open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Духтарони Арбоб

**Духтарони Арбоб** (Забони дарӣ: دختران ارباب) як сериали телевизионии драмавӣ - мазҳакавии афғонӣ бо забони форсии дарӣ аст, ки коргардонаш **Муҳаммад Мусо Козимӣ** ва таҳиякунандаи он **People Media** мебошад.

Ин силсила ба ҳаёти якчанд занони ҷавон ва таҷрибаҳои иҷтимоӣ ва оилавии онҳо тамаркуз мекунад ва дар платформаҳои онлайн ва шабакаҳои иҷтимоӣ шунавандагони васеъро ҷалб кардааст.

## Қитъа
Достони ***"Духтарони Арбоб"*** дар бораи гурӯҳе аз занони ҷавон, мустақил ва далеру шуҷоъ аст, ки дар хонае ба марде тааллуқ доранд, ки бо номи **"Арбоб" маъруф аст.** Ривоят бо вохӯрии онҳо бо ду мотосиклсавор оғоз мешавад ва тадриҷан ба низоъҳо, фирорҳо, интиқомгирӣ ва муносибатҳои мураккаби оилавӣ табдил меёбад. Дар тӯли силсила, мавзӯъҳо ба монанди муносибатҳои ошиқона, баҳсҳои оилавӣ, нобаробарии иҷтимоӣ, мақоми занон дар ҷомеа, зӯроварӣ ва юмори вазъиятӣ тасвир шудаанд. Намоиш драмаи иҷтимоиро бо лаҳзаҳои ҳаҷвӣ муттаҳид мекунад ва сабки намоишномаҳои маъмули интернетиро пайгирӣ мекунад.

## Актёрҳо

## Қабул ва таъсир
**"Духтарони Арбоб"** бинобар дахолати мустақим бо масъалаҳои иҷтимоӣ, ҳузури намоёни қаҳрамонҳои зан ва оҳанги ҷасуронаи ривоятии он вокунишҳои гуногун гирифтанд. Баъзе тамошобинон онро инъикоси воқеиятҳои муайяни иҷтимоӣ медонанд, дар ҳоле ки дигарон равиши достонгӯӣ ва сифати техникии онро танқид кардаанд. Бо вуҷуди ин, ин силсилафилм намунаи назарраси рушди намоишномаҳои драмавии онлайн дар Афғонистон ҳисобида мешавад.

## Адабиёт
Ланс (бошгоҳи футбол)

**«Ланс»** (, ) — бошгоҳи футболи фаронсавӣ, ки шаҳри Лансро дар Лига 1-и Фаронса намояндагӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Қаҳрамон:** 1997/98
** 15px **Ноиби қаҳрамон (5):** 1955/56, 1956/57, 1976/77, 2001/02, 2022/23
** 15px **Мақоми сеюм (2):** 1954/55, 1963/64
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 2]]**
** 15px **Қаҳрамон (4):** 1936/37, 1948/49, 1972/73, 2008/09
** 15px **Ноиби қаҳрамон (2):** 2013/14, 2019/20
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Финалист (3):** 1947/48, 1974/75, 1997/98
* 15px **[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1993/94, 1998/99
** 15px **Финалист:** 2007/08

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 2005, 2007

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Ланс»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1906
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Забони хакасӣ

**Забони хакасӣ** (худном: *хакас тілі* ё *тадар тілі;* ) — забон аз гурӯҳи хакасӣ-олтойии шохаи шарқии забонҳои туркӣ буда, забони модарии халқи хакас мебошад. Гӯяндагон — 29 010 (2021); 42 604 (соли 2010) асосан дар Ҷумҳурии Хакасия ва ноҳияҳои ҳамшафати он дар Федератсияи Русия. 

Аз чор лаҳҷа иборат аст: сагайӣ, качинӣ, қизилӣ, шорӣ.

Хат дар асоси алифбои сириллик:

## Эзоҳ

* Хакасский язык (Википедияи Русӣ)
Лилл (бошгоҳи футбол)

**«ЛОСК Лилл»** (; ) бештар ба номи **«Лилл»** шинохта мешавад — як бошгоҳи футболи фаронсавӣ, ки дар шаҳри Лилл қарор дорад ва дар Лига 1-и Фаронса бозӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Қаҳрамон (4):** 1945/46, 1953/54, 2010/11, 2020/21
** 15px **Ноиби қаҳрамон (6):** 1947/48, 1948/49, 1949/50, 1950/51, 2004/05, 2018/19
** 15px **Мақоми сеюм (5):** 1951/52, 2000/01, 2005/06, 2011/12, 2013/14
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (6):** 1945/46, 1946/47, 1947/48, 1952/53, 1954/55, 2010/11
** 15px **Финалист (2):** 1944/45, 1948/49
* 17px **[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб:** 2021
** 15px **Финалист (2):** 1955, 2011

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Ғолиб:** 2004
** 15px **Финалист:** 2002
* **[[Ҷоми Лотин]]**
** 15px **Финалист:** 1951

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Лилл»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Бобоназари Бобохон

**Бобо-Назар Ғафор** (*Бобохонов Бобоназар Ғафорович*; зод. 8 августи 1951, деҳаи Дараи Калон) — забоншиноси тоҷик.

## Зиндагинома
Бобохонов Бобоназар Ғафорович 8 августи соли 1951 дар деҳаи Дараи Калони ҷамоати Хати вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Мактаби миёнаро соли 1967 дар ноҳияи Фархор хатм намудааст. Ҳамон сол ба факултаи филологияи Университети давлатии Тоҷикистон дохил шуда, онро соли 1972 хатм намудааст. Аз соли 1972 то соли 1996 дар муассисаҳои АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Дар ин миён коромӯзи Институти забоншиносии АИ Иттиҳоди Шуравӣ ва аспиранти Институти забоншиносии АИ Иттиҳоди Шуравӣ буд.

## Фаъолият
Пас аз хатми аспирантураи Институти забоншиносии АИ Иттиҳоди Шуравӣ аз соли 1985 то соли 1996 ходими илмии Институти забоншиносии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Аз сентябри соли 1996 то апрели соли 2008 корманди Вазорати корҳои хориҷӣ буда, дар вазифаҳои мудири шуъба ва роҳбари раёсат ва ғайраро бар уҳда доштааст. Аз соли 2004 то соли 2008 дар Сафорати Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Туркия ифои вазифа кардааст. Пасон аз соли 2008 ба ҳайси котиби илмии Маркази исломшиносии назди Президенти ҶТ фаъолият намуда, роҳбари Раёсати сиёсати хориҷии Маркази тадқиқотии стратегии назди Президенти ҶТ фаъолият доштааст. Ходими калони илмии шуъбаи забонҳои бостон ва ориёии Институт мебошад.

## Таълифот
Аз ҷумлаи осори илмии ба тоҷикӣ нашркардаи ӯ «Номаҳои Бостон» (нашрияи ДМТ, 2010), «Шоири Хуросон» («Ирфон», 2010),  «Кеши зардуштӣ» («Ирфон», 2011) мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Зиёдасардшавӣ

**Зиёдасардшавӣ**:

* **Зиёдасардшавӣ дар физика** — паст шудани ҳа­ро­ра­ти моеъ аз ҳарорати кристаллбандӣ ё паст шудани ҳа­ро­ра­ти буғ поинтар аз ҳарорати сублиматсия;
* **Зиёдасардшавӣ** — вобас­та ба омил­ҳои беруна аз ҳад зиёд паст шудани ҳарорати бадани инсон ё ҳайвон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зиёд намудани сармоя

**Зиёд намудани сармоя** — раванди афзун гардонда­ни сармоя. 

## Таърих
Дар асри 19 Карл Маркс сармояро ҳамчун арзиши аз ҳисоби истисмори аҳли меҳнат афзуншаванда таснифу маънидод карда буд. Мувофиқи нишондоди Маркс сармоя доим дар гардиш аст ва зери таъсири ин гардиш афзоиш мекунад. Роҳҳои гуногуни зиёд намудани сармоя вуҷуд доранд, ки ду роҳи он бештар маъмул мебошад: 

# андух­ти сармоя, ки дар давоми фаъолият сармоя зиёд шуда, боиси ба ҳаҷми пе­шинаи вай зам шудани ҳиссаи намоёни фоида мегардад; 
# дисконт кардан, яъне сармояро бо афзоишу тағйироти бо­зории он ҳисоб кардан. 

Ҳуҷҷатҳои зиёди молиявӣ, аз ҷумла васиқа, вомбаргҳо бо гузашти муҳлати муайян ба соҳибонашон фоида меоваранд. Нархи коғазҳои қимат­до­ри дар захираи коргоҳу ташкилот мавҷуд низ бо иловаи фоизи солонаашон ҳаҷми сармояи воқеии ташкилоту кор­гоҳ­ҳоро зиёд мекунад.

зиёд намудани сармоя низоми воқеии ҷаҳонии сармоядориву хоҷаги­дорӣ мебошад. Ин низом аз тарафи стандартҳои байналмилалии ҳисобдорӣ (СБҲ) низ ҷонибдорӣ шудааст. Ба зиёд намудани сармоя аз рӯи ҷараёни мавҷудаи бозорӣ ва меъёри фоида ба­ҳо дода мешавад.

Дар замони ҳозира роҳи дигари зиёд намудани сармоя интишори саҳ­мия­ҳои наву иловагӣ мебошад, ки онҳоро дар бозори озод мефурӯшанд ва ё дар ихтиёри худи ташкилот нигоҳ медоранд. Раванди дигари зиёд намудани сармоя сармоягардонии ҳиссаи ало­ҳида ё тамоми фоидаи ҳосилшуда ба ҳисоб меравад. Шир­катҳои ҷудогона баъзан ҳангоми тақсимоти фоидаи давраи ҷорӣ маблағҳоро барои зиёд намудани сармоя истифода бурда, саҳ­мия­ҳои захиравиро ба саҳомон тақ­сим мекунанд. Дар фаъолияти ширкатҳо ҳолатҳое дучор меоянд, ки муво­фиқи қарордод тамоми фоидаи ҳосил­шуда барои зиёд намудани сармоя истифода ва саҳомон ба саҳмияҳои иловагӣ соҳиб мешаванд. Зиёд намудани сармоя аз ҳисоби амонатҳои ми­зоҷон, қарзи муас­сисаҳои мо­лиявӣ ва дигар сарчаш­маҳо амалӣ мешавад.	

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Сармоя
Зиёд намудани ҳадди кредит

**Зиёд намудани ҳадди кредит** — ҳадди баландтарини қарзе, ки бонкҳо дода метавонанд. Дуруст муайян кардани ҳадди қарз асоси ташкили самараноки раванди қарздиҳӣ, баҳисобгирии имконияти бонк ва қонеъ гардонидани талаботи қарзгирандагон мебошад.

Яке аз вазифаҳои асосии ҳукумат таъмини устувории қобилияти харидории пули миллӣ ва нигоҳ доштани таваррум дар сатҳи муайян мебошад. Азбаски қарздиҳӣ яке аз роҳҳои ба муомилот баровардани пул аст, он метавонад боиси зиёдшавии пул ва пастшавии қурби он шавад. Ин дар навбати худ сабаби болоравии нархҳо мегардад. Аз ин рӯ, аз ҷониби бонки марказӣ ҳаҷми қарзи додашаванда танзим ва вобаста ба зарурати иқтисодӣ зиёд намудани ҳадди кредит муайян карда мешавад. Мас., бо мақсади роҳ надодан ба қарзди­ҳии зиёд, ки метавонад боиси болоравии нархҳо ва бе­қурб­шавии пули миллӣ гардад, солҳои 1994—2000 Бонки миллии Тоҷикистон (БМТ) барои сохтори бонкӣ ҳадди болоии қарзҳои додашавандаро муайян карда буд. Ин намуди маҳдудкунӣ шифти қарзӣ (Credit ceiling) ном дорад.

Маблағи умумии қарзҳои додашаванда ба захираҳои қарзии бонк вобаста аст, яъне бонк наметавонад аз захи­ра­ҳои доштааш қарзи зиёдтар диҳад. Инчунин, бонк бояд муҳлати қарзҳои додашударо ба муҳлати пасандозҳо му­во­фиқа кунад, вагарна сари вақт баргардондани пасан­доз­ҳо номумкин мегардад.

Мутобиқи қарори БМТ саҳомони бонки тиҷоратӣ метавонанд аз он қарз гиранд, вале маблағи он набояд аз 20 дарсади сармояи бонк зиёд бошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Раҳимзода Ш. Муомилоти пулӣ ва қарз. Д., 2008.

Гурӯҳ:Қарз
Гурӯҳ:Бонкдорӣ
Гурӯҳ:Муомилоти пулӣ
Нант (бошгоҳи футбол)

**«Нант»** (, ; ) — бошгоҳи футболи фаронсавӣ, ки шаҳри Нантро дар Лига 1-и Фаронса намояндагӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Қаҳрамон (8):** 1964/65, 1965/66, 1972/73, 1976/77, 1979/80, 1982/83, 1994/95, 2000/01
** 15px **Ноиби қаҳрамон (7):** 1966/67, 1973/74, 1977/78, 1978/79, 1980/81, 1984/85, 1985/86
** 15px **Мақоми сеюм (2):** 1970/71, 1996/97
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (4):** 1978/79, 1998/99, 1999/2000, 2021/22
** 15px **Финалист (6):** 1965/66, 1969/70, 1972/73, 1982/83, 1992/93, 2022/23
* 17px **[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (3):** 1965, 1999, 2001
* 15px **[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб:** 1964/65
** 15px **Финалист:** 2003/04

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]**
** **Нимниҳоӣ:** 1995/96
* 15px **[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА]]**
** **Чаҳорякниҳоӣ (2):** 1985/86, 1994/95
* 15px **[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]**
** 15px **Нимниҳоӣ:** 1979/80
* **[[Ҷоми Алп]]**
** 15px **Ғолиб:** 1982

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Голзанҳои бештарини бошгоҳ дар Лига 1

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Нант»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Нитса (бошгоҳи футбол)

**«Ни́тса»** (, ) — як бошгоҳи футболи фаронсавӣ дар шаҳри Нитса, ки дар Лига 1-и Фаронса бозӣ мекунад.

## Таърих
### Таъсис
«Нитса» соли 1904 ташкил ёфт. Бошгоҳ ба сабаби ҷойгир буданаш дар ҷанубу шарқи Фаронса шинохта мешуд, зеро расидан ба он ҷо барои дастаҳои рақиб осон набуд. Пас аз Ҷанги ҷаҳонии якум бисёре аз бошгоҳҳо аз дурии роҳ ва душвории сафар изҳори норозигӣ мекарданд. Ба ҳамин иллат ҳатто масъалаи хориҷ намудани «Нитса» аз чемпионат ба таври расмӣ мавриди баррасӣ қарор гирифта буд. Дар соли 1924 номи расмии бошгоҳ ба **Olympique Gymnaste Club de Nice** иваз гардид.

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Қаҳрамон (4):** 1950/51, 1951/52, 1955/56, 1958/59
** 15px **Ноиби қаҳрамон (3):** 1967/68, 1972/73, 1975/76
** 15px **Мақоми сеюм:** 2016/17
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 2]]**
** 15px **Қаҳрамон (4):** 1947/48, 1964/65, 1969/70, 1993/94
** 15px **Ноиби қаҳрамон:** 1984/85
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (3):** 1951/52, 1953/54, 1996/97
** 15px **Финалист (2):** 1977/78, 2021/22
* 17px **[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб:** 1970
** 15px **Финалист (3):** 1956, 1959, 1997
* 15px **[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]**
** 15px **Финалист:** 2005/06

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми Лотин]]**
** 15px **Финалист:** 1952

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Нитса»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Реал Мадрид (бошгоҳи баскетбол)

**«Реал Мадрид»** () — бошгоҳи баскетболи испониёӣ аз шаҳри Мадрид. Бахши баскетболи бошгоҳи «Реал Мадрид» соли 1931 таъсис ёфтааст. Пурҷомтарин бошгоҳи Урупо мебошад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи баскетболи «Реал Мадрид »

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетболи Испониё
Искандар Мамадалиев

**Мамадалиев Искандар  Усмонович** (зод. 16 июли 1998, Истаравшан, Тоҷикистон) — размкори ҳунарҳои размии омехта (MMA) 7-2-0, ки дар вазни миёна (Middleweight) баромад мекунад. Айни замон ӯ яке аз размгарони ояндадори созмони ACA (Absolute Championship Akhmat) ба ҳисоб рафта дар миёни ҳамвазнонаш ҷойи 8-ум ро ишғол мекунад.

## '''Зиндагинома'''
Искандар Мамадалиев дар Тоҷикистон ба дунё омада, аз хурдӣ ба варзиш, махсусан куштии озод ва ҷудо шавқи зиёд дошт. Баъдтар ӯ ба ҳунарҳои размии омехта рӯ овард ва барои такмили маҳорат ба Русия кӯчид. Ӯ дар бошгоҳҳои бонуфузи размӣ тамрин карда, бо техникаи хуби гуштин ва зарбаҳои пурқувваташ шинохта шудааст.

## '''Фаъолияти касбӣ'''
Искандар фаъолияти касбии худро дар MMA аз мусобиқаҳои хурди минтақавӣ оғоз кардааст. Баъд аз силсилаи ғалабаҳои пайдарпай, ӯ таваҷҷӯҳи яке аз лигаҳои пурқуввати ҷаҳон — ACA-ро ҷалб кард.

Дастовардҳои калидӣ:

Лигаи ACA: Дар ин созмон Искандар бо рақибони пурқувват рӯ ба рӯ шуда, сатҳи баланди омодагии худро нишон додааст.

Услуби ҷанг: Ӯ ҳамчун размгари ҳамаҷониба (universal fighter) дониста мешавад, ки ҳам дар қисмати "стойка" ва ҳам дар "партер" хатарнок аст.

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
Зилзиласанҷӣ

**Зилзиласанҷӣ**, **сейсмометрия** — фасли зилзила­шиносӣ, ки дар он абзор ва усулҳои сабти лаппишҳои қиш­ри Замин таҳия гардида, мушаххасот (параметрҳо)-и асосии ҳодисаҳои зилзиланокӣ муайян карда мешаванд. 

## Таърих
Нахустин андозагири мушаххасоти зилзила (сейсмоскоп) тақр. 2000 сол пеш сохта шуда, то миёнаҳои асри 19 ягона абзоре буд, ки барои ошкор намудани зилзила ва муайян кардани якчанд дараҷаи шиддати он имкон медод. Намунаҳои беҳтарини он инчунин самти эпимаркази зилзиларо нишон медоданд. Дар нимаи дуввуми асри 19 барои сабти мавҷҳои зилзила зилзиласанҷҳои механикӣ сох­та шуданд. Дар ибтидои асри 20 дар зилзиласанҷҳо саб­ти галванометриро истифода мекарданд, ки ин ба ташкили шабакаҳои пойгоҳҳои зилзиласанҷӣ мусоидат намуд. Дар охири асри 20 абзори сабткунандаи асосии зилзиласанҷӣ сейсмометр буд, ки барои дар намуди рақамӣ сабт кардан ва ба масофаи муайян ирсол кардани иттилоот имкон медод.

Мавҷҳои зилзила, ки дар маркази зилзила ангехта мешаванд, бо роҳҳои гуногун ба зилзиласанҷ мерасанд. Он­ҳо то расидан ба зилзиласанҷ аз қабатҳои гуногуни Замин гузашта, дар он ҷо хомӯш мешаванд, чандин бор мешикананд, аз сарҳадди қабатҳо ва тарқишҳо инъикос мегарданд. Бино бар ин, раванди зилзиларо, ки дар маркази он ба вуҷуд меояд, аз рӯи як сейсмограмма тавсиф намудан амалан номумкин аст. Мушаххасоти зилзиларо дар натиҷаи истифодаи шабакаҳои зилзила, ки ҳудуди назоратшавандаро яксон мепӯшонанд, муайян мекунанд. Аз рӯи миқёс ҳудуди назоратшавандаро ба зилзиласанҷии телесейс­микӣ (масофаи байни пойгоҳҳо 500–1000 км), минта­қа­вӣ (70–500 км) ва маҳаллӣ (10–30 км) ҷудо мекунанд. Манбаи зилзила метавонад аз сатҳи Замин садҳо км поинтар ҷойгир шавад. Дар ин маврид андозагирии муста­қи­ми мушаххасоти он имконнопазир мегардад. Аз рӯи маълумоте, ки шабака сабт мекунад (бо дар назар доштани донишҳое, ки дар бораи Замин, навъу роҳҳои паҳн­шавии мавҷҳои сейсмикӣ гирд оварда шудаанд), коорди­натаҳо, вақт ва умқи манбаъро муайян мекунанд, ки онҳо танҳо нуқтаи шартан қабулшударо дар ҳамвории таркиш тавсиф медиҳанд.

Энергия ва шиддати зуҳуроти зилзила дар сатҳи Замин бо воҳидҳои андозагирии дар илми физика қабул­шуда ифода наёфта, аз рӯи ҷадвал (шкала)-ҳои муайян чен карда мешаванд (нигар Магнитудаи зилзила, Ҷадва­ли макро­зилзила). Маълумоти саҳеҳ дар сурате ба даст меояд, ки агар ҳар як зилзила бо савияи муайяни энергия дар тамоми ша­бакаҳо сабт шуда, дар онҳо ҳамчун меъ­ёр (эталон) бар­ра­сӣ шуда тавонад.

Такмили доимии абзорҳо ва усулҳои зилзиласанҷӣ ба ташкили зилзиласанҷии муҳандисӣ – усули таҳқиқи лаппиши бино ва иншоот бо мақсади назорат кардани мустаҳкамӣ ва зилзилабардории иншоот мусоидат кард (нигар Сохтмони зилзилабардор). Дар зилзиласанҷи муҳандисӣ шитоби нуқтаҳои таҳ­қиқ­ша­вандаро бо абзорҳои чун воситаҳои андозагирӣ қа­бул­шу­да сабт мекунанд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зилзилашиносӣ
Фурқати Низом

**Фурқати Низом** (*Низомов Фурқат Шарифович*; зод. 4 июли 1994, деҳаи Нилӯ, шаҳри Ҳисор) — , муҷрии телевизион,  ва таронанависи тоҷик.

## Зиндагинома
Фурқати Низом 4 июли соли 1994 дар деҳаи Нилӯи шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёна факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон хатм намудааст.

### Хонавода
Оиладор, соҳиби як фарзанд мебошад.

## Фаъолият
Фаъолияти рӯзноманигории ӯ аз давраи донишҷӯӣ оғоз ёфтааст. Ӯ ҳамчун хабарнигор дар рӯзномаи «Имрӯз NEWS» ва «Радиои Имрӯз» мақолаҳои иҷтимоӣ ва сиёсӣ таҳия мекард.

Аз соли 2016 инҷониб дар ТВ Сафина фаъолият мекунад. Дар ин муддат ӯ муаллиф ва барандаи чандин барномаҳои маъруф гардидааст:

* «Эпилог» — барномаи адабӣ-фарҳангӣ, ки ба тарғиби китобхонӣ ва муаррифии адибон бахшида шудааст.
* «Давр», «Мегӯянд, ки…», «Бекстейҷ» ва филмҳои мустанад.

## Эҷод
Фурқати Низом дар баробари рӯзноманигорӣ ба навиштани ҳикоя ва қиссаҳои бадеӣ машғул аст. Ҳикояҳои ӯ бо диди тоза ва таҳлили равонии қаҳрамонҳо фарқ мекунанд.

Инчунин, ӯ ҳамчун таронанавис бо ҳунармандони саршиноси эстрадаи тоҷик ҳамкорӣ дорад. Матни чандин сурудҳои иҷрокардаи Мубориз Усмонов, Беҳрӯз Мирзоев, Файзалӣ Фозилов, Ҷаҳонгир Зарифов ва Комилҷон Зарифовро ӯ навиштааст.

## Ҷоизаҳо
* 2019 — Ҷоизаи фестивали телевизионии филмҳои мустанади «Симо» дар номинатсияи таваҷҷуҳи  ҳакамон барои  филми «Омадани аввалин қатора»; 
* 2021 — Ғолиби ҷои сеюми озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» дар номинатсияи эҷоди наср.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 
* 
*
Суҳроб Ҷанҷолов

**Сӯҳроб Ҷанҷолов** (таваллуд: 1976, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамо, директори Муассисаи давлатии «Филармонияи давлатии кӯдаконаи Тоҷикистон».

## Зиндагинома
Сӯҳроб Ҷанҷолов пас аз хатми мактаби миёна ба Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон дохил шуда, курси актиёриро таҳти роҳбарии Фаррух Қосимов ва Қурбони Собир хатм намудааст. Дар давраи мактабхонӣ дар навохтани созҳои табл ва най маҳорат дошт, ки ин баъдан дар фаъолияти ҳунарияш ба ӯ кӯмак намуд.

## Фаъолияти ҳунарӣ

### Театри «Аҳорун»
Фаъолияти касбии Сӯҳроб Ҷанҷолов ҳанӯз дар давраи донишҷӯӣ дар Театри Аҳорун оғоз ёфтааст. Аввалин нақши ӯ дар намоишномаи «Даҷҷол» буд. Дар ин театр ӯ на танҳо ҳамчун ҳунарманд, балки дар бахшҳои техникӣ (мусиқӣ ва нур) низ таҷриба андӯхтааст.

**Намоишномаҳои муҳим:**
* «Шайхи Санъон»
* «Марги Яздигурд»
* «Шоҳ Лир»
* «Лайливу Маҷнун»
* «Шоҳ Фаридун»

### Театри ба номи В. В. Маяковский
Аз соли 2004 то 2008 дар Театри давлатии драмаи русии ба номи В. В. Маяковский фаъолият намуда, дар намоишномаҳои «Мауглӣ», «Журдени камақл», «Рустаму Сӯҳроб» ва «Зани сарватманд» нақшҳои марказиву лаҳзавиро офаридааст.

### Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон
Аз соли 2008 ба Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов ба кор даромад. Нақши «Манқурт» дар намоишномаи «Рӯзи дарозтар аз қарн» ва нақши «Ҳаҷӣ» дар намоишномаи «Рустаму Сӯҳроб» аз муваффақтарин корҳои ӯ дар ин театр маҳсуб мешаванд.

## Фаъолияти омӯзгорӣ ва роҳбарӣ
Пас аз хатми донишкада, дар баробари фаъолияти ҳунарӣ, ба ҳайси омӯзгори фанни «ҳаракати саҳна» ва «ҷангу шамшерзанӣ» дар Донишкадаи фарҳанг ва санъат дарс додааст.

Ӯ муддате вазифаи муовини директори Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидовро бар дӯш дошт. Соли 2025 Сӯҳроб Ҷанҷолов **директори Филармонияи давлатии кӯдаконаи Тоҷикистон** таъин гардидааст.

## Синамо
Сӯҳроб Ҷанҷолов дар синамои ватанӣ ва хориҷӣ (Русия) фаъол аст:

* «Афсар» (коргардон Мурат Алиев, «Мосфилм»);
* «Журналист» (коргардон Аъзам Розиқов);
* «Муаллим» (коргардон Носир Саидов);
* «Бародарон» (коргардон Павел Лунгин, Русия, 2017) — нақши ҷосус;
* «Паймон» — саҳнагузори ҳолатҳои ҷангӣ.

## Ҷоизаҳо
* **[[Шоҳҷоиза]] (Grand Prix):** 27-умин ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр» (Эрон) барои намоишномаи «Рустаму Сӯҳроб».
* **Ҷоизаҳои байналмилалӣ:** Соҳиби чандин ҷоизаҳо дар ҷашнвораҳои театрии Қирғизистон ва Қазоқистон («Наврӯз»).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Файзобод
Гурӯҳ:Шогирдони Фаррух Қосимов
Гурӯҳ:Зодагони соли 1976
Ски-кросс

**Ски-кросс (кросси лижаронӣ)** — намуди зимистонаи варзиши лижаронӣ буда, дисциплинаи фристайл ба ҳисоб меравад. Мусобиқаҳо дар масирҳои махсус муҷаҳҳазшудаи лижаронии кӯҳӣ гузаронида мешаванд. Дар заездҳои финалӣ лижаронҳо 4-нафарӣ ҳамзамон оғоз (старт) мекунанд ва масирро бо монеаҳо дар шакли виражҳо ва трамплинҳои гуногун тай менамоянд. Мақсади онҳо аз ҳамдигар пеш гузаштан ва аввалин шуда ба марра расидан аст. Аз соли 2010 инҷониб намуди олимпии варзиш мебошад.

Ски-кроссро аксар вақт бо варзиши лижаронии кӯҳӣ муқоиса мекунанд. Дар вақташ дохил кардани ски-кросс ҳамчун дисциплинаи фристайл саволҳоро дар бораи асоснок будани мансубияти он ба фристайл, на ба варзиши лижаронии кӯҳӣ, ба вуҷуд оварда буд. Ин намуди варзиш дорои элементҳои техникии шабеҳ аст, бинобар ин ҳолатҳои гузаштани варзишгарони лижаронии кӯҳӣ ба ски-кросс зиёд ба назар мерасанд. Дар сайти расмии Федерасияи байналмилалии лижаронӣ (FIS) гуфта мешавад, ки ски-кросс воқеан аз мусобиқаҳои аввалини лижаронии кӯҳӣ, ки дар дисциплинаи «масс-старт» гузаронида мешуданд, сарчашма гирифтааст.

Лижаҳо барои кросси лижаронӣ геометрияи ба таври кофӣ ифодаёфтаи карвингӣ ва қобилияти суръатгирӣ дар гардишҳоро бо худ муттаҳид мекунанд, ки аз моделҳои варзишии дисциплинаҳои анъанавӣ — слалом ва слаломи гигант камӣ надоранд. Эластикии нисбатан зиёд онҳоро ба сифати омодагии масир камталаб мекунад ва барои беҳтар амортизатсия кардани ноҳамвориҳо кӯмак мерасонад. Дар натиҷа, лижаҳо ҳарчанд аз лижарон техникаи хуби ҳаракатро талаб кунанд ҳам, бароҳаттар, универсалӣ ва барои ҳаракати озод мувофиқтар мебошанд. Ҳоло истеҳсолкунандагон моделҳои зиёдеро пешниҳод мекунанд, ки барои кросси лижаронӣ нигаронида шудаанд.

Мусобиқаҳо оид ба ски-кросс ба ду марҳила тақсим мешаванд: квалификатсия ва финалҳо. Дар вақти квалификатсия иштирокчиён масирро як-як аз рӯи вақт тай мекунанд. Ба марҳилаи финалии мусобиқаҳо 32 лижарони беҳтарин роҳ меёбанд. Сипас онҳоро ба чорнафарӣ тақсим мекунанд ва заездҳо дар масир дар шакли чорнафарӣ гузаронида мешаванд. Ба марҳилаи баъдӣ ду иштирокчии аввалин ба марра расида мегузаранд. Дар охири мусобиқа ду заезди финалӣ баргузор мегардад. Дар финали хурд иштирокчиён барои ҷойҳои 5-8 ва дар финали калон барои ҷойҳои 1-4 мубориза мебаранд.

## Эзоҳ

= Адабиёт =

Гурӯҳ:Фристайл
Гурӯҳ:Варзиши лижаронӣ
Гурӯҳ:Намудҳои зимистонаи варзиши олимпӣ
Метс (бошгоҳи футбол)

**«Метс»** (, ) — бошгоҳи футболи фаронсавӣ, ки шаҳри Метсро дар Лига 1-и Фаронса намояндагӣ мекунад.

## Таърих
Дастаи «Метс» 23-юми марти соли 1932 дар натиҷаи муттаҳидшавии ду бошгоҳи ҳаваскор таъсис ёфта, ба зудӣ мақоми касбӣ гирифт. Решаҳои он ба дастаи **SpVgg Metz** (соли 1905), замоне ки шаҳри Метс дар ҳайати Имперотурии Олмон буд, мерасад. Пешгузаштаи бошгоҳ — **Cercle Athlétique Messin** — солҳои 1920–1931 чандин бор қаҳрамони лигаи Лотарингия гардид.
Соли 1935 «Метс» бори аввал ба Лига 1 роҳ ёфт. Дар солҳои Ҷанги ҷаҳонии дувум бинобар ҳамроҳ шудани Мозел ба Олмон, даста бо номи **FV Metz** дар мусобиқаҳои олмонӣ иштирок мекард ва се мавсим пайдарпай ҷойи дуюмро гирифт (1941–1944).
Пас аз ҷанг бошгоҳ миёни Лига 1 ва Лига 2 борҳо ҷой иваз мекард. Аз соли 1967 то 2001 асосан дар дивизиони олӣ бозӣ кард. Яке аз маъруфтарин лаҳзаҳои таърихии он пирӯзӣ бар «Барселона» (4–1) дар Ҷоми барандагони ҷомҳои Урупо (1984/85) мебошад.
Дар даҳсолаҳои охир «Метс» бештар миёни Лига 1 ва Лига 2 рафтуомад дорад.

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Ноиби қаҳрамон:** 1997/98
** 15px **Мақоми сеюм:** 1968/69
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]**
** 15px **Қаҳрамон (4):** 1934/35, 2006/07, 2013/14, 2018/19
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1983/84, 1987/88
** 15px **Финалист:** 1937/38
* 15px **[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1985/86, 1995/96
** 15px **Финалист:** 1998/99

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Финалист:** 1999
* **[[Ҷоми Алп]]**
** 15px **Финалист:** 1979

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Метс»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Федератсияи ҷаҳонии бобслей ва скелетон

**Федератсияи ҷаҳонии бобслей ва скелетон** (, кӯтоҳшуда **IBSF**) — ташкилоти байналмилалии варзишӣ мебошад, ки федератсияҳои миллии бобслей ва скелетонро муттаҳид мекунад. То моҳи июни соли 2015 ин ниҳод бо номи **Федератсияи байналмилалии бобслей ва тобогган**, ФИБТ (, FIBT) фаъолият мекард.

## Таърих
Федератсияи ҷаҳонии бобслей ва скелетон 23 ноябри соли 1923 дар шаҳри Париж таъсис ёфтааст. Дар конгресси байналмилалӣ намояндагони Британияи Кабир, Фаронса ва Швейтсария дар ҳузури вакилони Канада ва Иёлоти Муттаҳида ширкат доштанд. Граф Рено де ла Фрегольер аввалин президенти федератсия интихоб шуда, 37 сол ин вазифаро иҷро намуд.

Ситоди марказии федератсия дар Лозанна, Швейтсария ҷойгир аст. Ин созмон узви Ассотсиатсияи федератсияҳои байналмилалии варзишҳои зимистона мебошад.

Бо вуҷуди он ки пас аз таъсисёбӣ баргузории мусобиқаҳои тобогган қатъ гардид, истилоҳи «тобогган» дар номи фаронсавии ташкилот ва ихтисораи FIBT ҳамчун рамзи анъана нигоҳ дошта мешуд. Дар охири соли 2010 федератсия 60 узви миллӣ дошт.

Аз соли 2010 президенти федератсия бобслеисти пешини итолиёӣ Иво Ферриани мебошад.

Дар соли 2015 ташкилот номи худро ба IBSF иваз намуда, забони олмониро ба ҳайси яке аз забонҳои расмӣ қабул кард; забони англисӣ ҳамчун забони дуюми расмӣ боқӣ монд.
## Мусобиқаҳо
Федератсияи ҷаҳонии бобслей ва скелетон мусобиқаҳоро дар панҷ навъ баргузор мекунад: бобслейи дунафара, бобслейи чаҳорнафара, бобслейи занона, скелетони мардона ва скелетони занона. Илова бар Бозиҳои зимистонаи олимпӣ ва чемпионатҳои ҷаҳон, федератсия Ҷоми ҷаҳон, Ҷоми байниқитъавӣ ва мусобиқаҳои Ҷоми Амрикоро низ ташкил мекунад.

Занон, ки дар солҳои аввали рушди бобслей дар мусобиқаҳои бобслейи панҷнафара ширкат менамуданд, расман аз соли 1998 дар мусобиқаҳои ФИБТ иштирок карданд. Нахустин чемпионати ҷаҳонии бобслейи занона соли 2000 баргузор гардид. Бобслейи занона соли 2002 дар Бозиҳои Солт-Лейк-Сити ба барномаи олимпӣ дохил карда шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Созмонҳои байналмилалии варзишӣ
Гурӯҳ:Бобслей
Гурӯҳ:Скелетон
Гурӯҳ:Созмонҳои таъсисёфта дар 1923
Федератсияи ҷаҳонии лижасаворӣ

**Федератсияи ҷаҳонии лижасаворӣ** (, кӯтоҳшуда **FIL**) — ташкилоти асосии байналмилалӣ мебошад, ки ҳамоҳангсозии мусобиқаҳо оид ба варзиши лижасавориро ба уҳда дорад. Федератсия соли 1957 аз ҷониби 13 давлат дар шаҳри Давос (Швейтсария) таъсис ёфтааст. То соли 2010 ба он 53 ассотсиатсияи миллии лижасаворӣ шомил буданд. Ситоди марказии федератсия дар Берхтесгаден (Олмон) ҷойгир аст. Аз соли 2020 президенти федератсия Эйнарс Фогелис аз Латвия мебошад.

## Таърих

### Давраи аввал
Аввалин мусобиқаи байналмилалӣ оид ба лижасаворӣ 12 феврали соли 1883 дар Швейтсария, дар кӯҳҳои байни Давос ва Клостерс баргузор гардид. Ғолибон варзишгароне аз Австралия ва Швейтсария буданд, ки натиҷаи баробар — 9 дақиқаю 15 сония нишон доданд.  

Соли 1913 дар Дрезден Австрия, Олмон ва Швейтсария созмони Internationaler Schlittensportsverband (ISSV)-ро таъсис доданд, ки намунаи аввали федератсияи байналмилалӣ ба шумор мерафт. Соли баъдӣ таҳти сарпарастии он аввалин Чемпионати Аврупо оид ба лижасаворӣ баргузор гардид. Аммо Ҷанги якуми ҷаҳонӣ рушди мусобиқаҳоро то соли 1927 қатъ намуд.

### Эҳё ва ҳамгироӣ бо FIBT
Дуюмин чемпионати Аврупо танҳо соли 1927 баргузор гардид. Дар барномаи он мусобиқаҳои занона низ ворид карда шуданд. Соли 1935 ISSV ба ҳайати Федератсияи байналмилалии бобслей ва тобогган (FIBT) шомил гардида, то миёнаҳои солҳои 1950 таҳти назорати он фаъолият мекард.

### Истиқлолият аз FIBT
Соли 1954 дар ҷаласаи Кумитаи байналмилалии олимпӣ қарор қабул гардид, ки лижасаворӣ дар барномаи Бозиҳои олимпӣ ҷойгузини скелетон гардад (ки қаблан солҳои 1928 ва 1948 баргузор шуда буд).  

Соли 1955 дар Осло аввалин Чемпионати ҷаҳон оид ба лижасаворӣ баргузор шуд. Соли 1957 дар ҷаласаи КБО дар София таъсиси Федератсияи байналмилалии лижасаворӣ (FIL) эълон гардид. Аввалин президенти он австриягӣ Берт Изатич интихоб шуд.

### Рушди FIL
Соли 1959 дар ҷаласаи КБО дар Мюнхен эълон гардид, ки лижасаворӣ ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпии 1964 дар Инсбрук дохил карда мешавад. Дар аввалин мусобиқаи олимпӣ 12 давлат иштирок доштанд.  

Баъдтар федератсия ҳисобкунии вақтро аз садяк ба ҳазоряк сония гузаронд (пас аз баробар шудани натиҷаҳо дар Олимпиадаи соли 1972 дар Саппоро).

Дар охири солҳои 1960 федератсия навъи мусобиқаи натурбан (лижасаворӣ дар роҳҳои табиӣ)-ро ҷудо намуд. Аввалин чемпионати Аврупо оид ба натурбан соли 1970 ва аввалин чемпионати ҷаҳон соли 1979 баргузор гардид.

### FIL имрӯз
Берт Изатич 8 феврали соли 1994 даргузашт. Баъдан роҳбариро олмонӣ Йозеф Фендт ба уҳда гирифт.  

Барномаи расмии лижасаворӣ имрӯз аз чор бахш иборат аст:
* инфиродӣ (мардон),
* инфиродӣ (занон),
* ҷуфт (мардон),
* эстафетаи даставӣ.

Дар ҷаҳон 18 роҳи расмии лижасаворӣ фаъолият мекунанд, ки дар онҳо мусобиқаҳои байналмилалӣ баргузор мегарданд.
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Сомонаи расмии FIL  

Гурӯҳ:Созмонҳои таъсисёфта дар 1957
Гурӯҳ:Лижасаворӣ
Гурӯҳ:Ассотсиатсияи федератсияҳои байналмилалии зимистонаи олимпӣ
Умар Хаттоб Аҳмадзай

**Умар Хаттоб Аҳмадзай** () —  ва асосгузори шабакаи телевизионии «Паёми Афғон».

## Зиндагинома
Умар Хаттоб Аҳмадзай дар ноҳияи Тагоби вилояти Каписо ба дунё омадааст. Падари ӯ дар Логар, Каписо ва Тагоб ҳамчун ҳокими аъло фаъолият мекард. Бобояш Почохон, аз пешвоёни қабилаи кӯчиҳо дар замони Абдурраҳмонхон буд. Ватани аҷдодии онҳо ноҳияи Сурхоби вилояти Лугар мебошад.

## Таҳсилот
Таҳсилоти ибтидоиро дар мактаби «Ҳабибия» ва миёнаро дар мактаби «Оишаи Дурронӣ» гирифтааст. Хатмкардаи факултаи иқтисоди Донишгоҳи Кобул мебошад.

## Фаъолият
Пас аз хатми донишгоҳ ва хидмати ҳарбӣ, дар радио ва телевизиони Афғонистон ҳамчун гӯянда кор кардааст. Соли 1978 ба ИМА муҳоҷират намуд.
* Соли 1992: Таъсиси радиои «Паёми Афғон» дар Калифорния.
* Соли 2007: Оғози фаъолияти шабакаи телевизионии «Паёми Афғон».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* د پيام افغان ټلويزون رسمي وېبپاڼه 

Гурӯҳ:Зодагони вилояти Каписо
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Афғонистон
Гурӯҳ:Муҳоҷирони Афғонистон дар ИМА
Федератсияи ҷаҳонии сангсуронӣ

**Федератсияи ҷаҳонии сангсуронӣ** () — созмони байналмилалӣ ва ниҳоди роҳбарикунандаи сангсуронӣ дар ҷаҳон мебошад. То соли 1991 номи он **Федератсияи байналмилалии сангсуронӣ** () буд.

Маркази қароргоҳ дар Перт (Шотландия, Подшоҳии Муттаҳида) ҷойгир аст. Федератсия 76 ассотсиатсияи миллиро муттаҳид менамояд (ба ҳолати августи 2025, пас аз пайвастани ассотсиатсияи Сингапур).

Аз соли 2022 президенти WCF Бо Уэллинг (ИМА) мебошад.

## Таърих
Федератсияи байналмилалии сангсуронӣ соли 1966 дар Перт (Шотландия) аз ҷониби намояндагони ассотсиатсияҳои миллии 7 кишвар — Шотландия, Канада, Шветсия, Норвегия, Швейтсария, Фаронса ва Иёлоти Муттаҳидаи Амрико таъсис ёфт.

Созмони нав назорати баргузории бузургтарин мусобиқаи байналмилалии сангсуронӣ миёни дастаҳои мардон — «Ҷоми Шотландия»-ро ба зимма гирифт, ки аз соли 1959 баргузор мегардид ва аз соли 1967 ба Чемпионати ҷаҳон оид ба сангсуронӣ миёни мардон табдил ёфт.

Аз соли 1979 чемпионатҳои ҷаҳон миёни занон баргузор мешаванд, аз соли 1975 — миёни наврасони писарон, аз соли 1988 — миёни наврасони духтарон, аз соли 2002 — миёни дастаҳои омехта ва собиқадорон, ва аз соли 2008 — миёни ҷуфтҳои омехта.

Соли 1991 Кумитаи байналмилалии олимпӣ (МОК) сангсурониро ҳамчун навъи варзиши олимпӣ ба расмият шинохт. Соли 1998 дар барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпии 1998 дар Нагано мусобиқаҳои сангсуронӣ бори аввал пас аз соли 1924 дохил гардиданд.

Аз соли 2003 сангсуронӣ ба барномаи Универсиадаҳои зимистона шомил шудааст.

## Эзоҳ

## Ҷусторҳои вобаста
* Рейтинги Федератсияи ҷаҳонии сангсуронӣ
* Толори байналмилалии шуҳрати сангсуронӣ
## Пайвандҳо
* Натиҷаҳо ва омор

Гурӯҳ:Сангсуронӣ
Гурӯҳ:Федератсияҳои ҷаҳонии варзиш
Гурӯҳ:Созмонҳои таъсисёфта дар 1966
Гурӯҳ:Подшоҳии Муттаҳида
Сноуборд (варзиш)

**Сноуборд**, **сноубординг** ( аз  — барф ва  — тахта) — намуди зимистонаи варзиши олимпӣ буда, аз фаромадан аз нишебӣ ва кӯҳҳои барфпӯш бо асбоби махсуси варзишӣ — сноуборд иборат аст. Дар ибтидо варзиши зимистона буд, аммо баъзе варзишгарони экстремалӣ онро ҳатто дар тобистон низ иҷро мекунанд, масалан, дар нишебиҳои қумӣ (сэндбординг) ё нишебиҳои пластикӣ.

Азбаски сноубординг аксаран дар нишебиҳои омоданашуда ва бо суръати баланд анҷом мешавад, барои муҳофизат аз ҷароҳат таҷҳизоти гуногун истифода мегардад — шлем, муҳофизати буғумҳо, дастҳо, пойҳо ва пушт.

Дар Бозиҳои зимистонаи олимпии 1998 дар Нагано сноуборд бори аввал ба барномаи олимпӣ шомил гардид.

## Таърих
Ихтирои сноуборд ба аввали солҳои 1960 мансуб дониста мешавад. Шерман Поппен аз шаҳри , Мичиган, соли 1965 барои духтараш намунаи аввалини сноубордро сохт, ки онро «снёрфер» (*snurfer*) номид — калимае, ки аз  («барф») ва  («серфинг») таркиб ёфтааст. Ӯ ду лижаро ба ҳам пайваст. Снёрфер ба скейтборд монанд буд, аммо чарх надошт ва бе пайбанд (крепление) буд — варзишгар бояд бо ресмоне, ки ба нӯги тахта баста мешуд, худро нигоҳ медошт. Аз соли 1966 истеҳсоли снёрфер ҳамчун бозичаи кӯдакона оғоз гардид.

Дар солҳои баъдӣ маъруфияти ин варзиш афзоиш ёфт. Дар такмили таҷҳизот Димитрий Милович, Ҷейк Бёртон (бунёдгузори Burton Snowboards), Том Симс (бунёдгузори Sims Snowboards) ва Майк Олсон (бунёдгузори Mervin Manufacturing) саҳми калон гузоштанд. Соли 1972 Милович ширкати Winterstick-ро таъсис дод.

Соли 1979 дар наздикии шаҳри Гранд-Рапидс (Мичиган) аввалин чемпионати ҷаҳон оид ба снёрфинг баргузор гардид. Ҷейк Бёртон бо тахтаи такмилёфта (бо пайбандҳо) иштирок кард. Ин мусобиқа баъдан ҳамчун аввалин мусобиқаи сноуборд шинохта шуд.

Соли 1982 дар Вермонт аввалин мусобиқаи миллии ИМА баргузор гардид. Соли 1983 дар Калифорния аввалин чемпионати ҷаҳон оид ба ҳафпайп баргузор шуд.

Соли 1985 дар курорти Тсюрс (Австрия) аввалин Ҷоми ҷаҳон баргузор гардид. Дар миёнаи солҳои 1990 Кумитаи байналмилалии олимпӣ сноубордро ҳамчун намуди олимпӣ эътироф кард ва идораи онро ба Федератсияи байналмилалии лижаронӣ (FIS) супурд.

Дар Олимпиадаи зимистонаи 1998 дар Нагано сноуборд расман намуди олимпӣ гардид. Карин Руби (Фаронса) аввалин медали тиллои олимпиро дар байни занон ба даст овард, Росс Ребальяти (Канада) — дар байни мардон.

То соли 2000 сноуборд мавқеи устувор гирифт. Имрӯз мусобиқаҳои сатҳи олӣ баргузор мешаванд:
* Сноуборд дар Бозиҳои олимпӣ
* Чемпионати ҷаҳон оид ба сноуборд
* Ҷоми ҷаҳон оид ба сноуборд
* X-Games
* US Open

Дар солҳои аввал миёни лижаронҳо ва сноубордбозон рақобати шадид вуҷуд дошт. Аммо бо такмили таҷҳизот ва малакаҳо, сноуборд маъруф гардид. Имрӯз тақрибан 97% курортҳои лижаронии Амрикои Шимолӣ ва Аврупо сноубордро иҷозат медиҳанд.

Соли 2012 Кумитаи байналмилалии паралимпӣ пара-сноубордро ба барномаи Бозиҳои паралимпии зимистонаи 2014 дар Сочи дохил намуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Варзишҳои зимистона
Гурӯҳ:Варзишҳои олимпӣ
Гурӯҳ:Сноуборд
Париш аз конкӣ

**Париш аз конкӣ** () — намуди варзиши зимистона буда, аз паридан бо лижa аз трамплинҳои махсус муҷаҳҳазшуда иборат аст. Ин варзиш ҳам ҳамчун навъи мустақил баргузор мегардад ва ҳам ба барномаи Лижаронии дугона  дохил мешавад. Мусобиқаҳо таҳти сарпарастии Федератсияи байналмилалии лижаронӣ (FIS) баргузор мешаванд.

## Таърих

### Пайдоиши париш аз трамплин
Ин навъи варзиш дар Норвегия ба вуҷуд омадааст — кишваре, ки дар он рақобат дар фуромадан аз кӯҳҳо анъанаи мардумӣ дошт. Аввалин далели ҳуҷҷатӣ ба моҳи ноябри 1808 рост меояд, вақте ки ҷавоне бо номи Олаф Рюэ барои исботи ҷасорати худ 9,5 метр парид.

22 январи 1862 дар шаҳри Трюсил аввалин мусобиқаи расман сабтшуда баргузор гардид.

Дар барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпии 1924 дар Шамони париш аз трамплини 70-метрӣ дохил шуда буд. Аз соли 1964 мусобиқаҳо дар трамплинҳои 70 ва 90 метр баргузор мегарданд.

Соли 1925 дар Чехословакия аввалин чемпионати ҷаҳон оид ба намудҳои лижаронӣ баргузор шуд. Соли 1929 ФИС тасмим гирифт, ки чемпионатҳои ҷаҳонро мунтазам баргузор намояд. Аз соли 1950 чемпионатҳо ҳар 4 сол ва аз соли 1982 ҳар ду сол баргузор мешаванд.

### Такмили техника
То миёнаҳои асри XX варзишгарон ҳангоми парвоз дастонро фаъолона меҷунбонданд, зеро фикр мекарданд, ки ин ба зиёд шудани суръат ва дарозии париш кумак мекунад. Норвежиҳо чунин услубро истифода мебурданд, дар ҳоле ки финҳо ба аэродинамика аҳамияти бештар медоданд.

Навоварии муҳимро варзишгари шведӣ Ян Боклёв дар соли 1986 пешниҳод кард. Ӯ дар фазаи парвоз нӯгҳои лижаро ба шакли ҳарфи лотинии «V» мекушод. Ин услуб бо номи «V-услуб» ё «услуби Боклёв» машҳур шуд. Таҳқиқот нишон доданд, ки ин техника метавонад дарозии паришро то 10% зиёд кунад. Аз аввали солҳои 1990 V-услуб ба стандарти умумӣ табдил ёфт.

Аз соли 1992 мусобиқаҳои инфиродӣ дар трамплинҳои 90 ва 120 метр ва мусобиқаҳои даставӣ дар трамплини 120 метр баргузор мешаванд. Ҳамчунин тасниф ва тарҳи трамплинҳо тағйир ёфт ва онҳо амнтар гардиданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Варзишҳои зимистона
Гурӯҳ:Варзишҳои олимпӣ
Гурӯҳ:Лижаронӣ
Конкибозӣ

**Конкибозӣ** ( ё ) — намуди варзиш аст, ки дар он варзишгарон бояд дар рӯи ях бо истифода аз конки масофаи муайянро ҳарчи зудтар дар ҳалқаи пӯшида тай намоянд.

Ба ду бахш ҷудо мешавад: намуди классикӣ ва шорт-трек. Одатан зери истилоҳи «конкибозӣ» мусобиқаҳои классикӣ дар конкибозгоҳи 400-метра (овал) дар назар дошта мешаванд.

## Таърих
Конкибозӣ яке аз қадимтарин намудҳои варзиш ба шумор меравад. Қадимтарин ёдоварии вожаи «конёк» дар луғати англо-нидерландии соли 1648 сабт шудааст. Қадимтарин конкиҳои ёфтшуда ба киммериҳо тааллуқ дошта, беш аз 3200 сол пеш дар минтақаи Шимоли Баҳри Сиёҳ зиндагӣ мекарданд.

Аввалин мусобиқаи расман сабтшуда моҳи январи соли 1763 дар Британияи Кабир баргузор гардид. Ғолиб масофаи 15 милро дар 46 дақиқа тай намуд. Дар асри XIX ин варзиш босуръат рушд кард. Соли 1742 дар Эдинбург аввалин клуби конкибозӣ таъсис ёфт. Баъдан чунин клубҳо дар Лондон, Глазго, Филаделфия, Ню-Йорк, Тронхейм ва Санкт-Петербург ташкил шуданд. Соли 1879 дар Англия федератсияи миллӣ таъсис ёфт.

Соли 1889 дар Амстердам аввалин чемпионати ҷаҳон баргузор шуд. Ғолиб варзишгари рус Александр Паншин гардид. Соли 1892 Иттиҳоди байналмилалии конкибозон (ISU) таъсис ёфт, ки имрӯз беш аз 60 федератсияи миллиро муттаҳид мекунад. Аз соли 1936 чемпионатҳои ҷаҳон миёни занон низ баргузор мегарданд.

Аз соли 1996 чемпионатҳои ҷаҳон дар масофаҳои алоҳида баргузор мешаванд. Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳон оид ба конкибозӣ аз мавсими 1985/1986 оғоз гардидаанд.

Конкибозӣ аз соли 1924 ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ дохил шуд. Аз соли 1960 мусобиқаҳо миёни занон низ баргузор мешаванд. Имрӯз барномаи олимпӣ масофаҳои 500, 1000, 1500, 3000, 5000 ва 10000 метрро дар бар мегирад.

Соли 1967 ISU зери ҳимояти худ шорт-трек-ро қабул кард. Чемпионатҳои ҷаҳон аз соли 1981 ва чемпионатҳои Аврупо аз соли 1997 баргузор мешаванд. Шорт-трек аз соли 1992 ба барномаи Олимпиада дохил гардид.

Рушди босуръати конкибозӣ бо сохтмони майдонҳои яхбандии сунъӣ алоқаманд аст. Соли 1959 дар Гётеборг аввалин чемпионати Аврупо дар яхбандии сунъӣ баргузор шуд. Солҳои 1985—1986 аввалин конкибозгоҳҳои пӯшида дар Берлин ва Херенвен кушода шуданд.

Таҷҳизоти варзишгарон низ такмил ёфт: костюмҳои махсус ва аз соли 1997 навъи нави конкиҳо — клап-скейт истифода мешаванд, ки ба баланд шудани суръат мусоидат мекунанд.
## Ҳамчунин нигаред

* Рекордҳои ҷаҳонӣ дар конкибозӣ
* Red Bull Crashed Ice

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳои беруна
* Таърих, омор, зиндагиномаи қаҳрамонҳои бузург ва хабарҳои конкибозӣ
* Таърихи конкибозӣ дар сомонаи НИС «Спортивная Россия»
* Дар бораи конкибозӣ

Гурӯҳ:Конкибозӣ
Гурӯҳ:Намудҳои варзиш
Бозиҳои олимпии зимистона 1998

**Бозиҳои XVIII олимпии зимистона** дар шаҳри Нагано-и Ҷопон дар давраи аз 7 то 22 феврали соли 1998 баргузор шуданд. Номзадҳои дигар барои баргузории бозиҳо Аоста (Итолиё), Эстерсунд (Шветсия), Хака (Испания) ва Солт-Лейк-Сити (ИМА) буданд. Тибқи ақидаи умум, ғалабаи душвор (46:42 дар даври охирини овоздиҳӣ) бар Солт-Лейк-Сити насиби Нагано аз ҳисоби «омили Атланта» шуд — яъне ба хотири он ки Бозиҳои олимпии тобистонаи 1996 аллакай ба ИМА дода шуда буданд.

## Намудҳои варзиш
Ба барномаи Бозиҳои олимпии зимистонаи соли 1998 мусобиқаҳо аз рӯи ҳафт намуди варзиш, ки ба 14 ришта тақсим шуда буданд, дохил карда шуданд. Дар маҷмӯъ 68 маҷмӯи ҷоизаҳо ба бозӣ гузошта шуданд:

Намудҳои варзиши лижаронӣ

20px Варзиши лижаронии кӯҳӣ 
* 20px Дуҳарбаи лижаронӣ
* 20px Пойгаи лижаронӣ
* 20px Ҷаҳиш бо лижа аз трамплин 
* 20px Фристайл 
* 20px Сноуборд
20px Варзиши чанаронӣ 

20px Ҳоккейи рӯи ях 
## Натиҷаҳои Бозиҳои олимпӣ
200px|right|thumb|Медалҳои Бозиҳои XVIII олимпии зимистона дар Нагано

## Иштирокчиён

Дар мусобиқаҳо шумораи рекордии ҳайатҳои варзишӣ аз 72 кишвар иштирок карданд. Озарбойҷон, Кения, Македония, Уругвай ва Венесуэла бори аввал дар Бозиҳои олимпии зимистона иштирок карданд. Эрон пас аз 22 соли ғайб ба Бозиҳои зимистона баргашт, ва Кореяи Шимолӣ, Ҳиндустон, Ирландия ва Югославия пас аз 6 сол баргаштанд. Панҷ кишвар (Фиҷи, Мексика, Сан-Марино, Самоаи Амрико ва Сенегал), ки дар Бозиҳои соли 1994 иштирок карда буданд, дар Бозиҳои соли 1998 иштирок накарданд.

## Дар филателия

file:Sheetlet of Russia stamps no. 422-424 - 1998 Winter Olympics.jpg
file:Russia stamp no. 422 - 1998 Winter Olympics.jpg
file:Russia stamp no. 423 - 1998 Winter Olympics.jpg
file:Russia stamp no. 424 - 1998 Winter Olympics.jpg
file:Stamp of Ukraine s184.jpg
file:Stamp of Ukraine s185.jpg


= Эзоҳ =

## Адабиёт

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Бозиҳои олимпии зимистонаи 1998
Гурӯҳ:Бозиҳои олимпии зимистона

Гурӯҳ:Бозиҳои олимпии зимистонаи 1998
Нордикӣ омехта

**Нордики омехта** () — намуди варзиши олимпӣ мебошад, ки дар барномаи худ париш аз трамплини лижа ва пойгаи лижа-ро муттаҳид мекунад.

Дар ибтидо ин навъи варзиш бештар дар Норвегия рушд ёфта буд: дар чаҳор Олимпиадаи аввалини зимистона (1924, 1928, 1932 ва 1936) тамоми ҷойҳои ифтихориро варзишгарони норвегӣ ишғол карданд. Аз 12 чемпионати ҷаҳон то Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ норвегҳо ҳашт маротиба пирӯз шудаанд. То анҷоми Бозиҳои зимистонаи олимпии 2010 дар Ванкувер, норвегҳо 11 медали тиллои олимпӣ ба даст оварданд, дар ҷойи дуюм финҳо бо 4 медали тилло қарор доранд.

Айни замон ду навъи инфиродӣ баргузор мегардад: париш аз трамплини оддӣ ё калон (як кӯшиш) ва пойгаи лижа ба масофаи 10 км бо услуби озод. Барои ҳар ду навъ қоидаҳои умумии ин намудҳои варзиш бо иловаҳои хурд татбиқ мешаванд.

Мавқеи оғози варзишгарон дар пойга аз рӯйи натиҷаи онҳо дар париш муайян карда мешавад. Ғолиби париш аввал ба масир мебарояд, барои дигар иштирокчиён бошад, барои ҳар як хол фарқият аз натиҷаи париш миқдори муайяни сонияҳо ҳисоб карда мешавад.

Навъи даставӣ — эстафетаи 4×5 км мебошад: ҳар яке аз 4 иштирокчии даста як париш анҷом медиҳад ва сипас дастаҳо бо назардошти натиҷаи умумии паришҳо ба пойгаи эстафетавӣ мебароянд.

Қаблан варзишгарон аз трамплин се париш анҷом медоданд (ду натиҷаи беҳтарин ба ҳисоб гирифта мешуд), сипас ба масофаи 15 км медавиданд. Дар эстафета низ қаблан форматҳои 3×10 км ва 4×10 км истифода мешуданд.
## Пайвандҳо

* FIS — Fédération Internationale de Ski 
* IOC — International Olympic Committee 
* Нордики омехта дар Бозиҳои зимистонаи олимпӣ 

Гурӯҳ:Намудҳои варзиш ба тартиби алифбо
Гурӯҳ:Нордики омехта
Гурӯҳ:Намудҳои инфиродии варзиш
Гурӯҳ:Намудҳои зимистонаи варзиш
Слаломи бузурги параллелӣ

**Слаломи бузурги параллелӣ** (аз  — «нишеб» ва  — «роҳ, пайроҳа») — яке аз фаннҳо дар мусобиқаҳои сноуборд. Бар хилофи слаломи бузурги анъанавӣ, дар слаломи бузурги параллелӣ ду варзишгар ҳамзамон дар ду роҳи паҳлу ба паҳлу дар як нишебӣ оғоз мекунанд. Дар муқоиса бо слаломи параллелӣ масофаи байни дарвозаҳо бештар буда, суръат баландтар аст.

## Талабот ба роҳ
Мусобиқаҳои слаломи бузурги параллелӣ дар нишебие бо фарқи баландии аз 120 то 200 м баргузор мешаванд. Дар нишебӣ ду роҳ гузошта мешавад (яке бо ранги сурх ва дигаре бо ранги кабуд). Шумораи дарвозаҳо дар ҳар роҳ тақрибан 25 адад аст.

Дар ин фанн дарвозаҳо аз як сутуни слаломӣ ва як сутуни «стабби» бо парчами секунҷа иборатанд. Сутуни дохилии гардишкунанда — сутуни ҳаракаткунандаи «стабби» мебошад. Сутуни берунӣ метавонад ҳаракаткунанда ё сахт (дар ҳолати шамол) бошад. Масофа байни сутунҳои гардишии ду дарвозаи ҳамсоя бояд аз 20 то 25 метр бошад. Дарвозаҳо бо парчамҳои ранги мувофиқ (сурх ё кабуд) ишора мешаванд. Гардиш ҳамеша гирди сутуни кӯтоҳ иҷро мешавад.

## Ташкили мусобиқа
Мусобиқа аз даври интихобӣ (квалификатсионӣ) ва даврҳои финалӣ иборат аст. Дар марҳилаи интихобӣ ҳамаи варзишгарон як роҳро барои вақт тай мекунанд. 16 иштирокчие, ки натиҷаи беҳтарин нишон медиҳанд, ба марҳилаи баъдӣ (финалҳо) роҳ меёбанд.

Ин 16 варзишгар ба ҷуфтҳо тақсим шуда, дар роҳҳои сурх ва кабуд ба таври параллелӣ рақобат мекунанд. Ғолиби ҳар ҷуфт ба даври оянда мегузарад. Ҳамин тавр, дар 1/8 финал 16 варзишгар, дар 1/4 финал — 8, дар 1/2 финал — 4 ва дар финалҳо (барои ҷойҳои 1–2 ва 3–4) — 2 варзишгар иштирок мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Фаннҳои сноуборд
Биг-эйр

**Биг-эйр** ( — «парвози бузург») — яке аз фаннҳои лижаронии фристайл, сноуборд ва скейтбординг мебошад.

Дар мусобиқаҳо (ё барномаҳои намоишӣ) лижарони фристайл, сноубордбоз ё скейтбордбоз суръат гирифта, аз трамплини калон ҷаҳида, дар фазо ҳиллаҳои гуногун иҷро мекунад. Масофаи парвоз одатан аз 5 то 30 метрро ташкил медиҳад.

Мусобиқаҳои биг-эйр дар сноуборд миёни мардон ва занон аз соли 2018 ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ шомил шудаанд, ва дар фристайл аз соли 2022.

Биг-эйр аз навъҳои техникии фристайл ба шумор меравад. Баромади иштирокчиён аз рӯи душвории ҳиллаҳо, динамика, «тозагӣ» ва зебоии иҷро арзёбӣ мешавад.

Марҳилаи ниҳоии Ҷоми ҷаҳон оид ба биг-эйр солҳои 2007, 2008 ва 2009 дар шаҳри Маскав, дар майдони назди бинои Донишгоҳи давлатии Москва дар Воробёвие гор баргузор гардидааст.

Ҷоизаи асосӣ дар ин фанн — «Кураи булӯрӣ» (Хрустальный глобус) мебошад.

## Таърих
Соли 2015 Кумитаи иҷроияи Кумитаи байналмилалии олимпӣ дар ҷаласаи худ дар Лозанна қарор қабул кард, ки биг-эйр дар сноуборд аз соли 2018 ба барномаи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ ворид карда шавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фаннҳои сноуборд
Гурӯҳ:Фаннҳои фристайл
Гурӯҳ:Навъҳои варзиши олимпӣ