open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Романтизм

**Романтизм** — тасвири асари бадеӣ дар илми адабиётшиносӣ, ҳастии ҷомеа ва ҳаёти воқеиро тасвир менамояд. Нависанда ба воситаи тахайюл ҳақиқати воқеиро ба ҳақиқати бадеӣ мубаддал месозад.

Ду роҳи ба ҳақиқати бадеӣ табдил ёфтани ҳақиқати воқеӣ вуҷуд дорад. Яке, воқеаи тасвиршаванда аз ҷиҳати ҳаҷму ҳудуд ва замону макон ба тағйироти куллӣ дучор меояд ва ин тасвири романтикӣ ном дорад. Дигаре, воқеаи тасвиршаванда аз ҳақиқати зиндагӣ фарқи зиёд надорад ва ин тасвири реалистӣ номида мешавад. Ин ду тарзи тасвири асари бадеӣ дар илми адабиётшиносӣ ду методи эҷодиро ба вуҷуд овардааст, ки романтизм ва реализм ном гирифтаанд.

Романтизм ва реализм чун истилоҳҳои адабӣ нимаи аввали асри ХIХ дар Аврупо пайдо шудаанд. Вале тасвирҳои романтикӣ ва реалистӣ диққати мутафаккирони xаҳонро аз давраҳои қадим ба худ xалб намудаанд.

Романтизм (фаронсавӣ — роман) чунин методи эҷоди бадеист, ки мувофиқи он ҳаёти воқеӣ дар асар ба таъбири философи немис В. Шеллинг (1755—1854), «на чунон ки ҳаст, балки чунон ки мебояд» тасвир мешавад. Тасвирҳои романтикӣ дар осори адибони классикии форсу тоҷик ба воситаи ифодаи ғояҳои халқпарварона, шоҳи одилу афсонавӣ, асотир, ҳаёти шахсиятҳои барҷастаи таърихӣ ва ғайра фароҳам омадаанд. Баёни рамзиву тамсилӣ ва муболиғаомез чун усули истифодаи асарҳои романтикӣ дар адабиёти давраи нави тоҷик ҳам мавқеи муносиб дорад.
Дар достонҳои Низомӣ («Искандарнома»), Амир Хусрав («Ойинаи Искандарӣ»), Ҷомӣ («Хирадномаи Искандарӣ») образҳои подшоҳони одилу некукирдор ва халқпарвару хирадманд офарида шудаанд. Дар охири ин асарҳо мамлакати обод ва мардумони озод ба тасвир омадааст, ки дар ҷомеаи инсонӣ то ҳол чунин мамлакати идеалӣ вуxуд надорад.
Моҳияти тасвирҳои романтикӣ хонандаро ба шавқу завқ оварда, тасвирҳои боиси диққатҷалбкунандагии мундариҷаи асари романтикӣ мегардад. Бинобар ин, гоҳо адибон асарҳояшонро бо манзараҳои табиат ва дигар тасвирҳои xолиби романтикӣ ҳусни оғоз мебахшанд. Аз ин ҷиҳат, боби аввали романи «Дохунда»-и С. Айнӣ — «Дараи ниҳон» ҷолиби диққат аст. Дар ин боб манзараи табиии яке аз дараҳои кӯҳистони ҳисори Шодмон, ки ишқи Ёдгору Гулнор аз он сарчашма мегирад, тасвир ёфтааст. Махсусан, тасвири чашмаҳои кӯҳии Дараи ниҳон дар фасли баҳор назаррабо ва мафтункунанда мебошад. Нависанда шаффофии ҷӯйчаҳоро ба ойина ва софии оби ҷӯйчаҳоҳоро ба алмоспора монанд мекунад ва сабаби ин софкориро муболиғаомез «аз санг гузаронида» меноманд: «Оби ин ҷӯйчаҳо чунон соф аст, ки гӯё аз санг гузаронида софкориаш карда бошанд, монанди алмоспора беғубор менамояд… Канор ва замини ин ҷӯйчаҳо аз сангпораҳо бино ёфтааст, ки ба сабаби шустушeйи ҳамешагии об монанди ойина шаффоф шудааст».
Тасвирҳои бадеӣ ба хонанда завқи бадеӣ ва лаззати эстетикӣ бахшида, ӯро ба дарки амиқи фалсафаи зиндагӣ раҳнамун месозад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Худойназар Асозода, Аламхон Кӯчаров. Адабиёти тоҷик. (давраи нав) — Д., 2006. — С. 109—110

Гурӯҳ:Жанрҳои адабӣ
Абдумаҷид Усмон

**Абдумаҷид Усмон Ҳакимзода** — рӯзноманигор, узви ҳақиқии Академияи Телевизион ва Радиои АвруОсиё (2011), Корманди шоистаи Тоҷикистон

## Зиндагинома
Абдумаҷид Усмон Ҳакимзода 1 январи соли 1957 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Соли 1979 факултети Забонҳои Шарқи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси филолог-шарқшинос хатм намудааст. Солҳои 1977—1978 дар Ҷумҳурии исломии Афғонистон ба сифати тарҷумон иҷрои вазифа кардааст. Солҳои 1989—1991 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ ба сифати тарҷумони низомӣ хидмат намудааст. Фаъолияти журналистиро соли 1982 ба ҳайси муҳаррири Сардирексияи барномаҳои Телевизиони Тоҷикистон оғоз намудааст. Аз соли 1986 то соли 1996 ба ҳайси муҳаррир, муҳаррири калон, мудири шуъба, муовини сармуҳаррири Идораи барномаҳои иттилоотӣ ва ҷамъиятӣ-сиёсии Телевизиони Тоҷикистон фаъолият кардааст. Аз соли 1996 то 2004 ба сифати сармутахассис ва машваратчии калони Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷрои вазифа кардааст. Солҳои 2004—2006 дар вазифаи сармуҳаррири идораҳои иттилотӣ, сиёсӣ ва муовини директори Телевизиони Тоҷикистон фаъолият дошт. Бо қарори Ҳукумати ҶТ 1 марти соли 2006 ба вазифаи муовини директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» таъйин карда шуд. 3 ноябри соли 2008 бо қарори Ҳукумати ҶТ ба вазифаи директори Муассисаи давлатии «Ҷаҳоннамо» таъйин гардид. Муаллифи як силсила барномаҳои телевизионӣ ва филмҳои ҳуҷҷатӣ. Дар шабакаҳои телевизионии СNN, РТР Федератсияи Русия ва «Ал-Ҷазира» ихтисосашро такмил додааст.

