open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аммон

thumb|
thumb|Аммон
**Аммон** ( ) — пойтахт ва шаҳри бузургтарини Урдун. Дар замонҳои қадим он Раббат-Аммон, дар давраи эллинистӣ-румӣ - **Филаделфия**  ном дошт. Дар асрҳои 7 - 9 он як қисми Хилофати Араб буд. Аз соли 1516 то охири Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ - қисми мулки тобеъи империяи Усмонӣ буд.

## Таърих
Дар асри XIII пеш аз милод  шаҳри Амман (дар гузашта Раббот-Аммон номида мешуд) пойтахти салтанати Амман буд. Баъдтар ин қаламрав аз ҷониби ашшуриёни қадим, форсҳо ва юнониҳо забт карда шуда буд. Птолемей II, ҳокими юнонии Миср, онро Филаделфия номидааст. Шаҳр то соли 106 милодӣ, замоне ки Филаделфия таҳти назорати Рум қарор гирифт ва ба Декаполис ҳамроҳ шуд.

Соли 326 милодӣ Масеҳият дини асосии империяи Византия гардид ва Филаделфия дар аввали ҳукмронии Византия ҷойгоҳи масеҳиятро ташкил дод. Яке аз калисоҳои ин давра дар қалъаи шаҳр ҷойгир аст.

Филаделфия дар давраи ҳукмронии Ҳасаниҳо шаҳр Амман номгузорӣ карда шуд. Шаҳрро дар натиҷи якчанд заминҷунбӣ ва офатҳои табиӣ хароб гардид ва то соли 1887 як шаҳри хурд ва тӯдаи харобаҳо боқӣ монд. Тағйироти куллӣ, вақте ки  Султони импорутурии усмонӣ  ба сохтани роҳи оҳани "Ҳиҷоз», ки  Димишқ ва Мадинаро тавассути Амман мепайвандад рӯй дод. Роҳ мушкилотро барои зиёраткунандагони ҳарсолаи Ҳаҷ ва барои тақвияти тиҷорати доимӣ осон гардонид.

## Ҷуғрофӣ ва иқлим
Шаҳр дар 35 км шимолу шарқи баҳри Мурда, 110 км шарқтар аз Баҳри Миёназамин ва 65 км шарқтар аз Байтулмуқаддас ҷойгир аст.

Шаҳр дар ҳафт теппае ҷойгир аст, ки дар он парчами Урдун бо ситораи ҳафткунҷа тасвир ёфтааст.

Иқлими Амман ба Баҳри Миёназамин наздик аст, аммо бештар континенталӣ аст. Баландӣ аз сатҳи баҳр (773 м) низ таъсир мерасонад. Ҳама бориш дар фасли зимистон  рӯй медиҳад, дар зимистон аксар вақт барф меборад ва сардиҳои шадид зиёданд. Тумани сахт дар шаҳр зуд-зуд рух медиҳад.

## Ҷойҳои тамошобоб
**Осорхонаҳо**

* Осорхонаи бостоншиносии Урдун 
* Осорхонаи анъанаҳои халқии Урдун 
* Осорхонаи фолклории Урдун 
* Осорхонаи бостоншиносии Донишгоҳи Урдун 
* Осорхонаи Антропологии Донишгоҳи Урдун 
* Осорхонаи тангашиносӣ / Бонки марказии Урдун 
* Осорхонаи автомобилии шоҳона

**Харобаҳо** 
* Қалъаи Ҷебел (Қалъаи кӯҳӣ) 
* Амфитеатр барои 6000 тамошобин

## Иқтисод
Шаҳр як маркази муҳими саноатӣ мебошад. Инҷо соҳаҳои мутамарказонидашудаи коркарди озуқаворӣ, семент, равғани, саноати бофандагӣ ва тамоку вуҷуд надорад .

Як фурудгоҳи байналмилалӣ мавҷуд аст. 
Дар наздикии Амман дафтари марказии Бонки Араб ҷойгир аст.

## Аҳолӣ

## Варзиш
Соли 2009 чемпионати ҷаҳон оид ба кросс баргузор гардид.

## Нигораҳо

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — .
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Урдун
Гурӯҳ:Шаҳрҳо ва шоҳигариҳои Фаластин
Гурӯҳ:Аммон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Муҳофазаҳои Урдун

**Муҳофазаҳои Урдун** — Урдун ба 12 муҳафаза (воҳиди маъмурӣ) тақсим шудааст. Ҳама ғайр аз Ал-Балк марказҳои маъмурӣ доранд. Ҳокимоне, ки подшоҳи Ӯрдун таъйин кардааст ва ба Вазорати корҳои дохилӣ тобеъ мебошанд, сарварони муҳафазаҳо мебошанд. Муҳафазаҳо ба 52 ноҳия тақсим шудаанд.
рост|мини|434x434пкс| Харитаи Муҳафазаҳои Урдун

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Урдун
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Воситаҳои андозагирӣ

**Воситаҳои андозагирӣ** — воситаҳои техникие, ки барои ченакгирӣ истифода шуда, дорои хусусиятҳои меъёрбандишудаи метрологӣ мебошанд ва воҳиди бузургиҳои физикавиро таҷдид ва (ё) ҳифз менамоянд.

Ба воситаҳои андозагирӣ меъёрҳои бузургиҳои физикавӣ, асбобҳои ченакгирӣ, табдилдеҳҳои ченкунанда (санҷишӣ) дохил мешаванд. Инчунин дастгоҳҳои ченакгирӣ, системаҳои санҷишӣ ва маҷмӯъҳои санҷишию ҳисоббарорӣ, ки аз ҷамъи воситаҳои андозагирии зикрёфта, ҲМЭ (ҳисобмошинҳои электронӣ) ва дигар васоити техникӣ, аз ҷумла олоти ёрирасон иборатанд, воситаҳои андозагирӣ маҳсуб меёбанд. Бинобар зиёд будани навъҳои бузургиҳои ченшаванда тарзи кори воситаҳои андозагирӣ низ гуногун аст. воситаҳои андозагирӣ дар асоси падидаҳои механикӣ, электрӣ, электронӣ, магнитӣ, оптикӣ, гармӣ, кимиёӣ ва ғ., инчунин дар асоси маҷмӯи баъзе аз онҳо амал мекунанд. воситаҳои андозагирӣ худкор (автоматӣ) ва дастӣ, стандартӣ ва ғайристандартӣ шуда, барои чен кардани ҳарорат, фишор, миқдор, вазн, ғилзати маҳлулҳо, сатҳ ва ғ. истифода мегарданд. воситаҳои андозагирӣ-ро инчунин дар асбобҳои санҷишӣ, сигналдиҳӣ, батанзимдарорӣ, дар идоракунии равандҳои истеҳсолот, барои ҷамъ кардани иттилооти гуногун, ки ба тавассути ҳисобмошинҳои электронӣ коркард мешаванд, кор мефармоянд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Метрология
Қандаҳор

**Қандаҳор**  (,  — Искандарияи Архосиё) — як шаҳрест дар ҷануби Афғонистон. Дуюмин шаҳри сераҳолии кишвар. Аҳолӣ — 491 500 нафар (2010)

## Таърих
Шаҳр дар соли 330 пеш аз милод таъсис ёфтааст. Ҳангоми тавсеаи Искандари Мақдунӣ бо номгузории Искандария дар Арахосия буд. Аҳолии бумии шаҳр асосан аҷдодони паштунҳои муосир буданд.

То асри 1-уми милодӣ  ёддошти ин шаҳр аз ҷониби нависандаи юнонӣ Исидор Харакским тавзеҳ кардааст дар ("Боштшгоҳҳои Парфия"), ки онро ҳамчун сиёсати юнонӣ тасвир мекунад .

Дар садаи XVIII Қандаҳор аз ҷониби Шоҳ Нодир аз сулолаи Афшориён забт гардида, нест карда шуд. Дар наздики шаҳр Нодир Шоҳ  шаҳри нав — Нодирободро сохтааст.. Дар давраи аз 1747 — 1776 Кобул пойтахти Афғонистон буд. Инҷо оромгоҳи бунёдгузори давлати Афғонистон Аҳмад Шоҳ воқеъ аст.

Аз соли 1979 то 1988, шаҳр яке аз нуқтаҳои пойгоҳи нерӯҳои Шӯравӣ буд, ки дар сурати рух додани рафти муайяни ҳодиса бояд бо артиши Покистон дар тамос мегардид.

То моҳи августи соли 2001, бузургтарин бошишгоҳи таълимии Ал-Қоида, Ал-Фарух дар наздикии Қандаҳор ва қароргоҳи ҳаракати «Толибон» ҷойгир буд. 7 декабри соли 2001 бо қувваҳои Эътилофи Шимолӣ забт шудааст.

## Нақлиёт
Нақлиёти ҷамъиятӣ аз автобусҳои Tata (ки ба оператори милии "Милли автобус" тааллуқ дорад),мото рикшо ва таксиҳо иборат аст.
Фурудгоҳи Байналмилалии Қандаҳор фаъолият мекунад.

## Нигораҳо

Акс:Kandahar International Airport during at night.jpg|Фурудгоҳи Байналмилалии Қандаҳор (вақти шом)
Акс:View of Arghandab Valley.JPG|Манзараи атрофи Қандаҳор
Акс:Ruins of old Kandahar Citadel in 1881.jpg|Акси соли 1881, истеҳкоми харобгардидаи Қандаҳор
Акс:Old Kandahar and Chil Zena.jpg|thumb|Қандаҳори куҳан (красный) 
Акс:AsokaKandahar.jpg|Навиштаҷоти рӯисангӣ имперотур Ашока, садаи III то мелод
Акс:Kandahar Greek inscription.jpg|Навиштаҷоти рӯисангӣ (юнонӣ) имперотур Ашока, садаи III то мелод


## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Кандагар // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Қандаҳор
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Воситаҳои гозурӣ

thumb|Чанде аз шӯяндаҳои маснӯъии моеъ
**Воситаҳои гозурӣ**, **васоити шустагарӣ** — маводде, ки маҳлули обиашон барои тоза кардани филизз, шиша, сафол, пӯст ва матоъ истифода мешавад.

Ба воситаҳои гозурӣ омехтаи намакҳои минералӣ, маводди органикӣ ва ғ. мансубанд. Замонҳои қадим ба сифати воситаҳои гозурӣ маводди табиӣ, мас., намакҳои ишқор (поташи хокистари рустанӣ, содаи табиӣ), гил (мас., гили бентонитӣ), шираи баъзе рустаниҳоро кор мефармуданд. Истеҳсоли саноатии воситаҳои гозурӣ-и сунъӣ солҳои 30 садаи XX дар Олмон ба роҳ монда шуд; солҳои 50 садаи XX истеҳсоли онҳо дар дигар давлатҳои мутараққӣ низ ривоҷ ёфт.

Асоси воситаҳои гозурӣ аз моддаҳои шӯянда иборат аст. Онҳо ба ду гурӯҳ — ионогенӣ ва ғайриионогенӣ ҷудо мешаванд. Моддаҳои ионогенӣ дар об ба ионҳо таҷзия гашта, аз анвои гуногун, мас., катионӣ (ионҳояшон мусбатзаряд мебошанд), анионӣ (ионҳояшон манфизаряданд) ва амфотерӣ (ионҳояшон дар муҳити ишқорӣ манфизаряд ва дар муҳити турш мусбатзаряданд) иборатанд. Дар асоси моддаҳои шӯянда собунҳои равғанӣ ва бисёр воситаҳои гозурии сунъӣ ҳосил карда шудаанд. Бо ин мақсад аз намакҳои калий ё намакҳои натрийи кислотаҳои олии чарбӣ (аз равғани рустанӣ ё чарби ҳайвонот тайёр мекунанд), намакҳои сулфокислотаҳову сулфоэфирҳои турш, туршиҳои чарби сулфуронида, эфирҳои полиэтилении кислотаҳо, спиртҳо, алкилфенолҳо ва алкилнафтолҳо, ҳосилаҳои полиоксиэтилении аминҳои алифатӣ, амидҳо, меркаптанҳо ва ғ. истифода мебаранд. Барои беҳтар шудани хосияти шустагарии воситаҳои гозурӣ ба онҳо моддаҳои сафедкунанда, гандзудо, хушбӯй, ферментҳои гуногун (барои хориҷ кардани сафедаҳои ҳалнашаванда) ва ғ. илова менамоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Файнгольд С. И. Синтетические моющие средства из нефтяного и сланцевого сырья. Л., 1964;
* Неволин Ф. В. Химия и технология синтетических моющих средств. М., 1971;
* Абрамзон А. А., Гаухберг Р. Д., Григорьев С. Н. Поверхностно-активные вещества и моющие средства, Справочник. М., 1993;
* Олонцев И. Ф. Производство СМС и ТБХ в 2000 году; цифры и коментарии// Бытовая химия, № 5, 2001.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Поккунандаҳо
Ибни Фарғонӣ

**Абубакр Муҳаммад ибни Мусо Воситӣ** () маъруф ба **Ибни Фарғонӣ** (? — 932 ё 942, Марв) — донишманд ва орифи хуросонӣ.

## Зиндагинома
Аслан аз Фарғона буда, дар Восит мезист. Баъди сафарҳои зиёд (ба қавле, ба зиёда аз 70 шаҳр) чанде дар Бовард иқомат ихтиёр кард, аммо чун мардум ба суханони ӯ сарфаҳм нарафтанд, аз он ҷо ба Марв рафта, ҳамон ҷо то охири умр зиндагӣ кард. Воситӣ бо орифони шинохта Ҷунайди Бағдодӣ ва Абулҳасани Нурӣ ҳамсуҳбат гашта буд. Ба қавли Абдуллоҳи Ансорӣ, Воситӣ як устод — Ҷунайди Бағдодӣ ва як шогирд — Абулаббоси Сайёрӣ дошт.

## Андешаҳои фалсафӣ
Дар бораи Воситӣ дар тазкираҳо нақлу ривоятҳои фаровон оварда, андешаҳои ӯ роҷеъ ба масъалаҳои гуногуни фалсафӣ ва ирфонӣ баён ёфтаанд. Чунончи, дар «Тазкирату-л-авлиё» нақле оварда шудааст, ки баёнгари таҳаммулпазирии динии ӯ мебошад. Рӯзе Воситӣ ҳангоми гузар кардан аз назди қабристони ҷуҳудон гуфт: «Ин қавмеанд ҳама маъзур ва эшонро узр ҳаст». Мардумон ин суханро шунида, ӯро ба сарои қозӣ кашиданд. Қозӣ бар ӯ бонг зад, ки ин чӣ сухан аст, ки ту гуфтаӣ, ки ҷуҳудон маъзуранд? Воситӣ гуфт: «Аз он ҷо, ки қазои ту аст, маъзур наянд, аммо аз он ҷо, ки қазои Ӯ (Худо)-ст, маъзуранд». Воситӣ машғулшавӣ ба тоату ибодати пайвастаро накуҳиш карда (габрии маҳз хонда), муридону шогирдонро ба илму ирфон ташвиқ мекард.

Аз суханони Воситӣ бармеояд, ки ӯ муътақид ба тавҳиди ирфонӣ ва ваҳдати вуҷуд (ҳама Ӯст) буд ва дар айни замон маърифати Худоро ғайриимкон медонист: «Шинохти тавҳид вуҷуди ҳеч кас менапазирад ва касро заҳраи он нест, ки қадам ба саҳрои вуҷуд ниҳад. Ҳар кӣ бо вуҷуди Ӯ хутбаи вуҷуди худ мехонад, бар куфри худ сиҷил (ҳукм) мекунад ва ҳар кӣ бо вуҷуди худ хутбаи вуҷуди Ӯ мехонад, бар ширки худ гувоҳӣ медиҳад ва ҳар кӣ бо ҳастии Ӯ ҳастии худ талабад, кофир аст ва ҳар кӣ худ ҳастии Ӯ талабад, ношинохта аст. Ҳар кӣ худро дид, Ӯро надида ва ҳар кӣ Ӯро дид, худро надид ва аз худаш ёд наёяд, ҷон аз шодӣ бурида ва дар пардаи иззат бимонд» (Аттор. «Тазкирату-л-авлиё»). Гуфтаҳои зерини Воситӣ, ки Абдурраҳмони Ҷомӣ дар «Нафаҳоту-л-унс» ба нақл аз Абдуллоҳи Ансорӣ овардааст, далели дигари муътақид ба тавҳиди ирфонӣ будани ӯ аст: «Ману Ӯ ва Ӯву ман, карди ману подоши Ӯ, дуои ману иҷобати Ӯ — ҳама санавият асту дугонагӣ. Он кӣ гӯяд, наздикам, дур аст ва он кӣ дур аст, дар ҳастии Ӯ нест аст. Тасаввуф ин аст». Дар байни андешаҳои Воситӣ ақидаи ваҳдати шуҳуд («ҳама аз Ӯст») низ ба назар мерасад: «Ҳар кӣ хешро аз Худой бинад ва ҷумла ашёро аз Худой бинад, бениёз шавад аз ҷумлаи ашё ба Худо».

Воситӣ роҷеъ ба дигар масоили ирфону фалсафа, аз қабили ҷамъ ва тафриқа, хавф ва раҷо, убудият ва рубубият, қидам ва ҳодис, азал ва абад, зикр, маҳаббат, тавба, каромот, иттисол, таносуби анбиё ва авлиё ибрози андеша кардааст. Ба қавли ӯ «хавф ва раҷо ду маҳоранд, ки аз беадабӣ бозмедоранд»; «шод будан ба каромот аз ғурур ва ҷаҳл аст ва лаззат ёфтан ба иттисол навъе аст аз ғафлат», «ниҳояти дараҷаи авлиё бидояти дараҷаи анбиё аст».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҷомӣ Мавлоно Нуруддини Абдурраҳмон. Нафаҳоту-л-унс мин ҳазароти-л-қудс. Д., 2013;
* عطار فرید الدین. تذکرة الاولیا. تهران، 1346 ش.؛
* قشيري ابو القاسم. رسالۀ قشیریه. تهران،1361 ش. ؛
* سيد يحيى يثربى.عرفان نظرى. قم، 1380 ش.ر

## Сарчашма
*
Восиъ

**Восиъ** ( – фарогир, пургунҷоиш), **ал-Восиъ**, **Восеъ** — яке аз номҳои Худованд, ба маънои зоте, ки дар асмо ва сифоташ бовусъат буда, ҳама чизро фаро гирифтааст. 

Корбурдҳои гуногуни вожаи Восиъ дар Қуръон ба он маъност, ки Худованд восиъу-л-илм (2: 115), восиъу-р-раҳмат (7: 156), восиъу-л-мағфират (53: 32), восиъу-л-ҳикмат (4: 120), восиъу-л-фазлу рӯзӣ (3: 73, 5: 54, 24: 32), восиъу-л-мулк (2: 255) ва ғ. аст; ҳама чиз бо нисбатҳои мутафовит машмули ин сифоти Ӯ-янд ва ҳеч чизе аз онҳо берун нест. Исми Восиъ барои Худованд бо Қуръон ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» дар радифи 46 собит шудааст. 
## Эзоҳ

## Адабиёт
* ابواسحاق ابراهيم بن السري الزجاج، تقسيم اسماء الله الحسني. دمشق، 1986.؛
* احمد مختار عمر، اسماء الله الحسني: ىراسة في البنية والدلالة. القاهرة، 1997 ؛
* محمود سليمان سامي، النور الاسمي في شرح اسماء الله الحسني (ترجمه فارسي، مجتبي دروزي). – تهران، 1387 ش.ر	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Номҳои некӯи Худованд
Восток

«**Восток**» — силсилаи мушак-барандаҳои сезинагӣ барои ба мадори наздизаминӣ баровардани киштиҳои кайҳонӣ. 

«Восток» таҳти роҳбарии акад. С. П. Королев сохта шудааст. Дарозии «Восток» 38,2 м, қутраш 10,3 м, вазнаш 287 т аст. Дар ҳама зинаҳои «Восток» сўзишвории моеъ – карасин ва оксигени моеъ истифода мешавад. «Восток» дастоварди бузурги мушаксозии шӯравӣ ва ҷаҳонӣ мебошад. Бинобар тавсифоти баланди энергетикӣ доштан ва боэътимод будани сохти он бо ёрии «Восток» ба мадори Замин ҳама аппаратҳои кайҳонии силсилаи «Восток», стансияҳои байнисайёравии «Луна–1» – «Луна–3», баъзе радифҳои маснӯи Замин (силсилаи «Космос», «Метеор» ва «Электрон») бароварда шудаанд. Нахустин киштии кайҳонӣ бо нахустин сарнишин – кайҳоннавард Ю. Гагарин бо мушак-барандаи «Восток» 12 апрели 1961 ва аввалин зан – сарнишин Восток Терешкова бо «В–6.» аз космодроми Байконур ба мадори наздизаминӣ парвоз кардаанд. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Востокредмет

«**Востокредмет**» — корхонаи воҳиди давлатӣ дар соҳаи коркарди маъдан ва дигар филиззоти нодир.

## Таърихи таъсис
Бунёд ва фаъолияти истеҳсолии Востокредмет ба ташкили пойгоҳи ашёи хоми уран ба солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳон рост меояд. Дар оғоз Комб. кӯҳӣ-кимиёии Ленинобод (№ 6) (1945), баъдан Иттиҳодияи истеҳсолии «Востокредмет» – Комб. шарқии филиззоти нодир) (1991) ном гирифт. Аз соли 2000 Корхонаи давлатии «Востокредмет». Тибқи қарори Кумитаи давлатии мудофиаи ИҶШС (1942) истихроҷи маъдани уран аз конҳои Осиёи Миёна, аз ҷумла Тоҷикистон, расман оғоз гардид. Мавҷудияти маъдани уран дар конҳои Табошар (ҳоло Истиқлол) ва Адрасмон боиси истихроҷ ва коркарди саноатии он гардид. Дар асоси ашёи хоми маҳаллӣ ду корхонаи таҷрибавии коркарди маъдани уран дар ш. Табошар ва ноҳияи имрӯзаи Бобоҷон Ғафуров сохта шуд (1945). Коркарди шаборӯзии маъдан дар ин корхонаҳо 20–40 т-ро ташкил медод. Солҳои 1950–51 экспедитсияи махсус баҳодиҳии захираҳои конҳои урани Тариэкан ва Каракатро анҷом дода, барои баҳрабардорӣ ба Комб. № 6 пешниҳод намуд. Баъди барҳамхӯрии экспедитсияи мазкур, корҳои ҷустуҷӯӣ аз тарафи комбинат иҷро мегардиданд. Геологҳои Комб. № 6 соли 1953 кони Октябр, соли 1968 кони Киик-Тал ва соли 1975 кони Межгорноеро кашф намуданд. Дар натиҷаи корҳои иктишофӣ-геологӣ конҳои урани Тоҷикистон ба се минтақа: Муғул – Қаромазор, Ҳисор – Қаротегин ва Помир тақсимбандӣ гардиданд. Истихроҷи саноатии маъдани уран дар конҳои Тоҷикистон соли 1945 оғоз гардида, то соли 1989 идома ёфт. Ҳамаи ин корҳоро Комб. № 6, баъдан Комб. кӯҳии кимиёии Ленинобод (ҳоло «Востокредмет») анҷом доданд. Истихроҷи маъдан асосан дар минтақаҳои Муғул – Қаромазор бо усули кушод, зеризаминии кӯҳӣ ва бо маҳлулгузаронии зеризаминӣ ба роҳ монда шуд. Солҳои 1948–50 дар ш. Чкалов корхонаи пуриқтидори коркарди маҳсулоти урандор сохта шуда, соли 1963 навсозӣ гардид. Он на танҳо маъдани маҳаллӣ, инчунин маъдан ва маҳлули аз Русия, Қазоқистон, Ӯзбекистон ва Қирғизистон воридшударо коркард менамуд.

## Корхонаҳои тобеъ
Востокредмет аз корхонаҳои зертобеи зерин иборат аст: Корхонаи гидрометаллургӣ (коркарди маҳсулоти урандор, ванадийдор ва холискории филиззоти гаронбаҳо (тило ва нуқра); Корхонаи мошинасозии Чкалов (таъмир ва истеҳсоли дастгоҳҳои кӯҳӣ бо усули гудохтани филиззот ва коркарди механикӣ); Корхонаи муштараки «Хуҷанд-Зил» (таъмир ва сохтани автобус ва дигар таҷҳизоти саноати мошинсозӣ); Коргоҳи илмӣ-истеҳсолии «Технология» (аввал озмоишгоҳи марказии илмӣ-таҳқиқотӣ, омӯзиши роҳҳои коркард ва ташхиси маъдан ва маводди кимиёӣ, мониторинги партовгоҳҳои уран); Идораи худрав (хидматрасонии соҳавӣ ва истеҳсоли асфалт); Идораи сохтмону васлкунӣ (корҳои сохтмонӣ ва истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ); Корхонаи заргарӣ (истеҳсоли маҳсулот аз тилову нуқра ва сангҳои қиматбаҳо); Маркази илмӣ-истеҳсолии «ЭлТА» (коркарди компютерии маълумот).

Роҳбарони Востокредмет: Б. Н. Чирков (1945–53); Д. Т. Десятников (1953–58); Г. В. Зубарев (1958–60); В. Я. Опланчук (1991–93); Ю. Н. Филтсев (1993–95); В. К. Ларин (1995–97); З. А. Розиқов (1997–2007); Ш. Б. Бобоҷонов (2007–09); А. М. Фаёзов (2009–12); А. Ҳикматов (2012–13); Қ, Қ. Маҳмадов (аз 2013).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Корхонаҳои Тоҷикистон
Воситаҳои ҳифозати фардӣ

**Воситаҳои ҳифозати фардӣ** — воситаҳое, ки барои ҳифзи мардум аз моддаҳои радиоактивӣ, заҳрнок ва бактериологӣ (биологӣ) муқаррар шудаанд.

Ба воситаҳои ҳифозати фардӣ дохил мешавад: ниқоби зидди газ (противогаз), респиратор, либосҳои махсуси ҳифозатӣ ва пакетҳои шахсии зиддикимиёӣ. воситаҳои ҳифозати фардӣ дар артишҳои мухталифи дунё дар давраи Ҷанги якуми ҷаҳонӣ (1914–18), вақте ки артиши Олмон аз моддаҳои заҳрнок (хлор ва иприт) истифода кард, пайдо шуданд. воситаҳои ҳифозати фардӣ дар ибтидо ба гунаи бандинаи докагии дар маҳлули гипосулфит ва сода таркардашуда, костюмҳои махсус аз нахи проолифеннӣ ва малҳамҳои дифоӣ буданд. Баробари рушди силоҳҳои қатли ом воситаҳои ҳифозати фардӣ низ такмил ёфтанд. Ниқоби зидди гази муосир аъзои нафаскашӣ, чашм ва рӯйро аз моддаҳои радиоактивию заҳрнок ва василаҳои бактериологӣ (биологӣ) ҳифз мекунад. Респираторҳо пеши роҳи ба организм воридшавии моддаҳои аэрозолӣ, асосан ғубори радиоактивиро мегиранд. Либосҳои ҳифозатӣ (плаш, ҷӯроби дароз ва дастпӯшакҳо, костюми сабуки ҳифозатӣ, комбинезони дифоӣ ва ғайра) пӯсти баданро ҳифз мекунанд ва шиддати таъсири нурҳои радиоактивиро коҳиш медиҳанд. Ин либосҳо аз матоъҳои ҳавоногузар, эластикӣ ва ба сармо тобовар сохта мешаванд; либосҳои ҳавоногузаре низ ҳастанд, ки баданро ба тамом пӯшонида, аз бухор ва қатраҳои моддаҳои заҳрнок ҳифз мекунанд. Либосҳои ҳавогузаре ҳам мавҷуданд, ки баданро танҳо аз қатраҳои моддаҳои заҳрнок муҳофизат менамоянд. Либосҳои маъмулии пахтагин ва таҳпӯшҳои дар маҳлулҳои махсуси кимиёӣ намкашонида низ аз ҷумлаи воситаҳои ҳифозати фардӣ мебошанд. Пардаи маҳини рутубат нахҳои матоъро фаро гирифта, миёни нахҳо фосилаҳои озод мегузорад, ки дар натиҷа матоъро ҳавоногузар месозад ва бухори моддаҳои заҳрнок ҳангоми гузаштани ҳавои заҳролуд тавассути матоъ ҷабида мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мудофиаи гражданӣ
Воситаҳои муҳофизатии мудофиаи гражданӣ

**Воситаҳои муҳофизатии мудофиаи гражданӣ** — ашё ва иншооте, ки дар давраи ҷанг ва замони осоишта дар ҳолатҳои фавқулода ҳайати шахсӣ ва аҳолиро аз моддаҳои радиоактивӣ, заҳрнок, бактериологӣ ва зарбаҳои ҳавоию рӯйизаминӣ, обиву зериобии душман ва ғ. эмин медоранд.

Воситаҳо ду навъ мешаванд: фардӣ ва умумӣ. Ба воситаҳои ҳифозати фардӣ ниқоби зидди газ, респиратор, либосҳои махсуси ҳифозатӣ ва баста (пакет)-ҳои зиддикимиёӣ дохил мешаванд (нигар Воситаҳои ҳифозати фардӣ). Воситаҳои муҳофизатии умумӣ барои ҳифзи аҳолӣ, ҳайати шахсӣ, қувваҳои барои наҷотдиҳии аҳолӣ омодашуда, техника ва амвол аз таъсири яроқи қатли ом, инчунин садамаҳо дар минтақаҳои хатарноки кимиёӣ пешбинӣ шудаанд. Ба воситаҳои муҳофизатии умумӣ дохил мешаванд: иншооти муҳофизатии махсус сохташуда, иншооти барои паноҳгоҳ ва гурезгоҳ мувофиқкарда (аз нав таҷҳизонида), паноҳгоҳҳои одӣ. Иншооти муҳофизатии махсус сохташуда гурезгоҳҳои мудофиаи гражданӣ ва аз таъсири радиатсия ҳифзкунанда мебошанд. Иншооти барои паноҳгоҳ ва гурезгоҳ мувофиқкарда (аз нав таҷҳизонида): конҳои кӯҳӣ, ғорҳои табиӣ, метрополитенҳо, гузаргоҳҳои зеризаминӣ, нақбҳои нақлиётӣ, таҳхонаи иморатҳо ва манзилҳои иқоматӣ, фазои зеризаминии шаҳрҳо. Паногоҳҳои одӣ инҳоянд: сӯрохҳои кушода ё болопӯшида, тоқчаҳо, хандақҳо, чоҳбунҳо, ҷарҳо, блиндажҳои болопӯшида, заминканҳо ва ғ.

Иншооти муҳофизатӣ барои дар вақти ҷанг аз таъсири силоҳи қатли ом муҳофизат намудани аҳолӣ, ҳайати шахсии мақомоти идоракунӣ, марказҳои алоқа ва дигар объектҳо, инчунин дар замони осоишта барои аз таъсири омилҳои дуюми зараровар дар ҳолати офатҳои табиӣ, садамаҳо, фалокатҳо муҳофизат кардани аҳолӣ пешбинӣ шудаанд ва дар замони осоиш бояд барои эҳтиёҷоти хоҷагӣ ва хидматрасонӣ ба аҳолӣ истифода бурда шаванд.

## Нигаред низ
* Гурезгоҳ
* Паноҳгоҳ

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мудофиаи гражданӣ
Восход

**«Восхо́д»** — номи силсилаи киштиҳои кайҳонии бисёрҷойи шӯравӣ, ки барои парвоз дар мадори наздизаминӣ таъйин шудаанд. 

## Таърих
«Восход» 12 октябри 1964 бо се нафар кайҳоннавард – В. М. Комаров (сарнишин), К. П. Феоктистов (ходими илмӣ) ва Б. Б. Егоров (духтур) ба мадори наздизаминӣ бароварда шуда, 24 соату 17 дақ. парвоз кард. Сохт ва таҷҳизоти «Восход» нисбат ба силсилаи киштиҳои «Восток» мукаммал (таҷҳизоти иловагии самтгирӣ бо ирсолкунандаҳои ионӣ, радиотехника ва телевизиони замонавӣ) буд. Дар «Восход» таҳқиқи қобилияти корӣ ва ҳамкории гурӯҳи кайҳоннавардон, мутахассисони соҳаҳои гуногуни илму техника санҷида, таҳқиқоти физикавию техникӣ ва биологию тиббӣ анҷом дода шуданд.

Киштии кайҳонии «Восток–2» барои аз киштӣ ба фазои кайҳонӣ баромадани инсон даричаи махсус (шлюз) дошт. Дар он ду нафар кайҳоннавард – сарнишини киштӣ П. И. Беляев ва халабони дуюм А. А. Леонов 18 марти 1965 ба кайҳон парвоз намуда, Леонов бори аввал дар таърихи инсоният бо скафандр 20 дақ. ба фазои кайҳонӣ баромад ва аз киштӣ 5 м дур рафт. 

Силсилаи мушак – барандаҳои сезинагӣ, ки киштиҳои кайҳонии ҳамномро ба мадори наздизаминӣ мебароварданд, низ «Восход» ном доштанд. Мушаки нахустини ин силсила бори аввал 16 ноябри 1963 ба кайҳон парвоз кардааст. То соли 1976 ҳамагӣ 300 мушаки ин силсила ба мадори наздизаминӣ бароварда шуд. «Восход» инчунин барои ба мадор баровардани радифи кашшофи «Зенит», ки дар асоси киштии кайҳонии «Восток» сохта шуда буд, истифода гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Вотум

**Во́тум** ( — ирода, раъй) — қарор, райъе, ки тавассути овоздиҳӣ қабул шуда, дар таҷрибаи сиёсии давлатҳо тартиби изҳори боварӣ ё нобоварӣ ба фаъолияти ҳукумат ё вазирро ифода мекунад.

Ҳадафи асосии вотум дарёфти роҳу воситаҳои таъмини ҳамкорӣ байни ҳукумат ва парламент мебошад. Вотуми боварӣ дар низоми идоракунии демократӣ овоздиҳии парламентиест, ки намояндагони палатаи поёнӣ мавқеашонро нисбат ба самтҳои асосии сиёсат, лоиҳаҳои қонуни ҳукумат ё вазир изҳор менамоянд. Вотуми боварӣ метавонад бо ташаббуси ҳукумат ё гурӯҳи намояндагон дар парламент гузошта шавад. Дар шароити дар парламент аксариятро ташкил додани ҷонибдорони ҳукумат вотуми боварӣ ҳосил мешавад. Дар мамлакатҳои узви Иттиҳоди Британия – Англия, Канада, Австралия ва Зеландияи Нав пешниҳодҳои мухолифин оид ба лоиҳаҳои қонунҳо ва буҷа метавонад боис гардад, ки масъалаи вотуми боварӣ баъди баррасӣ ба овоздиҳӣ гузошта шавад Дар бундестаг (парламент)-и Олмон танҳо «вотуми нобоварии конструктивӣ» маъмул аст, ки натиҷаи он метавонад интихоби канслери нав тавассути тарафдории аксарият гардад. Канслер ҳуқуқ дорад дар дилхоҳ маврид дар бораи дарёфти вотуми боварӣ дар парламент масъала ба миён гузорад. Дар ҳолати нобоварии бундестаг ба канслер, агар бундестаг канслери навро интихоб карда натавонад, Президенти Олмон бо пешниҳоди канслер баъди 21 рӯз онро пароканда менамояд. Мувофиқи моддаи 49 Конститутсияи Фаронса ҳукумат барои дарёфти вотуми боварӣ метавонад доир кардани овоздиҳиро дар мавриди барномаҳои ҳукуматӣ ва масъалаҳои умумимиллӣ дар Маҷлиси миллӣ (парламент) талаб намояд. Вотуми боварӣ дар Фаронса бо ду мақсад баргузор карда мешавад:

# Дар оғози ба сари қудрат омадан неруҳои сиёсӣ боварӣ ҳосил намоянд, ки барномаи нави ҳукуматро ҷиҳати татбиқи минбаъда аксарият ҷонибдорӣ мекунад.
# Дастгирии ҳукумат дар мавриди сар задани ҳолатҳои фавқулода ва ё руйдодҳои муҳимми сиёсӣ. Вотуми нобоварӣ дар таҷрибаи кишварҳо изҳори нобоварии парламентӣ ба барнома ва ташаббуси сиёсӣ, ё лоиҳаи қонуни ҳукумат ва ё вазир мебошад. Дар сурати ба даст наомадани вотуми боварӣ ҳукумат ба истеъфо рафта, парламент пароканда мегардад ва интихоботи умумӣ баргузор карда мешавад.
 
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Қонунгузории миллӣ
Вофӣ

**Вофӣ** ( – вафокунанда ба аҳд, нигаҳбони аҳд) — дар илми арӯз байтест, ки рукнҳои он солиманд, яъне таҷзият – ба ҷузъҳо ҷудо кардан дар он роҳ наёфтааст.

Мисол:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* شمس الدین محمد بن قیس الرازی، المعجم فی معاییر اشعارالعجم، تهران، 1338، ش.؛
* دهخدا. لغت نامه. جلد 15، تهران، 1377 ش.ر 	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шеър
Вофир

**Вофир** ( — бисёр, фаровон) — номи яке аз баҳрҳои махсуси шеъри арабӣ. 

Баъзе шоирони форс-тоҷик барои санҷиши маҳорати худ дар ин баҳр шеър гуфтаанд. Ин баҳрро барои он вофир меноманд, ки дар рукни он ҳиҷои кӯтоҳ нисбат ба ҳиҷои дароз бисёр аст. Рукни асосии вофир мафоилатун (V – VV –) аст. Халил ибни Аҳмад онро аз ҷузви аввали доираи дуввуми арӯзи арабӣ (нигар Доираҳои арӯз), яъне, доираи муъталифа дар шакли мусамман ҷудо кардааст. Аз рукни солими вофир чор навъи он – мусаммани солим, мусаддаси солим, мураббаи солим ва мусаннои солим ба вуҷуд меоянд. Барои сохтани навъҳои дигари ин баҳр аз рукни солим ва зиҳофҳо (нигар Зиҳоф), ки шумораашон зиёд аст, истифода мебаранд. Мисолҳо: Вофири мусаммани солим: 

Вофири мусаддаси солим: 

Вофири мураббаи солим: 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Тоиров У. Қомуси қофия ва арӯзи шеъри Аҷам. Ҷ. 1. Д., 1994; 
* شمس الدین محمد بن قیس الرازی. المعجم فی معاییر اشعار العجم. تهران، 1338 هـ. ش.ر	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Баҳри арӯз
Вофӣ би-л-вафаёт

«**Вофӣ би-л-вафаёт**» () — асари Салоҳуддин Халил ибни Ойбеки Сифдӣ (фавт 1362); таърихномаи бузурги шахсиятҳои маъруфи олами исломӣ, ки ҳамчун зайл ва такмила бар «Вафаёту-л-аъён» таълиф шудааст.

Муаллиф дар он шарҳи ҳол ва зиндагиномаи 12 ҳазор шахсияти маъруфу машҳури замонҳои гуногун, аз қабили саҳобаҳо, тобеин, подшоҳон, амирон, қозиён, омилони хароҷ, мутакаллимон, фақеҳон, муҳаддисон, муфассирон, қориёни маъруф, пешвоёни тариқат, наҳвиёну адибон, шоирон, табибон, ҳакимон, намояндагони мазҳабҳову фирқаҳои эътиқодӣ ва ғ.-ро ба тартиби алифбо ёд кардааст. Китоб бо муқаддимаи муфассали муаллиф дар баёни илми таърих ва таърихнигорӣ оғоз ёфтааст. Сипас муаллиф нахуст зиндагинома, ҳаёт ва фаъолияти Пайғамбар (с)-ро оварда, баъд аз он ба баёни асли матлаб пардохтааст. Аз ин китоб нусхаҳои хаттии зиёде дар китобхонаҳои ҷаҳон мавҷуданд ва нусхаи аз ҳама комил ва беҳтарини он, ки ду бор бо дастхатти худи муаллиф муқобала шудааст, дар китобхонаи Сулаймонияи Туркия зери рақами 840 маҳфуз аст. «Вофӣ би-л-вафаёт» чандин бор чоп шудааст (ахиран ба таври илмӣ дар 29 ҷилд соли 2000 дар Бейрут).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* صلاح الدين الصفدى. الوافى بالوفيات. 29 مجلد. بيروت، 2000؛
* حاجى خليفة. کشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون. جلد 2. بيروت، 2007

## Сарчашма
*
Вофӣ фӣ-л-фурӯъ

«**Вофӣ фӣ-л-фурӯъ**» () — асари имом Абулбаракот Абдуллоҳ ибни Аҳмад ан-Насафӣ (фавт 1310) дар фиқҳ ба забони арабӣ.

Ин китоб мисли «Ҳидоя»-и Бурҳонуддини Марғинонӣ яке аз матнҳои мақбул ва муътабари фиқҳи ҳанафӣ маҳсуб мешавад. Муаллиф дар он тамоми масъалаҳои фиқҳии китобҳои «Ҷомеъу-с-сағир», «Ҷомеъу-л-кабир» ва «Зиёдот»-и имом Муҳаммади Шайбонӣ, «Мухтасар»-и Ҳокими Шаҳид ва «Назму-л-хилофиёт»-и Наҷмуддини Насафиро оварда, баъзе масъалаҳои дар фатово ва воқеоти фуқаҳои баъдина ҷойдоштаро низ ба он илова кардааст. Дар китоб номҳои муҷтаҳидон ва марҷаи масъалаҳо бо аломатҳои рамзӣ ёд шудаанд: Абуҳанифа бо ҳарфи «ҳо», Абуюсуф бо ҳарфи «син», Муҳаммади Шайбонӣ бо ҳарфи «мим», Зуфар бо ҳарфи «зо», имом Шофеъӣ бо ҳарфи «фо», имом Молик бо ҳарфи «коф» ва ривоятҳои дар фатово ва воқеоти дигар фақеҳон омада бо ҳарфи «вов». Баъдан муаллиф бар матни ин китоби худ бо номи «ал-Кофӣ» шарҳи муфассале навиштааст. Аз шореҳони дигари ин китоб Баҳоуддин Абулбақо Муҳаммад ибни Аҳмад ал-Маккӣ (фавт 1450) мебошад, ки бар матни «Вофӣ фӣ-л-фурӯъ» ду шарҳ таълиф кардааст: яке мухтасар ва дигаре муфассал. Соҳиби «Хизонату-л-муфтиййин» дар муқаддимаи китоби худ ёд кардааст, ки ӯ низ бо номи «аш-Шофӣ» бар ин китоб шарҳе дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* حاجى خليفة. كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون. جلد 2.بيروت، 2007

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Восӯхт

**Восӯхт** () — безорӣ, эъроз ва рӯгардонӣ аз маъшуқ, дар адабиётшиносӣ шеъреро гӯянд, ки дар навъҳои гуногуни назм, бештар ва маъмултар – ғазал суруда мешавад ва он мазмуни бо эъроз рӯй гардондан аз маъшуқа, тарки ишқи ӯ карданро дорад. Шеърҳои бад-ин мазмун нигошташуда дар эҷодиёти шуарои аҳди Ғазнавиён (асрҳои 11–12) ба назар мерасанд, вале авҷи пешрафт, нашъу нумӯи он ба асрҳои 15–16, ба давраи ба сари кор омадани мактаби вуқӯъ тааллуқ дорад ва восӯхт гуфтан дар миёни шоирони форсизабони Ҳиндустон ба равияи эҷодие табдил ёфта буд. Шеъри восӯхт дар эҷодиёти Ваҳшии Бофқӣ бештар ба назар мерасад. Намунаҳои шеъри восӯхт: 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* گلچین معانی احمد. مکتب وقوع. تهران، 1347 هـ. ش.؛
* شبلی نعمانی. شعرالعجم. تهران، 1363 هـ. ش.؛
* رستگار فسایی منصور. انواع شعر فارسی. شیراز، 1373 هـ. ش.؛
* فر هنگنا مۀ ادبی فارسی. دانشنامۀ ادب فارسی. 2. تهران،1376 هـ. ش.ر	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Адабиётшиносӣ
Напалм

**Напалм** ( — мухтасар аз  - кислотаи нафт  ва   - кислотаи палмитин  — омехтаи таҳриккунандаи агенти гелинг ва нафту кимиёи идоранашаванда (одатан бензин (бензин) ё сӯзишвории дизелӣ) мебошад.  Унвон портманти номҳои ду ҷузъи агентҳои ғафсшавии аслӣ ва гелинг мебошад: намакҳои бордоршудаи алюминий аз нафтен ва кислотаҳои пальмитикӣ. Напалм B нусхаи муосиртари напалм (бо истифодаи ҳосилаҳои стирол) ва бо вуҷуди он ки дар таркиби химиявии он фарқ мекунад, одатан онҳоро танҳо **"напалм"** меноманд.

Напалм аз ҷониби ҳавопаймоҳои ҳарбии ИМА дар Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ истифода шуда буд. 10 марти соли 1945 дар Токио аз напалм 100 ҳазор сокинон қурбон шудаанд. Напалм дар ҷанги ИМА зидди Корея 1950—1953 ва махсусан зидди Вйетнам дар солҳои 1964—1973 истифода бурда шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Силоҳи оташфишон
Анушка Шарма

**Анушка Шарма** (; тав. 1 майи соли 1988) - ҳунарпешаи синамои ҳинд ва продюсери филм. Ӯ дар филмҳои бо забони ҳиндӣ кор мекунад. Анушка яке аз ситораҳои баландпардохти Болливуд ба шумор рафта дорандаи мукофоту ҷоизаҳои зиёде мебошад.

Анушка Шарма сафири якчанд брендҳо ва маҳсулот аст ва дар ВАО-и иҷтимоӣ фаъолона иштирок мекунад. Вай инчунин сабабҳои гуногуни хайрия, аз ҷумла баробарии ҷендерӣ ва ҳуқуқи ҳайвонотро дастгирӣ мекунад.

## Зиндагинома
Анушка Шарма 1 майи соли 1988 дар Уттар Прадеш таваллуд шудааст. Падари ӯ полковник Аҷай Кумар Шарма афсари артиш ва модараш хонашин, бародари калониаш Карнеш продюсери филм аст, ки қаблан дар баҳрии тиҷоратӣ хидмат кардааст. Дар мусоҳиба бо Times India соли 2012 вай гуфт, "ман бо ифтихор мегӯям, ки ман духтари як афсар ҳастам, ҳатто аз ҳунарпеша буданам."

Пас аз хатми Мактаби артишӣ, вай таҳсилоти либералии худро дар коллеҷи Маунт Кармел дар Бангалор гирифтааст.

## Фаъолият
Аз синни понздаҳсолагӣ дар тиҷорати моделӣ кор кардааст. Дар соли 2008, ӯ аввалин филми худро бо ҷуфтӣ Шоҳруххон дар филми "Ин ҷуфтро Худо офаридааст"  нақш бозидааст. Вай бо нақши худ дар филмҳои ошиқонаи "Маросими арӯсӣ" (2010) ва "Ҳоле, ки ман зинда ҳастам" (2012) маъруф гаштааст. Барои "Ҳоло, ки ман зинда ҳастам" вай ҷоизаи "Filmfare Awards"-ро барои беҳтарин нақши зан гирифт. Соли 2014 вай дар Амир Хон дар комедияи "Пикей" нақши хабарнигорро бозид, ки баландтарин филми даромади сол дар Ҳиндустон гардид. Вай барои нақшаш дар филми триллерии "National Highway" (2015), ки дебюти истеҳсолии ӯ гардид, баҳои баланд гирифт. Филмҳое, ки соли 2016 бо иштироки ӯ пахш шудаанд: "Султон" ва "Ин барои дил осон нест" муваффақияти бузурги тиҷорӣ ба даст оварданд.

Соли 2017, филми "Phillauri" бароварда шуд, ки дар он ба ғайр аз ҳунарпешаи асосӣ, ӯ ҳамчун продюсер низ баромад кард. Қаҳрамони ӯ дар он шабаҳ духтарест, ки дар асри XIX зиндагӣ кардааст. Филм муваффақияти тиҷорӣ гардид. Худи ҳамон сол филми "Jab Harry met Sejal" баромад, ки дар он ҷо ӯ дубора дар як ҷуфт бо Шоҳруххон нақш офаридааст, ки муваффақ гардид.

## Ҳаёти шахсӣ
Моҳи декабри соли 2017, Анушка бо крикетбоз Вират Кохлӣ издивоҷ кард, ки вай чанд сол боз бо ӯ мулоқот кардааст. 11 январи соли 2021, онҳо соҳиби духтарча (Вамика) шуданд.

## Филмнома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ
Амрита Арора

**Амрита Арора Ладак** (; тав. 31 январ 1978) — ҳунарпеша, модел ва ровии телевизионии ҳинд.

## Зиндагинома
Амрита Арора дар Тҳай, Маҳараштра таваллуд шудааст. Ӯ ҳанӯз 6-сола буд, ки волидонаш аз ҳам ҷудо шуданд ва ӯ бо модараш ва хоҳараш Малайка Арора ба Чембур кӯчиданд. Модари ӯ Ҷойс Поликарп католик буда, падари ӯ Анил Арора панҷобӣ аз шаҳри марзии Фазилка, Ҳиндустон будааст, ки дар Новгони тиҷорӣ кор мекард.

Маълумоти миёнаи худро аз мактаби Swami Vivekanand дар Чембур гирифтааст. Холаи ӯ, Грейс Поликарп, мудири мактаб дар Мумбай буд. Хоҳари ӯ ҳунарпешаи шинохта Малайка Арора мебошад.

## Ҳунарнамоӣ дар синамо
Арора нахустин бор дар филми "«Kitne Door Kitne Paas»" ҳунарнамоӣ карда, ки дар соли 2002 дар Болливуд сохта шуда ва дар он ҳамроҳ бо Фардин Хон бозӣ кард, вале ин филм даромади хуб ба даст наовард. Аввалин филми муваффақи ӯ комедияи «Awara Paagal Deewana» буд. Дар миёни дигар филмҳое, ки вай ҳунарнамоӣ кардааст, филми "Дӯстдухтар" бештар тамошобинонро хуш омадааст. Ин филм дар бораи ҳамҷинсбозии духтарҳо нақл мекунад, ки дар он Амрита бо Иша Коппикар нақш бозидааст.

Дар соли 2007 ӯ дар филми Фараҳ Хон «Ом Шантӣ Ом» намоиши вижаеро дар суруди "Deewangi Deewangi" бо хоҳараш Малайка ва шавҳари пешини ӯ Арбоз Хон иҷро намудааст. Дар ҳамон сол, вай дар филмҳои «Speed» ва «Red:The Dark Side» нақш бозидааст, ки дар ин филмҳо инчунин нақшҳои марказиро Офтоб Шивдасонӣ ва Селина Ҷейтлӣ бозӣ кардаанд. Ин филмҳо даромади хуб доштанд.

Дар соли 2009 филмҳои «Deha» ва «Team the Force» рӯи навор омаданд ва ӯ дар онҳо ҳунарнамоӣ намудааст. Ҳамон сол ӯ дар нақши ёрирасон дар филми «Kambakth Ishq» нақш офарид, ки таҳиягари он Саҷид Надиадвала буд.

## Ҳаёти шахсӣ
Амрита соли 2009 ба тоҷир Шакил Ладак издивоҷ кард. Маросими издивоҷи онҳо ҳам ба расми масеҳӣ ва ҳам суннати мусулмонӣ гузаштааст. Ҷашни масеҳияшон 4 марти 2009 гузаштааст ва пас аз он 5 март маросими Меҳендӣ (ҳинобандон) - ро гузаронида рӯзи 6 март маросими никоҳи мусулмониро баргузор кардаанд. Дертар ӯ ду писар таваллуд кард: Азон (5 феврали 2010) ва Раён (20 октябри 2012).

## Филмнома

## Нигаред низ
Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон

## Эзоҳ

## Сомонаҳои интернетӣ

* 
* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ
Гурӯҳ:Садопешазанҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон
Лара Датта

**Лара Датта** (; тав. 16 апрел соли 1978) - ҳунарпеша, мудел ва маликаи зебоии ҳинд. Барандаи ҷоизаи Бонуи коинот (2000). Гирандаи ҷоизаи Filmfare Awards барои беҳтарин дебют.

## Зиндагинома
Лара Датта 16 апрели соли 1978 дар Ғозиобод, дар наздикии Деҳлӣ, иёлоти Уттар Прадеш дар оилаи Л.К. Даттаи панҷобӣ, полковники мустаъфии нерӯҳои ҳавоӣ ва Ҷеннифер Даттаи шотландӣ таваллуд шудааст. Лара ду хоҳар низ дорад.

Дар соли 1981, оилаи ӯ ба Бангалор кӯчид, ки дар он ҷо Лара баъдтар мактаби миёна ва сипас Донишгоҳи Бомбей - факултаи иқтисодро хатм кард. Лара дараҷаи MBA-ро бо ихтисоси маркетинг ва алоқа гирифтааст.

## Фаъолият
Лара аз хурдӣ орзу дошт, ки дар тиҷорати муделӣ ва филмҳо кор кунад. Ва дар синни 16-солагӣ ӯ аз Бангалор ба Мумбай рафт, то орзуяшро амалӣ созад.  Дере нагузашта ӯ мудели олӣ шуд ва инчунин худро дар тиҷорати таблиғотӣ нишон дод, аз ҷумла, ороишоти "L'Oréal"-ро таблиғ кард ва дар клипи мусиқии "Tu chaalu hai Re" нақш бозид.

Дар озмуни «Мисс Universe 2000», ки дар Кипр баргузор шуд, Лара бар рақобати шадид ғолиб омад. Ҳамаи доварон якдилона ба тарафдории духтари ҳинду овоз доданд. Пас аз пирӯзӣ, аз Лара даъват карда шуд, ки дар филмҳо ва видеоҳои таблиғотӣ баромад кунад ва ӯ ду сол дар Ню Йорк зиндагӣ кард. Лара соли 1997 дар озмуни "Miss Intercontinental" низ ғолиб омад.

Лара Датта баъд аз Сушмита Сен дуввумин ҳиндуест, ки дар озмуни бонуфузи зебоӣ пирӯз омад. Худи ҳамон сол Приянка Чопраи ҳиндӣ дар озмуни "Мисс ҷаҳон" ва Дия Мирзо дар озмуни "Мисс Осиё-Уқёнусия" пирӯз шуданд, ки пирӯзии секаратаи Ҳиндустон шуд.

Бо дастгирии сарпарастон дар маъракаи зидди БПНМ иштирок намуда, дар барномаҳои табобати нашъамандӣ ва шахсони гирифтори бемориҳои бо роҳи алоқаи ҷинсӣ гузаранда кор кардааст.  Дар авоили декабри соли 2001 вай дар Рӯзи ҷаҳонии мубориза бо БПНМ ширкат варзида, сафири расмии хайрхоҳии Хазинаи ҳифзи инсони СММ шуд.

Лара Датта дар филми «Andaaz» (2003) бо нақши дебютӣ  баромад кард, ки ба вай ҷоизаи Filmfare Awards барои беҳтарин дебюти занро овард ва дар он бо Акшай Кумар нақш бозидааст.

Вай дар якчанд филмҳои аз ҷиҳати тиҷорат муваффақ нақш бозидааст, аз ҷумла комедияҳои Masti (2004), No Entry (2005), Bhagam Bhag (2006), Partner (2007), Housefull (2010) ва Chalo Dilli (2011) ва  филми амалиётии Дон 2 (2011). Пас аз танаффус, Датта соли 2019 дар минисериали драмавии бритониёии "Beecham House" баромад кард ва дар филми "Bell Bottom" (2021) Гандиро тасвир кард. Вай аз он вақт инҷониб дар сериалҳои ҷараёнӣ, аз қабили "Hundred" (2020), "Kaun Banegi Shikharwati" (2022) ва "Charlie Chopra & The Mystery Of Solang Valley" (2023) нақшҳо гирифтааст.

## Ҳаёти шахсӣ
Вай бо актёри зодаи Бутан Келлӣ Дорҷӣ мулоқот кардааст. Моҳи сентябри соли 2010 ӯ бо теннисбози ҳиндӣ Маҳеш Бҳупатӣ издивоҷ кард. Тӯйи онҳо 16 феврали соли 2011 баргузор шуд. 20 январи соли 2012 зану шавҳар соҳиби духтарча Сайра шуданд.
.

## Филмнома
### Филмҳо

### Телевизион

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ
Гурӯҳ:Садопешазанҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards
Ромуллоҳ

**Ромуллоҳ** ()   — шаҳр дар Фаластин, дар каронаҳои бохтарии дарёи Урдун, дар наздикии ал-Байра. Ромуллоҳ  дар 13 км дар шимол аз Уршалим воқеъ аст.

## Таърих
Ромуллоҳ аз куҳнатарин манотиқи таърихии Фаластин буда, таърихи он ба таърихи Канъон пайванди ногусататнӣ дорад. Аз соли 1993 он пойтахти маъмурии Маъмурияти Фаластин мебошад, ки дар натиҷаи Созишномаи Осло таъсис дода шуда, соли 2013 бо фармони Раиси Мақомоти миллии Фаластин (ПНА) Маҳмуд Аббос ба давлати Фаластин, ки қисман эътироф шудааст, номгузорӣ шудааст.

Аҳолӣ 27,460 наф. (2007) мебошад. Тақрибан нисфи аҳолиро арабҳои масеҳӣ ташкил медиҳанд ва нисфи дигарашон арабҳои мусулмон мебошанд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Фаластин
Гурӯҳ:Рамаллоҳ
Тақсимоти маъмурии Афғонистон

**[[Афғонистон]]** як кишвари  ягона аст, ки ба таври маъмурӣ ба 34 вилоят (  ). Онҳо, дар навбати худ, ба 398 ноҳия тақсим шудаанд (      , "вулусволӣ").

450x450пкс
# Вилояти Бадахшон‎  
# Вилояти Балх‎  
# Вилояти Бағлон‎  
# Вилояти Бодғис‎  
# Вилояти Бомиён‎  
# Вилояти Вардак‎  
# Вилояти Дойкундӣ‎  
# Вилояти Зобул‎  
# Вилояти Кобул‎  
# Вилояти Кописо‎  
# Вилояти Кунар‎  
# Вилояти Кундуз‎  
# Вилояти Лағмон‎  
# Вилояти Лӯгар‎  
# Вилояти Нангарҳор‎  
# Вилояти Нимрӯз‎  
# Вилояти Нуристон‎  
# Вилояти Пактиё‎  
# Вилояти Пактико‎  
# Вилояти Панҷшер‎  
# Вилояти Парвон‎  
# Вилояти Самангон‎  
# Вилояти Сарипул‎  
# Вилояти Тахор‎  
# Вилояти Урӯзгон‎  
# Вилояти Фароҳ‎  
# Вилояти Фориёб‎  
# Вилояти Хуст‎  
# Вилояти Ғазни‎  
# Вилояти Ғӯр‎  
# Вилояти Қандаҳор‎  
# Вилояти Ҳелманд‎  
# Вилояти Ҳирот‎  
# Вилояти Ҷӯзҷон
  
Вилоятҳои Дайкунди ва Панҷшер баҳори соли 2004 бо тақсим кардани вилоятҳои Урузган ва Парван ташкил карда шуданд. Вилоятҳои Хост ва Нуристон дар соли 1995, Сарипул - соли 1988, Пактика - соли 1982 таъсис дода шуданд.

Инчунин ноҳияҳои зеринро дар бар мегирад:  
# Ноҳияи Ёвон, (Афғонистон)
# Ноҳияи Аргу
# Ноҳияи Арғанҷ Хво
# Ноҳияи Баҳорак
# Ноҳияи Вардуҷ
# Ноҳияи Вахон
# Ноҳияи Дараим
# Ноҳияи Зебок
# Ноҳияи Ишкошим, (Афғонистон)
# Ноҳияи Кишим
# Ноҳияи Курон Ва Мунҷон
# Ноҳияи Куф Об
# Ноҳияи Кӯҳистон
# Ноҳияи Моимаи
# Ноҳияи Нусаи
# Ноҳияи Рағистон
# Ноҳияи Роғистон
# Ноҳияи Тагоб
# Ноҳияи Тишкон
# Ноҳияи Файзобод (Афғонистон)
# Ноҳияи Хвоҳон
# Ноҳияи Хош
# Ноҳияи Шаҳри Бузург
# Ноҳияи Шиғнон
# Ноҳияи Шуҳадо
# Ноҳияи Ямгон
# Ноҳияи Яфтали Суфла
# Ноҳияи Ҷурм
## Пайванд

* Тақсимоти маъмурии Афғонистон мувофиқи ISO.   
* Адм. тақсимоти Афғонистон, ҷойгиршавии ҷуғрофӣ - харитаи Google.   
* Шуъбаи маъмурии Афғонистон дар Statoids.com 
* Ташкилоти марказии омор 
* Харитаи вилоятҳои Афғонистон 

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Минтақаҳои Афғонистон

Созмони Милали Муттаҳид бо мақсади мусоидат ба банақшагирӣ ҳафт зерминтақаро дар Афғонистон муайян кардааст, ки ба се минтақа гурӯҳбандӣ шудаанд.

450x450пкс|centre | Минтақаҳои Афғонистон
 
## Афғонистони Шимолӣ

### Афғонистони Шимолу Шарқӣ

* Бадахшон 
* Бағлон‎ 
* Кундуз 
* Тахор

### Афғонистони Шимолу Ғарбӣ

* Балх 
* Фориёб‎ 
* Ҷӯзҷон 
* Самангон 
* Сари Пул

## Афғонистори Марказӣ (минтақа)

### Афғонистони шарқӣ

* Кунар 
* Лагман 
* Нангарҳор 
* Нуристон

### Афғонистони марказӣ

* Кобул 
* Кописо 
* Лӯгар 
* Панҷшер 
* Парвон‎ 
* Вардак

### Афғонистони ғарбӣ

* Бадгис 
* Бомиён 
* Фароҳ‎ 
* Ғӯр 
* Ҳирот

## Афғонистони Ҷанубӣ

### Афғонистони ҷанубу шарқӣ

* Ғазни‎ 
* Хуст 
* Пактиё‎ 
* Пактико

### Афғонистони ҷанубу ғарбӣ

* Дойкундӣ 
* Ҳилманд 
* Қандаҳор 
* Нимрӯз‎ 
* Урӯзгон 
* Зобул‎

## Эзоҳ




Гурӯҳ:Вилоятҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Афғонистон
Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Бомиён (шаҳр)

**Бомиён**  , **Bamiyan**  (заб. дарӣ *Бомиён*) - шаҳр дар маркази Афғонистон дар ноҳияи ҳамном ва вилояти ҳамном. Воқеъ дар водии Бомиён ва дарёи Бомиён, 130 километр дуртар дар самти шимолу ғарбӣ аз шаҳри Кобул.

## Таърих
Водии Бомиён таърихан ҳамчун долони савдо хидмат мекард, зеро он ягона гузаргоҳи мувофиқ аз системаи кӯҳии Ҳиндукуш ҷойгир шудааст. Аввалин нуқтаҳои аҳолинишин дар водӣ пеш аз милод пайдо шуданд. Дар асрҳои I-II дар водӣ маъбадҳои буддоӣ сохта шуданд, ки то асри VIII боқӣ монда буданд. Дар давраи аз асрҳои II то V ҳайкалҳои бузурги Буддо сохта шуданд (дар санг бурида шудаанд).
Бомиён дар соли 2001 машҳур гашт, вақте ин ҳайкалҳоро, бо вуҷуди эътирози бисёр кишварҳо, аз ҷумла кишварҳои мусулмон, ҷониби Толибон нест кардаанд. Моҳи ноябри ҳамон сол, Толибон маҷбур шуданд, ки дар натиҷаи ҳамлаи Иттифоқи Шимолӣ шаҳрро тарк кунанд.

## Аҳолӣ

## Иқтисод

## Адабиёт
* Бамиан (город) // Ангола — Барзас. — М. : Советская энциклопедия, 1970. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 2).
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Ҷалолобод (шаҳр)

**Ҷалолобод**  (, )   — шаҳр ва маркази маъмурии вилояти Нангарҳори Афғонистон. Маркази тақсимоти нақлиётӣ ва савдо (маҳсулоти кишоварзӣ) дар роҳи Кобул - Пешовар ( Покистон, дар назди дарёи Кобул. 

Асосгузори шаҳр подшоҳи империяи Муғулони Бузург Ҷалол ад-дин Акбар аст. Ҷалолобод дар соли 1570 таъсис ёфтааст. 
Дар наздикии Ҷалолобод боқимондаҳои маъбадҳои буддоии асрҳои I — VII боқӣ мондаанд. Аҳолӣ тақрибан 168,000 нафар ( 2004 ) 
## Таърих

## Аҳолӣ

## Иқтисод

## Нигораҳо

Акс:Plaza building in Jalalabad, Afghanistan.jpg|
Акс:Jalalabad in Nangarhar Province.jpg|


## Адабиёт
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Бағлон

**Бағлон**  ( дари   *Бағлон* ) - шаҳр дар вилояти ҳамноми Афғонистон аст, ки тақрибан соли 1960 таъсис ёфтааст. 
## Таьрих

## Аҳолӣ

## Иқтисод
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Фароҳ

**Фароҳ** (,  *Farāh*) — шаҳр дар ҷануби  Афғонистон ва маркази маъмурии Вилояти Фароҳ.
## Таьрих
## Иқтисод
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Лашкаргоҳ

чап|мини|300x300пкс| Масҷиди ҷомеъи Лашкаргоҳ
**Лашкаргоҳ** ( пушту   дари   *Laškargāh* - шаҳраки низомӣ) як шаҳр дар ҷануби Афғонистон, пойтахти музофоти Ҳилманд (музофот). Вилоят дар нимаи дуюми садаи XX маркази маъмурии вилоят гардид. 
## Таърих
Қабл аз ин, пойтахти Ҳилманд шаҳри Бост буд, ки дар масофаи якчанд километр аз Лашкаргоҳ дар чорроҳаи дарёҳои Ҳилманд ва Аргандаб ҷойгир аст. Худи шаҳраки Бост дар назди Қалъаи Бост пайдо шудааст (тарҷумаи аслӣ аз Пушту “Қалъа бо Арк ” аст). Ин қалъа дар замонҳои қадим барои назорати масири корвон ва гузаргоҳе, ки замоне дар резишгоҳи дарёҳои Ҳилманд ва Аргандоб мавҷуд буд, сохта шудааст. Ин қалъа ба қадри кофӣ ҳифз карда нашудааст ва ба теппаи калон, варамкарда монанд аст. Дар паҳлӯи он як нимдоираи (Арки) қадимаест, ки барқарор карда шуд ва ба феҳристи объектҳои аз ҷониби ЮНЕСКО ҳифзшуда дохил карда шудааст. Шаҳр  хеле хушк ва биёбонфеъл аст, аммо кишоварзӣ дар наздикии дарёҳои Ҳилманд ва Аргандаб рушд мекунад. 
"Лашкар Гоҳ" бо забонҳои пашту ва дарӣ маънои "Қароргоҳи низомӣ"-ро  дорад. Деҳа дар майдони байни дарёҳо чанд сад сол қабл ҳамчун макони боздоштани аскарон барои лар сафар посбонии ашрофони давлати Газневиён  пайдо шуд. Харобаҳои шаҳраки ғазнавӣ  ҳанӯз дар соҳилҳои дарёи Ҳилманд истодааанд. Гумон меравад, ки пойтахти собиқи Ҳилманд, шаҳри Бост,  қадимтар аст.

Лашкаргоҳи муосир ҳамчун як штаб барои муҳандисони амрикоӣ, ки дар лоиҳаи обёрии водии Ҳилманд кор мекарданд, соли 1950 сохта шудааст. Шаҳр мувофиқи нақшаи амрикоӣ бо кӯчаҳои васеъ ва бо хонаҳои хиштин сохта шудааст.

Ба туфайли Лоиҳаи обёрии водии Ҳилманд, дар солҳои 1940 — 1970 яке аз калонтарин минтақаҳои кишоварзӣ дар ҷануби Афғонистон ба вуҷуд омада,  заминҳои зиёди биёбонро барои зист муҳайё кард.
## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 201,546 наф. (2006) Аксарияти аҳолӣ паштунҳо мебошанд (тақрибан 60%) ва дар шаҳр низ тоҷикони зиёде ҳастанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Толиқон

**Толиқон** ( *Tāloqān*) — шаҳр дар Афғонистон, маркази вилояти Тахор. Дар шимоли кишвар ҷойгир шудааст. 

## Таърих
Марко Поло дар соли 1275 шаҳри кӯҳани Толиқонро чунин тавсиф кардааст:  Қалъа Тайхон номида шудааст, бозори калони ғалла дорад ва ҳама чиздар атроф зебо ва самарбахш аст. Кӯҳҳо дар ҷануб буда бузург ва баланд мебошанд. Ҳамаашон аз намаки сафед иборатанд, бениҳоят сахт ва одамоне, ки масофаи дурро дар сӣ рӯз  тай мекунанд, барои гирифтани ин намак ба ин ҷо меоянд, зеро ин намак аз ҳама боэҳтиром ва тозатарин дар ҷаҳон аст. Он чунон сахт аст, ки онро танҳо бо болғаи калони оҳанин шикастан мумкин аст. Ва миқдораш барои ҳамаи кишварҳои Замин кофӣ хоҳад буд  .  Дар соли 1603, як таҳқиқгари дигари аврупоӣ Бенту ди Гойш бо корвоне аз Кобул ба Яркенд сафар кард (он вақт пойтахти Қашғар буд ) ба Толиқон (ё Талхона) ташриф овард  . 

Дар давраи ҷанги Афғонистон, ҳангоми амалиёти низомӣ дар моҳи июни соли 1986, Толиқон пурра хароб шуда буд. 

Толиқон охирин шаҳрест, ки моҳи январи соли 2001 аз ҷониби Толибон забт карда шуда буд. Ҳангоми муҳосираи шаҳр садҳо ғайринизомиён кушта шуданд. Пас аз забти Толибон , хуруҷи оммавии аҳолӣ аз шаҳр  оғоз ёфт. Аҳолии мулкӣ дар шимоли вилояти Қундуз ва ба дараи Панҷшер фирор карданд, ки дар ниҳояти он нерӯҳои Эътилофи Шимолӣ тавонистанд ҳаракати Толибонро ба шимол ва шарқи шаҳр боздошта тавонистанд. Аммо, онҳо натавонистанд шаҳрро озод кунанд. Пас аз озод шудани Толиқон дар моҳи ноябри соли 2001, роҳбарони Эътилофи Шимолӣ дар Толиқон як қабри оммавии 70 зан ва кӯдакон - аъзоёни он оилаҳоеро, ки натавонистанд аз шаҳр фирор кунанд, ёфтанд  . 
## Аҳолӣ
Соли 2006 аҳолии шаҳр 196,400 нафарро ташкил мекард. 

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд