open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чоштбардорӣ

**Чоштбардорӣ** — ҷараёни аз хирман ба халтаву лингаҳо бардоштани чошт – ғаллаи деҳқонон буда, асосан, дар охири тобистон ва аввали тирамоҳ, баъди ба анҷом расидани дарав ва хирманкӯбӣ барпо мешуд.
## Маросим дар деҳоти тоҷик
Дар деҳоти Рашту Дарвоз деҳқон пеш аз бардоштани чошт табақро аз гандум пур карда, се маротиба сураи Ихлосро мехонд ва табақро дар атрофи ғаллаи чошт холӣ мекард. Дафъаи дуюм табақро пур карда,  ба имоми деҳа мефиристод, то ки барои файзу баракати хирман дар ҳаққаш дуо хонда, зиёну чашми бадро дур кунад.
 
Дар Кӯлоб ва баъзе деҳоти Рашт дар паҳлӯи чошти хирман кордеро, теғааш ба самти қибла мегузоштанд, то ки он аз чашми бад ва таъсири манфии махлуқоти зиёнрасон муҳофизат намояд. Сипас ягон пирамарди табаррукро, ки гузаштагонаш деҳқон будаанд, ба сари хирман даъват менамуданд. Мӯйсафед бо пойи ботаҳорат аз чошт як мушт ғалларо гирифта, ба он сураеро аз Қуръон хонда, медамид ва ба болои чошт мепошид. Ин амалро «бастани камари чошт» меномиданд. Баъди бастани камари чошт ҳеч кас ба ғайр аз деҳқон ба ҳосил наздик намешуд.
 
Дар Варзоб ягондеҳқони серфарзанд табақ ё ғирболро пур аз гандум карда ба болои хирвори ғалла мепошид, сипас бо курчак гирду атрофи тӯпи ғалларо ҳамвору баробар карда, ё худ «камари чоштро баста», дуо мехонд. Дуои ӯ чунин буд: Омин, барори кор, баракати сурфаи Халил, назари Хӯҷаи Хизр! 
Ягон пири табаррук нахуст шуда, як табақ гандумро ба линга мерехт ва баъд аз ӯ соҳиби маҳсулот ин корро идома медод. Дар соли оянда аввал гандуми лингаи табаррукро мекоштанд, сипас ғаллаи дигар лингаҳоро.
Боваре ҳам буд, ки ҳангоми бардоштани чошт табақро холӣ намегузоштанд, ки баракати чошт мепарад. Ҳатман ба табақ як-ду мушт гандум меандохтанд ва баъди лингаҳо бардоштани чошт онро низ холӣ мекарданд. 
Деҳқонони Қаротегину Дарвоз ҳангоми чоштбардорон зиёфате ҳам ташкил мекарданд, ки онро саричоштӣ меномиданд. Ҳозирин хӯроки овардаи соҳиби хирманро хӯрда, ба ҳаққи Бобои Деҳқон дуо мехонданд ва сипас ба кор шурӯъ менамуданд. Барои пурбаракат шудани чошт ба болои тӯпи ғалла пораи тарбуз, себи сурх ё порае кулӯхро мегузоштанд. 
Дар баъзе деҳаҳо барои чоштбардорӣ шахси муайян хидмат мекард ва пас аз бардоштани чошт деҳқон ба ӯ як табақ гандум медод.

## Нигаред низ
* Ҷуфтбаророн
## Эзоҳ
   

Гурӯҳ:Ҷашну маросимҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ (низомӣ)

Гурӯҳ:Артиш

**Гурӯҳ** () — хурдтарин ягон дар сохтори нерӯҳои мусаллаҳ, ки аз ду – панҷ сарбоз ва як фармондеҳ ташкил шуда ва бахше аз рада аст; ҷуха (); звено.

## Вожашиносӣ

thumb|right|Намоди стандарти НАТО барои гурӯҳ
«*Гурӯҳ*» ( >  > эронии бостон: **vi-rauda-*) ба маънии «*дастае аз сипоҳиён*, *лашкариён*, *ҷанговарон*» дар «Шоҳнома» бисёр ба кор рафтааст. Чунончи, Фирдавсӣ гуфта:
*Бирав бо [[сипоҳ]]е ба кирдори кӯҳ*,
*Гузин кун зи [[гурдон]]и [[лашкар]] гурӯҳ*

Ин вожаро соли 1935 ''Фарҳангистони забони Эрон'' бо пешниҳоди *Анҷумани вожагузинии Артиш* ҳамчун истилоҳи низомӣ барои номидани бахше аз даста тасвиб кардааст. Ҳамзамон истилоҳи «*гурӯҳбон*» () низ бо пешниҳоди *Анҷумани вожагузинӣ* ба маънои «*фармондеҳи гурӯҳ*» тасвиб шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Ягони низомӣ
Моликият

**Моликият** () — молу мулк, ки дар тасарруфи касе ё идорае бошад; 
* амволи давлатӣ он чи дар тасарруфи давлат аст, амволи мутааллиқ ба давлат; 
* амволи хусусӣ (шахсӣ) молу мулки мутааллиқ ба як кас; 
* амволи ҷамъиятӣ, молу мулки хосси ҷамъият
* моликияти зеҳнӣ
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Фарҳанги мукаммали забони тоҷикӣ 
* academic.ru Моликият

Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ
Гурӯҳ:Мафҳумҳо
Ҳайдар Алиев

**Ҳайдар Алиев**, Гейдар Алирза огли Алиев (озарӣ:Heydər Əlirza oğlu Əliyev) — ходими давлатӣ ва ҳизбӣ, Котиби якуми ҲК ҶШС Озарбойҷон (1969-1982), Президенти Озарбойҷон (1993-2003), ду карат Қахрамони меҳнати состалистӣ (1979, 1983).
## Зиндагинома
* Ҳайдар Алиевро, ки аз соли 1969 то соли 1982 роҳбарии Озарбойҷони Шӯравиро ба уҳда дошт;
* узви Бюрои сиёсии КМ ҲКИШ (КПСС) ва муовини якуми Раиси Совети вазирони ИҶШС (СССР) аз соли 1982 то соли 1987;
* раиси Маҷлиси олии Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон аз соли 1991 то соли 1993;
* Президенти Ҷумҳурии Озарбойҷон аз соли 1993 то соли 2003;
* ӯ соли 1994 дар шаҳри Бишкек тавонист, ки тавассути гуфтушунид ба қатъи амалиёти низомӣ миёни Озарбойҷону Арманистон муваффақ шуда, ба низоъҳои дохилӣ низ хотима диҳад;
* ӯ нахустин роҳбари давлати Озарбойҷон аст, ки соли 1994 ҳаҷи умра кард;
* соли 1995 Ҳайдар Алиев бо машҳуртарин ширкатҳои истеҳсолу фурӯши нафти ҷаҳонӣ «Қарордоди аср»-ро бо шароити барои Озарбойҷон қулай ба имзо расонд;
* соли 1999 Ҳайдар Алиев барои хидматҳояш дар қатъи амалиёти низомӣ дар муноқишаи байни Озарбойҷону Арманистон бо мукофоти олии давлатии Туркия-Ҷоизаи ба номи Отатурк мушарраф  гардид;
* соли 1999 Шӯрои директорони Маркази биографии байналмилалии Кембриҷ ба Ҳайдар Алиев барои бурдани сиёсати сулҳдӯстона ва саҳмгузорӣ дар рушди демократия унвони «Арбоби намоёни асри ХХ» дода, номаш дар китоби фахрии подшоҳӣ навишта шуд.
* соли 2003 мансаби Президенти Ҷумҳурии Озарбойҷон ба фарзандаш Илҳом Алиев гузаштааст.
## Посдорӣ
Фурудгоҳи байналмилалии  Боку номи Ҳайдар Алиевро дорад. Дар шаҳри Уляновск майдон, дар шаҳри Киев боғи истироҳатӣ, дар шаҳрҳои Боку, Анқара, Истанбул, Бухарест, хиёбон дар шаҳрҳои Остона, Малгобек, Анқара ва ғайра кӯчаҳо ба номи Ҳайдар Алиев гузошта шудааст.
Ҳар сол дар рӯзи таваллуди Ҳайдар Алиев (10 май) дар макотиби миёнаи Озарбойҷон дарси якум ба Ҳ. Алиев бахшида мешавад.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ходимони давлатии Озарбойҷон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Озарбойҷон‎
Гурӯҳ:Президентҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Раисони парлумони Озарбойҷон
Гурӯҳ:Коммунистҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Аъзои бюрои сиёсии КМ ҲКИШ
Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Озарбойҷон
Тут

**Тут** () — меваи истеъмолии инсон аст, ки моҳҳои май-июн-июл вобаста ба макони парвариш мепазад.

Аз меваи он тутмавиз, талқон ва ширинӣ тайёр мекунанд. Дар навоҳии кӯҳии вилояти Суғд навъҳои тути балхӣ, бедона, биринҷӣ, кулолӣ, марворид, морпечак, рахш, фалғарӣ ва ғайра, дар маҷмӯъ 20 навъ, парвариш меёбад.

Дарахт ва меваи тут дар рӯзгори тоҷикон аҳамияти махсус дорад. Аз чӯби он, ки сахту вазнин мебошад, устоҳо табақу чумча, баъзе созҳои тории мусиқӣ ва ғайра месозанд. Барги тут ҳамчун ғизои асосии кирмаки абрешим дар соҳаи кирмакпарварӣ истифодаи васеъ дорад.  
Дар деҳаҳои Дарвоз тут яке аз меваҳои асосии мардум маҳсуб буд. Дар ҳамаи рустоҳо навъҳои гуногуни тут парвариш мешаванд. Тутҳои беҳтарин ва машҳури Дарвоз: бедона, ревичӣ, бедонаи сурхак, музаффарӣ, сафедак, рахшак, шехӣ, шурак, малбед, шаҳтут, зиғарӣ, сангевнӣ ва чанде дигар мебошанд. Дар айёми тутпаз мардум зери дарахтони тутро рӯфта, ҳамвор мекунанд. Дар аввал меваҳои хомпаз ва бемазаи он меафтанд, ки онро «хастут» меноманд. Хастутро барои хӯроки гову хар медиҳанд.  Вақте ки тутҳо пухтанд, дар зери дарахтон чодар паҳн мекунанд ва болои дарахт баромад, меафшонанд. Сипас дар сабадҳо тутҳоро чида, мехушконанд ва тутмавиз ё тути қоқ тайёр мекунанд. Тутҳои хушкро дар санги ҷувозак ё осиёб орд карда, талқон омода месозанд, ки он «тутпист» ном дорад. Тутпист ё орди тутро дар охурҳои махсус – хамба ё кулӣ нигаҳ медоранд. Он дар намӣ зуд сахт мешавад ва шахшудаашро бо табару теша пора мекунанд. Аз тутпист ширинӣ ва ҳалво тайёр мекунанд, ба баъзе таомҳо ҳамроҳ менамоянд ва инчунин дар ҳамон шакли кӯбидааш бо чой истеъмол мекунанд. 

## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Дарахтони мева
Истад Қосимзода

**Истад Қосимзода** — нависанда, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2006)  
## Зиндагинома
**Истад Қосимзода** 19 майи соли 1936 дар деҳаи Пасурхии ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарё таваллуд ёфтааст. Соли 1954 мактаби №5 ба номи Максим Горкийро тамом карда, вориди Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин шудааст ва соли 1959 хатмаш кардааст. Баъдан дар Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, маҷаллаи «Тоҷикистон», Радиои тоҷик, рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» (то соли 1970) кор кардааст. Солҳои 1969-1972 дар аспирантура таҳсил карда, дар мавзӯи «Лирикаи солҳои сиюми назми тоҷик» рисолаи илмӣ навиштааст. Солҳои 1974-1977, 1978-1981 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон тарҷумонӣ кардааст. Соли 1984 ба зодгоҳаш кӯчида, то соли 1990 хабарнигори рӯзномаи «Овози тоҷик» (Тошканд) будааст. Баъдан ба ҳайси сардабири рӯзномаи «Садои Сурхон» (вилояти Сурхондарё) фаъолият бурдааст. Соли 1996 ба нафақа баромадааст. Соли 2002 ба Душанбе баргашта, дар давоми солҳои 2002-2004 дар маҷаллаи «Пайванд» (нашрияи Анҷумани тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон) ва, баъдан, то соли 2012, дар нашриёти «Адиб» фаъолият бурдааст.
## Эҷодиёт
Дар ин муддат маҷмӯаи ҳикояву қиссаҳои «Янгаи соҳибҷамол», «Ситези зиндагӣ», «Гунҷишкаки лоло», «Ошиқ будаем рӯзе»-ро ба чоп расондааст. Тарҷумаи романҳои А. Қодирӣ «Рӯзгори мозӣ» (2002), П. Куэло «Кимёгар» (ҳамроҳи Ҷонибеки Акобир), Ч. Айтматов «Қиёмат» (солҳои 2003-2006), Н.Назарбоев «Даҳ соли буҳронӣ» (ҳамроҳи Ҳ.Ёров) зодаи заҳмати ӯстанд. Романҳои Эрнест Ҳемингуей «Ҷашн» («Фиеста»), А.Чаковский «Сурати нотамом» ва ҷилдҳои 2, 4, 6/2 романи публитсистии нависандаи озар Э. Охундова «Ҳайдар Алиев. Шахсият ва замон», рисолаи маъруфи Аристотел «Поэтика»-ро ба тоҷикӣ гардондааст, ки дар шакли китоб ба чоп расидаанд. Аз соли 2006 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Равшан Махсумзод

**Равшан Махсумзод** — , нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2000)  
## Зиндагинома
**Равшан Махсумзод** 27 сентябри соли 1963 дар деҳаи Дарбанди ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарё ба ҷаҳон омадааст. Мактаби миёнаро дар деҳаашон ба итмом расонда, вориди факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (ҳозира Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) шудааст. Баъди адои хидмати ҳарбӣ таҳсилро дар факултаи журналистикаи Донишгоҳи давлатии Ленинград (ҳозира Санкт-Петербург) идома дода, соли 1990 соҳиби диплом гаштааст. Сипас мухбири ҳафтаномаи «Сухан», котиби масъули ҳафтаномаи «Саховат», мудири шуъбаи маҷаллаи «Тоҷикистон», сармуҳаррири ҳафтаномаи «Зан ва мард», «Чархи гардун», «Вечерний Душанбе» ва мудири шуъбаи насри Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон будааст. Алҳол муовини раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Аз соли 2000 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. 
## Эҷодиёт
Нахустин ҳикояҳояш ҳанӯз аз овони донишҷӯӣ дар рӯзномаву ҳафтаномаҳои «Комсомоли Тоҷикистон», «Адабиёт ва санъат», «Паёми Душанбе» ба табъ расидаанд. То имрӯз маҷмӯаи ҳикояву қиссаҳояш «Арзи дил» (1997), «Қалами шинос» (1998), «Духтари кӯҳистон» (2003), «Сояи ишқ» (2007), «Кафан киса надорад» (2009),«Пули Сирот» (2012), "Дили модар" (2016), "Ишки зистан" (2020), "Кафшергар" (2023),  "Ғуруб" (роман, 2023) ва "Модари суфрадӯзи ман" (2024) интишор ёфтаанд. Дар баробари иншои асарҳои бадеӣ навиштаҳои публитсистиаш пайваста дар маҷаллаву рӯзномаҳо ба табъ мерасанд. Эссеву мақолаҳои ӯ дар хусуси зиндагии ибратомӯз ва фаъолияти пурсамари чеҳраҳои мондагори илму фарҳангу адаби тоҷик, монанди Устод Айнӣ, ҳунарпешаи номӣ Ҳошим Гадо, олими маъруф Ҳамид Мансуров,нависандагони машҳур Фазлиддин Муҳаммадиев, Пӯлод Толис, Мутеулло Наҷмиддинов,Саттор Турсун, Абдулҳамид Самад, Муаззама ва диг. аз тарафи хонандагон хуб пазируфта шудаанд. Соли 2011 ҳикояи ӯ «Човандоз», ки дар мавзӯи муҳоҷирати меҳнатӣ нигошта шудааст, барандаи дипломи нахустин Озмуни байналхалқӣ гардид, ки Иттифоқи журналистони Русия таҳти унвони «Искусство жить вместе» («Фарҳанги ҳамзистӣ») эълон карда буд. Чанде аз ҳикояҳояш ба забони русӣ, қазоқӣ, ӯзбекӣ, арманӣ ва белорусӣ тарҷума шудаанд. Худи ӯ чанде аз ҳикояҳои адибони русу белорус, амрикоӣ, ҳинду, маҷорӣ, ӯзбекӣ ва ғайраро ба тоҷикӣ гардондааст.

## Ҷоизаҳо

* Ҷоизаи адабии ба номи Садриддин Айнӣ; (2015)

*Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абӯабдулло Рӯдакӣ дар соҳаи адабиёт, санъат, меъморӣ ва журналистика (2024)
*Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон
*Аълочии матбуоти ҶТ;
*Нишони «Сухан»;
*Ифтихорномаи Шӯрои Олии СССР;
*Медали «100-солагии матбуоти тоҷик».
## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Тоҷӣ Усмон

**Тоҷӣ Усмон** (1906—1968) — нависанда, , узви Иттифоқи нависандагони ИҶШС (1967), дорандаи ордени Нишони Фахрӣ, медалҳо, Ифтихорномаи Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон доранда ҷоизаи ба номи Абуабдуллоҳ Рудакӣ. Бобои сароянда Манижа Сангин ва бобокалони Ашрапов Дадоҷон. Баъди марги шоир мазори он касро дар зодгоҳашон - деҳаи Унчии ноҳияи овозадори Бобоҷон Ғафуров ҷой медиханд.
Дар бораи ҳаёт ва фаолияти ин марди бузург асарҳо ва ҳикояҳои зиёде навишта шудааст, ки аз ҳама калонтарини он аз тарафи набераи шоир - Ашрапов Дадоҷон бо номи "Муборизи роҳи озод" дар соли 2019 навишта, дар озмуни сатҳи ҷумҳуриявӣ ҷойи намоёнро ишғол кард..

## Зиндагинома
Дастпарвари Донишгоҳи коммунистии шаҳри Самарқанд буда, аз соли 1933 дар идораи рӯзномаи «Тоҷикистони сурх» ба ҳайси мудири шӯъба ба хидмат пардохтааст. Аз соли 1953 дар муддати ҳашт сол котиби масъули маҷаллаи «Хорпуштак» буд.

## Эҷодиёт
Муҳимтарини офаридаҳояш маҷмӯаи хикояҳои «Кашфи асрор» (1958), қиссаҳои «Духтари ниқобдор» (1969) ва «Муборакқадам» (1966, ҳамроҳи Ашӯр Муҳаммадҷонов), очерки таърихии «Лаънаткардаи халқ» (1967) ва «Шоира Маҳастӣ» (1969) мебошанд, ки гувоҳ аз табъи саршору маҳорати нотакрори муаллифашон медиҳанд. Ҳамчунин, мураттиби китобҳои «Бисту се адиба» (1957), «Дурдонаҳои назми тоҷик» (1960), «Шоираҳои боистеъдод» (1962), «Ханда ва истеҳзо»-ст (1962). «Кашфи асрор» ва «Лаънаткардаи халқ» ба забони русӣ тарҷума ва чоп шудаанд.
Асарҳои Тоҷӣ Усмон дар заминаи истифодаи дақиқу устодонаи маводи таъриху зиндагӣ, эҳтирому эҳтиёти воқеияти таърихӣ, забони пухтаву ширадори тоҷикӣ ба қалам омада, муаллифашонро дар қатори муваффақтарин адибони чеҳраҳои таърихинигори тоҷик ҷою мақоми арзанда бахшидаанд.

## Осор
* 23 шоира (1953)
* Баргузидаи назми тоҷик (1960)
* Шоира Маҳастӣ (1963)
* Духтари ниқобдор (1965)
* Муборакқадам (1966, якҷоя бо М.Ашӯрмамадов)
* Лаънаткардаи халқ (1967)

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Аз Тоҷӣ Усмон ёд оварданд // Ҷумҳурият
* ТОҶӢ УСМОН  // ҲАҚИҚАТИ СУҒД
* В Душанбе пройдет вечер памяти Тоджи Усмона // news.tj 12/07/2006 16:26

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Одина Мирак

**Одина Мирак** (6 марти 1939 — 12 январи 2015) — , шоир, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1970), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1988)

## Зиндагинома
**Одина Мирак** 6 марти соли 1939 дар деҳаи Дегрези ноҳияи Муъминободи вилояти Хатлон таваллуд ёфтааст. Соли 1962 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст. Аз моҳи июли соли 1962 то августи 1965 дар сохтмони шоҳроҳи Саланги Ҷумҳурии Демократии Афғонистон тарҷумонӣ, баъдан дар рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» (ҳозира «Ҷумҳурият») ба сифати ходими адабӣ кор кардааст. Моҳи марти соли 1972 дигарбора ба Афғонистон рафта, дар сохтмони шоҳроҳи Мазори Шариф — Ҳайратон, Мазори Шариф — Шибирғон, эъмори бандари Ҳайратон ва Пули Дӯстӣ тарҷумонӣ кардааст. Баъдан, муддате дар нашриёти «Ирфон» муҳаррир буда, аз феврали соли 1979 то октябри ҳамон сол дар Ҳукумати шаҳри Душанбе фаъолият бурдааст. Моҳи октябри соли 1979 ба сифати тарҷумон ба Институти ҳавошиносии Афғонистон ба кор фиристода шудааст. Чанде дар он ҷо ва, баъдан, дар Бандари Ҳайратон хидмат кардааст. Баъди бозгашт корманди муассисаҳои нашриётҳои «Ирфон»-у «Адиб» будааст. Аз соли 1970 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 1988 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
12 январи соли 2015 вафот кард.

## Эҷодиёт
Баробари хидмати давлатӣ, «Фарҳанги русӣ-дарии ибораву истилоҳоти ҳавошиносӣ»-ро ба чоп расондааст. Ашъораш дар маҷмӯаҳои «Боздид» (1981), «Гули орзу» (1984), «Забони дил» (1988), «Шукуфаи ҳавас» (2001), «Гули нав» (2003), «Муъминободнома» (2005), «Чашмаи Офтоб» (2008) ва ғ. ба табъ расидаанд. Маҷмӯаҳои шеърии Н. Гончаров «Кайҳоннавард мешавам» ва Ф. Дзержинский «Шамолаки форам»-ро аз русӣ ба тоҷикӣ гардондааст. Дар тарҷумаи ашъори А. С.Пушкин, М. Ю.Лермонтов, Т. Г. Шевченко, Ғ.Ғулом, Й.Милев, Қ.Оразов, О.Чорӣ, У. Султонов ва диг. иштирок доштааст.

## Ҷоизаҳо
* Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон;
* Дорандаи чандин мукофоту ифтихорнома.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Муҳиддин Фарҳат

**Муҳиддин Фарҳат** () — шоир и маъруфи тоҷик, . Аз соли 1947 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Муҳиддин Фарҳат (Муҳиддин Ҳасанов) 7 августи соли 1924 дар деҳаи Хоҷанайсавори ҷамоати Ёваи ноҳияи Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст. Соли 1940 вориди Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С. М. Киров (имрӯза Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров) шуда, аз курси савум ба Ҷанги Бузурги Ватанӣ рафтааст. Чун сарбози қӯшуни пиёдагард аз Смоленск то Полша ҷангида, дар озод кардани шаҳрҳои Витебск, Шауляй ва Кёнисберг иштирок доштааст. Баъди ҷанг таҳсилро давом дода, мактаби олиро соли 1948 ба итмом расондааст. Баъдан, муддате, мудири шуъбаи адабиёту санъати рӯзномаи «Тоҷикистони Сурх» буда, дар ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Машъал» фаъолият бурдааст,
дар Донишкадаи педагогии занонаи Душанбе муаллимӣ кардааст. Муҳаррири калони нашриёти «Ирфон» буда, дар таҳрири Энсиклопедияи советии тоҷик ширкат варзидааст. Фарзандаш оҳангсози тоҷик Манзура Ҳасанова аст. ки дар Консерватрияи миллӣ фаъолият дорад. Соли 1984 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Муаллифи китоби ашъори «Гулҳои шодӣ» (1948), «Дӯст медорам» (1950), «Назми озодӣ» (1955), «Тирамоҳи муҳаббат» (1962), «Рӯди кӯҳӣ», «Гелоси сафед» (1981) ва ғ. мебошад.
Мавзӯи офаридаҳояш гуногун буда, асосан ба тасвири воқеаҳои замон ва тараннуми ишқу муҳаббат ихтисос ёфтаанд.
Чанд достон ҳам эҷод кардааст, ки «Чор минбар», «Салом, Пушкин», «Иқлими баҳор» ва ғ. аз он ҷумлаанд. Достонҳои «Евгений Онегин», «Руслан ва Людмила»-и А.Пушкин, «Бородино» ва «Вопасин писар»-и М. Лермонтов, «Россия»-и А. Прокофйев, «Рӯзи охирин» ва «Хонае дар Шушенск»-и С.Шипачёв, китоби ашъори шоирони белорус Я.Колас, Я.Купала; украин Тычина; ӯзбек Ҳамза, Ғ.Ғулом, Ҳ.Олимҷон; қазоқ Г.Ҷароқов, Г. Ормонов ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Ҳамчунин, тарҷумаи романи Э.Казакевич «Баҳор дар Одер» ва фоҷиаҳои В. Шекспир «Ду веронӣ», «Ричарди III» ба қалами ӯ тааллуқ доранд.
Шеърҳои алоҳидаи ӯ ба забонҳои русӣ, украинӣ, белорусӣ, озарӣ, туркманӣ, қирғизӣ, литвонӣ ва ғ. тарҷума шудаанд. Бисёр шеърҳояшро ҳофизон оҳанг баставу мехонанд.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Шараф», се медали ҷангӣ, медали «Барои меҳнати шуҷоатнок» ва Ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ғафуров
Ӯринбойи Усмон

**Ӯринбойи  Усмон**  —  нависандаи ӯзбекзабон,  .  Аз соли 2012 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Ӯринбойи Усмон  2 ноябри соли 1951 дар ҷамоати деҳоти Исфисори ноҳияи Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст.
Соли 1968 мактаби миёнаи №6 ба номи Розия Озодро хатм кардааст. Дастпарвари факултаи журналистикаи Донишгоҳи давлатии Тошканд (1973). Аз июли соли 1973 фаъолияти кориро дар рӯзномаи «Ҳақиқати Ленинобод» оғоз карда, то январи 1991 дар вазифаҳои мухбир, мухбири калон, мудири шуъба кор кардааст. Ҳамзамон, директори Созмони ҷамъиятии «Ҳокимияти чаҳорум» буд. 
## Эҷодиёт
Навиштаҳои Ӯрунбойи Усмон дар бораи табиати нотакрори Бадахшон (ҳудуди 40 акс, соли 2010) ва суҳбатҳо бо шахсиятҳои маъруфи Тоҷикистон, аз ҷумла, Фарзона, Ҷӯрабек Муродов, Сайрам Исоева ва диг., дар расонаҳои ахбори ҷумҳурӣ ба чоп расидаанд. Китобҳои «Спитаменнинг қотили» («Қотили Спитамен») (Тошканд), «Кӯргилик» ва «Тақдир» (Хуҷанд), «Синчли ӯй» («Хонаи синҷӣ») (Тошканд), «Анқонинг уруғи» («Тухми анқо»)  ва «Дарахтга дӯнган одам» («Одами ба дарахт табдилёфта») (Хуҷанд) зодаи табъи ӯстанд. Муаллифи романи «Таъқиб», драмаҳои «Пирдухтар», «Қулф», «Муқаддас» ва чандин қиссаву ҳикояҳост. Асарҳои алоҳидаи Ҳоҷӣ Содиқ, Самад Ғанӣ, Меҳмон Бахтӣ, Маъруф Бобоҷон, Ғайрат Ҳаким, Абдулҳамид Самад, Хуршеди Атовулло ва дигаронро ба забони ӯзбекӣ тарҷума ва чоп кардааст.

## Ҷоизаҳо
* Барандаи Ҷоизаи ба номи Ҳоҷӣ Содиқ 
* Ҷоизаи байналмилалии «Барои ҷасорати журналистӣ» мебошад.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагон аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ғафуров
Офтоби сафеди биёбон

**Офтоби сафеди биёбон** () — филми коргардон Владимир Яковлевич Мотил. Ин филм бори аввал 30 марти 1970 ба тамошобинон нишон дода шуд ва яке аз пуртамошобинтарин филмҳои Мотил ба шумор меравад. Бисёре аз ибораҳои дар ин филм истифода бурда шудагӣ вирди забони халқ гаштаанд. 27 ноябри соли 2015 дар чаҳорчӯбаи рӯзҳои синамои Русия филми “Офтоби сафеди биёбон” ба донишомӯзон ва омӯзгорони макотиби миёнаи шаҳри Душанбе аз тарафи намояндагии "Россотрудничество" — Маркази илму фарҳанги Русия намоиш дода шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳо
Абдуллоҳ Қодирии Мумтоз

**Абдуллоҳ Қодирии Мумтоз** (; 1 январи 1936, Сталинобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 24 майи 2009, Душанбе, Тоҷикистон) — шоир, нависанда ва таронасарои саршиноси тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1984).

## Зиндагинома
Абдуллоҳ Қодирӣ 1 январи 1936 дар маҳаллаи Сариосиёи Поёни шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1961 факултети таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Фаъолияти корӣ
Дар муассисаҳои нашаротии «Ирфон»-у «Маориф», Кумитаи радио ва телевизиони Тоҷикистон ифои вазифа намудааст. Муддате сардабирии шуъбаи табъу нашри Пажӯҳишгоҳи улуми педагогии Тоҷикистонро бар уҳда доштааст.

## Фаъолияти эҷодӣ
Аз давраи дар дабистон таҳсил карданаш ашъори ӯ дар маҷаллаву рӯзномаҳо мураттабан интишор ёфтаанд. Аз аввали солҳои панҷоҳуми асри гузашта ба ашъори ӯ тадриҷан оҳангсозон ва овозхонони тоҷик таваҷҷуҳ зоҳир кардаанд ва ҳамчун шоири таронанавис машҳур гаштааст.

Таронаҳои ӯро на танҳо ҳунарпешагони тоҷик, балки овозхонони машҳури Узбакистон — Тамарахонум, Илёс Маллаев, Юлдуз Усмонова, Қароқалпоқистон — Гулшод Отаҷонова, Туркманистон — Бобомурод Ҳамдамов, Она Қулиева, Озарбойҷон — Пӯлод Булбул-ӯғлӣ, Афғонистон — Аҳмад Зоҳир, Сорбон, Хаёл, Афсона, Аҳмад Наими Пӯпал, Покистон — Аҳмадхон, Эрон — Сулӣ, Меҳрдоди Козимӣ, Амрико — Саттор ва Милод тараннум мекунанд.

Маҷмӯъаҳои ашъори ӯ «Риштаи тасвир» (1979), «Хандаи субҳ» (1982), «Боргоҳи ишқ» (1983), «Чамани хаёл» (1985), «Оби нуқра» (1986), «Айёми гул» (1989), «Гулшани роз» (ба ҳуруфи форсӣ, 1992), «Баҳои ҷон» (1993), «Сабзаи мижгон» (2000), «Сукути гиряҳо» (2004), «Меҳроби сухан» (2004) ва ғайра дар нашрияҳои гуногун ба табъ расидаанд.

Ғайр аз ин, ҳамроҳи Ноёбшоҳи Зуробек як силсила очерк навиштааст, ки дар китоби «Саодати омӯзгор» (1987) гирдоварӣ ва чоп шудаанд.

Шеъру таронаҳои алоҳидаи ӯ, ҳамчунин, дар маҷмӯъаҳои дастҷамъӣ мунташир гардидаанд.

Аз соли 1984 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.

## Унвони ҷоизаҳо
* Корманди шоистаи Тоҷикистон,
* Аълочии маорифи Тоҷикистон,
* «Ветерани меҳнат» (1998).

## Даргузашт
Абдуллоҳ Қодирӣ 24 майи соли 2009 бар асари сактаи қалбӣ дар 73 солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Масҷиди Набавӣ

**Масҷиди Набавӣ** ( — *ал масҷид ал набавӣ*, *Масҷиди Паёмбар*) — масҷидест дар шаҳри Мадина (Арабистони Саудӣ), ки дувум муқаддасоти ислом ба ҳисоб меравад, баъд аз Масҷидулҳаром дар Макка, Масҷидулақсо дар Уршалим — савум.

## Таърих
Якум масҷидест, ки дар вақти ҳайёти Муҳаммад сохта шудааст. Боқимонда раҳбарони ислом васеъ карда муқаддасотро оро доданд. Зери гумбази Сабз (Гумбази Пайёмбар) қабри  пайёмбар Муҳаммад (с) қарор дорад. Санаи аниқи сохтани гумбаз номаълум аст, аммо тавсифи ӯро дар дастнависҳои бостони асри XII бозёфт кардан мумкин. Ду халифаи аввал Абу Бакр ва Умар, инчунин дар ҳамин масҷид дафн шудаанд.

Пас аз Ҳиҷрат, ҳазрати Муҳаммад (с) дар Ясриб қарор гирифтанд (дертар ин шаҳр Мадина ном гирифт) дар хонае, ки баъдан дар он ҷой ба сохтумони масҷид шурӯъ мекунанд ва шахсан худашон дар сохтумон ширкат меварзанд.  Тартиби банақшагирии ҳамин бино, дар сохтумони дигар масҷидҳо дар тамоми ҷаҳон қабул шудааст..

center|thumb|700px|Масҷиди Набавӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Масҷид ан Набӣ
Гурӯҳ:Масҷидҳои Мадина
Гурӯҳ:Мадина
Гурӯҳ:Масҷидҳои дунёи ислом
Карим Мӯсо

**Карим Мӯсо** — , нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2011)  
## Зиндагинома
**Карим Мӯсо** 15 апрели соли 1952 дар деҳаи Нигноти ҷамоати деҳоти Рӯдакии ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғд чашм ба олами ҳастӣ кушода, пас аз хатми мактаби миёнаи №13 зодгоҳаш (1969) дар Кони маъдани Ҷиҷикрӯд кор ва баъди хатми факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1975) дар рӯзномаи «Маориф ва маданият» ифои вазифа кардааст. Минбаъда дар рӯзномаҳои «Маданияти Тоҷикистон» («Адабиёт ва санъат»), «Газетаи муаллимон» («Омӯзгор») машғули фаъолияти рӯзноманигорӣ будааст. Солҳои 1982-1985 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон тарҷумонӣ кардааст. Аз соли 1985 то январи 2010 дар Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси муҳаррир, муҳаррири варзида, мудири шуъба ва ҷонишини сармуҳаррир ифои вазифа намудааст. Ҳоло сармуҳарририи ҳафтавори Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон – «Ҷаҳони паём»-ро бар уҳда дорад. Нигоштаҳояш дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ аз соли 1972 ба табъ мерасанд. Дар соҳаи очерку публитсистика таҷрибаи ғанӣ дорад. Симои адибон, ҳунармандон, рӯзноманигорон ва аҳли заҳматро ибратбахшу хотирнишин меофарад. Аз соли 2011 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад.
## Эҷодиёт
Бори нахуст, соли 1999, як идда асарҳояш дар маҷмӯаи дастҷамъии «Чароғи маърифати Нигнот» ба табъ расидаанд. Маҷмӯаи очеркҳояш «Мардафкан» соли 2004, қиссаи ҳуҷҷатияш «Зевар» соли 2006 интишор ёфтаанд. Маҷмӯаи қиссаву очеркҳояш «Айём-ку бигзашт» соли 2010 ба чоп расидааст. Қиссаи мустанади таърихияш «Ҷабри таърих», ки аз рӯзгори нависандаи зиндаёд Ҷумъа Одина ҳикоят мекунад, соли 2013 ба табъ расидааст. Як силсила қиссаю очеркҳояш дар китобҳои дастҷамъии «Ғазали офтоб» (2005), «Гуфтугӯ бо худ» (2007), «То ҳаст оламе…» (2012), «Бузургбонуи матбуоти тоҷикӣ» (2012) ва «Орифе аз зодгоҳи орифон» (2013) чоп шудаанд. Дар бораи Мирзо Турсунзода, Сотим Улуғзода, Файзулло Ансорӣ, Убайд Раҷаб, Мастон Шералӣ,Раҳмат Назрӣ ва дигар адибони тоҷик мақолаҳо навиштааст, ки дар маҷаллаю рӯзномаҳо чоп шудаанд.

## Ҷоизаҳо
*Ордени «Шараф»;
*Нишони фахрии «Аълочии матбуоти Тоҷикистон»;  
*Нишони фахрии «Аълочии Телевизион ва Радиои Тоҷикистон».
## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Раънои Мубориз

**Раънои Мубориз** — , шоир, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, узви Конфедератсияи байналхалқии Иттиҳодияҳои журналистони ИДМ (1992), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993) аст.
## Зиндагинома
**Раънои Мубориз** (Хӯҷаева Раъногул Карамхудоевна) 9 майи соли 1965 дар ҷамоати деҳоти Поршневи ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба ҷаҳон омадааст. Дастпарвари мактаби миёнаи ба номи Мастибек Тошмуҳаммадов, хатмкардаи шуъбаи рӯзноманигории донишкадаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аст. Соли 1987, баъди хатми донишгоҳ, дар рӯзномаи вилоятии «Бадахшони Советӣ» ба кор пардохтааст. Муддате корманди ин рӯзнома ва сармуҳаррири ҳафтаномаи «Анис», мудири бахши иҷтимоӣ-фарҳангии дастгоҳи раиси вилоят, сарвари созмони бонувони эҷодкори вилоят, мушовири шуъбаи ИНТ дар ВМКБ ва муовини раиси маҳфили «Адибони Бадахшон» буд. Соли 2003 муовини сардабири маҷаллаи «Фирӯза» таъйин шуд. Чанд сол сармуҳаррири ҳафтавори «Чархи гардун» низ буд. Ҳамакнун мудири шуъба дар ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» аст. Аз соли 1992 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ва узви Конфедератсияи байналхалқии Иттиҳодияҳои журналистони ИДМ, аз соли 1993 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
## Эҷодиёт
Аз солҳои донишҷӯӣ ба шеърнависӣ пардохта, намунаҳои ашъораш дар маҷмуъаҳои дастҷамъӣ ва ҷудогонаи «Гаҳвораи сангин» (1992), «Навои найсон», (2004), «Садбарги кӯҳӣ», (2005), «Мусоҳиби офтоб» (2010) ва «Лаъли Бадахшон» (2015) чоп шудаанд. Намунаҳое аз чакидаҳои хомаи ӯ ба забонҳои русӣ, белорусӣ, чинӣ, узбакӣ ва инглисӣ тарҷума ва чоп шудаанд.
## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода (2013); 
*Аълочии матбуоти Тоҷикистон; 
*Медали «Хидмати шоиста».
## Сарчашма

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон
Бахтёри Муртазо

**Бахтёри Муртазо** — ,нависанда, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1983)

## Зиндагинома
**Бахтёри Муртазо** (Бахтёр Қосимзода Муртазо)23 майи соли 1940 дар деҳаи Ёбузи ноҳияи Қубодиёни вилояти Хатлон таваллуд ёфтааст. Пас аз хатми факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин ба ӣ шуғл варзида, дар вазифаҳои сармуҳаррири рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон», муҳаррири шуъбаи ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат», муҳаррири шуъбаи публитсистикаи маҷаллаи «Садои Шарқ», ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи «Садои мардум», сармуҳаррири нашрияи марказии Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон «Минбари халқ» хидмат кардааст. Ҳоло раиси Шӯрои очерку публитсистикаи Иттифоқи нависандагон ва хабарнигори махсуси рӯзномаи «Минбари халқ» дар сохтмони нерӯгоҳи барқи обии «Роғун» аст.Солҳои 1969-1973 дар Афғонистон ба ҳайси тарҷумон ва 1979-1982 ба сифати афсар хидмат кардааст. Аз соли 1983 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. 
## Эҷодиёт
Муаллифи маҷмӯаҳои қиссаву очерку ҳикояҳои «Боғбони гули кӯҳӣ», «Қасидаи бародарӣ», «Ҷонбохтаи Роҳатӣ», «Чинор дар Солони», «Ҷӯи Навдиз», «Эҳёи Бешканд», «Чашмаи Офтоб», «Ман чароғ афрӯхтам», «Нақби Истиқлол», «Нӯҳ чинори Балҷувону Баҳманрӯд», «Ҷавпазак» ва ғ. мебошад. Барои қиссаи «Нақби Истиқлол» сазовори Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ гардидааст. Иддае аз асарҳояш ба забонҳои русӣ,қазоқӣ,ӯзбекӣ, озарӣ, литвонӣ, эстонӣ тарҷума ва нашр шудаанд. Қиссаи «Роҳи Каҳкашон»-и Чингиз Айтматов, романи «Сурх ва сиёҳ»-и Стендал, китоби «Садбарги заррин»-и Константин Паустовский ва асарҳои дигар адибонро ба тоҷикӣ гардондааст.

## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ;  
*Нишони «Ситораи сурх»; 
*Корманди шоистаи Тоҷикистон;
*Аълочии матбуоти Тоҷикистон;
*15 медали ҷангию меҳнатӣ.
## Сарчашма


Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои Тоҷикистон
Маҳбуба Неъматзода

**Маҳбуба Неъматзода** – рӯзноманигор,  шоир. Аз соли 1978 узви Иттифоқи журналистон ва аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Маҳбуба Неъматзода  7 феврали соли 1949  дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Пас аз хатми шуъбаи рӯзноманигории Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, дар тӯли солҳои 1971-1992, дар идораи рӯзномаи «Пионери Тоҷикистон» (ҳозира «Анбоз»), маҷаллаҳои «Фирӯза» ва «Чашма» ба сифати хабарнигор, ходими адабӣ ва мудири шуъба ифои вазифа намудааст. Дар солҳои 1996-2000 дар рӯзномаи «Овози Самарқанд» ва ҳафтаномаи бачагонаи «Оина» фаъолият намудааст. Солҳои 2002-2009 дар радиои «Садои Хуросон»-и Ҷумҳурии Исломии Эрон ба сифати гузоришгар ва гӯянда кор кардааст. Ӯ бо шавҳараш Ҳазрат Сабоҳӣ ҳоло дар шаҳри бостонии Самарқанд зиндагӣ ва фаъолият мебарад.
## Эҷодиёт
Шеъру ҳикоя ва навиштаҳои Маҳбуба Неъматзода ҳанӯз дар овони таҳсилаш дар мактаби миёна дар рӯзномаву маҷаллаҳои Тоҷикистон ба табъ мерасиданд. Нахустин маҷмӯаи ашъораш «Борони баҳорӣ» (1980) ба хонандагони хурдсол манзур гардидааст. Китобҳои шеъру ҳикоя ва афсонаҳояш «Духтари заргар» (1990), «Меҳрубон» (1997), «Таваллудат муборак» (1998), «Бонуи бобо» (2000), «Гиря кунам ё ки на?» (2006), «Модари ҷон, модарам» (2012), «Боғи Шамол» (2013) аз тарафи наврасону ҷавонон хуб пазируфта шудаанд.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо‎
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Ҳоҷӣ Мурод

**Ҳоҷӣ Мурод** — , шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993)  
## Зиндагинома
**Ҳоҷӣ Мурод** (Муродалӣ Хоҷаев) 17 июли соли 1942 дар рустои Ялдамичи ноҳияи Ғарм (Рашти ҳозира)  таваллуд ёфта, пас аз хатми   мактаби ҳафтсолаву миёнаи махсус вориди факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин гардида, таҳсилро соли 1967 муваффақона ба итмом расондааст. Ҳамон сол дар нашрияи «Қаротегини Советӣ» ба фаъолият пардохта, баъдан дар Кумитаи радиову телевизиони Тоҷикистон ба сифати муҳаррир, дар рӯзномаҳои «Маориф ва маданият», «Маданияти Тоҷикистон» ва ҳафтавори «Адабиёт ва санъат» ба ҳайси ходим ва мудири шуъба ифои вазифа доштааст. Аз соли 1987 дар нашриёти «Адиб» ба кор пардохта, дар вазифаҳои гуногун фаъолият бурдааст.Аз соли 2013 машғули фаъолияти эҷодист. Муддате дар Афғонистон ба ҳайси тарҷумон ва котиби Сафорати Иттиҳоди Шӯравӣ кор кардааст, ки заҳматҳояш бо ифтихорномаҳо ва ду нишони он кишвар қадрдонӣ шудаанд. Аз соли 1993 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
## Эҷодиёт
Нахустин шеъри ӯ соли 1960 дар рӯзномаи «Маориф ва маданият» ба табъ расидааст. Баъдан ашъори гуногунаш дар маҷмӯаҳои дастҷамъӣ ва нашрияҳои мухталифи ҷумҳурӣ ба табъ расидаанд. Ҳамчунин, намунаҳои ашъораш дар авроқи маҷмӯаҳои «Суроғ» (1989), «Хӯшабанд» (1992), «Хокистари сиришк» (1996), «Исёни сукут» (2000), «Қаламрави таманно» (2003), «Бомдоди нилуфар» (2007) ва «Сувари фитрат» (2012) манзури алоқамандони каломи мавзун гардидаанд. Китоби «Хокистари сиришк»-и ӯ соли 1997 сазовори Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода гардидааст. 
## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода (1997);
*Ордени «Шараф» (1999).
## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дар ноҳияи Рашт таваллудшудагон
Ҳабибулло Назаров

**Ҳабибулло Назаров** (15 августи 1907, деҳаи Тӯда, ноҳияи Ҳисор — 25 январи 1978, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — шоир, нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1958).

## Зиндагинома
Ҳабибулло Назаров 15 августи соли 1907 дар деҳаи Тӯдаи ноҳияи Ҳисор ба ҷаҳон омадааст.

Фаъолияти меҳнатияш аз соли 1927 оғоз ёфтааст. Даставвал чӯпон буда, баъдан раиси шӯрои камбағалон, котиб ва ҷонишини раиси деҳшӯро, котиби созмони комсомолӣ ва раиси ҷамъияти кишоварзӣ таъйин шудааст. Дар курсҳои маҳви бесаводӣ ва мактаби шабона таҳсил кардааст. Солҳои 1938—1941 дар Академияи умумииттифоқии ҳуқуқ таҳсил карда, соли 1950 Институти ҳуқуқшиносии Маскавро ба итмом расондааст. Аз соли 1935 дар сохторҳои гуногуни мақомоти ҳуқуқи ҷумҳурӣ кор карда, то мансабҳои ҷонишини вазир ва Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси Суди Олии Тоҷикистон расидааст. Борҳо вакили мардумӣ дар порлумони ҷумҳурӣ интихоб шудааст. Соли 1958 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст.

Ҳабибулло Назаров 25 январи соли 1978 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Муаллифи китобҳои шеърии «Барои сулҳ» (1956), «Қалами озод» (ба забони русӣ, 1960), «Бахти ҷовидон» (1962) аст. Соли 1958 дар моҳномаи «Шарқи Сурх» қиссаи «Дар ҷӯстуҷӯи Карим-Девона»-и ӯ мунташир гардидааст, ки баъдан ба забонҳои русӣ, олмонӣ, ӯзбекӣ тарҷума ва чоп шуда, ба муаллиф шуҳрати калон овардааст. Соли 1965 қиссаҳои «Юлдош-Командир» ва «Ало ва Тарғел»-аш чоп шудаанд. Романҳои «Мирзо Ризо» ва «Баландии 144» аз маҳорати баланди нависандагии ӯ гувоҳӣ медиҳанд. Соли 1971 (дар ҳамқаламии Ҷалол Икромӣ) романи ҳаҷвии «Саргузашти Сафармахсум»-ро ба қалам овардааст. Асарҳои беҳтаринаш дар дуҷилдаи «Осори мунтахаб» (1978—1980) ҷамъоварӣ ва чоп шудаанд. Муаллифи филмномаҳои «Ҳабиб — ромкунандаи мор» (дар ҳамқаламии В. Максименков, 1973) ва «Муҳосираи Душанбе» (дар ҳамқаламии Д. Булгаков, 1975) мебошад, ки аз ҷониби «Тоҷикфилм» ба навор гирифта шудаанд.

## Эҷодиёт
* Ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат»;
* Ду ордени «Нишони фахрӣ»;
* Ордени «Дӯстии халқҳо».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҳисор
Ҳасани Муҳаммадӣ

**Ҳасани Муҳаммадӣ** — нависанда, адабиётшинос ва фарҳангшинос. Аз соли 1996 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.

## Зиндагинома
Ҳасани Муҳаммадӣ 30 октябри соли 1940 дар маҳаллаи Баландпояи шаҳристони Дарбанди ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарё таваллуд ёфтааст. Соли 1964 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Самарқандро бо дипломи сурх хатм карда, баъди хидмати яксола дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи
Шуравӣ ба Душанбе омада, дар кафедраи адабиёти тоҷики Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, кафедраи забонҳои Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур фаъолият бурдааст. Солҳои 1981—1991 дар ҳафтавори «Адабиёт ва санъат» ба ҳайси ходими калони адабӣ, мудири шуъбаи тақризу китобиёт, аз охири соли 1994 то соли 2003 дар Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ дар вазифаҳои ходими пешбар ва сармуҳаррири Сарраёсати санъат кор кардааст.
Солҳои 2003—2006 сармутахассиси Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҷумҳурӣ будааст.
Аз моҳи майи 2006 то соли 2018 ходими пешбари илмии Пажӯҳишгоҳи фарҳангу иттилооти Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ кор мекард. 6 майи соли 2020 нависанда, адабиётшинос ва фарҳангшиноси тоҷик Ҳасани Муҳаммадӣ дар синни ҳаштодсолагӣ аз олам чашм пӯшид.

## Эҷодиёт
Тақризу мақолаҳояш аз нимаи дувуми солҳои шастуми садаи бист дар матбуоти даврӣ ба табъ мерасанд. То имрӯз бештар аз панҷоҳ тақриз ба табъ расондааст, ки муаллифашонро ба хонандагону адабиётшиносон ҳамчун мунаққиди ҷӯяндаву навовар муаррифӣ намудаанд. Чеҳраҳои эҷодии донишмандони тоҷик Шарифҷон Ҳусейнзода, Воҳид Асрорӣ, Раззоқ Ғаффоров, Камол Айнӣ ва ғ-ро моҳирона рӯи коғаз овардааст.
Шохаи дигари фаъолияти адабётшиносии Ҳасани Муҳаммадӣ таҳқиқи масоили равобити адабӣ буда, ба туфайли навиштаҳои ӯ хонандагон тоҷик бо ҳаёт ва эҷодиёти адибони бузурги ҷаҳон, аз ҷумла К.Чуковский, А. Твардовский, А.Гайдар, П. Неруда, Мӯсо Ҷалил ва ғ. ошнойии бештаре пайдо кардаанд.
Оид ба хусусиятҳои жанрӣ ва бадеии достонҳои Мирзо Турсунзода чанд мақола ва ду монография («Достони фалсафӣ ё фалсафаи достон», «Салосат, фасоҳат ва балоғати сухан») таълиф кардааст.
Аз охири солҳои ҳаштодум ба навиштани асарҳои мансур пардохтааст, ки силсилаи қиссаву ҳикояву таронаҳои «Дарёи ғазалхон», «Китоби зиндагӣ», «Гуфтугӯ бо фаришта», «Закоти ҳусн», «Ростоншоҳ» ва ғ. Намунаҳои онанд.
Муаллифи маҷмӯаҳои «Қатраборон» (2000), «Афсонаи дил» (2002), «Гулбонги ошиқона» (2010), «Садои пойи борон» (2010), «Салосат, фасоҳат ва балоғати сухан» (2011), «Меҳргоннома» (2012), "Фишонд аз савсану гул симу зар бод… " (2012), «Наврӯзи ҷаҳонафрӯз» (2013) ва ғ. мебошад.
Дар силсилаи эссеҳои ӯ чеҳраҳои як даста ҳунарвару фарҳангиёни кишвар ба қалами тасвир оварда шудаанд.
Ду асари драмавии ӯ «Шербачаи зардгун» ва «Устои қулфи англисӣ» дар озмуни драманависони мамлакат баҳои хуб гирифта, аввалиро Театри ҷумҳуриявии лӯхтак саҳнагузорӣ кардааст.
 

## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Давлати демократӣ

**Давлати демократӣ** - Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, шакли давлатдории Тоҷикистонро демократӣ эълон намуд (моддаи 1 Конститутсия), ки маънои ҳақиқиаш ҳокимияти халқӣ мебошад. Барои ҳақиқатан ин талаботи конститутсиониро амалӣ кардан давлат тарзу воситаҳоеро истифода мебарад, ки барои амалӣ гаштан и ҳокимияти халқӣ мусоидат мекунад. Аз ҳама муҳимтарин омилҳое, ки давлати демократӣ будани онро ифода мекунад ин истифодаи шаклҳои демократияи бевосита мебошад. Халқ дар давлати демократӣ ҳокимиятдории худро
ё бевосита ва ё ба воситаи вакилони интихобнамудаи худ ба мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ ба амал мебарорад.
## Нигаред низ
* Дастгоҳи давлатӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлат
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Давлати ягона

**Давлати ягона** — яке аз шаклҳои сохтори давлат буда, ба таркиби давлат ва изҳори озодонаи иродаи тамоми халқи он вобаста мебошад. Давлати ягона дорои хусусиятҳои зерин аст:
# давлати ягона дорои марзи бугуни ягона буда, ҳадди марзи он бо сарҳади дигар давлат муайян мегардад. Марзи давлатӣ заминаи моддӣ ва ҳадди паҳншавии соҳибихтиёрии давлат мебошад. Ҳифзи сарҳад яке аз вазифаҳои асосии давлати ягона мебошад;
# давлати ягона шаҳрванди ягонаи худро дошта, тартиби қабул ва хориҷ карданн онро бо қонунҳои худ муайяи мекунад;
# давлати ягона Конститутсияи худро дошта, да р он шакли сохтори давчати, шакли идоракунии давлат, хусусиятҳои хоси давлат, низоми мақомоти давлатӣ, вазъи ҳуқуқин инсон ва шаҳрванд, асосҳоисохтори ҷамъиятӣ муқаррар ва мустаҳкам карда мешаванд;
# давлати ягона мақомоти олии қонунгузорӣ, иҷроия ва судии худро дорад, қонун, қарор ва санадҳои дигари онҳо дар тамоми қаламрави давлат, барои ҳама ҳатмӣ мебошад.
## Нигаред низ
* Сохторҳои идоракунии давлатӣ
* Давлати федеративӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлат
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Давлати федеративӣ

**Давлати федеративӣ** — давлати мураккаби иттифоқӣ мебошад, ки қисмҳои (унсурҳои) он (иёлотҳо - штатҳо, кантонҳо ва ғайра) дорои ҳуқуқи соҳибихтиёранд. Давлати федеративӣ дар таркибаш якчанд давлатҳо ё воҳидҳои давлатӣ дорад. Чунончи, Австралия аз 6 иёлот  ва 2 ҳудуд (Шимолӣ ва Марказӣ), Канада аз 10 провинсия ва 2 ҳудуд, Олмони Федералӣ аз 16 замин, ИМА аз 50 иёлот (штат) ва Ҳавзаи федералии Колумбия иборат аст.
## Нигаред низ
* Округи Федералӣ
* Сохторҳои идоракунии давлатӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлат
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Давлати унитарӣ

**Давлати унитарӣ** — давлати ягонаи мутамарказ буда, воҳидҳои маъмуриву марзии он (вилоят, шаҳр, ноҳия ва ғайра) субъектҳои мухтори давлатӣ набуда, ҳуқуқҳои соҳибихтиёр надоранд.  Давлатҳои унигарӣ ба воҳидҳои маъмурӣ-марзӣ тақсиммешаванд. Масалан, Фаронса ба 95 департаментҳо- коммунаҳо, Ҷопон ба 47 префектура, Шветсия ба 24 округ (ленҳо), Зеландияи Нав ба 109 графигарй, Дания ба 14 воҳиди маъмурӣ (амтҳо), Исландия ба 7 округи маъмурӣ (сислҳо) тақсим мешаванд.
## Нигаред низ
* Давлати ягона
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлат
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Назруллоҳи Назар

**Назруллоҳи Назар** (30 январи 1949, деҳаи Дарғи ноҳияи Айнӣ, вилояти Ленинобод) — тарҷумон, шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2001)

## Зиндагинома
Назруллоҳи Назар 30 январи соли 1949 дар деҳаи Дарғи ноҳияи Айнӣ таваллуд ёфтааст. Соли 1963, баъди хатми мактаби 7-солаи деҳа, вориди Омӯзишгоҳи педагогии Панҷакент шуда, соли 1967, баъди хатми он, дар факултаи забонҳои Шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон (шуъбаи арабӣ) таҳсил кардааст. Солҳои 1975—1978 корманди аршади Ҷамъияти дӯстӣ ва робитаҳои мадании Тоҷикистон бо кишварҳои хориҷӣ, 1978—1982 тарҷумони забони арабӣ дар Ироқ, 1982—1987 корманди аршади Шӯрои умури динияи Совети вазирони ҶШC Тоҷикистон, 1987—2002 котиби масъул ва муовини раиси Кумитаи ҳамдилии Тоҷикистон бо кишварҳои Осиё ва Африқо, 2002—2007 муовини сардор ва сардори Раёсати кишварҳои Осиё ва Африқои Вазорати корҳои хориҷии ҷумҳурӣ будааст. 6 августи соли 2007 Сафири фавқулодда ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Мисри Араб таъйин шудааст. Аз соли 2001 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Назруллоҳи Назар аз овони мактабхонӣ ба забони тоҷикӣ, аз айёми донишҷӯӣ ба забони арабӣ шеъргӯӣ кардааст. Мутарҷим, мураттиб ва муҳаррири китобҳои зерин аст: «Қаҳрамони кишвари офтобӣ». Ҳикояҳои халқии узбекӣ. Тарҷума аз русӣ ба арабӣ (ҳамроҳи мутарҷимони араб), (Тошканд, 1978), «В стране царицы Савской» (ба забони русӣ), (Душанбе,1989). Абӯҳомиди Ғазолӣ. «Насиҳату-л-мулук». Тарҷума аз арабӣ ба тоҷикӣ бо тавзеҳот (Душанбе, 1989). Абдулазиз ал-Мақолеҳ. Ҷоми ашк. Маҷмӯаи ашъор. Тарҷума аз арабӣ ба тоҷикӣ (ҳамроҳи Гулназар Келдӣ; Душанбе 1990). «Рубоиёт». Тарҷума аз тоҷикӣ ба арабӣ (Душанбе, 1992). «Зи рахшанда кавкаб ёздаҳ». Тарҷумаи ашъори шоирони муосири тоҷик аз забони тоҷикӣ ба арабӣ, (Душанбе, 1992). Гулназар. «Диёрам Тоҷикистон». Маҷмӯаи ашъор, Тарҷума аз тоҷикӣ ба арабӣ. (Душанбе, 1998).
«Луғати тоҷикӣ ба арабӣ» (Душанбе, 1998), «Ҳафтяки шариф». Матн, тарҷума ва тафсир (ҳамроҳи Муҳаммадҷон Умаров; Душанбе, 1999 ва 2006), Суод ас-Сабоҳ. «Хаймаи қудусии сухан». Гулчини ашъор. Тарҷума аз арабӣ ба тоҷикӣ (ҳамроҳи Гулназар; Душанбе, 1998; Маскав 1999), Низор Қаббонӣ. «Садои дард». Ашъори мунтахаб. Тарҷума аз арабӣ ба тоҷикӣ (ҳамроҳи Қутбӣ Киром ва Гулназар); Душанбе, 2002), «Муҳовараи тоҷикӣ-арабӣ» (Душанбе, 1999, 2002), «Се саҳна аз Тоҷикистон» (се асари драмавии Сотим Улуғзода, Меҳмон Бахтӣ, Ҷумъа Қуддус). Тарҷума аз тоҷикӣ ба арабӣ (ҳамроҳи тарҷумони суриягӣ Ғассон Муртазо; Димишқ, 2002), «Гули рухсор ва гули назар» (Маҷмӯаи ашъори Гулрухсору Гулназар), Муаллифи тарҷумаи арабии Суруди миллии Тоҷикистон аст. ва ғ. Рисолаи бунёдии Президенти кишварамон Ҷаноби Эмомалӣ Раҳмон «Тоҷикон дар оинаи таърих» (дар 4 ҷилд) дар зери назар ва таҳрири ӯ ба забони арабӣ тарҷума ва ду маротиба (солҳои 2009 ва 2011) дар Қоҳира мунташир гардидааст. Ҳамчунин, маҷмӯаи мақолаҳои Сарвари давлат «Назаре ба мероси Имоми Аъзам» дар зери назари ӯ ба арабӣ тарҷума ва соли 2009 дар Ар-Риёз ба чоп расидааст.

## Ҷоизаҳо
* Ордени «Шараф»;

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Муҳаммадҷон Мирзошоев

**Муҳаммадҷон Мирзошоев** (21 феврали 1948) — нависанда, тарҷумон, рӯзноманигор, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996)

## Зиндагинома
Муҳаммадҷон Мирзошоев 21 феврали соли 1948 дар деҳаи Кӯли ҷамоати деҳоти Лангари Шоҳи ноҳияи Тоҷикобод (собиқ Қалъаи Лаби Об)-и вилояти Ғарм (Рашти ҳозира) ба ҷаҳон омадааст. Дар мактаби ибтидоии зодгоҳаш таҳсил карда, сипас мактаби миёнаи № 1 ба номи Абдураҳмони Ҷомии шаҳраки Тоҷикободро хатм кардааст. Солҳои 1964—1966 даҳмарда будааст. Баъди хатми мактаби миёна, солҳои 1967—1969, дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-маърифатии ноҳияи Ленин таҳсил кардааст. Солҳои 1969—1977 дар Китобхонаи илмии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба сифати китобдор, ҳамзамон, дар рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» ба сифати мусаҳҳеҳ кор кардааст. Яке аз аввалин офаридаҳои илмӣ-оммавии ӯ очерки «Лутфулло Бузургзода» мебошад, ки қисман дар рӯзномаи «Қаротегини Советӣ» (1970) чоп шудааст. Соли 1970 «Раҳнамои хонанда» ном дастуре таълиф намудааст, ки ба масъалаи эҳтирому истифодаи босамари китоб бахшида шудааст. Чанд очерки ӯ ба тасвири кору пайкор ва рӯзгори муҳоҷирони водии Вахш, ҳифзи табиати зебову гуворои Тоҷикистон бахшида шудаанд. Солҳои 1971—1977 донишҷӯи факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ва узви Шӯрои илмии факултаи номбурда, солҳои 1985—1991 ҷонишини муҳаррири рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон», солҳои 1986—1990 узви Шӯрои этика ва ҳуқуқи Иттифоқи журналистони Иттиҳоди Шӯравӣ будааст. Солҳои 1989—1991 аввал дар Мактаби олии ҳизбӣ, сипас Институти сиёсатшиносии шаҳри Тошканд таҳсил кардааст. Аз соли 1991 то ҳол сармуҳаррири ҳафтаномаи «Наврӯзи Ватан» мебошад. Аз соли 1996 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

## Эҷодиёт
Як силсила мақолаву очерки ӯ ба тасвири ҳаёт ва фаъолияти олимони тоҷик Бобоҷон Ғафуров, Аҳрор Мухторов, Баҳодур Искандаров, Мансур Бобохонов, Темур Муҳиддинов ва диг. бахшида шудааст, ки дар рӯзнома ва маҷаллаҳои гуногуни ҷумҳурӣ ба табъ расидаанд. Китобҳои ӯ «Баҳодури Бағалак» (1984, ба забони русӣ), «Лолаҳои аз хун дамида» (1987), «Дилпора» (1989), «Аз санг нола хезад» (1992), «Фарзонамард» (1998), «Зинаҳои қуллаҳо» (2001), «Сипаҳсолори кошифони асрори ниҳон» (2004), «Манзар-о-о-о, Манзар!» (2004) ва ғ. аз офаридаҳои ӯстанд. Намунаҳои эҷодаш ба забонҳои русӣ ва ӯзбекӣ тарҷума ва чоп шудаанд. Бархе аз очеркҳои проблемавии В. Распутин (Русия), А.Шугай (Украина), Э. Генри (Олмон)-ро тарҷума ва чоп кардааст.

## Ҷоизаҳо
* Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон;
* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Паймона

**Паймона** (форсӣ:  **ݒيمانۀ** ) зарфи шаробхӯрӣ, қадаҳ, пиёла.

## Сарчашма
Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 2 П – Ҷ./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – Москва 1969, - c.17

Гурӯҳ:Забони тоҷикӣ
Бозу

**Бозу** () — қисми даст аз китф то оринҷ.

## Сарчашма
* Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А – О./Дар зери таҳрири М.Ш.Шукуров, В.А.Капранов, Р.Ҳошим, Н.А. Маъсумӣ. – М.,1969, - С.196

Гурӯҳ:Колбадшиносии инсон‎