open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон

** Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ ** (мухт. ДДОТ ба номи С. Айнӣ) — яке аз донишгоҳҳои таҳсилоти олии касбии Тоҷикистон мебошад.

## Маълумоти мухтасар
Сарпарасти донишгоҳ Вазорати маорифи Тоҷикистон мебошад. Мақоми донишгоҳ мактаби олии касбӣ буда, дорои иҷозатномаҳои давлатии Вазорати маорифи Тоҷикистон оид ба ҳуқуқи пешбурди фаъолияти таълимӣ дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлатӣ мебошад. Шумораи донишҷӯён зиёда аз 10000 наф., кормандони илмӣ- педагогии донишгоҳ — 584 нафар профессорону омӯзгорон машғул мебошанд, ки 37 нафари онро докторҳои илм, профессорон ва 111 номзадони илм, дотсентон ташкил медиҳанд. (2014). Ректор — доктори илмҳои филологӣ, профессор Салимов Носир Юсупович (аз 15 декабри соли 2014) мебошад.

## Таърих
Донишгоҳ соли 1931 дар шаҳри Сталинобод таъсис дода шуда, баъд аз як сол Академияи педагогӣ, аз соли 1933 Донишкадаи педагогии Сталинобод номгузорӣ шудааст. Ба донишгоҳ аввал номи адиби украинӣ Т. Г. Шевченко, сипас соли 1991, номи олими тоҷик Қандил Ҷӯраев гузошта шуда буд. Аз соли 2007 Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ номгузорӣ шудааст. Аз соли 1936 шуъбаи аспирантура ва аз соли 1961 дар докторантура дастпарварони донишгоҳ ба кори илмӣ фаро гирифта шудаанд. Ҳоло дар донишгоҳ зиёда аз 37 нафар докторҳои илм, профессорон ва 111 номзадони илм, дотсентон кор мекунанд. Баъд аз соҳибистиқлол гардидани Тоҷикистон соли 1992 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба донишкада номи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дода шуд. (Қарори Девони Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 10 августи соли 1992).

## Факултаҳо
Дар 13 факултаҳои донишгоҳ аз рӯи 34 ихтисос мутахассис тайёр мекунанд. Ҳоло дар донишгоҳ зиёда аз 11000 донишҷӯ таҳсил мекунанд. Донишгоҳ дар солҳои мавҷудияти худ зиёда аз 40 ҳазор мутахассисони маълумоти олидор тайёр намудааст. Дарсҳо ба забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва узбекӣ гузаронида мешаванд.

;Факултаҳо:
 
* Биология
* Риёзӣ (математика)
* Физика
* Кимиё (Химия)
* Технология ва соҳибкорӣ
* Ҷуғрофия (География)
* Забон ва адабиёти тоҷик
* Забон ва адабиёти рус
* Омӯзгорӣ (Педагогика)
* Забони англисӣ
* Забонҳои романию олмонӣ
* Таърих
* Иқтисодиёт

## Сарварони донишгоҳ

* профессор А. Пӯлодов 1931—1932, 1934—1935
* профессор Т. К. Кенҷаев 1932—1933
* профессор А. Ҳақбердиев 1936—1937
* профессор М. А. Атоев 1937
* профессор П. И. Евсеев 1937—1940
* профессор Х. У. Содиқов 1940—1943
* профессор О. Ш. Шукуров 1943—1953, 1961—1970
* профессор М. Мирмуллоев 1953—1957
* профессор Х. Х. Солеҳбоев 1957—1961
* профессор Қ. Ш. Ҷӯраев 1970—1979, 1988—1990
* профессор М. Қ. Ғаффорова 1979—1988
* профессор Э. Я. Ямоқов 1991—1995
* профессор Қ. Р. Расулов 1995—2005
* профессор Худойназар Асозода 2005—2008
* профессор Нуриддин Саидов 2008
* профессор З. Р. Шарипов 2008—2012
* профессор Абдуҷаббор Раҳмонов 2012—2014
* профессор Носир Салимов 2014 — 2019
* профессор  Нуъмонҷон Ғаффорӣ 2019 — 2022
* Аҳлиддин Ибодуллозода аз 2022

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ

Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Душанбе
Ҷон ле Карре

**Ҷон ле Карре** - нависандаи бисёр асарҳои ҷосусӣ буд. Номаш  ҳакикатан номи мустаор аст. Ба монанди тахаллус аст. Номи ҳақиқаиаш Дейвид Джон Мур Корнвел (рӯзи таваллудаш 19 октябри 1931, дар шаҳри Рул, Дорсет, Англия мебошад)

Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Ҷоан Роулинг

**Ҷоан Роулинг** муаллифи китобҳои Ҳарри Поттер мебошад. Вай танҳо номи Ҷей Кей Роулингро истифода мебарад дар китобҳои худ. Кей маънои Кетлин ки номи момааш буд. Китобҳояш хело машҳур шуданд худаш нависанда хело одами бой шуд. Мегуянд,ки вай зани давлатмантарини  Муттахиди  давлати подшоҳӣ аст аз он ҷумла аз  Малика хам.Вай ду маротиба ба шахвар баромадасст. Апй Духтари ба номи Джессика дорад ки соли таваллудаш 1993 аст ва писараш Дейвид Роулинг Мурей соли таваллудаш 2003 ва духтари дуюмаш Макензи Джин Роулинг Муррей соли таваллудаш Январи 2005 аст. Номи шаҳвараш Нейл Мурей. Нависанда бисёр ҷоизаҳо гирифт аз китоби Гарри Поттераш. Ки зиёда аз як миллион мебошад. 65%-76% фоизи кудакон беҳтар шудан баъд аз хондани китоби Гарри Поттер.

## Эзоҳ
Эмили Бронте

thumb|right|Эмили Бронте
**Эмили Бронте** таваллуд шудааст 30 Июл 1818 дар Торнтон, Йоркшир, Англия.
Вай нависандаи Британия буд. Китоби машҳуртарини ӯ Вузерин Хейт аст. Эмили ду хохар дошт. Шарлота ва Анна ки онҳо хам нависандаҳои Британия буданд. 
Эмили Бронте мохи 19 Декабри соли 1848 вафот кардааст. Эмили Бронте бисер шеърхо навиштааст.
Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда

[right|300px|Яке аз нусхаи аслии Сарқонуни [ИМА.]]
Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда

Гурӯҳ:ИМА
Ҷейн Остин

**Ҷейн Остин** (; 16 декабри 1775; Стевентон, Англия) — нависандаи бритониёӣ. Волидайни ӯ Реверенд Ҷорҷ Остин ва Кассандра Остин мебошанд. Ҷейн дар синни 19 солаги ба навистан шурӯъ кард ва нависанда шуд.

Китобҳои машҳури ӯ «Хиссиёт ва Хассоси»,  «Ифтихор ва галатфаҳми», « Эмма» ва «Эътибор». Ҷейн 28 июли соли 1817 дар Винчестер, Англия аз олам чашм пушид.

## Эзоҳ
Вирҷиниа Вулф

**Вирҷиния Вулф** () соли таваллудаш 25 январи, 1882 дар шаҳри Лондон, Англия. Вай дар оилаи машҳур таваллуд шудааст. Падари вай Лесли Стефан олим буд. Хохараш Венесса Белл рассом буд. Вирҷиниа 2 бародар дошт. Яке аз онҳо Боби дар Чанги якуми ҷаҳон вафот кардааст. Вирҷиниа нависанда буд. Вай буд аъзои гурӯҳи машҳур Блумзбери. У асархо, хикояхо ва пьесаро навиштааст. Китоби машҳури ӯ «Хонаи рушан» ва «Хонума Деловей». Вирҷиниа Вулф 28 марти соли 1941 вафот кардааст. Вай ба худкуши даст зада дар дарё Аус гарк шудааст.

## Эзоҳ
Шаҳрвандии глобалӣ

**Шаҳрвандии глобалӣ - Global citizenship** вазифаи шахсест барои эҳтиром ва муҳофизати гирду атроф ва одамон мебошад, ки дар сатҳи глобалӣ фикрронӣ мекунад. Ин ба глобализатсия алоқаманд аст.

In terms of international relations, **global citizenship** refers to a nation-state's responsibility to act with awareness of the world as a global community, by both recognizing and fulfilling its global obligations, and recognizing the rights of global citizens. 
Global citizenship is related to the  idealist school of thought, that states should include a level of moral goodwill in their foreign policy considerations. 
Whilst a judgement of 'good' global citizenship is a subjective one, some widely agreed upon examples of cases requiring a level of good global citizenship include the signing of the Kyoto Protocol, and the upholding of the UN Charter for Human Rights.
Many states struggle to strike a balance between being a 'good' and 'effective' global citizen.

## Пайвандҳо
*The Spirit of Global Belonging: Perspectives from Some Humanity-Oriented Icons  by Dr. Mohammad Omar Farooq
Ассори Табрезӣ

**Ассор Шамсуддин Муҳаммад ибни Аҳмади Табрезӣ** (, ? — 1390) — ,  ва донишманди форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Муосир ва дӯсти Камоли Хуҷандӣ. Мувофиқи маълумоти тазкираҳо шахси таҳсилдида, бохабар аз улуми динӣ ва дунявӣ — нуҷум, риёзиёт, ҳандаса, фалсафа ва ғайра будааст. Девон доштааст ва дар он ашъори дар анвои гуногуни шеър сурудааш — қасидаҳо, ғазалҳо, рубоиҳо фароҳам омада буданд. То замони мо аз Ассор ба таври мукаммал достоне бо номи «Меҳру Муштарӣ» (худи шоир номи асарашро «Ишқнома» гуфтааст) расидааст (5120 байт). Дар достон аз ишқи афлотунӣ, дӯстии пурзӯри ошиқонаи ду ҷавон — Меҳру Муштарӣ сухан меравад. Онҳо дар айёми наврасию ҷавонӣ ҳамроҳ мехонданд. Баъди ба камол расидан аз ҳамдигар ҷудо шуданд. Яке дар як кишвар, дуюмӣ дар кишвари дигар ҳоким шуданд. Пас аз вафот онҳоро дар паҳлуи ҳамдигар ба хок супориданд. Ассор ба тавассути ин достон ғояи ваҳдати вуҷудро тарғиб кардааст. «Меҳру Муштарӣ» як бор соли 1502 ва дафъаи дигар дар садаи XVII ба забони туркӣ тарҷума шудааст. Ин асар ба рушди назми халқҳои туркзабон, масалан, озар­бойҷониҳо таъсир расондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Гулшани адаб. Ҷилди 1. Душанбе, 1975.

Гурӯҳ:Шоирони асри ХIV
Гурӯҳ:Шоирони форсу тоҷик
Гурӯҳ:Адабиёти форсу тоҷик
Субҳон Ёдгорӣ

**Субҳон Ёдгорӣ** соли 1954 дар шаҳри Исфара дар хонаводаи кишоварз ба дунё омадааст.

Дар соли 1992 узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон шуд.

Муаллифи китоби "Қотилон дастгир мешаванд" аст.

Ҳамакнун Субҳон Ёдгорӣ омӯзгори таърихи дин дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №18 ноҳияи Исфара аст.

Гурӯҳ:Зодагони соли 1954
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Исфара
Рустам

**Рустам** () — номовартарин қаҳрамони «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, фарзанди Золу Рӯдоба, набераи Гаршосп ва падари Суҳроб.

## Двр Шоҳнома
Достони Рустам яке аз машҳуртарин достонҳои «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ  аст, зеро ҳодисаҳои пуршӯру фоҷиаангез, саҳнаҳои ҳаяҷонбахши паҳлавониву, қаҳрамонӣ, бархӯрдҳои тезу тунди он хонандаву шунавандаро зуд ба худ мекашад. Аз ин сабаб вақте хориҷиён бахшҳое аз Шоҳномаро тарҷума кардани мешуданд, интихоби онҳо бештар ба ҳамин достон меафтад. Аз ин сабаб Рустам бештар ба забонҳои дунё тарҷума ва ба шакли китоби ҷудогона чоп шуда, муаллифи худро маъруфу машҳур мегардонандааст.

Хаҷми достон аз 1059 (чопи Маскав) то як 1458 (чопи Душанбе) байт аст. Ҳодисаҳои он дар замони подшоҳии Кайковус ба амал омада аст.

:: Чу Рустам падар бошаду ман писар,
:: Набояд ба гети касе тоҷвар!

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Ноттингҳам

**Ноттингҳам** () шаҳре дар Ноттингҳамшир дар маркази шарқии Англия аст. Ду дарё дар Ноттингҳам ҳаст, дарёи Трент ва дарёи Лин. Дар 2001, аҳолии он 275,100 нафар буд.
## Таърих
[thumb|right|200px|[Робин Ҳуд]]
Номи нахусти Ноттингҳам, "Снотингаҳам" () буд, ки маъниаш "Хонаи мардуми Снот" аст ("инга", *inga* = одамон, "ҳам", *ham* = хона). Вайкингҳо ба Ноттингҳам лашкар кашиданд, ва дар асри 9, ин шаҳр қисмате аз Данелав шуд.

## Маориф

Ноттингҳам ду донишгоҳ дорад, Донишгоҳи Ноттингҳам ва Донишгоҳи Ноттингҳам Трент.

## Бародар Шаҳрҳо

* Гент, Белгия
* Ҳараре, Зимбабве
* Карлсруҳе, Олмон
* Любляна, Словения
* Минск, Беларусия
* Нингбо, Чин

Гурӯҳ:Шаҳри Ноттингҳамшир
Забони сербу хорватӣ

**Забони сербу хорватӣ** () — яке аз забони гурӯҳи славянӣ аст.

Алифбо:
* хoрватӣ: A B C Č Ć D Dž Đ E F G H I J K L Lj M N Nj O P R S Š T U V Z Ž
* сeрбӣ: А Б В Г Д Ђ Е Ж З И Ј К Л Љ М Н Њ О П РС Т Ћ У Ф Х Ц Ч Џ Ш

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забонҳо
Гурӯҳ:Сербия
Гурӯҳ:Хорватия
Гурӯҳ:Забонҳои славянӣ
Ғарб

**Ғарб** — яке аз чаҳор самти асосӣ ё нуқтаи қутбнамо. Самти муқобили ғарб шарқ аст. Дар харитаи Замин ғарб дар тарафи чап ҷойгир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тарафҳои олам
Гурӯҳ:Калимаҳои ҷуғрофӣ
Шарқ

thumb|200px|right

**Шарқ ё Ховар** — яке аз чаҳор самти асосӣ ё нуқтаи қутбнамо. Самти муқобил шарқ ғарб аст. Дар харитаи Замин шарқ дар тарафи рост ҷойгир аст.

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Калимаҳои ҷуғрофӣ
Гурӯҳ:Тарафҳои олам
Дилошӯб

**Дилошӯб** () — гиёҳест худруй. Баландиаш 5-20 см. Баргҳои белчашакл ва сабадчагули байзашакл дорад. Тамоми тобистон гул мекунад. Асосан дар регзор, биёбон ва бешаи қисми Европоии ИҶШС, Кавказ, чануби Сибири гарби ва Осиёи Миёна меруяд. Дар Тоҷикистон дар нишебии куҳҳои мевагул (Мугул, Консой, Дехмой, водии Хочабокиргон ва ғайрахо.

## Эзоҳ
Пуфак

thumb|пуфак
**Пуфак** (олмонӣ: Luftballon) — халтаи латексист, ки онро бо гелий ё ҳаво пур кардан мумкин аст (онро бо даҳон ё насос пур кардан мумкин аст). Қаблан пуфакҳо аз масонаҳои ҳайвонот сохта мешуданд, аммо дар соли 1824 дар Лондон профессори Донишгоҳи Квинс Майкл Фарадей барои таҷриба бо гидроген пуфакҳои резиниро ихтироъ кард. Имрӯзҳо пуфакҳо барои мақсадҳои илмӣ, тиббӣ ва ҳарбӣ истифода мешаванд ва онҳо ҳамчун ороиш ва анъана дар идҳо низ истифода мешаванд.

## Инфлятсияи баллон ва манфиатҳои саломатӣ

Бо даҳон пуф кардани баллон барои саломатӣ муфид аст, зеро он мушакҳои байниқағирро машқ мекунад, ки қабурғаҳо ва диафрагмаро васеъ ва бардошта, кори шуш ва сер шудани оксигенро беҳтар мекунад. Ин машқ метавонад ҳолати мавқеъ, устуворӣ ва нафаскаширо беҳтар кунад ва он ба баланд шудани қобилияти шуш мусоидат карда, онро барои чунин шароитҳо, аз қабили фибрози шуш, COPD ё астма муфид гардонад. Илова бар ин, амали тарконидани пуфак нафаскашии амиқро мусоидат мекунад, ки метавонад стресс ва изтиробро коҳиш диҳад, саломатии дилу рагҳоро беҳтар кунад ва қобилияти шушро афзоиш диҳад. Илова бар ин, инфлятсияи баллон ба диафрагма барои нафаскашии муассир муқобилат мекунад ва ба баланд шудани фишори дохили шикам кӯмак мекунад, ки онро як машқи муфид барои барқарорсозӣ ва функсияи нафаскашӣ мекунад.

