open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ноҳияи Тулкибос

**Ноҳияи Тулкибос** (*ноҳияи Тулкубос*) — ноҳияест дар вилояти Туркистони Ҷумҳурии Қазоқистон, дар қисми ҷанубу шарқии вилоят ҷойгир аст.  Пайдоишаш аз калимаҳои «turkіbasy», «turkіbasy auliesi». Бо мурури замон ин ном тахриф шуда, шакли муосир гирифт.

Маркази маъмурӣ — деҳаи Турар Рисқулов.

Аҳолиаш — 111286 нафар.

Масоҳати ноҳия — 2300 км².

Дар ноҳияи Тулкибос мамнуъгохи Оқсу-Ҷабоғлӣ ва Боғи миллии Сайрам-Уғом ҷойгиранд.

## Таърих
Ноҳия 17 январи соли 1928 ташкил ёфта буд.

Мувофиқи декрет аз 17 декабри соли 1930 Комитети Иҷроияи Қазоқистони Марказӣ аз 23 июли соли 1930 ноҳияи Тулкибос ба ноҳияи Ҷуалин дохил карда шуд. Панҷ сол дар ҳайати вилояти Ҷамбул буд, 9 январи соли 1935 ноҳия ба вилояти Қазоқистони Ҷанубӣ дохил карда шуд, марказаш деҳаи Ванновка буд. Солҳои 1963-1966 қисми ноҳияи Сайрам буд.

## Аҳолӣ
Таркиби миллӣ (дар аввали соли 2019):

* қазоқҳо — 91463 нафар (82.19 %)
* узбекҳо — 5657 нафар (5.08 %)
* русҳо — 5556 нафар (4,99 %)
* озарбойҷониҳо — 6640 нафар (5,97 %)
* тоторҳо — 337 нафар (0,30 %)
* олмониҳо — 311 нафар (0,28 %)
* туркҳо — 255 нафар (0,23 %)
* укроинҳо — 185 нафар (0,17 %)
* дигарон — 882 нафар (0,79 %)
* ҷамъ — 111 286 нафар (100.00 %)

## Иқтисод
Соҳаи асосии иқтисодиёти вилояти Тюлкубас коркарди маҳсулоти кишоварзӣ, саноати коркард, аз ҷумла истеҳсоли маҳсулоти хӯрокворӣ, истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ мебошад. Ноҳия ба чорводории гушту ширдор, хукпарварӣ ва мурғпарварӣ махсус гардонда шудааст. Маҳсулоти кишоварзии вилоят 11,3 фоизи маҳсулоти умумии кишоварзиро истеҳсол мекунанд. Соҳаҳои афзалиятноки рушди иқтисодиёти ноҳияи Тулкубос саноати коркард, истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ мебошанд.

Дар ноҳия 4345 корхона, аз ҷумла 499 корхонаи хурду миёна, 3181 адад корхона ба қайд гирифта шудааст.

Дар ноҳия 2,3 ҳазор хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ) ба қайд гирифта шудааст, ки 86,7% ё 2,0 ҳазораш фаъол мебошанд.

Ғайр аз ин, дар ноҳия 60 муассисаи таълимӣ, 236 мағоза, 50 нуқтаи хӯроки умумӣ, 4 бозор амал мекунад. http://www.tulkubas.gov.kz/index.php/ru/2014-09-23-04-19-48/obshchaya-informatsiya-o-regione 

## Тақсимоти маъмурӣ
Ҷамоатҳои деҳот (округҳои деҳот):

# Баликтӣ
# Ҷабағлӣ
# Ҷаскешу
# Камарбастоу
# Келтемашат
# Машат
# Майликент
# Мичурин
# Оқбӣ
# Орис
# Рисқулов
# Тастум
# Чакпак

## Ҳокимон

# Турисбеков Зауитбек
# Мусабеков Тиллабек
# Мелдебеков Азимхан
# Мауленкулов Женисбек (1995—1998)
# Бейсенбаев Аскар Асанович (1998—2001)
# Алдабергенов Калибек
# Минбай Дархан Камзабекулӣ (05.2004—09.2006)
# Ерхали Сатибалдиевич Сарманов
# Абдуалиев Кайрат Аманкелдиевич (03.2010)
# Тургумбеков Ауелхан Елтаевич (август 2016 — ?)
# Турашбеков Нурбол Абдисаттарович (аз 03.2017)
# Байгут Нурлан

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Тулкибос
Феҳристи президентҳои Боливия

**Президенти Боливия**&nbsp;— сардори давлат ва ҳукумати Боливия   . Тибқи Конститутсияи феълӣ, президент дар интихоботи умумӣ ба мӯҳлати 5 сол интихоб мешавад. Номзаде, ки аксарияти куллӣ овозҳоро (бештар аз 50 фоизи овозҳоро) гирифтааст, интихобшуда ҳисоб карда мешавад. Дар сурати муайян нагардидани ғолиб порлумон дар ҷаласаи муштараки ҳарду палата президентро аз ду номзаде интихоб мекунад, ки аксарияти овозҳоро ба даст овардаанд.

Президенти феълии Боливия&nbsp;- Эво Моралес 22 январи соли 2006 ба вазифааш шурӯъ намуд. Вай 18 декабри соли 2005 интихоб шуда , 6 декабри соли 2009 бар асоси конститутсияи нав, ки аз январи соли 2009 амал мекунад, дубора интихоб шудааст.

## Президентҳои Боливия (аз соли 1825 - то ҳозир)

## Фактҳои ҷолиб
Соли 1983 рӯзномаи «Ултима Хора» як назарсанҷӣ барои муайян кардани ҳафт президенти Боливия гузаронида буд, ки дар таърихи кишвар осори муҳимтарин гузоштаанд. Дар ин руйхат Антонио Хосе де Сукре, Андрес де Санта Круз, Мануэл Исидоро Белсу, Мариано Мелгарехо, Анисето Арсе, Исмоил Монтес ва Виктор Пас Эстенсоро шомил шудаанд .

## Эзоҳ




## Адабиёт

* 

## Пайвандҳо

* Bolivia :  [англ.] // World Statesmen.org.
* Галерея президентів Болівії 
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо
Даргирӣ дар марзи Қирғизистон-Тоҷикистон (2022)

**Даргирӣ дар марзи Қирғизистон-Тоҷикистон дар соли 2022** — даргирие миёни нерӯҳои мусаллаҳи Қирғизистону Тоҷикистон аст, ки рӯзи 14 сентябр дар остонаи нишасти сарони Созмони ҳамкории Шанхай дар Самарқанд оғоз шуда, то 19 сентябр идома кард.

Ин даргирӣ бузургтарин ва хунинтарин дар таърихи кашмакашҳои Қирғизистону Тоҷикистон дар марз ба шумор меравад. Ин задухӯрдҳо бо истифодаи густурдаи системаҳои мушакҳои сершумор (РЗСО Град, Ураган), паҳподҳо, зарбаҳои мушакӣ ба шаҳрҳои марзии Бодканд ва Исфара нигаронида шуда буд. Ба гуфтаи мақомоти Қирғизистон, дар ҷараёни даргириҳо 59 нафар аз ҷониби Қирғизистон кушта шуда, тақрибан 140 ҳазор нафар тахлия карда шуданд. Тибқи иттилои Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз ҷониби Тоҷикистон 41 нафар ба ҳалокат расидаанд . Радиои Озодӣ рӯйхати кушташудагони ҷониби Тоҷикистонро нашр кард. Ба иттилои мақомоти Қирғизистон, дар набардҳо беш аз 200 сарбози тоҷик кушта, ҳудуди 400 нафар захмӣ шудаанд . Ба гуфтаи мақомоти Тоҷикистон, дар тӯли 12 соли ахир дар марзи Тоҷикистону Қирғизистон беш аз 230 ҳодисаи истифода аз силоҳ рух додааст .

## Пешзамина
Қирғизистон ва Тоҷикистонро 984 километр марзи давлатӣ аз ҳам ҷудо мекунад. Дар ҳамин ҳол, ҳудудан нисфи хатти марз аломатгузорӣ нашудааст ва ба ин далел сокинони марзии ҳарду кишвар бо мушкили дастрасӣ ба об, чарогоҳ ва роҳҳо рӯбарӯ ҳастанд. Ҳудудҳои баҳсбарангез дар дарозии тақрибан 30 % сарҳади байни ду кишварро ташкил медиҳанд.

## Нигаред низ
* Муносибатҳои Тоҷикистону Қирғизистон
* Марзи Қирғизистон-Тоҷикистон
* Даргирӣ дар марзи Қирғизистон-Тоҷикистон (2021)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Низоъҳои марзӣ
Гурӯҳ:Сентябри соли 2022
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2022
Гурӯҳ:Муносибатҳои Тоҷикистону Қирғизистон
Иву Муралес

**Хуан Иву Муралес Айма** (мақсад айм. *Хуан Эво Моралес Айма* ;  26 октябри соли 1959 )&nbsp;— Президенти Боливия аз 22 январи соли 2006 то 10 ноябри соли 2019, аз рӯи мансубияти этникӣ&nbsp;- Аймара, аввалин сарвари давлат аз мардуми бумӣ ва ҳиндуи кишвар. Эво Муралес роҳбари ҳаракати «кокаллеро» мебошад&nbsp;— федератсияҳои деҳқононе, ки барги кока мекоранд . Вай аз ҳуқуқи деҳқонон барои парвариши ин гиёҳи маводи мухаддир дифоъ мекунад. Моралес инчунин роҳбари ҳаракати сотсиалиистӣ мебошад. Ин ҳаракат дар натиҷаи мубориза барои миллй кунондани конҳои гази Боливия ба вуҷуд омад.

 
## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* Эво Моралес: мусоҳибаи истисноӣ
* Вебсайти расмии Президенти Боливия 
* Моралес ва Интегратсияи Амрикои Лотинӣ [мошини Wayback . ] 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Соли 1959 таваллудшудагон
Гурӯҳ:Зодагони 26 октябр
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Ҷонин Анис

**Ҷонин Анис** (  ;  13 июни 1967, Сан-Хоакин, Департаменти Бени, Боливия )&nbsp;- и.в. Президенти Боливия аз 12 ноябри соли 2019 то 8 ноябри соли 2020.

## Зиндагинома
Вай 13 августи соли 1967 дар шаҳри Тринидад таваллуд шудааст. Вай маълумоти ҳуқуқӣ гирифтааст. Вай ба ҳайси барандаи телевизион ва директори ВАО дар Totalvision (пахшкунандаи маҳаллӣ) кор кардааст.

Солҳои 2006-2008&nbsp;сол дар ҳайати ассамблеяи конститутсионй, ки бо тартиб додани конститутсияи нави Боливия машғул буд.

Соли 2010 вай аз ҳизби Ҷунбиши иҷтимоӣ-демократӣ ба сенат интихоб шуда, вазифаи муовини дуюми раиси Сенатро ба ӯҳда дошт.

12 ноябри соли 2019 вай то интихоботи ғайринавбатӣ иҷрокунандаи вазифаи президенти Боливия таъин шуд.  

Худро ҳамчун масеҳӣ муаррифӣ мекунад.

Хуан Гуайдоро ба ҳайси президенти муваққати Венесуэла эътироф мекунад.

Шавҳараш&nbsp;- сиёсатмадори Колумбия Ҳектор Эрнандо Карвахал.

13 марти соли 2021 вай бо иттиҳоми терроризм, фитнагарӣ ва тавтиъа боздошт шуд. Худи Анис инро "таъқиботи сиёсӣ" номид. 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Собиқ барандаи телевизион ва созандаи конститутсия. Дар бораи аввалин президенти зани Боливия, ки Эво Моралесро иваз кард, чӣ маълум аст [Wayback Machine бойгонӣ шудааст .]
* Жанин Агнес худро президенти муваққати Боливия эълон кард. [мошини Wayback бойгонӣ карда шудааст.]
* Президенти собиқи муваққатии Боливия Жанин Агнес дар курсӣ қарор дорад  [Wayback Machine бойгонӣ шудааст .]

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1967
Гурӯҳ:Зодагони 13 июн
Луйис Арсе

**Луйис Алберто Арсе Катакора** (  ; 28 сентябри 1963, Ла-Пас, Боливия ), маъмулан бо номи **Лучо** маълум аст &nbsp;— сиёсатмадори Боливия, ки ду маротиба вазири иқтисод ва молияи давлатӣ аз соли 2006 то 2017 ва дар соли 2019 таҳти роҳбарии президент Иву Муралес буд.  Президенти Боливия пас аз пирӯзӣ дар интихоботи умумии Боливия дар соли 2020 интихоб шуд.
### Маъракаи президентӣ соли 2020
Пас аз бӯҳрони сиёсии Боливия дар соли 2019, ки боиси истеъфои президент Иву Муралес ва ҳукумати ӯ шуд, президенти муваққат Ҷонин Анис интихоботи навро эълон кард. 19 январи соли 2020 Иву Муралес эълон кард, ки пас аз ҳашт соати музокирот дар Аргентина Луйис Арсе ва собиқ вазири корҳои хориҷӣ Девид Чокехуанка дар интихоботи соли 2020 номзад ба Ҷунбиши Сотсиализм (MAS) интихоб шудаанд.

Мухолифони Арсе ӯро ҳамчун лӯхтаки Иву Муралес танқид карданд&nbsp;— айбномае, ки вай ва ҳизбаш ба муқобили он мубориза бурданд. Яке аз раҳбарони MAS, Девид Апаза кӯшиш кард, ки маъракаи Арсеро аз собиқ президенти баҳсбарангез дур кунад   . Худи Арсе изҳор дошт, ки Муралес "дар ҳукумати мо ҳеҷ нақше нахоҳад дошт"  .

## Оила
Арсе бо Лурдес Бригида Дуран Ромеро издивоҷ кардааст. Онҳо се фарзанд доранд: Луйис Марсело, Рафаэл Эрнесто ва Камила Даниэла.

## Нашрияҳо
Луйис Арсе якчанд китоб ва мақолаҳо оид ба иқтисод нашр кардааст, аз ҷумла Модели истеҳсолии иқтисодии иҷтимоӣ-коммунитари Боливия (2015), номуайянӣ ва долларизатсия дар Боливия,  Оё механизми Болсин (Бозори мубодилаи Бонки марказӣ) мувофиқ аст? «, «Баходихи мухтасари сиёсати курби асъори Боливия», «Хисса ба мубохиса оид ба долларизация», «Талабот ба пул дар Боливия», «Озодкунии молиявӣ ва концентратсия дар системаи бонки». 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1963
Гурӯҳ:Зодагони 28 сентябр
Иброҳими Гулшанӣ

**Шайх Иброҳим Гулшании Бардаъӣ** (1426, Бардаъ — 1534, Қоҳира) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Табрез таҳсили илм кардааст. Аввалҳо «Ҳайбатӣ» тахаллус дошт, баъдан бо тавсияи пири тариқаташ Умари Равшанӣ (фавт 1486) онро ба Гулшанӣ иваз намуд. Соли 1500 аз ҷаври Исмоили Сафавӣ (ҳукмронӣ 1502-24) ба Байтулмуқаддас ҳиҷрат намуд. Муддате дар Қоҳира зиндагӣ кард. Соли 1528 бо даъвати шоҳи Рум Сулаймони Аввал ба Истанбул омад ва дубора ба Қоҳира баргашта, то охири умр дар ҳамон ҷой монд. Асосгузори тариқати «Гулшанӣ» дар тасаввуф будааст, ки ҳоло ҳам дар Мисру Туркия пайравони зиёде дорад. Гулшанӣ адиби зуллисонайн буд ва ба форсиву туркӣ эҷод мекард. Аз ӯ як девону чанд маснавӣ мерос мондааст. Ашъораш мазмунҳои ирфонӣ доранд. «Маснавии маънавия-л-хафӣ»-и (1506) Гулшанӣ дар пайравӣ ба «Маснавии маънавӣ»-и Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ навишта шудааст. Дар маҳфилҳои суфия маъруфият доштааст. Шарҳи ҳоли шоир дар «Маноқиби Иброҳими Гулшанӣ» тафсир ёфтааст, ки ба қалами Муҳйии Гулшанӣ (фавт 1617) тааллуқ дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988;
* سعید نفیسی. تاریح نظم و نثردر ایران ودرزبان فارسی. جلد ٢. تهران ١٣٤٤هـ. ش.ر
Гулшану-л-мулук

«**Гулшану-л-мулук**» () — асари таърихии Муҳаммадяъқуби Бухороӣ, ки дар он воқеаҳои таърихӣ аз замони пайғамбар Муҳаммад (с) то солҳои аввали ҳукмронии амир Насруллоҳ (1826-60) ба қалам омадааст.

