Олжас Бектенов

**Олжас Абоевич Бектенов** (қаз. Олҷас Абайұлы Бектенов; таваллуд. 13 декабри 1980, Алма-Ата, Ҷшс Қазоқистон) — ходими давлатӣ ва сиёсии Қазоқистон, ҳуқуқшинос. 3 апрели соли 2023 бо фармони сарвари давлат Роҳбари маъмурияти президенти Ҷумҳурии Қазоқистон Қасим-Жомарт Токаев таъин карда шуд. Дар он ҷо ӯ бо азнавташкилдиҳии сохтор машғул буд, аз ҷумла вазифаи муовинони роҳбари маъмуриятро бекор кард.6 феврали соли 2024 бо фармони президенти Ҷумҳурии Қазоқистон ба вазифаи Сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон таъин карда шуд.
## Зиндагинома

### Ҳаёти барвақтӣ ва таҳсилот
Бектенов соли 1980 дар Олматӣ (Алмаато) таваллуд шудааст. Ӯ соли 2001 Академияи давлатии ҳуқуқии Қазоқистон (ҳоло Донишгоҳи КАЗГЮУ ) -ро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст.  Фаъолияти академии илмии хешро идома дода  минбаъд дар мавзӯи «Проблемаҳои ташкилию ҳуқуқии пешгирии ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ аз ҷониби ноболиғон дар Ҷумҳурии Қазоқистон» рисолаи номзадии илмии ҳуқуқшиносиро дифоъ намудааст. 

### Корнома
Бектенов дар давоми тамоми фаъолияти хеш вазифаҳои гуногуни роҳбариро иҷро кард. Вай аз соли 2002 то соли 2005 ба ҳайси сармутахассиси Раёсати адлияи Олматӣ корашро оғоз карда, дар ниҳоят коршинос ва баъдан сармутахассиси шӯъбаи ҳуқуқи Дастгоҳи Сарвазири Қазоқистон аз соли 2005 то 2006 шуд 

Солҳои минбаъда Бектенов дар ҳукумати Қазоқистон нақши калидӣ бозид. Аз соли 2006 то 2009 дар дастгоҳи Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон Нурсултон Назарбоев ва аз соли 2009 то 2012 дар Вазорати адлияи ҷумҳурӣ кор кардааст. 

Солҳои баъдӣ ба Бектенов муваззаф шуда буд, ки мубориза бо фасод дар Қазоқистон. Аз соли 2012 то соли 2014 дар вазифаи сардори Раёсати дастгоҳи марказии Агентии мубориза бо ҷиноятҳои иқтисодӣ ва коррупсияи Ҷумҳурии Қазоқистон (полиси молия), аз июли соли 2015 сардори дастгоҳи ҳукумати шаҳри Остона  ва сипас Сардори Котиботи Президенти Ҷумҳурии Қазоқистонро ба ӯҳда дошт. 

### Агентии мубориза бо коррупсия
чап|мини| Бектенов ба ҳайси намояндаи расмии Антикор дар моҳи феврали соли 2020
Бо дарназардошти хизматҳои шоиста ва сифатҳои роҳбарӣ Бектенов аз 1 июни соли 2018 муовини сардори Агентии Ҷумҳурии Қазоқистон оид ба хизмати давлатӣ ва мубориза бо коррупсия (Антикор) таъин гардид.  Вай то 20 июни соли 2019 барканор шуданаш дар ин вазифа як сол кор кард.  Дере нагузашта, 26 июни соли 2019 Бектенов ба вазифаи муовини аввали раиси Раёсат пешбарӣ шуд. 

Бектенов 25 феврали соли 2022 ба симати раиси ширкати «Антикор» шурӯъ кард.  Таъиноти ӯ ба дунболи нооромиҳои моҳи январи соли 2022 сурат гирифт, ки дар ҷараёни он Антикор таҳти раҳбарии Бектенов муомилоти молии наздикони  собиқ президент Нурсултон Назарбоевро таҳқиқ мекард.  Ин ба боздошти ҷияни Назарбоев Қайрат Сатибалди бо ҷурми қаллобӣ бо ширкати «Казахтелеком» ва як ширкати роҳи оҳан  ва додарарӯси ӯ Қайрат Боранбоев барои фасод дар бахши квазидавлатӣ оварда расонд;   ҳарду шаш сол зиндон гирифтанд.  

### Маъмурияти Тоқаев
Бектенов 3 апрели соли 2023 роҳбари дастгоҳи президенти Қосим-Ҷомарт Тоқаев шуд.  Аз он вақт инҷониб, ӯ ба коҳиш додани бюрократизм ва баланд бардоштани самаранокӣ тавассути таҷдиди сохтори маъмурият, ки муттаҳид кардани шӯъбаҳои параллелӣ барои бартараф кардани зиёдатӣ ва ҷорӣ кардани вазифаҳои ёрирасонро барои тамаркуз ба соҳаҳои муҳим, аз қабили иқтисод ва сиёсати хориҷӣ дар бар мегирад, тамаркуз кард. Таҷдиди сохтор ҳамчунин барҳам додани мансабҳои муовинони раис ва иваз кардани онҳо бо вазифаҳои навтаъсиси ёварони президентро дар бар мегирад. Илова бар ин, Бектенов ба он мусоидат кард, ки ҳукумат метавонад консепсияҳои иҷтимоию иқтисодӣ ва нақшаҳои рушди минтақаҳоро мустақилона қабул ва ислоҳ кунад ва зарурати тасдиқи доимии мақомоти иҷроияро коҳиш диҳад. 

### Сарвазири Қазоқистон
[чап|мини| Сарвазир Бектенов ва [Президенти Федератсияи Русия|Президенти Русия Владимир Путин дар Остона, 3 июли соли 2024]]
Пас аз истеъфои ҳукумат, ҳизби ҳокими "Амонат" аз номзадии Бектенов ба мақоми Сарвазири Қазоқистон 6 феврали соли 2024 пуштибонӣ кард. Номзадии ӯро Ерлан Кошонов пешниҳод карда, худи ҳамон рӯз аз ҷониби Маҷлиси Олӣ ба тасвиб расид.  Вай аввалин афсари амниятӣ мебошад, ки Сарвазири Қазоқистон мешавад.  Бектенов пас аз тасвиби порлумон дар паёми худ ба вакилон ваъда дод, ки тиҷорати миллиро аз манофеи хориҷӣ, ба хусус дар соҳаи кишоварзӣ бартарӣ дода, дар баробари беҳбуди инфрасохтор ва кам кардани хароҷоти зиёдатӣ. 

Бектенов пас аз ба кор даромаданаш дар ҷаласаи навбатии Девони Вазирон эълом дошт, ки мақоми нахуствазири ӯ "ҳукумати иқдомоти қатъӣ" барои афзоиши суръати афзоиш, диверсификатсияи иқтисод, ҷалби сармоя ва ҳалли мушкилот хоҳад буд. Вай аз вазирон даъват кард, ки мустақилона кор кунанд ва мушкилоти соҳаро дар сатҳи худ сари вақт ҳал кунанд ва таъкид кард, ки "суръати кори ҳукумат баланд ва талабот — сахт хоҳад буд".   

Яке аз аввалин мушкилоти ҷиддии ҳукумати Бектенов бо обхезии соли 2024 дар Осиёи Марказӣ буд, ки дар 10 вилоятҳои гуногуни Қазоқистон рух дод. Ин амр боиси таъйин гардидани Қанат Бозумбоев ба мақоми муовини сарвазир ва ба ин тартиб "баргашти ӯ ба сиёсат" шуд. 

## Манбаъ
* Аз википедияи русӣ

 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатматдорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Қазоқистон
Гурӯҳ:Сарвазирони Қазоқистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Қазоқистон