## Эзоҳ

## Манбаъ

Гурӯҳ:Бозичаҳои парвозкунанда
Гарднайча

**Гарднайча** — узви найчашакли зарраҳои гард, ки дар рустаниҳои тухмдор баъди гардолудшави ба вуҷуд меояд.

Гарднайчаи рустаниҳои лучтухм дар ҳуҷрачаи тухммуғҷа пайдо мешавад. Дар ин сурат гарднай ба бофтаи нутселлус ворид шуда, фақат ба пистонак (гастуория) хидмат мекунад (моддаҳои ғизоиро мегирад ё ғаметаҳои наринаро ба ҳуҷайратухм интиқол медиҳад). Зарраҳои гард дар рустаниҳои пӯшидатухм дар гардгираки модина як (дар аксар рустаниҳо, мас., дарахтони мева, буттамева ва ғайра) ё якчанд Г. ба вуҷуд меоранд. Г. ба тухммуғҷа ба воситаи микропил (пороғамия), гоҳо тавассути халаза (халазоғамия) ё аз паҳлу бо ёрии интегумент (мезогалия) роҳ меёбад. Г. ба ҷанинхалта (ғаметофити модина), маъмулан, аз байни ҳуҷайратухм ва синергид дохил мешавад ё баъди вайрон кардани яке аз синергидҳо спермияро озод намуда, барои бордоршавии дучанда (ҳам ҳуҷайратухм ва ҳам ҷанинхалта) шароити мусоид муҳайё мекунад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зистшиносӣ
Дурага

**Дурага**, **гибрид** — насле, ки дар натиҷаи ҷуфтаи ду организм аз ҷиҳати генотиб гуногун пайдо шудааст.

## Эзоҳ
Ширкаду

**Ширкаду** — навъи таом, ки аз давраҳои қадим дар байни тоҷикон маъмул аст. Тарзи омо­да кардани ширкаду дар аксар но­ҳия­ҳои Тоҷикистон тақрибан ҳамгун ме­­бошад. Кадуи расидаро аз пӯсту дона ҷудо карда мешӯянд ва онро, маъмулан, чоркунҷа пора карда, ба деги обдор меандозанд ва меҷӯшонанд. Ҳамин ки каду нимпаз шуд, ба дег шир андохта, боз 8–10 дақиқа меҷӯшонанд. Сипас, оташро хомӯш карда, то каме хунук шуданаш 15–20 дақиқа нигоҳ медоранд. Хӯроки омодаро ба косаҳо мекашанд.

## Нигаред
*Каду
*Шир

## Пайвандҳо
*Ширкаду (забони русӣ
Бензин

alt=Бензини навъи А-80|thumb|Бензини навъи А-80

**Бензин** () — як навъ сӯзишворӣ; омехтаи карбогидридҳои сохташон гуногун. Моеи беранг, ҳарорати ҷӯшишаш 30-205°С, ҳарорати яхбандиаш — 60°С, зичиаш 700—780 кг/м³. Ҳангоми 74-123 г/см³ будани консентратсияи буғи бензин омехтаи тарканда ҳосил мешавад. Бензинро асосан дар натиҷаи тақтир ва коркарди нефт, гоҳо ҳангоми коркарди ангишт ва варақсанги сӯзанда, инчунин аз газҳои табиӣ ва якҷоя бо нафт ҳосил мекунанд.

Одатан, бензин дар намуди фраксияҳои зерин ба фурӯш мебарояд: 30-600 эфири петромӣ (пентан + гексан); 60-1250 бензини экстраксионӣ (гексан + гептон ва карбогидридҳои шоханок); 100—1400 лигроин; 130—1800 уайтспирт (баъзан дар таркибаш нафтен дорад).

## Истифода
Охири садаи XIX бензинро асосан чун сӯзишворӣ барои при­мусҳо ва воситаи зидди уфунат (антисептикӣ) кор мефармуданд (он дар дорухонаҳо фурӯхта мешуд). Аз нафт бештар керосин гирифта, ҳама моддаҳои дигар, аз ҷумла бензинро месӯзонданд ё мепартофтанд. Баъди истеҳсоли муҳаррикҳои дарунсӯз бензин ба маҳсулоти асосии коркарди нафт табдил ёфт. Бензин чун сӯзишворӣ барои муҳаррикҳои карбюраторӣ ва инжекторӣ, ракетаҳо, истеҳсоли парафин ва ғайра истифода мешавад. Бензинеро, ки чун сӯзишворӣ истифода мебаранд, ба бензини худрав ва авиатсионӣ ҷудо мекунанд. Бензини худрав тобистона (апрел-сентябр истифода мебаранд) ва зимистона (октябр-март кор мефармоянд) мешавад. Дар бензини зимистона миқдори карбогидридҳои ҳарорати ҷӯшишашон паст бештар аст.Хусусияти асосии бензин тобоварӣ ба детонатсия (дар муҳаррик муътадил сӯхтани он) мебошад. Хосияти мазкур аз рӯйи адади октанӣ муайян карда мешавад. Адади октанӣ ҳар қадар баланд бошад, бензин ба детонатсия ҳамон қадар тоб меорад. Адади октании бензини беҳтарини худрав бояд 35 ва бензини авиатсионӣ 100 бошад.

## Навъҳои бензин

### Бензини худрав
Бензинро аз рӯйи адади октанӣ ба навъҳо ҷудо мекунанд. Барои автомобилҳо бензини ***А-66, А-72, А-76, АИ-80, АИ-92, АИ-93, АИ-95, АИ-98*** (ададҳо бо адади октанӣ мувофиқанд) ва барои авиатсия бензин-100/130, бензин-95/130, бензин-91/115 (сурат — адади октанӣ, махраҷ — навъи бензин) истеҳсол карда мешавад. Пайвастҳои сулфур, ки дар таркиби бензин вуҷуд доранд, боиси занг задани муҳаррик мешаванд. Бинобар ин, дар бензинҳои худрав миқдори сулфур бояд <0,15 %, дар бензинҳои авиатсионӣ <0,05 % бошад.

### Бензин-ҳалкунандаҳо
Омехтаҳои бензинии нафт ҳамчунин ба сифати ҳал­кунандаҳо дар истеҳсолоти сирешҳои резинӣ, локу ранг, чарми сунъӣ, тоза кардани равғани рустанӣ ва ғайра кор фармуда мешаванд.

## Таъсир ба саломатии инсон
Таъсири бензин ба организм хавфнок аст. Буғи бензин ба организм ба воситаи шуш ворид мегардад. Миқдори буғи бензин дар ҳаво бояд аз 100 мг/м³ зиёд набошад. Ҳангоми заҳролудӣ дарди сар, хориши гулӯ, сулфа, сӯзиши чашм ва бинӣ ба амал меояд. Ёрии таъҷилии аввалин ва муолиҷа: ҳавои тоза, оксиген, доруҳои дил ва таскинбахш.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Химия
Ҷоизаҳои Оскар

thumb|Ҷоизаи «Оскар» (Decorative Trophies)

**Ҷоизаҳои Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои амрикоӣ** (, лафзан — «ҷоизаи Академия»), аз даҳаи 1940 ба унвони **«О́скар»** () шинохта мешавад — як ҷоизаи синамоии амрикоӣ аст, ки дар соли 1929 таъсис шуд ва ба таври суннатӣ ба бозигарони филм ба далели саҳмгузориашон дар филмҳои синамоӣ эҳдо мешавад. Маросими эҳдои ҷоизаҳои солона дар шаҳри Лос-Анҷелес иёлати Калифорния, дар театр «Долбӣ» баргузор шудаву ба таври зинда дар даҳҳо кишвар дар саросари ҷаҳон пахш мешавад.

### Бахшҳои аслӣ
Ҳамакнун ҷоизаи «Оскар» дар 24 бахши асосӣ дода мешавад:

### Бахшҳои вижа
[thumb|чап |театри Долби, [Лос-Анҷелес]]
Афзун бар бахшҳои асосӣ, ҷоизаҳои «Оскар» дар шаш бахши вижа низ дода мешаванд.
* Ҷоизаи Ирвинг Талберг — ҷоизае ёбдудӣ барои саҳми арзандаи таҳиягарӣ дар рушди тавлиди синамо;
* Ҷоизаи Ҷин Хершолт — ҷоизае башардӯстона барои касоне, ки дар санъати саҳми арзандаи башардӯстона гузоштаанд;
* Ҷоизаи ифтихории «Оскар», барои саҳми арзанда дар рушди санъати синамо ва хидмати шоиста дар Академияи Амрико;
* Ҷоизаи «Оскар» барои саҳми илмӣ ва фаннӣ ва филмҳои ҳунарӣ, ки донишҷӯёни макотиби олии синамои ИМА барои филмҳои тавлидии худ дарёфт мекунанд.

## Барандагони ҷоизаи «Оскар»
* Алек Болдуин
* Бетте Давис
* Вуди Аллен
* Гералдине Паге
* Грайс Келлй
* Гуйнет Палтро
* Дензел Вашингтон
* Елизабет Тайлор
* Еллен Бурстйн
* Квентин Тарантино
* Лиза Миннелли
* Марл Матлин
* Мел Гибсон
* Мила Кунис
* Милла Йовович
* Никол Кидман
* Николас Кейҷ
* Норма Шеарер
* Оливиа де Ҳавилланд
* Пенелопа Круз
* Рийс Уитерспоон
* Салма Ҳайек
* Мерил Стрийп
* Том Круз
* Чарли Чаплин
* Ҷодӣ Фостер
* Ҷоннӣ Депп
* Ҷулианна Мур
* Рийс Уитерспоон

## Инчунин нигаред
* Ҷоизаи Оскар - 2000
* Ҷоизаи Оскар - 2001
* Ҷоизаи Оскар - 2002
* Ҷоизаи Оскар - 2003
* Ҷоизаи Оскар - 2004
* Ҷоизаи Оскар - 2005
* Ҷоизаи Оскар - 2006
* Ҷоизаи Оскар - 2007
* Ҷоизаи Оскар - 2008
* Ҷоизаи Оскар - 2009
* Ҷоизаи Оскар - 2010
* Ҷоизаи Оскар - 2011
* Ҷоизаи Оскар - 2012
* Ҷоизаи Оскар - 2013
* Ҷоизаи Оскар - 2014
* Ҷоизаи Оскар - 2015
* Ҷоизаи Оскар - 2016
* Ҷоизаи Оскар - 2017
* Ҷоизаи Оскар - 2018
* Ҷоизаи Оскар - 2019
* Ҷоизаи Оскар - 2020
* Ҷоизаи Оскар - 2021
* Ҷоизаи Оскар - 2022
* Ҷоизаи Оскар - 2023

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Премия Оскар
* Оscars.2022 Oscar Winners
* Официальный сайт Американской киноакадемии
* Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)
* База данных по всем номинантам и победителям
* Как изготовляют оскаровские статуэтки 
* База данных по всем номинантам и победителям 

Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Ҷоизаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Синамои Калифорнияи Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Синамо дар Калифорния
Борон (филм)

**Борон** () — яке аз филмҳои Эронӣ аст. Коргардон Маҷид Маҷидӣ буд. Филмро дар соли 2001 сохт.

Гурӯҳ:Филмҳои Эронӣ
Асалкашак

**Асалкашак**, мошинаи аслкаши мебошад. Соли 1865 занбурпарвари чехославакӣ Гурушка ихтироъ кардааст.  Асалкашак аз баки ротори барабани ва дастак иборат аст. Дар натаҷаи даврзани Ротор асал аз шонҳо пош хӯрда дар зери бак ҷамъ мешавад. Дар хоҷагии занбӯри асалпарварӣ бисёртар истифода мебаранд.

## Эзоҳ
Зуҳур Ҳабибуллоев

**Зуҳур Ҳабибуллоев** (*Ҳабибуллоев Зуҳур Нурҷонович*; 4 январи 1932, Сталинобод, ҶШС Тоҷикистон — 8 апрели 2013, Душанбе, Тоҷикистон) — рассоми тоҷик, Ходими шоистаи санъати Тоҷикистон (1967), Рассоми мардумии Тоҷикистон (1987). Яке аз падидоварандагони Парчами Тоҷикистон.
thumb|Аъзои Академияи мусаввирии Тоҷикистон, Шахси сеюм аз чап — З. Ҳабибуллоев

## Зиндагинома
Ӯ соли 1932 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов (1953) ва Омӯзишгоҳи олии рассомию саноатии шаҳри Ленинградро (1958) ба поин оварда, ба корҳои эҷодӣ шуғл варзидааст.

Дар шуъбаи рассомии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон сабақ додааст. Бештар аз ҳаёти рӯзмарра асарҳо эҷод карда, хусусиятҳои рӯҳии нақши тасвиршавандаро табиӣ ва возеҳ инъикос менамуд. «Сохтмони ГЭС-и Норак», «Меҳмонхона дар Норак», «Стансияи бензингирӣ», «Сари боло», «Чӯпонони Қубониён», «Пашитарошӣ дар Қубониён» дар мавзӯъи рӯзанд, табиати Тоҷикистонро дар «Баҳор», «Най», «Ташнагӣ», «Рамаронӣ дар баҳорон», «Субҳидам» барин расмҳо тасвир сохтааст, натюрмортҳояш — «Палав», «Тайёрӣ ба ид», «Натюрморти помирӣ» баёнгари истеъдоди волои рассоманд. Дар ороиши бисёр биноҳои маъмурию фарҳангии пойтахт фаъолона иштирок кардааст. Иштирокдори чандин намоишгоҳҳои байналмилалӣ мебошад.

## Ҷоизаҳо
Бо медал ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

## Даргузашт
Зуҳур Ҳабибуллоев 8 апрели 2013 дар Душанбе дар 82-солагӣ пас аз бемории начандон тӯлонӣ даргузашт.

## Донистаниҳо
* Бародари Зуҳур Ҳабибуллоев — Низом Нурҷонов, доктори илм, матраҳтарин пажӯҳишгари театр ва рақси тоҷикӣ ба шумор мерафт масоили марбут ба театр ва рақси тоҷикиро таҳқиқ кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академияи мусаввирии Тоҷикистон
Дилором Шерматова

**Дилором Шерматова** — яке аз рассомони машҳури Тоҷикстон мебошад. Дилором Шерматова дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст.

## Пайвандҳо
*Tajik Artists 

Гурӯҳ:Рассомони Тоҷик
Фаррух Неъматзода

**Фаррух Негматзода** (; зод. 1959, Душанбе) — рассоми тоҷик, узви Иттиҳоди рассомони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Фаррух Негматзода соли 1959 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Таҳсилоти касбии худро дар шаҳри Москва гирифта, соли 1983 Донишкадаи давлатии академии рассомии Москва ба номи В. И. Суриковро хатм кардааст.

Ӯ аз оғози фаъолияти эҷодӣ иштирокчии доимии намоишгоҳҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ буда, узви Иттиҳоди рассомони Тоҷикистон мебошад.

## Эҷод
Осори Фаррух Негматзода бо сабки шинохташавандаи инфиродӣ фарқ мекунад. Дар асарҳои ӯ табиати Тоҷикистон, ҳаёти ҳаррӯзаи мардум, меҳнати оддии инсон ва симои занон инъикос меёбад.

Дар солҳои охир рассом доираи мавзӯӣ ва усулҳои рассомии худро васеъ намуда, наққошии ӯ бештар рамзӣ гардида, рангу тобишҳо ба сӯи якрангӣ тамоюл пайдо кардаанд.

## Намоишгоҳҳо ва фаъолияти ҷамъиятӣ
Фаррух Негматзода иштирокчии намоишгоҳҳои сершумори дохилӣ ва хориҷӣ мебошад. Дар Душанбе намоишгоҳҳои инфиродии ӯ баргузор шудаанд, аз ҷумла намоишгоҳе, ки ба Рӯзи байналмилалии дастгирии қурбониёни шиканҷа бахшида шудааст, ки бо ташаббуси Созмони Милали Муттаҳид таъсис ёфтааст.

## Осор дар коллексияҳо
Асарҳои Фаррух Негматзода дар осорхонаҳо ва маҷмӯаҳои хусусӣ дар зиёда аз 60 кишвари ҷаҳон, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Нидерландия, Сурия ва Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея нигоҳдорӣ мешаванд.

## Эзоҳ
Tajik Artists 
## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Рассомони Тоҷик
Суҳроб

thumb|200px|Рустаму Суҳроб. Баъди ҷанги тан ба тан
**Суҳроб** () — писари Рустам ва Таҳмина, яке аз қаҳрамонҳои «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ. Ӯ бо сипоҳи Турониён ба набарди Эрон омад ва дар ҷанги танбатан бо Рустам кушта шуд.

Ӯ дар якмоҳагӣ ба кӯдаки яксола монанд буд ва дар сесолагӣ чавгонбозӣ ва дар панҷсолагӣ тирандозиву камонвариро ёд гирифт ва дар даҳсолагӣ аз ҳамаи паҳлавонон гузашту касе дигар ёрои зӯрозмоӣ бо ӯро надошт. Аз модар нажоди худро пурсид:

: Зи тухми киям в-аз кадомин гуҳар?
: Чи гӯям, чу пурсад касе аз падар?

Чун аз суханони модар донист, ки ӯ писари Рустам паҳлавон аст, (Ту пури гави пилтан Рустамӣ,- Зи Дастони Сомиву аз Найрамӣ, — мегӯяд дар посухи **Суҳроб** модар), вай лашкар оросту роҳи Эронро пеш гирифт, то падарро ёбаду тахту тоҷи Эронро гирифта ба ӯ диҳад. Таҳмина бародари худ Жандарзмро ба ӯ ҳамроҳ кард, то Рустамро ба вай нишон диҳад. Аммо Жандаразм ба дасти Рустам кушта шуд. Суҳроб ба Ҳужир, ки асираш афтида буд, умед баст то падарашро пайдо кунад. Вале Ҳужир ин корро накард.

Фирдавсӣ дар мисоли Суҳроб образи ҷавони пурзӯри бетаҷрибаро нишон додааст, ки ба сабаби сабукмағзиву ғурури ҷавонӣ ба корҳои ғайриоддӣ даст мезанад. Вай мегӯяд:

: Чу Рустам падар бошаду ман писар,
: Набояд ба гетӣ касе тоҷвар!

Вай аз ғурури зӯри ҷавонӣ лашкар орост, аз фитнаи Афросиёб бехабар монда, туҳфаҳову лашкару паҳлавонони ӯ Ҳумону Бормонро пазируфт, ба фиреби Гурдофариду Рустам бовар карду ҳар дуро раҳо кард ва охирон пушаймон шуд. Гарчи борҳо дилаш гувоҳӣ медиҳад, ки Рустам падари ӯст, бозубанди ӯро нишон намедиҳад. Натиҷаи ҷавониву бетаҷрибагист, ки Ҳужир низ ӯро нишон намедиҳад. Вай соддалаҳв аст. Бо як дидан ошиқи Гурдофарид машавад, ғамзаву ишваҳои маккоронаи ӯро рост мефаҳмад ва сайдро аз даст медиҳад. Тақдир Суҳробро ба марг маҳкум кардааст, зеро вай, аз як сӯ, ғайри расму ойини маьмули замон зода шудааст, аз сӯи дигар, бетаҷрибаву мағрури зӯри бозувони худ аст, яьне бедонишу хирад ва таҷрибаи рӯзгор танҳо ба зӯри бозувон ба мақсад расидан имконпазир нест.

## Табор

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Гурӯҳ:Шоҳнома
Парҳез

**Пархиз** барои касилии қанд аст. Дар хӯрокҳои ин парҳез ангиштобу равган кам аст. Вояи якрузаи хурокро аз руи чадвали махсус (духтур медихад) аниқ менамоянд. Таомхоро  хар навъ пухтан мумкин; рузи бояд 4 маротиба тановул кард. Микдори маҳсулоти хуроки вобаста ба вояи ангиштобод, равған ва калорияе, ки духтур мукарар, муаян менамоянд. Ба чои кант ксилит е сорбитро истифода бурдан мумкин. Барои беморони канд нони махсуси серсабус мепазанд. Картошка, сабзи, лаблабу, шалғам ва дигар сабзаводҳои серангиштобро дар хурок факат баъди коркарди махсус бояд истифода намуд. Яъне сабзавотро пешаки реза карда, 8-12 соат дар оби хунук тар мекунанд (обро якчанд бор иваз кардан лозим). Дар натича микдори крахмали таркиби сабзавот кам мешавад. Гайр аз  канд, асал, мурабо, ангур, анҷир ва тарбузро низ набояд истеъмол кард.
Рӯдоба

thumbnail|Дидори Зол ва Рӯдоба
**Рӯдоба** () — духтари Синдухт ва Меҳроби Кобулӣ, ҳамчунин ҳамсари Зол ва модари Рустам. Зол дар гузаре аз марзи Кобул, ба Рӯдоба алоқаманд шуд ва ӯро ба ҳамсарӣ баргузид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Таҳмина

**Таҳмина** () — духтари шоҳи Самангон, ҳамсари Рустам ва модари Суҳроб дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* حسین، الهی قمشه‌ای (۱۳۸۶). شاهنامه فردوسی. ترجمهٔ ناهید فرشادمهر. تهران: نشر محمد. شابک ۹۶۴-۵۵۶۶-۳۵-۵.

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Иёлоти ИМА

**Иёлат** (англ. state — «давлат», «кишвар») — воҳиди асосии маъмурӣ-ҳудудии ИМА аст. Он дар корҳои дохилӣ мустақил буда, дар кор бо кишварҳои хориҷӣ пурра тобеи ҳокимияти федералӣ аст. Ягон иёлат ҳуқуқи аз Иёлатҳои Муттаҳида баромадан надорад.

Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дорои 50 иёлат ва як воҳиди маъмурии махсус - ҳавзаи Колумбия, ки пойтахти ИМА шаҳри Вашингтон дар он ҷойгир аст, мебошанд.

## Номи иёлот
46 иёлат дар таркиби номи худ калимаи state (масалан, State of Texas) доранд.

Пайдоиши номи 26 иёлот аз забони ҳиндувони муқими ин мавзеъҳо, номи Аляска аз забони эскимосҳо, Гавайи — аз забони гавайӣ; номи 11 иёлат аз забони англисӣ; 6 — испанӣ, 3 — франсузӣ, номи Род-Айленд аз забони ҳоландӣ буда, номи як иёлат — Вашингтон — ба таърихи ИМА алоқаманд аст.
 
Ҳар як иёлот дорои конститутсияи худ буда, ҳокимияти қонунбарор,  иҷрокунанда ва судӣ дорад.

Иёлот ба каунтиҳо (дар Луизиана таърихан калимаи «ҷамъомад» (); дар Аляска калимаи "ҳавза" ()) истифода бурда мешавад, — нисбатан қитъаҳои маъмурии хурдтар, одатан ҳуқуқҳои ҳукмронии маҳдудтар доранд. Ҳуқуқи каунтиҳо аз он иборат мебошад, ки ба мактабҳои давлатӣ назорат баранд.
 Иёлоти ИМА: 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:ИМА
Коваи оҳангар

**Коваи оҳангар** () — шахсияте устураӣ ва паҳлавоне дар Шоҳномаи Фирдавсӣ, Шоҳномаи Абумансурӣ, Гаршоспнома ва Шоҳномаи курдӣ ё шахсияти воқеъӣ эҳтимолан дар давраи ашконӣ аст.

Коваи оҳангар 18 писар дорад ва 17-тои онҳо зери зулми Заҳҳок мегарданд, яьне онҳоро Заҳҳок кушта магзи сарашонро ба морхо медихад. Вакте, ки навбат ба писари охиринаш мерасад вай тоқат накарда халкро чамь карда ба назди касри Захок меравад.

Аз қаҳру газави вай Заҳҳок тарсида писарашро озод мекунад. Коваи оҳангар бошад мардумро зидди Захок бармехузонад ва охоро ба он даьват мекунад, ки Фариддунро ба худ сардор гиранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
20 ноябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 ноябр]]* 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 20 ноябр]]*
* 1943 — Бозор Собир — шоири саршиноси тоҷик
* 1953 — Сайф Раҳимзоди Афардӣ — нависандаи тоҷик.
* 1964 — Қурбоналӣ Бӯриев, китобшиноси тоҷик.
* 1967 — Шералӣ Мирзо, низомии тоҷик, вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, (аз 2013).

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 ноябр]]*
## Тақвими мардумӣ
**Ақраб** (23 Октябр - 22 Ноябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Обон дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ақраб

## Ҳамчунин нигаред

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/2011.html 
* http://www.calend.ru/day/11-20/ 
*  Наука, 20.11
* cyclowiki 20.11
* bbc.on this day 20.11

## Эзоҳ

*
Мусичаи хонагӣ

thumb|Воркование малой горлицы
[thumb|[Сонограмма воркования малой горлицы]]
**Мусича**, **мусичаи хонагӣ** () — паррандаест ки одатан дар ҷойҳои аҳолинишин зиндагӣ карда ҳаёти худро бо донаҳо мегузаронад. Мусича парандаи зараррасон набуда балки ба заминҳои корам фоида мерасонад.
Рангаш хокистарранг буда, пояш сурх мебошад.

Гурӯҳ:Кабӯтармонандҳо
Трейси Энн Ҷейкобсон

**Трейси Энн Ҷейкобсон** - сафири ИМА дар Туркманистон (Август 2003- Июл 2006) Дар ҳоли ҳозир сафири ИМА дар Тоҷикистон мебошад.

## Пайвандҳо
Сайти Сафорати ИМА дар Тоҷикистон 

Гурӯҳ:Дипломатҳои ИМА
Гурӯҳ:Сафирони ИМА дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Ричард Ҳоугленд

**Ричард Ҳоугленд** - собиқ сафири ИМА дар Тоҷикистон аз 16 Октябр, 2003 то 31 Август, 2006.

## Сарчашма
* Аз Википедиаи инглисӣ
## Пайвандҳо

* Баҳси “CASA 1000” дар суҳбати Раҳмон бо Ҳоугленд - 24 феврал 2014 
* Даъвати Ричард Ҳоугленд аз ҳукумати Тоҷикистон (27.08.2004)

Гурӯҳ:Дипломатҳои ИМА
Гурӯҳ:Сафирони ИМА дар Тоҷикистон
Соли 1943

## Воқеа

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]]*
* 20 Ноябр — Бозор Собир шоири саршиноси тоҷик 20 Ноябр 1938 таваллуд шудааст.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1943]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1943
Нон

200px|thumb
200px|thumb|Нон
**Нон** (, ) — нони гандумӣ, таом, хӯриш. Маҳсулоти асосии нон иборат аст аз: об, намак, орд, хамиртуруш ва равғану шир. Он ҳамчун таом дар Афгонистон, Эрон, Непал, Покистон, Тоҷикистон, Ӯзбекистон маъмул аст. Дар забонҳои туркӣ  (масалан, қазоқӣ, қирғизӣ, узбакӣ,  ва диг) низ *нан* мегуянд.  Нонро аз орд, об, намак дар танӯр мепазанд.

thumb|Бозори нон дар Душанбе

## Нонҳои тоҷикӣ
 
*Нони зағора 
*Нони гиҷда 
*Нони обӣ 
*Кулчаи равғанӣ
*Фатир
*Фатири равғанӣ  
*Фатири кабудидор 
*Нони ширмол 
*Фатири ширмол 
*Кулчаи калон 
*Нони чаппотӣ
*Қотурма
*Таҳмол (қатмол, қатлама, қалама)
*Нони кунҷитӣ 
*Чалпак

## Эзоҳ

*Фатир

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Ғизоҳо
Гурӯҳ:Анвои нону булка
Чарлз Дикенс

**Чарлз Ҷон Ҳуффам Диккенс** (; ) — нависандаи ингилис.

Ӯ бо офаридани фаромӯшнопазиртарин персонажҳо дар ҷаҳон ва баври куллӣ чун романнависи соҳибэҳтиром дар Давраи Эҳё мебошад. Дар ҷарёани ҳаёт, корҳои кардаи ӯ шӯхрати зиёд касб карданд ва баъдан ин нобиғаи адабиро донишмандон ва мунаққидони асри бист ҳам эътироф кардаанд. Махсусан роман ва ҳикояҳои кӯтоҳаш ба ӯ шӯхрати ҷаҳонӣ бахшиданд.

## Зиндагинома
Падару модари ӯ Ҷонс Дикенс хизматчии ҳарбӣ ва Елизавет Бороу. Дар 5 солагиаш Чарз ба шаҳри Четхем мекучанд. Ва вакте ки ӯ 10 сола мешавад оилаи шоир ба Кенден, Лондон мекучанд. Вай дар фабрикаи сиёҳ кор мекард вакте ки падари ӯ карздор шуд ӯ дар хабсхона маҳкам буд. Вакти мушкилии шоир дар фабрикаи сиёҳ фоидаи бисёр ба шоир овард чунки бисёр акидаҳои доир ба асарҳояш дар ҳамон фабрика пайдо шуд.

Вакте ки модари ӯ вафот мекунад ӯ маблаг ба мерос мегирад ва падари Чарлз карзхояшро месупорад ва аз хабсхона озод мешавад. Чарлз баъд мактаби миёнаро хатм мекунад ва кор меёбад ба монанди пешхизматчи химоятгар. Баъди ёфтани ин кор шоир худаш худомузи кард стенография ва шаркшинос шуд инро хабар додан аз хуумат.

## Эҷодиёт
Агарчӣ ӯ таълими сатҳӣ дошт, зуд муваффақ шуд. Кариера ё пешравии ӯ, аз кор дар маҷаллае дар муддати 20 сол оғоз мешавад, ки дар ин муддат ӯ 15 роман, 5 повест, садҳо ҳикоя ва мақолаҳои публисистӣ, лексияву нақшҳои саҳанавӣ офаридааст. Вай китоби авали худро « Когазҳои Пиквик» соли 1836 аз чоп баровард. Бегарз аз ин шоир дигар китобҳои машҳуро аз чоп баровард. «Оливер Твест» «Интизориҳои Кабир» «Девид Коперфид» « Николас Николби» магозаи куҳна шавкангез. Ин сурудҳои дар вакти чашнвораи мавлуди Исо низ Хонда мешавад. Чарз Диккенс 9 июли 1870 вафот кард. Уро дар Вестминстер дар кучаи шоирон дафн карданд.

## Эзоҳ
Баҳманнома

«**Баҳманнома**» () — достони ҳамосиест аз шумори асарҳои дар тақлид аз «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ нигошташуда дар баҳри мутақориби мусаммани маҳзуф (10 ҳазор байт) мутааллиқ ба қалами Ҳаким Эроншоҳ ибни Абилхайр, ки тақрибан дар охири садаи 11 — ибтидои садаи 12 таълиф шудааст.

Тибқи таҳқиқоти Забеҳуллоҳи Сафо («Ҳамосасароӣ дар Эрон») аз «Баҳманнома» Дар «Муҷмалу-т-таворих ва-л-қисас» (муаллифаш номаълум, 1126) ёд шудааст. Пас, метавон гуфт «Баҳманнома» пеш аз ин сол навишта шудааст. Муаллифи «Муҷмал» аз ин асар истифода бурда, воқеоти замони Доро, вафоти Зол ва замони Баҳман — писари Исфандёрро дар китобаш оварда, ин байтро аз «Баҳманнома» иқтибос кардааст:

«Баҳманнома» аз чаҳор қисм таркиб ёфтааст. Дар қисми якум аз ҷулуси Баҳман ба тахти подшоҳӣ, саргузаштҳои вай бо Катоюн – духтари шоҳи Кашмир ва Ҳумой – духтари ҳукмрони Миср сухан меравад. Дар охири ин қисм ҳикояти Ҷомоспи вазир оид ба марги Рустам омадааст. Баҳман азм менамояд, ки аз хонадони Сом барои кушта шудани падараш Исфандёр интиқом бигирад. Дар қисми дуюм батафсил аз ҷанги Баҳман бо паҳлавонони Сиистон сухан меравад. Золу Фаромарз ва ду духтари Рустам – Зарбонуву Бонугушасп се бор Баҳманро шикаст доданд, аммо дар фарҷом Баҳман пирӯз шуд. Фаромарз кушта шуд. Зол ба асорат афтод. Дигар хешовандони Рустам ба Кашмир гурехтанд. Қисми сеюми «Баҳманнома» идомаи қисми дуюм аст. Дар он тасвири задухӯрду ҷангҳои Баҳманнома бо духтарони Рустам, писари Фаромарз, паҳлавонон Фарҳоду Тахора, писарони Завора ва дигар идома ёфтааст. Баҳман баъзе аз ашхоси хонадони Рустамро кушт, аксари онҳоро асир гирифт, сағонаи хонадони Сомро хароб кард. Баъдтар аз ин кори худ пушаймон шуд; ҳамаи асиронро ба ҷуз Озарбарзини писари Фаромарз озод кард. Дар қисми чорум қаҳрамони асосӣ писари Фаромарз – Озарбарзин мебошад. Вай бо ёрии паҳлавоне бо номи Рустам аз асорат раҳоӣ ёфта, ба муқобили Баҳман меҷангад. Дар фарҷом бо Баҳман сулҳ баста, ҷаҳонпаҳлавон (сипаҳсолор)-и ӯ шуд. Баҳман тахти шоҳиро ба духтараш Ҳумой супорид ва баъди чанд вақт дар шикоргоҳ туъмаи аждаҳо шуд.

Аз муҳтавиёти «Баҳманнома» бармеояд, ки маъхази он ривоёту достонҳои пешазисломӣ будаанд, ки дар байни халқ вуҷуд доштанд. Муаллиф аз маъхазҳои худ чунин ёд кардааст:

Ба мисли дигар достонҳои ҳамосӣ ба «Баҳманнома» баъзе қиссаву ривоятҳои исломӣ оид ба Одам, қавми Од, Тӯфони Нӯҳ, Қорун, сард шудани оташ бар Халил, олами сағиру кабир ворид гардидаанд. «Баҳманнома» аз ҷиҳати забон ва тарзи баён ҷолиб аст. Вожаҳои бегона дар ин достон аз сесад беш нестанд. Нусхаҳои дастнависи «Баҳманнома» дар китобхонаи Музейи Британия ва Китобхонаи миллии Фаронса маҳфузанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Адабиёт
Салтанати Баҳманӣ

**Салтанати Баҳманӣ** (боз ҳамчун Империяи Баҳманӣ ном мегиранд) — давлати мусулмонии Деккан дар ҷануби Ҳиндустон буд. Салтанат дар 3 августи соли 1347 аз тарафи ҳукмрони Турк Ала-ул-Дин Баҳаман Шоҳ, ки зидди Султони Деҳли буд асос гузошта шуда буд, Муҳаммад бин Туғлуқ. Назируддин Исмоил Шоҳ.

## Феҳристи Султонҳои Баҳманӣ
* Аладдин Ҳасан Баҳман Шоҳ 1347—1358
* Муҳаммад Шоҳ I 1358—1375
* Аладдин Муҷоҳид Шоҳ 1375—1378
* Довуд Шоҳ 1378
* Муҳаммад Шоҳ II 1378—1397
* Ғиёс уд-Дин 1397
* Шамс уд-Дин 1397
* Таҷ уд-Дин Фирӯз Шоҳ 1397—1422
* Аҳмад Шоҳ I Валӣ 1422—1436
* Аладдин Аҳмад Шоҳ II 1436—1458
* Аладдин Ҳумоюн Залим Шоҳ 1458—1461
* Низом Шоҳ 1461—1463
* Муҳаммад Шоҳ III Лашкар 1463—1482
* Муҳаммад Шоҳ IV (Маҳмуд Шоҳ) 1482—1518
* Аҳмад Шоҳ III 1518—1521
* Аладдин Шоҳ 1521—1522
* Вали-Оллоҳ Шоҳ 1522—1525
* Калим-Оллоҳ Шоҳ 1525—1527

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Chronology of Deccan rulers 

Гурӯҳ:Салтанатҳои таърихӣ
Гармшавии ҷаҳонӣ

thumb|280px|right|Ҳароратҳои миёнаи сатҳ аз 1880 то 2020.
thumb|280px|right|Ҳарорати миёнаи сатҳ аномалияҳо дар давоми аз 2011 то 2020 аз ҳисоби ҳарорати миёна аз 1951 то 1980.

**Гармшавии ҷаҳонӣ** — баландшавии ҳарорати атмосфераи Замин ва уқёнусҳо дар даҳсолаҳои охир мебошад. Ҳарорати наздики атмосфера ба 0.6 ± 0.2&nbsp;°C (1.1 ± 0.4&nbsp;°F) дар садаи XX расид.

Гармшавии глобалӣ - ин ном ба як ташабусе ки дар бораи гарм шудани ҳавои ҷаҳон дар охири 200 сол ном гузошта шудааст. Ин ҳамчун ном барои ин ҳодиса истифода мешавад.(Ҳодисае, ки чизе рух дода истодааст.) Бисёр одамон хаёл мекунанд, ки гармшавии глобалӣ проблемаи муҳим барои тамоми ҷаҳон мебошад, ки селу тӯфонро барои мисол меоварад.

Имрӯз, атмосфера, дар ҷаҳон гармтар назар ба 200 сол мебошад. Аммо бисёр одамон норозианд, ки ин ҳодиса аз тарафи партови инсон(аз мошинҳо ва фабрикаҳо барои мисол), ё тағёирёбии иқлим сабабгар мебошад.

Ҳарорати миёнаи сатҳи Замин 0.6&nbsp;°C аз охири садаи XIXум боло рафтааст. Ин ҳамчун Гармшавии глобалӣ ба ҳама маълум аст. Бисёр ақида ва андешаҳое мавҷуданд, ки ин ҳодисаи болоравии ҳарорати иқлимро тасдиқ мекунанд. Бисёр гармии 50 соли охир, чи хеле, ки мегӯянд натиҷаи бисёр шудани таъсири гармхонаҳо ки аз тарафи партови инсон, ки дуоксиди карбон (CO2) аст.

## Барои чӣ Гармшавии глобалӣ?
Газҳои гармхонаҳо бисёр шуда истодаанд...

## Сабабҳои Гармшавии глобалӣ
таъсири гармхонаҳо ва партовҳои мошину фабрикаҳо

## Пайвандҳо
Гармшавии ҷаҳонии ҳаво ба Тоҷикистон дахл дорад? 

Гурӯҳ:Обу ҳаво
Гурӯҳ:Иқлим
Гурӯҳ:Таърихи иқлим
Паланг

**Паланг** () — ҳайвони бузурги ширхори даранда аз оилаи гурбашаклҳо.

## Тавсифоти зоологӣ
Дарозии бадан бе дум — 90-190 см, (ба ҳисоби миёна 160 см) дарозии дум 60-110 см. Вазни модина — 32-65 кг, нарина — 60-75 кг. Баландии самцов дар холке — 50-78 см. 
thumb|280x280px|Паланги африқоӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Большие кошки — Леопарды
* Позвоночные животные России: Барс (Леопард) 

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Ҳизб-ут-Таҳрир

**Ҳизб-ут-Таҳрир** () соли 1953 дар Фаластин таъсис ёфта, ҳадафи асосии он  сохтани давлати ягонаи мусулмонӣ (Хилофат) ва бозгардонидани тарзи зисти исломӣ мувофиқи шариати исломӣ мебошад. Ҳадафу усули тарғиби ин ҳизб бар зидди сохти конститутсионии мамлакатҳои дунё (аз ҷумла исломӣ) равона карда шудааст. Бинобар ҳамин, ҳамаи давлатҳои арабзабон (ба ғайр аз Иморот, Яман ва Либиё) ва аксар мамлакатҳои исломӣ фаъолияти Ҳизб-ут-Таҳрир ифротгароёна баҳо дода шуда манъ кардаанд. Дар Покистон, Туркия, Қазоқистон, Қирғизистон, Узбекистон ва Тоҷикистон фаъолияти ин ҳизб манъ шудааст.  Ҳизб-ут-Таҳрир дар рӯйхати созмонҳои экстремистӣ ва террористӣ дар Тоҷикистон, Русия ва ИМА ва диг. ҷой гирифтааст.

## Адабиёт
*  http://www.sova-center.ru/religion/publications/2005/10/d6036/ заглавие=Цена ненависти. Национализм в России и противодействие расистским преступлениям  
*  http://magazines.russ.ru/nz/2006/1/ver2.html  Неприкосновенный запас (журнал) 
*  Старостин А. Н. ,  Малашенко А. В. Ислам на современном Урале. Рабочие материалы Карнеги. Апрель №5  2015
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳизбҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳизбҳои терористӣ
Осафӣ

Хоҷа Камолиддин писари Хоҷа Наҷмуддин Неъматуллоҳи Кӯҳистони аз шогирдони забардасти Абдураҳмони Ҷомӣ буда,соли 1449 (853 ҳиҷрӣ) дар Ҳирот таваллуд шудааст. Падари ӯ муддате вазири Султон Абусаид (855/1451-872/1468)будааст. Осафӣ дар мадрасаҳои зодгоҳи худ - Ҳирот илм омӯхта, аммо ба мақоме соҳиб намегардад ва ба сахтӣ ва қашшоқи рӯз мегузаронад. Баъдан муддате дар Балх зиста бо писари Султон Ҳусайни Бойқаро - Бадеуззабон Мирзо ки аз соли 1497 (903 ҳиҷрӣ) ҳукмрони мустақили Балх буд, қаробат пайдо мекунад. Осафӣ ба Макка ҳам сафар карда будааст. Осафӣ 3 сентябри 1517 (16 шаъбони 923 ҳичрӣ ) дар Ҳирот фавтидааст. Ба қавли тазкиранависон Осафӣ ду рӯз пеш аз вафоташ ин қитъаро гуфта будааст, ки мисраи чаҳорум таърих буда аз он 923 мебарояд:

:Соле, ки рух Осафӣ ба ҳафтод ниҳод
:Ҳафтод тамом карду аз пой фитод
:Шуд дар ҳафтоду мисраи таърихаш 
:Паймуд роҳи бақоъ бо гоми ҳафтод.
Хок

**Хок** ин қабати ҳосилхези замин мебошад. Хок яке аз моддаҳои мураккаб ва омехтаи табии мебошад.
Ҳосилшавии он дар зери таъсири бо ҳам пайваст амал кардани ҳодисаҳои мухталиф сурат мегирад. Аввало ҷинсҳои кӯҳӣ бо таъсири равшании офтоб, гармӣ, намӣ, шамол, об, ҳаво, ва мавҷудоти зинда вайрон шуда пора ва майда мешавад

## Сарчашма


## Нигаред низ
* Замин
* Ҳаво
* Об
* Оташ
## Манбаъ
* 

Гурӯҳ:Чор унсур
Ҳосил

Хосил аз он иборат аст, ки аз замин мо ҳосил гирифта барои бехбудии рӯзгор истифода бурда мешавад.
Барои ин мо аз дастовардҳои замин яъне ба он як намуди порухоро бояд андозем.

*
*
Абуназар Абдулаззиз

**Абуназар Абдулаззиз** бинни Мансур дар Марв тавалуд шуда аз шоирони маъруфи давраи газнавийон, яъне муосири Унсурӣ ва Фаррухӣ будааст.
Атмосфера

thumb|right|Қабати газии кураи Замин|313x313px

**Атмосфера** (юн. *ατμός* — бухор ва *σφαῖρα* — кура).
 
# **Атмосфера** — воҳиди ғайрисистемавии фишор, ки тақрибан ба фишори атмосферӣ дар рӯии Замин (дар сатҳи Уқёнуси Ҷаҳонӣ) баробар аст.  
# **Атмосфераи Замин**, ҷавви Замин — қабати гази (геосфера)-и атрофи кураи Замин. Маъмулан, зери мафҳуми атмосфераи Замин ҳамон соҳаи газии атрофи Заминро мефаҳманд, ки дар он муҳити газӣ ҳамроҳи Замин чарх мезанад. Ғафсии атмосфераи Замин аз сатҳи Замин тақрибан 2000–3000 км аст.
# Атмосфера табақаи болотарин ва зичиаш камтарини Замин мебошад.
Атмосфера сарҳади аниқ надорад. Бо вуҷуди он ки атмосфера дар тарқишҳои Замин ва ковокиҳои ҷинсҳои кӯҳӣ мавҷуд аст, ҳудуди поёнии онро сатҳи Замин меҳисобанд. Сарҳади болоӣ хеле ҳам ноаён аст ва онро шартан баландии 3000 км ҳисобидаанд 

## Ҳамчунин нигаред
* Ҳаво

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Атмосфера
Ҳотифӣ

**Мавлоно Абдуллоҳ Ҳотифӣ Харҷирдии Хуросонӣ** (; ) — , ориф ва и форс-тоҷик, хоҳарзодаи Абдурраҳмони Ҷомӣ.

## Зиндагинома
Абдуллоҳи Ҳотифӣ тақрибан соли 858/1453 дар ноҳияи Харҷирди вилояти Ҷом таваллуд ёфта, аз овони ҷавонӣ ба форогигирфтани илмҳои замонааш кӯшиш менамояд. Ӯ бо сарпарстии тағои худ Абдурраҳмони Ҷомӣ илмҳои мухталифи давраашро аз худ намуда, аз хурдсоли ба шеъру шоирӣ мароқ зоҳир менамояд.

## Эзоҳ
Пойтахт

**Пойтахт** — ин маркази маъмурии кишварҳои алоҳида мебошад. Дар пойтахти кишвар Хукумати кишвар дигар маъмуриятҳои давлатӣ ба монанди вазоратҳо ҷойгир мешаванд.

Пойтахт, шаҳри асосии давлат, маркази маъмурию сиёсии мамлакат аст. Пойтахт одатан, ҷойи мақомоти олии ҳокимияти давлатӣ, идораҳои давлатӣ, инчунин муассиасаҳои олии судӣ, ҳарбӣ ва ғайраҳо мебошад. Маъмулан пойтахт маркази иқтисодии мамлакат низ мебошад, дар баъзе кишварҳо маркази иқтисодӣ шаҳри дигар (мас., маркази иқтисодии ИМА шаҳри Ню Йорк) буда метавонад. Одатан пойтахт бо тартиби махсуси идоракунӣ ва воҳиди мустақили маъмурӣ ҷудо карда мешавад (мас., шаҳри Порис)

## Нигаред низ
* Душанбе — пойтахти Тоҷикистон
* Бишкек — пойтахти Қирғизистон
* Вашингтон — пойтахти ИМА

## Эзоҳ

* 

Гурӯҳ:Шаҳр
Гурӯҳ:Пойтахтҳо
Касб

**Касб** (), **ҳирфа** — ба мавзӯъи корбурдӣ ва коршиносии як шуғл итлоқ мешавад, ки перомуни он имкони омӯзиш тахассусӣ ва эҷоди касбу кор вуҷуд дорад. Ҳирфаҳо маъмулан дорои омӯзиши такмилӣ ва донишгоҳӣ дар мавзӯъи худ ҳастанд. Ҳадафи ҳирфаҳо ироаи хадамот ва тавлид аст. Дар гузашта бештар се ҳирфа пизишкӣ, рӯҳоният ва ҳуқуқ ба унвони ҳирфа шинохта мешуданд аммо дар ҳоли ҳозир бештар риштаҳои донишгоҳӣ ҳирфаи мустақили худро доро ҳастанд.

## Нигаред низ
* Касб дар фалсафаи калом

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешаҳо
Пизишк

thumb|Як пизишк дар ҳоли муовинаи чашми як бемор**Пизишк**, табиб ё духтур (дар истилоҳи роиҷ) дар тиб касе аст, ки ба ҳирфаи пизишкӣ ё табобат, ки баргардонидани саломати инсон ба василаи мутолеа, ташхис ва дармони беморӣ ё осебдидагӣ мебошад, мепардозад. Ин маъмулан ба дониши кофии академик монанди анатомӣ физуоложӣ ва фармокуложӣ, шинохти бемориҳо ва дармони онҳо ниёз дорад.

## Пизишкӣ
Пизишкӣ — шохае аз улуми саломатӣ аст. Ҳадафи пизишкӣ ҳифз артиқо тандурустӣ, дармони бемориҳо ва бозтавонии осебдиданон (монанди физуотерапии афроди фалаҷ) мебошад. Ин ҳадаф бо шинохт бемориҳо, ташхис ва дармон ва ҷилавгирӣ аз барузи онҳо ба анҷом мерасад. 

## Ҳамчунин нигаред

* Пизишкӣ

## Сарчашмаҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб
Омӯзгор

170px|thumb

**Омӯзгор** (), ё **муъаллим** () — касест, ки пешааш омӯзиш ба дигарон бошад ва «омӯзишу парвариш» ё «таълиму тарбия» шуғлу кори ӯ ба шумор ояд.

Барои қадрдони намудани меҳнати муаллим дар собиқ ҶШС Тоҷикистон 28 апрели соли 1940, дар асоси Қарори Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон унвони фахрии **Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон** (1940—1988) таъсис карда шуд. Минбаъд ин унвон ба **Ходими хизматнишондодаи маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон** (1989—1991), **Корманди шоистаи маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон** (1991—1996) иваз шуда буд. Аз соли 1996 баъди тағйирот номи унвони фахрии **[[Муаллими шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]** қабул шудааст.

## Нигаред
* Устод
* Муаллими шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маориф дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мактаб
Гурӯҳ:Касбҳо
Тарроҳ

**Тарроҳ**, **дизайнер** — ин касбест, ки биноҳо, китобҳо ва бисёр корҳои ороишгариро ичро мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешаҳо
9 декабр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 9 декабр]]*
* Рӯзи ҷаҳонии мубориза бо фасод

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 9 декабр]]*
* 1952 — Анатолий Вассерман, нависандаи рус

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 9 декабр]]*

## Тақвими мардумӣ
Қавс (23 Ноябр — 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Қавс

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1209.html 
* http://www.calend.ru/day/12-09/ 
* BBC On this day, 09.12
Вандализм

[thumb|250px|Калимаи вандализм, вобаста аз номи қабилаи вандал, ки яке аз қабилаҳои германҳои шарқӣ, ки [Рими Қадимро соли 455 ғорат карда буданд, пайдо шуд.]]
**Вандализм** - ин харобкунии ваҳшиёнаи осори пурқиммати маданият ва санъат аст.

## Таърих

## Адабиёт
* Grand larousse encyclopedique T. 10. Paris: Librarie Larousse, 1964.
* Чепайтене, Р. Культурное наследие в глобальном мире. Вильнюс: ЕГУ, 2010.
* The Merriam-Webster dictionary. New York: Pocket Books, 1974.
* Goldstein A. The psychology of vandalism. New York: Plenum Press, 1996.
* Wise J. A gentle deterrent to vandalism // Psychology Today. 1982. V. 16. No. 9.
* Stoep G., Gramann J. The effect of verbal appeals and incentives on depreciative behavior among youthful park visitors // Journal of Leisure Research. 1987. No. 19.
* Richards P. Middle-class vandalism and age-status conflict // Social Problems. 1979. V. 26. No. 4.
* Allen V., Greenberger D. B. Destruction and complexity: An application of aesthetic theory // Personality and Social Psychology Bulletin. 1980. V. 6.
## Адабиёт
* Вандализм. Скороходова А. С.
Иёлоти Амазонас

**Иёлоти Амазонас** () — яке аз иёлотҳои Венесуэла аст.

## Ҷуғрофия

## Бахшбандии иёлатӣ

## Таърих

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Донишгоҳи Бат

**Донишгоҳи Бат** () — яке аз донишгоҳҳои Англия аст.

## Инҷоро ҳам бингаред

Бат
Иёлоти Венесуэла

thumb|450px|right

Венесуэла дорои 23 иёлот аст.

Венесуэла аз 23 иёлот (), ва як хавзаи федерали () ва як сохибияти федерали () иборат аст.

*
Керетаро

**Иёлати Керетаро Артеага** () — яке аз иёлатҳои Мексика аст.

## Ҷуғрофия

## Бахшбандии иёлатӣ

## Таърих

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред