳоӣ» дар сайти кинотеатр.ру
* «Мақсади ниҳоӣ» дар сайти horror-movies.ru 

Гурӯҳ:Филм-триллерҳои ИМА
Гурӯҳ:Филм-триллерҳои Канада
Гурӯҳ:Филмҳои Ҷеймс Вонг
Гурӯҳ:Филмҳои фантастики соли 2000
Гурӯҳ:Филмҳои даҳшати Канада
Гурӯҳ:Филмҳои даҳшати соли 2000
1
Гурӯҳ:Филмҳои даҳшати ИМА
Гурӯҳ:Пенталогияҳо
Гурӯҳ:Филмҳои дебютии кинокоргардонҳо
Уктам Муртазаев

**Уктам Муртазаев** – олим, ҷуғрофидони тоҷик, доктори илмҳои ҷуғрофия, профессор. Узви вобастаи Академияи муҳандисии Тоҷикистон (2010). Аълочии маорифи Тоҷикистон (2007).
## Зиндагинома
Уктам Муртазаев 10 феврали соли 1954 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. 
* 1976 – факултети гидромелиоративии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистонро хатм намудааст, ихтисос: муҳандис-гидротехник;
* 1976-1993  – асситент, муаллими калони кафедра дар  Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 1993-1994  – сардори хидматрасонии топографӣ Коллеҷи олии ҳарбии Тоҷикистон ВМ ҶТ;
* 1994-1996  – муаллими калони кафедра дар  Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 1996-2003 – муаллими мактаби миёнаи № 14, Қӯшунҳои сарҳадии Русия дар Душанбе;
* 2003-2007 – дотсент, профессори кафедра дар Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон;
* 2007-2015 – профессор, мудири кафедраи ҷуғрофияи табиӣ дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ;
* Аз соли 2015 то ҳоло – профессори кафедра дар Филиали Донишгоҳи давлатии Москва ба номи Михаил Ломоносов дар шаҳри Душанбе.

## Фаъолияти илмӣ
Уктам Муртазаев муаллифи 178 таълифоти илмӣ ва илмӣ-методӣ мебошад. Рисолаи номзади илмро соли 1987 дар шаҳри Минск ва рисолаи докториро доир ба мавзӯи “Эволюция природных комплексов водохранилищ Таджкистана и их влияние на прилегающие ландшафты” соли 2005 дар шаҳри Бишкек, дифоъ намудааст. Мавзӯи илмии ӯ таҳқиқи истифодабарии комплекси обанборҳои Тоҷикистон дар хоҷагидорӣ, бехатарии экологӣ ва ҷуғрофияи иқтисодиву иҷтимоии Тоҷикистон ва минтақаи Осиёи Марказӣ мебошад.
## Осор
* Природная среда и водохозяйственное строитедьство. Уч. Пособие. Душанбе, 1991, - 56 с.,
* Экономическая и социальная география мира. Учебник для ВУЗов. - Душанбе:Ирфон, 2003, - 392 с. (ҳаммуаллиф Саидов Х.), 
*  Водохранилища Таджикистана и их влияние на прилегающие ландшафты. – Душанбе:Ирфон, 2005, - 304с.,
* Экология и безопасность жизнедеятельности. Учебник для ВУЗов. - Душанбе:Ирфон, 2006, - 286 с. (ҳаммуаллиф Саидов Х.), 
*  Экономическая и социальная география зарубежных стран. Учебник для ВУЗов. - Душанбе:Ирфон, 2010, - 688 с.,
*  Управление водными ресурсами Центрально-азиатского региона: проблемы и пути их решения (минимизации). - Душанбе:Ирфон, 2016, - 212 с., (ҳаммуаллиф Мавлони М.С.) ва диг.