## Ҷоизаҳо
* Корманди шоистаи Тоҷикистон,
* ордени «Ситораи Сурх»,
* Медали «Хидмати шоиста» ва як қатор дигар мукофоти давлатӣ ва соҳавӣ қадр карда шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон
Набӣ Набизода

**Набӣ Набизода **  — рӯзноманигор, коргардон,  узви Иттиҳоди байналмилалии журналистон (1999),  директори Муассисаи давлатии ТВ «Синамо» (2015).

## Зиндагинома
Набӣ Набизода  соли 1961 таваллуд шудааст. Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро дар соли 1983 бо ихтисоси коргардон (режиссёр) хатм кардааст. Ӯ аз соли 1983 дар Телевизиони Тоҷикистон фаъолитяи кории худро ҳамчун ёвари коргардони идораи адабию драмавӣ оғоз намудааст. Сипас ба ҳайси коргардони идораҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва мусиқӣ адои хидмат намудааст. 
Инчунин, ба ҳайси саркоргардон дар идораҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иттилоотӣ ва «Субҳ» - и Шабакаи якуми телевизони Тоҷикистон фаъолият доштаааст. Тайи чанд соли охир дар вазифаи Саркоргардони Шабакаи якуми телевизони Тоҷикистон ифои вазифа намудааст. аз 2-юми феврали соли 2015 то моҳи августи соли 2015 дар вазифаи сармуҳаррири идораи «Субҳ» фаъолият кардааст. Тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 ноябри соли 2015 директори Муассисаи давлатии телевизиони «Синамо» мебошад. 
Муаллиф ва когардони даҳҳо филмҳои мустанаду телевизионӣ, аз қабили «Нури умед», «Душанбе», «Тоҷикистон», «Нигини Бадахшон», «Макони ганҷҳо», силсилафилмҳои «Дар домани гардун», «Тоҷикистон ва эъмори ҷаҳон» ва ғайраҳо аст. 
Дар таҳияи барномаҳои калонҳаҷми телевизионии «Наврӯзӣ» ва солинавиҳо ва барномаҳои мустақим аз ҷашнвораҳои муҳимми сиёсию фарҳангӣ, сабқатҳои гуногуни телевизионӣ иштирок намудааст. Ҳамчун коргардон дар таҳияи барномаҳои консертӣ бо овозхонҳои машҳури дунё Л. Лешенко, Гурская, Муин, Фарҳоди Дарё, Лайлои Фуруҳар, Ю. Усмонова, Шаҷариён ва ҳунарварони маъруфи Тоҷикистон саҳмгузор аст.

## Ҷоизаҳо
* Медали «Хидмати шоиста», 
* «Аълочии радио ва телевизион», 
* «Аълочии мабуот» ва медалҳои соҳавӣ мукофотонида шудааст.
* «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», 
* барандаи ҷоизаи ба номи А.Лоҳути
*  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон‎
Тоҳир Абдуллоев

**Тоҳир Муртузович Абдуллоев** () — Самбогар ва ҷудокори рус, чемпиони СССР, чемпион ва ҷоизадори чемпионатҳои Россия оид ба ҷудо, чемпиони СССР ва ҷаҳон оид ба самбо.

## Натиҷаҳои варзишӣ
* Чемпионати СССР оид ба самбо 1988 — ;
* Чемпионати СССР оид ба самбо 1989 — ;
* Чемпионати СССР оид ба ҷудо 1991 — ;
* Чемпионати Россия оид ба ҷудо 1992 — ;
* Чемпионати Россия оид ба ҷудо 1993 — ;
* Чемпионати Россия оид ба ҷудо 1995 — ;
* Чемпионати Россия оид ба самбо 1997 — .

## Далелҳои аҷиб
* Мураббиёни Тоҳир Абдуллоев Анатолий Соломонович Рахлин буданд ва президенти ояндаи Россия Владимир Путин.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Чемпионҳои Россия оид ба ҷудо
Гурӯҳ:Чемпионҳои ИҶШС оид ба ҷудо
Гурӯҳ:Чемпионҳои ИҶШС оид ба самбо
Гурӯҳ:Чемпионҳои ҷаҳон оид ба самбо
Ҷоизаи Оскар (2017)

чап|Ҳайкалчаи хокистарии Оскар -3D-estatueta-cinza  
  

**Таҷлили ҷоизаи Оскар 2017** (таҷлили 89-ум)

Дар озмуни «Ҷоизаи Оскар -2017» доир ба ҷамъбасти соли 2016 - дар номинатсияи Филми беҳтарини сол  - **драмаи (), ()** ғолиб гардид.

Дар байни номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии Киноакадемияи Амрико аз ҳама бештар, 14 номинатсияро филми "LA LA LAND",  соҳиб гардид. Таҷлили супоридани «Ҷоизаи Оскар», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS)  26 феврали 2017 дар (Ҳолливуд, Лос-Анҷелес)и (ИМА), чун ҳамасола дар театри "Долби" баргузор гардид.

**Ғолибони ҷоиза дар соли 2017**

* Филми беҳтарини сол - драмаи драмаи (), ();  
* 
* Коргардонии беҳтарин — Дэмен Шазелл;  
* 
* Нақши беҳтарини мардона — Кейси Аффлек;  
* 
* Нақши беҳтарини занона — Эмма Стоун; 
* 
* Нақши дуюми беҳтарини мардона — Махершала Али; 
* 
* Нақши дуюми беҳтарини занона — Виола Дэвис; 
* 
* Беҳтарин сенарияи филм — Кеннет Лонерган; 
* 
* Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида — Барри Ҷенкинс, Тарелл Элвин МакКрейни; 
*  
* Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм — Zootopia (), (русӣ "Зверополис"); 
* 
* Беҳтарин суруд дар филм — CITY OF STARS (дар филми LA LA LAND, (русӣ "Ла-Ла Ленд"); 
* 
* Беҳтарин мусиқии филм —  Ҷастин Гурвич (дар филми LA LA LAND, (русӣ "Ла-Ла Ленд") 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Список лауреатов и номинантов на официальном сайте
* Academy Awards Official website
* The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website
* «Оскар»-2017 на сайте IMDb

Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия
Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои филм
Гурӯҳ:Ҷоизаи филмҳои Оскар
Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои ИМА
Ҷеймс Полк

**Ҷеймс Нокс Полк** (; 2 ноябри соли 1795, Паинвил, иёлати Каролинаи Шимолӣ, — 15 июни соли 1849, Нашвил, иёлати Вирҷиния) — 11-умин президенти ИМА, аз 4 марти соли 1845 то 4 марти соли 1849.

Аксари таърихнигорони муосир, Полкро ба даҳгонаи президентҳои барҷастаи  ИМА дохил кардаанд.

## Зиндагинома
Падару модари Полк табори шотландӣ буданд, модараш аз насли ислоҳотгари динии шотландӣ, поягузори пресвитерианстваи Ҷон Нокс буд. Дар 11 солагӣ ӯ бо оила аз Каролинаи Шимолӣ дар кишвари ҳамсоя Теннеси мекӯчанд. Донишгоҳи Каролинаи Шимолиро хатм карда, боз ба Теннеси баргашта, он ҷо ба адвокатура машғул шуд. Соли 1820 иҷозат барои кор адвокатӣ гирифт ва таҷрибаи худро кушод.

## Президентӣ (1845—1849)
Дар интихоботи президентии соли 1844 зери парчами экспансионизми ҳудудӣ, бар виг Ҳенри Клей дастболо гардид. Ба ӯ 170 аъзои ҳайати интихобот — бар муҷоби 105 ба Клей овоз доданд. Полк дар 15 иёлат, Клей — 11 пирӯз шуданд. Дар интихобот ҳангоми иштироки хеле баланд 78 %, дар маҷмӯъ, натиҷаи умумӣ фосила начандон калонро иншон дод: Полк 1 338 464 (49,6 %) овозҳои интихобкунандагонро ба даст овард, дар ҳоле ки номзад аз мухолифин 1 300 097 (48,1 %) овозҳоро гирифт.

Аз иёлати худ — Теннеси — 113 овозҳои ба вигҳо партофашударо аз даст дода. Бори аввал аз соли 1824, бо камтар аз 50% -и овозҳо президент интихоб гардид.

## Пайвандҳо
* Суханронии ифтитоҳии президенти ИМА Ҷеймс Нокс Полк дар  тарҷумаи русӣ

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Президентҳои ИМА
Хром

**Хром** — унсури кимиёии зергурӯҳи 6-уми гурӯҳи 4-и ҷадвали даврии элементҳои кимиёии Д. И. Менделеев рақами атомӣ — 24,  массаи атомӣ — 51,9.  Бо рамзи **Cr** () ифода мешавад. Металли сафеди ҷилодор

## Таърих
Соли 1797 аз ҷониби Л.Н. Воклен дар дохили маъдани крокоит кашф карда шудааст.

## Истифодабарӣ дар саноат
Дар саноати металлгудозӣ барои ҳосил кардани пӯлоди баландсифат истифода мешавад. Пайвастҳои хром (оксидҳо ва намакҳои кислотаи хром)-ро дар саноати чарм ҳангоми руйпуш кардани маснуот, барои ҳосил кардани рангҳо, заҳролуд сохтани тухмии зироат васеъ истифода мебаранд. Пайвастҳои хром ба организм тавассути роҳҳои нафас, пардаҳои луобӣ ва пӯсти солим дохил мешаванд. Пайвастҳои шашвалентаи хром (ангидриди хром, кислотаҳои хром ва духром ва ғайра) нисбатан заҳрнок мебошанд. Хроми металлӣ ва пайвастҳои севалентаи он заҳрнокии камтар доранд. Пешгирии заҳролудӣ: истифодаи бодкашҳо, ҳавоногузарии дастгоҳҳо, автоматикунонии раванди истеҳсолот; истифодаи респираторҳо, ниқобҳои зидди газ, дастпӯшакҳо, риояи беҳдошти шахсӣ. Муоинаи қаблӣ ва пешгирисози тиббӣ бо иштироки духтурони касалиҳои гӯшу гулӯю бинӣ ва пӯст ҳатмист.

## Хроми радиоактив
Аз изотопҳои радиоактиви хром фақат Cr массааш 51 камзаҳр аст; даври нимкоҳишаш 27,8 рӯзро ташкил мекунад. Манбаи афканишоти нури рентгенӣ ва қисман гамма мебошад. Онро барои ташхиси радионуклидӣ истифода мебаранд. Дар намуди намаки хлориди 51Cr барои нишонагузории плазмаи хун ва дар намуди намаки натрийи кислотаи хром барои нишонагузории эритротситҳо кор мефармоянд. Бо ёрии он ҳаҷми умумии хун, ҳаҷми плазма, давомати ҳаёти эритротситҳо ва тромботситҳоро таҳқиқ ва ҳангоми хуншории пӯшида миқдори талафи хунро муқаррар месозанд.

Адабиёт: Сбор и обработка вторичного сырья цветных металлов : Учебник для вузов по специальности "Металлургия металлов" / Г. А. Колобов, В. Н. Бредихин, В. М. Чернобаев. – М. : Металлургия, 1993. – 288 с.

## Инҷоро ҳам бингаред
* Ҷадвали даврии элементҳои химиявӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Хром на Webelements
* Хром в Популярной библиотеке химических элементов 
* Хромовая зелень, применение в живописи
* ATSDR Case Studies in Environmental Medicine: Chromium Toxicity  Департамент здравоохранения ИМА
* 3M US: OSHA Hexavalent Chromium Standard — An overview of the Chromium Six (CrVI) standard 
* ''Environmental Health:'' «Selected science: an industry campaign to undermine an OSHA hexavalent chromium standard»
* Hexavalent chromium , a case study from *[www.defendingscience.org]*
* Australian National Pollutant Inventory Chromium VI fact sheet
* US OSHA Health and Safety Topics: Hexavalent Chromium"
* Finishing Today — Hexavalent Chromium: how is it affecting you? 
* National Institute for Occupational Safety and Health — Hexavalent Chromium

Гурӯҳ:Унсурҳои химиявӣ
Манган

**Манган** (), Mn, элементи химиявии гурӯҳи VII ҷадвали Менделеев; рақами ат. 25, массаи ат. 54,9380; металли вазини сафеди нуқратоб. Манганро бори нахуст олими швед Ю. Ган с. 1774 дар натиҷаи гарм кардани омехтаи пиролюзит ва ангишт ҳосил намуд. Манган 0,1%-и қишри Заминро ташкил мекунад. Манган дар саноат бо усули электролиз, алоюминотермия ва электротермия ҳосил карда мешавад.
Манган ва пайвастҳои он дар саноати металлургӣ, шишасозӣ, бофандагӣ ва ғ. истифода мегарданд. Ҳангоми бо пайвастҳои он кор кардан дар шакли гарду чанг, аэрозол ва буғ метавонад ба роҳи нафас ворид гардад. Пайвастҳои манган заҳрнок буда, ба силсилаи асабҳои марказӣ, ҷигар, шуш таъсири бад мерасонанд; бисёр аз пайвастҳои он боиси тағйироти патологӣ дар хун мешаванд.
Барои пешгирии заҳролудӣ аз манган тоза нигоҳ доштани ҳавои ҷои кор, истифодаи респираторҳо, риояи қоидаҳои беҳдошти шахсӣ, пӯшидани либоси махсус муҳим аст.

## Адабиёт
Сбор и обработка вторичного сырья цветных металлов : Учебник для вузов по специальности «Металлургия металлов» / Г. А. Колобов, В. Н. Бредихин, В. М. Чернобаев. — М. : Металлургия, 1993. — 288 с.

## Инҷоро ҳам бингаред
* Ҷадвали даврии элементҳои химиявӣ

Гурӯҳ:Унсурҳои химиявӣ
Ҷамол Абдуносир

**Ҷамол Абдуносир**  (   *Ҷамол Абдуносир* ; , Искандария, Миср&nbsp;- , Қоҳира, Миср)&nbsp;— фаъоли ҳаракати умумиараб, президенти дуюми Миср.

## Зиндагинома
Ӯ 15 январи соли 1918 дар деҳаи Бени Мори наздикии Искандария таваллуд шудааст. Падар&nbsp;- корманди почта.

Аллакай дар синни 12-солагӣ дар намоиши зидди Бритониё (ҳамчун хонандаи синфи сеюми мактаби ибтидоии Искандария ) ширкат дошт.
чап|мини|270x270пкс| Масҷиди Ҷамол Абдунносир дар Қоҳира
Соли 1935 мактаби миёнаи Эл-Нахҳдаро дар Қоҳира хатм кардааст.

Соли 1937 бо кушиши дуюм ба омӯзишгоҳи ҳарбӣ дохил шуда, онро соли 1938 бо рутбаи лейтенанти хурд хатм мекунад. Вай дар эскадраи панҷум дар ҷануб, баъдтар, дар Судон хидмат мекард&nbsp;.

Соли 1944 бо Таҳиё Казем, духтари тоҷири форсизабон издивоҷ кард.

Иштирокчии чанги Арабу Исроил солҳои 1948—1949, ярадор шудааст. Солҳои 1949 — 1952&nbsp;- муаллими Коллеҷи ҳарбии Ситди генералӣ (подполковник).

Вай ташкилоти махфии сиёсии «Афсарони озод»-ро таъсис намуда ва ба рохбарӣ гирифта буд, ва шаби 23 июли соли 1952 табаддулоти ҳарбиро тайёр карда, ба амал овард, ки шоҳ Фарухи I-ро аз ҳукумат сарнагун кард.

26 июли соли 1952 Шурои роҳбарияти инқилобӣ ташкил карда шуд, ки Муҳаммад Наҷиб сардори расмии он таъйин карда шуд. Худи ҳамон рӯз шоҳ Фарухи I ба фоидаи писари 7- моҳааш аз тахт даст кашид.

Носир ҷонишини раиси роҳбарияти инқилобӣ шуд. Пас аз муборизаи тӯлонӣ барои қудрат дар моҳи апрели соли 1954 Муҳаммад Наҷиб аз қудрат барканор шуд ва қудрат ба Носир гузашт.

23 июни соли 1956 дар раъйпурсии умумихалқӣ аввалин конститутсияи ҷумҳурии Мисрро қабул карда шуд. Носир иҷрокунандаи вазифаи президент интихоб шуд.

Солҳои 1954-1956 (бо танаффусҳои кӯтоҳ)&nbsp;— Сарвазир, дар айни замон иҷрокунандаи вазифаи президент. Аз июни соли 1956&nbsp;— Президенти Миср.

Аз 1 феврали  соли 1958&nbsp;— Президенти Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб.

Аз соли 1963&nbsp;— раиси Иттиҳоди сотсиалистии араб.

Носир 28 сентябри соли 1970 дар Қоҳира аз сактаи қалб даргузашт.

Филми «Носир 56» ( *[[соли 1956]] ) дар Миср дар бораи Носир таҳия шудааст.*

## Унвонҳои фахрӣ
* Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ ( 1964 )
 
## Адабиёт
* *&nbsp;Головченко*. Носир Гамал Абдел // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд / Муҳаррир.: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Губерский (раис) ва дигарон.&nbsp;- Киев: Дониши Украина, 2004&nbsp;- Ҷилди 2&nbsp;- 812с. ISBN 966-316-045-4
* *Ю Скороход*. Носир Гамал Абдел // Энсиклопедияи сиёсӣ. Сармухаррир: Ю Левенец (раис), Ю Шаповал (чонишини раис) ва дигарон.&nbsp;- Киев: Нашриёти парламентӣ, 2011.&nbsp;- саҳ.480 ISBN 978-966-611-818-2
* 1955&nbsp;- Рӯзномаи ҷанг дар Фаластин (арабӣ: يوميات الرئيس جمال عبد الناصر عن حرب فلسطين ) (1955; Ахер Саъа)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Миср
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Миср
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Қаҳрамонони Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1970
Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1918
Гурӯҳ:Зодагони 15 январ
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Гурӯҳ:Сарвазирони Миср
Фирӯза Абдураҳмонова

**Фирӯза Муиновна Абдураҳмонова** (22.05.1970, шаҳри Душанбе) — доктори илми тиб (2003), профессор (2000).

## Зиндагинома
Фирӯза Абдураҳмонова хатмкардаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино  (1992). Ординатори клиникӣ ва ассистент (1992-1994), аспирант (1994-1997), ассистенти кафедраи акушерӣ ва гинекологияи факултаи педиатрӣ (1997-1999), дотсент (1999-2002), профессор (2003-2005) ва мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи № 2-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (аз соли 2005). Мутахассис оид ба гинекологияи кӯдакони Вазорати тандурустии ҶТ. Падараш Муин Абдураҳмонов ва бародараш Фаррух Абдураҳмонов олимон, докторони илмҳои тиб ҳастанд.
## Фаолияти илмӣ
Таъсири омилҳои антропогенӣ ба хусусияти инкишофи ҷинсӣ ва ҷисмонии духтаронро омӯхта, тариқи пешгирии оризаҳои акушерӣ ва гинекологии онҳоро пешниҳод намудааст, инкишофи ҷисмонӣ ва ҷинсии духтарон ҳини таъсири пеститсидҳо дар давраи батни модарӣ, эпидемиологияи ташаккули силсилаи насловарии духтарҳо дар Тоҷикистон ва тариқи пешгирии бемориҳои занонаро таҳқиқ намудааст. Зери роҳбариаш доир ба таъсири сирояти вирусҳо ба фаъолияти насловарӣ ҳангоми бемориҳои ғайри аъзои таносул (камхунӣ, гипофунксияи ғадуди сипаршакл, бемории музмини гурдаҳо) ковиши илмӣ анҷом мепазирад. Муаллифи беш аз панҷоҳ мақолаи илмӣ, 4 навоварӣ аст. 
Осор: Эпидемиология становления репродуктивной системы девушек Таджикистана и технология прогнозированияакушерской и гинекологической катологии: Дисс...доктора мед. наук. – Д., 2002.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Муин Абдураҳмонов

**Муин Камолович Абдураҳмонов** (30 ноябри 1933, шаҳри Бухоро — 13 августи 2016, Душанбе) — доктори илми тиб (1971), профессор (1990), Аълочии соҳаи тандурустӣ.

  
## Зиндагинома
Муин Абдураҳмонов хатмкардаи Омӯзишгоҳи тиббии Душанбе (1951) ва факултаи тибби ҳарбии Институти давлатии тиббии шаҳри Куйбишеви Федератсияи Русия (1957). Духтури ҳарбӣ дар Ҷумҳурии Демократии Олмон (1958-1959), аспиранти Институти тибби кишварии АИ Тоҷикистон (1959-1962), акушер-гинекологи таваллудхонаи ҷумҳуриявӣ (1962-1967), ассистенти кафедраи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1967-1976), саракушер-гинекологи Душанбе (1976-1980), ассистент (1980-1986), дотсент (1986-1990), профессор (1990-1998) ва мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино(1998-2005) буд. Аз соли 2005 профессор-мушовири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи №2-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино буд. Муин Абдураҳмонов 13 августи 2016 дар Душанбе даргузашт.. Фарзандонаш Фаррух Абдураҳмонов ва Фирӯза Абдураҳмонова мисли падар докторони илмҳои тиб гардида фаъолияти пизишкиашонро давом дода истодаанд.

## Фаолияти илмӣ
Таҳқиқоташ ба таъсири омилҳои антропогении муҳити беруна ба ташаккул ва инкишофи фаъолияти насловарӣ, мубодилаи витаминҳои B1, B2, B6, C, A, D ҳангоми камхунии муътадил ва камхунии вазнини гипохромии оҳаннорасо дар давраи ҳамл бахшида шудааст. Аввалин шуда дар шароити клиникӣ таъсири бемориҳои хлор ва пеститсидҳои фосфорорганикиро дар ташаккул ва инкишофи системаи «модар-ҳамроҳак-ҷанин» муайян намуд. Муаллифи қариб сад мақола 7 пешниҳоди навоварона аст.
## Осор
* Витамин А в питании сельского населения Южного Таджикистана. – Ташкент, 1962; 
* Обмен витаминов В1, В2, В3, С,А,Д при нормальной и осложненной гипохромой железодефицитной анемией беременности: Дисс…доктора мед. наук. – Д., 1971.
* Становление регуляции репродуктивной системы девушек подвергающих воздействию пестицидов в антенатальном периоде.//Материалы Российского форума "модар и дитя" - М.,2003. ва диг.
## Ҷоизаҳо
* ордени «Дӯстӣ» 
* медали «Собиқадори меҳнат».
 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Фаррух Абдураҳмонов

**Фаррух Муинович Абдураҳмонов** (08.03.1962, Душанбе — 20.05.2015, ҳамон ҷо) — доктори илми тиб (1997), профессор (2000), Аълочии соҳаи тандурустӣ.