Муаллиф ба навиштани асараш солҳои 1824-28 шурӯъ намуда, тақр. дар солҳои 1830-31 онро ба охир расонидааст. Гарчи дар «Гулшану-л-мулук» дар бораи воқеаҳои асрҳои мухталиф маълумот оварда шудааст, вале ба шарҳи давраи ҳукмронии сулолаҳои Аштархониён ва Манғития бештар диққат дода шудааст. Ҳамчунин «Гулшану-л-мулук» дар бораи омӯзиши таърихи Шаҳрисабз, муносибати ҳокимони он бо амирони Бухоро ва таҳқиқи таърихи асрҳои 17-18 Осиёи Миёна (то соли 1830) манбаи муҳим мебошад. Дастхатҳои «Гулшану-л-мулук» дар китобхонаҳои Маскав, Тошканд ва Душанбе маҳфузанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гулшаҳд

**Гулшаҳд**, **гулшира**, **шаҳд** — моеъи ширине, ки дар шаҳддони гули рустаниҳо ҳосил мешавад. 

Юнониҳо дар қадим гулшаҳдро «оби ҳаёт» ва воситаи неруафзою дарозумрӣ мешумурданд. Дар таркиби гулшаҳд об (60-90 %), қанд (2,5-74,5 %), глюкоза, фруктоза, дектрин, ферменту сафедаҳо, спирт, намакҳои минералӣ, моддаҳои бӯё ва ғ. мавҷуданд. Миқдори ин моддаҳо дар таркиби гулшаҳд доимӣ нест. Мас., себ 46-53 %, олуболу 46-49 %, тамашк 35-64 %, бектошӣ 35-42 %, қоти сурх 32-40 % ва қоти сиёҳ 22-37 % қанд дорад; шаҳди қурси қамар фақат аз сахароза ва шаҳди маъсар аз глюкозаву фруктоза иборат аст. Бахусус гули себ, нок, олу, олуболу, гелос, тамашк ва қот сершаҳд мебошанд. Оби гулшаҳд дар ҳавои гарму хушк бухор гашта, қанди таркиби он шӯша мебандад. Гулҳо бештар шабона (соати 24) ва пагоҳирӯзӣ (аз соатҳои 8-11) шаҳд ҷудо мекунанд. Як бех дарахти себ 10-12 рӯз гул карда, як гули он дар як шаборӯз 0,04-0,30 мг, гули зардолу, шафтолу, нок ва олу 0,05-0,14 мг, гули тамашк 14 мг, говришқа 0,16 мг, зайзафун 0,15-11,54 мг ва гулшабпалак 30 г гулшаҳд ҳосил менамояд. Гулшаҳд ғизои занбӯр, говзанбӯр, ору, шапалак ва дигар ҳашарот аст. Як занбӯри асал дар як парвоз 50-60 мг ва дар давоми умри худ 6-8 г шаҳд меорад, ки аз он 3-4 г асал ҳосил мешавад. Ҳангоми фаровонии гул як оилаи занбӯри асал рӯзе то 8 кг гулшаҳд ҷамъ меорад. Занбӯрҳо ҳамзамон рустаниҳоро гардолуд низ мекунанд. Колибра ва баъзе кӯршабпаракҳо гулҳоро гардолуд карда, бо ин роҳ барои ҳосил шудани гулшаҳд низ мусоидат менамоянд. Баъди гардолуд шудани гул гулшаҳд барои ғизои ғӯрак сарф мегардад. Барои муътадил ҷудо шудани шаҳд узвҳои рустанӣ бояд солим ва сероб бошанд. Дар сурати норасоии об ҳаракати моддаҳои ғизоӣ ба гул хеле душвор гардида, гулшаҳд кам ҳосил мешавад. Дар ҳавои гарму намнок фаъолияти шаҳддон меафзояд. Гулшаҳд, маъмулан, ба шакли қабати тунук ва зарра ҳосил мешавад. гулшаҳди баъзе рустаниҳо (бӯшаҳрӣ, маҳингул, черемитса ва ғ.) заҳрнок аст. Бо вуҷуди ин, рустаниҳои заҳрноке низ вуҷуд доранд, ки гулшаҳди онҳо безарар мебошад (базрулбанҷ, чатргул, бедгул, панҷаи Алӣ, мушкбӯя, бобопирак, савринҷон, тутакалӣ ва ғ.). 

## Нигаред низ
* Шаҳддон
* Гул
* Асал
* Рустаниҳои асаловар

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Рустанипарварӣ
Маҳдӣ Покдил

**Маҳдӣ Покдил** (; ) — ҳунарпешаи театр, синамо ва телевизиюни эронӣ. Ӯ илова бар синамо ва телевизиюн, дар арсаи мусиқӣ низ як олбум ба номи «Дар инъикоси кӯчаҳои хис» мунташир кардааст.

## Эзоҳ
Чарлзи III

**Чорлзи севум**, **Чарлзи III** (, талаффуз: ), номи комил **Чарлз Фили́пп Арту́р Ҷорҷ** (; ) — подшоҳи Биритониё ва 14 қаламрави муштаракулманофеъи дигар аст. Ӯ аз соли 1952 то замони бар тахт нишастани вай дар соли 2022 дерпотарин вориси билофасл дар таърихи Биритониё аст.

## Эзоҳ
Гулшукуфт

**Гулшукуфт** — мавсими гул кардани рустаниҳо; даврае, ки аз кушода шудани ғунчаи аввалин то тамоман аз гул фуромадани рустаниро дар бар мегирад.

Гулшукуфт дар рустаниҳои яксола ҳамон сол, дар рустаниҳои дусола — соли дуввум, дар рустаниҳои бисёрсола ва дарахтон — қариб ҳар сол фаро мерасад. Баъзе дарахтон хеле дер (мас., тӯс баъди 10 сол, булут баъди 50 сол) гул мекунанд. Рустаниҳое низ мавҷуданд, ки гули онҳо дар давоми умрашон ҳамагӣ як бор мешукуфад (рустаниҳои монокарпӣ; мас., ханҷарӣ, ғарав). Рустаниҳоеро, ки ҳар сол гул мекунанд (қариб ҳамаи рустаниҳои бисёрсола), рустаниҳои поликарпӣ ва рустаниҳоеро, ки гули онҳо тамоман кушода намешавад, рустаниҳои клейстогамӣ меноманд. Давомоти гулшукуфт ба ҳарорат, равшанӣ, ҳаво, нуриҳои минералӣ ва ғ. вобаста аст. Истифодаи нуриҳои фосфорӣ ва магнийдор раванди пайдоиши гулро метезонанд. Давраи гулшукуфт дар аксари рустаниҳо ноаён сурат мегирад. Мас., он дар зироати ғалладона ба давраи хӯшабандӣ рост меояд. Рустанӣ дар давраи гулшукуфт гардолуд шуда, баъд аз он гул пажмурда мегардад. Баъзе рустаниҳо аз 20-25 дақ. (кӯзагули амазонӣ) то 70-80 шаборӯз (баъзе саҳлабҳо) гул мекунанд. Гули пахта ва марҷумак субҳ, гули сулӣ аз нисфирӯзӣ то бегоҳ мешукуфад. Дар шароити иқлими Тоҷикистон давраи гулшукуфти дарахтони мева ба тариқи зайл идома меёбад: бодом, зардолу, шафтолу, гелос, олу, олуболу, нок, себ, биҳӣ, чормағз. Шукуфаи баъзе рустаниҳо пӯшида намешавад, вале рустаниҳое низ ҳастанд, ки гули онҳо 10-12 бор кушодаву пӯшида мешавад (мас., гули заъфарон). Гулшукуфт раванди басо мураккаб буда, аз насл ба насл такрор меёбад ва боиси таҷдиди рустанӣ мегардад. Омӯзиши гулшукуфти рустаниҳо барои рӯёндани навъҳои нави зироат ва мева муҳим аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Рустанипарварӣ
Идуорду Родригиз

**Идуорду Родригиз Велтсе** (  2 марти 1956 )&nbsp;— сиёсатмадори Боливия, дар солҳои 2005-2006 президенти кишвар; пеш аз ин раиси суди Суди Олии Боливия буд.
 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Вебсайти расмии Президенти Боливия

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1956
Гурӯҳ:Зодагони 2 март
Карим Факур

**Карим Факӯр** (; ) — ҳуқуқдон, , таронасаро ва и эронӣ.

## Зиндагинома
Карими Факӯр дар Машҳад дар соли 1304 дар хонаводаи адабпарвар ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили Донишгоҳи Теҳрон дар риштаи ҳуқуқ бо дараҷаи лисонс буд.

Вай беш аз 700 тарона суруд, ки теъдод зиёде аз онҳо тавассути хонандаҳои маъруфи он даврон дар родиюи Эрон иҷро шуданд. Ҳамчунин тарҷумаи ашъори бархе филмҳои музикол аз ҷумла «Ашкҳо ва лабхандҳо» тавассути вай сурат гирифтааст. Ҳамчунин вай дар кори оҳангсозӣ ва нависандагӣ даст дошт, ки дар ин замина ҳам осоре аз вай ба ҷой мондааст. Ҳамчунин шеъри «Илоҳаи ноз» ва шеъри «Ғавғои ситорагон», ки ба «Авҷи осмон» низ машҳур аст аз сурудаҳои ӯст.

## Таронаҳо
; Илоҳаи ноз

## Эзоҳ
Корлус Меса

**Корлус Диего Меса Гисберт** (  ; тав.  12 августи соли 1953 )&nbsp;— рӯзноманигор, сиёсатмадор ва муаррихи Боливия, президенти Боливия аз 17 октябри соли 2003 то 6 июни соли 2005 .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Карлос Д. Меса Гисберт. Ҳукмронии президентӣ дар Боливия: Байни қувва ва қонун 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1953
Гурӯҳ:Зодагони 12 август
Гунзолу Санчиз де Лазодо

**Гунзолу Санчиз де Лазодо** (таваллудшуда 1 июли 1930)&nbsp;— Соҳибкор, сиёсатмадор ва арбоби давлатии Боливия, ду маротиба президенти кишвар дар солҳои 1993–1997 ва 2002–2003. Муддати дароз аъзо ва роҳбари ҳизби Ҳаракати миллии инқилобӣ.  

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Тарҷумаи ҳол дар сомонаи расмии президенти ҷумҳурӣ
* Ислоҳоти иҷтимоӣ ва иқтисодии Гунзолу Санчиз 
* Галереяи аксҳои президентҳои Боливия
* 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1930
Гурӯҳ:Зодагони 1 июл
Баҳром Родон

**Баҳром Родон** (; ) — ҳунарпеша ва таҳиякунандаи эронӣ.

Ӯ фаъолияти ҳирфаии худро бо бозӣ дар филми «Шӯри ишқ» (1379) ба коргардонии Нодир Муқаддас оғоз кард ва барои нақшофаринӣ дар филмҳои «Шамъе дар бод» (1382) ва «Сантурӣ» (1385) муваффақ ба касби ду «Симурғи булӯрин»-и беҳтарин бозигари нақши аввали мард аз Ҷашнвораи филми Фаҷр шудааст. Ӯ барои таҳиякунандагии «Алафзор» (1400) номзади дарёфти ҷоизаи «Симурғи булӯрин»-и беҳтарин филми Ҷашнвораи филми Фаҷр шудааст. Ҳамчунин ин филм ба унвони филми баргузидаи мунтақидон ва нависандагони «Моҳномаи филм» интихоб шуд.

## Эзоҳ
Хурху Кируго

**Хурху**  **Фернандо "Туто" Кируго Рамирес** (   5 майи соли 1960 )&nbsp;— Сиёсатмадори Боливия, президенти кишвар дар солҳои 2001-2002. 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* BBC 
* http://www.thebatt.com/media/paper657/news/2002/04/10/FrontPage/Bolivian.President.Honored-517621.shtml 
* http://www.coha.org/2005/12/08/bolivia%e2%80%99s-precarious-upcoming-election/ 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1960
Гурӯҳ:Зодагони 5 май
Ҳирнун Силес Суозу

**Ҳирнун Силес Суозу** ( ; 21 марти соли 1914&nbsp;- 6 августи соли 1996 ) — сиёсатмадори Боливия, ки се маротиба вазифаи президенти кишварро ишғол кардааст 11 - 16 апрели соли 1952, солҳои 1956-1960, 1982-1985.Виктур Пас Истинсуру низ се маротиба вазифаи президенти кишварро ишғол кардааст (солҳои 1952-1956, 1960-1964, 1985-1989).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1996
Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 август
Гурӯҳ:Зодагони соли 1914
Гурӯҳ:Зодагони 21 март
Гиду Вилдусу

**Гиду Вилдусу Калдерон** (  тав. 5 апрели 1937) — ходими сиёсй ва харбии Боливия . Генерал, президенти кишвар дар соли 1982. Вай дар замони бӯҳрони амиқи иқтисодӣ ва сиёсӣ аз ҷониби фармондеҳии артиш ба ин вазифа таъин шуда, баъд аз 78 рӯзи фармонфармоӣ кардан вазифаашро ба ҳукумати шаҳрвандӣ дод.
 
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Прадо Салмон, Грал. Гари. Подер ва Фуэрзас Армадас, 1949-1982. »

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Зодагони соли 1937
Гурӯҳ:Зодагони 5 апрел
Селсу Турелиу

**Селсу Турелиу Вилла** ( , 3 июни соли 1933&nbsp;- 23 апрели 1999)&nbsp;— ходими сиёсй ва харбии Боливия . Генерал, президенти кишвар дар солхои 1981—1982 . Вай дар давраи бӯҳрони амиқи иқтисодӣ ва сиёсӣ, ки аз бунбасти байналмилалӣ печида буд, ба режими низомӣ сарварӣ мекард.

  
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Прадо Салмон, Грал. Гари. Подер ва Фуэрзас Армадас, 1949-1982. »

## Пайвандҳо
* Redpizarra.org Селсо Торрелио Вилла

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1999
Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1933
Гурӯҳ:Зодагони 3 июн
Луис Горсио Мезо

**Луис Горсио Мезо Теҷада** (  ,  8 августи соли 1929&nbsp;—  28 апрели 2018 )&nbsp;— ходими сиёсй ва харбии Боливия . Генерал, президенти мамлакат дар солхои 1980—1981 . Вай дар натиҷаи табаддулоти харбӣ баъди ғалабаи қувваҳои чап дар интихоботи умумӣ ба сари ҳокимият омад. Ҳукмфармоии ӯ бо хуруҷи хунини ҷанги шаҳрвандӣ ҳамроҳ буд. Дар натиҷа низоъ дар қувваҳои мусаллаҳ бартараф карда шуд, ӯ муҳоҷират кард. Ӯро Бразилия ба мақомоти Боливия истирдод кард ва пас аз бозгашт ба ин кишвар ба муддати 30 сол зиндонӣ шуд.

  
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Дар сиёсати чахонй кист/М. Политиздат, 1990&nbsp;— С.112.
* Гарсиа Меса, Луис (маълумоти биографӣ)// Солномаи VRE. 1981 / М. Энсиклопедияи советй, 1981&nbsp;— С.571
* Прадо Салмон, Грал. Гари. Подер ва Фуэрзас Армадас, 1949-1982. »
* Меса Хосе де; Гисберт, Тереза; ва Карлос Д. Меса, "Таърихи де Боливия", нашри 5, саҳ.&nbsp;681–689.

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018
Гурӯҳ:Даргузаштагони 29 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1929
Гурӯҳ:Зодагони 8 август
Лидио Гуилер Теҷада

**Лидио Гуилер Теҷада** ( ; 28 августи соли 1921&nbsp;- 9 майи 2011 )&nbsp;- Арбоби давлатии Боливия, президенти муваққати кишвар дар солҳои 1979-1980.

 
## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* http://mujeresquehacenlahistoria.blogspot.com/2010/04/siglo-xx-lidia-gueiler-tejada.html 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2011
Гурӯҳ:Даргузаштагони 9 май
Гурӯҳ:Зодагони соли 1921
Гурӯҳ:Зодагони 28 август
Хиёбонӣ

* Аминии Хиёбонӣ
* Ҷавод Хиёбонӣ

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Хойме Пас Самуро

**Хойме Пас Самуро** (таваллудшуда 15 апрели 1939 )&nbsp;- сиёсатмадори Боливия, президенти кишвар аз соли 1989 то 1993. Ӯ дар солҳои 1982-1984 низ дар вазифаи ноиби президент буд. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *В. Головченко* . Пас Самора Ҷайме // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд/Мухаррир: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Хуберский (сардор) ва дигарон.&nbsp;- К.: Дониши Украина, 2004&nbsp;— Т.2&nbsp;— 812 с. ISBN 966-316-045-4

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1939
Гурӯҳ:Зодагони 15 апрел
Виктур Пас Истинсуру

**Виктур Пас Истинсуру** (  ; 2 октябри соли 1907&nbsp;- 7 июни 2001)&nbsp;— ходими сиёсии Боливия, ки се маротиба вазифаи президенти кишварро ишғол кардааст (солҳои 1952-1956, 1960-1964, 1985-1989 соли 1964 аз нав интихоб шуд, вале соли 1989 барканор шуд). Ҳирнун Силес Суозу низ се маротиба вазифаи президенти кишварро ишғол кардааст  (11 - 16 апрели соли 1952 ва солҳои 1956-1960 ва 1982-1985).
Виктур Пас Истинсуру якҷоя 12 солу 6 моху 22 рӯз ба давлат роҳбарӣ кард&nbsp;- бештар аз ҳама дигар президентҳои Боливия дар асрҳои XIX ва XX.
 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *ДАР.&nbsp;ВА.&nbsp;Головченко* . Пас Эстенссоро Виктор // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд./Мухаррир: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Хуберский (сардор) ва дигарон.&nbsp;- К.: Дониши Украина, 2004&nbsp;— Т.2&nbsp;— 812 с. ISBN 966-316-045-4
* Пас Эстенсоро, Виктор // Амрикои Лотинӣ. Китоби маълумотномаи энциклопедӣ. — Москва : Энсиклопедияи Шӯравӣ, 1982. — чилди 2 . — С. 321 .
* Пас Эстенссоро, Виктор // Дар сиёсати љањонї кї кист. — Москва : Сиёсат, 1990. — С. 339 . — ISBN 52500051389.
* 
* Таърихи Америкаи Лотинй. 1918—1945. М., 1999.
* Таърихи Америкаи Лотинй. Нимаи дуюми асри 20. М., 2004.
* Меса Хисберт, Карлос. Ҳокимияти президентӣ дар Боливия. Дар байни қувва ва қонун. М., 2006.
* 
* 
* 

## Пайвандҳо
* 
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2001
Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1907
Гурӯҳ:Зодагони 2 октябр
Валтер Геворо

**Валтер Геворо Арсе** ( ,  , Кочабамба, Боливия -  , Ла-Пас, Боливия ) — ходими давлатии Боливия ва. иҷрокунандаи вазифаи. Президенти Боливия (1979).

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* https://web.archive.org/web/20110610093555/http://www.redpizarra.org/Presidentes/WalterGuevaraArze

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1996
Гурӯҳ:Зодагони соли 1912
Гурӯҳ:Зодагони 11 март
Дивид Подйо

**Дивид Подйо Арансибиа** ( ,  , Сукре, Боливия - 25 сентябри 2016, ҳамон ҷо) - пешвои низомӣ ва арбоби давлатии Боливия . Генерал, Президенти Ҷумҳурии Боливия ( 1978-1979 ). Кӯшиш кард, ки солҳои ҳукмронии низомиро хотима диҳад ва интихоботи умумӣ баргузор кард, то қудратро ба президент ва Конгресси қонунӣ интихобшуда супорад.

  
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Галереяи портретии президентҳои Боливия
* Кинохроникаи «Рейтер» — клипи 13. Ла-Пас 26 ноябри соли 1978. 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия 
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас 
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2016
Гурӯҳ:Даргузаштагони 25 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1927
Гурӯҳ:Зодагони 13 август
Хуан Пиредо

**Хуан Передо Асбун** ((1931-06-17) *Хуан Переда Асбун*,  , Ла Пас, Боливия —  , Санта Круз, Боливия) — ходими сиёсй ва ҳарбии Боливия . Генерали авиационй, президенти Боливия дар соли 1978. Ӯ ҳамчун як шахси боэътимоди диктатор Ҳуго Банзер ба унвони номзад ба мақоми президентӣ пешбарӣ шуд, аммо пас аз лағви натоиҷи интихобот ӯ қудратро худаш ба даст гирифт. Вай баъди 126 рузи хукмронй аз тарафи харбиён сарнагун шуд ва аз сиёсат даст кашид.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 
* Кинохроника «Рейтер» — клип 12. 28 июля 1978 года. Хуан Переда представляет своё правительство. 
* 
* 
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Psy

**Пак Ҷэ Сан** (кур. 박재상); ) — овозхони Куриёи Ҷанубӣ ва муаллифи суруд буда, таҳти тахаллуси Psy (Сай; кур. 싸이; sai; PSY) фаолият менамояд, бо видеоклипҳо ва консертҳои ҳаҷвӣ машҳур аст.

31 декабри соли 2012 Psy дар ҳузури 1 миллион тамошобинон, дар Таймс-сквер, шаҳри Ню-Йорк дар консерти соли нави баромад карда буд. 

13 апрели соли 2013 Psy дар YouTube клипи «Gentleman»-ро пахш кард, ки давоми як ҳафтаи аввал 162 миллион нафар онро тамошо карданд. 

31 майи соли 2014 видеои «Gangnam Style» зиёда аз 2 миллиард тамошобинонро ҷалб карда буд. 1 декабри соли 2014, ширкати Google маҷбур шуд, ки ба коди ҳисобкунаки YouTube таъғиротҳо ворид созад, чунки шумораи тамошобинон то он вақт рамзи 32-битро гузашт (2 147 483 647).

Psy — ин номи мустаъори Пак Ҷэ Сан мебошад, ки аз англисӣ «psycho» (тоҷ. девона) оварда шудааст. 
Ин овозхон ҳангоми мусоҳиба бо BBC номи мустаъорашро чунин шарҳ дод: «Ман фикр мекунам, ки шумо аз мусиқӣ ва рақсу сурудхони девонаву шайдо буданамро медонед ва аз ҳамин рӯ ман чунин девонаам».

## Ҷоизаҳо

## Рекордҳои PSY дар «Китоби рекордҳои Гиннесс»
PSY дар Китоби рекордҳои Гиннесс бо дастовардҳои зерин машҳур аст:
* *Gangnam Style* — аз ҳама видеои сертамошобинтарин тариқи бархат
* *Gangnam Style* — видео бо миқдори зиёди лайк тариқи бархат
* *Gangnam Style* — аввалин видео дар YouTube, ки зиёда аз 1 млрд маротиба тамошо кардаанд
* *Gentleman* — дар 24 соати аввали онлайн намоиш аз ҳама сертамошобинтарин видео ба шумор меравад.

## Эзоҳ
Алберту Нотуш

**Алберту Нотуш Буш** (  ;  , Рибералта, Боливия -  , Санта Круз де ла Сьерра, Боливия ) — ходими харбй ва давлатии Боливия, аъзои хукумати Уго Банзер . Ташкилотчии табаддулоти харбй, президенти Боливия дар давоми 16 рӯзи ноябри соли 1979. 
 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Тарҷумаи ҳол
* Эълони табаддулот

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия 
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1994
Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 ноябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1933
Гурӯҳ:Зодагони 23 май
Хувон Хусеҳ Турес

**Хувон Хусе Турес Ҳонсалес** ҳамчинчунин **Хуан Хусе Турес** (  ; 5 марти 1920, Кочабамба, Боливия — 2 июни 1976, Сан Андрес де Гилес, Буэнос-Айрес, Аргентина ) — арбоби ҳарбӣ ва давлатии Боливия, Президенти  Боливия (1970-1971).

 
## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ 
* Тарҷумаи ҳол <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на испанском языке">)</small>

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони кушташуда
Гурӯҳ:Инқилобгарони Боливия
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1976
Гурӯҳ:Даргузаштагони 2 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1920
Гурӯҳ:Зодагони 5 март
Ренеҳ Боринтус

**Ренеҳ Боринтус**  (  ; 30 май соли 1919&nbsp;— 27 апрели соли 1969 )&nbsp;- сиёсатмадори Боливия, ходими ҳарбӣ. Генерал. Ду маротиба президенти кишвар дар солҳои 1964-1969 шуда буд.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1969
Гурӯҳ:Даргузаштагони 27 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1919
Гурӯҳ:Зодагони 30 май
Ҳугу Боливион

**Ҳугу Боливион**  (7 июни 1901).&nbsp;- 15 июли 1993)&nbsp;— Ходими ҳарбӣ ва сиёсии Боливия, аз соли 1951 то соли 1952 амалан президенти кишвар буд.
 
## Сарчашмаҳо
* Меса Хосе де; Гисберт, Тереза; ва Карлос Д.Меса, "Таърихи Боливия", нашри 3., саҳ. 584—587.
* Тарҷумаи [бойгонӣ 14 феврали соли 2017 дар Wayback Machine .] 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1993
Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 июл
Гурӯҳ:Зодагони соли 1901
Гурӯҳ:Зодагони 7 июн
Момирту Уриологуйтио

**Мумирту Уриологуйтио** (; ) — сиёсатмадори Боливия, президенти Боливия аз соли 1949 то 1951.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* Меса Хосе де; Гисберт, Тереза; ва Карлос Д.Меса, «Таърихи Боливия», нашри 3., саҳ. 579—587.

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Алфреду Овонду Кондио

**Алфреду Овонду Кондио** (  ; 5 апрели соли 1918&nbsp;— 24 январи соли 1982 )&nbsp;— ходими ҳарбӣ ва сиёсии Боливия. Генерал. Сардори ситоди генералӣ, сарфармондеҳи Қувваҳои мусаллаҳи Боливия, дар солҳои 1969—1970 президенти Боливия.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982
Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 январ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1918
Гурӯҳ:Зодагони 6 апрел
Луйис Адулфу Силес Солинос

**Луйис Адулфу Силес Солинос** () — ходими сиёсии Боливия, президенти Боливия дар давоми панҷ моҳ аз апрел то сентябри соли 1969.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Боливия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия
Нурулло Алиев

**Нурулло Алиев** (зод. 8 декабри 2000, Душанбе, Тоҷикистон) — размкори муҳорибаҳои омехта (MMA), дар вазни сабук. Аз соли 2017 ба таври касбӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Айни замон размкори ташкилоти UFC мебошад.

## Зиндагинома

## Дастовардҳои варзишӣ
### [[Муҳорибаҳои омехта]]
## Омори MMA

|-
|Ғалаба
|align=center|11-0
| Шем Рок 
|Қарор (якдилона)
|UFC Fight Night 265
Tsarukyan vs. Hooker
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|10-0
| Ҷо Солетски 
|Қарор (якдилона)
|UFC Fight Night 249
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|9-0
| Рафаел Алвес 
|Қарор (ҷудогона)
|UFC Fight Night 220
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|8-0
| Ҷош Вик
|TKO (мушт)
|Dana White's Contender Series 2022: Ҳафтаи 9
|
|align="center"|1
|align="center"|4:36
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|7-0
| Кирилл Крюков
|Қарор (якдилона)
|AMC Fight Nights & Eagle FC: ба хотири Абдулманап Нурмагомедов
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|6-0
| Александр Гребнев
|Қарор (якдилона)
|AMC Fight Nights: Winter Cup
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|5-0
| Рамазан Амиров
|Қарор (якдилона)
|GFC 16
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|4-0
| Артур Зайнуков 
|Қарор (ҷудогона)
|Samara MMA Federation Battle on the Volga 6
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|3-0
| Расул Мамедбеков 
|TKO (таваққуф бо қарори мураббиён)
|Samara MMA Federation Battle on the Volga 4
|
|align="center"|2
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|2-0
| Сергей Малыков 
|Қарор (якдилона)
|Samara MMA Federation Battle on the Volga 3
|
|align="center"|3
|align="center"|5:00
|
|
|-
|Ғалаба
|align=center|1-0
| Ҳабиб Ҳабибов
|Қарор (якдилона)
|MMAFT - Ismoili Somoni Fighting Championship
|
|align="center"|2
|align="center"|5:00
|
|
|}

## Пайвандҳо
* Саҳифаи Нурулло Алиев дар сомонаи Sherdog
* Саҳифаи Нурулло Алиев дар сомонаи UFC
* Саҳифаи Нурулло Алиев дар сомонаи Fighttime
* 

## Эзоҳ
Нико Шокарамӣ

**Нико Шокарамӣ** (; 10 октябри 2005 — сентябри 2022) — яке аз наврасони муътаризон дар тазоҳуроти умумимиллии соли 2022 дар Эрон буд, ки аз сӯи нерӯҳои саркӯбии Ҷумҳурии Исломӣ кушта шуд. Дар ин тазоҳурот ӯ рӯзи 20-уми сентябри дар хиёбони Кешоварзи Теҳрон нопадид шуд, дар ҳоле ки дар тамоси охиринаш гуфта буд, ки маъмурони ӯро таъқиб мекунанд. Ҷасади маҷрӯҳи ӯро хонаводааш пас аз 10 рӯз дар Қаҳризак шиносоӣ карданд. Ҷасади ӯро маъмурони амниятӣ дуздида ва пинҳонӣ ба хок супурданд.

## Кушта шудан
 

Ника Шакрамӣ рӯзи 20-уми сентябри соли 2022 дар хиёбони Кешоварзи Теҳрон нопадид шуд. 29-уми сентябри соли 2022 ҷасади ӯро хонаводааш дар Каҳризак шиносоӣ карданд. Дар тамоси охиринаш гуфт, ки аз маъмурони мегурезад. Хонаводааш аз шаби сешанбеи 29 сентябр дар ҳама зиндонҳо, боздоштгоҳҳо, шӯъбаҳои пулиси амниятӣ ва бемористонҳо ҷустуҷӯ кардаанд то ки ӯро пайдо кунанд. Ӯ то соати 7:00-и рӯзи 21 сентябр дар дастрас буд ва баъд аз он телефони ҳамроҳаш хомӯш шуд.

## Эзоҳ
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2022
Бахтибек Бекболотов

**Бахтибек Асанкалиевич Бекболотов** (таваллуд 15 октябри 1964) — вазири мудофиаи Ҷумҳурии Қирғизистон аз 6 сентябри 2021, генерал-лейтенанти Қувваҳои Мусаллаҳи Қирғизистон.

## Зиндагинома
Зодаи деҳаи Тюпи вилояти Иссиқкӯл. Аз қабилаи қирғизии Бугу . Мактаби миёнаро хатм карда, солҳои 1983-1985 дар ҳавзаи ҳарбии Осиёи Миёна хидмат кардааст. Соли 1989 Мактаби олии фармондеҳии артиллерияи Ленинградро хатм кардааст .

Солҳои 1989-1992 дар ҳайати гурӯҳи нерӯҳои ғарбӣ ба ҳайси фармондеҳи взводи артиллерӣ ва батарея хидмат кардааст. Аз соли 1992 то соли 1999 дар вазифаҳои фармондеҳи батареяи артиллерӣ, сардори ситод, фармондеҳи дивизия, сардори артиллерия, фармондеҳи полки артиллерӣ ва коменданти ҳарбии гарнизони Қувваҳои Мусаллаҳи Қирғизистон кор кардааст .

Солҳои 1999-2001 дар Донишгоҳи низомии артиллерияи Санкт-Петербург таҳсил кардааст. Солҳои 2001-2007 сардори артиллерияи воҳид ва фармондеҳи қисми ҷудогона, солҳои 2007-2008 сардори шӯъбаи амалиётӣ  буд. Аз 24 июли соли 2008 то 13 ноябри соли 2009 дар вазифаи муовини якуми фармондеҳ - сардори ситоди Горди миллӣ кор кардааст . Ӯ солҳои 2012-2014 ба Донишкадаи ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Қирғизистон роҳбарӣ мекард .

Солҳои 2014-2015 курси пурраи таҳсилро дар Академияи Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия хатм намуда, баъд аз он фармондеҳи дивизияи 8-уми гвардиявии мототирандозии ба номи Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ таъйин гардид. Панфилов генерал-майор И. Дар соли 2017 ӯ сардори ситод - муовини аввали фармондеҳи нерӯҳои хушкигарди Қирғизистон таъйин шуда, баъдан ба нафақа баромад . Дар вазифаи раиси Раёсати ҶСК «Заводи мошинсозии Бишкек» кор кардааст .

6 сентябри соли 2021 бо фармони раисиҷумҳур ӯ вазири дифои Қирғизистон  таъйин шуда, дар ин вазифа Таалайбек Омуралиев  иваз карда шуд. Дар замони таъйин шуданаш ӯ рутбаи полковникро дошт , 7 сентябри соли 2021 ба генерал-майор дода шуд . Якҷоя бо дигар аъзои Девони Вазирон, ӯ 13 октябри соли 2021 аз порлумон ( Жогорку Кенеш ) овози эътимод гирифт  ва дар ҳамон рӯз савганд ёд кард .

## Мукофотҳо
Бо як қатор мукофотҳои давлатии Қирғизистон сарфароз гардидааст .

Ӯ 17 июли соли 2014 бо медали «Барои таҳкими иттиҳоди ҳарбӣ» -и Вазорати мудофиаи Русия  бо ибораи « *барои саҳми бузурги шахсӣ дар таҳкими иттиҳоди ҳарбӣ ва мусоидат дар ҳалли вазифаҳои дар назди ҚМФР гузошташуда мукофотонида шудааст.* " .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони Иссиқкӯл
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Ноҳияи Тӯлебӣ

**Ноҳияи Тӯлебӣ** (ноҳияи Толебӣ) — ноҳияест дар вилояти Туркистони Ҷумҳурии Қазоқистон, дар қисми ҷанубу шарқии вилоят ҷойгир аст. Маркази маъмурӣ шаҳри Лангар мебошад. Аҳолӣ — 117 765 нафар. Масоҳати ноҳия — 3150 км².

Ноҳия 1 феврали соли 1932 аз як қисми ноҳияи барҳамхӯрдашудаи Чимкент ҳамчун **ноҳияи** **Бодоми** вилояти Қазоқистони Ҷанубӣ ташкил ёфта, маркази ноҳия шаҳри Чимкент буд. 27 феврали соли 1932 номи ноҳияи Бодом ба **Лангар** (Ленгер) тағйир шуд.

Аз 21 май соли 1932 маркази ноҳияи Лангар деҳаи Беловодское, аз октябри соли 1935 шаҳраки коргарии Ленгер-Угол буд. 1 октябри соли 1945 ба шаҳраки коргарии Ленгер-угол номи Ленгер дода шуд.

1 октябри соли 1945 ноҳияи Лангар ба **ноҳияи** **Георгиев** табдил дода шуд, деҳаи Георгиевка маркази он гардид. Дар мохи июни соли 1956 марказ ба шаҳри Лангар кучонда шуд.

11 январи соли 1963 ноҳияи Георгиев барҳам дода, қаламрави он ба ноҳияи Ленини вилояти Чимкент дода шуд.

2 январи соли 1967 ноҳияи Лангар бо марказаш дар шаҳри Лангар ташкил карда шуд.

Дар соли 1991 **ноҳияи** **Лангар** ба шарафи Толе бӣ, бийи (беки) машҳури Ҷузи Бузург, яке аз муаллифони кодекси қонунҳои Жети Жарғии хонии Қазоқистон ба ноҳияи Толебӣ (Тӯлебӣ) табдил дода шуд.

Номи аксари маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи бо қарори комиссияи ономастикаи ноҳия дар солҳои истиқлолият иваз карда шуд. 

## Аҳолӣ
Таркиби миллӣ (дар аввали соли 2019):

* қазоқҳо — 81637 нафар (69.32 %)
* ӯзбекҳо — 19412 нафар (16.48 %)
* русҳо — 6737 нафар (5,72 %)
* туркҳо — 4761 нафар (4.04 %)
* озарбойҷониҳо — 1724 нафар (1,46 %)
* курдҳо — 1555 нафар (1,32 %)
* чеченҳо — 634 нафар (0,54 %)
* тоторҳо — 607 нафар (0,52 %)
* дигарон — 698 нафар (0,59 %)
* дар умум — 117764 нафар (100.00 %)

## Тақсимоти маъмурӣ

# Акжарс
# Аккум
# Алатау
# Биринши Мамир
# Зертас
# Жогарги Аксу
# Кемекалган
# Коксай
# Киелитас
# Казгурт
# Каратобе
# Каскасуй
# Когали
# Тасарик

## Раҳбарон

#  ?
# Батирбек Кошербайулӣ Кошербай
# Ауелхан Елтайулӣ Тургимбеков
# Парманов Бухарбай Рискулулӣ (08.2016—07.2018)
# Омарбеков Бауиржан Бакитулӣ (07.2018—02.2021)
# Телгараев Толеген Туртаевич (аз 02.2021)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* Ленгерский — Толебийский район // Справочник по истории совхозов Южно-Казахстанской области (1918—1994) / Под ред. К. Торетая. — Шымкент, 2012. 

*
Аловмайн

**Аловмайн** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Анзоби ноҳияи Айнӣ. Аҳолиаш 0 нафар (2007).

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Айнӣ
Гурӯҳ:Ҷамоати Анзоб
Ҳуруфия

**Ҳуруфия** () — фирқае мазҳабӣ буд бо боварҳои шабеҳ ба сӯфиён, ки пайравони он барои арзиши ададии ҳуруфи алифбо тафсирҳоие қоил буд ва бо ин кор аз оёт ва ҳадисҳои исломӣ маъонии шигифтангез ва ғайримутаъорифе истинбот мекарданд.

## Эзоҳ
Мушакпаронӣ ба Укроин 10 октябри соли 2022

**Ҳамалоти мушакии густарда ба Укроин** — рӯзи 10 октябри соли 2022, мушакпаронии шадид дар Укроин рух дод. Қувваҳои ҳарбии Русия ба 14 минтақаҳои Укроин зиёда аз 80 мушак паронданд. Қариб нисфи мушакҳои парондашударо Қувваҳои зидди ҳавоии Укроин нест карданд. Таркишҳои калон дар шаҳрҳои Лвов, Днепр, Тернопол, Ивано-Франковск, Житомир, Харков, Хмелнитск, Кременчуг ва дигар шаҳрҳои Укроин сар заданд. 23 нафар вафот кард ва 105 нафар захмӣ шудаанд, қариб 70 мавзеъҳои инфрасохтор, ки аз онҳо 29-то мавзеъҳои муҳими инфрасохтор, 4 хонаи бисёрошёна, 35 хонаи шахсӣ ва 1 мактаб дар Киев зарар дидаанд. Ин зарбаҳо қасосан барои тарконидани кӯпруки Қрим, ки Русия Укроинро гунаҳкор меҳисобад зада шудаанд.

## Тафтишот
Нашрияҳои *The Insider, Bellingcat, Der Spiegel* интишор кардаанд, ки аз кадом тараф ин мушакпаронӣ ба мавзеъҳои инфрасохтори шаҳрвандон раҳсипор карда шуд. Ба иттилоъи онҳо, мушакҳо аз истгоҳҳои махсус, аз якчанд зергуруҳҳои махфӣ-ҳарби, аз тарафи маркази ҳисобкунии Қувваҳои ҳарбии Русия равона карда шудаанд.
## Нигаред
* Ҳамлаи Русия ба Укроин (2022)

## Эзоҳ
Георгий Менглет

**Георгий Менглет** ( (, Воронеж — 1 майи 2001, Маскав)) — ҳунарпешаи Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1939), Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1943), Ҳунарпешаи халқии СССР (1974) буд.

## Эзоҳ

* 
* Менглет Георгий Павлович. Биография.  Официальная электронная версия «Большой российской энциклопедии» (БРЭ) // bigenc.ru.
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театр
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИҶШС
Гулъизорам

«**Гулъизорам**» () — оҳанг ва суруди машҳури лирикӣ дар мусиқии устодонаи тоҷикӣ, ки онро устоди ҳунари классикӣ — Ҳоҷӣ Абдулазиз соли 1886 тасниф кардааст. 

Савти «Гулъизорам» аз мусиқии мардумию касбии классикӣ асос гирифтааст. Дар байни бандҳо ба унвони нақарот пай дар пай мисраи «Эй гулъизорам, вое-е, раҳме ба ҳолам» такрор мешавад, ки ба матни ғазал алоқае надошта, боиси чунин ном гирифтани он гардидааст. «Гулъизорам» дар асоси шуъбаи «Савти Ушшоқ»-и мақоми «Рост»-и «Шашмақом» эҷод гардида, дар усули тарона иҷро мешавад. Мусанниф ҳангоми эҷоди «Гулъизорам» аз «Авҷи турк» моҳирона истифода бурдааст. Даромади «Гулъизорам» аз шуъбаи «Узол» оғоз шуда, тавассути авҷи миёна бо қисме «Дунаср» ва «Авҷи турк» омехта гардида, бо фаровард ба поён мерасад. «Гулъизорам» дар ҳунари мусиқии тоҷик аз шоҳкориҳои беназир шумурда мешавад.

Ҳунарпешаи маъруфи Тоҷикистон Ҷӯрабек Муродов «Гулъизорам»-ро бар пояи як ғазали Шоҳпури Нишопурӣ бо тозакориҳои овозхонӣ манзури дӯстдорони савту наво гардонд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988;
* Таджикская музыка. Д., 2004;
* Донишномаи Шашмақом. Д., 2010.
* 

Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ
Ҳоҷӣ Абдулазиз

**Ҳоҷӣ Абдулазиз** (*Ҳоҷӣ Абдулазиз Расулов*; ) — хонанда, навозанда ва оҳангсози тоҷик, устоди забардас­ти «Шашмақом». Ҳофизи халқии Узбакистон (1933).

## Зиндагинома
Ҳоҷӣ Абдулазиз Абдурасулов соли 1852 дар маҳаллаи Кӯкмасҷиди шаҳри Самарқанд хонаводаи Абдурасули ҳунарманд ба дунё омадааст. Падараш Абдурасул аз ноҳияи Қаротегини Тоҷикистон буда, ҳамроҳи бародараш барои кор ба Самарқанд меояд. Вақте ки дар Самарқанд кор мекард, корҳои ӯ ба як косиби кӯҳансол писанд меояд. Косиб духтари худро ба ӯ медиҳад.

Падари Абдулазиз ба мусиқӣ дилбастагӣ дошт ва бо думбура сурудҳои тоҷикиро месароид. Абдулазизи ҷавон аз шунидани таронаҳои ғамангези падараш ба мусиқӣ дил мебандад, нахустин саводи мусиқиро низ аз падараш меомӯзад.

Усто Абдурасул барои ояндаи писараш чизеро дареғ намедошт. Вақте ки ӯ 6–7‑сола мешавад, ба мактаби ибтидоии куҳна меравад. Вай 4 сол дар мактаб мехонад ва сипас падараш Абдурасул ӯро ба яке аз мадрасаҳои Самарқанд мебарад. Дар солҳои таҳсил дар мадраса Ҳоҷӣ Абдулазиз бо осори Умари Хайём, Хоҷа Ҳофиз, Шайх Саъдӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Алишер Навоӣ, Мирзо Бедил ва дигарон ошно мешавад. Устоди асосии ӯ аз дарси мусиқӣ Мирзо Меҳтар — карнайнавози маъруфи замони худ буд. Аз Ҳоҷӣ Раҳмонқул танбӯрнавозӣ ва аз Борухи Калҳак сурудхониро омӯхт. Ин ду устод Абдулазизи ҷавонро ба олами «Шашмақом» ворид карданд.

Ҳоҷӣ Абдулазиз Абдурасулов ду маротиба: бори аввал солҳои 1891–1892, маротибаи дуюм дар солҳои 1907–1908 ба Ҳаҷ рафтааст. Зимни сафари Ҳаҷ аз кишварҳои Гвинея, Гана, Уганда, Нигерия, Покистон, Ҳинд, Афғонистон, Эрон, Туркия ва Чин дидан карда, бо ҳунари онҳо ошно шуда, бар асоси шунидаҳои худ оҳангу таронаҳои зиёде эҷод мекунад.

Пас аз сафари нахустини Ҳаҷ, ӯ барои омӯзиши ҳамаҷонибаи «Шашмақом» ба Бухоро рафта, «Шашмақом»-ро пурра аз Ота Ҷалол Носиров, меомӯзад.

То даври Ҳоҷӣ Абдулазиз оҳангҳои «Шашмақом»-ро бо танбӯр менавохтанд, ӯ аввалин шуда, «Шашмақом»-ро дар дутор иҷро кард ва маҳорати камназири худро нишон дод.

Ҳоҷӣ Абдулазиз Абдурасулов асосан ба ду забон, тоҷикӣ ва узбеакӣ суруд офаридааст, вале муҳаққиқони осораш мегӯянд, аксари онро ҳоло ҳунармандон ҳамчун моли халқ истифода мебаранд. 

## Даргузашт
Ҳоҷӣ Абдулазиз 9 январи соли 1936 даргузашт.

## Ҷоизаҳо
Соли 1933 дар Тошканд нахустин анҷумани ҳунармандон баргузор шуд, ки Ҳоҷӣ Абдулазиз Абдурасуловро низ ба он тадбир даъват карданд. Дар ин вақт ҳофизи машҳур 80‑сола буд. Дар поёни анҷуман ба Ҳоҷӣ Абдулазиз Абдурасулов ва Домуло Ҳалим Ибодов унвони «Ҳофизи халқии Узбакистон» дода шуд.

## Гиромидошт
Бар асоси қарори Девони Вазирони Ҷумҳурияти Узбакистон аз 6 майи 2020 ва қарори ҳокими вилояти Самарқанд аз 11‑уми июни соли 2020 хонае, ки Ҳоҷӣ Абдулазиз зиндагӣ кардааст, ба Хона-музей табдил дода шуд ва он ба тасарруфи Музей-мамнӯъгоҳи давлатии Самарқанд гузашт.

## Эзоҳ
Обдав

**Обдав** () — деҳа дар вилояти Бадахшони Афғонистон. Дар ноҳияи Вардуҷ ҷойгир аст.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бадахшон