Стив Возняк

**Стив Возняк** (; номи пурра: **Стивен Гари Возняк**; зодаи 11 августи 1950, Сан-Хосе) — муҳандис, барномасоз, ихтироъкор ва соҳибкори амрикоӣ, ҳамасосгузори ширкати Apple Computer мебошад. Ӯ дар солҳои 1970-ум ва 1980-ум бо таҳияи компютерҳои Apple I ва Apple II яке аз пешсафони инқилоби компютери шахсӣ ба шумор меравад. Лақаби маъмули ӯ — **Воз** (Woz) — мебошад.

## Зиндагинома

### Кӯдакӣ ва таҳсил
Стивен Гари Возняк 11 августи 1950 дар Сан-Хосе, Калифорния таваллуд шуд. Падараш Фрэнсис «Ҷерри» Возняк муҳандиси ширкати Lockheed Corporation буд — маҳз ӯ ҳавасмандии писарашро ба электроника бедор кард. Возняк аз насли лаҳистонӣ ва олмонӣ аст.

Возняк дар мактаби Homestead High School дар Купертино, Калифорния таҳсил кард ва дар соли 1968 хатм намуд — маҳз дар он ҷо бо Стив Ҷобс шинос шуд. Дар соли 1969 аз Донишгоҳи Колорадо ба хотири хакинги системаи компютерии донишгоҳ хориҷ карда шуд. Баъдтар ба Донишгоҳи Де Анза ва сипас ба Донишгоҳи Калифорния, Беркли дохил шуда, дар соҳаи муҳандисии барқ ва улуми компютерӣ дараҷа гирифт.

### «Ҷаъбаи кабуд» ва аввалин ихтироот
Дар аввали солҳои 1970 Возняк ва Ҷобс «ҷаъбаи кабуд» (blue box) — дастгоҳи ғайриқонунии шабакаи телефонро дастрас кардан — ихтироъ ва фурӯхтанд. Дар доираи ҳакерони телефонӣ ӯ бо лақаби «Berkeley Blue» машҳур шуд. Ин таҷриба — рӯҳи ихтироъкорона ва рӯҳияи мустақилона — минбаъд заминаи Apple гардид.

## Фаъолият

### Таъсиси Apple
Дар соли 1975 Возняк дар клуби Homebrew Computer Club дар Сан-Франсиско ширкат мекард ва дар он ҷо компютери Apple I-ро тарроҳӣ кард. Дар соли 1976 ӯ якҷо бо Стив Ҷобс ва Рон Уэйн **Apple Computer**-ро таъсис доданд. Возняк тарроҳи асосии техникӣ (hardware + software) буд, Ҷобс бошад масъули фурӯш ва маркетинг буд.

### Apple II — шоҳкори техникӣ
мини|Компютери шахсӣ Apple II.
Дар соли 1977 Возняк компютери Apple II-ро таҳия кард — яке аз аввалин ва муваффақтарин компютерҳои шахсии оммавии ҷаҳон. Apple II бо дискдраки 5,25 дюймӣ, графикаи ранга ва забони барномасозии BASIC аз рӯйи меъёрҳои он давра дастоварди беназир буд. Возняк дар Apple II ҳама чизро — аз тарҳи платаи модарӣ то системаи амалиётӣ — худаш танҳо тарроҳӣ карда буд, ки дар таърихи саноат беназир аст.

### Садама ва баргашт
Дар феврали 1981 Возняк дар наздикии Санта-Крус дар садамаи ҳавопаймо осеб дид ва муваққатан хотираашро гум кард. Баъди барқарор шудан ба Донишгоҳи Беркли баргашт ва зери лақаби «Rocky Clark» дараҷаи бакалавр гирифт. Дар соли 1985 Apple-ро тарк кард, вале то имрӯз расман ба ҳайси кормандони ифтихории ширкат боқӣ мемонад — ҳафтона тақрибан 50 доллар гирифта.

### Пас аз Apple
Дар соли 1985 Возняк ширкати CL 9-ро таъсис дод ва дар соли 1987 аввалин **пультаи умумии барномасозипазир** (programmable universal remote)-ро ба бозор баровард — ихтирооте, ки рӯйи бозори электроникаи истеъмолӣ таъсири бузург гузошт. Дар соли 1990 лоиҳаи таҳвили компютерҳо ба мактабҳои Иттиҳоди Шӯравӣ-ро оғоз кард. Дар солҳои 1990–2000 ба хайрхоҳӣ дар соҳаи технология барои мактабҳои давраи тарбия машғул шуд.

## Ҷоизаҳо ва ифтихорот
* **Медали миллии фановарӣ ва навоварии ИМА** — аз ҷониби Президент Роналд Рейган, 1985
* Дохилшавӣ ба **Толори шуҳрати ихтироъкорони миллӣ** — 2000
* Дараҷаи доктори фахрии якчанд донишгоҳ

## Шахсият ва тафовут бо Ҷобс
Дар таърихи Apple Возняк ва Ҷобс зоҳиран мухолиф буданд: Возняк — муҳандиси дар асл хотирхоҳ ва кушодадил, Ҷобс — соҳибкор ва дидгоҳсоз. Возняк ҳамеша таъкид мекард, ки ихтироотро барои хурсандии соф аз муҳандисӣ мекард, на барои пул. Дар китоби зиндагиномаии «iWoz» (2006) ӯ навиштааст: «Ман андешманди амиқ набудам, аммо дар ивазаш муҳандис ва ихтироъкор будам».

## Адабиёт
* Wozniak, Steve. *iWoz: Computer Geek to Cult Icon*. — New York: Norton, 2006. — ISBN 978-0-393-06165-1

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Стив Возняк

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Муҳандисони амрикоӣ
Гурӯҳ:Барномасозон
Гурӯҳ:Соҳибкорони амрикоӣ
Гурӯҳ:Ихтироъкорон
Гурӯҳ:Таваллудёфтагони 1950
Гурӯҳ:Apple Inc.