open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Васиятнома

**Васиятнома**  - ҳуҷҷат аст. Ҳуҷҷате, ки шахси меросгузор дар он пеш аз вафоташ гақдири молу мулкашро муайян мекунад. Яъне он супориши меросгузор аст, ки дар бораи пас аз вафоташ ба кӣ ё бо кадом шахсон ва ба кадом миқдор ё кадом чиз бо кӣ бояд гузарад, муайян карда мешавад.
Васия гнома мувофиқи талаби коиун бояд ҳатман дар шакли хаттн иавишта  шавад. Чунин ҳуҷҷат аз тарафи шахсе гузошта мешавад, ки қобилияти амалкунии пурраро дорад. Васиятномаро бояд ҳар шахс худаш гузорад. Шахси меросгузор то вақти вафот ҳуқуқ дорад, ки васиятномаи гузоштаи худро бекор кунад ё мазмуни онро тагйир диҳад. Пас аз тағйир додани мазмуни васиятнома он бояд аз тасдиқи мақомоти нотариалӣ гузаронида шавад.
## Нигаред низ
* Тафсири Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Васӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Ваколатҳои намояндагони судӣ

**Ваколатҳои намояндагони судӣ** - намояндагони судӣ дорои вақолатҳои васеъ дар мурофиаи гражданӣ мебошанд. Онҳо дар қатори шахсони иштирокчии парванда ҳуқуқҳои мурофиавии умумӣ доранд. Мисол,
ҳуқуқ ба шинос шудан бо маводи парванда, аз онҳо иктибосҳо навишта гирифтан, нусхабардорй намудан,
изҳори рад кардан, далелҳо пешниҳод намудан, дар тадқиқи далелҳо иштирок кардан, ба шахсони дигари иштирокчии парванда, шоҳидон ва экспертҳо савол додан, дархост овардан, ба суд баёнотҳои даҳонӣ ва хаттm додан, аз рӯи тамоми масъалаҳое, ки дар рафти мурофиаи суд ба
миён меоянд, далелҳо ва фикру мулоҳизаҳои худро пешниҳод намудан.
Дар асоси ваколатномаи махсус намояндагони судӣ метавонанд ҳуқуқҳои мурофиавие пайдо намоянд, ки асосан ба ихтиёрдорй намудани даъво шомиланд.

Ба ин ҳуқуқҳои мурофиавӣ дохил мешаванд: 
* ҳуқуқ ба пурра ё қисман даст кашидан аз даъво, 
* тағйир додани предмети даъво, 
* эътирофи даъво, 
* бастани созиши оштишавй, 
* ба шахси дигар супурдани ваколатҳо, 
* пешниҳоди варақаи иҷрокунй барои ситонидан, 
* гирифтани молу мулк ё пули қарор кардашуда, 
* ба баррасии суди ҳакамӣ пешниҳод намудани кор, 
* инчунин овардани шикоят нисбат ба санади судй.
## Нигаред низ
* Вазифаи конститутсионӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Васӣ

**Васӣ** — барои кӯдаконе, ки бе парастории волидон мондаанд, бо мақсади таъминот, таълиму тарбия, инчунин барои ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои онҳо муқаррар карда мешавад (м. 36 КГ, м. 147 КО ҶТ). *Ба сифати васӣ шахсони болиғи қобили амал таъйин карда мешаванд.* Васӣ аз тарафи ҳукумати ноҳия, шаҳр, ҷамоатҳои шаҳрак ва ҷамоатҳои деҳот, яъне маҳалли истиқомати шахсе, ки бояд таҳти васоят гирифта шавад ё маҳалли истиқомати васӣ муқаррар карда мешавад. Ҳангоми ба кӯдак таъйин намудани васй бояд сифатҳои шахсии васӣ, иҷро намудани уҳдадориҳои васӣ, қобилият доштани ӯ, муносибати байни ӯ ва шахси ба васӣ мӯҳтоҷ ва ғайра ба назар гирифта шавад. Ҳуқуқ ва уҳдадориҳои васӣ дар қонун пешбинӣ карда шудааст.

## Нигаред
* Васиятнома
* Васоят

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Хонавода
Васоят

**Васоят** — яке аз шаклҳои ҳуқуқии ҳимояи ҳуқуқу манфиатҳои шахсию молумулкии кӯдаконе, ки бе парастории волидайн мондаанд, инчунин таъмини зиндагӣ, тарбня ва маълумотнокии онҳо мебошад. Тибқи қ. 2
м. 147 Кодекси оила васоят барон ноболиғони то синнн 14-сола муқаррар карда мешавад. Ҳангоми ба кӯдаки ноболиғ  таъйин намуданн васӣ вай моҳиятан иҷрои ҳуқуқу уҳдадориҳои волидонро ба зимма мегирад. Васӣ
таъминоти кӯдакро аз ҳисоби алименте (мутобиқи м. 84 Кодекси онлаи ҶТ), ки ба фоидаи ӯ пардохта мешавад ва нафақае, ки ба кӯдак бинобар гум кардани парастор таъйин шудааст ва дигар ёрдампулиҳо анҷом медиҳад. Васӣ ҳуқуку манфиати кӯдакро дар муносибат бо дигар шахсон дар мақомоти маъмурӣ ва судӣ ҳифз менамояд. Тибқи қ. 2 м. 147 Кодекси оила ва қ. 1 м. 33 КГ ҶТ васоят нисбат ба кӯдакони то синни 14-сола муқаррар шудааст.
## Нигаред низ
* Васӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Фармондор

**Фармондор**, **губернатор** (аз  аз  [kybernētēs]), дар Русияи подшоҳӣ — сардори ҳукумати воҳиди маъмурӣ, ки аз тарафи аҳолӣ интихоб мегардад; ҳокими маъмурии аз тарафи ҳукумати марказӣ таъйингардида. 

Дар баъзе давлатҳо губернатор ҳокимияти иҷроияи иёлат ва дигар субъектҳои давлати иттифоқиро сарварӣ карда, метавонад сардори идораи шаҳр бошад. Дар ИМА ва давлатҳои иттифоқии Амрикои Ҷанубӣ сарварони иёлот губернаторҳо мебошанд. Масалан, тибқи Конститутсияи Иёлоти Муттаҳидаи Мексика (моддаи 115, қисми 3) губернатор ба муҳлати шаш сол интихоб шуда, фақат як муҳлат фаъолият менамояд ва ба муҳлати дигар интихоб шуда наметавонад. Губернатори иёлат фармондеҳи кулли қувваҳои муссалаҳи ба таври доимӣ ё муваққатӣ дар воҳидҳои маъмурӣ ҷойгиршуда мебошад.

Дар Русияи подшоҳӣ губернатор сардори губерния буд ва бо фармони подшоҳ таъйин мешуд, шахси мансабдори маъмурии давлатӣ, намояндаи ҳокимияти олии иҷроия ва ҳамзамон Вазорати корҳои дохилӣ дар губерния ба ҳисоб мерафт. Губернатор ҳамчун намояндаи ҳокимияти марказӣ қонунҳоро ба аҳолӣ мерасонид, аз болои фаъолияти идораи губерния назорат мекард, бо мақсади таъмини иҷрои санадҳои қонунгузорӣ оид ба ҷорӣ кардани тартибот ва амният қарорҳо қабул мекард. Ба ҳайси намояндаи Вазорати корҳои дохилӣ сардори кулли полиси маҳаллӣ буд.

Аз соли 1993 мафҳуми губернатор барои ифодаи мансаби сардори маъмурият дар баъзе субъектҳои Федератсияи Русия истифода бурда мешавад. Губернатор аз тарафи аҳолӣ ба муҳлати чор сол ва на зиёда аз ду навбат пайиҳам интихоб карда мешавад; аз рӯи вазифа аъзои Шӯрои Федератсияи Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия мебошад, субъекти Федератсияи Русияро дар сатҳи умумифедералӣ, дар муносибат бо субъектҳои дигар, дар робита бо давлатҳои хориҷӣ намояндагӣ менамояд. губернатор дар ҳалли масъалаҳои идоракунии субъект ваколатҳои муҳим дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Большой юридический словарь. М., 1999;
* Конституционное право. Энциклопедический словарь. М., 2001.

Гурӯҳ:Мансабҳо дар Русия
Гипотеза (ҳуқуқ)

**Гипотеза** ( — *фарзия*) — қисми таркибии меъёри ҳуқуқ мебошад, ки ба шартҳои амалишавии он ишора менамояд, ба мисли синну сол (ба синни никоҳӣ расидан барои бастани ақди никоҳ, нафақа гирифтан ҳангоми ба синни нафақа расидан ва ғайра), вақт (дар вақти ҷанг), ҷой (майдони ҷанг) ва ба мисли инҳо. На дар ҳама маврид гипотеза дар меъёри санади ҳуқуқӣ нишон дода мешавад. Дар ин мавридҳо гипотеза ба тариқи фарзия дар назар
дошта мешавад.

Гипотеза се намуд дорад:
* одӣ (як шартро пешбинӣ мекунад),
* мураккаб (ду ва зиёда шартро якбора талаб мекунад),
* алтернативӣ (меъёр дар сурати будани яке аз шартҳои пешбинишуда амалӣ мегардад).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷомеашиносии ҳуқуқ
Алафкуш

**Алафкушҳо**, **ҳербисидҳо** (аз лот. *herba* — алаф ва *caedo* — мекушам) — моддаҳои кимиёие, ки барои нест кардани алафҳои бегона истифода мешаванд.

Ҳербисидҳо умумӣ, махсус ё интихобӣ мешаванд. Ҳербисидҳои умумӣ барои нест кардани рустаниҳои атрофи корхонаҳои саноатӣ, майдонҳои ҳавоӣ, роҳҳои оҳану мошингард, кӯлу обанборҳо ва ҳербисидҳои махсус барои муҳофизати зироати кишоварзӣ аз алафҳои бегона истифода бурда мешаванд. Ҳоло бештар аз 1000 пайвастҳои дорои хосияти ҳербисидӣ маълуманд. Аз онҳо қариб 140-тоашон дар амаланд. Ҳербисидҳо асосан дар намуди хока, маҳлул, эмулсия тайёр карда мешаванд. Истифодаи онҳо ба ҳавопаймою агрегатҳои гуногун таъмин карда мешаванд. Феҳристи онҳо гуногунанд (агелон, атразин, зенкор, котофор, рамрад, соморин ва ғайра).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

*
Гурӯҳ:Зисткушҳо
Хоккура

**Хоккура** (), **геоосфера** (аз  — Замин  — кура) — қабатҳои курашакле, ки сайёраи Замин дар иҳотаи онҳо ҷой гирифтааст.

Аз канор ба маркази сайёра қабатҳои консентрикии мутаносиб ба атмосфераи Замин, ҳидросфера, қишри Замин, мантияи Замин, ҳастаи Замин ҷудо шуда, аз боло ба поин, бо хатти бурриши амудӣ аз якдигар бо хусусиятҳои ба худ хосси физикӣ, кимиёӣ ва биологиашон фарқ мекунанд. Ҳастаи Замин дар маркази қабатҳои зикршуда ҷойгир аст, ки дар навбати худ ба ҳастаи берунӣ, гузаранда ва ҳастаи дохилӣ тақсим шудааст. Хоккура қабатҳои махсуси дигаре дорад, ки биосфера ва қабатҳои ҷуғрофиёӣ ном гирифтаанд, онҳо макони зисти организмҳои зинда буда, қисми поинии атмосфера ва қисми болоии қишри Заминро то умқи 2-3 км дар бар мегирад. Нигар муфассал Замин.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Заминфизик
Гурӯҳ:Сохтори Замин
Вазъияти низомӣ

**Вазъияти ҳарбӣ** — вазъи махсуси маъмурию ҳуқу­қиест, ки дар мамлакат ё минтақаи алоҳидаи он, ҳангоми ба хатари воқеӣ дучор шудани амнияти давлат, рӯй додани хатари таҷовузу марзшиканӣ аз тарафи давлати дигар, инчунин дигар ҳолатҳои фавқулода (ҷанг, ошӯбҳои зиддидавлатӣ, офатҳои табиӣ ва ғ.) ҷорӣ карда мешавад.

## Дар Тоҷикистон
Вазъияти ҳарбӣ дар чунин ҳолатҳо ҷорӣ карда мешавад:
* ҳуҷум намудани қувваҳои мусаллаҳи давлати хориҷӣ ё гурӯҳи давлатҳо ба ҳудуди Тоҷикистон,
* бомбаафкании давлат­ҳои хориҷӣ ҷиҳати ба истифода додани ҳудуди давлати Тоҷикистон ба давлати дигар
* инчунин дигар намуди таҷо­вузу таҳдидҳое, ки ба якпорчагӣ, соҳибихтиёрӣ ва тамомияти арзии Тоҷикистон хатар дорад. 
Ҷорӣ кардани вазъияти ҳарбӣ мазмуни боздоштани идоракунии конститутсиониро дорад, яъне ба мақомоти ҳарбӣ супурдани ваколатҳои фав­қулода ё идораи ҳокимияти давлатӣ. Вазъияти ҳарбӣ аз лаҳзаи эълон намудани он бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз ёфта, то вақти бекор гардидани он амал мекунад. Дар вақти эълон шудани вазъияти ҳарбӣ чораҳои қатъӣ пешбинӣ мешаванд: тамоми вазифаи мақомоти ҳокимия­ти давлатӣ доир ба мудофиа, таъмини тартиботи ҷамъия­тӣ ва бехатарии давлатӣ ба ихтиёри ҳарбиён мегузарад. Баробари ҷорӣ гардидани вазъияти ҳарбӣ қисме аз ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандон, ба мисли аз ҷое ба ҷое рафтани одамон, ҷамъомаду гирдиҳамоиҳо, озодии сухан, интишору истифодаи васоити ахбор ва ғайра маҳдуд мегарданд. Баъзан са­ло­ҳияти ҳокимияти судӣ ва иҷроия ба суди ҳарбӣ супорида мешавад.

Дар давраи амали вазъияти ҳарбӣ ҳамаи тадбирҳои зарурии ҳуқу­қӣ, иҷтимоӣ, ташкилию сиёсӣ ва омодагии ҳарбӣ бояд иқтидори мудофиавӣ ва амнияти кишварро таъмин намоянд. Дар ин давра фаъолияти ташкилоту муассиса ва кор­хонаҳо, новобаста ба шаклҳои ташкилию ҳуқуқӣ ва моликияташон, маҳдуд гардида, ба низоми вазъияти ҳарбӣ мувофиқ кар­да мешаванд. Сафарбарии ҳарбии маҳдуд ва умумӣ дар баъзе минтақаҳо ё қаламрави ҷумҳурӣ эълон гардида, ба зиммаи шаҳрвандон, ташкилоту муассисаҳо ва шахсони мансабдор мумкин аст уҳдадориҳои иловагӣ гузошта шавад. Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҷузъу томҳо, мақомоти низомӣ ва дигар сохторҳои ҳарбӣ барои зада баргардонидани таҷовуз тибқи санадҳои меъёрию ҳу­қуқӣ, принсипу меъёрҳои байналмилалӣ, инчунин со­зиш­номаҳои байналмилалии Тоҷикистон амал менамоянд.

Тартиби ҷорӣ намудан ва реҷаи вазъияти ҳарбиро қонун муқар­рар менамояд. Тибқи банди 22 моддаи 69 Конститутсия (Сарқонун)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон Президенти Ҷумҳу­рии Тоҷикистон ҳангоми таҳдиди хатари воқеӣ ба амнияти давлат ҳолати ҷангро эълон менамояд ва фармонро ба тасдиқи Маҷлиси Олӣ пешниҳод мекунад. Муоҳидаи байналмилалӣ дар бораи ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ (соли 1966) вазъияти ҳарбиро пешбинӣ намекунад, вале имкони ҷорӣ кардани ҳолати фавқулодаро дар сурати «дар зери хатар будани ҳаёти миллат» дастгирӣ менамояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҳокимияти намояндагӣ

**Ҳокимияти намояндагӣ** - навъи мақомоти ҳокимияти давлатие мебошад, ки ҳайати он аз тарафи халқ дар асоси ҳуқуқи интихоботии умумй, баробар, мустақим ва бо овоздиҳии пинҳонй интихоб гардида, иродаи
халқро ифода мекунад. Ҳокимияти намояндагй инҳоянд: 
* ҳокимияти олии намояндагй – Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* ҳокимияти маҳаллии намояндагй – Маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқи ВМКБ, вилоятҳо, шаҳри Душанбе, ноҳияҳо ва шаҳрҳои бо ноҳия баробаркардашуда.

## Нигаред низ
* Мақомоти маҳаллии намояндагӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳокимияти маҳаллӣ дар Тоҷикистон
Ҳокимияти таъсискунанда

**Ҳокимияти таъсискунанда** - ваколате, ки ба мақомоти муайян муносиб дониста мешавад, ки гоҳо махсус барои таҳияи конститутсия барпо карда мешавад. Ҳокимияти таъсискунанда метавонад хислати аввалӣ дошта бошад, яъне конститутсияро пурра таҳия мекунад, агар дар мамлакат он амал накунад ва муштақ, яъне конститутсияи амалкунандаро тағйир медиҳад. Ҳокимияти таъсискунанда нахуст дар ташкили давлати нав барпо меёбад, масалан, баъди ба ягон мустамлика додани ҳокимияти соҳибистиқлол, дар ташкили давлати иттифоқие, ки якчанд давлатҳои то ҳол вуҷуддоштаро муттаҳид мекунад, ё ахиран, вақте ки реҷаи пешина дар натиҷаи табаддулот ё инқилоб сарнагун мешавад ва иваз кардани он зарур аст (ин ҳолатдарсолҳои 1814, 1830, 1848 вас. 1870 дар Фаронса, с. 1917 дар Русия ба вуҷуд омадааст).
Ҳокимияти таъсискунанда бештар вақт аз тарафи маҷлиси таъсискунанда ё ки ҳокимияти иҷроия ва раъйпурсӣ амалӣ мегардад. Ҳокимияти таъсискунандаи муштақ ба парлумони амалкардаистода е дигар мақомот тааллуқ дорад; ин гуна ҳокимият бо роҳн гузаронидани раъйпурсии конститутсионӣ ё расму қоидаҳон днгар амалӣ гардонда мешавад .
## Нигаред низ
* Ҳокимияти намояндагӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳокимияти давлатӣ
Баҳром Сирус

**Баҳром Сирус** — шоир, доктори илмҳои филология (1964). узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1944)  
## Зиндагинома
**Баҳром Сирус** (Охундзода Мирзомуҳаммад) 1 январи соли 1885 дар шаҳри Ланкарони Озарбойҷони Русӣ ба ҷаҳон омадааст. Соли 1907 мактаби ҳафтсолаи русии зодгоҳашро хатм кардааст. Соли 1908 ба Эрон муҳоҷират карда, дар ҷунбишҳои сиёсӣ-озодиталабии мардумӣ фаъолона ширкат варзидааст. Соли 1920 бо В.И.Ленин вохӯрдааст. Соли 1925 ба Иттиҳоди Шуравӣ баргашта, даҳ сол дар идораҳои маориф ва табъу нашри Тоҷикистон кор кардааст. Баъдан корманди илмии Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ ва ховаршиносии АИ ҶТ будааст. Доктори илмҳои филология (1964). Аз соли 1944 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
7 июни соли 1981 аз олам даргузашт.
## Эҷодиёт
Шеърҳояш аз соли 1932 чоп шудаанд, ки дар мавзӯъҳои замон офарида шудаанд, Достони «Ҳуҷум» соли 1933, достони «Холу Зуҳра» дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ эҷод шудаанд. Ашъораш дар маҷмӯаи «Ҳадя» (1974) ва «Ҷашнияи Баҳром Сирус» (1975) интишор ёфтаанд. Пайваста машғули кори илмӣ буда, дар синни 70-солагӣ рисолаи номзадӣ, дар 80-солагӣ рисолаи докторӣ ҳимоя кардааст. Рисолаҳои маъруфаш «Қофия дар назми тоҷик» (1955), «Арӯзи тоҷикӣ» (1963) ва «Назарияи нави қофиябандӣ дар назми тоҷик» (1972) то ҳол дастуру сарчашмаи беҳамтои таълиму омӯзиши арӯзу қофия дар адабиёти тоҷиканд. Дар тарҷумаи баъзе асарҳои В.И.Ленин, таҳияву нашри «Шоҳнома» (1955, 1964-1970) ва осори Рӯдакӣ, Низомӣ, Ҳоқонӣ, Амир Хусрав, Ҷомӣ, Лоҳутӣ, тазкираи «Гулшани адаб» (ҷ.1-5, 1975-1980) ва таълифи китобҳои форсӣ ширкати фаъол доштааст. Соли 1975 «Ёддоштҳо»-яшро ба чоп расондааст (дар китоби Ҷашнияи Баҳром Сирус»(1975).
## Ҷоизаҳо
*Ду ордени Ленин;
*Ду ордени «Нишони фахрӣ»;
*Медал ва Ифтихорномаи Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон‎
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
*
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дар Озарбойҷон таваллудшудагон
Сураи Фатҳ

Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 29 оят аст.

## Мундариҷа

## Тафсир

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Нуқраи Суннатниё

**Нуқраи Суннатниё** — шоира ,узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1994)

## Зиндагинома
**Нуқраи Суннатниё** 24 сентябри соли 1950 дар деҳаи Роғи ноҳияи Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] тавваллуд шудааст. Маълумоти ҳаштсоларо дар мактаби деҳа гирифта, баъдан мактаби миёнаи №4 маркази ноҳияро хатм кардааст. Соли 1968 вориди факултаи таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (собиқ Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин) дохил шудааст. Соли 1973 донишгоҳро ба поён расонда барои кор дар кафедраи таърихи донишгоҳи мазкур ба кор пазируфта шудааст. Баъди хонадор шудан ба ноҳияи Кумсангири вилояти Хатлон (собиқ вилояти Қӯрғонтеппа) кӯчида, чанде машғули омӯзгорӣ будааст. Баъдан ба Кумитаи ноҳиявии ҳизби коммунистӣ ба кор даъват шуда, солиёне дар вазифаҳои масъули ҳизбию давлатии ноҳия кор кардааст. Аз соли 1993 мудири шуъбаи кадри Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Аз соли 1994 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
## Эҷодиёт
Ба навиштани шеър аз овони ҷавонӣ шуғл варзида, навиштаҳояш дар китобҳои дастҷамъӣ чоп шудаанд. Иддаи дигаре аз ашъораш дар маҷмӯаҳои алоҳидаи «Чашмаи роғ» (1976), «Шогуна» (1987), «Сояи абр» (2000), «Нафаси хаёл» (2007) ва «Атри гули ёс» (2010) дастраси хонандагон гардидаанд. Намунаи шеърҳояш ба забонҳои русӣ, ӯзбекӣ ва арабӣ тарҷума шуда, силсилае аз онҳо дар рӯзномаву маҷаллаҳои Эрону Афғонистон ба табъ расидаанд. Барои маҷмӯаи «Атри гули ёс» (2011) барандаи Ҷоизаи адабии ба номи Мирзо Турсунзода гардидааст. 
## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи адабии ба номи Мирзо Турсунзода;
*Ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶТ; 
*Медали «Хидмати шоиста»;
*Медали «Нишони сухан».
## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ванҷ
Мирзо Файзалӣ

**Мирзо Файзалӣ** (9 майи 1942, деҳаи Чиртак, ноҳияи Орҷоникидзеобод — 6 декабри 2016, ноҳияи Ваҳдат, Тоҷикистон) — , шоир ва нависандаи тоҷик. Шоири халқии Тоҷикистон (2008), Барандаи Ҷоизаи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (2014), узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1970), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1991)

## Зиндагинома
Мирзо Файзалӣ 9 майи 1942 дар деҳаи Чиртаки ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Соли 1959 мактаби миёнаи ба номи М. Горкийро хатм кардааст. Соли 1966, баъди адои хидмати ҳарбӣ, дар рӯзномаи «Коммуна» (ҳозира «Шаҳриёр») ба фаъолияти рӯзноманигорӣ пардохта, солҳои дароз дар вазифаҳои мухталиф адои вазифа намудааст. Соли 1973 шуъбаи шабонаи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст. Чанд муддат котиби масъули рӯзномаи «Меҳнати коммунистӣ» (ҳозира «Набзи Файзобод») ва беш аз даҳ сол мудири шуъбаи маҷаллаи ҳаҷвии «Хорпуштак» будааст. Солҳои 1993—2010 сармуҳаррири рӯзномаи «Шаҳриёр»-и шаҳри Ваҳдат буд. Аз соли 1970 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 1991 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.

## Эҷодиёт
Беш аз 40 сол аст, ки ба кори эҷодӣ машғул буда, дар ин давра маҷмӯаҳои назмию насрияш «Шери тағош» (1984), «Кӯршапарак» (1989), «Бозёфти ҳайратовари доктор Сомонӣ» (1991), «Кайф аз Самак то бар Само» (1996), «Қотили қотилон» (1998), «Сангари номус» (2001), «Бо додҳо, фарёдҳо» (2002), «Чамани ёдҳо» (2004), «Ману Ватан» (2006), «Ба шумо дурӯғу ба Худо рост» (2005), «Шов-шови мардум» (2007), «Гӯри гумшуда» (2008), «Гулхори чида-чида» (2011), «Адлу дод асли ҷавонмардии ӯст» (2014) аз чоп баромадаанд.

Иддае аз шеърҳояш дар зиёда аз 20 маҷмӯаи дастҷамъӣ ва матбуоти даврии Эрону Афғонистон, Узбакистону Туркманистон, Озарбойҷону ғайри он интишор ёфтаанд. Дар байни ҳаводорони каломи бадеъ ҳамчун шоири ҳаҷвнигор шуҳрат дошта, ба шеърҳои зиёда аз 100 шоири замон нақиза навиштааст, ки дар адабиёти муосири тоҷик рухдоде нодир аст. Чанде аз шеърҳояшро сарояндагон ба оҳанг дароварда, ба воситаи радиову телевизион ва дар базму маъракаҳо тараннум мекунанд.

## Даргузашт
Мирзо Файзалӣ 6 декабри соли 2016 пас аз бемории кӯтоҳмуддат дар шаҳри Ваҳдат, дар синни 75-солагӣ аз даргузашт.

## Унвону ҷоизаҳо
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (2014);
* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ;
* Медали «100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»;
* Медали «Хидмати шоиста»;
* Нишони фахрии «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон»,
* Нишони фахрии «Аълочии маорифи Тоҷикистон»
* Нишони фахрии «Аълочии матбуоти Тоҷикистон».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон
Парда Ҳабиб

**Парда Ҳабиб** — , шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2008)  
## Зиндагинома
**Парда Ҳабиб** 23 августи соли 1962 дар деҳаи Маҳмадшоҳи Поёни деҳшӯрои Сарикиштии ноҳияи Рӯдакӣ таваллуд ёфтааст. Нахуст мактаби ибтидоии ба номи Розия Озод, сипас мактаби миёнаи №43 зодгоҳашро ба итмом расондааст. Солҳои 1979-1986 дар факултаи филологияи Донишкадаи давлатии педагогии Душанбе таҳсил карда,солҳои 1983-1985 сарбози Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ будааст. Фаъолияти меҳнатиро соли 1979 ба ҳайси ходими адабии маҷаллаи «Машъал» оғоз намудааст. Соли 1986 дар ноҳияи Рӯдакӣ ба фаъолияти омӯзгорӣ пардохтааст. Аз соли 1987 и Радиои Тоҷикистон, солҳои 1996-2008 хабарнигор, шореҳи сиёсӣ, мудири шуъба ва муовини аввали сармуҳаррири «Садои мардум», соли 2007 сармуҳаррири нашрияи «Набзи Тоҷикматлубот» будааст. Аз соли 2008 муовини сармуҳаррири ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» мебошад. Ширкатвари курс-конфаронси адибони ҷавони Тоҷикистон (1982, 1986), адибони ҷавони Осиёи Миёна ва Озарбойҷон (1989). Аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст
## Эҷодиёт
Китоби аввалинаш «Қаламчаи ток» соли 1990 ба табъ расидааст. Минбаъда ашъораш дар китобҳои «Шеъри оштӣ» (1999), «Пораи вақт» (2001), «Риштаи нур» (2005), «Сояи сафед» (2012) ба дасти хонандагон расидаанд. Силсилаи ашъори шоирони рус В. Жигулин ва Л. Шипахина, адибони белорус, туркман ва ӯзбекро ба тоҷикӣ гардондааст. Роҷеъ ба ашъори Гулназар, Низом Қосим, Сайёди Ғаффор ва масоили шеъри муосири тоҷик пажӯҳиш анҷом додааст.Маҳсули фаъолияти рӯзноманигории ӯ дар китобҳои «Судя», «Устод», «Фурӯғи субҳ», «Хотираҳои сабзи падар», «Зиндагиномаи Эшони Домулло Ҳабиб», «Хирад» ва ғ. интишор ёфтаанд. Барои китоби шеърҳои «Риштаи нур» соли 2009 сазовори Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода гардидааст.
## Ҷоизаҳо
*Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода (2009); 
*Медали «Хидмати шоиста» (2014);
*Аълочии маориф ва матбуоти Тоҷикистон.
## Сарчашма

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Рӯдакӣ
Риёзулло Атохонов

**Риёзулло Атохонов** (тав. 7 декабри 1936, Исфара, ҶШС Тоҷикистон) — риёзидон ва равоншиноси тоҷик, доктори илмҳои равоншиносӣ (1994), профессор (1996).

## Зиндагинома
Соли 1954 ба Донишкадаи муҳандисию сохтмонии ш. Москва дохил шуда, дар он ҷо ду сол таҳсил намудааст. Пас ба сифати муаллими математикаи мактаби миёна кор кардааст. Соли 1964 факултети физика- математикаи ДДОД ба номи Т. Шевченко ро хатм кардааст. Солҳои 1977—1982 ҳамчун дотсенти кафедраи методикаи таълими математикаи ДДОД ба номи Т. Шевченко номбурда, 1982—1996 дотсент ва мудири кафедраи психологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият дошт. Аз соли 1996 мудир ва профессори кафедраи педагогика ва психологияи Донишгоҳи ш. Тюмени Федератсияи Россия мебошад. Муаллифи зиёда аз 200 асару мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ, дастурҳои таълимиву методӣ ва фишурдаҳои илмӣ аст. Оид ба хусусиятҳои ҷамъбасткунии эмпирикӣ ва назарияи ҳалли масъалаҳои арифметикӣ дар мактабиёни хурдсол, психологияи инкишофи тафаккури математикии хонандагон корҳои илмӣ анҷом додааст.

## Осор
* Ҳалли масъала бо ёрии муодила (Дастури методӣ), Д., 1969.
* Дараҷаҳои инкишофи тафаккури математикӣ, Д., 1993;
* Тафаккури математикӣ ва методикаи муқарракунии сатҳи тараққиёти он, Д., 2000;

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Равоншиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Абдулло Қаҳҳор

**Абдулло́ Қаҳҳо́р** (17 сентябри 1907, Ашт — 25 майи 1968, Маскав; мадфун дар қабристони Чиғатойи Тошканд) — нависандаи узбек. Раиси Правленияи ИН Ӯзбекистон (1954—1956).

## Зиндагинома
Факултети шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёнаро хатм кардааст (1934). Фаъолияти эҷодиаш соли 1924 аз таълифи ҳаҷвияҳо ва новеллаҳо оғоз ёфтааст. Дар рушди новелла саҳми арзанда дорад.

## Фаъолияти эҷодӣ
Солҳои 30 садаи XX маҷмӯаҳои ҳикоёти «Ҷаҳон ҷавон мешавад» (1933), «Ҳикояҳо» (1935) ба табъ расиданд, ки дар онҳо зиндагии гузашта ва имрӯза (солҳои 30 садаи XX) тасвир шудааст. Дар қиссаҳои «Қаҳрамони Дардакӣ» (1942), «Ситораи тило» (1946) Абдулло Қаҳҳор ба мавзӯи ҶБВ (1941 — 45) рӯй овардааст. Сипас, Абдулло Қаҳҳор ба мавзӯи ташкили нахустин колхозҳо (хоҷагиҳои дастҷамъӣ) даст зад (романи «Чароғҳои Қӯшчинор», 1946). Дар қиссаҳои «Санговдавак» (1958), «Муҳаббат» (1968) аз ҳаёти деҳоти Ӯзбекистон баъди ҶБВ (1941 — 45) ва зиндагии ҷавонон ҳикоя мекунад. Қиссаи тарҷумаиҳолии Абдулло Қаҳҳор «Афсонаҳо аз гузашта» (1965) ба Мукофоти ба номи Ҳамза Ҳакимзода Ниёзӣ сазовор дониста шуд (1966). Абдулло Қаҳҳор яке аз драманависони машҳури Осиёи Миёна эътироф гардидааст. Вай муаллифи мазҳакаҳои «Дар замини нав», «Сӯзании шоҳӣ» (1950; Мукофоти давлатии СССР, 1952), «Дандонҳои дардманд» (1954), «Садо аз тобут» (1962) ва ғайра мебошад. Ба забони тоҷикӣ асарҳои Абдулло Қаҳҳор «Санговдавак» (1962), «Афсонаҳо аз гузашта» (1979) тарҷума шудаанд. Драмаи «Сӯзании шоҳӣ», мазҳакаи «Садо аз тобут», намоишномаи «Ҷон модаракон» дар театрҳои Тоҷикистон ба саҳна гузошта шудаанд. Абдулло Қаҳҳор асарҳои нависандагони рус А. С. Пушкин, Л. Н. Толстой, Н. В. Гогол, А. П. Чехов ва дигаронро ба забони ӯзбекӣ тарҷума кардааст. Бо ордену медалҳои даврони шӯравӣ ва Ӯзбекистон мукофотонида шудааст. Дар Тошкенту Қӯқанд ба номаш кӯчаҳо ва мактаб вуҷуд дорад. Дар Театри сатираи Тошкент музейи ба номи Абдулло Қаҳҳор амал менамояд (аз соли 1987).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Нависандаҳои Ӯзбекистон
Низом Баҳриддинов

**Низом Баҳриддинов** — биологи тоҷик, доктори илмҳои биология (1992), профессор (1992). 
## Зиндагинома
Соли 1954 ДДОД ба номи Т. Шевченкоро хатм намудааст. Соли 1954 муаллими мактаби миёнаи ноҳияи Колхозчиёни вилояти Ленинобод, 1954–1957 котиби якуми комсомоли ноҳияи Колхозчиён, 1957–1958 инструктори Комитети ҳизби коммунистии ноҳияи Колхозчиён, 1958–1962 инструктори Комитети ҳизби коммунистии ҲК ҶШС Тоҷикистон дар шаҳри Панҷакент, 1962–1965 аспиранти АИ ҶШС Тоҷикистон буд. Солҳои 1965–1969 ба ҳайси мудири кабинети кафедраи ботаникаи факултети географияи ДДОД ба номи Т. Шевченко, 1970–1992 дотсенти кафедраи ботаникаи ДДОД ба номи Т. Шевченко кор кардааст. Солҳои 1993–1999 вазифаи мудир ва профессори кафедраи методикаи таълими табиатшиносӣ ва географияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣро ба уҳда дошт. 
## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи зиёда аз 100 мақолаҳои илмӣ мебошад. Оид ба рушди хоҷагии қишлоқ ва боғдорӣ дар Тоҷикистон, масъалаҳои заминдорӣ дар ноҳияҳои кӯҳистони Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон кори илмӣ бурдааст.
## Мукофот
Бо ифтихорномаҳои ташкилотҳои  комсомолӣ, ҳизби  коммунистӣ  ва  ҳукуматӣ  қадр  карда шудааст.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Докторони улуми биология
Ҷӯра Ҳошимӣ

**Ҷӯра Ҳошимӣ** (9 январи 1948, ноҳияи Конибодом) — шоири тоҷик, Шоири халқии Тоҷикистон (2022), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1990).

## Зиндагинома
Ҷӯра Ҳошимӣ 9 январи соли 1948 дар ҷамоати Пӯлодони ноҳияи Конибодом таваллуд ёфтааст. Маълумоти миёнаро дар мактабҳои Конибодом гирифта, соли 1971 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти касбии Ҷӯра Ҳошимӣ ба ҳайси мусаҳҳеҳ дар Нашриёти давлатии
«Ирфон» оғоз ёфта, минбаъд ҳамчун муҳаррири Идораи барномаҳои мусиқии Кумитаи давлатии телевизион ва радиошунавонии Тоҷикистон, мудири бахши адабиёт ва санъати рӯзномаи «Пионери Тоҷикистон» («Анбоз»-и имрӯза), котиби масъули маҷаллаи «Чашма» ва сардабири ҳафтаномаи ҷумҳуриявии мактаббачагон — «Гул-гул», адои вазифа кардааст. Аз соли 1991 мушовири бахши адабиёти кӯдакону наврасони Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Чакидаҳои хомаи ӯ дар матбуоти даврии ҷумҳуриявӣ аз соли 1965 ба табъ расида, ҳамчун шоир ба майдони адабиёт аз оғози солҳои 70-уми асри гузашта ворид гардидааст. 

Аз соли 1990 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст

## Эҷодиёт
Китобҳои ашъори ӯ «Соябони садранга» (1980), «Офтобак» (1986), «Ман Алифбо мехонам!» (бо ҳамқаламии Абдумалик Баҳорӣ, 1994), «Нинӣ бапо шуд» (1998), «Аз як-як то лак-лак» (2000), «Кулча чаро ширин аст?» (2000), «Ман ба куҷо медавам?» (бо забони русӣ, 2000), «„Ре“ мегӯям ман бурро!» (2003), «Рӯзи нав» (2004), «Чаро шамолак вазид?» (2008), «Баччаҳову кӯчаҳо» (2008), «Мусиқии хомӯшӣ» (2012) ва ғ. дар пешрафти адабиёти кӯдакон ва тарбияи насли наврас мақоми шоён доранд. Силсилаи ашъори ватандӯстонаи ӯ «Хатти амонӣ» (1989) раҳовардест аз даврони аскарӣ, ки дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ, анҷом додааст. Ҳамроҳи оҳангсозони шуҳратманди ҷумҳурӣ, монанди Ш. Сайфиддинов, Ҷ. Охундзода, Қ. Яҳёзода, Х. Абдулло, З. Зулфиқоров, Зарина Миршакар, Ҷ. Обидпур ва диг. барои кӯдакону наврасон як қатор сурудҳои ҷолиб офаридааст. Намунаҳои эҷодиёти ӯ ба китобҳои дарсии мактабҳои ҳамагониву донишкадаҳои олӣ ворид гаштаанд. Беҳтарин шеърҳояш ба забонҳои гуногуни дунё тарҷума шудаанд ва худи ӯ дар баргардони ашъори шоирони халқҳои гуногуни ҷаҳон ба тоҷикӣ саҳми арзанда дорад.

## Ҷоизаҳо
* Нишони фахрии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (1982);
* Ифтихорномаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994);
* Медали тилои Хазинаи сулҳи Иттиҳоди Шӯравӣ (1998);
* Медали «Хидмати шоиста» (2003);
* Нишони фахрии «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон» (2009);
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012);
* Шоири халқии Тоҷикистон (2022).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Конибодом
Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон
Варақаи иҷро

**Варақаи иҷро** — яке аз намуди ҳуҷҷатҳои иҷро буда, аз ҷониби суд дар асоси санадҳои судии (ҳалнома, ҳукм, таъйинот, қарор) эътибори қонунӣ пайдокарда дода мешавад. Варақаи иҷро ба иҷрочиёни суд, ки дар судҳои ноҳия, шаҳр фаъолият доранд, барои маҷбуран иҷро кардан
супорида мешаванд. Иҷрои санадҳои судии судҳои иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқан аз ҷониби иҷрочиёни Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Суди иқтисодии ВМКБ, судҳои иқтисодии вилоятҳо ва Суди иқтисодии шаҳри Душанбе амалӣ мегарданд. Варақаи иҷро оид ба рӯёнидани боҷи давлатӣ барои иҷро кардан ба мақомоти андоз аз рӯи маҳалли воқеъ гардидани қарздор фиристода мешавад (м. 198 КМХ Ҷумҳурии Тоҷикистон).
Дар варақаи иҷро номи суде, ки онро (варақаи иҷроро) додааст, парвандаи баррасишуда, вақти баровардани санади судӣ, хулосаи санади судӣ (калима ба калима), вақти эътибори қонунӣ пайдо кардани санади судӣ,  вақти додани варақаи иҷро, номи рӯёнанда ва қарздор ва сурогаи онҳо сабт карда мешавад варақаи иҷро КМГ (моддаи 365-366) ва КМХ Ҷумҳурии Тоҷикистон тартиби додани нусхаи дуюми варақаи иҷроро (дубликатро) муқаррар кардааст.
## Нигаред низ
* Мақомоти андоз

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Варрант

**Варрант** - номи ҳуҷҷат аст. Дар мавриди ҷой доштани шартномаи нигаҳдошт дар анбори мол (як намуди шартномаи нигаҳдошт аст), анбори мол барои тасдиқи ҷой доштани шартнома чунин ҳуҷҷат - шаҳодатномаи дугонаи анборро медиҳад, ки аз шаҳодатномаи анбор ва шаҳодатномаи гарав (варрант) иборат аст.
Ин ҳуҷҷатҳоро аз ҳамдигар ҷудо кардан мумкин аст. Дорандаи шаҳодатномаи анбор ва гарав ҳуқуқ дорад
дар ҳаҷми пурра моли дар анбор нигаҳдошташавандаро ихтиёрдорй намояд. Дар ҳар қисми шаҳодатномаи
дугона чунин маълумот бояд зикр
карда шавад: ном ва сурогаи анборе, ки молро барои нигаҳдошт қабул
кардааст; рақами ҷории шаҳодатнома тибқи феҳристи (реестри) анбор;
номи ташкилот ва гражданине, ки аз
онҳо мол қабул карда шудааст ва
инчунин маҳалли ҷойгиршавй ва
маҳалли истиқомат; номгӯи мол ва
теъдоди мол (шумораи мол); муҳлате, ки мол барои нигаҳдошт қабул
карда шудаает; гариф ва тартиби
пардохти маблаги нигаҳдошт, таърихи
қабул ва муҳлати баргардонидани  имзои шахси ваколатдор ва
муҳри анбори мол.
## Нигаред низ
* Вазифаи конститутсионӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Виктимология

**Виктимология** - (аз калимаи лотинии   - илм оид ба омӯзиши ҷабрдида), табиат ва ҷои он дар ҳолати иҷтимоӣ ва аҳамияти иҷтимоии он аст.
Ҳолатҳо гуногун шуда метавонанд, ба монанди заминҷунбй, тӯфон, раъду барқ, зуҳуроти манфӣ дар вақти
ҷамъомадҳои гуногун, ҳолатҳои криминогенӣ бо таҷовуз нисбати шахсият, молу мулки хусусӣ ва ғайра.
## Нигаред низ
* Вазифаи конститутсионӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Виктимология
Воситаҳои назорати техникӣ

**Воситаҳои назорати техникӣ** — маъмурияти муассисаи ислоҳӣ ба мақсади пешгирии фирори маҳкумшудагон ва дигар ҷиноятҳо, вайронкунии қоидаҳои адои ҷазо ва гирифтани маълумоти зарурӣ оид ба рафтори маҳкумшудагон аз паси онҳо бо воситаҳои назорати аудиовизуалй, электронӣ ва дигар воситаҳои техникӣ мушоҳида менамояд. Маъмурияти муассисаи ислоҳӣ дар бораи истифода бурдани воситаҳои назораги техникӣ ва дар бораи аз кор баровардани онҳо, ки боиси хавф ба ҳаёт ва саломатӣ аст, маҳкумшудагонро бояд огоҳ созад.
## Нигаред низ
* Вазифаи конститутсионӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Воситаҳои нақлиёт дар робитаи байналхалқӣ

**Воситаҳои нақлиёт дар робитаи байналхалқӣ** - тибқи Конвенсияи Вена оид ба ҳаракати роҳ воситаи нақлиёт дар ҳолати ҳаракати байналхалқй ба қаламрави ягон давлат ҳисобида мешавад, агар: а) ба шахси воқей ва ҳуқуқие, ки ҷои истиқомати доимиаш берун аз ин давлат бошад; б) дар ин давлат ба қайд гирифта нашудааст; в) муваққатан ба ин давлат дохил шудааст.
## Нигаред низ
* Вазифаи конститутсионӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Воситаҳои нашъадор

**Воситаҳои нашъадор** — маводди сунъӣ ё табиӣ, шаклҳои дорувории онҳо ва рустаниҳое, ки бо мақсади ҳифзи саломатии аҳолӣ, амнияти давлатӣ ва ҷамъиятӣ, пешгирии нашъамандию токсикомандӣ ва расонидани ёрии наркологӣ ба шахсони гирифтори нашъамандӣ ва токсикомандӣ муомилоташон манъ ё маҳдуд карда шудааст.

Воситаҳои нашъадор зери назорати давлат қарор дошта, дар конвенсияҳои байналмилалӣ ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии дахлдори Ҷумҳурии Тоҷикистон айнан гурӯҳбандӣ шудаанд. Номгӯй, шакл ва сохти воситаҳои нашъадор дар асоси Конвенсияи ягонаи СММ оид ба воситаҳои нашъадор (1961), Конвенсияи СММ оид ба мубориза бар зидди муомилоти ғайриқонунии воситаҳои нашъадор ва моддаҳои психотропӣ (1988), Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо» (1999), Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи тасдиқи Рӯйхати миллии воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо» (№ 390 аз 21 сентябри 2000; бо тағйироти воридшуда ба Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 333 аз 31 августи 2002) муайян ва ба танзим дароварда мешаванд.

Дар Рӯйхати миллӣ се номгӯйи воситаҳои нашъадор зикр шудаанд: 
# рустаниҳо ва маводде, ки дорои хатари фавқулодаанд, вале барои истифода дар соҳаи тиб қобили таваҷҷуҳ намебошанд ва дар Рӯйхати IV Конвенсияи ягонаи СММ оид ба воситаҳои нашъадор гурӯҳбандӣ шудаанд (каннабис ва қиёми каннабис, героин, дезоморфин, кетобемидон ва ғайра); 
# асосан рустанӣ ва маводде, ки хатари фавқулода дошта, ҳамзамон барои мақсадҳои тиббӣ қобили таваҷҷуҳанд ва дар Рӯйхати I ва Рӯйхати II конвенсияи мазкур гурӯҳбандӣ шудаанд (асетилметадол, алфентанил, аллилпродин, алфаметадол, бензетидин, безилморфин, безитрамид, клонитазен ва ғайра); 
# маводде, ки сӯистифодаи онҳо то дараҷаи муайян хатарнок аст, вале барои истифода бо мақсадҳои тиббӣ қобили таваҷҷуҳ буда, дар Рӯйхати III конвенсияи мазкур гурӯҳбандӣ шудаанд (дорувории асетилдигидрокодеин, дорувории пропирам, дорувории декстропропоксифен ва ғайра).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 1998;

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Воситаҳои манъшудаи пешбурди амалиёти ҷанг

**Воситаҳои манъшудаи пешбурди амалиёти ҷанг**   - ҳуқуқи байналхалқӣ истифода намуданашонро манъ мекунад ва онро ҷинояти ҳарбӣ ва ҷинояти зидди инсоният эътироф менамояд. Истифода бурдани силоҳ, тирҳои тӯпҳо, моддаҳо ва усулҳои гузаронидани амалиётҳои ҳарбиеро, ки қобилияти харобиҳои аз ҳад зиёд ё азобу шиканҷаҳои беандоза овардан доранд, инчунин истифода бурдани усулҳо ва воситаҳое, ки мақсади осеб расонидан доранд, ё ба муҳиги табиат зарари ҷиддй мерасонанд, ҳуқуқи байналхалқӣ манъ кардааст. 
Амалияи ҳуқуқи байналхалқӣ дар бурдани амалиётҳои ҷангӣ истифодаи воситаҳои зайлро манъ кардааст:
* - Силоҳи заҳролудкунанда;
* - Силоҳи кнмиёвй ва бактериологӣ;
* - Силоҳи ядроӣ;
* - Тирҳои тарканда;
* - Минаҳои зидди аскарони пиёда;
* - Снлоҳи пурҳарорат (даргиранда);
* - Силоҳи лазерӣ.
## Нигаред низ
* Воситаҳои бурдани амалиёти ҷангӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Амалиёти низомӣ
Гурӯҳи миллӣ

**Гурӯҳи миллӣ** — қисми аҳолии ғайритаҳҷоӣ, ки бо миллату халқиятҳои худ алоқаҳои қавии иҷтимоию қавмӣ надорад ва дар бисёр ҳолатҳо муносибатҳои байниҳамдигарии онҳо хосияти тасодуфӣ ва лаҳзаина доранд.

Ин муносибатҳо дар доираи ягон масъала пайдо шуда, боз қатъ мегарданд. Тадриҷан хусусиятҳо ва хислатҳои миллию этникии гурӯҳи миллӣ заиф гардида, он бештар ба сӯи равандҳои ассимилятсионӣ майл менамояд. Махсусан дар замони инкишофи мутаносиб гурӯҳи миллӣ ба умумиятҳои миллию этникии таҳҷоӣ омехта мегардад. Чунин ҳолатро қатъшавии робитаҳои фарҳангӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоию сиёсӣ бо халқ ва ё миллати худӣ метезонад. Ҷиҳати умумии гурӯҳи миллӣ бо умумияти миллию этникии худӣ фақат баъзе хосиятҳои этникӣ ба шумор меравад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷамъият
Ворисии мурофиавӣ

**Ворисии мурофиавӣ** — дар қонунгузории амалкунандан мурофиавии гражданӣ бо истилоҳи ҳуқуққабулкунии мурофиавн ифода шудааст (м. 107 КМГ). Истилоҳи номбурда моҳияти ин зуҳуроти ҳуқуқиро мукаммал инъикос карда наметавонад.
Чунки ҳангоми ворисии мурофиавӣ на танҳо ҳуқуқҳои мурофиавӣ, балки уҳдадориҳои мурофиавӣ низ аз як
шахс ба шахси дигар мегузаранд. Аз
ин ҷо дурусттар мебуд, агар ба ҷои
истилоҳи ҳуқуққабулкуиии мурофиавӣ истилоҳи ворисии мурофиавӣ
истифода шавад.
Ииак, ворисии мурофиавӣ иваз намудани шахси иштирокчии парванда, ки дар мурофиаи гражданӣ ба
сифати тараф ширкат меварзад, бо
шахси дигар (ворис) мебошад. Дар
фарқият аз иваз намудани тарафи
ғайридахлдор, вориси мурофиавӣ
тарафи дахлдорро дар мурофиаи
гражданн иваз менамояд ва иштироки ӯро дар мурофиа давом медиҳад.
Мувофиқан мурофиаи гражданӣ аз
нав огоз нашуда давом меёбад.
Мутобиқи м.107 КМГ барои вориси
мурофиавӣ ҳамаи амалиётҳое, ки дар
мурофиа неш аз ворид шудани ӯ гузаронида шудааст, ба андозаи барои
шахси ивазшуда ҳатмӣ буданашон
зарур мебошанд.

## Нигаред низ
* Вазифаи конститутсионӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Шамсия

**Шамсия** — нависанда, тарҷумон дорандаи Ҷойизаи байналмилалии «Истеъдоди нодир» ва Ҷойизаи байналмилалии «Истеъдоди нодир»

## Зиндагинома
**Шамсия** 30 ноябри соли 1980 дар шаҳри Панҷакент, дар хонадони нависанда Абдурофеъи Рабеъзод ба ҷаҳон омадааст. Таҳсилоти миёнаи ҳамагониро дар шаҳрҳои Душанбе, Самарқанд, Санкт-Петербург, Порис ва Панҷакент фаро гирифтааст. Баъдан вориди факултаи забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ шуда, то замони фавти нобаҳангомаш саргарми таҳсилу тадрису эҷод будааст. Аз хурдсолӣ ба таълифи таронаву ҳикояву қисса ва тарҷума машғул гардида, дарак аз соҳиби истеъдоди Худододе буданаш додааст. 15 апрели соли 2000 аз олам даргузашт.

## Эҷодиёт
Нахустин офаридаҳояш дар авроқи панҷ кутуби алоҳида, аз ҷумла, «Болу пар» (1994) ва «Қиссаи муҳаббат» (1995) ба табъ расидаанд. Рисолаи мусаннади муаррихи рус И. Н. Арандаренко «Зиндагиномаи Халифа — Ҳасан»-ро дар ҳамин давра аз русӣ ба тоҷикӣ гардондааст, ки бори аввал, соли 1994, дар Самарқанд, сипас, даҳ бор, дар Самарқанду Панҷакент ва Душанбеву Алмаато мунташир гардидааст. Китобҳои дигари ӯ «Дар соҳили зиндагӣ» (2003), «Қиссаҳои падару духтар» (2003), «Аз хокдон то кайҳон» (2003), «Фоҷиаи рӯдбори зиндагӣ» (2005), «Ман намурдаам, ай дӯст!» (2008) дар Душанбеву Хуҷанд интишор ёфтаанд. Китоби аз фаронсавӣ ба тоҷикӣ баргардондаи ӯ «Водии бахт» соли 2006 аз дасти чоп берун омадааст. Куллиёти осораш дар ҳаҷми беш аз ҳазор саҳифа омодаи нашр аст. Иддае аз офаридаҳояш ба забонҳои русӣ, фаронсавӣ, инглисӣ, ӯзбекӣ ва ғ. тарҷума ва чоп шудаанд.

## Ҷоизаҳо
* Ҷойизаи байналмилалии «Истеъдоди нодир»;
* Ҷойизаи Кумитаи ҷавонони Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон

**Дастгоҳи иҷроияи Президент** — мақоми дохилии иҷроия буда, аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода мешавад (банди 10 моддаи 69 Конститутсия).
Вазъи ҳуқуқии дасггоҳи иҷроияи Президент, дар асоси Низомнома дар бораи он ки аз тарафи Президент тасдиқ шудааст, ба танзим дароварда мешавад. Дастгоҳи иҷроияи Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ягона мебошад, зеро ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар як вақт Раиси ҳукумат низ аст. Аз ин рӯ, ҳалли баъзе масъалаҳои фаъолияти дастгоҳи иҷроияи Президентро Дастури ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳам ба танзим медарорад.
Дастгоҳи иҷроияи Президент дар танзими нақшаҳои кории Ҳукумати Тоҷикистон мавқеи калон дорад. Пешниҳод барои дохил намудан ба нақшаи кории Ҳукумат як моҳ қабл аз оғози давраи ба нақша гирифташаванда ба дастгоҳи иҷроияи Президент пешниҳод карда мешавад. Роҳбарияти дастгоҳи иҷроияи Президент пешниҳодҳоро оид ба нақшаи корӣ ҷамъбаст ва мувофиқа намуда, тибқи тартиби муқарраргардида онро ба тасдиқи Ҳукумат пешниҳод мекунад. Шуъбаи дахлдори дастгоҳи иҷроияи Президент ба лоиҳаи қарорҳои Ҳукумати Тоҷикистон, ки ба муҳокимаи Ҳукумат ирсол мешавад, маълумотнома тайёр мекунад, ки дар он ба кадом сабаб таҳия шудани лоиҳа, кадом масъалаҳоро ҳал кардани он, ба кадом вазорату идораҳо ва ташкилоту муассисаҳо дахл доштанаш зикр карда мешавад. Лоиҳаи қарорҳои Ҳукумати Тоҷикистон бо ҳама шуъбаҳои дахлдори дастгоҳи иҷроияи Президент мувофиқа карда мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Дастгир намудан

**Дастгир намудан** — яке аз падидаҳои ҳуқуқи ҷиноӣ буда, дар қонунҳо муқаррар карда мешавад, ки ба мақсади муайян кардани масъалаи ба ҷиноят дахлдор будани шахси гумонбаршуда ва масъалаи ҳамчун чораи пешгирӣ ба ҳабс гирифтани шахсе, ки дастгир шудааст, тартиби ба муддати кӯтоҳ дастгир карда шудани шахсони ба ҷиноят гумонбаршударо
пешбинӣ мекунад.

Аммо ин падида дар меъёрҳои ҳуқуқи конститутсионӣ нисбат ба шахсони алоҳида, ки онҳо имтиёзҳои махсусро истифода мебаранд, бо чунин тарз ифода ёфтааст: масалан, дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикисгон «Дар бораи вазъи ҳуқуқии узви Маҷлиси миллӣ ва вакилн Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» муқаррар гардидааст, ки
узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ҳуқуқи дахлнопазирӣ дорад, ӯро ҳабс кардан, дасггир кардан, маҷбурӣ овардан, кофтуков кардан мумкин нест, ба истиснои дастгир шуданаш дар ҷои содир намудани ҷиноят. Узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ҳамчунин мавриди кофтукови шахсӣ (азназаргузаронӣ) қарор дода намешавад,
ба истиснои ҳолатҳое, ки қонун барои амнияти дигарон муқаррар намуда аст.
## Нигаред низ
Ҳуқуқэҷодкунӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Дархости вакили халқ

**Дархости вакили халқ** — муроҷиати вакили халқ ё гурӯҳи вакилон,
комиссияҳои доимн ва муваққагии Маҷлиси вакилони халқ дар иҷлосия,
ки ба раис, дигар роҳбарони ҳокимияги иҷроия ва мақомоти он, корхонаҳо, ташкилогу муассисаҳое, ки дар ҳудуди Маҷлиси дахлдори вакилони
халқ воқеанд, оид ба масъалаҳои ба салоҳияти Маҷлиси вакилони халк
д ахлдошта мебошад (м.29 Қонуни конститутсионии ҶТ «Дар бораи
ҳокимняти давлатӣ дар маҳалҳо»).
Дархост дар шакли хаттӣ ё даҳонӣ пешниҳод карда мешавад. Дархости
хаттӣ дар иҷлосия аз тарафн раис хонда дода мешавад. Мақомоти давлатӣ, шахси мансабдор, ки дархост ба онҳо дахл дорад, бояд д ар иҷлосняи вакилонн халқ оид ба дархост
ҷавоби даҳонӣ ё хаттӣ диҳанд. Ҷавоби дархост дар муҳлати муқарраркардан Маҷлиси вакилони халқ пешниҳод шуда, дар иҷлосия хонда мешавад. Ҷавоби гардондашуда дар иҷлосия муҳокима шуда, қарор қабул карда мешавад.

Дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи вазъи ҳуқуқии узви Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 6 авгуси соли 2001 ба узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ҳуқуқ дода мешавад, ки ба Сарвазир, дигар аъзои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Прокурори генералии Тоҷикистон, раиси Бонки миллии Тоҷикистон, раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикисгон, роҳбарон ва шахсони мансабдори дигари мақомоти ҳокимият ва идораҳои давлатӣ. иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, инчунин ба роҳбаронн корхонаҳо, муассисаҳо ва ташкилотҳо барои додани тавзеҳоти расмӣ ё баён намудани мавқеашон оид ба масъалаҳое, ки ба
манфиатҳои муҳимтарини ҷамъиятӣ
дахл дошта, дорои аҳамияти давлатӣ
мебошанд, дархост пешниҳод кунанд.
Дархост аз тарафи узви Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ё гурӯҳи вакилон дар шакли
хаттӣ ё даҳонӣ пешниҳод шуда метавонад.
Узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон дархости худро ба
мақомоти давлатӣ ва шахсони мансабдор бо хоҳиши худ метавонад бевосита ё тавассути Маҷлиси миллӣ ва
Маҷлиси намояндагон фиристонад.
Бо талаби ӯ масъалаи дар дархост
пешниҳод шуда ба муҳокимаи Маҷлиси миллӣ ё Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бароварда мешавад. Мақомоти давлатӣ ё шахси мансабдор, ки
ба вай дархост фиристода шудааст,
вазифадор аст, ки дар муддати на дертар аз як моҳи қабули он ҷавоби расмии хаттӣ диҳад. Аз рӯи ҷавоби дархост ва натиҷаҳои муҳокимаи он
Маҷлиси миллӣ ва Маҷлисн намояндагон қарор қабул мекунанд (м.13 Қонуни конститутсионии ҶТ «Дар бораи вазъи ҳуқуқии узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон»).
## Нигаред низ
Ҳуқуқэҷодкунӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Дастгоҳи Маҷлиси Миллӣ

**Дастгоҳи Маҷлиси Миллӣ** – Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади таъмини хидматрасонии ҳуқуқӣ, коргузорй, ташкили таҳлилй, иттилоотӣ, молиявӣ, моддию техникӣ ва иҷтимоию маишии фаъолияти аъзои Маҷлиси миллӣ, Шӯрои Маҷлиси миллӣ, кумитаҳо ва комиссияҳои Маҷлиси миллӣ, Раиси Маҷлиси миллӣ ва муовинони он дастгоҳи худро таъсис медиҳад.
Фаъолияти дастгоҳи Маҷлиси миллиро санадҳои қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, Дастур ва Низомномаи Дастгоҳи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки аз ҷониби Раиси Маҷлиси миллӣ тасдиқ карда мешавад, танзим менамояд.
Сохтор, рӯйхати вазифаҳои дастгоҳи Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин хароҷоти нигахдонгги он аз ҷониби Маҷлиси миллӣ дар доираи сметаи хароҷоти
Маҷлиси миллӣ тасдиқ карда мешавад. Роҳбари Дастгоҳи Маҷлиси
миллӣ бо пешниҳоди раиси Маҷлиси миллӣ аз тарафи Маҷлиси миллй
таъйин ва озод карда мешавад. Роҳбарии бевоситаи Дастгоҳро Раиси
Маҷлиси миллӣ ба уҳда дорад.
## Нигаред низ
* Дастгоҳи давлатӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Даромад

**Даромад** — фарқияти байни нархи бозорӣ ва арзнши аслии мол, хидматрасонӣ ва кор. Ду намуди даромад  мавҷуд аст: якум, даромадн муҳосибавӣ
ва дуюм, даромади соф (иқтисодӣ).
пули фурӯши молро (расонидани хидмат, иҷрои кор) даромади муҳосибавӣ меноманд, ки баъди аз он тарҳ иамудани хароҷоти берунӣ дар ихтиёри соҳибкор мсмонад. Даромади соф (иқтисодӣ) бошад, даромадест, ки баъдн аз пули фуруш (расонидани хидмат, иҷрои кор) тарҳ намудани хароҷотҳои берунӣ ва дохилӣ дар ихтиёри соҳибкор мемонад.
## Нигаред низ
* Даромади буҷаи давлатӣ
* Маош
* Шуғли аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Кор
Даромади буҷаи давлатӣ

**Даромади буҷаи давлатӣ** — маҷмӯи пардохтҳои пулие, ки аз ҷониби шахсони юридикӣ ва воқеӣ вобаста аз ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонунгузории молия ба буҷаҳои дахлдори давлатӣ гузаронида мешаванд.
ДБД-ро вобаста аз аломатҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ, тартиб ва шартҳои пардохти онҳо ва аз ҷнҳати шакли ҳуқуқӣ ба намудҳои гуногун тақсим мекунанд. ДБД бо аломатҳои иҷтимоӣ-иқтисодиаш аз даромадҳои фаъолияти иқтисодӣ, фаъолияти берунан иқтисодӣ, аз даромадҳои хусусигардонии амволи давлатӣ ва ғайраҳо иборат аст. Мувофиқи тартиб ва шартҳои пардохти ДБД бошад, онро ба даромадҳои мустаҳкамкардашуда, батанзим дароваранда, дотатсия, субвенсия ва маблағҳои худӣ ва қарзӣ ҷудо менамоянд. Аз рӯи аломати шакли ҳуқуқӣ ДБД ба даромадҳои андоз ва ғайри андоз (боҷу хироҷ) тақсим мешаванд.
## Нигаред низ
Ҳуқуқэҷодкунӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Молияи давлатӣ
Гурӯҳ:Буҷаи давлатӣ