Apple II

**Apple II** (; тарзи стилистии навишт: **apple ][**) — силсилаи компютерҳои шахсии ширкати Apple Computer, Inc. мебошад, ки аз 1977 то 1993 истеҳсол шудааст. Онро Стив Возняк тарроҳӣ кард ва Стив Ҷобс тиҷорати онро ба роҳ монд.

Аввалин намуди Apple II 10 июни 1977 ба нархи **1,298 доллар** ба фурӯш гузошта шуд. Apple II яке аз аввалин компютерҳои шахсии муваффақи тиҷоратии ҷаҳон ба ҳисоб меравад. Аввалин компютери шахсии бисёр мардум дар ҷаҳон маҳз Apple II буд. Дар тӯли 16 соли истеҳсол зиёда аз **5 миллион** адад аз намудҳои гуногун фурӯхта шуд.

## Таърих
Пас аз муваффақияти Apple I, Стив Возняк дар соли 1976 ба тарроҳии компютери нав шурӯъ кард. Барои Apple II ӯ аз таҷрибаи Apple I истифода кард, аммо маҳсулоти нав хеле пешрафтатар гардид: дорои намоишгари рангин, овози дохилӣ ва 8 слоти васеъшавии дохилӣ буд.

Apple II аввалин бор дар намоишгоҳи **West Coast Computer Faire** дар Сан-Франсиско дар апрели 1977 намоиш дода шуд. Реакцияи тамошобинон хеле мусбат буд. Майк Маркула — сармоягузори собиқи Intel — маблағгузории аввалии Apple-ро таъмин кард ва ба ташкили ширкат мусоидат намуд.

10 июни 1977 Apple II расман ба фурӯш гузошта шуд. То охири соли 1980 зиёда аз **100,000 адад** фурӯхта шуда буд. Apple II дар мактабҳои ИМА хеле маъмул гардид — ин бо ёрии барномаи таълимии MECC ба даст омад.

## Сахтафзор
Apple II аз микропроцессори MOS Technology 6502 бо суръати 1,023 МГц кор мекард. Намуди аслӣ 4 КБ хотира (RAM) дошт, ки то 48 КБ тавсеъа карданаш мумкин буд.

Яке аз хусусиятҳои барҷастаи Apple II — имконияти намоиши **16 ранг** буд, ки барои компютерҳои он давра нодир ба ҳисоб мерафт. Компютер дорои **8 слоти васеъшавии дохилӣ** буд, ки ба корбарон имкон медод карточкаҳои гуногун пайваст кунанд.

Корпуси компютер аз пластики сафед сохта шуда буд ва клавиатураи дохилӣ дошт. Аз нигоҳи тарроҳии зоҳирӣ Apple II нисбат ба компютерҳои рақиб хеле зебо ва хушбинона ба назар мерасид. Манбаи барқ низ дар дохили корпус ҷойгир буд — ин аз ҷиҳати истифода хеле қулай буд.

## Нармафзор
Apple II бо забони барномасозии **Integer BASIC** — навишти Стив Возняк — дар хотираи ROM иборат буд. Баъдтар Apple **Applesoft BASIC**-ро, ки аз ҷониби Microsoft таҳия шуда буд, пешниҳод кард. Ин нусха имкониятҳои бештар, аз ҷумла ҳисобҳои нуқтаи шинаварро дошт.

Вақте ки Disk II дар соли 1978 нашр шуд, системаи амалиётии **Apple DOS** таҳия гардид. Баъдтар **ProDOS** — системаи пешрафтатар — ин нақшро ба ӯҳда гирифт. Дар маҷмӯъ зиёда аз **1,500 барнома** барои силсилаи Apple II таҳия шуданд, ки он яке аз бузургтарин библиотекаҳои нармафзор барои компютерҳои он давра гардид.

## Намудҳо
### Apple II (аслӣ)
Аввалин намуди Apple II 10 июни 1977 ба нархи 1,298 доллар (бо 4 КБ RAM) ва 2,638 доллар (бо 48 КБ RAM) ба фурӯш гузошта шуд. Дорои процессори MOS Technology 6502 @ 1,023 МГц, баромади видеои рангин ва 8 слоти васеъшавии дохилӣ буд. Integer BASIC дар ROM ҷойгир буд.

### Apple II Plus
Apple II Plus дар соли 1979 нашр шуд. Фарқи асосии он аз намуди аслӣ — Applesoft BASIC дар ROM (ба ҷои Integer BASIC) ва хотираи стандартии 48 КБ буд. Нарх 1,195 доллар буд.

### Apple IIe
Apple IIe ( — «enhanced», яъне «такмилёфта») дар соли 1983 нашр шуд ва машҳуртарин намуди силсила гардид. Хотираи стандартӣ 64 КБ буд (то 128 КБ), клавиатура такмилёфт ва ҳарфҳои хурд пайдо шуданд. Нарх: 1,395 доллар.

### Apple IIc
Apple IIc ( — «compact», яъне «фишурда») дар соли 1984 нашр шуд. Ин намуд хурдтар ва сабуктар буд — ҳамаи слотҳо дохилӣ буданд ва онро бидуни абзорҳои иловагӣ истифода кардан мумкин буд. Нарх: 1,295 доллар.

### Apple IIGS
Apple IIGS ( — «Graphics and Sound») дар соли 1986 нашр шуд — пешрафтатарин намуди силсила мебошад. Дорои процессори 16-битии WDC 65C816 @ 2,8 МГц, хотираи 256 КБ (то 8 МБ), интерфейси корбари графикии Macintosh-монанд ва имконияти садои беҳтаринаш буд.

## Реклама ва маркетинг
Аз соли 1977 то 1981 Apple барои реклама аз агентии Regis McKenna истифода мебурд. Дар ин давра логотипи машҳури Apple — себи рангин бо газида — аз ҷониби тарроҳ Роб Ҷанов офарида шуд.

Дар соли 1977 барои Apple II буклетҳои ранги зебо бо тасвири оилаҳое, ки компютерро дар хона истифода мебаранд, нашр шуданд. Стив Ҷобс ба ороиш ва бастабандии маҳсулот диққати зиёд медод — Apple II дар қуттии зебои ранги сафед фурӯхта мешуд, ки он вақт нодир буд.

## Нигоҳдории маълумот
### Кассета
Дар аввал Apple II барои нигоҳдорӣ ва боргузории барномаҳо аз **кассетаҳои компакти садоӣ** истифода мебурд. Ин равиш арзон буд, аммо суст ва баъзан норо боэтимод буд. Apple тавсия медод, ки аз зиёддастгоҳи кассетаи Panasonic истифода шавад.

### Disk II
Дар соли 1978 Стив Возняк дискхони 5,25-дюймии **Disk II** — барои нархи 495 доллар — тарроҳӣ кард. Disk II нисбат ба дискхонҳои рақибон хеле арзонтар буд ва ин ба паҳн шудани Apple II мусоидат намуд. Бо нашри Disk II системаи амалиётии Apple DOS таҳия шуд, ки имкони кор бо файлҳоро медод.

## Мероси таърихӣ
Apple II яке аз таъсирноктарин компютерҳои таърихи технологияи иттилоотӣ ба ҳисоб меравад. Барои бисёр одамон дар ИМА ва дигар кишварҳо Apple II аввалин компютери шахсие буд, ки онро диданд ва истифода карданд.

Apple II дар мактабҳо хеле маъмул гардид. Ширкати MECC (Minnesota Educational Computing Consortium) барои Apple II барномаҳои таълимии зиёде таҳия кард, аз ҷумла бозии машҳури «Oregon Trail». То охири солҳои 1980-ум Apple II дар мактабҳои ибтидоии ИМА компютери асосии таълимӣ буд.

Барномаи бухгалтерии **VisiCalc** — аввалин ҷадвали электроние (spreadsheet) дар ҷаҳон — аввал барои Apple II нашр шуд ва дар гузариши тиҷорат ба компютерҳо нақши бузург бозид. Ин барнома боиси он шуд, ки соҳибкорон Apple II-ро ҳамчун абзори тиҷоратӣ ба таври ҷиддӣ қабул кунанд.

## Клонҳо
Дар солҳои 1980-ум ширкатҳои гуногун клонҳои Apple II — компютерҳои мувофиқи онро сохтанд. Маъруфтарини онҳо компютерҳои тайвании Franklin Ace ва болгории Правец буданд. Apple бо бисёре аз ин ширкатҳо дар суд мубориза бурд ва баъзе истеҳсолро қатъ карданд.

Дар Иттиҳоди Шӯравӣ ва кишварҳои сотсиалистӣ клонҳои Apple II низ сохта шуданд. Дар Украина компютери «Агат» ва дар Булғористон «Правец 8» истеҳсол мешуданд, ки ба Apple II хеле монанд буданд.

## Пайвандҳо
* Таърихи расмии Apple II
* Apple II дар Музейи таърихи компютер
* Ҷомеаи ҳавасмандони Apple II

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти Apple
Гурӯҳ:Компютерҳои шахсӣ
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1977
Гурӯҳ:Компютерҳои таърихӣ
Гурӯҳ:Стив Возняк