open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Баҳодуршоҳи II

**Баҳодуршоҳи II** (; ) — охирин намояндаи сулолаи Бобуриёни Ҳиндустон. Фарзанди Акбаршоҳ. Солҳои ҳокимияташ 1837-58.

## Зиндагинома
Расман вориси тахту тоҷ бошад ҳам, мустақилияти сиёсию иқтисодӣ ва иҷтимоӣ надошт. Воқеан ҳокимият дар дасти ширкати Ост-Индияи Англия буд. Ҳатто сиккаҳое, ки аз ҷониби ин ширкат зарб зада мешуд, номи шоҳи Ҳинд-ро надошт. Англисҳо баръакс, кӯши¬данд, ки Б. II аз ҳукумат даст кашад, лекин Баҳодуршоҳи II ҳеч шарти онҳоро қабул накард. Бар замми ин Баҳодуршоҳи II мехост писари хурдаш Мирзо Ҷавонбахт валиаҳд шавад, лекин англисҳо ҳам ин шарти Баҳодуршоҳи II-ро қабул накарданд. Онҳо Мирзо Фахриддин ва Муҳаммад Қулшукӯҳро, ки розӣ буданд, аз тахт даст кашида, унвони шоҳзодагиро бипазиранд, дастгирӣ намуданд. Ҳамзамон овозаҳо пайдо шуданд, ки гӯё Баҳодуршоҳи II таҳти таъсири Пирзода Ҳасан Акбарӣ мазҳаби худро тағйир дода, ба мазҳаби шиа гаравидааст ва ҳамзамон аз шоҳи Эрон Каримхони Занд ёрӣ хостааст. Ба ин мазмун ҳатто дар масҷиди ҷомеи Деҳлӣ 2 марти 1857 эъломия пайдо шуд. Ҳамон сол шаҳри Деҳлӣ дар дасти тоифаи моротҳо, ки ибтидо дар хидмати англисҳо буданд, қарор дошт ва ҳатто онҳо низ бар зидди англисҳо шӯриш бардоштанд. Шӯришгарон Баҳодуршоҳи II-и 82-соларо роҳбари худ интихоб карданд (ҳарчанд аввал Баҳодуршоҳи II зидди ин гуна шӯришҳо буд) ва бо даъвати Баҳодуршоҳи II ҳокимони вилоятҳо низ ба онҳо ҳамроҳ шуданд.

Баҳодуршоҳи II зидди ихтилофоти дохилӣ буд, бо вуҷуди ин бархе аз роҳбарони вилоятҳо Баҳодуршоҳи II-ро напазируфта, ба англисҳо ёрии ҳарҷониба намуданд. Баъди муҳорибаи шадид, 6 сентябри 1857 шаҳри Деҳлӣ боз ба тасарруфи англисҳо даромад. Баҳодуршоҳи II бо ҳамсару писараш Мирзо Ҷавонбахт дар оромгоҳи Ҳумоюн паноҳ бурданд, лекин англисҳо оромгоҳро (22 сентиябри 1857) муҳосира намуда, Баҳодуршоҳи II-ро асир гирифтанд. Муддати як сол зиндонӣ буд, баъдтар ба Бирма (Мянма) умрбод бадарға шуд ва саранҷом дар он ҷо аз олам даргузашт.
Баҳодуршоҳи II шоҳи донишманду закӣ буд. Бо тахаллуси Зафар шеър мегуфтааст. Аз ӯ асаре бо номи "Шарҳи «Гулистон» ва девони шеър боқӣ мондааст. Ҳамаи анвои хатро хуш менавишт. Дар хатти насх пайрави Қозӣ Исматуллоҳ буд. Чанд тан шогирд доштааст, ки назди ӯ таълими хат мегирифтанд ва ҳар як шоир ва дар тасаввуф пайрави маслаки вай будаанд. Аз осори Баҳодуршоҳи қитъаҳо ба хатҳои насх, туғроӣ ва настаълиқ дар Осорхонаи бостоншиносии Деҳлӣ мавҷуданд, ки яке аз анҳо бо хатти зебои настаълиқ навишта шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Баҳои замин

**Баҳои Замин** — баҳодиҳии қиёсии сифати хок аз рӯи хусусиятҳои муҳимми агрономӣ. 

## Ҷусторҳои вобаста
* Бонитировка

## Адабиёт
*  

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Астуриас Мигел Анхел

**Астуриас Мигел Анхел** (19.10.1899, Гватемала — 09.06.1974, ҳамон ҷо) — нависанда, драматург ва дипломати Гватемала. Хатмкардаи факултаи ҳуқуқи Донишгоҳи Гватемала (1923). Солҳои 1923—1933 берун аз ватан дар Лондон, Париж зиндагӣ кардааст. Ба ҷараёни адабии сюрреализм майл намуд. Солҳои 1940—1954 чун дипломат дар Мексика, Аргентина, Фаронса, Салвадор, 1966—1970 чун сафир дар Фаронса кор кардааст. Соли 1930 дар Париж китоби Астуриас бо номи «Қиссаҳои Гватемала» ба табъ расид, ки дар заминаи эҷодиёти шифоҳии мардум офарида шудааст. Дар романи «Ҷаноби Президент» (1933) тарзи ҳукмронии диктатуриро маҳкум намудааст. Соли 1949 романи «Одамҷуворӣ»-ро ба табъ расонд. Асари сегонаи Астуриас — «Боди шадид» (1950), «Падари сабз» (1954), «Чашмони майитҳо» (1960), ки аз тақдиру қисмати халқи Гватемала дар садаи XX қисса мекунад, саршор аз ғояҳои миллӣ-озодихоҳӣ мебошад ва ба ӯ шуҳрати ҷаҳонӣ овард. Ба Астуриас романи «Зани дунажода» (1964) ва китоби ривоятҳо «Оинаи Лида Сол» (1967) тааллуқ доранд. Эҷодиёти Астуриас ифодагари ормонҳои мардуми таҳҷоии Гватемала — ҳиндиёни майя ва эҷодиёти шифоҳии онҳо мебошад. Дар осори Астуриас устураҳои ҳиндиҳо бо воқеияти муосир омезиш дода шуда, тасвир ёфтаанд. Астуриас бо Ҷоизаи байналмилалии ленинӣ «Барои таҳкими сулҳи байни халқҳо» (1966) ва Мукофоти Нобел (1967) сарфароз гардидааст.

## Осор
* Уикэнд в Гватемале. Москва, 1958;
* Избранные произведения. Т. 1˗2. Москва, 1988;
* Юный владетель сокровищ. Повесть//Легенды Гватемалы. Москва, 1999.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Мигель Анхель Астуриасоли Биобиблиографический указатель. Москва, 1960.
Баҳоия

**Баҳоия** () — як шохаи бобия, ки муассисаш Мирзо Ҳусайналии Нурӣ мулаққаб ба Баҳоуллоҳ (1817—1892) мебошад.

Он дар садаи 19 аввал дар Ироқ ва баъдтар дар Эрон арзи вуҷуд намуд. Баҳоуллоҳ тақрибан дар 30-солагӣ бобияро пазируфта, худро яке аз муридони наздики Боб эълон кард. пайравонаш ӯро «Алвоҳи илоҳӣ» меномиданд. Ӯ дар Теҳрон бо туҳмати сӯиқасд ба Шоҳ Аббос ҳабс карда шуд. Баъди аз маҳбас баромаданаш ба Бағдод рафта, дар Сулаймония иқомат ихтиёр кард ва дар он ҷо ба Баҳоия асос гузошт. Баҳоуллоҳ с. 1863 худро ҳамон пайғамбаре эълон кард, ки Боб дар бораи риҷъаташ хабар дода буд. Баҳоия усулан шакли буржуазии ислоҳгароёнаи динӣ буд. Баъди вафоти Баҳоуллоҳ роҳбарии равияи мазкурро писараш Аббос Афандӣ мулаққаб ба «Абдулбаҳо» ба уҳда гирифт.

Таълимоти Баҳоия дар «Китобу-л-акдас» ва «Инсон»-и Баҳоуллоҳ, ки он бояд «Қуръон» ва «Баён»-и бобияро иваз менамуд, ифода ёфтааст. Баҳоия баъзе унсурҳои таълимоти бобия, махсусан баромади мусаллаҳона бар зидди ҳокимиятро рад намуда, манфиатҳои буржуазияи тозабунёдро ифода мекард ва роҳи тарғиби ғояҳои динию баробарии ҳамаи мардумро пеш гирифт. Он тарафдори моликияти хусусӣ ва таъсиси давлату забони ягонаи ҷаҳонӣ ва дини ягонаи умумиинсонӣ буд. Баҳоия таълимоти худро, ки аз ақидаҳои Аҳмади Ақсоӣ ғизои маънавӣ гирифтааст, воситае мешумурд, ки дар сурати интишор ёфтанаш на фақат ҷойи дигар динҳоро бояд мегирифт, балки ҳудуди миллию давлатию иҷтимоиро низ аз байн мебурд. Баҳоия таассуби диниро рад намуда, созиши дини ислом бо дигар динҳоро талқин мекард, нуктаҳои аҳкомпарастонаи исломро намепазируфт.

Илоҳиётшиносон ва пайравони ин дин Баҳоияро дини сифатан нав талаққӣ кардаанд. Муътақидони он якдигарро озор надода, дӯстию рафоқатро тарғиб менамуданд, зидди зулму истибдоди Қоҷориён дар Эрон буданд ва хайру накӯ¬кориро тарғиб менамуданд.

Дар Баҳоия мисли бобия мансабу мартаба вуҷуд надошт ва тамоми умурро аъзои маҷлис озодона ва бо ҳамкории якдигар идора мекарданд. Ҳамаи аъзои маҷлис дар «Байтуладл», ки дар деҳкадаҳо ва шаҳрҳо таъсис дода мешуданд, зиндагӣ мекарданд, масъалаҳои ҳуқуқиро тибқи анъанаҳои бобия дар амал ҷорӣ менамуданд, ҷавру зулм ва умуман зӯровариро дар таълимоташ рад мекарданд. **Баҳоия** дар Миср, Амрикои Шимолӣ ва Аврупо низ паҳн шуд.

Тарафдоронаш дар он ҷойҳо ғояи ваҳдати инсониятро тарғиб намуда, ба таълимоти худ ҷанбаи байналмилалӣ медоданд. Бино ба маълумоти муҳаққиқон, дар Чикаго маъбади баҳоиён мавҷуд аст. Баҳоия барои ноил шудан ба ойину осоиши умумӣ, баробарӣ ва интишори дини умумиинсонӣ, ки моҳиятан манфиати буржуазияи навтавлид дар мамолики Шарқро ифода мекард, аз роҳи мусолиҳакорӣ мубориза мебурд. Ташкилоти Баҳоияро баъди писари Баҳоуллоҳ наберааш Шавқи Раббонӣ (Афандӣ) идора мекард. Дар солҳои 20 садаи 20 фаъолияти Баҳоия дар Ашқобод ба мушоҳида мерасид, вале он фаъолияти худро бо таҳкими ҳокимияти шӯроҳо дар он ҷо ба куллӣ қатъ намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Эътиқоди динӣ
Меҳрдод Баҳор

БАҲÓР (порсӣ:بهار) Меҳрдод (1930, Теҳрон – 13.11.1994, ҳамон ҷо), адабиётшинос, забоншинос, тамаддуншиноси эронӣ.

## Зиндагинома
Писари Маликушшуаро Баҳор. Хатмкардаи Донишгоҳи Теҳрон (1958). Пас аз хатми Донишгоҳи Теҳрон ба Англия рафта, таҳсилу пажӯҳишро дар Мадрасаи мутолиоти шарқӣ ва африқоии Донишгоҳи Лондон идома дод. Баҳор аз айёми ҷавонӣ чун аксари ҷавонони ватандӯсту озодидӯст ва тарафдорони демократия ба сиёсат рӯй овард, узви Ҳизби Тӯда шуд ва ғояҳои сотсиалистию демократиро ташвиқу тарғиб мекард. Барои иштирокаш дар ҳаракатҳои зидди давлат аз Донишгоҳи Теҳрон ба муддати як сол хориҷ гардид. Ду сол дар маҳбас буд. Ҳангоми таҳсил дар Лондон ба ҳаракатҳои сиёсии ҷавонон – донишҷӯёни эронӣ роҳбарӣ мекард. Дар Лондон, инчунин, узви ҳайати таҳририя ва муддате сармуҳаррири маҷаллаи пажӯҳишӣ буд. Солҳои 60 садаи 20 ба Эрон баргашт, ширкатро дар ҳаракатҳои сиёсӣ қатъ кард, роҳи пешгирифтаи Ҳизби Тӯдаро нодуруст арзёбӣ намуда, аз узвияти он хориҷ гардид. Ба сабаби собиқан ширкат доштанаш дар сиёсат ва ҳаракатҳои зидди давлат ба Баҳор иҷозати тадрис дар донишгоҳ дода намешуд. То даврони бознишастагӣ корманди Бонки марказӣ буд ва чун корманди интиқолӣ дар «Бунёди фарҳанги Эрон», «Фарҳангистони адаб ва ҳунар», «Фарҳангистони забон» фаъолият менамуд.
## Осор
Баҳор аз замони таҳсил дар Донишгоҳи Лондон ба пажӯҳиш оғоз карда, дар соҳаҳои гуногуни илм осори ҷолибе офарид. Баҳор пажӯҳишгари варзида дар шинохти асотири эронӣ, таърих ва фарҳанг мебошад. Китобу рисолаҳои «Асотири эронӣ» (1974), «Пажӯҳиш дар асотири Эрон» (1984), «Сухане чанд дар бораи «Шоҳнома» (1994), «Тахти Ҷамшед», (1994; ҳамроҳи Насруллоҳи Касроиён), «Ҷусторе чанд дар фарҳанги Эрон» (1995) аз нигоштаҳои Баҳор дар ин самти пажӯҳишанд. Самти дигари пажӯҳиши Баҳор омӯзиши забону адабиёти форсии миёнапаҳлавӣ, тарҷумаи осори паҳлавӣ ва таҳияи вожаномаҳои баъзе осори забони форсии миёна мебошад («Вожаномаи Бундаҳиш», паҳлавӣ-форсӣ, 1967; «Вожаномаи Гузидаҳои Зодиспарам», паҳлавӣ-форсӣ, 1973; «Бундаҳиш», 1369 ва ғайра). Якчанд асари дар заминаи достонҳои «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ барои наврасон навиштаи Баҳор – «Ҷамшедшоҳ» (1968; дар ин асар аз маводди Авесто низ истифода шудаст), «Баставр» (1979), «Рустам ва деви сафед» (1992), «Рустаму Суҳроб» (1995) интишор ёфтаанд. Баҳор дар асотиршиносӣ пайрави ягон мактабе дар ин соҳаи илм набуд. Ӯ танҳо назариёти асотиршиноси маъруф Мирча Элиад (1901–86)-ро нисбат ба диг. ҷомеътар медонист. Б. андеша дошт, ки асотири Эрон дар пайвастагӣ бо асотири кишварҳо ва халқҳои ҳамҷавор ҳам аз Шарқ ва ҳам аз Ғарб омӯхта шаванд. Дар асарҳояш, ӯ инчунин, назариёти худро дар бораи сохти ҷомеаи эронӣ, таърихи Эрон аз замони бостон то имрӯз иброз доштааст.
Осори: Бундаҳиш. Д., 2006.

## Адабиёт
.یاد بهار. یا دنامۀ دکتر مهرداد بهار. تهران، ۱۳۴۶ هـ. ش

*М. Диловаров.

## Сарчашма

*
Мирзорабеъ Баҳори Бухороӣ

**Мирзорабеъ Баҳори Бухороӣ** (с. таваллуд ва вафот номаълум) — и тоҷик (а. 19).

## Зиндагинома
Аз маълумоти манбаъҳои адабии садаи 19, махсусан, «Туҳфату-л-аҳбоб»-и Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ, ки бо Баҳор шарикдарс будааст, бармеояд, ки Баҳор таҳсили улуми мутадовиларо ба анҷом расонда, чун шахси донишманд ва шоир шуҳрат ёфт. Пас аз хатми таҳсил дар мадрасаи Заргарон дарс медод. Алфозаш дар нигоштаҳояш тозаву рангин, «маҳкаму заррин» будааст. Абёти зерин аз ӯст:

Хату зори ту бисмиллаҳи каломи мубин,

Чун Хизр нурфишон дар таҷаллиёти яқин.

Яке зи соҷиди абрӯт нуҳ равоқи сипеҳр,

Чӣ гӯямат, ки туӣ қиблаи макону макин.

Агар на сарви қадат беҳ зи нахли фирдавс аст,

Дили замона чаро моил аст з-он бар ин.

Лабат зи чашмаи ҳайвон басе шараф дорад,

Ҳалок кай шавад он кас, ки нӯшадаш ба яқин.

Хаёли чашми туам баски нашъаҳо дорад,

Ба шиша санг занам, бодаро диҳам нафрин.

Намоз дар хами абрӯш воҷиб аст, Баҳор,

Сарат ба саҷда равад чун арақ ба сӯйи ҷабин.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Мулук Баҳор

**Баҳор Мулук Асадуллозода** () — яке аз аввалин сарояндагони операи тоҷик. Корманди хидматнишондодаи маданияти ҶШС Тоҷикистон (1978).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Тошканд (1938) ва Консерваторияи давлатии ба номи Чайковскийи Маскав (1949). Дар Ансамбли суруд ва рақси Филармонияи давлатии ҶШС Ӯзбекистон (1936-39) ва Театри давлатии академии опера ва балети тоҷик ба номи С. Айнӣ (1940-45, 1949-70) кор кардааст. Аз соли 1970 нафақагири шахсӣ (дар як вақт методисти шуъбаи театрии Хонаи эҷодиёти халқи Тоҷикистон; 1979-82). Баҳор овози баланди форам дошт. Партияҳои офаридааш самимӣ ва ҷаззобу дилнишинанд.

## Эҷодиёт
Баҳор дар операи тоҷикӣ беш аз 80 нақш офаридааст, ки беҳтаринҳояш инҳоянд: Гулъизор («Шӯриши Восеъ»-и С. Баласанян), Гулрӯ («Пӯлод ва Гулрӯ»-и Ш. Сайфиддинов), Ойхон («Найрангҳои Майсара»-и С. Юдаков), Комде («Комде ва Мадан»-и З. Шаҳидӣ), Маҳин («Тоҳир ва Зуҳро»-и А. Ленский), хонум Баттерфляй («Чио-Чио-Сан»-и Ҷ. Пуччини), Гулчеҳра («Оршинмололон»-и У. Ҳоҷибеков) ва ғ. Дар иҷрои романсҳо низ маҳорати хубе дошт. Баҳор ширкаткунандаи 4 даҳаи санъати тоҷик дар Маскав (1941, 1949, 1957 ва 1968) мебошад. Ба Эрон сафари ҳунарӣ кардааст (1941).

## Медалу ҷоизаҳо
Бо медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ашъас ибни Абишшаъсо

**АШЪÁС ЍБНИ АБИШШАЪСÓ** (арабӣ أشعثابنأبیالشعثاء) Сулайми Куфии Муҳорибӣ, (вафоташ 742), яке аз ровиёнест, ки аз падараш ва дигарон ҳадис ривоят кардааст. Ӯ дар ривоят сиқа буда, ҳар шаш аз асҳоби «Саҳеҳ»-ҳо аз ӯ ҳадис овардаанд. Ин ровӣ дар ривояти Тирмизӣ ҳам ба шакли «Ашъас ибни Абишшаъсо» ва ҳам ба шакли «Ашъас ибни Сулайм» ёд шудааст. / *С. Шаҳобуддинов.*
## Адабиёт
* 
* **Адабиёт**
:Муҳаммад ибни Исо ат-Тирмизӣ. Шамоилу-н-набӣ. Душанбе, 2010;
المناویعبدالرئوفالمصری. شرحالشمائل ( درحاشیۀشرحعلیالقاری). جلدهای۱-۲. المصر،۱۳۱۷هـ

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Ровиёни ҳадис
Аъзои рудиментӣ

**АЪЗÓИ РУДИМЕНТӢ**, рудиментҳо, узвҳое, ки дар раванди инкишофи таърихии организм аҳаммияти асосии худро гум кардаанд. Аъзои рудиментӣ дар аснои инкишофи ҷанин ба вуҷуд меоянд, вале пурра инкишоф намеёбанд. Аъзои рудиментӣ то охири умр боқӣ мемонад, масалан, устухони хурди соқи парандаҳо, чашми баъзе ҳайвоноти заминков (кӯрмуш), боқимондаи мӯйи бадан ва устухони коси наҳанг­шаклҳо ва ғ. Ба аъзои рудиментии одам муҳраҳои дум, мӯйи бадан, мушакҳои гӯш, кирмрӯда (аппендикс) ва ғ. мисол мешаванд. Дар баъзе ҳолатҳо аъзои рудиментӣ пурра инкишоф меёбад, масалан, як ҷуфт боли ақиби наҳангшаклҳо. Аъзои рудиментӣ барои муайян кардани роҳи филогенез ёрӣ мерасонад.
## Адабиёт
* 
* **Адабиёт**: 
:Чтецов В. П. Морфология. Москва, 1990.

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Зистшиносӣ
Фирӯз Баҳор

**Фирӯз Ҳоҷиевич Баҳор** (таваллуд 19.11.1942, Душанбе) — оҳангсози касбии тоҷик, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон (1991). Узви Иттифоқи композиторони Тоҷикистон. 
## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти давлатии мусиқӣ-педагогии ба номи Гнесинҳои Маскав (1967) ва Консерваторияи давлатии Тошканд ба номи М. Ашрафӣ (1971). Солҳои 1971–1976 муаллими кафедраи назарияи мусиқии ДДСТ ба номи М. Турсунзода, 1976–1990 котиби Раёсати Иттифоқи кинематографистон Тоҷикистон, 1990–1996 муаллими ДДСТ буд. Баҳор дар жанрҳои гуногуни мусиқии муосир (балет, симфония, кантата, хор, достонҳои симфонӣ, консерт барои созҳои мусиқӣ, барои спектаклу кинофилмҳо ва ғайра) асарҳо эҷод кардааст. Эҷодиёти Баҳор рангин буда, дар онҳо таҳлили амиқи ҳодисаҳои зиндагӣ, олами ботинӣ ва рӯҳии инсон ба назар мерасад.
## Эҷодиёт
Балети «Дувалронии нозанин», симфонияҳои «Бузург» (ба хотираи Ибни Сино), «Достон» (1969), «Мароқанд» (1970) асарҳои беҳтарини Баҳор мебошанд. Достони симфонии «Мароқанд» шуҳрати Баҳорро дар хориҷа афзуд. Асарҳои хурдҳаҷми Баҳор: кантатаҳои «Зери байрақи ту», «Таронаи Октябр», асарҳо барои хор – «Марши озодӣ» (шеъри С. Айнӣ), «Байрақи зафар» (шеъри А. Лоҳутӣ) ва ғ. Муаллифи зиёда аз 50 суруд, инчунин суруду мусиқии спектакл ва кинофилмҳост. Аз соли 1996 дар шаҳри Берлин зиндагӣ ва фаъолият дорад. Соли 1997 дар шаҳри Берлин нахустин консерт аз рӯйи асарҳои Баҳор доир гардид. Солҳои 1998–2009 дар Берлин, Гамбург, Бремен, Коттбус ва дигар шаҳрҳои Олмон аз рӯйи асарҳои Баҳор 29 консерт дода шуд. Солҳои 2001–06 раиси Ҷамъияти Олмон – Тоҷикистон буд ва дар тарғиби мусиқии тоҷикӣ дар хориҷа ҳиссаи бузург гузошт. Солҳои 1997–2007 ҳамроҳи мусиқишинос Э. Гейзер дар шаҳри Берлин клуби мусиқии «Флейтаи афсунгар»-ро ташкил кард. Соли 2008 дар фестивали «Кинои тоҷик дар Фаронса» нахустнамоиши филми «Сирҳои оила»-и реж. В. Аҳадов бо мусиқии Баҳор баргузор гардид. 
## Ҷоизаҳо
Январи 2008 Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ӯро бо ордени «Дӯстӣ» сарфароз гардонд. Моҳи марти 2008 барои комёбиҳои эҷодиаш дар с. 2007 бо Мукофоти Иттифоқи композиторони Русия ба номи Шостакович қадр карда шуд. Апрели 2008 дар Конкурси байналмилалии композиторон ба номи С. Прокофев дар шаҳри Санкт-Петербург барои силсилаи 24 сарахбор ва фуга барои фортепиано сазовори ҷоизаи аввал гардид. Асарҳои Баҳор дар бисёр кишварҳои дунё иҷро шудаанд. Дорандаи Мукофоти комсомоли ленинии Тоҷикистон (1978).	
## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Оҳангсозони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистон
Баҳор (деҳа дар Тоҷикобод)

БАҲÓР, деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаи Лаби Оби ноҳияи Тоҷикобод.

Аз Баҳор то маркази ноҳия 15 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 164 нафар (2009), тоҷикон.

Мактаби таҳсилоти ибтидоӣ ва чойхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ.

Заминҳо аз дарёчаи Шӯрак обёрӣ мешаванд.
## Манбаъ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
*  
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Баҳор (деҳа дар н. Ҷаббор Расулов)

БАҲÓР (собиқ Кичикдам), деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулхонаи ноҳияи Ҷаббор Расулов. Аз Баҳор то маркази ноҳия 3 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 320 нафар (2012). Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби шаҳраки Пролетар таҳсил мекунанд. Бунгоҳи тиббӣ ва 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Томчисой ба воситаи пойгоҳи обкашӣ обёрӣ мешаванд.
## Манбаъ
Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
*  
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Аъзои барқзо

**Аъзои барқзо**, **аъзои барқофар** — узви баъзе моҳиҳо, ки қобилияти ҳосил кардани барқро доранд (барои ҳимоя, ҳамла, ахбор аз муҳит ва ғайра).

Зиёда аз 300 навъи моҳиҳо аъзои барқзо доранд. Аъзои барқзо дар паҳлуи моҳӣ дар шакли ҳосилаҳои муғҷамонанд (суфрамоҳии барқӣ ва мормоҳии барқӣ), дар зери пӯст (лаққамоҳии барқӣ), зери чашм (ситорашумори амрикоӣ) воқеъ аст. Аъзои барқзо аз лавҳачаҳои сершумори бо ҳам васлшуда иборат мебошад. Дар суфрамоҳии барқӣ тақрибан 600, дар мормоҳии барқӣ 70 ва дар лаққамоҳии барқӣ тақрибан 2 млн сутунча мавҷуд аст. Потенсиале, ки дар аъзои барқзоҳосил мешавад, ба 1200 В (дар мормоҳии барқӣ) ва иқтидори разряди он (ба ҳисоби импулс) аз 1 то 6 кВт (дар Torpedo occidentalis) мерасад. Бузургии шиддати разряди ҷараён аз 20 (дар суфрамоҳии барқӣ) то 600 В (дар мормоҳии барқӣ), қувваи ҷараён аз 0,1 (дар лаққамоҳии барқӣ) то 50 А (дар суфрамоҳии барқӣ) мешавад. Мормоҳии барқӣ то ба шиддати 220 В тоқат мекунад. Разрядҳои барқии моҳиҳои калон барои одам хатарнок мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Кэррол Р. Палеонтолия и эволюция позвоночных. Москва, 1992;
* Вопросы ихтиологии. т. 34, Москва, 1994.

Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ
Гурӯҳ:Колбудшиносии моҳӣ
Баҳор (мазмунҳо)

* Баҳор - фасли сол

* Баҳор - деҳа дар ноҳияи Данғара
* Баҳор - деҳа дар ноҳияи Панҷакент
* Деҳоти Баҳор - ҷамоати деҳот дар ноҳияи Ваҳдат
* Баҳор (н. Ваҳдат) - деҳа дар ноҳияи Ваҳдат
Аъзои ҳис

**Аъзои ҳис** — узвҳое, ки ба воситаи онҳо организм таъсири ангезандаҳои беруниро дарк мекунад (чашм, гӯш, пӯст ва ғайра). Ҳар узв қодир аст, ки фақат таъсири ягон навъи ангезишро дарк намояд. Аъзои ҳисси одам эҳсоси зеринро дарк мекунад: босира (ниг. Чашм), сомеа (ниг. Гӯш), шомма (ниг. Бинӣ), зоиқа (ниг. Забон), ломиса (ниг. Пӯст), дард ва ҳарорат. Ретсепторҳо, яъне нӯги торҳои асабияи ҳассос низ дар амали дарки ҳис ширкат доранд. Аз ин ҷост, ки мафҳуми аъзои ҳис шартист, зеро барои пайдоиши эҳсос ангезиши дар ретсепторҳо рухнамуда бояд ба пӯсти мағзи сар расад. Пас, ҳар як аъзои ҳис фақат як ҷузъи анализатор (ташкилаҳои мураккаби асабия) мебошад.

## Нигаред низ
* Зоиқа
* Босира
* Шомма
* Ломиса
* Сомеа

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зистшиносӣ
Баҳор (шаҳрак)

**Баҳор** — шаҳрак дар ҷамоати деҳоти Фирӯза ва маркази маъмурии ноҳияи Носири Хусрав. Аз Баҳор то маркази ҷамоат аз 1 км камтар; роҳ асфалтпӯш.

## Аҳолӣ
Аҳолиаш 5550 нафар (2009) ва 4363 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, клуб, боғчаи кӯдакон, 4 ошхона, 4 нуқтаи савдои хусусӣ, дармонгоҳ, беморхона дорад.

Дар Баҳор пойгоҳи нақлиётӣ, шуъбаи маориф, идораи кишоварзӣ, идораи байторӣ, ситоди ҳолатҳои фавқулода, комиссариати ҳарбӣ, идораи суди ноҳиявӣ, прокуратура, идораи нозироти андоз, шуъбаи омор, сабти асноди ҳолатҳои шаҳрвандӣ фаъолият мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Кофарниҳон обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*  

Гурӯҳ:Шаҳракҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Носири Хусрав
Гурӯҳ:Ҷамоати Фирӯза
Баҳор (шаҳри қадима)

БАҲÓР, шаҳри қадимие дар қисми ғарбии даромадгоҳи Ҳамадон.

Дар даврони Салҷуқиён Баҳор шаҳри ободу сернуфус будааст.

Соли 1275 сипоҳиёни Ҳулокуи муғул Баҳор ва қалъаҳои онро батамом валангор карданд.

Вайронаҳои қариб сӣ қалъаи Баҳор ҳанӯз ҳам дар яке аз маҳаллаҳои он боқӣ мондаанд.

Мутобиқи баъзе маълумоти дигар Баҳор шаҳре дар байни Балху Тахористон, дар 6-фарсахии Хулм (вилояти Самангони Афғонистон) ҷойгир будааст. 
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Баҳоргул

**Баҳоргул** () — гиёҳест бисёрсола.

Баландиаш то 30 см; баргаш панҷашакл, аз бехи поя месабзад. Гулбаргаш зард (аз 5–8 барг иборат аст), мевабаргааш нӯгтез, тухмаш чиндори сабзтоб. Гулаш феврал–май мешукуфад (даври гулшукуфташ 2–3 ҳафта). Баҳоргул дар баландии 750–2000 м аз сатҳи баҳр мерӯяд. Дар қатор кӯҳҳои Қурама, Зарафшон, Ҳисору Дарвоз, Мевағул ва мавзеъҳои Тоҷикистони Ҷанубӣ паҳн шудааст.

Баҳор бишканад гиёҳи доруист. Бо бехи он касалиҳои пӯстро тарбандӣ мекунанд. Решааш алкалоид дорад. Дар гулпарварӣ низ тавсия шудааст.

## Адабиёт
*
Баҳорак

**Баҳорак** () ё Баҳористон — деҳае қадимиву тоҷикнишин дар вулусволии Баҳораки вилояти Бадахшони Ҷумҳурии Исломии Афғонистон аст. 29 км дуртар аз шаҳри Файзобод ҷойгир аст.

Аз Баҳорак дар давраи ҳукмронии Кушониён дар торихномаҳои ҷинӣ бо номи Лоншӣ ёд шудааст. Сипас дар маъхазҳои таърихӣ бо номи Баҳористон, яъне минтақаи ҳамешабаҳору сарсабз зикр гардидааст. Аз рӯйи баъзе сарчашмаҳо номи Баҳоракро дар даврони исломӣ соҳиб гаштааст. Дар ин давра маъбади бузурге, ки аз лоҷвард бунёд гардида буд, ба масҷид табдил дода шуд. Пас аз тасарруфи муғулҳо номи Баҳоракро гирифт. Он ёдгори таърихӣ қисман хароб гардида, замони салтанати Темур сангҳои лоҷварди он ба Бухоро интиқол дода шуд.

Роҳи бузурги абрешим ба воситаи кӯҳҳои Помир аз Бадахшон ба Балху Хатлону Тирмиз, Самарқанду Бухоро ва Марву Нишопур аз Баҳорак мегузашт. Дар водиҳои Баҳорак рӯдҳои Зардев ва Марғилон (аз қисми шимолӣ), Вардуҷ (аз самти ҷануб) ва Кӯкча (аз қисми ғарбӣ) ҷорӣ мешаванд. Дар ҷангалҳои кӯҳиаш бештар дарахтони мевадор, аз қабили чормағз, бодом, гелос ва себ мерӯянд. Сокинони Баҳорак асосан ба кишоварзӣ, майдакосибӣ ва тиҷорат машғуланд. Кишти гандум, ҷав, ҷуворимакка, шолӣ ва дигар ғаллаҳо рушд кардааст. Соли 2006 дар Баҳорак мактаби духтарона бунёд гардид, ки дар он 3000 донишомӯз таҳсил мекарданд. Солҳои 1980-ум Баҳорак пойгоҳи низомии Артиши Шуравӣ буд. Аз ёдгорҳои таърихӣ дар Баҳорак қалъаи гилин боқӣ мондааст, ки пойгоҳи шуравӣ дар ҳамин қалъаи гилин ҷойгир буд (иборат аз 1 баталйон).

Аз ёдгорҳои таърихӣ дар Баҳорак ҳамин қалъаи гилин боқӣ мондааст.
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Баҳор бишканад

«БАҲÓР БИШКАНÁД», суруд, оҳанги мавсимию маросимии форс-тоҷик. Аз эҷоди Борбади Марвист.

Яке аз гӯшаҳои созию овозии таркиби мақоми «Рост» (асрҳои 12–13); қисми тараннумии дохили шуъбаи «Наврӯзи Аҷам» (садаҳои 14–15). «Баҳор бишканад» то нимаи дуюми садаи 17 дар таркиби мусиқии классикӣ («Дувоздаҳмақом») вуҷуд дошт. Дар мусиқии халқӣ ва классикии имрӯзаи тоҷик («Шашмақом») ба ин ном шуъба амал надорад.

## Адабиёт
Раджабов А. Борбад, эпоха, традиция и новаторства. Д., 2010; Ҳамон. Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои 1V–V11. Д., 2011.

 نصرت الله حدادی. فرهنگ موسیقئ ایران. تهران، ۱۳۷۵ هـ. ش؛

 مهدئ ستایشگر. فرهنگنامۀ موسیقئ ایران زمین. تهران، ۱۳۷۸ هـ. ش؛

 رضاقلی خان هدایت. فرهنگ انجمن آرای ناصری. تهران، ۱۳۰۴  هـ.ش؛

 فرهنگ رشیدی. تهران، ۱۹۶۳؛

 فرهنگ فارسی. تهران، ۱۹۶۳؛

 فرهنگ عمید. تهران، ۱۹۶۶

* А. Раҷабов.
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Баҳори афғонӣ

«Баҳори афғонӣ» () — тазкираест аз нигоштаи адиби афғон Абдулҳакими Рустоқӣ, ки соли 1932 дар Деҳлӣ ба табъ расидааст.

«Баҳори афғонӣ» бо номи «Сакинату-л-фузало» низ машҳур аст. Аз сарсухан, муқаддима, матни асосӣ, ки ба ду фасл тақсим шудааст ва хулоса иборат мебошад. Дар сарсухан муаллиф оид ба зиндагию осори худ ва сабаби таълифи тазкира маълумоти муфассал додааст. Дар муқаддимаи тазкира оид ба шаҳрҳои Афғонистон ва осори таърихию фарҳангии онҳо (бештар дар бораи ш. Кобул) сухан меравад. Дар фасли аввали «Баҳори афғонӣ» дар бораи 27 нафар шайх ва уламои машҳури гузаштаи форс-тоҷик ва афғон, ки дар ҳудуди Афғонистон зиндагӣ ва эҷод кардаанд, маълумот дода шудааст. Фасли дуюми «Баҳори афғонӣ» шарҳи ҳол ва тавсифи осори 65 шоирро дар бар мегирад. Дар охири тазкира феҳристи комили сарчашмаҳои адабие омадааст, ки муаллиф аз онҳо истифода кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Аъзои ҷумла

**АЪЗÓИ ҶУМЛÁ**(форсӣ اعضاءجمله) муҳимтарин воҳидҳои наҳв (синтаксис), ки бо калимаҳои мустақилмаъно ё тар­кибҳо ифода ёфта, ба вазифаи сараъзо (мубтадо ва хабар) ё аъзои пайрав (муайянкунанда, пуркунанда, ҳол) меоянд ва дар алоқамандӣ бо калимаву таркибҳои дигар дар сохтани ҷумла чун маводди асосӣ хидмат мекунанд. Дар маҷмӯъ аъзои ҷумла бо ҳамдигар муносибатҳои маъноӣ ва грамматикӣ пайдо карда, фикрро ифода мекунанд. Дар сохтори наҳвии ҷумла сараъзо – мубтадо ва хабар чун бунёди асосии ҷумлаи сода ва аъзои пайрав – муайянкунанда, пуркунанда, ҳол ба шарҳи сараъзо ва ҳамдигар омада, маънои мубтадо, ки соҳиби амалу ҳолату аломати ҷумла аст ва маънои хабарро, ки ифодакунандаи воқеъшавии амал, ҳолат ва аломат аст, инчунин маънои ҳамдигарро аз ҷиҳати муносибатҳои гуногун: аломату со­ҳибият, мафъули амал, замону макон, сабабу мақсад ва ғ. пурра мекунанд. Он аъзои ҷумларо, ки бо ёрии калимаву таркибҳои дигар эзоҳ ёфтааст, аъзои тафсилии ҷумла меноманд. Аз ду зиёда мубтадо, хабар, муайянкунанда, пур­кунанда ё ҳол пайваст шуда омада, муносибатҳои грамматикии яксонро ифода мекунанд ва аъзои чидаи ҷумларо ташкил медиҳанд: Майса ва сабзаҳо дар зери гарду ғубори рег монда, пажмурда шуда буданд (мубтадо ва пуркунандаи чида). Аъзои истисноии ҷумла бар эзоҳи аъзои асосӣ омада, замону макони амалро равшантар мегардонанд: Назар ба қавли падарам – Сайидмуродхоҷа, падари ӯ – Сайидмуродхоҷа одами хаттусаводнок буд; Дар пешгоҳи ин боғ, дар байни гулу гулзорҳо, мақбараи устод Айнӣ ҷой гирифтааст. / Б. Камолиддинов.
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Сарфу наҳв
Баҳори Аҷам

«**Баҳори Аҷам**» () — фарҳанги тафсирии форсист, ки соли 1739 Рой Лоло Текчанди Баҳор таълиф кардааст.

«Баҳори аҷам» беш аз 25000 моддаи луғавиро дар бар мегирад. Ин моддаҳои луғавӣ — саркалимаҳо дар фарҳанг аз рӯйи тартиби алифбои арабии форсии тоҷикӣ ҷой дода шудаанд. Чунонки дар пешгуфтори асар омадааст, Баҳор калимаҳову истилоҳотро аз девонҳо, маснавиҳои шоирони гузаштаву муосиронаш гирифтааст. Дар маҷмӯъ 78 маъхазро зикр кардааст ва феҳристи онҳоро овардааст.

Тақрибан сеяки маводди дар фарҳанг шарҳу тафсиршударо ибораҳои озоду устувору рехта, таркибу қолабҳои гуногуни забон, зарбулмасалҳову мақолҳо ташкил додаанд. Дар ягон фарҳанги тафсирии пешина бадин миқдор ибораву таркибҳо, зарбулмасалҳову мақолҳо шарҳ наёфтаанд. Бадин ҷиҳат, баъзе муҳаққиқон «Баҳори аҷам»-ро фарҳанги ибораҳои рехта гуфтаанд. Пас аз шарҳи калимаву ибора як байт ё пораи шеъре омадааст, ки дар он калимаву ибора мавриди истифода қарор гирифтаанд. Мисол: «Оҳани сард кӯфтан — киноя аз ҳаракати лағв ва кори бефоида кардан. То ба кай бисмили мо бар дами теғи ту ҷаҳад, Оҳани сард касе чанд бикӯбад беҷо?! Фитрат». Дар ҷой додан ва шарҳи маънои калимаву ибораҳо ва истилоҳот Баҳор ду тарзи корро пеш гирифтааст: а) ибораҳову таркибҳо мисли калимаҳо моддаҳои алоҳидаи луғавиро ташкил додаанд. Масалан: «Боди бурут, киноя аз нахват ва ғурури махсуси мардон, чунонки боди гесӯ нахват ва ғурури хоси занон. Хоҷа Низомӣ: Шамъе, ки на аз ту нур гирад, Аз боди бурути худ бимирад…»; б) ҳангоми шарҳу эзоҳи маъно ва тобишҳои маъноии калимаҳо ибораву таркибҳои бо онҳо истеъмолёбанда як-як нишон дода мешаванд. Масалан: «Ришват — пора, яъне чизе, ки барои корсозии ноҳақ ба касе диҳанд ва бо лафзи додану гирифтан ва ситондану хӯрдан мустаъмал… Мир Хусрав: Он чи зи дасти ту даҳан мехурад, Ришват осоиши тан мехурад». Дар «Баҳори аҷам» аз осори беш аз 770 шоиру нависанда шоҳиди луғавӣ оварда шудааст. Шумораи мисолҳо аз шеър то ба 30 ҳазор байт мерасад. Умуман, шарҳи калимаҳову ибораҳо дар «Баҳори аҷам» дақиқиқу саҳеҳ, забони муаллиф фасеҳу равон аст. Мураттибони фарҳангҳои баъдӣ, масалан, муаллифи «Ғиёсу-л-луғот» аз он истифода кардаанд. «Баҳори аҷам» се чопи сангӣ дорад: с. 1866 дар ҳошияи «Ғиёсу-л-луғот» ва солҳои 1879, 1894 алоҳида.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Сангинов А. Ибораҳои фразеологӣ дар фарҳанги «Баҳори Аҷам» // Ахбороти Академияи илмҳо Ҷумҳурии Тоҷикистон Шуъбаи фанҳои ҷамъиятӣ, № 1 (71), 1973.

Гурӯҳ:Вожаномаҳои форсӣ
Баҳори Аҷам (нашрия)

**«Баҳори Аҷам»** — нашрияи фарҳангӣ ва иҷтимоии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Январи 1998 таъсис ёфтааст.

25 декабр 2008 ба муассисаи давлатӣ табдил дода шуд ва ба сохтори Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил гардид. Дар «Баҳори аҷам» роҷеъ ба вазъи имрӯзаи фарҳанг дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳаёт ва эҷодиёти адибону ҳунарпешагон, тарзи ташкили кори муассисаҳои фарҳангии тобеи вазорат хабару мақолаҳо ба табъ мерасанд.

Адади нашраш 1000 нусха (2012).
## Сарчашма
* 
* 

Гурӯҳ:Рӯзномаҳо
Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Баҳори дониш

«**Баҳори дониш**» () — асари Иноятуллоҳи Канбу, ки соли 1670 навишта шудааст.

Яке аз беҳтарин намунаҳои насри бадеии форсизабони асрҳои миёна ба шумор меравад. Ба тарзи «қисса андар қисса» ва ё «ҳикоят андар ҳикоят» аз ҳикоятҳо, афсонаҳо, масалҳои сершумори аз ҷиҳати мавзӯъ, мазмун ва ғоя гуногун мураттаб гардидааст, ки ба тавассути ҳикояти васила ба ҳам алоқаманд шудаанд. Мавзӯи ҳикояти василаи асар ишқ аст. Асоси сужети онро ғоибона ба ҳамдигар дил бастани шоҳзодаи Ҳиндустон Ҷаҳондорсултон ва духтари подшоҳи мулки Минусавод Баҳраварбону ва ба висоли якдигар расидани онҳо ташкил медиҳад. Ба таъкиди Иноятуллоҳи Канбу, мазмуни ин китобро бараҳмане нақл карда, зарурати ба забони форсӣ-тоҷикии фасеҳ ба риштаи таҳрир кашидани онро хоҳиш намудааст. Дар «Баҳори дониш» ба ғайр аз афсонаҳои ҳиндӣ баъзе ҳикоятҳои нав ҷой гирифтаанд, ки эҷоди Иноятуллоҳи Канбу мебошанд.

«Баҳори дониш» ба насри маснӯъ ва муншиёнаи пуробуранг таълиф шудааст. Нависанда аз санъатҳои бадеӣ, воситаҳои тасвир ба таври фаровон истифода бурдааст. Ин ҷиҳати кор то андозае боиси душворфаҳм шудани забони асар гардидааст. Дар дохили асар, дар баъзе ҳикояту қиссаҳо барои тақвияти мақсаду андеша пораҳои шеър оварда шудаанд. «Баҳори дониш» баъд аз таълифаш ба зудӣ мавриди таваҷҷуҳи аҳли адаб қарор гирифта, шуҳрати зиёд пайдо кард. Аз ин асар нусхаҳои дастнависи бисёре мондааст, ки дар китобхонаҳои гуногуни ҷаҳон нигоҳ дошта мешаванд. Аз охири садаи 18 сар карда дар мактабҳо аз ин китоб чун китоби хониш истифода мекарданд. Дар асрҳои 17-19 «Баҳори дониш» борҳо ба назму наср таҳриру такмил ёфт. Аз ҷумла, Ҳасаналии Иззат ном шахсе (а. 18) «Баҳори дониш»-ро ба навъи маснавӣ манзум сохт. Муҳаммад Исмоили Мирзоҷон онро ба забони ҳиндӣ ба назм даровардааст. «Баҳори дониш» дар кишварҳои гуногуни дунё ба табъ расидааст. Соли 1768 пораҳое аз «Баҳори дониш», с. 1799 бори дуюм — комилтар (бидуни 6 ҳикояти дохилаш) ба забони англисӣ тарҷума шуда, ба табъ расид. Ҳамин тарҷумаи англисии асар дар ибтидои садаи 19 асос барои тарҷумаҳои олмонӣ ва фаронсавии он гардид. Аз забони асл «Баҳори дониш»-ро пурра М. Усмонов ба забони русӣ тарҷума кард, ки соли 1964 ба табъ расид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:китобҳо аз рӯи алифбо
Баҳори Шервонӣ

**Мирзо Насруллоҳ Баҳори Шервонӣ** (; ) —  ва и форсигӯи озарбойҷонӣ.

## Зиндагинома
Дар Шервон (Шарвон)-и Қафқоз ба дунё омадааст. Пас аз касби камол, дар айёми ҷавонӣ, ба Ҳиндустон сафар кардааст. Мақсади сафарашро муаллифони баъзе манобеи адабӣ сайру саёҳат, дигарон тиҷорат гуфтаанд. Ба Эрон баргашта, ба чанде аз шаҳрҳои он сафар карда, дар чанде аз онҳо муддате мезист ва бо адибону донишмандон мулоқот мекард. Соли 1859 ба Теҳрон омада, ба дарбори Носируддиншоҳи Қоҷор (ҳукм 1848—1895) роҳ меёбад унвони маликушшуаро мегирад. Баъди муддате ба Хуросон — Машҳад омада, дар манзили Сабурӣ-падари Муҳаммадтақӣ Баҳор зиндагӣ мекунад. Мухолифони Муҳаммадтақӣ Баҳор овозаҳо паҳн мекарданду менавиштанд, ки Баҳори Шервонӣ дар манзили Сабурӣ вафот карда, девонашро Баҳори ҷавон соҳиб шуду шеърҳояшро чун маҳсули эҷоди худ пешниҳод намуд. Баҳор ба ин туҳматҳо ҷавоби сазовор дода, дар ҳузури ашхосе, ки аслӣ будани шеърҳояшро донистан мехостанд, бадоҳатан шеъри баланду латифе гуфта, дар баъзе ашъораш мухолифонашро мазаммат мекунад. Дар китобе бо номи «Баҳор ва адаби форсӣ» (Теҳрон, 1371 ҳ. ш.) аз қавли Муҳаммадтақӣ Баҳор ва Эраҷ Мирзо омадааст, ки Баҳори Шервонӣ дар Теҳрон вафот карда, завҷааш дороию китобҳову ашъорашро ба Табрез бурдааст. Охири умри Баҳори Шервонӣ дар Табрез гузаштааст (муҳаққиқи эронӣ Маҳдии Бомдод дар китобаш «Шарҳи ҳоли риҷоли Эрон», Т., 1373) овардааст, ки Баҳори Шервонӣ дар Табрез вафот кард. Дар ин ҷо ӯ муншии консулгарии Фаронса дар Табрез буд. Инчунин, тарбияти Эраҷ Мирзоро ба уҳда доштааст.

## Осор
Баҳори Шервонӣ ба забонҳои форсӣ ва туркӣ шеър менавишт. Аз ӯ девони ашъор, маснавиҳои «Туҳфату-л-Ироқайн» (дар пайравии Хоқонӣ), «Гулу Наргис» боқӣ мондаанд, ки дар китобхонаҳои Эрон (девонаш) ва Лондон (маснавиҳояш) маҳфузанд. Ба Баҳори Шервонӣ, инчунин, «Фарҳанги фаронсавӣ-форсӣ» нисбат дода мешавад, вале муҳаққиқон бар он ақидаанд, ки ин асар моли корманди консулгарии Фаронса дар Табрез Жан Батист Николо мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Аълам

**Аълам** ( — олимтар, олими намоён) — яке аз мансабҳои калонтарини рӯҳониён, мақоми динӣ — муфтигӣ донандаи қонуну қоидаҳои шариат. Вазифаи аълам муҳр гузоштан ба фатвои муфтиён буд, ки дар асоси он қозиҳо ҳукм мебароварданд. Ин мансаб дар Осиёи Миёна то Инқилоби Октябр вуҷуд дошт.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Таърих
Гурӯҳ:Аморати Бухоро
Баҳористон (нашрия)

«БАҲОРИСТÓН», нашрияи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон.

Аз соли 1934 моҳе се маротиба бо теъдоди 1000 нусха ба забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ нашр мешуд. Аввал «Мубориза барои пахта» (аз соли 1934), сипас «Ба пеш» (аз соли 1966) ном дошт. Аз с. 2004 «Баҳористон» ном гирифт ва дар як моҳ се маротиба ба забони тоҷикӣ бо теъдоди 1000 нусха (2010) нашр мешавад.	
	
## Сарчашма
* Ш. Тошева.
*
Баҳористон (деҳа, н. Ваҳдат)

**Баҳористон**
(то с. 2004 Холбойқаро) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдулло Абдулвосиеви ноҳияи Ваҳдат. Аз Баҳористон то маркази шаҳр 6 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 2515 нафар (2017), тоҷикон.

Аҳолиаш 2515 нафар (2009). Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, корхонаи коркарди шағал ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз д. Кофарниҳон, наҳрҳои Даштибед ва Ҳазора обёрӣ мешаванд. 
## Эзоҳ

## Сарчашма
* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ваҳдат
Гурӯҳ:Ҷамоати Абдулло Абдулвосиев
Баҳористон (осоишгоҳ)

thumb|Осоишгоҳи «Баҳористон»
[thumb|Дар соҳили [Баҳри тоҷик:Гулистон (шаҳр)]]
thumb|Ҳавзи осоишгоҳ
«**Баҳористон**» — осоишгоҳ дар наздикии шаҳри Гулистони вилояти Суғд  22 майи соли 2011 дар соҳили Баҳри тоҷик сохта шудааст. Масоҳати осоишгоҳи Баҳористон 22 га мебошад. Масофа аз шаҳри  Хуҷанд то Гулистон то осоишгоҳ ҳамагӣ — 20 км.

## Табиат
Иқлими маҳал континентӣ ва хушк буда, вобаста ба фаслҳо тағйир меёбад. Ҳарор. миёнаи январи — 4 — +10 °C, июл 16-29  °C. Дар ҳудуди «Баҳористон» 5 бинои замонавӣ қомат афрохтааст. Дар бинои асосии «Баҳористон» 61 утоқи зисти муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти зарурӣ, ҳамчунин китобхона, сартарошхона, машшотахона, толори билиардбозӣ ва ғ. қарор доранд. Бинои якум аз 46 утоқ иборат буда, дар он 92 нафар ҷой мешавад. Бинои дуюми «Баҳористон» барои фароғат ва муолиҷа пешбинӣ шудааст. Дар он утоқҳои табобат, ошхона, толори варзиш ва ғ. ҷойгиранд. Бахши муолиҷавии осоишгоҳ аз 5 утоқи муоинаву ташхис ва 17 утоқи табобати бемориҳо иборат аст; барои 96 нафар ҷойи зист дорад. Бинои табобатии "Баҳористон" бо таҷҳизоти замонавии физиотерапиявӣ муҷаҳҳаз аст. Дар ин ҷо ба беморон гиёҳчой ва доруҳои наботии тақвиятбахш низ медиҳанд. Дар варзишгоҳ ва толорҳои варзишии «Баҳористон» барои бозии футбол, баскетбол, теннис, шиноварӣ ва ғ. шароити мусоид фароҳам овардаанд. Маҷлисгоҳи «Баҳористон» дорои компютерҳои замонавӣ ва васоити электронӣ буда, дар мизи мудаввари он барои 30 нафар ҷойи нишаст мавҷуд аст. Дар «Баҳористон» ҳамчунин 2 бинои тобистона сохта шудааст, ки дар онҳо 104 нафар одамон ҷой дода мешаванд.

## Табобат
Ба омилҳои табобатии «Баҳористон» мансубанд: гармишифоӣ (лойқашифоӣ, регшифоӣ, мумшифоӣ ва ғайра), барқшифоӣ (муолиҷа бо ултрасадо, электрофорез, индуктотерапия ва ғайра), лазершифоӣ, обшифоӣ (души мудаввар, обзани «марворидӣ», обзанҳои табобатӣ ва ғайра), намакшифоӣ, масҳ (аз ҷумла масҳи барқӣ), сӯзаншифоӣ ва ғ. Воситаи асосии муолиҷа лойқаи шӯри кӯли Сакии ш. Саки (Украина) мебошад. Лойқаи кӯл хосса барои муолиҷаи бемориҳои пӯст, селлюлит, мӯйрезӣ, нохун, артритҳо, остеохондроз, ниқрис, бенаслии зану мард, сусткамарӣ, простатит, псориаз, шукуфа, қубоъ, моҳипӯстӣ, неврит, радикулит, асабдард, дарди нимсара, сарчархӣ, ғамбеморӣ, бехобӣ, назла, гайморит, гулӯдард, пневмония, бронхит, зиқи нафас, пародонтоз, гингивит, стоматит, гепатитҳо, илтиҳоби талхадон, захми меъдаву рӯдаи дувоздаҳангушта, илтиҳоби рӯда, бемориҳои гӯшу даҳон ва ғ. муфид аст. «Б.» тамоми сол фаъолият мекунад.

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Осоишгоҳи Баҳористон 
Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров
Аъло Аълоев

**Аъло Аълоев** (таваллуд 7.11.1932, Самарқанд), дойранавоз, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1974).

## Зиндагинома
Аъло Аълоев дойра­на­возӣ ва мусиқиро аз падару модараш омӯхтааст. Хатм­кардаи Омӯзишгоҳи мусиқии ҷумҳуриявии шаҳри Душанбе (1952). Солҳои 1946–1956 яккахони Филармонияи давлатии Тоҷикистон, 1956–1979 дойранавози Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, 1979–1989 дойранавози ансамбли рақсии «Лола» буд. Аз соли 1990 Аъло Аълоев дар Исроил зиндагӣ мекунад. Аълоев аз навохтани ду-се дойра сар карда, теъдоди онҳоро то панҷ расонд, дар бадоҳатан навохтани оҳанг истеъдоди баланд дошт, дар сохту таркиби ин сози мусиқӣ чандин тағйирот ворид сохтааст. Ҳамчунин созҳои таблак, қӯшнағора, табл, дуҳул, тамтами африқоиро низ хуб менавохт ва ба шогирдон ёд медод. Бештар оҳангҳои шӯх, муфарриҳ ва рӯҳафзоро иҷро намуда, усули навозишро ба ҳавои рақс мувофиқ месохт ва завқу эҳсоси тамошогарро бедор мекард. Муаллифи бисёр навоҳои рақ­сии дойравӣ, аз қабили «Чашми сиёҳ», «Ҷавонӣ», «Баҳор дар Тоҷикистон», «Кӯлобӣ», «Бахт», «Дарвозӣ», «Рез», «Марворид» ва ғ. Дар ҳайати дастаҳои ҳунарии ҷумҳурӣ ва умумишӯравӣ ба бисёр мамлакатҳои хориҷӣ сафари ҳунарӣ намудааст. Бо медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст..

## Адабиёт
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Мутрибон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Мутрибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон
Баҳористони сухан

«**Баҳористони сухан**» () — асари донишманд ва ходими давлатии Ҳиндустон Мир Абдурраззоқ мулаққаб ба Самсомуддавла Шоҳнавозхон (1700—1760), ки тавсифи улуми адабӣ, зиндагиномаи шоирон ва намунаҳои ашъори онҳоро фаро мегирад.

Таълифи асар соли 1747 ба поён расидааст. Баъдан писари муаллиф Мир Абдулҳай мукаммал намуд. Ин асар аз муқаддима, 12 боб ва хотима иборат аст. Дар бобҳои 1-7 аз таърихи пайдоиши каломи манзум ва шеъри форсию арабӣ, арӯзу қофия, санъатҳои бадеӣ ва муаммову луғаз сухан меравад. Дар бобҳои 8-11 муаллиф аз илми иншо, хат, қоидаҳои луғати форсӣ ва ғайра баҳс оростааст. Боби 12 ба шакли тазкира сохта шуда, шарҳи ҳол ва намунаҳои ашъори 130 нафар шоири пешин ва муосири муаллифро дар бар гирифтааст. Ин боб¬ро муаллиф ба 5 табақа ва хотима тақсим кардааст. Бо номи Фирдавсӣ оғоз ёфта, бо қозӣ Муҳаммадсолеҳи Даканӣ анҷом ёфтааст. Муаллиф маълумотро дар бораи шоирон аз маъхазҳо (тазкираҳо)-и пешин гирифтааст. Шарҳи ҳоли аксари шоирон кӯтоҳ оварда шудааст. Аз шоирони маъруф намунаҳои камтар, аз шоирони нисбатан номаълум намунаҳои бештар овардааст. «Баҳористони сухан» соли 1958 дар Ҳиндустон ба табъ расидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* نقوی سعید علی رضا. تذکیره نویسئ فارسی در هند و پاکستان. تهران، ۱۳۴۷

Гурӯҳ:Адабиёт
Аълочии маорифи Тоҷикистон

«**Аълочии маорифи Тоҷикистон**» — нишони сарисинагӣ, ки бо он кормандони беҳтарини муассисаву корхонаҳои маорифи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва иттифоқи касабаи коркунони ма­ориф, мактабҳои олӣ ва таҳсилоти миёнаи умумӣ, муассисаҳои илмӣ қадр карда мешаванд. Кормандони беҳтарини соҳаҳои дигар, ки дар кори маорифи халқ хидмати шоиста кардаанд, бо тавсияи вазоратҳо ва муассисаҳои дахлдор низ бо ин нишон сарфароз мегарданд.

## Таърих
Соли 1944 бо номи «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» таъсис ёфт. Баъд «Аълочии маорифи Тоҷикистон» ном гирифт. Соли 2009 нишони **«Аълочии ифтихории маорифи Тоҷикистон»** таъсис дода шуд, ки бо он шахсоне, ки дар рушди со­ҳаи маориф хидмат­ҳои арзанда кардаанд, қадр карда мешаванд.

Умуман «Аълочии маорифи халқи…» номи мукофот ва нишонҳои сарисинагии соҳавии ИҶШС буд (1936—1991). Ба пешқадамони соҳа нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома супурда, дар дафтарчаи кориаш қайд мешуд. Ин анъана алҳол дар Тоҷикистон роиҷ аст. Қариб ҳамаи вазорату кумитаҳои соҳавӣ нишони худро доранд.

## Нигаред низ
* Аълочии маорифи халқ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ
Гурӯҳ:Маориф дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Аъмаш

**АЪМÁШ** (арабӣ أعمش) Шайхулислом Абумуҳаммад Сулаймон ибни Муҳрони Аъмаши Асадии Боҳилии Куфӣ (680 – 765), тобеии хурд, яке аз ҳофизони бузурги ҳадис. Аслаш аз музофоти Рай буда, Анас ибни Моликро дидааст ва аз ӯ ҳадис ҳифз кардааст. Мегӯянд, ки ӯро 1300 ҳадис маҳфуз будааст. Ӯ дар ривоят сиқа буда, ҳамаи асҳоби «Саҳеҳ»-ҳо аз ӯ ҳадис овардаанд. Дар ҳадис бо лақаби «Аъмаш» ёд шудааст. / С. Шаҳобуддинов.
## Адабиёт
* 
* **Адабиёт**: 
:Муҳаммад ибни Исо ат-Тирмизӣ. Шамоилу-н-набӣ. Душанбе, 2010;
ذهبیشمسالدینمحمدابناحمد،تذکرةالحفاظ،بیروت،بدونسالنشر

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Ровиёни ҳадис
Аъраҷ

**АЪРÁҶ** (арабӣ أعرج) Абудовуд Абдурраҳмон ибни Ҳурмузи Музанӣ (вафоташ 735), ровии ҳадис, ки мавлои Рабиа ибни Ҳорис буда, аз Абуҳурайра ва дигарон самои ҳадис кардааст. Ӯ дар ривояти ҳадис сиқа буда, ҳар шаш аз асҳоби «Саҳеҳ»-ҳо аз ӯ ҳадис овардаанд. Дар охири умраш дар музофоти Искандария муробит буда, дар он ҷо вафот кардааст. / С. Шаҳобуддинов.
## Адабиёт
* 
* **Адабиёт**: 
:Муҳаммад ибни Исо ат-Тирмизӣ. Шамоилу-н-набӣ. Душанбе, 2010; 
.ذهبیشمسالدینمحمدابناحمد،تذکرةالحفاظ،بیروت،بدونسالنشر

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Ровиёни ҳадис
Баҳорӣ (навъи ангур)

**Баҳорӣ** — навъи ангури маҳаллии қадимӣ; селексияи халқист.

Навдаҳои наврустааш ғафс (10–11 мм), сурхча (фосилаи байни буғумҳояш 7–9 см), 28–30 дарсадашон самаровар. Баргаш калони гирда, 5-парра, камчок, канорҳояш қифмонанд. Гулаш дуҷинс. Хӯшааш калон (400–625 г), махрутшакл. Ғужбаш (вазни 100-тоаш 535–541 г) калони лӯнда, зарди сабзтоб, бештар ба тоифии сафед шабоҳат дорад; ғужбаш тунук ва мустаҳкам. Мағзи мевааш хамирак, баъзан карсосӣ, сершираи хуштаъм, бӯйи анҷирро мемонад. Дар таркиби меваи комилан пухтааш 22–25% қанд ва 3,0–3,5 г/л туршӣ мавҷуд аст. Моҳи август мепазад.

Асосан барои тару тоза истеъмол кардан ва хушкондану мавиз кардан истифода мебаранд. Мавизаш мисли мавизи навъҳои ангури Каттақӯрғонӣ ва Султонӣ (ҷавз) хушсифат аст. Навъи серҳосил буда, ҳангоми аз рӯйи нақшаи 3,0 × 2,5 м шинондан аз ҳар га 200–230 сентнер ҳосил гирифтан мумкин. Бинобар тӯлонӣ буданӣ даври нашваш (165–170 рӯз) 40–45 дарсади навдаҳояш то охири тирамоҳ нарасида мемонад. Бештар дар токзорҳои куҳнабунёди ноҳияи Истаравшан ва Ғончии вилояти Суғд парвариш карда мешавад. Токаш ба гармӣ ва камобӣ тобовар аст. Бештар аз сармо ва касалии гарда зарар мебинад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ампелография СССР. Малораспространённые сорта винограда. Т. 1. М., 1963.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ангурҳо
Баҳоуддин Қутбиолам

БАҲОУДДЍН Қутбиолам Абумуҳаммад Абдуллоҳ (1388, ш. Учаи Покистон – 1454, Батуҳи Аҳмадобод), яке аз намояндагони машҳури силсилаи тасаввуфии Суҳравардия дар Ҳинд. 
## Зиндагинома
Набераи Ҷалолуддин Махдуми Ҷаҳо¬ниёни Бухорӣ ва аз ин рӯ, дар баъзе маъхазҳо бо лақаби Махдуми Ҷаҳониёни Сонӣ ёд шудааст. Хонадони ӯ аз аҳли Бухоро буданд ва насабаш низ ба Ҷаъфари Мусанно (бародари Имом Ҳасани Аскарӣ) рафта мерасид. Дар Покистон ба мадраса рафт, дар 10-солагӣ аз падар ятим монд ва сарпарастии ӯро амаки падараш Шоҳ Раҷуҳаттол ба уҳда гирифт.

Соли 1399 озими ш. Патна шуд ва дар он ҷо ба яке аз муридони бобояш Музаффаршоҳи I ошноӣ пайдо кард. Улуми зоҳирию ботиниро аз Алишери Гуҷаротӣ фаро гирифт, сипас муриди Шайх Аҳмади Паҳтов шуд ва ҳамин муршид ба Баҳоуддин хирқа пӯшонда, лақаби «Қутби олам»-ро дод. Баҳоуддин дар назди дигар бузургон, ба мисли Махдум Ҳусайнии Бухороӣ, Садруддин ибни Аҳмади Ачӣ, Нуриддин Абулфутӯҳи Шерозӣ ва дигар донишу биниши худро дар силсилаи тасаввуфии Суҳравардия такмил намуд. Соли 1411 аз Патна ба Аҳмадобод омада, дар Патуҳ ном деҳи он шаҳр иқомат ихтиёр кард. Дар мадраса дарс медод ва дар ҳамон ҷо вафот кард. Оромгоҳаш маҳалли зиёрати мардум гашта буд. Подшоҳони темурии Ҳинд низ борҳо ба зиёрати мазораш омадаанд. Пас аз ваф. Баҳоуддин писари калонаш Шоҳиолам халифа ва ҷонишини вай гардид.

## Адабиёт
ابوالفضل علامی. آینه اکبری. لکهنو، ۱۸۹۳؛ لعل بدخشی. لعلبیک. ثمرت القدث. تهران، ۱۳۷۶؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج ۱۲. تهران، ۱۳۸۳ هـ. ش

* М. Ҳазратқулов. 
## Сарчашма

*
ТВ Баҳористон

**ТВ «Баҳористо́н»** —  муассисаи давлатии телевизиони кӯдакону наврасон дар Тоҷикистон.

## Таъсис
Муассисаи давлатии телевизиони кӯдакону наврасон «Баҳористон» 4 сентябри 2006 бо мусоидати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар сохторҳои марбута ба фаъолият оғоз намуд.

Телевизиони  кӯдакон  ва  наврасон  «Баҳористон» то 13 январи 2008 дар ҳаҷми 8 соат (700–1100 эфири субҳгоҳӣ, 1700–2100 эфири бегоҳирӯзӣ) барои тамошобинон барномаҳои гуногуни иттилоотӣ, фарҳангӣ, фароғатӣ, омӯзишӣ, маърифатӣ, варзишӣ, филмҳои ҳунарию тасвирии ватанӣ ва хориҷӣ намоиш медод. Аз 14 январи 2008 ба техникаи нави рақамӣ гузашт ва намоишҳо минбаъд бе танаффус аз соати 7.00 то 21.00 пахш мегарданд. Ҳоло дар сохтори «Баҳористон» идораҳои иттилоотӣ, фарҳангӣ-фароғатӣ, мусиқӣ, варзиш ва бозиҳои шавқовар, шуъбаҳои наворбардорону коргардонҳои овоз ва танзими барномаҳо, бахши техникӣ фаъолият доранд. Намоишҳои шабака асосан бо забони тоҷикӣ таҳия гардида, аз рӯйи имкон якчанд намоиши омӯзишию маърифатӣ бо забонҳои русӣ ва англисӣ низ пешниҳод мешаванд.

## Барномаҳо
* Парвин  
* Чигилак  
* Олами техника  
* Як соат  
* Мо ва ҷонварон  
* Матин  
* Иштибоҳ  
* Кулоҳи сеҳрнок  
* Бозёфт  
* Таҷриба  
* 7 - рӯзи варзиш  
* Беҳтар аз дӯст  
* Довталаб  
* Happy English  
* Ифтихор  
* Офарин  
* Ғунча  
* Фикри шумо?  
* Ҳафтранг  
* Таҳамтан  
* Панҷаи ҳунар  
* Озмуни рассомон  
* Навори Ҷолиб 

 
## [[Бархат ва бурунхат|Online-tv]]
 Online-tv дар сомонаи teleradiocom.tj 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Душанбе
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии русизабон
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2006 дар Тоҷикистон