## Нигаред низ
*  Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷуғрофияшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Филиали Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. Ломоносов дар Душанбе‎
Гурӯҳ:Докторони улуми ҷуғрофия
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Мулло Эркаев

**Мулло Эркаев** (тав. 09.05.1910, деҳаи Сайроби ноҳияи Бойсуни ҶШС Ӯзбекистон — 15.12.1996, шаҳри Душанбе), - олим, муаррихи маъруфи тоҷик, доктори илмҳои таърих (1964), профессор (1964), Муаллими Хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон (1964), академики Академияи педагогии ИҶШС (1967). 
## Зиндагинома
Соли 1929 Дорулмуаллимини шаҳри Тошканд ва соли 1939 факултети таърихи ДДОД ба номи Т. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои 1941–1949 лектор, мудири шуъба, ҷонишини мудири шуъбаи таблиғ ва ташвиқи КМ ҲК (б) Тоҷикистон, котиби Комитети ҳизбии вилоятҳои Душанбе ва Кӯлоб оид ба таблиғ ва ташвиқ, 1950–1975 мудири кафедраи таърихи ҲКИШ-и Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон  ба номи В. И. Ленин, буд. Солҳои 1975–1996 ҳамчун профессори кафедраи   таърихи   ҲКИШ-и   ДДОД ба номи Т. Шевченко кор кардааст. 
## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи беш аз 170 китобу рисола ва мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Таълифотҳояш   масъалаҳои   барпо   намудани   ҳокимияти   шӯравӣ   дар Тоҷикистон, таърихи ҷанги граждани дар Тоҷикистон, торумори босмачигарӣ дар Тоҷикистон фарогиранд. Бештар аз 50 нафар олимони тоҷик зери роҳбари ӯ рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ ҳимоя кардаанд. 
## Осор
* Барпо ва мустаҳкам кардани Ҳокимияти Советӣ дар Тоҷикистон, Д., 1966; 
* Ҷанги гражданӣ дар Тоҷикистон, Д., 1971; 
* Октябри Кабир ва азнавсозии социалию мадании деҳот, Д., 1982; 
* Коммунистическая организация в Таджикистане, Д., 1976; 
* Деҳқонони колхозӣ-бинокорони фаъоли сотсиализм, Д., 1976; 
* Таърихи ҷанги граждани дар Тоҷикистон, Д.,1984; 
* Торумори босмачигӣ дар Тоҷикистон, Д.,1985.
## Ҷоизаҳо
* Бо ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат», 
* ду ордени «Нишони фахрӣ», 
* медал ва ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.
## Нигаред низ
*  Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Мирзо Ҷалол Юсуфзода

**Мирзо Ҷалол Юсуфзода** (1862-1931)—рӯзноманигор, шоир ва нависандаи Озарбойҷон.

## Зиндагинома
Мирзо Ҷалол Юсуфзода соли 1862 дар шаҳри Шушаи вилояти Карабаг таваллуд ёфта.
Падар ва бобои Юсуфзода мардони бофазлу дониш буданд. Таҳсили ибтидоиро дар Шуша гирифтааст. Баъд аз ин Мирзо Ҷалол дар Кирмон, дар мадрасаи Низомия таҳсили илмро давом медиҳад.

Дар нашри рӯзнома (“Бухорои Шариф”) равшанфикрони тоҷик Мирзо Муҳиддин ва Мирзо Ҷалол саҳми асосӣ доранд. Аз Боку Мирзо Ҷалол Юсуфзода даъват гардид ва масъулияти муҳарририи рӯзномаро бар дӯш гирифт.

## Эҷодиёт
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода) Чй бояд кард? //Бухорои шариф, 1912, №3
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Дигарон чй карданд? // Бухорои шариф, 1912, №4.
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Тартиб лозим аст. //Бухорои шариф, 1912, №5.
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода).Фелетун дар хусуси забон //Бухорои шариф, 1912, №7
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Мулохиза //Бухорои шариф, 1912, №9,10,11
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Фелетун (маколаи муфассал) дар хусуси забон //Бухорои шариф, 1912, №11,12,13,14
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Эътизор //Бухорои шариф, 1912, №12
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Тачдиди матлаъ //Бухорои шариф, 1912, №13,14,1547. 
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Назофат //Бухорои шариф, 1912, №18,19
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Аснои сафар //Бухорои шариф, 1912, №34,35
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Саодат//Бухорои шариф, 1912, №3650. 
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Вакт азиз аст //Бухорои шариф, 1912, №42,43
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Тааддин ва тамаддун //Бухорои шариф, 1912, №49,50
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Вазоиф //Бухорои шариф, 1912, №53,5853. 
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Одат //Бухорои шариф, 1912, №67-72
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Чанд калима//Бухорои шариф, 1912, №90
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Ташаккур ва ричо //Бухорои шариф, 1912, №96
*Чалол (Мирзо Ҷалол Юсуфзода). Муаллим ва таълим //Бухорои шариф, 1912, №100 102

## Адабиёт
*Анвар Чингизоглу, Хонаводаи-Юсуфзода, Бакы, "Сой", 2008.

Гурӯҳ:Адибон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Анвар Чингизоглу

**Анвар Чингизоглу**— нависандаи озарбойҷон, рӯзноманигор.

## Зиндагинома

Анвар Чингизоглу  10 майи 1962 дар деҳаи Худойарлы, ноҳияи Ҷабраил таваллуд ёфтааст. Дар мактаби деҳа таҳсил карда, баъдан Оӯзишгоҳи омӯзгории Баку (1977-1980) ва факултаи рӯзноманигори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Бакуро (1990) бо дипломи аъло хатм кардааст. Дар солҳои 1990-1993  дар рӯзномаи вилоятии «Араз» ба ҳайси рӯзноманигор кор кардааст. Муҳаррири калони Идораи барномаҳои сиёсӣ- байналмилалӣ, сармуҳаррири Телевизиони Азарбойҷон (1993-2014). Аз соли 2014 муовини раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Азарбойҷон (AzTV).

Анвар Чингизоглу аз соли 1990 узви Иттифоқи журналистони Азарбойҷон, аз соли 2000 узви Иттифоқи нависандагони Авросиё аст.

## Эҷодиёт
Анвар Чингизоглу нависандаи озарбойҷон аст ва муаллифи беш аз 75 китобҳо ва шумораи зиёди мақолаҳои илмӣ – оммавӣ ба забони озарӣ мебошад. 
 
*  (1998, Баку),
*  (1998, Баку), 
*  (1999, Баку), 
*  (2004, Баку),
*  (2004, Баку),
*  (2004, Баку),
*  (2005, Баку),  
*  (2005, Баку),  
*  (2007, Баку), 
*  (2007, Баку),

## Сарчашма
*Анвар Чингизоглу Adam.az 

Гурӯҳ:Нависандагони Озарбойҷон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Озарбойҷон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Озарбойҷон
Ҷовид Муқим

**Ҷовид Муқим** (*Муқимов Муҳаммадӣ Аминович*; 7 феврали 1961; , ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — донишманд, рӯзноманигор ва и тоҷик, доктори илмҳои филология (2006), профессор (2023), узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон (1990), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2015).

## Таҳсилот
Ҷовид Муқим 7 феврали соли 1961 дар деҳаи Чузии ноҳияи Ҳисор (ҳоло Шаҳринав) ба дунё омадааст. Соли 1967 мактаби миёнаи № 16 ноҳияи Ҳисорро хатм кардааст.

Соли 1977 ба донишкадаи барномарезӣ ва иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шуда, онро соли 1986 бо тахассуси иқтисоддон хатм кардааст. Ҳамзамон солҳои 1982—1984 хидмати низомиро дар Афғонистон анҷом додааст.

Соли 1987 дар заминаи донишкадаи филолгияи тоҷики ДДТ ба номи В. И. Ленин шуъбаи журналистика дуюмбора таъсис меёбад, ки Ҷовид яке аз довталабони он мегардад ва соли 1992 донишкадаи журналистикаро хатм мекунад.

## Фаъолияти корӣ
Аз соли 1984 бозраси Раёсати назорату меъёрии Вазорати нақлиёти Тоҷикистон, соли 1989 мухбири рӯзномаи «Паёми Душанбе», соли 1992 мухбири ҳафтаномаи «Тоҷикистон», аз соли 1992—2000 муҳаррир, муовини сармуҳаррири сарредакцияи иқтисоди «Радиои Тоҷикистон», аз соли 2000 то 2003 муҳаррири нашриёти «Нодир», соли 2000 муаллими калони кафедраи телевизион ва радиои ДМТ, соли 2004 донишёри кафедраи журналистикаи байнулмилалӣ ДМТ, аз соли 2005 то 2006 докторанти кафедраи журналистикаи байнулмилалӣ ДМТ, солҳои 2006—2010 донишёри кафедраи журналистикаи байнулмилали ДМТ, аз соли 2010 то имрӯз профессори кафедраи журналистикаи байнулмилали ДМТ.

Ӯ соли 2007 маҳфили «Анис»-ро дар ДМТ таъсис дод, ки бе вақфа то кунун фаъолият дорад.

## Таълифот
Ҷовид Муқим муаллифи 2 китоби дарсӣ ва 11 дастури таълимӣ («Гендер ва журналистика» (2006), «Матбуоти тоҷик ва масоили гендерӣ» (2007 бо ҳаммуалифӣ), «Дастур барои радиожурналистони ҷавон» (2008), «Таърихи журналистикаи кишварҳои хориҷӣ» (2011 бо ҳаммуалифӣ), «Мусоҳиба ва техникаи таҳияи он» (2013), «Буҷаи давлатӣ ва журналистика» (2015), «Журналистикаи мултимедиявӣ» (2016)), 6 монография («Ҳақиқат ва дурӯғ» (2000), «Мақоми жанрҳо дар Радиои „Озодӣ“ (2000), Радио „Свобода“: ложь и правда» (2005), «Радиои Би-Би-Си: дирӯз ва имрӯз» (2006), «Сиёсат ва ҷанги иттилоотӣ» (2006), инчунин беш аз 110 мақолаи илмӣ, 6 китоби бадеӣ мебошад.

### Рӯзноманигорӣ
Ҷовид Муқим аз соли 1990 узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон буда, ба қалами ӯ беш аз 1000 маводи журналистӣ тааллуқ дорад.

### Нависандагӣ
Ҷовид Муқим аз соли 2015 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад. Ӯ ба эҷоди бадеӣ низ машғул буда, 5 китоб («Вақте мард мегиряд» (2007), «Ишқи деромада» (2008) ва «Ишқи мӯйсафед» (2012), «Қасос» (2013), «Хиёнат» (2015) чоп кардааст ва аз соли 2015 мебошад.

## Ҷоизаҳо
* 2010 — Аълочии матбуоти Тоҷикистон
* 2020 — Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Блоги шахсии Ҷовид Муқим дар Wordpress

* Ҷовид Муқим // Сомонаи расмиии факултаи журналистикаи ДМТ
Сарисафедхок

**Сарисафедхок**  — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чашмасори ноҳияи Файзобод.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳия 16,5 км. Аҳолиаш 491 нафар (2010), тоҷикон. Аз 56 хоҷагӣ иборат аст. Деҳа нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, хонаи саломатӣ, китобхона, 72 хоҷагии деҳқони инфиродӣ, мағозаи хусусӣ, китобхона, хоҷагии коллективии «Саховат», осиёи барқӣ, нерӯгоҳи хурди барқӣ дорад. Аҳолии деҳа ба сабзавоткорӣ, боғдорӣ, ғаллакорӣ, чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз чашмаи «Оби сафед» ва дигар чашмаҳо обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоати Чашмасор
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Офтобрӯя

**Офтобрӯя** (номи пештарааш Лақаён) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Бӯстони ноҳияи Файзобод. Ба шарафи 10-солагии Истиқлоли давлатии Тоҷикистон бо қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28-уми апрели соли 2001 «Офтобрӯя» номгузорӣ шудааст.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳияи 18 км. Аҳолиаш 512 нафар (2010), тоҷикон. Дар деҳа мактаби таҳсилоти асосӣ, мағозаи хусусӣ, чойхонаи ҷамъиятӣ, 10 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба ғаллакорӣ, боғу токдорӣ ва чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз канали «50-солагии Тоҷикистон» обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоати Бӯстон
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Тахтиалиф

**Тахтиалиф**  — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чашмасори ноҳияи Файзобод.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 730 нафар (2010), тоҷикон. Аз 92 хоҷагӣ иборат аст. Деҳа мактаб, нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, 94 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ, 3 мағозаи хусусӣ, нуқтаи фурӯши сӯзишворӣ, хоҷагии коллективии «Кӯҳдоман», осиёи обӣ, фермаи чорводорӣ дорад. Мардуми деҳа ба сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз чашмаҳо обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоати Чашмасор
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Устошамс

**Устошамс**  — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳрободи ноҳияи Файзобод.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 783 нафар (2010), тоҷикон. Аз 83 хоҷагӣ иборат аст. Дар деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, мағозаи хусусӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, чойхонаи ҷамъиятӣ, майдончаи варзишӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ ва чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз дарёчаи Лорк ва оби чашмаҳо обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоати Меҳробод
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Нодирӣ

**Нодирӣ**  — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳрободи ноҳияи Файзобод.

## Ҷуғрофиё
Аз деҳа то маркази ноҳия 12,5 км. Аҳолиаш 1150 нафар (2010). Аз 148 хоҷагӣ иборат аст. Дар деҳа мактабт таҳсилоти миёнаи умумӣ, чойхонаи ҷамъиятӣ, майдончаи варзишӣ, толори варзишӣ, мағозаҳои хусусӣ, дӯконҳои хусусии фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, хоҷагиҳои деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ ва чорводорӣ машғуланд. Заминҳои аз аз дарё ва канали Элок обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Ҷамоати Меҳробод
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Боймурод Шарифзода

**Шарифзода Боймурод Бобопур** (*Шарифов Боймурод Бобоевич*; 2 декабри 1964, Элок, Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — адабиётшинос, номзади илми филология (1995), дотсент (1997).

## Зиндагинома
Шарифзода Боймурод 2 декабри 1964 дар деҳаи Элоки ноҳияи Файзобод дар хонадони коргар ба дунё омадааст. Солҳои 1972—1982 дар мактаби миёнаи №11 деҳа таҳсил кардааст. Соли 1989 факултети филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин хатм кардааст. Солҳои 1983—1985 дар сафи Қувваҳои мусаллаҳи Шӯравӣ хизматро адо намудааст.

## Фаъолияти меҳнатӣ
Солҳои 1989—1990 лаборанти калони Институти забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1991—1994 лаборанти калон, стажёр — муҳаққиқ ва 1994—1998 аспиранти кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, 1996—1998 муовини декани факултети филологияи тоҷик оид ба тарбия ва илм, 1998—2003 ҳамзамон ба фаъолияти омӯзгорӣ ва илмӣ рӯзноманигор ва ҳуруфчину тарроҳи компютерӣ, 2003—2004 муовини декани факултети филологияи тоҷик, 2004—2007 декани факултети филологияи тоҷик буд. Аз соли 2012 то 2020 декании факултети филологияи тоҷики ДДОТ ба номи С.Айнӣ ба уҳда дошт.

Шарифзода Боймурод Бобопур бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон директори Институти забон ва адабиёти ба номи А.Рӯдакии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд.

## Таълифот
Муаллифи 1 китоб ва зиёда аз 40 мақолаҳои илмӣ. Самти фаъолияти илмиаш таҳқиқи афкори адабӣ ва танқидии суханварони асримиёнагии форсу тоҷик мебошад. Дар конференсияҳои илмӣ иштирок ва маърӯзаҳо кардааст.

## Осор
* Хоқонӣ ва нақди шеър. — : Шарқи озод, 2010. — 187 с.
* Афкори адабӣ ва танқидии Хоқонӣ. — , 1995. — 25 с.
* Барномаи таълимӣ аз фанни «Нақди адабӣ». — : Сино, 2010. — 24 с.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. Душанбе, 2011. СИЭМТ. 392 саҳ.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Моғиёндарё

**Моғиёндарё** — рӯдест  дар водии Зарафшон дар ҳудуди ноҳияи Панҷакент, вилояти Суғд, ки дар Тоҷикистон воқеъ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дарёҳои Тоҷикистон
Эй Эрон!

**Эй Эрон!** (форсӣ. ) — суруди норасмии Эрон мебошад. Ин суруд, асосан дар байни тарафдорони Паҳлавиён, ва дар байни тарафдорони Эрони демократӣ машҳур мебошад. Аз тарафи Ҳусейн Гули-Гулоб дар соли 1944 навишта шуда, оҳанги онро бастакор Руҳулло Холиқӣ навохтааст.

## Матн



## Ҳамчунин нигаред
* Суруди миллии Ҷумҳурии Исломии Эрон

## Эзоҳ

## Ҳаволаҳо
* Суруди "Эй Эрон!" дар YouTube
* Суруди "Эй Эрон!" ба иҷрои Марио Тағадӯссӣ (YouTube)

Гурӯҳ:Эрон
Like (Facebook)

right|thumb|200x200px|Тугмаи «Like» дар Facebook
**Тугмаи лайки Facebook** () — яке аз функсияҳои шабакаи иҷтимоии вебгоҳи Facebook, ки ҳамчун нишони саҳмгузорӣ мебошад.

Ин тугма бори аввал 9 феврали соли 2009 фаъол шудааст. 24 феврали 2016 бошад, Facebook аксуламалҳои нави Love (Ишқ), Wow (Оҳо), Haha (Ҳаҳа), Sad (Ҳузнангез) ва Angry (Қаҳромез)-ро илова намуд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Фейсбук
Динамо (варзишгоҳ, Самарқанд)

**Варзишгоҳи «Динамо»** (ӯзб. *«Dinamo» Samarqand stadioni*) — варзишгоҳи асосии Самарқанд (Ӯзбекистон). Сохтмони варзишгоҳи «Динамо» соли 1961 оғоз шуда, соли 1963 қатъ гардид. Айни замон (соли 2017) варзишгоҳ дорои 13 ҳазор 820 ҷойи нишаст мебошад. Май­дони футбол соли 2011 азнавсозӣ шуд. Дар варзишгоҳ дастаи футболи «Динамо» Самарқанд бозӣ мекунад.

## Сарчашма
* Варзишгоҳи «Динамо» Самарқанд дар сайти footballfacts.ru

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Ӯзбекистон
Лағжа

**Лағжа** чӯбафзорест дарозу паҳну тунук ки бар кафшҳо банданд ва бо он дар рӯи барф лағжида саворӣ кунанд. 

## Решашиносии вожа
Вожаи «лағжа» аз «*лағж-*» (яъне ситоки ҳоли «*лағжидан*») + «*-а*» сохта шудааст: «лағжа» – «абзори варзишӣ барои саворӣ дар рӯи барф».

Саворӣ бо лағжа бар рӯи барфро «лағжасаворӣ» мегӯянд. 

Варзиши ҳирфаии лағжасавориро «лағжатозӣ» ва варзишкорашро «лағжатоз» меноманд.

## Сарчашма
Талъат Нуруллохоҷаев

**Талъат Нуруллохоҷаев** (*Нуруллохоҷаев Талъат Фатҳуллоевич*; 9 декабри 1939, Самарқанд — 21 майи 2011, Душанбе) — пизишки шикастубанд (ортопед). Номзади илмҳои тиб (1969), дотсент (1978), раиси Ҷамъияти илмии ортопедҳои Тоҷикистон(аз 1990). Ҳамсари Мунира Шаҳидӣ.

## Зиндагинома
Талъат Нуруллохоҷаев 9декабри соли 1939, дар гузари Қозикалони шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст. Дастпарвари мактаби миёнаи № 21 шаҳри Самарқанд (1957). Факултети муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1963). Ординатори клиникӣ (1963—1965), аспирант (1965—1968) ва ассистенти кафедраи осебшиносии ортопедӣ ва ҷарроҳии ҳарбии саҳроии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (1968—1988), ходими илмии Институти тиббии 1-уми Маскав (1977—1979), дотсент(1979—1984) ва мудири кафедраи осебшиносии ортопедӣ ва ҷарроҳии ҳарбии саҳроии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (1984—1992). 

## Фаъолияти илмӣ
Дар мавзӯи «Табобати ортопедии оқибатҳои сӯхтагии кафи по» рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Муалифи қариб 100 таълифоти илмӣ. Чандин сол дар табобатхонаҳои давлати араб ифои вазифа кардааст (1992—2002).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Занҷабил

**Занҷабил, гармдору** (, ) — рустаниест бисёрсола ва доруӣ мансуби занҷабилиҳо. Дар баъзе минтақаҳои Тоҷикистон қаламфурро низ барғалат «занҷабил» меноманд.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Решапояаш ғафси лӯнда; аз буни соқа навдаю решаҳои иловагӣ нумӯъ мекунанд. Соқааш рост (то 1 м баланд мешавад), баргаш содаи яклухт, нештаршакл (ба барги най мемонад), гулаш бунафши зардча, хӯшагули саракмонанд дорад. Гинетсей аз 3 мевабарги часпида ташаккул ёфтааст. Самараш ғӯзаи сепалла. Решапояи занҷабил хушбӯй ва тунд буда, дар таркибаш равғани эфир, витаминҳои C, B1, B2, аминокислотаҳо мавҷуданд.

## Паҳншавӣ
Ватани занҷабил аслан Осиёи Ҷанубу Шарқист. Дар табиат занҷабили худрӯй дучор намеояд. Онро дар Африқои Ғарбӣ, Хитой, Индонезия, Шри-Ланка ва Австралия парвариш мекунанд. Занҷабил аз ҳама бештар дар Арабистон, Англия ва ИМА истифода мешавад. Занҷабил бо роҳи нашвӣ — аз решааш афзоиш меёбад. Бехи хушки занҷабилро дар саноати хӯрокворӣ дар шакли хока чун адвиёт истифода мебаранд. Он вобаста ба тарзи истеҳсол сафед (аз пӯст тоза карда, дар офтоб хушконда шудааст) ва сиёҳ (бо пӯсташ ҷӯшонда мехушконанд) мешавад.

## Хосиятҳои шифоӣ
Дисқуридус гуфтааст: «Занҷабил бехҳои хурде чун бехҳои мушки заминист, рангаш ба сафедӣ бизанад, таъмаш таъми мурчро монад, хушбӯй бувад, лекин латифии мурчро надорад».

Занҷабилро Абуалии Сино дар табобати нақси чашм ва аъзои ҳозима истифода мебурд. Ба ақидаи табибони халқӣ истеъмоли занҷабил неруи ҳофизаро афзун ва фаъолияти узвҳои ҳозимаро беҳтар мегардонад, гиреҳи ҷигарро мекушояд, бодҳои ғализи меъда ва рӯдаҳоро таҳлил медиҳад, зардпарвин ва чакмезакро, ки аз заъфи аъзои пешобзо пайдо шуда бошанд, шифо мебахшад. Занҷабил исҳолеро, ки дар натиҷаи вайрон шудани ғизо зуҳур кардааст, манъ менамояд, заҳри ҳайвониро аз бадан дафъ мекунад, ташнагиро мешиканад. Вале истеъмоли занҷабил ба ҳалқ зарар дорад (дар ин ҳолат асал ва равғани бодоми ширин бихӯранд, ислоҳи зарар менамояд). Занҷабил дар тибби муосир барои муолиҷаи буғумдард (артрит, артроз, остеоартроз), бемориҳои меъда, атеросклероз истифода мешавад.

Занҷабил иштиҳоовар буда, гардиши хунро ба низом медарорад. Вале истеъмоли занҷабил ба ҳалқ зарар дорад (дар ин ҳолат асал ва равғани бодоми ширин бихӯранд, ислоҳи зарар менамояд). Миқдори як бор хӯрдан аз занҷабил рӯзе то 7 грамм аст.

## Бех
thumb|Бехи занҷабил|left|231x231пкс
thumb|Буриши бехи занҷабили нисбатан ҷавон
Бехи занҷабил хушбӯй ва тунд буда, аз равғани эфир ва пайвасти фенолии гингерол иборат аст. Бехи хушки занҷабилро дар саноати хӯрокворӣ истифода мебаранд. Он вобаста ба тарзи истеҳсол сафед (аз пӯст тоза карда дар офтоб хушконда шудааст) ва сиёҳ (бо пӯсташ ҷӯшонда мехушконанд) мешавад.

Бехи занҷабил () дар дорухонаҳо, дар намуди тозакардашуда ё тозанашуда аз пусташ мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Энсиклопедияи мухтасари тиб. Ҷилди II. — Душанбе, 2011. СИЭМТ, — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6

Гурӯҳ:Занҷабилиҳо
Икромиддин Муҳиддинов

**Икромиддин Муҳиддинов** —  мардумшинос, доктори илмҳои таърих, профессор.
## Зиндагинома
Икромиддин  Муҳиддинов 6 феврали соли 1933 дар собиқ колхози ба номи В.И. Ленини шаҳри Қурғонтеппа дар хонаводаи деҳқон ба дунё омадааст. Таҳсилоти ӯ аз омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Қурғонтеппа сар шуд ва онро соли 1952 бо дипломи «аъло» хатм намуд. Ҳамон сол ба факултети таъриху филологияи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шуда, ин макони илму маърифатро низ бо сарбаландӣ хатм намуд. Ҳанӯз аз соли 1953 дар айёми донишҷӯӣ дар ҳайати экспедитсияи илмӣ-тадқиқотӣ ба Қалъаи  Хумб сафар дошта, Пас аз хатми Донишшгоҳ соли 1957 ӯро ба сифати лаборанти калон дар Институти таърихи ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Тоҷикистон  ба кор қабул карданд. Соли 1958 ходими илмии Академияи илмҳои Тоҷикистон  гашта, соли 1959 ба шуъбаи аспирантураи Институти таърихи ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Тоҷикистон  дохил шуд. Зери роҳбарии олими шинохта ва мардумшиноси беҳамто Н.А. Кислякова, Икромиддин Муҳиддинов ба омӯзиши масъалаҳои зираткории мардуми Вахону Ишкошим машғул шуда, Аз соли 1985 то соли 1990 ба сифати мудири сектори этнографияи Институти таърихи ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Тоҷикистон  фаъолият дошта, аз соли 1994 то рӯзҳои охири умраш профессори кафедраи таърихи дунёи қадим ва асрҳои миёнаи факултети таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд. Икромиддин Муҳиддинов 17 сентябри соли 2010 чашм аз дунёи ҳастӣ пӯшид.
## Фаъолияти илмӣ
Икромиддин  Муҳиддинов фаъолияти илмиашро  дар самти мардумшиносӣ оғоз намуда, ҳамроҳ бо олимони маъруф А.К. Писарчик, З. Широкова, М. Раҳимов, Н. Нурҷонов ба тадқиқи расму оин ва урфу одати мардумони Помир ошно гашт. Соли 1972 рисолаи номзадиашро таҳти унвони «Зироаткории тоҷикони Вахону Ишкошим дар охири асри ХIХ ва ибтидои асри ХХ» дар шаҳри Ленинград (Санкт-Петарбург) ҳимоя кард. Дар таърихи мардумшиносии тоҷик коршиноси нав рӯи кор омада, аз баракати фаъолияти пурсамари ӯ тадқиқот дар самти зироаткорию обёрикунӣ ва дигар паҳлӯҳои ҳаёти моддии мардум ранги дигар гирифт. Сафарҳои зиёди корӣ, мушоҳидаю назорат ва қайдҳо, омӯзишу пажӯҳиш ба ӯ имкон доданд, ки ҷаҳонбинии хешро васеъ намуда, маълумоти пурарзишро ба гардиши илмӣ ворид намояд. Ин буд, ки соли 1985 рисолаи доктории худро дар мавзӯи «Хусусиятҳои этнографии зироаткории баландкӯҳи Помири Ғарбӣ ва мавзеъҳои он дар охири асри ХIХ ва ибтидои асри ХХ» дар шаҳри Маскав  ҳимоя намуд. Ба қалами Икромиддин  Муҳиддинов 4-монография, беш аз 100-мақола дар риштаи мардумшиносӣ тааллуқ дошта, теъдоди зиёди онҳо дар бонуфузтарин маҷаллаҳои илмии Тоҷикистон, собиқ СССР ва соири кишварҳои хориҷ чоп шудаанд. 
## Манобеъ
* Энциклопедияи олимони Донишгоҳи давлатии миллии  Тоҷикистон. - Душанбе,2008.

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон