open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лавизон

мини| Боғи ҷангали Лавизон
**Лавизон** () як маҳалла дар шимолу шарқии Теҳрон, пойтахти Эрон аст.

Минтақаи Лавизон аз як минтақаи истиқоматӣ ва минтақаи фароғатии ҷангалзор бо номи Парки ҷангали Лавизон иборат аст. 

Дар Лавизон як гарнизони артиш ҷойгир аст ва имрӯз гуфта мешавад, ки дар ин минтақа як макони ҳастаӣ низ ҷойгир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
Ақдасия (Теҳрон)

**Ақдасия** () — яке аз маҳаллаҳо дар шимолу шарқи Теҳрон ва Шемирон аст. Ин маҳалла дар ноҳияи 1-и Шаҳрдории Теҳрон ва Шаҳристони Шемиронот аст.

## Таърих
Дар гузашта заминҳои Ақдасия ба хазинадори Носируддиншоҳ тааллуқ дошт, ки пас аз додани он ба ҳамсари Носируддиншоҳ Амина Ақдас, ин вилоят Ақдасия ном гирифт.

То оғози давраи Мухаммадризошоҳ бахши зиёди аз заминхои Ақдасия ё ба кишоварзӣ бахшида шуда буданд. Ободии зиндаги дар Ақдасия аз омадани ашроф ба маҳалла бармегардад. Пас аз ин дар махалла сохти сохтмонҳо вусъат ёфт. Ба гунае, ки то инқилоби 1979 дар Ақдасия аз заминњои кишоварзї осоре намонд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас
Деҳистони Бирлик

**Деҳистони Бирлик** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он аз деҳаҳои Ормош, Бел, Ҷол, Жаниқӯрғон, Жанисирт, Кичиайдаркен, Моло, Сур, Сирт, Тескей, Чашма,  Интимак, Эшма иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Ормош. Аҳолӣ — 14249 нафар (соли 2020).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Сӯх (шаҳрак)

**Сӯх** () — шаҳрак (аз 2009) дар Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маъмуран тобеи ноҳияи Сӯхи вилояти Фарғона мебошад..

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Сӯх
Гурӯҳ:Шаҳракҳои Ӯзбекистон
Деҳистони Абсамат Масалиев

**Деҳистони Абсамат Масалиев** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он аз деҳаҳои Қаротеппа, Алиш, Қақир, Коҷо, Кон, Лесхоз, Олағиш, Тошқӯрғон иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Қаротеппа. Аҳолӣ — 15267 нафар (соли 2020).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Деҳистони Қӯтӯрма

**Деҳистони Қӯтӯрма** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он аз деҳаҳои Қизилбулоқ,Оқкия, Ғайрат, Жалғизбулоқ, Қароот, Қарошӯро, Каскантош, Қӯтӯрмӯ, Лангар ва Тамошо иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Қизилбулоқ. Аҳолӣ — 11139 нафар (соли 2020).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Саъд ибни Абиваққос

**Саъд ибни Абиваққос** ( )  —  аз саҳобиюни барҷастаи Муҳаммад (с) ва фармондеҳи лашкари мусулмонон дар фатҳи Ироқ ва ҷузви қабилаи банӣ Зуҳра ибни Киллоб буд. 

## Зиндагинома
Соли 595 ба дунё омада, аз қабилаи Бани Зуҳра (қабилае аз қабоили Қурайш) буд.  Саъд ибни Абиваққос бародари Утба ибни Абиваққос, аз душманони сарсахти паёмбари ислом буд, ки гуфта шудааст, дар ҷанги Уҳуд дандони паёмбарро шикаст ва қабл аз фатҳи Макка кофир аз дунё рафт. Кунияи Саъд Абӯисҳоқ буд. Падараш Молик ибни Вуҳайб (ё Уҳайб) ибни Абдуманоф ибни Зуҳра, машҳур ба Абиваққос ва модараш Ҳумана духтари Абӯсуфён ибни Умая ибни Абдушшамс буд. Ӯ аз хонзодагони араб буда ва падару аҷдодаш эҳтироми болое дар назди аъроб доштанд. Кунияи вай Абӯисҳоқ аст, аммо гоҳе ба номи Саъд ибни Молик низ шинохта мешавад; Зеро номи падараш Молик ибни Вуҳайб (ё Уҳайб) ибни Абдуманоф ибни Зуҳра буд. Модари Муҳаммад (с) аз қабилаи банӣ Зуҳра аст ва бино бар ин, паёмбар (с) Саъдро ба унвони амуи модараш мавриди эҳтиром қарор медод. Ӯ дар ҷанги Қодсия дар баробари Эрон, фармондеҳи сипоҳи мусулмонон буд; Аз ин ҷиҳат, вайро сардори Қодсия мехонданд.

Умар ибни Саъд аз тобеъини Муҳаммад (с), ки домоди Мухтор Сақфӣ буд ва Ҳусайн ибни Алӣ ва ҳамроҳонашро ба қатл расонд, фарзанди ӯ буд.

### Пазириши ислом
Дар манобеъи суннӣ ба зуд ислом овардани вай ишора шуда ва вайро 3, 7 ё нӯҳумин фарде медонанд, ки ислом овард ва ислом оварданаш дар замоне буд, ки намоз ҳанӯз воҷиб нашуда буд. Дар ин манобеъ, оёте аз Қуръонро дар шаъни вай нозилшуда медонанд ва вайро аввалин касе, ки дар ислом ҷангид ва тире партоб кард, дониста ва ба муҳофизаташ аз Муҳаммад (с) дар шаби баъд аз ҳиҷрат, ҳузураш дар тамоми ғазвоти Муҳаммад, ҷумлае, ки Муҳаммад танҳо ба вай (дар бархе манобеъ ба Зубайр низ) гуфта, ки падару модарам ба фидоият бод ва дуои паёмбар дар мавриди вай, ки тамоми хостаҳои Саъд бароварда шавад, ишора шудааст.[ниёзманд манбаъ]

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ / Hawting, G.R. // Encyclopaedia of Islam. 2nd ed :  [англ.] : in 12 vol. / edited by C. E. Bosworth; E. van Donzel; W. P. Heinrichs & G. Lecomte[fr]. Assisted by P.J. Bearman and S. Nurit. — Leiden : E.J. Brill, 1995. — Vol. 8. (платн.)
* Снесарев Г.П., Хорезмские легенды как источник по истории религиозных культов Средней Азии. Москва: Наука, 1983.
* Джаббаров Иса, Древний Хорезм – страна высокой культуры и уникальной духовности (Этно-исторические очерки). М.: ИЭА РАН, 2014.
* Маликов А.М. Культ святого Саад ибн Абу Ваккаса в Хорезме и Центральной Азии: история и современность // Хорезм в истории народов Евразии. Материалы международного симпозиума. Каскелен, 2019, с.25-34
Гурӯҳ:Қурайшиҳо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 675
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 674
Гурӯҳ:Зодагони соли 595
Идрисӣ

**Абуабдуллоҳ Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ибни Идрис ал-Ҳамудӣ ал-Ҳасанӣ** (; ), маъруф ба **Идрисӣ** () — олим ва ҷуғрофиёдони араб аз авлоди Идрисиҳо.

## Зиндагинома
Баъди таҳсил дар Қуртубаи Андалус (ҳоло Иттиҳоди худмухтори Андалузия дар ҳайати Испания) ба кишварҳои атрофи б. Миёназамин ва Англия сафар кардааст. Соли 1138 бо даъвати ҳокими Ситсилия Рожери II (ҳукмронӣ 1130—1154) ба шаҳри Палермо рафта, баъди 15 сол харитаи калони Заминро тартиб дод. Харитаи Идрисӣ дар лавҳаи нуқрагин ҳаккокӣ шуда, нусхаи аслаш боқӣ намондааст; танҳо нусхаҳо ва матнҳои илҳоқии он (Палермо: 1154) мавҷуданд. Дар харита номи зиёда аз 2500 баҳр, кӯл, дарё, кӯҳ, давлат ва мавзеъҳои ҷуғрофиёӣ сабт гардидааст. Идрисӣ барои тартиб додани харита аз китобҳои Птоломей, Арасту, Павел Орозия, Ибни Хурдодбеҳ, Яъқубӣ, Ибни Ҳавқал, Узрӣ ва дигарон истифода кардааст. Асари машҳури Идрисӣ «Нузҳату-л-муштоқ фӣ ихтироқи-л-офоқ» («Хурсандии муштоқ дар кушодани кишварҳо») ё «ал-Китоб ар-Руҷарӣ» («Китоби Рожер») мебошад, ки бори аввал соли 1592 дар ш. Рум бо номи «Китобу-н-нузҳати-л-муштоқ фӣ зикри-л-амсор ва-л-ақтор ва-л-булдон ва-л-ҷузур ва-л-мадоин ва-л-офоқ» («Китоби хурсандии муштоқ дар зикри пойтахтҳо, кишварҳо, мамлакатҳо, ҷазираҳо, шаҳрҳо ва офоқ») ва баъдан ба забони лотинӣ дар Порис (1619) нашр гардид. Баргузидаи ин асар соли 1866 таҳти унвони «Сифату-л-Мағриб ва-с-Судон ва-л-Миср ва-л-Андалус» («Сифати Мағриб, Судон, Миср ва Андалус») дар ш. Лейден (Ҳоланд) ба табъ расидааст. Идрисӣ дар ин асараш чандин вилоят, шаҳр, баҳр, дарё, кӯл ва манзумаи кӯҳии сатҳи Заминро мухтасаран тавсиф кардааст, ки дар он замон хеле дақиқ буд. Ӯ мувофиқи анъанаи ҷуғрофиёии Юнон ва Шарқ заминро ба ҳафт иқлим ва ҳар иқлимро ба 10 қисмати тарвоза (кӯндаланг) тақсим кардааст. Тавсифи ҳар қисматро Идрисӣ дар харита сабт кардааст. Ин харита доир ба донишҳои ҷуғрофиёии арабҳо дар асри 12 маълумоти дақиқ дода, аз кулли харитаҳои ҷуғрофиёӣ ва тавсифи сатҳи Замин, ки дар он замон дар Аврупои Ғарбӣ маълум буданд, бартарӣ дошт. Асари мазкури Идрисӣ ба бисёр забонҳои дунё тарҷума ва аз ҷониби бисёр ҷуғрофиёдонҳои Шарқу Ғарб аз асри 12 то замони кашфиётҳои бузурги ҷуғрофиёӣ дар Аврупо истифода шудааст. Асарҳои дигари Идрисӣ «Равзату-л-унс ва нузҳату-н-нафс» («Боғи унс ва роҳати рӯҳ») ва «ал-Ҷомеъ фӣ сифоти аштоти-н-наботот» («Китоби ҷомеъ дар сифати набототи гуногун») мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Деҳистони Майдон

**Деҳистони Майдон** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он аз деҳаҳои Қаражиғоч, Аустон, Қароқишлоқ, Қаравул, Керегетош, Майдон, Пум, Қаротеппа, Исфайрам, Сариолтин, Боғ, Ҳакимбек, Янгиобод иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Қарожиғоч. Аҳолӣ — 14602 нафар (соли 2022).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Крит

**Крит** () — деҳа дар вилояти Бадахшони Афғонистон. Дар ноҳияи Вахон ҷойгир аст. Аҳолӣ — 400 нафар (2003, 224 мард ва 176 зан). 210 км дуртар аз маркази вилоят, шаҳри Файзобод дар баландии 3110 м аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бадахшон
Қалъача (ноҳияи Сӯх)

**Қалъача** () — деҳа дар Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маъмуран тобеи ноҳияи Сӯхи вилояти Фарғона мебошад..

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Сӯх
Гурӯҳ:Деҳаҳои Ӯзбекистон
Ҷоизаи Оскар (2022)

чап|Ҳайкалчаи хокистарии Оскар -3D-estatueta-cinza

**Таҷлили ҷоизаи Оскар 2022** (таҷлили 94-ум)

**Наваду чорумин маросими таҷлили «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]»**, тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) ва ба ифтихори беҳтарин филмҳои соли 2021, дар рӯзи якшанбеи 27 марти соли 2022, чун ҳамасола  дар театри Долбӣ (Ҳолливуд, Лос-Анҷелес) баргузор гардид. .

**Ғолибони ҷоиза дар соли 2022**

* Филми беҳтарини сол - драмаи (), (); 
* Коргардонии беҳтарин — Ҷейн Кэмпион; (барои филми ();  );; 
* Нақши беҳтарини мардона — Уилл Смит; (дар филми ( ); 
* Нақши беҳтарини занона — Ҷессика Честейн; (дар филми  ); 
* Нақши дуюми беҳтарини мардона — Трой Котсур; (дар филми (), ); 
* Нақши дуюми беҳтарини занона — Ариана Де Бос; (дар филми  ); 
* Беҳтарин сенарияи филм — Кеннет Брана; (барои филми  ); 
* Беҳтарин сенарияи ба филми мутобиқгардида — Сиан Хедер, (барои филми (),  );  
* Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм — Encanto  (),  (русӣ "Encanto").
* Беҳтарин суруд дар филм — SOUL (дар филми ); 
* Беҳтарин мусиқии филм — Ханс Тсиммер (дар филми ); 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Список лауреатов и номинантов на официальном сайте
* Academy Awards Official website
* The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website
* «Оскар»-2022 на сайте IMDb 
* THE 94TH ACADEMY AWARDS | 2022

Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия
Деҳистони Ӯрӯзбеков

**Деҳистони Ӯрӯзбеков** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он аз деҳаҳои Ӯрозбеков, Қулду, Қӯштеппа, Қудуқ, Ӯндуруш, Саритало, Учқун иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Ӯрозбеков. Аҳолӣ — 13971 нафар (соли 2022).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Вилла

**Ви́лла** () — хонаи шахсӣ ё қитъаи замини боғ, ки дар ҷойҳои хушманзари шаҳр ё мавзеъҳои истироҳатии беруназшаҳрӣ қарор дорад.

Нахустин виллаҳо дар Руми Қадим биноҳои иқоматӣ ва ҳавлиҳои беруназшаҳрӣ барои истироҳату фароғат буданд. Дертар вилла ба бинои истиқоматию фароғатӣ, хонаи боҳашамати шаҳрӣ табдил ёфт, ки дохили он бо кошикорӣ, нақшунигор ва муҷассамаҳо оро дода шуда, атрофашро боғу фаввораҳо иҳота мекарданд. Дар охири мавҷудияти империяи Рум аксари сенаторҳо дар деҳот замин харида, хонаҳои бузург месохтанд, ки онҳоро вилла меномиданд. Атрофи виллаҳо бо деворҳои баланд иҳота карда мешуданд ва онҳо шакли қалъаҳои феодалиро мегирифтанд. Дар замони Каролингҳо қароргоҳи шоҳро виллаи шоҳӣ меномиданд. Соҳибони вилла барои дастаҳои ҳарбии худ иморатҳои низомӣ ва ҳабсхона месохтанд. Тадриҷан виллаҳо ба қалъаҳои феодалӣ, соҳибонашон ба заминдорони калон ва ҳокимони музофотҳо табдил меёфтанд. Аз асри 19 виллаҳо ба хонаҳои шахсӣ табдил ёфтанд. Дар солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон баъзе биноҳои сохташуда аз лиҳози меъморӣ ба виллаҳо шабоҳат доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Вилланҳо

**Вилланҳо** (; ) — табақаи деҳқонон дар кишварҳои Аврупои Ғарбӣ (асрҳои 10-15), ки ба заминдорони калон вобаста буданд.

Вилланҳо вобаста ба ҳуқуқ ва уҳдадориҳояшон ба 2 гурӯҳ ҷудо мешуданд: 

1. Дар Фаронса, Олмон ва Итолиё вилланҳо озодии шахсӣ (дар фарқият аз сервҳо) ва заминҳои меросӣ доштанд, ҳуқуқи ба шахси дигар додани он, тарк карда ба мулки дигар рафтанро доштанд. Вилланҳо аз лиҳози ҳуқуқӣ вобастаи хоҷаашон буда, ба судҳои болоӣ шикоят бурда метавонис танд. Вилланҳо ба ивази қитъаи замин дар назди хоҷа уҳдадории муайянро иҷро мекарданд (баршина, оброк). 

2. Дар Англия вилланҳо гурӯҳи беҳуқуқу беҳимояи аҳолӣ ба ҳисоб рафта, чун ғулом ба лорд итоат мекарданд. Онҳо аз ҳуқуқи моликият маҳрум буданд, бе иҷозати лорд ҳуқуқи тарк кардани мулкро надоштанд. Вилланҳои Англия, одатан, муддати се-чор рӯз дар ҳафта ба нафъи хоҷаашон кор мекарданд. Хоҷа метавонист вилланҳо ё аъзои хонадони онҳоро ба шахси дигар фурӯшад. Вилланҳо ҳуқуқи доштани силоҳ надоштанд. Вилланҳо барои ҳимояи ҳуқуқҳояшон ба суди шоҳӣ муроҷиат карда наметавонистанд. Вилланҳо бо пардохти маблағи муайян метавонистанд аз вобастагии хоҷаашон озод гарданд. Вазъияти иқтисодии вилланҳо нисбат ба коттариҳо ва бордариҳо беҳтар буд. Вилланҳои хоҷагиҳои шоҳӣ аз лиҳози ҳуқуқӣ метавонистанд ба судҳои шоҳӣ муроҷиат намоянд. Бо ташаккулёбии табақаи копиголдерҳо (асрҳои 15-16) истифодаи меҳнати вилланҳо дар кишоварзӣ нолозим гардид. Бо рушди муносибатҳои молӣ-пулӣ дар Англия (асрҳои 14-15) вилланҳо аз ҳолати вобастагӣ озод шуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Феодализм
Гурӯҳ:Деҳқонӣ
Ҷоизаи Оскар (2021)

чап|Ҳайкалчаи хокистарии Оскар -3D-estatueta-cinza

**Таҷлили ҷоизаи Оскар 2021** (таҷлили 93-ум)

Наваду сеюмин маросими таҷлили «Ҷоизаи Оскар», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) ва ба ифтихори беҳтарин филмҳои соли 2020, дар рӯзи якшанбеи 25 апрели соли 2021, чун ҳамасола дар театри Долбӣ (Ҳолливуд, Лос-Анҷелес) баргузор гардид. .

**Ғолибони ҷоиза дар соли 2021**

* Филми беҳтарини сол - драмаи «NOMADLAND» (), (); 
* Коргардонии беҳтарин — Хлоя Чжао; (барои филми (), ( ); 
* Нақши беҳтарини мардона — Энтонӣ Ҳопкинс; (дар филми  ); 
* Нақши беҳтарини занона — Фрэнсис МакДорманд; (дар филми (), (  ); 
* Нақши дуюми беҳтарини мардона — Дэниэл Калуя; (дар филми  ); 
* Нақши дуюми беҳтарини занона — Юн Е-ҷон; (дар филми  ); 
* Беҳтарин сенарияи филм — Эмиралд Феннел; (барои филми  ); 
* Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида — Флориан Зеллер, Кристофер Хэмптон (барои филми );  
* Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм — Soul (), (русӣ "Соул").
* Беҳтарин суруд дар филм — FIGHT FOR YOU (дар филми  ); 
* Беҳтарин мусиқии филм — SOUL (дар филми ); 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Список лауреатов и номинантов на официальном сайте
* Academy Awards Official website
* The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website
* «Оскар»-2021 на сайте IMDb
* THE 93RD ACADEMY AWARDS | 2021

Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия
Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия

**Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия** — миссияи расмӣ-дипломатии Тоҷикистон дар Русия, ки дар шаҳри Маскав, ноҳияи Пресненский, дар тангкӯчаи Гранатный (рус. *Гранатный переулок*), дар наздикии истгоҳи метрои *«Баррикадная»* қарор дорад.
[300px|thumb|Сафорати Тоҷикистон дар [Маскав, *Гранатный переулок*, 13.]]
[300px|thumb|Сафорати Тоҷикистон дар [Маскав. Намо аз тарафи *Вспольный переулок*]]

рост|мини|450x450пкс| Харитаи намояндагиҳои дипломатӣ дар Тоҷикистон

## Таърих
9 сентябри соли 1991, ҶШС Тоҷикистон аз ИҶШС баромад ва соҳибистиқлол гардид. Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рӯзҳои аввалини соҳибистиқлолиаш дар Маскав намояндагии доимии худро дошт.
Муносибатҳои дипломати миёни кишварҳои соҳибистиқлол аз 9 апрели соли 1992 барқарор шуд, 4 майи соли 1992 дар Душанбе Сафорати Федератсияи Русия дар Тоҷикистон кушода шуд.  

25 майи соли 1993 «Шартнома оиди дӯстӣ, ҳамкорӣ ва дастгирии ҳамдигар» баста шуд, ки ин боиси гузоштани пояҳои ҳуқуқии муносибатҳои Тоҷикистону Русия гардид. Маҷмӯъи қоидаҳои ин шартнома ҳамкориҳои дуҷонибаи Тоҷикистону Русияро дар ҳама самтҳо мустаҳкам намуд.
8 июни соли 1993 намояндагии Тоҷикистон ба намояндагии доимии Тоҷикистон дар Русия табдил ёфт ва аз 18 декабри соли 1993 Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия кушода шуд.
## Алоқа
* **Суроға**: 123001, Маскав, Гранатный переулок, 13.
* **Телефон**: +7 (495) 690-41-86, +7 (495) 690-61-02
* **Факс**: +7 (495) 691-89-98
* **E-mail**: info@tajembassy.ru

## Хизматрасониҳои иловагӣ
Дар тангкӯчаи Скатертный (рус. *Скатертный переулок*), хонаи 19 (пештар иморати шахсии И. И. Некрасов) шаҳри Маскав, хизматрасонии консулгарии сафоратхона ва намояндагии савдои Тоҷикистон ҷойгир шудааст.

## Сафирони Тоҷикистон
* Абдуллоҷонов Абдумалик Абдуллоевич аз соли 1993 то соли 1994.

* Мирзоев Рамазон Зарифович аз 18 январи соли 1995 то соли 2001.

* Сафаров Сафар Ғаюрович аз 1 октябри соли 2001 то соли 2007.

* Достиев Абдулмадҷид Салимович аз 2 марти соли 2007 то соли 2014.

* Сатторов Имомудин Мирзоевич аз 15 майи соли 2014 то соли 2021.

* Гулмаҳмадов Давлатшо Қурбоналиевич аз 2 августи соли 2021 то ҳол.

## Нигаред
* Муносибатҳои Тоҷикистон бо Русия
* Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Феҳристи намояндагиҳои дипломатӣ ва консулӣ дар Тоҷикистон

## Эзоҳ
* Москва. Энциклопедический справочник. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1992.

## Пайвандҳо
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8
## Ҳаволаҳо
* сайти расмӣ
Гурӯҳ:Сафоратҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсати хориҷии Тоҷикистон
Парчами Белгород

мини|Парчами Белгород
Парчами феълӣ 22 июли соли 1999 бо қарори Шӯрои вакилони халқи шаҳри Белгород № 321 тасдиқ шуда, соли 2002 ба Феҳристи давлатии гералдикии Федератсияи Русия бо рақами 978 ворид карда шудааст.

## Тавсиф
Дар парчами шаҳри Белгород, дар рахти кабуд, ки дар поён рахи сафед дорад, шери зард дар пои ақиб истода, дар болои он уқоби сафед парвоз мекунад, тасвир ёфтааст. Рамзҳои шаҳр зиёда аз 300 сол доранд ва дар замони ҳукмронии Пётри I пайдо шудаанд. Подшоҳи рус ба шарафи пирӯзӣ бар шведҳо дар ҷанги Полтава (1709) ба мардуми Белгород нишон тақдим намуд. Дар соли 1712 нишон дар байрақи полки Белгород, ки душманро торумор карда буд, тасвир ёфта, дар соли 1727 рамзи губернияи навташкил гардид.

## Пайвандҳо
Даррус

**Даррус** () — яке аз маҳаллаҳои қадимии Теҳрон аст. Ин маҳалла дар Ноҳияи 3-и Шаҳрдории Теҳрон аст.

Хёбонбанди мунтазам ва риояи усули шаҳрсозӣ дар кӯчаҳои Даррус аз вижагиҳои ин маҳалла аст, ки онро ба яке аз гаронарзиштарин маҳаллаҳои Теҳрон табдил додааст. Қабри Меҳдигӯли Ҳидоят,  нахуствазири саввуми Ризошоҳ (давраи Паҳлавӣ), дар маҳаллаи Даррус ҷойгир аст.

## Ном
Маҳаллаи Даррус аз ду вожа, Дарра ва рус иборат аст, зеро русҳо иқоматгоҳи тобистонаи худро дар он ҷо доштанд ва дар он базм ва маҷлисҳои идораи худро баргузор мекарданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
Содиқия (Теҳрон)

**Содиқия** () ё **Ориёшаҳр** (), як маҳалла дар ғарби Теҳрон аст. То инқилоби соли 1979 номи расмии ин маҳалла **Ориёшаҳр** буд. Акнунмаҳаллаҳои, аз қабили Содиқия, Тарашти Шимолӣ, Содиқияи Шимолӣ**,** Арамкан ва Булвори Фирдус ро дар бар мегирад.

## Ном
Номи ин маҳалла дар маҷмуъ дар расонаҳо ва миёни мардуми муқими Теҳрон *Ориёшаҳр* аст, аммо дар расонаҳои расмии Эрон номи ҷадиди он *Содиқия* бештар истифода мешавад. Бисёриҳо ҳазфи номи *Ориёшаҳр*ро як амали нолозим ва ғайриҳирфаӣ унвон кардаанд ва шаҳрдорӣ ва Шӯрои шаҳри Теҳрон сабаби идомаи ин тағйири номро эълом накардаанд. Як гурӯҳи ифротӣ ҳамчунин эълом кардааст, ки *Содиқия*, исми нав, аз лиҳози ном ва ҳамоҳангӣ ба мактабе дар Миср ки аз дудмони паҳлавӣ пуштибонӣ мешавад, шабоҳат дорад ва ба эътиқоди онҳо, тағйири ин ном ба Содиқия бо "густариши нуфузи Паҳлавӣ дар кишвар" аст. Ин дар ҳолест, ки худи вожаи *Ориёшаҳр* маънои бештари миллӣ ва эронӣ дорад ва бархе муътақиданд, ки тағйири ном танҳо як тағири номи инқилобӣ барои аз байн бурдани номҳои миллӣ ё пеш аз инқилоб буд ва аз режими пешин ҳимоят нашудааст.

## Таърих
Дар ривоятҳои мухталиф омадааст, ки ин маҳалла дар замони Носируддиншоҳ бунёд шуд ва тадриҷан густариш ёфтааст. Бо оғози таҳаввулот ва модернизацияи давраи паҳлавӣ, Теҳрон ба зудӣ ба таҳаввулот дучор шуд ва дар натиҷа маҳаллаҳои он низ дигаргун шуданд.Ориёшаҳр низ ба далели ҳавои хуб ва наздикӣ ба шоҳроҳҳои аввали Теҳрон, аз ин таҳаввулоти сареъи Теҳрон бештар баҳра бурд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
Дунё (галаҷазира)

**Дунё** (араб. جزر* العالم‎*; англ. *The World*) — галаҷазираи сунъӣ, ки аз якчанд ҷазираҳо иборат аст ва дар маҷмӯъ ба қитъаи замин монанд аст. Дар масофаи 4 километр аз хати соҳилии шаҳри Дубай дар Аморатҳои Муттаҳидаи Араб ҷойгир шудааст. Ин галаҷазира аслан аз қум, дар замини соҳили дарёи Дубай сохта шудааст ва дар қатори *ҷазираи Нахл* (араб. *جزر النخيل‎*) боз як галаҷазираи сунъӣ дар атрофи маркази маъмурии аморати Дубай мебошад.

Сохтмончии асосии лоиҳаи *The World* — ширкати *Nakheel* мебошад. Фикри сохтани чунин галаҷазира ба валиаҳди Аморатҳои Муттаҳидаи Араб, Вазири мудофиаи Аморатҳои Муттаҳидаи Араб ва шайх Муҳаммад ибни Рашид аль-Мактум тааллуқ дорад.

## Тасвир
## Фикри лоиҳа
## Сохтмон
## Нақшаи сохтмон
## Лоиҳаҳо
## Экология
## Магар ҷазира ғарқ намешавад
## Фурӯши ҷазираҳо
## Харидорони машҳур
## Тарроҳи
## Далелҳо

## Нигаред
* Дубай

## Пайвандҳо
## Ҳаволаҳо
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%80_(%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3)
Пиктограмма

**Пиктограмма** (аз  - кашидашуда ва  — сабт), **Пиктограф** (аз  - кашидашуда ва  - навиштан, навиштан) - аломате, ки муҳимтарин аломатҳои шинохташавандаи ашё, ашё ё падидаеро, ки ба он ишора мекунад, бештар дар шакли схематикӣ нишон медиҳад.

Дар айни замон, пиктограммаҳо нақши хеле махсус ва дуюмдараҷа доранд (масалан, аломатҳои роҳ, нишонаҳо-унсурҳои интерфейси графикии корбарии компютер ва ғ. ), дар муқоиса бо хатти алифбои ба мо шинос, қодир аст хусусияти бисёрсатҳии забони табииро нишон диҳад.

## Дар системаҳои [[Хат (навиштор)|навиштори]] ибтидоӣ
Тасвир ҳамчун рамз истифода мешавад. Одатан, пиктограмма ба ягон объект мувофиқат мекунад ва барои пешниҳоди маълумоти мушаххасе истифода мешавад, ки хусусиятҳои хоси онро таъкид мекунад.

## Мактуби пиктографӣ
**Навиштаи** пиктографӣ як навъи навишторест, ки аломатҳои он (пиктограммаҳо) объекти тасвиршударо нишон медиҳанд.

Навиштани пиктографӣ  дар ибтидои хаттӣ дар фарҳангҳои гуногун: Байнаннаҳран, Миср, Чин, Атсекҳо, Маргушҳо (Марҷиён) ва ғайра истифода мешуданд.

Дар айни замон, навиштори пиктографӣ бо хатти Донгба (Дунба) муаррифӣ карда мешавад, ки ба он то даҳҳо намояндагони солхӯрдаи мардуми Накси, ки дар доманакӯҳҳои Тибет зиндагӣ мекунанд, тааллуқ доранд.

Навиштори пиктографӣ ҳазорҳо аломат дорад. Мушкилот ва маҳдудиятҳои система (он метавонад танҳо объектҳоро тавсиф кунад) ҳаракати чунин системаҳоро ба сӯи Идеограммаҳо шарҳ медиҳад. Ин ҳаракат бо тавсеаи маънои аломатҳо, инчунин содданависии контури ҳар як аломат мушоҳида мешавад.

Намунаҳои Навиштори пиктографӣ кодексҳои ҳиндуҳои Месоамерика мебошанд.

## Дар [[Информатика|илми информатика]]
Нишона, унсури GUI ; тасвири хурд дар монитор, ки барои муайян кардани ягон объект хидмат мекунад: парванда, барноми компютерӣ ва ғ.  Интихоб ва фаъол кардани нишона амалеро ба вуҷуд меорад, ки бо объекти интихобшуда алоқаманд аст.

## Дар дизайн
Тасвири графикии услубӣ ва ба осонӣ шинохташаванда, ки барои осон кардани дарки визуалӣ содда карда шудааст. Пиктограмма хусусиятҳои хоси объекти тасвиршударо беҳтар мекунад. Намунаҳои чунин пиктограммаҳо нишонаҳое мебошанд, мислибеморхона (салиби сурх), даромадгоҳи таваққуфгоҳ (ҳарфи Р), ҳоҷатхона (нигораи секунҷаи  мардони ) мебошанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* *Кондратов А.М.* Пиктография // Луғати энсиклопедии забонӣ. / Ч. ред. Ярцева В.Н. – М.: Энсиклопедияи шӯравӣ, 1990.
* Тарҳрезии забони нишонаи UI  Чӣ гуна маҷмӯи нишонаи дурустро барои UI тарҳрезӣ кардан мумкин аст

Гурӯҳ:Хат
Гурӯҳ:Матн
Асри қадим

**Асри қадим** — давраи таърихӣ аз пайдоиши шаклҳои аввали навиштан то суқути имперотурии Рум.

Ин истилоҳ ҷузъи давраест, ки дар асри XVII муаррихи олмон Кристобал Селариус муқаррар кардааст. Гарчанде ки ин системаи давра ба давра аз ҳисоби муносибати аврупомарказӣ хеле баҳсбарангез аст, аммо он низоми маъмулӣ мебошад.
Намуди зоҳирӣ бори аввал сабти номи ҳаёти иҷтимоиро тавассути ҳуҷҷатҳои гуногун, чӣ дар санг ё чӣ дар коғаз (папирус), ба монанди қонунҳо ва шартномаҳо иҷозат дод (мисол: рамзи Ҳаммурапӣ), ки ин имкон медиҳад, ки муносибати рӯйдодҳо то андозае возеҳтар шавад..
## Давраҳои асри қадим
### Шарқи наздики қадим
Он омӯзиши  Байнаннаҳрайн ва тамаддунҳои дар он ҷо инкишофёфтаро дар бар мегирад:
* Шумер,  
* Акад,  
* Бобил  
* ва Ашшур. 
Он инчунин омӯзиши Форси қадим, Анатолия ва Арманистон, Леванти қадимии баҳри Миёназамин, Сурия, Урдун, Арабистони қадим ва Мисри Қадимро дар бар мегирад.
### Қадимаи классикӣ
Он мутобиқати тамаддунҳои юнонӣ ва румиро аз олимпиадаи аввал ё таъсиси имперотурии Рум (асри VIII то милод) то шукӯҳи Имперотурии Рум (асри II мелодӣ) дар бар мегирад.
### Қадими охир
Ин давра бо бӯҳрони Имперотурии Рум, ки дар асри III рух дода буд, оғоз меёбад. Аммо, дар мавриди ба итмом расидани он, муаллифон тақсим мекунанд. Баъзеҳо охири асри охирро дар охири империя дар асри V  ҷойгир мекунанд, баъзеи дигар онро дар асри VIII, давраи ба қудрат омадани Карл ва Ислом ба нимҷазираи Иберия.
## Хусусиятҳои асри қадим
Тамаддунҳои мухталифе, ки дар ин давра омӯхта шудаанд, дорои як қатор хусусиятҳои умумӣ мебошанд, гарчанде ки онҳо бо унсурҳои дигар аз ҳам фарқ мекунанд.

Хусусиятҳои умумӣ:
* Рушди системаҳои хаттӣ (навиштаҷоти хаттӣ;Хати мехӣ пиктограммаҳо; ҳероглифҳо; хати финиқӣ, юнонӣ ва римӣ);
* Оғози ҳаёти шаҳрӣ;
* Табдили қудрати сиёсӣ;
* Пайдо шудани динҳои муташаккил дар атрофи маъбад ва коҳинон;
* Табақабандии иҷтимоӣ;
* Моликияти ғулом;
* Пардохти андозҳо..
## Нигаред низ
* Руми Бостон
* Бобил

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърих аз рӯи мавзӯъ
Деҳистони Совет

**Деҳистони Совет** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он танҳо аз деҳаи Совет иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Совет. Аҳолӣ — 1528 нафар (соли 2022).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Рӯйхати миссияҳои дипломатии Тоҷикистон

**Рӯйхати миссияҳои дипломатии Тоҷикистон** — Ҷумҳурии Тоҷикистон намояндагиҳои дипломатии худро — сафорат, консулҳои генералӣ, консули фахрӣ ва консулгарӣ дар як қатор кишварҳои хориҷа дорад.
300px|thumb|Харитаи намояндагиҳои дипломатӣ дар Тоҷикистон

## Сафоратҳо
* : Вена
* : Боку
* : Кобул
* : Минск
* : Брюссел
* : Лондон
* : Берлин
* : Қоҳира
* : Ню-Деҳлӣ
* : Теҳрон
* : Остона
*  Қатар: Доҳа
* : Бишкек
* : Пекин
*  Қувайт: Қувайт
*  Малайзия: Куала-Лумпур
* : Абу-Даби
*  Покистон: Исломобод
* : Сеул
* : Маскав
*  Арабистони Саудӣ: Ар-Риёз
* : Вашингтон
* : Ашқобод
*  Туркия: Анқара
* : Тошканд
* : Киев
*  Фаронса: Порис
*  Суис: Женева
* : Токио

## Консулҳои генералӣ
* : Екатеринбург, Санкт-Петербург, Уфа
## Консулҳои фахрӣ
* : Калининград, Краснодар
## Консулгарӣ
* : Мазори Шариф, Файзобод
* : Олматӣ

## Ташкилотҳои байналмилалӣ
*  СММ дар Ню-Йорк — миссияи доимии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар СММ

## Нигаред
* Феҳристи намояндагиҳои дипломатӣ ва консулӣ дар Тоҷикистон

## Пайвандҳо
* https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85_%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0
## Ҳаволаҳо
*  Сайти расмии Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсати хориҷии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Феҳрист:Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сафоратҳои Тоҷикистон
Чашмаи биринҷӣ

мини
мини
**Чашмаи биринҷӣ** — чашма, ёдгории табиъии таърихӣ дар маҳаллаи Гулистон, тақрибан 8 км дуртар аз маркази шаҳри Панҷакент ҷойгир шудааст. Аз роҳи калони Панҷакент-Айнӣ тақрибан 2 км роҳи мошингарди хокӣ дорад.

## Ном
Тибқи нақлу ривоятҳо сабаби «биринҷӣ» ном гирифтани ин чашма дар он аст, ки дар солҳои пеш аз он оби сафедчатоб мебаромад ва соф шуда, яъне оби мисли филиззи биринҷӣ сафед шуда мерафт. Тибқи дигар назария оби чашма ҷорӣ шуда, ба замини палҳои шолӣ меравад ва ҷӯе ҳамроҳ шуда, ба дарёи Зарафшон мерезад. Шояд номи “чашмаи биринҷӣ” ба кишти шолӣ рабт дошта бошад.

## Таърих
Дар бораи Чашмаи биринҷӣ маълумоти таърихӣ дастрас нест. Тибқи нақли мардум, он замони хеле қадим ҷорӣ будааст. 

Аз назди чашма бостоншинос Борис Маршак дар соли 1954 аз наздикии баъзе ашёи таърихӣ ёфтааст. Худи Чашмаи биринҷӣ ба давраи палеолит рост меояд.

## Мушаххасот
Чашма аз сатҳи замин 2 метр ва ҳавзаи он 1-1,5 метр дар пастӣ қарор доранд. Барои фуромадан ба чашма дар хоки замин зинапоя тарошида шудааст. Оби чашма аз зери замин берун меояд ва ба ҳавзи калон ворид мешавад. Дарозии ҳавз 45-50 метр ва бараш аз самти чашма 5 метр буда, ҷӯй ба сӯйи ҳавз васеъ шуда меравад ва бари ҳавзи калон тахминан 50 метр аст.

Дар назди чашма беди тақрибан 50-солае ҳаст. Дар атрофи ҳавзи чашма инчунин дарахтони сада, тут, бед ва хорбуттаҳо ба назар мерасанд. Дар ҳавзи чашма моҳӣ, қурбоққа ва мори обӣ мавҷуданд. Моҳиҳои онро касе шикор намекунад.

## Зиёрат
Пешҳо мардум онро зиёрат карда, аз обаш менӯшиданд, ба шохҳои дарахт латта баста, эътиқод доштанд ва бо оби чашма баъзе беморонро табобат мефармуданд. Аммо имрӯзҳо зиёрат дида намешавад. Танҳо деҳқонон омада об барои нӯшидан ё чорпояшон мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Нарзӣ С. Тазкираи Панҷакент. — Душанбе: Ирфон, 2015. — 232 с.
* Исаков А. И., Якубов Ю. Я., Каримова Г. Р. Археологическая карта Таджикистана. Верховья долины Зарафшана (Горно-Матчинский, Айнинский и Пенджикентский районы). — Душанбе: Дониш, 2020. — Ч. I—III. — 360 с

Гурӯҳ:Ёдгориҳои таърихӣ
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Ховар (ҷуғрофия)

**Ховар** — номгузории кишварҳои Шарқи Араб; дар китобҳои таърихӣ Хуросону Мовароуннаҳр ва кишварҳои дигари Шарқ, ки инчунин машриқзамин номида мешуданд.
 
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҷуғрофӣ
Заминларзаи Ҳисор (1989)

**Заминларзаи Ҳисор дар соли 1989** — заминларза дар соати 23:02 UTC дар таърихи 22 январи соли 1989 дар наздикии Ҳисор дар Тоҷикистон рух дод. Зарба дараҷаи мавҷи бадан 5,3 ва шиддатнокии максималии ҳисси VII (*хеле қавӣ*) дар ҷадвали шиддатнокии Mercalli буд. Маркази миллии додаҳои заминфизикӣ хабар дод, ки шумораи кушташудагон дар ин ҳодиса тақрибан 274 нафарро ташкил додааст ва Маркази миллии иттилооти заминҷунбӣ изҳор дошт, ки шумораи зиёди захмиён вуҷуд дорад. Тақрибан ҳамаи талафоти ҷонӣ бар асари омадани ярч, ки Шарора ва ду деҳаи ҳамсояро зери хок гузоштааст, рух додааст. Ин заминларза маргбортарин дар соли 1989 буд.

## Нигаред низ
* Феҳристи заминларзаҳо дар Тоҷикистон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* The International Seismological Centre has a bibliography and/or authoritative data for this event.

Гурӯҳ:Заминларзаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Заминларзаҳо аз рӯи алифбо
Dodaho

«**Dodaho**» (**Додаҳо**) — сомонаи миллии ҷустуҷӯӣ дар Тоҷикистон.

Сомонаи ҷустории www.dodaho.tj тақрибан 1 млн корбар истифода мебаранд ва дар манобеъи Додаҳо зиёда аз 500 ҳазор китоби электронӣ, адабиёти дилхоҳ ва бо 35 забони олам маълумоти муфид мавҷуд аст.

Муаллиф ва падидоварӣ сомона Файзуллоҷон Сафаров аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пойгоҳи додаҳо
Гурӯҳ:Низомҳои ҷустуҷӯӣ
Файзуллоҷон Сафаров

**Файзуллоҷон Сафаров** (*Сафаров Файзуллоҷон Гурезович*; 16 июли 1986, ҶШС Тоҷикистон) — барномасоз, омӯзгор, номзади илми техникӣ.

## Зиндагинома
Файзуллоҷон Сафаров 16 июли соли 1986 дар хонадони тоҷик ба дунё омадааст. Соли 2009 факултети кибернетикаи Донишгоҳи нави Русияро (РосНОУ) хатм намуда, дар соҳаи маориф аз соли 2010 фаъолият дорад.

Дар давоми собиқаи корӣ дар вазифаи мутахассиси пешбари технологияҳои иттилоотӣ, аз он ҷумла, ба ҳайси муовини сардори Технологияҳои иттилоотии компютерии Вазорати Маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Ёвон фаъолият намудааст.

Соли 2016 аспирантураи Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ-технологии шаҳри Маскавро хатм карда, бо дифои рисолаи илмӣ соҳиби унвони номзади илмҳои техникӣ (it) аст.

Солҳои 2018—2022 мутахассиси пешбари факултаи физикаи Донишгиҳи миллии Тоҷикистон буд. Аз соли 2022 ба ҳайси дотсенти кафедраи технологияҳои иттилоотӣ ва автоматонии Филиали Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ-технологии «МИСИС» дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад.

Файзуллоҷон Сафаров дар соли 2022 ҷустуҷӯгари миллии «Dodaho»-ро сохт, ки як аналоги ҷусутҷӯгарҳои маъруф, аммо вежагиҳои хос аст.

## Осор

* Основы HTML, CSS и JavaScript [Учебное пособие) — Д. : ООО «Сифат чоп». — 2023. — 548 с. — ISBN 978-99975-853-2-4
* Сафаров Ф. Г. Язык программирования Рython: учебник для студентов высших учебных заведений. — Д. : ООО «ИРФОН». — 2024. —182 с. — ISBN 978-86164-654-4-5

## Эзоҳ
Эрнст Теодор Ҳоффман

**Эрнст Теодор Вилҳелм Ҳоффман** (; ) — и достонҳои ошиқонаи олмонӣ, достоннавис, оҳангсоз, рассом, ҳуқуқшинос.

Аз барои таъзим ба Волфганг Амадей Мотсарт соли 1805 номи «Вилҳелм»-ро ба «Амадей» (*Amadeus*) иваз кард. Ёддоштҳо дар бораи мусиқӣ бо номи *Иоҳанн Крайслер* () нашр кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони Олмон
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Юлий Айхенвалд

**Юлий Исоевич Айхенвалд** () — адабиётшиноси рус, ки дар давраи гулгулшукуфии модернизми рус шуҳрат ва нуфузи зиёд дошт. Юлий Айхенвалд муаллифи чандин асари фалсафист. Ҳамчунин аз пажӯҳишгарони мумтози осори Толстой, Гончаров, Чехов ва дигарон мебошад.

## Эзоҳ
Қумрии маъмулӣ

**Қумрии маъмулӣ** () — гунае паранда аз тираи кабӯтариёну ростаи кабӯтарсонон ва хонаводаи кабӯтарон (*Columbidae*).

## Тавсифот
Қумрии маъмулӣ ба андозаи аз 26 то 29 см мерасад ва тақрибан 300 грамм вазн дорад. Тарафи болоии ин паррандаи борик ранги сурх-қаҳваранг ва сиёҳ дорад. Паҳлӯҳои он сиёҳу сафед ва поёни он сафед аст, дар ҳоле ки қафаси сина ранги сурхранг дорад. Нарина ва модинаашон якхелаанд.

## Густара
Ин паррандаи муҳоҷир аз моҳи май то сентябр дар ҷангалҳои баргрезу боғҳои тақрибан саросари Аврупо, ба истиснои Скандинавия ва Ирландия вомехӯранд. Зимистони худро дар ҷануби Саҳрои бузург мегузаронад.

## Эзоҳ
Деҳистони Учқӯрғон

**Деҳистони Учқӯрғон** () — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар ноҳияи Қадамҷойи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Он аз деҳаҳои Ӯчқӯрғон, Боз, Валакиш, Қоқир, Қалъача, Қалтак, Камбаробод, Разъезд, Сулаймонобод, Сухона, Тоҷикқишлоқ, Чаувай иборат аст. Маркази маъмурӣ — деҳаи Учқӯрғон. Аҳолӣ — 37011 нафар (соли 2022), ки зиёда аз 30 ҳазораш тоҷик мебошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Қадамҷой
Кабӯтарон

**Кабӯтарон** () — як хонавода аз парандагон дарбаргирандаи кабутарҳо ва қумриҳо аст. Ин танҳо хонавода аз ростаи кабӯтарсонон аст. Инҳо парандагони тануманд бо гардани кӯтоҳ ва минқорҳои борики кӯтоҳе ҳастанд, ки дар бархе аз гунаҳо нармабинии гӯштӣ дида мешавад. Онҳо умдатан аз донаҳо, меваҳо ва гиёҳон тағзия мекунанд. Ин хонавода дар саросари ҷаҳон вуҷуд дорад, аммо бештарин танаввӯъ дар қаламрави Индумолоё ва Устролиё аст.

## Эзоҳ
Качкинчӣ

**Качкинчӣ** () — деҳа дар тобеияти шаҳри Ҷалолободи вилояти Ҷалолобод, Қирғизистон. 

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 3224 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Ҷалолобод
Кабӯтарсонон

**Кабӯтарҳо** (; номи илмии куҳнашуда ) — ростае аз парандагон дар зеррадаи навмурғон ва фурӯрадаи наворворагон аст, ки шомили кабӯтарҳо, қумриҳо мешавад. Ин парандагон ағлаб донахор ва ҳашрахор ҳастанд. Дар гузашта тираи боқирарагонро низ дар ростаи кабӯтарсонон мегунҷонданд.

## Эзоҳ
Золи Зар (шаҳркада)

**Шаҳркадаи Золи Зар** — яке аз ёдгориҳои таърихии ибтидои асри миёна буда, 17 км шимолтари Фархор ҷойгир мебошад.

Ҳудуди шаҳрак 120 гектарро ташкил дода, дар ин ҳудуд дуқабати маданӣ — шаҳраки антиқа ва шаҳраки ибтидоии асри миёна ҷойгир мебошанд. Бахши қадима дар қисмати шимолии ёдгорӣ ҷой гирифта, то имрӯз ба қабристон табдил ёфтааст. Бахши асримиёнагӣ дар қисмати шарқии ҳудуди ёдгорӣ ҷойгир буда, аз қалъа ва шаҳр таркиб ёфтааст. Қалъа дар тарафи шимолу ғарбии ёдгорӣ ҷой дошта, шаклаш чоркунҷа ва андозааш ба 70×70 м баробар мебошад. Атрофашро девор иҳота намудааст, ки дар чор кунҷ манора сохта шудааст. Шаҳрак низ шакли росткунҷаро дошта, аз тарафи ғарбиаш девори лойии бараш 4 метра ва баландиаш 2 метра иҳота кардааст, ки дар ҳар як кунҷи девор манораи баландиаш 5 метра сохта шудааст.

## Пажӯҳиш
Шаҳрак то охир пурра омӯхта нашуда, вобаста ба маводҳо ва осори пайдошуда, онро мансуб ба асрҳои II—III ва VII—VIII милодӣ медонанд. Ёдгорӣ бори нахуст соли 1964 аз тарафи корманди Шуъбаи бостоншиносии ИТБМ ба номи А.Дониш Х. Муҳиддинов мавриди таҳқиқ қарор гирифтааст. Доир ба ёдгории мазкур якчанд мақола ва гузоришҳои илмӣ низ ба чоп расидаанд. Дар солҳои 2008—2009 бостоншиносон М. Азизов ва Ю. Яъқубов дар ин ёдгорӣ ҳафриёт гузаронида, натиҷаи таҳқиқ дар мақолаҳои илмии Яқубов Ю., Хуҷагелдиев Т., Қурбонов Ш.  дарҷ гардидаанд. Ҳамзамон солҳои 2015—2017 бо мақсади анҷом додани харитаи бостоншиносии Тоҷикистон, бостоншиносон дар ноҳияи Фархор такроран таҳқиқот гузаронида, якчанд ёдгориҳои навро ба қайд гирифтанд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ёдгориҳои таърихӣ
Рӯзи ҷаҳонии омӯзиш

**Рӯзи ҷаҳонии омӯзиш** () — як рӯзи бузургдошти байнулмилалии солона аст, ки дар 24 январ баргузор мешавад ва ба омӯзиш ихтисос дорад. Дар таърихи 3 декабри 2018, Маҷмаъи умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаеро тасвиб кард, ки дар он рӯз 24 январро ба унвони Рӯзи ҷаҳонии омӯзиш ба манзури таҷлил аз нақши омӯзиш дар эҷоди сулҳи ҷаҳонӣ ва тавсеъаи пойдор эълом кард..

## Эзоҳ

Гурӯҳ:24 январ
Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ
Гурӯҳ:Омӯзиш
Сафорати Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Корея

**Сафорати Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Корея** (кор. *주한 타지키스탄 대사관*) соли 2015 дар Ҷумҳурии Корея таъсис ёфтааст, дар шаҳри Сеул, округи маъмурии Йонсан-гу, Ҳанам-донг 294-2 қарор дорад.
рост|мини|450x450пкс| Харитаи намояндагиҳои дипломатӣ дар Тоҷикистон

## Таърих
## Нигаред
* Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Пайвандҳо
* https://ko.m.wikipedia.org/wiki/%EC%A3%BC%ED%95%9C_%ED%83%80%EC%A7%80%ED%82%A4%EC%8A%A4%ED%83%84_%EB%8C%80%EC%82%AC%EA%B4%80
## Ҳаволаҳо
* https://www.mfa.tj/ko/korea

Гурӯҳ:Сафоратҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсати хориҷии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2015 дар Тоҷикистон
Навмурғон

**Навмурғон**  — номи зеррадае аз парандагон аз радаи тоҷдорон аст.

## Эзоҳ
Виллемит

**Виллемит** (аз номи шоҳи Нидерланд Вилгелми I) — минерали нодир аз гурӯҳи силикатҳо. Формулаи кимиёиаш Zn2 SiO4 (73 % ZnO ва 27 % SiO2 дорад). Кристаллбандиаш тригоналӣ, кристаллҳояш маншур ё сӯзаншакл. Одатан дар шакли агрегатҳои донадор, шӯшамонанд вомехӯрад. Рангаш зард, сабзтоб, дорчинии сурхтоб; ранги канорҳояш сафед. Ҷилояш самғӣ. Сахтиаш 5,5, зичиаш 3,89-4,18 г/см³. Асосан дар минтақаҳои оксидшавии конҳои сурбу руҳ пайдо мешавад. Конҳои виллемит дар ИМА (иёлати Ню-Ҷерси), Канада, Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ, Намибия, Конго, Замбия, Гренландия, Олмон, Русия (кони Кудаинск, наздикии Нерчинск), Қирғизистон вомехӯранд. Аз виллемит рӯй ҳосил мекунанд. Виллемитро (махсусан намуди зардашро) дар заргарӣ низ истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Силикатҳо (минералҳо)
Гурӯҳ:Минералҳои рӯй
Вилла Франк

**Вилла Франк** — навъе аз лимӯ. Дар ИМА рӯёнда шудааст.

Дарахташ сершох, шохаҳояш парешон, бехор, баъзан хордор. Баргаш сабзи кушод, нӯгтез ва думчадор. Гулаш нисбатан хурд буда, худ ба худ гардолуд мешавад. Самараш калон (вазнаш андаряк 118 г), тухмшакли дарозрӯя; пӯсташ суфта (ғафсиаш 3,4 мм), 27 дарсади меваро ташкил медиҳад. Гӯшти мевааш зарди рӯшан, серобу хушбӯй (аз 9-11 пора иборат аст); баъди пурра пухта расидан аз 4,01 % ҷавҳар, 24,8 мг% витамини С, 3,8 % қанд ва 12 % моддаҳои хушк иборат аст. Ҳар мева андар як 25 дона тухм дорад (баъзе меваҳо бетухманд). Онро тару тоза истеъмол мекунанд; барои ба ҷойҳои дур кашондан ва нигоҳ доштан низ мувофиқ аст. Ниҳоли В. Ф. баъди 2-3 сол самар меорад (дар 7-8-солагӣ ҳосили фаровон медиҳад). Дарахти ин навъи лиму дар шароити иқлими Тоҷикистони Ҷанубӣ ва Марказӣ моҳҳои апрел — май гул мекунад. Аз ҳар бех дарахти 7-солааш андаряк 109 дона (аз баъзе дарахтонаш 200 дона) мева гирифтаанд. Дарахташ обталаб буда, ба гармӣ чандон эҳтиёҷ надорад. Бинобар ин, ҳангоми гулшукуфт гармхонаро зуд-зуд шамол додан лозим аст. В. Ф.-ро дар Тоҷикистон аз соли 1981 мепарваранд. Дар ҷумҳурӣ барои афзоиши он аз қаламчаи лимуи Мейер истифода мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Лимӯҳо
Оби анор

thumb|Оби анор
**Оби анор** — яке аз фаровардаҳои меваи анор аст. Оби анор дорои ранги гулобии равшан ё сурх ва таъми ширин ё турши дилпазир ва ботароват ва гоҳе то ҳадде турш аст.

Афзудан об, шакар, асидҳо ва рангҳо дар оби анори табиъӣ мамнӯъ аст. Дар ИҶШС, оби анори табиъӣ дар Гурҷистон, Арманистон, Озарбойҷон ва Осиёи марказӣ тавлид мешуд ва дар дараҷаи болотарину аввал ба фурӯш мерасид.

## Хосиятҳо
Оби анор барои пешгирӣ аз саратон муфид аст, саломати қалбро беҳбуд мебахшад ва ҳатто метавонад тавони ҷинсиро тақвият кунад. Ҳамчунин метавонад чарбиҳои атрофи меъда ва шикамро дар занону мардони фарбеҳ коҳиш диҳад.
 
Нӯшидани рӯзонаи оби анор метавонад бо пойин овардани фишори хун ва коҳиши мизони ҳурмуни истерес, танишҳо ва истересҳои кормандонро дар маҳалли кор камтар кунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Анорҳо
Гурӯҳ:Обмева
Жак Вилнёв

**Жак Ҷузеф Чарлз Вилнёв** (; ) — ронандаи мусобиқоти худравронии Конодоӣ. Қаҳрамони силсилаи Инидкар (1995) ва Формула 1 (1997). Ягона конодоӣ дар таърих, ки дар қаҳрамонии ҷаҳон дар Формула 1 пирӯз омад. Писари ронандаи мусобиқоти худравронӣ Жил Вилнёв (1950—1982).

Парчами олимпиро дар маросими боз шудани Бозиҳои олимпии зимистонаи соли 2010 дар Ванкувер бардошта буд.

Мавсими соли 1966, ки бори нахуст дар дастаи «Вилямс» ҳунарнамоӣ оғоз кард, дар чаҳор мусобиқа пирӯз шуд. Чемпиони мусобиқаи «Индикатор» (1995). Барандаи медали нуқра (1996) ва тилои мусобиқаи «Формулаи-1». Пас аз тағйирот дар қавонини мусобиқот (1998) натавонист ҷоизае касб кунад; солҳои 1999—2003 узви дастаи «Бритиш Американ Рэйсинг», 2004-05 — дастаи «Рено», 2006 — дастаи «БМВ».

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Сата

thumb|.

**Сата** () — меваест, ки миёнбари он дорои маводди ғизоии бисёр вале дарунбари он нозук аст ва ҳастаҳо дар дохил он парокандаанд.

Сата содатарин меваҳои гӯшти ношукуфо башумор меравад ва тамоми қисматҳои миёнбари он гӯштӣ гашта ва дар дохили он донаҳо қарор гирифтаанд. Дар ин меваҳо лояи дохилии онҳо сахт ва устухонӣ мегардад ва қисмати хориҷии донаро месозад. Хурмо, ангур, гуҷафарангӣ ва мураккабот ҷузви ин меваҳо башумор мераванд.
 
Ҳар меваи сата аз як тухмдон ба вуҷуд меояд ва девораи ин тухмдон пас аз расидан, гӯштӣ аст.

## Вожашиносӣ
Сата (сатта) дар «Бурҳони қотеъ» ва «Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ» ба маънии ангур омадааст, вале дар «Луғатномаи Деҳхудо» ба фарқ аз ин ду фарҳанг сата умумитар аз ангур аст.

## Эзоҳ
Олучаи суғдӣ

**Олучаи суғдӣ** () — дарахти мевадорест аз сардаи олу, ки то 5—7 метр қад ме­кашад.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Танааш ашҳабии тирагун ё сиёҳтоб, баргаш мудаввар ё тухмшакл (дарозиаш 4,5—7 сантиметр, бараш 2,2—5 сантиметр), гулаш 5-баргаи сафед (диаметраш 1,7—2,6 сантиметр), мевааш сершираи донакдор, мудаввар ё тухмшакли зард, сурхи сиёҳ ё норанҷии гулобӣ (вазнаш ба ҳисоби миёна 2,5—3 грамм; аз ҳама калонаш 7—8 грамм) Моҳи апрел гул мекунад. Мевааш июл — август мепазад. Олучаи суғдӣ 4 хел мешавад: зард, сурх ва ғайра (*Prunus sogdiana var. citrina, Prunus sogdiana var. eximia, Prunus sogdiana var. depruinosa, Prunus sogdiana var. atrata*). Дар Осиёи Миёна (Помиру Олой ва Тиёншон) мерӯяд. Олучаи суғдӣ хоси ҷангалзори паҳнбарг (800—2480 метр аз сатҳи баҳр) аст. Аз мевааш мураббо, рубъ ва компот тайёр мекунанд; 6,35 % қанд дорад.

## Эзоҳ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олуҳо
Гурӯҳ:Дарахтони мева
Олучаи тоҷикистонӣ

**Олучаи тоҷикистонӣ** () — буттаи мевадорест аз сардаи олу ва баландиаш 1—2 метр.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Баргаш мудаввари байзашакл (дарозиаш 3—4,5 сантиметр, бараш 2—2,5 сантиметр), гулаш майда (диаметраш 1—1,2 сантиметр), сафед, мевааш дарозрӯяи сиёҳ (то 3 сантиметр). Моҳи апрел мешукуфад; мевааш сентябр мепазад. Дар соҳилҳо, нишебиҳои буттазори гармсер ва ғайра (1200—2600 метр аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Хоси Помиру Олой (қаторкӯҳҳои Ҳисору Дарвоз, мавзеъҳои Помири Ғарбӣ) мебошад. Онро дар боғҳои Помири Ғарбӣ парвариш мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олуҳо
Гурӯҳ:Дарахтони мева
Занаби Қитус

**Занаби Қитус** (), **бетта Наҳанг**, **Дифда** — ситораи дурахшонтарини бурҷи Наҳанг, ки ба гурӯҳи азим ситораҳои КО III дохил аст.

Занаби Қитус дар марҳалаи охири таҳаввул куҳантарин ситораест, ки тақр. 100 млн сол умр дошта, массааш аз массаи Офтоб се баробар зиёдтар, қутраш 17 баробар бузургтар ва дурахшониаш 145 баробар фузунтар мебошад. Ҳарорати сатҳаш 4500°С буда, дар масофаи 96 с. р. дуртар аз замин қарор дорад. Фарози мустақим ва майли Занаби Қитус мутаносибан ба 00h-43m 35,37s df −17º 59′ 11,8′′, суръати самти назари он ба 13,32 км/с, қадри мутлақи ситоравӣ ба 0,3m ва қадри ситоравии зоҳириаш ба 2,04m баробар аст. Аз арзи Аврупо мушоҳида мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ситорагон
Олуча

**Олуча** () — яке аз анвоъи олу ва бумии Аврупои Ҷануби Шарқӣ ва ғарби Осиё аст. Ин гиёҳ, дар нуқоти мухталифе аз дунё аз ҷумла Амрикои Шимолӣ ва шарқи Устролиё низ кишт мешавад.  

Дарахти олуча ба сурати ваҳшӣ ба шакли дарахт ё дарахтчаҳое ба иртифоъи 8 то 12 метр дида мешаванд, ки гоҳ дорои хор ҳастанд. Бархе аз анвоъи ин дарахт дорои меваҳои ширин ва бархеи дигар дорои меваҳои турш ҳастанд. 

Дар Тоҷикистон се навъи олуча (олучаи дарвозӣ, олучаи суғдӣ ва олучаи тоҷикистонӣ) маълум аст.

Дар баъзе маҳалҳо олуболуро низ Олуча мегӯянд.

## Нигаред низ
* Олу

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олуҳо
Гурӯҳ:Дарахтони мева
Олучаи дарвозӣ

**Олучаи дарвозӣ** () — буттаи мевадорест, ки ки бумии Тоҷикистон аст ва то 1,5—2,5 метр қад мекашад.

Баргаш байзашакл ё нештаршакл (дарозиаш 5—6 сантиметр), гу­лаш 5-баргаи сафед (диаметраш 1,5—1,8 сантиметр), мевааш (2,8—3,5 грамм) мудаввар, сиёҳтоб, пӯсташ ғафси, дурушт, сершира, таъмаш нордон, донакаш гирда ё тухмшакл (дарози­аш 1,—1,5 сантиметр). Мохи апрел гул меку­над; мевааш июл — август мепазад. Хоси Осиёи Миёна (Тиёншони Ғарбӣ ва Помиру Олой) аст. Дар Тоҷикистон дар қаторкӯҳҳои Хисору Дарвоз (1000—1400 метр аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Аз мевааш мураббо, рубъ (повидло) ва компот тайёр кардан мумкин аст (то 6,35 % қанд дорад).

## Эзоҳ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олуҳо
Гурӯҳ:Дарахтони мева
Ӯсмакашӣ

**Ӯсмакашӣ** — бахше аз ороиши суннатии занони тоҷик. 

Занону духтарон баргҳои васмаро фишурда, оби сабзашро ба абрӯвон ва мӯйи худ мемоланд. Барои кашидан ба чашму абрӯ барги ӯсмаи тахминан 10-25 см-ро истифода мебаранд. Ӯсма кашидан ба чашму абрӯвон хоси занону духтарон аст. Бо фаро расидани фасли баҳор дар палу палчаҳо тухми ӯсма мепошанд. Бо вуҷуди он, ки дар шароити имрӯза маводи фаровон барои рангу бори абрӯвон мавҷуданд, анъанаи ӯсмакашӣ то ҳанӯз чун мероси ниёгон дар миёни занону модарони тоҷик хеле устувор аст. Ӯсма ба абрӯвон тобиши сабзи хокистарранг медиҳад. Дар мавриди мунтазам кашидани ӯсма абрӯвон ба худ ранги сиёҳи ғализ мегирад, ки ин ҳусну ҷамоли бонувонро даҳчанд афзун мекунад.

Баргҳои тару тозаи онро гирифта, 10-15 дақиқа то пажмурда шуданашон дар соя нигоҳ медоранд, пиёлаи рӯгардонро гузошта баргҳои пажмурдаро то ҳосил шудани шираи он кафмол мекунанд, шираи ҳосилшудаи ӯсма дар чуқурчаи таги он ҷамъ мешавад. Афшурдаи тару тозаи ӯсмаро ба зудӣ аввал дар як абрӯ, баъд дар дувумин мемоланд. Ин амалро то тамом шудани оби ӯсма такрор мекунанд. Абрӯвон аз оби ӯсма сер шуда, аз болою пойин ранги ғализ мегирад. Ӯсмаро ҳамчунин бо хати нафис дар байни ҳар ду абрӯ ҳам мемоланд. Чунин ороиши рӯй ба занон хеле писанд аст. Дар ҷараёни ӯсмакашӣ чашму абрӯвонро якчанд маротиба бо оби ӯсма мекашанд, то тамом шудани оби ӯсма. Баъди хушк шудани ӯсма абрӯвонро бо об эҳтиёткорона мешӯянд. Барои захираи фасли зимистон ӯсмаро хушконида, майда мекунанд. Дар вақти даркорӣ ба он оби ҷӯшонидашуда ҳамроҳ карда, то хунук шуданаш нигоҳ ё онро то 2 дақиқа дар об ҷӯшонида, сард менамоянд. Он барои молидан тайёр мешавад. Ӯсмаро ҳамчунин ба пӯсти сар, мӯйҳо, пилкҳои чашмон ва мижгонҳо мемоланд. Ӯсма барои равшании чашм, биноӣ хуб аст. Ӯсмаро дар бозорҳо дар шакли тар ва хушк мефурӯшанд. Қариб дар тамоми қитъаҳои замини ҳавлигӣ онро месабзонанд. Одатан, ба пали ӯсма хокистари чӯб мепошанд. Агар кас ҳар рӯз ӯсма кашад, баъд аз 2 ҳафта абрӯвон ва мижжаҳо ғафсу сиёҳ ва хушрӯй мешаванд. Равғани ӯсма барои табобати резиши мӯй ва барқарорсозии решаи осебрасидаи мижгонҳо, абрӯвон ва мӯйҳо истифода мешавад.

Тарзи истифодаи равғани ӯсма. Равғани тозаи ӯсмаро шабона ба абрӯ ва мижжа молида, саҳар бо собун мешӯянд.

## Эзоҳ
Шаҳбону

мини|Нишони шаҳбонуӣ дар Эрони Паҳлавӣ
**Шаҳбону** () — унвони шоҳӣ дар Эрон ва муодили зани шоҳ аст. Ин унвон барои вазифаи подшоҳ аст ва дар маънои маликаи ҳукмрон, подшоҳи зан, маликаи ҳамсар (зани подшоҳ) истифода мешавад. Охирин шаҳбонуи Эрон, Фараҳ Дибо, малика ва ҳамсари Муҳаммадризо шоҳ аст.

## Таърих
Унвони Шаҳбону дар Эрони бостон дар Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ ва Сосонӣ бо унвони '*Шаҳбонуи Шаҳбонвон*' истифода мешуд, ки маънои маликаи маликаҳоро ва бо шакли мардонаи он, Шоҳаншоҳ ё Шоҳи Шоҳон, баробар аст, ҳамон гуна ки барои духтари Шопури I, Эдор Анаҳид, тасдиқ шудааст, «bānbishnān bānbishn» («Маликаи маликаҳо») буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Подшоҳӣ