БМВА-Помир

**БМВА-«Помир»** — бошгоҳи футболи тоҷик аз шаҳри Душанбе. Он ба Бошгоҳи марказии варзишии Артиши Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил мешавад. Ин яке аз куҳантарин ва маъруфтарин бошгоҳҳои қаҳрамони ИҶШС мавсими охирро дар Лигаи олӣ гузаронидааст.

## Таърих
Бошгоҳ соли 1950 таъсис ёфтааст. Ӯ бозиҳои худро бо номи «Болшевик» оғоз намудааст. Дар мавсими дебютӣ даста дар ҷадвали мусобиқот ҷои охиринро гирифт ва пароканда шуд.

Вай соли 1956 боз дар чемпионати ИҶШС иштирок кардан гирифт. То соли 1960 он хеле заиф бозӣ мекард, танҳо ҷойҳои охиринро ишғол мекард ва тақрибан ҳар сол номашро иваз мекард.

Дар соли 1960 бошгоҳ «Энергетик» ном гирифт, ҳайати худро мустаҳкам кард. Соли 1964 ба сабаби васеъ шудани синфи «А» дастаҳои ҷумҳуриҳои иттифоқ дар лигаи асосӣ бозӣ кардан гирифт.

Дар солҳои аввал бошгоҳ бебарор баромад мекард, вале аз нимаи солҳои 60-ум сар карда, боз ҳам пурқувват шуда, бо дастаҳои пурзуртарини лига баробар бозӣ мекард. Ба 11 нафар бозингарони «Энергетик» дар соли 1967 дода шудани унвонҳои "Устоди варзиши ИҶШС" эътирофи ин муваффақиятҳо мебошад.

Дастаи Душанбе соли 1969 дар минтақаи худ ҷои 4-умро ишғол карда буд. Пас аз ислоҳоти низоми лигаи футбол дар соли 1970, аллакай бо номи «Помир» дар Лигаи якум бозӣ карданро оғоз кард ва дар он мавсимҳои зиёд пайваста ва хеле муваффақ бозӣ карданд.

Аз соли 1973 то соли 1978 ба даста Иштван Секеч роҳбарӣ мекард. Ташкил ёфтани «Помир» бо номи у алоқаманд аст. Дар давоми солҳо дар лигаи якум бошгоҳ ҳамчун дастаи пурқуввати миёна дар лига обру пайдо кард.

Аз соли 1983 то соли 1986 ин дастаро Юри Семин сарварӣ карда, «Помир»-ро ба пешсафи лигаи якум табдил дод. Соли 1986 ба ҷои ӯ Шариф Назаров таъин шуд, ки номаш ба бозгашти душанбегиҳо дар соли 1988 ба элитаи футболи шӯравӣ - Лигаи олӣ марбут аст.

Соли 1989 футболбозони замбиягӣ Дербӣ Макинка, Пирсон Мванза ва Виздом Чанса чанд моҳ ба даста омаданд. Инҳо дар таърихи дивизиони элитаи чемпионати ИҶШС оид ба футбол аввалин бозингарони хориҷӣ буданд.

«Помир» то соли 1991 дар лигаи олӣ баромад кард, ки ин мусобиқа бори охир, 54-ум барпо гардид. Дастаи Душанбе пеш аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ беҳтарин намояндаи Осиёи Марказии Шӯравӣ дар лигаи олӣ гардид.

Соли 1992 бошгоҳ ният дошт дар чемпионати кушоди ИДМ иштирок кунад, аммо аз сабаби ихтилофоти зиёд байни дастаҳои ҷумҳуриҳои собиқ Иттиҳоди Шуравӣ ва пеш аз ҳама шаҳри Москва (яке аз сабабҳо худдории парвози дуру дароз буд), ин мусобиқа ҳеҷ гоҳ оғоз нашудааст.

Дар натиҷа, аз моҳи апрели соли 1992 «Помир» дар нахустин чемпионати мустақили Тоҷикистон ширкат кард. Бошгоҳ се бозии аввалро бо ҳайати пурзуртарин, ки дар чемпионати ИҶШС баромад карда буд, гузаронд.

Аммо баъд аз бозии нимфиналӣ барои ҷом бо БМВА, ки 19 апрел барпо гардид, баъзе бозигарон бошгоҳро тарк карданд (онҳо бо даста парвоз карда, танҳо чиптаи яктарафа доштанд).

Аз вумла, «Локомотив»-и Москва барои чор бозигарон (Ю. Батуренко, Фузайлов, М. Муҳамадиев, Постнова) 2 миллион рубл дод.  Боз ду нафар — А. Маннаников ва В. Манасян барои бозӣ ба «Зенит»-и Санкт-Петербург рафтанд (якумаш — фавран баъди бозӣ бо БМВА, дуюмаш — охири моҳи апрел).

Баҳори соли 1992 исломгароёни тундрав дар Тоҷикистон ҷанги дохилиро оғоз карданд, ки тамоми футболбозони русзабонро маҷбур карданд, ки дастаро тарк кунанд. Аммо ин бошгоҳ дар мавсими нахустинаш қаҳрамони Тоҷикистон шуд.

Соли 1995 «Помир» бори дуюм ва охирин медалҳои тилло гирифт. Дар ибтидои соли 1996, пас аз ширкат дар Ҷоми Иттиҳод, бозигарони пешсаф дастаро тарк карданд.

Дар мавсимҳои 1996, 1997 ва 1999 даста дар чемпионати Тоҷикистон иштирок накарда, дар арафаи фурӯпошӣ қарор дошт. Дар ин давра вазорати мудофиаи кишвар ба ӯ кумак кард. Аз ҷумла, вазир Шералӣ Хайруллоев дастаро зери қаноти шахсии худ гирифт.

Пас аз ин бошгоҳ бо номи СКА Помир (ВБА Помир) ва аз соли 1998 СКА-Помир маъруф шуд. Дар мавсимҳои 2000 ва 2002 даста дар чемпионат ҷои чорумро ишғол кард ва дар соли 2001 барандаи медали биринҷӣ шуд.

Дар мавсимҳои минбаъда вай ҷойҳои 5-8-умро ишғол кард, аммо дар моҳи ноябри соли 2008 бидуни анҷоми чоряки боқимонда аз мусобиқа даст кашид. Баъзе субот танҳо дар соли 2009 пайдо шуд.

Ҳоло бошгоҳ БМВА-Помир ном дорад. Дар мавсими соли 2012 дар чемпионати Тоҷикистон дар байни 13 ширкаткунанда мақоми 7-умро ишғол намуд.

Дар давоми солҳо шогирдони «Помир» Ғуломҳайдаров, Ширинбеков, Эдгар Гесс, Раҳимов, Ҳаким Фузайлов, Валерий Саричев, Олег Малюков ва бисёри дигарон дар дастаҳои беҳтарини Москва баромад карда, дар дастаи яккачини ИҶШС, инчунин дар дигар бошгоҳҳои Россия ва Аврупо бозӣ карданд.

### Варзишгоҳ
Ин бошгоҳ аз рузи таъсис ёфтанаш дар чемпионату мусобиқоти ИҶШС вохуриҳои хонагии худро дар калонтарин варзишгоҳҳои он вақт дар Тоҷикистон — варзишгоҳи ҷумҳуриявии ба номи М. В. Фрунзе гузаронидаанд.

Пас аз пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ ин варзишгоҳ ба Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявии «Помир» табдил ёфт. Дар ин варзишгоҳ БМВА — «Помир» то нимаи солҳои 2000-ум меҳмонони худро қабул кард.  Имрузҳо вай бозиҳои хонагии худро дар варзишгои БМВА, ки 7000 тамошобин меғунҷад, мегузаронад.

## Номҳои пештара

## Дастовардҳо
### ИҶШС
*  Ғолиби Лигаи якуми ИҶШС: 1988.
* Нимфинал Ҷоми ИҶШС-ИДМ: 1991/92.
### Точикистон
* Ҷойи 1-ум дар Чемпионати Тоҷикистон (2): 1992, 1995.
* Ҷойи 2-юм дар чемпионати Тоҷикистон (2): 1993, 1994.
* Ҷойи 3-юм дар чемпионати Тоҷикистон (1): 2001.
* Ғолиби Ҷоми Тоҷикистон (1): 1992.
* Финалисти Ҷоми Тоҷикистон (1): 2009.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии БМВА-«Помир» Душанбе

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон