open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рио-де-Жанейро (шаҳр)

**Ри́о-де-Жане́йро** (, тарҷумааш — *дарёи январӣ*) — дуюм аз рӯи масоҳат (баъд аз Сан-Паулу) шаҳри Бразилия, маркази маъмурии иёлати иёлат, аз соли 1764 то 1960 — пойтахти Бразилия буд.

## Ҷуғрофия

Рио-де-Жанейро дар соҳили халиҷи Гуанабара, 22°54" Ю. Ш. 43°14" З. Д ҷойгир шудааст. Масоҳати шаҳр 1256 кв.км.

## Демография
Население — 6 млн. 150 тыс. человек (2004), в Большом Рио — около 13 млн. человек. Жители города называют себя «кариока» ().

### Таърих
Залив Гуанабара был открыт португальским мореплавателем Гаспаром де Лемушем 1 января 1502. Португальцы приняли залив за устье реки — отсюда название города, в переводе с португальского означающее *январская река*. В 1555 район современного Рио-де-Жанейро был ненадолго занят французами, но вскоре португальцам удалось восстановить контроль над территорией. Город Рио-де-Жанейро был основан 1 марта 1565 Эштасиу де Са и первоначально назывался *Сан-Себастьян де Рио-де-Жанейро* (), в честь португальского короля Себастьяна I.

В 1763 колониальная администрация была переведена из Сальвадора в Рио-де-Жанейро, почти на два столетия город стал столицей Бразилии. В период эмиграции португальского двора с 1808 по 1815 Рио-де-Жанейро был также столицей Объединённого королевства Португалии и Алгарве, а с 1815 до 1821 — столицей Объединённого королевства Бразилии, Португалии и Алгарве.

В 1960 столица Бразилии была перенесена в центр страны, в город Бразилиа. Город получил статус города-штата (штат Гуанабара). В 1975 штат Гуанабара был объединён со штатом Рио-де-Жанейро, и город стал столицей объединённого штата.

### Город контрастов
[thumb|right|250px|[Фавела]]
Рио-де-Жанейро — город контрастов. На склонах окрестных гор ютятся убогие жилища. Это беднейшие районы города — *[[фавела|фавелы]]*, в которых проживает несколько миллионов человек. В городе насчитывается несколько сотен фавел. По сути это мини-государства в государстве. Федеральные власти в дела фавел практически не вмешиваются. В большинстве фавел уровень жизни очень низкий, часто здесь нет элементарных удобств, школ, больниц и т. п. и, как следствие всего этого, крайне неблагоприятная криминогенная обстановка.

### Карнавал
Рио-де-Жанейро знаменит, кроме всего прочего, благодаря бразильскому карнавалу. В городе существует несколько десятков школ самбы, которые ежегодно в дни карнавала устраивают красочные представления на самбодроме, а также шествия в различных районах города.

### Основные достопримечательности
[thumb|250px|right|Соҳили [Ипанема]]
Пляжи Ипанема и Копакабана, гигантская ҳайкали Христ-Наҷотдиҳанда на горе Корковаду, гора Сахарная Голова (), варзишгоҳи Маракана — калонтарин дар ҷаҳон варзишгоҳи футболӣ (200 ҳаз. тамошобин).

## Нигаред

* Аксҳои виртуалии Рио де Жанейро дар сайти '''www.riodejaneirophotoguide.com''' 
* [Рио-де-Жанейро дар Wikivoyage](http://en.wikivoyage.org/wiki/Rio_de_Janeiro_(city))

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Натал (шаҳр дар Бразилия)

thumb|right|275px|Виа Костейра, Натал.
**Ната́л** ( — *Рождество*) — шаҳрест, ки дар давлати Бразилия қарор дорад, пойтахти иёлати Риу-Гранди-ду-Норте.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Порту-Алегре

**По́рту-Але́гре** () — шаҳрест, ки дар давлати Бразилия қарор дорад, пойтахти иёлати Риу-Гранде-ду-Сул.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Сан-Паулу

right|Сан-Паулу
**Сан-Па́улу** () — шаҳр дар Бразилия. Ин аз ҳама калонтарин шаҳр дар Амрикои Ҷанубӣ мебошад, ва дар як вақт дар тамоми ҷаҳон. Пойтахти иёлати иёлат.

## Туризм

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Витория

**Вито́рия** ( — *ғалаба*) — шаҳрест, ки дар давлати Бразилия қарор дорад, пойтахти иёлати Эспириту-Санту.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Буэнос Айрес

thumb|250px|Буэнос Айрес
**Буэ́нос А́йрес** — () пойтахти Аргентина, маркази маъмурӣ, маданӣ ва тиҷоратии кишвар ва яке аз калонтарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ.

## Пайдоиши ном
Бунёдгари шаҳри Буэнос Айрес Педро де Мендоса  ва номи аввали ӯро Бандаргоҳи Малика (ба номи модари Исо Марьям, исп. Puerto de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre) гузошт. Ифодаи «Буэн Айр» як қисми номи Марямро ишора мекард ва муносибати он калисои ҷомеъ дар Киляри Сардиния бунёд карданд. Дар тулли як чанд сол номи шаҳр ба номи канкистадор Рей Диас де Гусман пайваст буд. Дар соли 1892 Эдуардо Мадеро баъди гузаронидани тадқиқоти ваъсе, таърихчии испонӣ ба хулоса омад, ки номи шаҳр бо содиқ будани баҳрнавардони испонӣ нисбати Марями Севиля (яке аз азизони дини насронӣ) дар Буенос Айрес вобастагии бевосита дошт.

Аз нав бунёд кардани шаҳр пас аз сӯхтор, Хуан де Гарай номи нав гузошт — «Шаҳри Қарин ва Бандаргоҳи Марями Азизи Шамолҳои Нек» (исп. Ciudad de la Trinidad, Puerto de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre). Сабаби дигаргун кардани ном, мумкин аст, ки наздик будани ба ҳамдигар таърихи ид бо таърихи аз нав бунёд шудани шаҳр вобаста бошад ё чӣ тавре ки баъзе таърихчиён шарҳ медиҳанд, киштии Гарай дар бандаргоҳ рӯзи иди Қарин лангар андохт. Аммо бандаргоҳ, ки Гарай номгузорӣ карда буд ин гуна ном дошт Puerto de Santa María de los Buenos Ayres.

## Сарчашма
* Официальный сервер Буэнос-Айреса
* Всё о столице Аргентины. Международный туристический сервер 
* Веб-камеры города Буэнос-Айреса 
* Электронная карта Буэнос-Айреса

Гурӯҳ:Буэнос Айрес
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Аргентина
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Аргентина
Подгоритса

400px|Подгоритса

**Подгоритса** — пойтахти Монтенегро аст. 
## Ҷуғрофия
## Таърих

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳелсинкӣ

**Ҳелсинкӣ** (пеш **Ҳелсингфорс**, , ) — пойтахт ва бузургтарин шаҳри давлати Финланд, маркази маъмурии вилояти (бо забони финӣ провинтсия) Уусимаа. Шаҳр дар қисми ҷанубии давлат, назди соҳили  Халиҷи Фин баҳри Балтика мавқеъ гирифтааст. Аҳолӣ — 630 225 нафар одам аст (31.12.2015). Шаҳрвандони хориҷи 10 % аҳолии шаҳрро ташкил мекунанд.

## Таърих

## Аҳолӣ
: 1810: 4 070 нафар
: 1830: 11 100
: 1850: 20 700
: 1880: 43 300
: 1900: 93 600
: 1925: 209 800
: 1960: 425 000
: 2001: 559 718
: 2008: 571 354
: 2009: 578 126
: 2010: 588 941
: 2011: 591 892

## Маориф
Дар Ҳелсинкӣ бузургтарин дар кишвар Донишгоҳи Ҳелсинкӣ, инчунин як чанд мактабҳои олӣ мавҷуд ҳастанд, ки дар беш аз 64&nbsp;128 донишҷӯён (аз онҳо 38&nbsp;454 дар донишгоҳ) таҳсил мекунанд. Мактаҳои миёнаро 190 макотиб, аз онҳо 22 шахсӣ таъмин менамоянд. Ҳамаи додаҳо аз соли 2003.

## Ҷойҳои таърихи
[right|thumb|200px|[Калисои Успенский (Хельсинки)|Калисои Успенский дар Ҳелсинкӣ.]]
* Қалъаи Суоменлинна (то соли 1918 — Свеаборг), дар соли 1748 гузошта шудааст.
* Боғи ҳайвоноти Коркеасаари — яке аз калонтарин зоопаркҳо ҷаҳон ба шумор меравад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Официальный сайт Хельсинки
* HELFI.RU — всё про Хельсинки для гостей и жителей столицы 
* Регион Хельсинки
* Helsinki.ru 
* Helsinki.fi
* Городской транспорт Хельсинки
* Достопримечательности Хельсинки 
* Интерактивная карта дорог и зданий Хельсинки в ретроспективе 1943—2012  

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳелсинкӣ
Леки Албания

**Леки Албания**, L — воҳиди пули Албания аст.

## Сарчашма
* Леки Албания  

## Инҷоро ҳам бингаред
Доллари ИМА

**Доллари ИМА** (англ. *United States dollar*, ФБА: [jʊˌnaɪ.tɪd ˈsteɪts ˈdɑlɚ) — воҳиди пулии ИМА, яке аз асъори асосии бақиягии ҷаҳон аст, *1 доллар = 100 сент.* Дар матнҳои инглисӣ: *$*. Коди алифбоии асъор: *USD*. Ҳуқуқи эмиссияи асъорро Системаи Федералии Бақия (англ. *Federal Reserve System*) дорад, ки вазифаи бонки марказии ИМА-ро иҷро мекунад.

Доллари ИМА ҳамчун асъори миллӣ дар (ҷазираҳои Маршал, Салвадор) дар муомилот аст. Маҳз доллари ИМА ҳамчун асъори иловагӣ дар баъзе мамалакатҳое, ки асъори миллиашон ягона воситаи хариду фурӯш нест, қонунан мавриди истифода қарор додааст (масалан, дар Зимбабве).

Ақидае ҳаст, ки 80 % тамоми муомилоти тиҷоратии ҷаҳон бо доллари ИМА пардохт карда мешавад.

## Номиналҳои банкнотаҳо
 
Дар муомилоти озод банкнотаҳои номиналҳои зерин бароварда мешаванд:

* 1 доллар;
* 2 доллар ;
* 5 доллар ;
* 10 доллар ;
* 20 доллар ;
* 50 доллар ;
* 100 доллар.
* 
Тангаҳои ИМА:

* 1 сент (пенни);
* 5 сент (никел);
* 10 сентс (даим);
* 1⁄4 доллар (квотер);
* 1⁄2 доллар (хаф);
* 1 доллар.
То ҳоло банкнотҳои номинали 500, 1000, 5000, 10 000 доллар мавҷуд аст, ки онҳо то соли 1945 бароварда мешуданд ва аз соли 1969 расман аз муомилот баромадаанд. Қурби онҳо ҳоло хеле баланд шудааст. Масалан банкнотаи 5 ҳазор доллар дар ауксионҳо бо нархи то 10 000 доллари ИМА ба фурӯш мебарояд.

Банкнотҳои 100 000 доллар соли 1934 бароварда шудааст, ва танҳо дар муомилоти дохилии СФБ ва хазинаҳо дар гардиш аст. 

Ҳозир банкнотаи бузургтарини ИМА бо номинали 100 доллар бароварда мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асъор
Гурӯҳ:Пул

## Сарчашма
 
*    

Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Жужуй

thumb|right|Парчами вилояти Жужуй
**Жужу́й** (, таллфуз мешавад *Хуху́й*) — вилоят дар қисми шимолу-ғарбии Аргентина, дар сарҳад бо Чили ва Боливия. Дар шарқ ва ҷануб до дигар вилояти кишвар ҳамасарҳад аст, ки номаш Салта мебошад.


File:Cerro de los siete colores.jpg|
File:Pucará de Tilcara 01.JPG|
File:Camino de cornisa en las Yungas. RN9 (Salta — Jujuy).jpg|
File:Jujuy-Capital-P3110030.JPG|


Гурӯҳ:Вилоятҳои Аргентина
Динори Мақдуния

**Динори Мақдуния** (, ) — воҳиди пули миллии Македония. Як динори Македония баробари 100 дени мебошад.

## Тавсиф
Динори Македония дар Македонияи соҳибистиқлол 26 апрели 1992 ба муомилот бароварда шуда, ҳамон вақт бо динори югославӣ, ки пули миллии Ҷумҳурии Сотсиалистии Федеративии Югославия буд, як арзиш дошт. 5 майи 1993 аз сабаби беқурбшавии пул дар мамлакат динор бо арзиши як бар сад деноминатсия карда шуд. Яъне муддати муайян 100 динори барориши 1992 бо 1 динори барориши 1993 иваз карда мешуд. Ҳамзамон дар Македония тан­га­ҳои 1, 2, 5, 10 ва 50-динорӣ ва пулҳои коғазии 10, 50, 100, 500, 1000 ва 5000-динорӣ дар мубодила қарор дош­танд. Пулҳои коғазии дар гардиш қарордоштаи Македония аз ҷиҳати ороиш ва тарроҳӣ ҷолибанд. Дар пушту рӯи ин пулҳо ёдгориҳои таърихӣ, биноҳои маъмурӣ, калисоҳои маш­ҳур ва таҷҳизоти онҳо тасвир ёфтаанд. Масалан, дар рӯи пули 500-динорӣ акси ниқоби тилоии мансуби мақбараи Требеништа, ки ба асри 5 то м. тааллуқ дорад ва акси гӯшвораҳои Охрида (асри 3 то м.) тасвир ёфтаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 


Гурӯҳ:Воҳиди пулӣ
Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо
Таърих

[thumb|right|200px|Дастнависи Қуръон аз [Испанияи мусулмонӣ (ал-Андалус). асри XII]]

**Таърих** - илм дар бораи сабти фаъолияти инсон, ҷамъият ва сивилизатсия мебошад. Таърих (вожаи арабӣ) - илмест, ки маҷмӯи воқеа ва ҳодисаҳои дар ҳаёти инсоният рӯйдодаро меомӯзад. Таърих пажӯҳиш дар рухдодҳо ва корҳои инсон дар гузашта аст. Ҳарчанд ғолибан ин риштаи мутолиотеро дар зергурӯҳҳи аз улуми инсонӣ ё улуми иҷтимоӣ қарор додаанд, бо инҳол метавон онро ба унвони пуле байни ин ду шохаи таллақӣ кард; зеро равишҳои мутолиоти мухталифи он аз ҳар ду шоха вом гирифта шудаанд. Таърих ба унвони як риштаи мутолиотӣ дорои шохаҳо ва гироишҳои ҷанбӣ зиёде аст, ки аз он миён метавон ба таърихшуморӣ, таърихнигорӣ, таърихшиносӣ, хатнигорӣ таърихӣ (китобшиносӣ) ва cliometrics ишора кард.

Муаррихон аз гузашта кушидаанд то пурсишҳои таърихиро ба пажӯҳиш дар асноди навишторӣ посух гуянд. Бо ин ҳол пажӯҳишҳои таърихӣ танҳо ба ин манбаъҳо маҳдуд намешаванд. Ба таври куллӣ манбаъҳои дониши таърихиро метавон ба се даста тақсим кард: навиштаҳо, гуфтаҳо, бақояи моддӣ. Таърихнигорон барои кори худ аз ҳар се истифода мекунанд.

## Вожаҳои таърихӣ

## Фалсафаи таърих

## Нигаред низ
* Таърихшиносӣ
* Таърихи Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърих
Гови швисӣ

**Гови швисӣ** — зоти ширу гӯштдеҳ аст, ки дар Швейсария ба вучуд оварда шудааст. Дар кори руёндани ин зоти гов иқлими мулоиму намноки мамлакат ва чарогоҳу марғзорҳои кӯҳии алпӣ хеле мусоидат намудаанд. Гови швисӣ зуд калон мешавад. Вазни зиндаи модаговаш 600—650 кг, буққааш то 1000 кг аст. Аз ҳар сар модагов соле 4200-4500 кг шир (равғаннокиаш 3,9 %, миқдори сафедааш 3,4 %) медӯшанд. Солҳои 1930 ба Тоҷикистон аз қисми аврупоии собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ чанд сар uови швисӣ оварда шудаанд.

Соли 1931 барои ташкил кардани фермаи таҷрибавӣ аз Қирғизистон 10 ва аз фермаи Академияи кишоварзии ба номи Тимирязев 24 сар ҷавонаи гови швисиро оварданд. Вале ин миқдор барои беҳтару зиёд кардани саршумори гови маҳаллии зебумонанд кам буд. Бинобар ин, дар давоми солҳои 1936—1939 аз вилоятҳои марказӣ ба хоҷагиҳои ҷумҳурӣ боз 3553 сар буққа ва 513 сар модагову гӯсолаи гови швисӣ оварда шуд. Тақрибан баъди 10 сол 872 сар буққа ва 215 сар ғуноҷини дигар ворид гашт. Тӯли солҳои 1945—1949 аз Қирғизистон ва Қазоқистон боз 400 сар буққаи гови швисӣ оварда шуд. Ҳамин тавр, то солҳои 70 асри 20 саршумори гови швисӣ дар ҷумҳурӣ ба 11353 расид. Олимони тоҷик гови швисӣ-ро барои ба вуҷуд овардани зоти гови швитсии зебумонанд истифода бурдаанд. Бо мақсади дурагакунонӣ буққаҳои гови швисӣ аз вилоятҳои Смоленск, Тула, Маскав, инчунин аз Украина, Қирғизистон ва Австрия оварда шуданд. Дар шароити иқлими Тоҷикистон дар давраи ширдиҳии аввал аз ҳар сар модагови гови швисӣ 3888 (равғаннокиаш 4,05 %), дар давраи дуввум 4465 (равғаннокиаш 4,14 %) ва дар давраи севвум 4377 (равғаннокиаш 4,07 %) кг шир дӯшида шуд. Ҳоло гови швисӣ дар ноҳияҳои Бохтар, Вахш, Восеъ, Данғара, Ёвон, Қубодиён, Қумсангир, Панҷ, Носири Хусрав, Норак, Шаҳритус, Ҷалолуддини Румӣ, Ваҳдат, Нуробод ва Рашт парвариш меёбад. Соли 2013 дар ҷумҳурӣ 16 ҳазор сар гови швисӣ мавҷуд буд.

## Нигаред низ
* Гови швисии зебумонанди тоҷикӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманьян Е. А. Животноводство. М., 1991;
* Солдатов А. П. Домашние породы крупного рогатого скота. М., 2001;
* Костомахин М. М. Скотоводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Буэнос-Айрес (музофот)

**Буэнос-Айрес** () — вилоят дар Аргентина. Масоҳат 307,6 ҳаз. км2. Аҳолӣ 13 756 ҳаз. наф. (2001). Маркази мамурӣ — шаҳри Ла-Плата

Гурӯҳ:Вилоятҳои Аргентина
Гови швисии зебумонанд

**Гови швисии зебумонанд** — зоти нави гов буда, дар тӯли тақрибан 50 сол (1937—1985) аз ҷониби олимони ҷумҳурӣ бо роҳи интихоб ва ҷуфт кардани модаговҳои ҷойдории зебумонанд ва буққаҳои зоти гови швисӣ ба вуҷуд оварда шудааст.

Барои пайдо намудани зоти мазкур се давра зарур буд. Дар давраи аввал (солҳои 1937—1947) модаговҳои ҷойдории зебумонанд бо буққаҳои зоти швитсӣ ҷуфт карда шуданд. Дар давраи дуввум (солҳои 1948-56) диққати асосӣ ба парвою нигоҳубини гӯсолаҳои дурага ва санҷиши онҳо равон гардида буд. Муқаррар шуд, ки барои пайдо кардани зоти нав дурагаҳои насли 2 ва 3 бештар мувофиқанд. Давраи севвуми ба вуҷуд овардани зоти швисии зебумонанд (аз соли 1956 то имрӯз) интихоби ҷинси говҳои хушсифат, омӯзиши аломатҳои биологӣ, ба вуҷуд овардани авлоду оилаҳои нав, ташкили подаву фермаҳои зотпарварӣ, таҳияи феҳристи буққаҳо, китоби давлатии зот буд. Соли 1985 швисии зебумонанд ҳамчун зоти нави гови тоҷикӣ расман тасдиқ гашт. Онро асосан дар ноҳияҳои ҷанубии ҷумҳурӣ мепарваранд. Ба шароити иқлими гарму хушки ҷумҳурӣ мутобиқ аст. Рангаш бештар бӯр, сиёҳтоб ё тира мешавад. Аз ҳар сар модагови швисии зебумонанд соле 3500-4000 (равғанокиаш 3,9-4,1 %) ва дар сурати муҳайё сохтани ғизои хушсифату фаровон то 5000-6000 кг шир медӯшанд. Вазни зиндаи ҷавонаҳои яксола — 230, буққаҳо — 260 (дар 18-моҳагӣ мутобиқан 330—450), модаговҳо — 550 ва буққаҳои наслафзо то 800 кг мешавад. Таҷрибаҳо собит намуданд, ки швисии зебумонанд ба шароити иқлим нағз мутобиқ гашта, ба гармо ва ҳар гуна касалиҳо, хусусан лейкоз, тобовар аст. Гӯшти хушсифат низ дорад. Дар хоҷагиҳои зотпарварӣ ҷавонаҳои швисии зебумонанд дар як шаборӯз 700—800 г фарбеҳ мешаванд.

Гови швисии зебумонанд асосан дар з-ди зотпарварии «Тоҷикистон»-и ноҳияи Қумсангир, хоҷагиҳои ба номи Н. Бегови ноҳияи Ҷалолуддини Румӣ, ба номи Э. Сатторови ноҳияи Ҷилликӯл, «Кӯлоб»-и ноҳияи Вахш ва хоҷагии зотпарварии «Баракат»-и ноҳияи Ҳисор парвариш карда мешавад. Соли 2013 дар ҷумҳурӣ 34,0 ҳазор сар швисии зебумонанд мавҷуд буд.

## Нигаред низ
* Гови швисӣ
* Гови зебумонанд

## Адабиёт
* 
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980;
* Аҳмадалиев Н. Сершир кардани модаговҳо дар иқлими гарм. Д., 1988;
* Аҳмадалиев Н. Основные этапы и итоги научных исследований по молочному скотоводству. Д., 2000;
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Аз Ориён то Сомониён

**“Аз Ориён то Сомониён”**  - Китоби Эмомалӣ Раҳмонов аз силсилаи китобҳои **"Тоҷикон дар оинаи таърих"** мебошад.
  
"Аз Ориён то Сомониён" аз силсилаи китобҳои "Тоҷикон дар оинаи таърих" нашр шуд, ки туҳфаи сазовору гаронмояи Сарвари давлат ба мардуми шарафманди Тоҷикистон аст.

Китоби "Аз Ориён то Сомониён" аз панҷ боб иборат буда, идомаи тадқиқоти илмии таърихӣ ва андешаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмоновро оид ба гузаштаю имрӯзаи сарнавишти бою пурғановати мардумони ориёӣ мебошад. 
Ҳадафи асосӣ аз тадқиқоти илмӣ ва таълифи китобҳои мазкур дар сарсухани китоби аввал аз ин силсила хеле возеҳу фаҳмо зикр гашта буд: *"Мо кистем, аз куҷоем ва дар кадом дудмон сабзидаем? Нахустаҷдодамон киҳо буданд, аз куҷо омадаанд ва дар кадом марзу бум ошён доштанд."*

Ба ин ва суолҳои зиёди дигар оид ба таъриху тақдири пур аз шебу фарози ниёгони фарҳангдӯсту фарҳангофари мо дар ин китобҳо посухҳои дақиқу илман асоснок дарёфт кардан мумкин аст.

Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмонов дар ҳамон сарсухан таълифи китобҳоро на "даъвои олимӣ ва таърихнигорӣ", балки "ҳиссаи хоксоронаи як фарзанди модари тоҷик" маънидод кардааст, вале дар асл бошад китобҳои "Аз Ориён то Сомониён" аз силсилаи китобҳои "Тоҷикон дар оинаи таърих" дар роҳи шинохту муаррифии фарҳанги бостонии ориёӣ ва таърихи пурғановати миллати тоҷик дорои арзиши баланди илмию таърихӣ арзёбӣ мегарданд.

## Нигаред
Раҳмонов Э. Тоҷикон дар оинаи таърих.Аз Ориён то Сомониён. Китоби якум.- London: Flint river editions Great Britian, 1999. - 240 c.[ftp://91.218.161.60/kitobho/Tadjiki_v_zerkale_is.pdf]

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Китобҳои Китобхонаи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Чако

**Чако** яке аз вилоятҳои Аргентина, ки дар шимоли кишвар ҷойгир шудааст, на он қадар дур аз сарҳад бо Парагвай. Пойтахташ Ресистенсиа дар соҳили дарёи Парана.

Сategory:Шаҳрҳои Аргентина

Гурӯҳ:Вилоятҳои Аргентина
Чубут

**Чубуь** вилоят дар қисми ҷанубии Аргентина, маркази маъмурӣ - Равсон.

Сategory:Шаҳрҳои Аргентина

Гурӯҳ:Вилоятҳои Аргентина
Кордова (музофот)

**Кордова** музофот дар Аргентина, дар қисми марказии кишвар ҷойгир шудааст. Маркази маъмурӣ - Кордова, дуюм шаҳри калонтарин дар кишвар.

Сategory:Шаҳрҳои Аргентина

Гурӯҳ:Вилоятҳои Аргентина
8 сентябр

## Ҷашнҳо
* Рӯзи роҳсозон.
* Рӯзи ҷаҳонии саводнокӣ маърифат.
* Рӯзи байналмилалии ҳамраъии рӯзноманигорон рӯзноманигорон.

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 сентябр]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 8 сентябр]]*
* 1913 — Ғулом Нуриддинов, олими соҳаи педагогика.
* 1933 — Нӯъмон Раҳимҷонов, рассоми синамо.
* 1959 — Далер Назаров, овозхон, мусиқидон, ҳунарпешаи синамо, оҳангсоз, оҳангсози филм.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 сентябр]]*

## Тақвими мардумӣ
**Сунбула** (23 Август — 22 Сентябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0908.html 
* http://www.calend.ru/day/9-08/ 
* Наука, 1.09
* BBC On this day, 1.09
Зараррасонҳои занбӯри асал

thumb|Honeycomb
**Зараррасонҳои занбӯри асал** — ҷонвароне, ки занбӯри асал ва маҳсули онҳоро хӯрда, ба занбӯрпарварӣ зарар мерасонанд.

Асосан ду гурӯҳи зараррасонҳои занбӯри асал мавҷуд аст: зараррасонҳои ангал, ки дар оилаи занбӯр зиста, аз маҳсули онҳо ғизо мегиранд; зараррасонҳои даранда, ки берун аз кандуҳо ва ҷойҳои занбӯрпарварӣ зиста, ба занбӯрҳо ҳамла мекунанд.

Ба зараррасонҳои ангал намудҳои гуногуни куя, кана, гамбуск ва мушҳо мансубанд. Ба занбӯр хусусан мумкуяи калон (Galleria mellonela), мумкуяи хурд (Achroece grisella), куяи чӯб (Tineola bisselliella) ва куяи либос (Tinea pellionella) зарари ҷиддӣ мерасонанд. Кирминаи мумкуяи калон ва хурд шон, куяи чӯбу либос гарди гул ва шонро мехӯрад. Дар сурати бад будани нигоҳубини занбӯрҳо дар оилаҳои онҳо гамбуски пӯстхӯр (Dermestes lardarius; рангаш сиёҳ, дарозиаш то 7,7 см; кирминааш чашмакҳои шонро вайрон карда, шаҳдро мехӯрад) ва канаҳои гуногун (аз оилаи тирогфилҳо, глитсифагҳо, тарзонемиҳо ва ғ.) пайдо мешавад. Гамбуску канаҳо занбӯр ва кирминаҳои фавтида, шаҳд, шон ва рӯйпӯшҳои кандуро мехӯранд. Мушҳо тирамоҳ ё зимистон ба канду даромада, лона мегузоранд, захираи асалро мехӯранд, шонҳоро вайрон ва занбӯрҳоро ноором мекунанд. Парвариш кардани оилаҳои солиму тобовари занбӯри асал, аз кандуҳо баровардани шонҳои холӣ, гарм нигоҳ доштани занбӯрҳо, мунтазам тоза кардан ва бароварда сӯхтани партови кандуҳо, дуд кардани сулфур ва нест кардани мушҳо тадбирҳои асосии мубориза бо зараррасонҳои ангали занбӯри асал мебошанд.

Ба зараррасонҳои даранда баъзе парандаҳои ҳашаротхӯр ва ҳашароти гӯштхӯр мансубанд, мас., занбӯрхӯрак ё орухӯраки муқаррарӣ (Pernis apivorus) ва шарқӣ (P. orientalis), куркурикаррок (Merops apiaster), чилмангуштак ва ғ. Аз ҳашароти дарранда ба занбӯри асал махсусан гургору (Philanthus triangulum), якказанбӯр, занбӯри муқаррарӣ (Vespa crabro) ва шарқӣ (V. orientalis), говзанбӯр ва сӯзанакҳо зарароваранд. Говзанбӯр занбӯри асалро кушта, ба кирминааш медиҳад. Сӯзанакҳо занбӯри асалро села-села нобуд мекунанд. Ҳашароти дигар ба кандуҳо даромада, асалро медузданд. Бисёр вақт мӯрчаҳо низ ба оилаҳои заифи занбӯри асал дармеафтанд ва захираи асалро барбод медиҳанд. Барои мубориза бо онҳо истифодаи моддаҳои кимиёӣ, вайрон кардани лона, бо садои тир гурезондани парандаҳо, иваз кардани ҷои кандуҳо ва ғ. муҳим мебошад
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Гробов О. Ф. Болезни и вредители медоносных пчел. М., 1987.

Гурӯҳ:Ҳашарот
Гурӯҳ:Зараррасонҳо
Бертолд Брехт

thumb|right|Бертолд Брехт
thumb|right|Бертолд Брехт

**Бертолт Брехт** (; номи пурра *Eugen Berthold Friedrich Brecht* — **Ойген Бертолт Фридрих Брехт**; 1898-1956) — шоири олмонӣ, прозаик, драматург, реформатор театра, асосгузори театр «Берлинский ансамбль», коммунист.

## Зиндагинома
Ойген Бертолд Фредрих Брехт 10 Феврали соли 1898 дар Аугсбург ба дунё омадаааст

Брехт дар Аусгбург, ки падараш директори фабрикаи когазбарори буд таълим гирифтааст. Соли 1917 мактаби миёнаро хатм намуда ба Донишгоҳи Людвик -Максимиланз дохил мешавад ва илмҳои духтури ва адабиётро азбар менамояд.Бреч донишомузиро муваккатан катъ мекунад чунки уро ба сафи артиш даъват менамоянд.Соли 1919 ӯ хонадор мешавад ва сохиби як писар мешавад
Соли 1920 Брехт ба Берлин меравад ва уро ҳамчун аз маданиятноктарин шахсони илмшинос кабул менамоянд.Дар Берлин ӯ бо Хелен Вейгел ном духтаре шинос шуда уро дӯст медорад ва аз якум хамсараш чудо шуда бо Хелен никох мебандад. Аз ин никох ӯ боз сохиби писаре мешавад. 
Дар Берлин Брехт бо як гурӯҳ шахсони бафарҳанг ва рассомон аз Ҷумҳурии Веймарер вомехурад.Навиштачоти ӯ дар бораи ҷамъияти капиталисти аз тарафи омма мухокима мешуд.Хамаи рафикони Бреч коммунист буданд аммо ӯ хеч гоҳ ба ягон партия дохил намешуд. Яке аз корҳои бехтарини онзамонаи ӯ "Драйгрошенопер" буд.
Аз соли 1933 сар намуда Нейзис ( партияи социал милли) ба саҳна гузошта ичро кардани корҳои Бречро маън мекунад ва якчанд рафикони уро ба хабс мегирад.Баъд аз Рейстагбранд Бреч аз Олмон ба Прага , Виена ва Швецария ба Денмак меравад.
Бреч панч соли охири умри хешро дар Денмак гузаронидаастюДар соли 1938 ӯ дар бораи Чалилио Чалилей "Хаёти Чалилей" менависад,хамоне, ки барои ба олимон ҳақиқатро баён намуданаш аз тарафи диндорон парронида шуда буд.
Пас аз ин Брехт аввал ба Шветсия сипас ба Финландия ва охир ба Маскав ба Иттифоки Шуравӣ меояд.Аммо хатто дар пуштибонии Сталин низ ӯ худро бехатар ҳисоб накарда мачбур шуд. ки ба Чин ба штатҳои Муттахида равад.Брехт дар Канада кор ва зиндагӣ карда якчанд матнхо тарчума кардааст.
Соли 1947 дар муҳити Мек Каси, аъзоёни коммитети фаъолони беруназамрикои Бречтро комунист эътироф мекунанд ва мехоҳанд ба хабс гиранд аммо Бретч ягон бор аъзои партияи комунисти набуданашро тасдик мекунад ва ба Швецария бозмегардад.

Соли 1948 Брехт ба Берлин бармегардад.Вай яке аз нодиртарин шоир ва муҳимтарин шахс барои Германияи Демократи Чавон буд.Баъд аз нашр баромадани навиштачоти Бретч дар бораи хокимияти Олмон дар соли 1953 уро хеле ва хеле азоб доданд чунки ӯ ҳақиқатпарвар буд.

Брехт соли 1956 дар Берлин вафот кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адабиёти Олмон
Вилҳелм Буш

**Вилҳелм Буш** (; 15 апрели 1832, Виденсаҳл — 9 январи 1908, Мечтшаузен) — яке аз бузургтарин расомон ва инчунин шоири барчастаи Олмон буд, ки уро аз тасвирҳои мазмундори сатирикиаш дар ҳамачо мешинохтанд.

## Зиндагинома
У сараввал донишгоҳи механики-инченериро хатм намуда сониян донишгоҳи санъатро ба итмом мерасонад, дар шаҳрҳои Дюсилдорф, Антверп ва Минич ва ба тасвир кардан руй меорад.
Яке аз авалин тасвири ҳикоявии ӯ Макс ва Моритз ( соли 1865 чоп шуда буд) мебошад, ки муваффакияти калонро рассом аз ҳамин асар ба даст овардааст. 
Вилхелм Бутч ба тасвирҳои худаш шеърхо низ эҷод кардааст.
Ба ғайр аз корҳои ба нашр баровардааш 1,000 расмҳои беҳтаринаш дар соли 1908 фурухта нашуда буданд пеш аз маргаш.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адабиёти Олмон
Соли 978

**978** 

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо
* Зо́я (греч. Ζωή) — румӣ шоҳ, духтари шоҳ Константин VIII (Мақдунӣ).
* Ярослав I Хирадманд — шоҳи бузург Киевский аз 1016 года.
## Даргузаштҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 978
Соли 977

**977** 

## Рӯйдодҳо
* Междуусобная война на Руси.

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

Гурӯҳ:Соли 977
Меҳмонхона

[thumb|mini|250px|Меҳмонхона. [Итолиё, асри XVII]]

**Меҳмонхона** - биноест, ки барои истиқомати муваққати мусофирон ва меҳмонон ҳуҷраҳо ва хонаҳо дорад. 

## Меҳмонхонаҳои калонтарини Тоҷикистон инҳоянд
* Меҳмонхонаи Тоҷикистон
* Меҳмонхонаи Душанбе
* Меҳмонхонаи Вахш
* Меҳмонхонаи Ленинобод
* Меҳмонхонаи Кӯлоб

Гурӯҳ:Меҳмонхонаҳо
Гурӯҳ:Меҳмонхонаҳои Тоҷикистон
Бурҷ ал-Араб

**Бурҷ ал-Араб** (Arabic برج العرب "Бурҷи Араб") меҳмонхонаи люксери дар Дубай, Аморати Мутаҳҳидаи Араб (), аз тарафи Том Райт Atkins лоиҳа ба нақша дароварда шуда буд. 

At 321 metres (1,053 feet), it is the tallest building used exclusively as a hotel. It stands in the sea on an artificial island 280 metres (919 feet) away from the beach in the Persian Gulf, connected to the mainland only by a private curving bridge. It is owned by Jumeirah.

Гурӯҳ:Меҳмонхонаҳо
Катеноид

thumb|Катеноид
**Катеноид** - (аз лот, catena - занҷир ва аз юн. eidos - шакл, намуд), сатҳе, ки онро хати занҷирӣ ҳангоми гирди тири худ давр задан ҳосил мекунад; ба гурӯҳҳои сатҳи минималӣ таалуқ дорад.

## Нигаред
*Физика
Жанр

**Жанр** ( — *навъ*) - навъ ва таркиби маҷмуаи хусусии асар.
## [[Кинематография]]
* Филми ҷангӣ
* Вестерн
* Филми детективӣ
* Филми мустанад
* Драма
* Филми таърихӣ
* Филми комедиявӣ
* Мелодрамма
* Триллер
* Достони тарснок
* Фантастика
* Эротика
* Филми моҷароӣ

## [[Театр]]
* Драма
* Комедия
* Оперетта

## [[Адабиёт]]
* 

## [[Мусиқӣ]]
* 

## [[Санъати тасвирӣ]]
* Мифологияи диннӣ
* Натюрморт
* Пейзаж
* Портретӣ
* Таърихӣ
* Анималистика

## [[Жанр (журналистика)|Журналистика]]
* жанрҳои хабарӣ — хабар, ҳисобот, мусоҳиба ва репортаж ва ғайра;
*  
* жанрҳои таҳлилӣ — мухбирнома, табсира, мақола, нигориш, тақриз, хулосаи матбуот, мактуб, таҳқиқи журналистӣ ; 
* * жанрҳои публитсистӣ-бадеӣ   — лавҳа, очерк, фелетон, памфлет, пародия, луқма, эпиграмма, шарж.

## [[Намудҳои бозиҳои компютерӣ]]
* RPG
* TBS
* RTS
* Квест (Quest)
* FPS
* Аракада (Arcade)
* Simulator
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жанрҳо
Гурӯҳ:Адабиёт
Табиати беҷон

[мини|[Анри Фантен-Латур. Натюрморт бо гул ва мева. 1865. Осорхонаи Орсе. Порис]]

**Табиати беҷон** (), **натюрмо́рт** (аз  — «табиъати беҷон») — навъи ҳунари таҷассумист, ки дар он гул, мева, сабзавот, парранда, ашёи рӯзгор, дастархони пурнеъмат, олоти ҷудогона, меҳнату маишат ва ғайраҳо тасвир карда мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жанрҳои рассомӣ
Гурӯҳ:Рангкашӣ
Гурӯҳ:Жанрҳои санъати тасвирӣ
Соли 2002

## Рӯйдодҳо
### [[Май]]и соли [[2002]]
*  3 май – «Консепсияи миллии маълумоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул карда шуд.
*  10 май – Қонун «Дар бораи хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ)» қабул гардид.
*  10 май– Қонун «Дар бораи авфи шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон бинобар қонунигардонии маблағҳояшон» баромад.
*  12 май - Рӯзи «Шашмақом» эълон гардид. Минбаъд ҳар сол ин рӯз ҷашн гирифта мешавад. 
*  18 май – сокинони шаҳри Душанбе аввалин бор бо шабакаи Интернет пайваст гардиданд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2002]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2002]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 2002
Соли 2003

## Рӯйдодҳо
### [[Март]]и соли [[2003]]
* дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сиёсати додани қарзи хурд пеш гирифта шуд.

### [[Август]]и соли [[2003]]
* Қонун «Дар бораи таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсили баъд аз хатми мактаби олӣ» қабул гардид.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2003]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2003]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 2003
20 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 март]]*
* 2012 — ифтитоҳи Китобхонаи миллии Тоҷикистон.

## Зодагон
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 20 март]]*

* 1851 — Исмоил Гаспринский, сиёсатмадор, адиб ва яке аз поягузорони ҷараёнҳои ҷадидия ва пантуркизм дар Русияи подшоҳӣ.
* 1940 — Ҷӯрахон Обидпур, рубобнавоз, оҳангсози суннатӣ, профессор, Арбоби ҳунари Тоҷикистон.
* 1943 — Парвонахон Ҷамшедов, забошинос, доктори илми филология, профессор, Корманди шоистаи Тоҷикистон.
* 1958
** Ҷумъа Қуддус, рӯзноманигор, нависанда ва тарҷумони тоҷҷик.
** Зайд Саидов, ходими давлатӣ, сиёсатмадор ва соҳибкори тоҷик.
* 1989 — Дамирбек Олимов, овозхони тоҷик

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 март]]*

* 1924 — Василий Витковский, заминсанҷ, ҷонигор ва ахтаршиноси рус, генерал-лейтенант.
* 2020 — Абдусаттор Нуралиев, адабиётшинос ва рӯзноманигори тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор.

## Тақвими мардумӣ
**(20 Феврал — [[20 Март]])** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Ҳут

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0320.html 
* http://www.calend.ru/day/03-20/
Соли 2001

## Рӯйдодҳо
## [[Май]]и соли [[2001]]
*  7 май – бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Мирзо Турсунзода унвони олӣ «Қаҳрамони Тоҷикистон» дода шуд.

## [[Июл]]и соли [[2001]]
*  31 июл – Унвони **[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]** дар қатори дигар Унвонҳои фахрӣ бо Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷоизаҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 31 июли соли 2001 № 29 муқарар карда шудааст.

## [[Сентябр]]и соли [[2001]]
*  сентябр – 2700 – солагии китоби муқаддаси «Авесто» ҷашн гирифта шуд.
 
*1 январ - Ҳавзаи Шарлоттенбург-Вилмерсдорфи Берлин таъсис дода шуд . 
* 20 Март - Тафоҳумномаи бародаршаҳрӣ 20 Марти соли 2001 дар чаҳорчуби ҳамкориҳои Ҳамадон ва Кӯлоб ба имзо расида аст.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2001]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2001]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 2001
Рамштайн

**Rammstein** (*Рамштайн*) - рок-гурӯҳи Олмонӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Гурӯҳҳои дастаҷамъии мусиқӣ
Гурӯҳ:Гурӯҳҳои рок
Соли 1620

## Рӯйдодҳо
*1620 — аввалин коллонияи инглисхо дар Америкои Шимоли Плимуттахсис гардидааст, маркази Англияи нав, маркази таърихии ИМА.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1620]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1620]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1620
Соли 1626

## Рӯйдодҳо
*1626 — Голландия Амстердами Навро тахсис медиханд,ки дертар ба шахри Ню-Йорк табдил ёфт.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1626]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1626]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1626
4 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
* 1776 — Декларатсияи сохибистиклоли ИМА аз Британияи Кабир кабул гардид. 
### Динӣ

Гоҳшумори Ҳиҷри қамарӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 4 июл]]*
 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 4 июл]]*
* 1933 — Ҳайрат Шанбезода, шоир, рӯзноманигор.
* 1948 — Римма Зудерман, рассоми кино.
* 1950 — Саноат Азизова, киношинос.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 4 июл]]*
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0704.html 
* http://www.calend.ru/day/7-04/
Соли 1776

## Рӯйдодҳо
* 4 Июл - соли 1776 — Декларатсияи соҳибистиқлолии ИМА аз Британияи Кабир қабул гардид.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1776]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1776]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1776
Соли 1814

## Рӯйдодҳо
24 Август - сӯхтори шаҳри Вашингтон аз тарафи қӯшунҳои бритонӣ.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1814]]*
*Михаил Юревич Лермонтов — шоири класикии адабиёти русӣ

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1814]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1814
Соли 1867

## Рӯйдодҳо
1867 — харидории Аляска аз Россия.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1867]]*

 
## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1867]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1867
Соли 1941

## Рӯйдодҳо
* Саршавии Ҷанги Бузурги Ватании ИҶШС (1941-1945)
* Ҷоан Фонтаин ҷойизаи Оскар гирифт.
* 3 март - шурӯи ба истеҳсол барори ва фурӯши конфетҳои M&M's;

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1941]]*
* 14 апрел — Ҷулие Кристие  ҳунарпешаи аҳли Англия
* 1 май — Зайниддин Зулфиқоров  оҳангсози муосири тоҷик.
* 20 май — Лоиқ Шералӣ шоири мардумии Тоҷикистон.
* 29 июл — Масъуд Кимиёӣ як коргардони aҳли Эрон аст

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1941]]*
* 28 март — Вирҷиниа Вулф нависандаи инглис.

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1941
Соли 1945

## Рӯйдодҳо
Тамомшавии Ҷанги Дуюми Ҷаҳон 1941-1945

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1945]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1945]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1945
15 август

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
* Рӯзи истиқлоли Ҳиндустон

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 август]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 15 август]]*
* 1907 — Ҳабибулло Назаров, шоир, нависанда.
* 1913 — Ҳабиб Аҳрорӣ, мутарҷим, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* 1918 — Борис Протасов, рассом, Ходими шоистаи Тоҷикистон.
* 1919 — Сироҷиддин Нуриддинов, мусаввир, кандакор, Ходими хизматнишондодаи санъати Тоҷикистон.
* 1923 — Василий Белан, муаррих, китобшинос.
* 1923 — Саида Сафарова, устоди рақс.
* 1933 — Бӯрӣ Олимов, рассом.
* 1933 — Муяссара Шукурова, забоншинос.
* 1935 — Сайид Абдулло, шоир
* 1936 — Мулло Усмонов, олим, доктори илмҳои тиб, профессор
* 1938 — Сабзалӣ Сӯфиев, олими соҳаи кишоварзӣ.
* 1941 — Раҷабали Ҳусейнов, ҳунарпешаи театр ва Синамои тоҷик, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон
* 1942 — Бахшидод Алидодов, географи тоҷик, номзади илмҳои геология ва минералогия
* 1948 — Бердӣ Раҳимов, олими соҳаи педагогика.
* 1958 — Ғайратшо Сафаров, олими соҳаи иқтисод.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 август]]*

## Тақвими мардумӣ
40px|none|Асад

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* * http://days.peoples.ru/1508.html 
* http://www.calend.ru/day/8-15/ 
* Наука, 15.08
* BBC On this day, 15.08

## Эзоҳ
Соли 1999

## Рӯйдодҳо
## [[август]] [[1999]]
* 3 август  — Роҳбарияти Иттиҳодияи нерӯҳои оппозитсиони тоҷик (ИНОТ) дар бораи барҳам додан ва инҳилоли дастаҳои мусаллаҳи худ эълон намуд. 
* 12 август —  Дар асоси Қарори Суди Олии ҶТ Т Дар бораи беэътибор донистани қарор «Дар бораи манъи фаъолияти ҳизбҳо ва ҷунбишҳои сиёсии ИНОТ» (аз соли 1993) қабул гардид. 
## [[сентябр]] [[1999]]
* 1 сентябр — навбати дуюми роҳи оҳани Қӯрғонтеппа — Кӯлоб ба истифода дода шуд, истгоҳҳои: Данғара — Олимтой — Қурбоншаҳид — Кӯлоб. 
* 8 сентябр — ба муносибати таҷлили 1100 - солагии ҷашни Давлати Сомониён, ёдгории меъмории "Муҷтамаи ёдгории оштии миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон" ва муҷассамаи амири аввалини давлати тоҷикон — Исмоили Сомонӣ дар ш. Душанбе ба истифода супорида шуд.
## [[октябр]] [[1999]]
* 15 октябр — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Ҷоизаи байналмилалии "Сулҳ-99" сарфароз гардид.
## [[ноябр]] [[1999]]
* 6 ноябр — Эмомалӣ Раҳмон аз нав дар асоси алтернативӣ ва бо овоздиҳии умумихалқӣ бори дуюм ба муҳлати ҳафт сол Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид.
## [[декабр]] [[1999]]
* 11 декабр — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Унвони олии давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон **[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]** барои хидматҳои шоиста дар назди давлат ва халқ мукофотонида шудааст. 
* 11 декабр — Низомнома **Дар бораи Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон**  бо қарори № 892 Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ шудааст.
* Дар соли 1999 Гюнтер Грас бо Ҷоизаи Нобелӣ қадрдонӣ шудааст.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1999]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1999]]*

## Эзоҳ

## Нигаред низ

Гурӯҳ:Соли 1999
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 1999
Соли 1963

## Рӯйдодҳо
*4 январ — Дар бораи таъғиротҳо дар сохти маъмурӣ - территориявии ҶШС Тоҷикистон. Указ аз 04.01.1963 с. (Ведомостҳои Совети Олии ҶШС Тоҷикистон, № 2). Бо мақсади боз ҳам такмил додани роҳбарӣ ба хоҷагии халқ, беҳтар намудани хидматрасонӣ ба аҳолии шаҳр ва қишлоқ, мувофиқи қарори Пленуми ноябрии соли 1962 КМ КПСС Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон қарор мекунад: Аз ҳайати райони Восеъ, Совети қишлоқи Даҳана ба тобеи Совети депутатҳои меҳнаткашони шаҳри Кӯлоб дохил карда шавад.
* 22 Ноябр — Президенти ИМА Ҷон Кеннеди кушта шуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1963]]*
* Ҷет Ли — ҳунарпешаи машҳури Хитой, Сингапур ва ИМА

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1963]]*
## Ҳаволаҳо
*http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_dakhana/0-1157
*http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_dakhana/0-1146

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1963
24 декабр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ

### Динӣ
* Мавлуди Исо

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 24 декабр]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 24 декабр]]*
* 1934 — Муҳаммадалӣ Мадиброҳимов, олими соҳаи техника, профессор.
* 1934 — София Ниёзова, олимаи соҳаи тиб.
* 1964 — Шаҳрбону Тошева, рӯзноманигор.
* 1934 — Анвар Шукуров, олим

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 декабр]]*

## Тақвими мардумӣ
**Ҷадӣ** (22 Декабр — 20 Январ) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Дай дар тақвими Эронӣ аст.

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/1224.html 
* http://www.calend.ru/day/24-16/ 
* Наука, 24.12
* BBC On this day, 24.12

## Эзоҳ
Соли 1962

## Рӯйдодҳо

### Март

* 18 март — байни Фаронса ва Алҷазоир созишномаҳои Эвиан ба имзо расиданд, ки ба итмоми Ҷанг барои истиқлоли Алҷазоир ва соҳибистиқлолии Алҷазоир оварда расонданд.

### Сентябр
* 8 Сентябр - ярокҳои совети СС-4 ва СС-5, ки ба ИМА хатаровар буд ба Куба бо воситаи киштиҳои советӣ ворид шуданд.

### Октябр
* 14 Октябр — ярокҳои СС-4 ва СС-5 бо воситаи аэрофотосемка пайдо карда шуда буданд.
* 22 Октябр — баромади сарвари давлат Ҷон Кеннеди бо воситаи телевизион.
* 28 Октябр — баъди гуфтушунидҳои дуру дароз сарвари Иттифоқи Шуравӣ, Н.С. Хрушёв оид ба баровардани ярокҳои советӣ аз Куба эълон намуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1962]]*

Гурӯҳ:Соли 1962
5 май

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Ҷаҳонӣ
* Рӯзи байналмилалии мубориза барои ҳуқуқи маъюбон.
* Рӯзи байналмилалии момодояҳо

### Миллӣ
*  — Рӯзи мубориза бо хушунат ва нажодпарастӣ.
*  — Рӯзи матбуот (пештар — Рӯзи матбуоти шӯравӣ).
*  — Рӯзи озодсозӣ.
*  — Рӯзи қонуни асосӣ.
*  — Солгарди набарди Пуэбло, Синко де Майо.
*  — Рӯзи озодсозӣ.
*  — Рӯзи солмандон.
*  — Рӯзи тоҷгузорӣ.
*  — Рӯзи Озодӣ.
* ,  — Рӯзи кӯдакон.

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 5 май]]*

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 5 май]]*

* 1910 — Сороҷон Юсуфова, доктори илми геологӣ, академики АИ Тоҷикистон;
* 1912 — Мирсаид Миршакар, Шоири халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷойизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ;
* 1918 — Амон Ҳамдамов, оҳангсоз, Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон;
* 1921 — Болта Ортиқов, нависанда, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон;
* 1925 — Александр Вишневский, доктори илми таърих, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон;
* 1932 — Мавҷуда Ҳакимова, шоир, Журналисти шоистаи Тоҷикистон;
* 1947 — Муҳаммадалӣ Музаффарӣ, доктори илмҳои фалсафа, профессор:
* 1952 — Маҳмадалӣ Сафаров, доктори илми техникӣ, профессор;
* 1962 — Зариф Ализода, ҳуқуқшинос, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон;
* 1972 — Муродулло Амриллоев, шашкабоз, аввалин гроссмейстр байналмилалӣ аз байни тоҷикон (1998).

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 5 май]]*

* 2004 — Ҳусейни Мунзавӣ, шоир, яке аз намояндагони шинохтаи арсаи ғазали форсӣ.

## Тақвими мардумӣ
Савр (21 Апрел — 20 Май) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Урдибиҳишт дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Савр

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0505.html 
* http://www.calend.ru/day/05-05/
Соли 1961

## Рӯйдодҳо
* 5 Май — Шепард, Алан дар киштии «Меркурий» ба кайҳон парвоз намуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1961]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1961]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1961
Соли 1992

## Рӯйдодҳо
## [[феврал]] [[1992]]
* 26 феврал – аъзои Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо (САҲА) гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон.
## [[март]] [[1992]]
* 2 март – Дар иҷлосияи 46-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид Ҷумҳурии Тоҷикистон аъзои комилҳуқуқи Созмони Милали Муттаҳид интихоб гардид. 
* 5 март – қабул гардидани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ислоҳоти замин».
* 26 март – оғози гирдиҳамоии зиддиҳукуматӣ дар майдони «Шаҳидон» – и шаҳри Душанбе бо иштироки ҳизбу ҳаракатҳои мухолифин.

## [[апрел]] [[1992]]
* 24 апрел – оғози гирдиҳамоии ҷонибдорони ҳукумати расмӣ (Президент Раҳмон Набиев) дар майдони «Озодӣ» ш.Душанбе.
## [[май]] [[1992]]
* 5 май – дар гардиши Олӣ Совет, роҳи Душанбе – Ёвон рӯй додани хунрезӣ байни ҷонибдорони ҳукумати расмӣ (Президент Раҳмон Набиев) ва мухолифин ва оғози Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон.
* 10 май – ташкили «Ҳукумати муросои миллӣ»-и Тоҷикистон  бо намояндагони ҳизбу ҳаракатҳои мухолифиин.
## [[август]] [[1992]]
* 24 август – Сӯиқасд ва кушта шудани додситони генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон Нурулло Ҳувайдуллоев аз ҷониби мухолифин.
* 31 август – Қасри Президентро ишғол намуда ҷонибдорони силоҳбадасти мухолифин ва гаравгон гирифтани зиёда аз 30 нафар аъзои мақомоти идораи Президент ва Ҳукумати Раҳмон Набиев.
## [[сентябр]] [[1992]]
* 7 сентябр – Дар фурудгоҳи шаҳри Душанбе аз ҷониби мухолифин гаравгон гирифтани Президенти ҶТ Раҳмон Набиев ва ба истеъфо баромадани ӯ. Минбаъд, Акбаршоҳ Искандаров, ки раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, иҷрокунандаи вазифаи Президенти Тоҷикистон (то 19 ноябри соли 1992) гардид.
* 9 сентябр – барпо гардидани форуми аввалини тоҷикони ҷаҳон дар шаҳри Душанбе ба муносибати яксолагии истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
## [[октябр]] [[1992]]
* 18 октябр - кушта шудани сарояндаи ҷавони тоҷик Кароматулло Қурбонов.
* 24 октябр – ҳуҷуми нерӯҳои силоҳбадасти Сафаралӣ Кенҷаев зидди мухолифин ба шаҳри Душанбе ва бебарор анҷомидани он.
## [[ноябр]] [[1992]]
* 4 ноябр – 13 декабр – муҳосираи иқтисодии шаҳри Душанбе (39 рӯз давом кард), аз ҷониби нерӯҳои Ҷабҳаи халқии Ҳисор.
* 16 ноябр – 2 декабр баргузории Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. 
* 19 ноябр – Дар Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардидани Эмомалӣ Раҳмон.
* 24 ноябр – дар Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид. Дар Тоҷикистон аз соли 2009  рӯзи 24 ноябрро ҳамчун «Рӯзи Парчам» ҷашн мегиранд.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1992]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1992]]*
## Адабиёт
* История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история).– Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С.438-488.
## Эзоҳ

## Нигаред низ

Гурӯҳ:Соли 1992
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 1992
Соли 1815

## Рӯйдодҳо
* 8 Январ — шикаст хӯрдани қӯшунҳои бритонӣ дар задухӯрди наздикии шаҳри Ню-Орлеан.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1815]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1815]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1815
8 январ

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: *:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 8 январ*

=== Миллӣ ===

=== Динӣ ===

== Рӯйдодҳо ==
*Бознигаред: :Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 январ*
* [[1815]] — шикаст хӯрдани қӯшунҳои бритонӣ дар задухӯрди наздикии шаҳри Ню-Орлеан.
* [[1940]] — таъсиси [[Иттифоқи композиторони Тоҷикистон]].
* [[1977]] — Нахустин таркиш дар метрои Маскав ҳанӯз дар замони Шӯравӣ ба вуқӯъ пайваста буд. Маводи мунфаҷираи худсоз дар як вагони метро таркида буд. Ин амали террористии ҷудоихоҳони арман дар он сол 7 кушта ва 37 маҷрӯҳ бар ҷой гузошта буд/.

== Зодрӯзҳо ==
*Бознигаред: :Гурӯҳ: Зодагони 8 январ* 
* [[1915]] — [[Аслӣ Бурҳонов]], ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, коргардон, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1945)
* [[1935]] — [[Элвис Пресли]], ҳунарпеша ва овозхони ИМА
* [[1952]] — [[Умар Темур]], овозхон ва устоди мусиқӣ.

== Даргузаштҳо ==
*Бознигаред: :Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 январ*
== Тақвими мардумӣ ==
*'Ҷадӣ''' (22 Декабр — 20 Январ)  яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Дай дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ҷадӣ

## Ҳамчунин нигаред

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/801.html 
* http://www.calend.ru/day/8-01/ 
*  Наука, 8.01
* cyclowiki 8.01
* bbc.on this day 8.01

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:8 январ
Соли 1969

## Рӯйдодҳо
*Сохтумони Канали Кӯлоб оғоз ёфт.
*21 Июл — Кайҳонавард Армстронг, Нил Олден бори аввал ба рӯи Моҳ баромад.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1969]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1969]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1969
8 июл

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
* Замбия — Рӯзи Ваҳдат.
* Россия — Рӯзи  оила, боварӣ ва муҳаббат.
### Миллӣ
# Рӯзи байналмилалии маъюбон.
# Рӯзи моҳипарварон. 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 июл]]*
* 1497 - якумин сафари Васко да Гама аз Лиссабон ба Ҳиндустон сар шуд.
* 1932 -  дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ноҳияи Данғара таъсис дода шуд.
* 1944 - дар Иттиҳоди Шӯравӣ унвони фахрии «Қаҳрамонмодар» таъсис дода шуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 8 июл]]*
* 1904 — 1990 — Николай Қаюков, ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон.
* 1911 — 1996 — Зиё Икромов, доктори илми тиб, профессор.
* 1920 — Пӯлод Ҳамроқулов, муаррих.
* 1933 — 1988 — Ўктам Мансуров, доктори илми техникӣ.
* 1938 — Валентина Кошевая, ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.
* 1938 — Маъруфи Хушзод, нависанда.
* 1948 — Разматулло Абдураҳмонов, рассом;
* 1950 — Бобохон Маҳмадов, арбоби давлатию фарҳангӣ.
* 1951 — Сулаймон Исҳоқов, доктори илмҳои физикаю математика, профессор.
* 1953 — Талҳат Нигорӣ, нависанда, рӯзноманигор.
* 1955 — Муҳаммадалии Нуралӣ, шоир.
* 1991 — овозхони тоҷиктабори Русия, Манижа Сангин таваллуд шудааст.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 июл]]*
## Тақвими мардумӣ
**Саратон** (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Саратон

* 
## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* wikiwand ба забони тоҷикӣ 
* http://days.peoples.ru/0708.html  
* http://www.calend.ru/day/7-08/ 
*  Наука, 8.07
* cyclowiki 8.07

## Эзоҳ
Соли 1497

## Рӯйдодҳо
* 8 Июл 4 кишти бандари Лиссабонро тарк намуд ва якумин сафари Васко да Гама ба Ҳиндустон сар шуд.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1497]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1497]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1497
Соли 1827

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1827]]*
* Аҳмади Дониш - намояндаи бузурги тоҷик.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1827]]*

* 12 Август — Уилям Блейк, шоир ва рассоми англис.

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1827
Соли 1930

## Рӯйдодҳо
* Соли 1930 шабакаи хӯроквории KFC таъсис ёфт. 
* 23 ноябр — таъсиси ноҳияи Панҷакент

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1930]]*

* 12 Август — таваллуд шуд Ҷорҷ Сорос, финансист ва корманди ҷамъиятии амрикоӣ, венгр по происхождению
* Ҷумъа Одина — яке аз нависандаи тоҷик.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1930]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1930
Соли 1881

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1881]]*

* 12 Август - таваллуд шуд Эрвин Шрёдингер, физики олмонӣ

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1881]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1881