Nvidia

**Nvidia** () — ширкати амрикоии технологӣ буда, дар Санта-Клара, Калифорния ҷойгир аст. Ширкат 5 апрели 1993 аз ҷониби Ҷенсен Ҳуанг, Крис Малачовски ва Кёртис Прием таъсис ёфтааст ва воҳиди коркарди графикӣ (GPU), системаҳои SoC ва платформаҳои барои зеҳни сунъӣ, суперкомпютерҳо, бозиҳои видеоӣ ва нақлиёти худкор таҳия мекунад. Дар соли 2025 Nvidia аввалин ширкати ҷаҳон гардид, ки арзиши бозории он аз 4 ва 5 триллион доллар гузашт.

## Таърих

### Таъсис (1993)
Nvidia 5 апрели 1993 таъсис ёфт. Се муассис — Ҷенсен Ҳуанг, Крис Малачовски ва Кёртис Прием — дар хӯрокхонаи Denny's дар Сан-Хосе бо ҳам вохӯрданд ва дарбораи оғози кори нав тасмим гирифтанд. Онҳо бар ин бовар буданд, ки коркарди графикӣ барои бозиҳои видеоӣ ояндаи дурахшон дорад. Ширкат бо 40,000 доллар оғоз кард ва баъдтар 20 миллион доллар аз Sequoia Capital ва дигар сармоягузорон ҷалб кард.

### Аввалин шретсиятори графикӣ ва IPO
Дар соли 1999 Nvidia картаи графикии **GeForce 256**-ро муаррифӣ кард, ки расман аввалин GPU дар ҷаҳон номида шуд. Дар ҳамон сол ширкат ба биржаи Nasdaq ворид шуд.

### 2007–2019: CUDA ва суперкомпютерҳо
Дар аввали солҳои 2000 Nvidia зиёда аз як миллиард доллар барои таҳияи **CUDA** — платформаи нармафзорӣ барои коркарди параллелӣ — сарф кард. Ин қадам дар оянда Nvidia-ро ба раҳбари бозори зеҳни сунъӣ табдил дод. Дар соли 2019 Nvidia ширкати Mellanox Technologies-ро ба маблағи 6,9 миллиард доллар харидорӣ кард.

### 2020–2026: Авҷиҳуши маснӯӣ
Бо оғози бум дар соҳаи ҳуши маснӯӣ, пас аз муаррифии ChatGPT дар соли 2022, тақозо барои GPU-ҳои Nvidia ба таври назаррас афзуд. Дар июни 2024 Nvidia бузургтарин ширкати ҷаҳон аз рӯи арзиши бозорӣ гардид. Дар соли 2025 арзиши бозории Nvidia аз 5 триллион доллар гузашт.
## Корҳои корпоративӣ

### Роҳбарӣ
Ҷенсен Ҳуанг аз оғози таъсиси ширкат то имрӯз директори иҷроия ва раиси ҳайати директорон аст. Ӯ яке аз бонуфузтарин роҳбарони соҳаи технология дар ҷаҳон ба шумор меравад.

### Молия
Дар соли молии 2025 даромади Nvidia ба 130,5 миллиард доллар расид. Ширкат дар Nasdaq зери тикери **NVDA** ба фурӯш мегузарад ва яке аз компонентҳои S&P 500 ва Nasdaq-100 мебошад.

### Истеҳсол
Nvidia маҳсулоти худро мустақилона истеҳсол намекунад. Ба ҷои он, ширкати TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) дар Тайван барои Nvidia чипҳо истеҳсол мекунад.

## Оилаҳои маҳсулот
* **GeForce** — GPU-ҳо барои бозиҳои видеоӣ ва кори эҷодӣ
* **Quadro / RTX Professional** — GPU-ҳои касбӣ барои тарроҳӣ ва муҳандисӣ
* **Tesla / H100 / B200** — GPU-ҳо барои омӯзиши амиқ ва суперкомпютерҳо
* **Tegra** — процессорҳои мобилӣ барои смартфонҳо ва нақлиёти худкор
* **GeForce Now** — хизмати бозии абрӣ (cloud gaming)
* **Jetson** — платформа барои роботика ва Интернети ашё

## Омӯзиши амиқ ва зеҳни сунъӣ
Nvidia раҳбари бозори GPU барои омӯзиши амиқ мебошад. Платформаи **CUDA** ба олимон ва муҳандисон имкон медиҳад, ки барномаҳои параллелиро бо суръати баланд иҷро кунанд. Аз соли 2025 Nvidia зиёда аз 80% бозори GPU барои омӯзиши моделҳои зеҳни сунъӣ ва зиёда аз 75% суперкомпютерҳои TOP500 дунёро таъмин мекунад.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Nvidia


Гурӯҳ:Ширкатҳо дар ИМА
Гурӯҳ:Ширкатҳои технологӣ
Гурӯҳ:Зеҳни сунъӣ
Гурӯҳ:Таъсисёфта дар 1993