## Зиндагинома
Фаррух Абдураҳмонов Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1984). Ординатори клиникӣ (1984—1986), аспирант (1986—1989), ассистенти кафедраи акушерӣ ва гинекологияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1989—1991), ассистент (1991—2002) ва мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон (2002—2005). Аз соли 2005 то охир умр мудири шуъбаи акушерии Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекология ва перинатологияи Тоҷикистон буд.13 августи 2016 дар Душанбе даргузашт. Падараш Муин Абдураҳмонов ва хоҳараш Фирӯза Абдураҳмонова олимон, докторони илмҳои тиб ҳастанд.

## Фаолияти илмӣ
Доир ба масъалаҳои таъсири экология ба фаъолияти насловарӣ, муолиҷаи нуқсонҳои роҳи пешобу аъзои ҷинсии занҳо ва инкишофи ҷисмонии духтарон ҳангоми камхунӣ, ташхис, қоидаҳои муолиҷа ва пешгирии ихтилоли системаи гемостаз ҳангоми бачапартоӣ ва хусусиятҳои системаи насловарӣ, ҷараёни ҳамл, таваллуд ва иллатҳои баъдизоимонӣ дар минтақаҳои аз ҷиҳати экологӣ номусоид таҳқиқот бурдааст. Муаллифи зиёда аз 100 асару мақолаҳои илмист.

## Осор
* Диагностика и принципы коррекции нарушений системы гомостаза при преждевременных родах. — М., 1989;
* Физическое и половое развитие девочек и девушек, подвергшихся воздействи юнестицидов и антенатальном периоде: Дисс…доктора мед.наук. — Д., 1997.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Фозил Абдураҳмонов

**Фозил Абдураҳмонов** (05.12.1930, шаҳри Конибодом)— доктори илмҳои тиб (1968), профессор (1969), Ходими шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1994).

## Зиндагинома
Фозил Абдураҳмонов хатмкардаи факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1952). Аспиранти кафедраи анатомияи эътидолии одами Донишкадаи тиббии 2-юми Москва ба номи И.В. Сталин (ҳоло Донишгоҳи тиббии Москва ба номи Н.И. Пирогов; 1952-1955), ассистент (1955-1961), дотсенти кафедраи анатомияи эътидолии одами ИДТТ (1961-1967) ва ҳамзамон муаллими калони факултаи тарбияи ҷисмонии ИДПД (1955-1957), директори Омӯзишгоҳи тиббии Душанбе (ҳоло коллеҷ; 1957-1962), декани факултаҳои педиатрӣ ва стоматологӣ (1963-1967, 1968-1969), мудири кафедраи анатомияи эътидолии одами факултаҳои педиатрӣ ва фармакологӣ (1968-1994), мудир (1994-2006) ва профессори (аз 2006) кафедраи муттаҳидаи анатомияи одами Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино кор кардааст.
Профессор Фозил Абдураҳмонов, яке аз донишмандони тоҷик дар арсаи таҳқиқи анатомияи инсон ва доктори илмҳои тиб, субҳи 22 сентябри соли 2022 дар Душанбе аз олам даргузашт. Марҳум 92 сол дошт ва даргузашти ӯро аҳли илм ва шогирдонаш талафоти бузург унвон карданд.

## Фаолияти илмӣ
Доир ба масоили таъмини хуни бахшҳои ҷудогонаи мағзи сар, ғадудҳои тарашшуҳи дохилӣ ва морфологияи рагҳои хурди хуну лимфагарди узву бофтаҳои одам дар ҳолати муътадил ва беморӣ (перитонит, илтиҳоби гурда, сиррози ҷигар, ғалаёни хун ва ғайра), ҳамчунин дар шароити таҷриба дар водиҳо ва баландкӯҳҳо (ағбаҳои Анзоб ва Мурғоб), сохтори макро ва микроскопии рагҳои хунгарди узвҳои ҷавфи шикам дар ҳолати муътадил, ноқисӣ ва таҷриба дар шароити водӣ ва баландкӯҳ ковиши илмӣ анҷом додааст. Муаллифи зиёда аз 170 асару мақолаҳои илмӣ ва таълимию методӣ мебошад.

## Осор
* Артериальное кровоснабжение красного ядра мозга человека. – М., 1955;  
* Микромикроскопическое строение внутриорганного русла брюшины в норме и эксперименты: Дисс…доктора мед.наук. – Д., 1968;  
* Кровеносные сосуды брюшины. – Д., 1973;  
* Анатомияи одам, ҷ. 1. – Д., 1995, ҷ. 2, 1998;  
* Краткий атлас анатомии человека (соавтор). – Д., 2000;  
* Атлас – учебник по функциональной анатомии человека. Часть 1 – 2. – Д., 2006, 2008. 
## Ҷоизаҳо
Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, 7 медал ва ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст. Ходими шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон. Аълочии соҳаи тандурустӣ.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Рамазон Абачараев

**Рамазон Арсланович Абачараев** — муҳорибагари руси муҳорибаи юнону румӣ, чемпион ва ҷоизадори чемпионатҳо Россия, доранда Ҷоми миллатҳои Аврупо, чемпиони ҷаҳон, устоди варзиши Россия.

## Натиҷаҳои варзишӣ
* Гран-при Иван Поддубний соли 2013 — ;
* Гран-при Иван Поддубний соли 2014 — ;
* Чемпионати Россия оид ба муҳорибаи юнону римии соли 2014 — ;
* Чемпионати Россия оид ба муҳорибаи юнону римии соли 2015 — ;
* Чемпионати Россия оид ба муҳорибаи юнону римии соли 2016 — ;

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Чемпионҳои Россия оид ба муҳорибаи юнону румӣ
Гурӯҳ:Чемпионҳои ҷаҳон оид ба муҳорибаи юнону румӣ
Тӯйчӣ Абдуфатоев

**Тӯйчӣ Абдуфатоев** (17.09.1954, деҳаи Чолотаи ноҳияи Масчо — 19.10.2013 Душанбе) — пизишк, доктори илми тиб (1998), профессор (2000)

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1977). Духтур-интерни шуъбаи ҷарроҳии кӯдакони Беморхонаи клиникии Хуҷанд (1977—1978), ҷарроҳи кӯдакон ва мудири шуъбаи ҷарроҳии кӯдакони беморхонаи марказии ноҳияи Масчо (1978—1986), унвонҷӯйи кафедраи ҷарроҳӣ, иншор-шиносӣ ва тахдиромӯзии кӯдакони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1986—1989), мудири шуъбаи бемориҳои қафаси синаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков (ҳоло Маркази миллии тиббии Тоҷикистон) (1989—1994) кор кардааст. Аз соли 1994 то поёни умр мудири кафедраи ҷарроҳӣ, иншоршиносӣ ва тахдиромӯзии кӯдакони Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон буд.

## Фаолияти илмӣ
Перомуни муқоисаи усулҳои ҷарроҳии эхинококкози шуш дар кӯдакон, ҷамъбасти усулҳои ҷарроҳӣ ва барқарор сохтани фаъолияти шуш баъд аз бемориҳои он таҳқиқот анҷом додааст. Иштирокдори бисёр симпозиуму конфронси байналмил-лалист. Муаллифи беш аз дусад асару мақолаҳои илмӣ мебошад,

## Осор
Сравнительная оценка методов эхинококкэктомии легкого ӯ детей. — Ленинград, 1991;
Оптимизация хирургического лечения и функциональной реаблитации детей с заболеваниями легких: Дисс…доктора мед. наук. — Ташкент, 1995;
Оризаҳои нефролитиаз дар кӯдакон. — Д., 1998; Проблемаҳои актуалии ҷарроҳии кӯдакон, иншоршиносӣ ва тахдиромӯзӣ. — Д., 2001;
Ҳуқуқи кӯдак барои муолиҷаи ҷарроҳӣ ва проблемаҳои актуалии ҷарроҳии кӯдакон, иншоршиносӣ ва тахдиромӯзӣ. — Д., 2004;
Проблемаи перитонит дар кӯдакон. — Х., 2006.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Матлюба Мирзоева

**Матлюба Мизоева** (12 сентябри 1954, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — рӯзноманигор, доктори илмҳои филология (2014). Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005), Аълочии маорифи Тоҷикистон (2010)

## Зиндагинома
Матлюба Ҷаҳонгировна Мизоева 12 сентябри соли 1954 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Соли 1976 факултети филологияи тоҷикиДонишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо дипломи аъло хатм намудааст. Фаъолияти омӯзгориаш аз соли 1977 аз мактаби таҳсилоти миёнаи умумии № 64, № 194-и ноҳияи Рӯдакӣ оғоз гардидааст. Аз соли 1985 то соли 1992 дар Донишкадаи такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони маориф, аз соли 1992 то соли 1996 дар Пажӯҳишгоҳи илмҳои омӯзгории ҶТ ба ҳайси ходими илмӣ фаъолият намудааст. Аз соли 1996 муалими калон, дотсент (1999) ва аз соли 2015 профессори кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонкор мекунад. Оиладор, соҳиби 5 фарзанд.

## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи зиёда аз 60 мақолаҳои илмӣ- методӣ
* Муродифоти грамматики муносибатҳои ҳолии замон, шарт ва хилоф дар абони адабии ҳозираи тоҷик.-Душанбе, 2012. — 120с.;
* Муродифоти грамматики муносибатҳои замон, шарт ва хилоф дар абони адабии ҳозираи тоҷик.-Душанбе, 2012. — 120с.;
* Синтаксическая синонимия обстоятельственных отношений в современном таджикском языке.- Германия: Международное издательство LapLambert, 2014.- 324с.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005)
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XX
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Ҳусейн Аминов

**Ҳусейн Аминов** (*Ҳусейн Ҷумъаевич Аминов*; 2 октябри 1946, ноҳияи Қизилтеппа, вилояти Бухоро, Ӯзбекистон) — духтури кӯдакон, доктори илмҳои тиб (2006), профессор (2012). Аълочии тандурустии ҶТ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1969). Духтури минтақавии бемориҳои кӯдакони дармонгоҳи кӯдаконаи шаҳри Қурғонтеппа (1969—1971), духтури кӯдакон ва сардухтури беморхонаи минтақавии Кофарниҳони шаҳри Ваҳдат (1971—1974), ординатори клиникии кафедраи педиатрияи факултавии Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино(1974—1976), духтури бригадаи эҳёгарии кӯдакони Бунгоҳи ёрии таъҷилии тиббии Душанбе (1976—1978), ассистент, муаллими калон, дотсент ва иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи бемориҳои кӯдакони № 1-и Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1978—2003), сардори шуъбаи ташкили хадамоти тиббии модар ва кӯдаки Вазорати тандурустии ҶТ (2003—2006), дотсенти кафедраи бемориҳои кӯдакони № 1-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (2007—2008) буд. Аз соли 2008 мудири ҳамин кафедра кор кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Оид ба масъалаи масунияти мутобиқатӣ дар сохтори бемориҳо ва фавти кӯдакон дар шароити номусоиди экологӣ, қиёси клиникию бактериологии уфунат дар кӯдакони хурдсоли Тоҷикистон, хусусиятҳои давраи аввали мутобиқат дар кӯдаконе, ки аз модарони гирифтори нефропатия таваллуд ёфтаанд таҳқиқот анҷом додааст. Муаллифи зиёда аз 40 асару мақолаҳои илмист.

## Осор
* Далелҳо ба манфиати ҳифзи ҳаёт. — Д., 2003;
* Характеристика нефропатий у новорожденных от матерей с патологией органов мочевой системы. — Д., 2006;
* Роль особенностей периода ранней адабтации новорожденных от матерей с патологией органов мочевой системы в заболеваемости и смертности детей: Дисс…доктора мед. наук. — М., 2006;
* Протоколы лечения основныхзаболеваний детского возраста. — Д., 2006;
* Стандартные схемы лечения основных заболеваний неонатального возраста. — Д., 2007;
* Гестационный диабет. — Д., 2008.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Алексей Агарков

**Ага́рков Алексе́й Миха́йлович** (зод. 6 апрели 1983, Волгоград) — ватерполбози рус, устоди варзиш, ҳамлагари зинда.

Дар тими устодони «Лукойл-Спартак» аз соли 2001.

Ҷоизадори LEN Euro Cup соли 2014 дар тими «Спартак-Волгоград».

Ҳафткарата чемпиони Россия (2003, 2004, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014), нуҳкарата ҷоизадори Ҷоми Россия (2000, 2001, 2002, 2003,2004. 2007, 2009, 2012, 2013) дар таркиби тими «Спартак-Волгоград».

Дар мунтахаби Россия аз соли 2003 то 2012 бозӣ кардааст. Иштирокчии чемпионатҳои Аврупо дар Крайна (Словения, 2003-ум сол, ҷои 3-юм), дар Белград (Сербия, соли 2006, ҷои 9-ум), дар Малага (Испания, соли 2008, ҷои 10-ум), дар Загреб (Хорватия, соли 2010, ҷои 11-ум), чемпионатҳои ҷаҳон дар  Монреал (Канада, соли 2005, ҷои 7-ум), дар Мелбурн (Австралия, соли 2007, ҷои 7-ум). Иштирокчии Лигаи ҷаҳонии 2005, 2006, 2007, 2008 ва 2009.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ватерполбозони Россия
Абдулқодир Адуков

**Абдулқодир Муртузалиевич Адуков** () — куштигири намуди Самбо, ҷоизадори чемпионати Русия, устоди варзиши Русия. Мураббияш Элчин Шабанов мебошад.

## Натиҷаҳои варзишиӣ
* Аввалияи Россия байни ҷавонон оид ба самбо дар солҳои 1994-1995 таваллудшудагон — ;
* Аввалияи қисми Осиёи Россия байни ҷавонон оид ба самбо — ;
* Аввалияи Россия байни ҷавонон оид ба самбо — ;
* Чемпионати Россия оид ба самбо 2014 — .

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Гӯштингирони Русия
Зиё Икромов

**Зиё Хонович Икромов** (11 июни 1911, Бухоро — 18 октябри 1997, Душанбе) — доктори илми тиб (1950), профессор (1952)

## Зиндагинома
Зиё Хонович Икромов соли 1930 Техникуми омӯзгории тоҷикӣ ва соли 1936 Донишкадаи давлатии тиббии ш. Самарқанд ба номи И. П. Павловро хатм намудааст. Аспирант (1936—1939) ва ассистенти кафедраи ҷарроҳии факултавии Донишкадаи тиббии Тошканд (1939—1942), сардухтури беморхонаи н. Ургути вилояти Самарқанд (1942—1945), дотсенти кафедраи ҷарроҳии госпиталии Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, ҳамзамон сардори шуъбаи тандурустии ш. Сталинобод (1945—1948), дотсент ва сипас мудири кафедраи ҷарроҳии умумии Донишкадаи тиббии Самарқанд (1948—1953), мудири кафедраи ҷарроҳии умумии Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, (1953—1955), профессори кафедраҳои анатомияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ва баъдан Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон (1956—1976) -ро ба зимма дошт.

## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи беш аз 50 кори илмист, ки ба омӯзиши манбаъҳои маҳаллии пайдоиши санги пешоб дар сокинони водии Вахш бахшида шудаанд.

## Осор
* Мочекаменная болезнь на юге Средней Азии: Дисс…доктора мед. наук. — М., 1950.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Мулло Усмонов

**Мулло Усмонов** (15.08.1936, Хуҷанд) — доктори илмҳои тиб (1984), профессор (1987)

## Зиндагинома
Мулло Усмонов 15 августи соли 1936 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Хатмкардаи Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1961). Ординатори клиникӣ (1961—1963), аспирант, ассистент ва дотсент (1963—1990), мудир (1990—1994) ва профессори кафедраи анатомияи одами Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1994—2004), солҳои 1996—2003 ҳамзамон декани факултаҳои муолиҷавӣ ва тибби умумӣ буд. Аз соли 2004 вазифаи профессори кафедраи умумидонишгоҳии асосҳои дониши тиб ва мудофиаи граждании Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуровро иҷро кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Дар давоми фаъолияти илмиаш доир ба масъалаҳои таъсири шароити баландкӯҳ ба организм, системаи рагҳои дохилиузвӣ дар ҳолатҳои муқаррарӣ ва таҷрибавӣ, хусусиятҳои морфологӣ, макро ва микроскопии рагҳои давраи хурди гардиши хун ҳангоми ҷарроҳии шуш ва ғайра пажӯҳиш анҷом додааст. Зиёда аз 100 таълифоти илмӣ дорад.

## Осор
* Внутриорганная сосудистая система матки в норме и эксперименте. — Д., 1966;
* Макро-микроскопическая и морфометрическая характеристика сосудов малого круга кровообращения при резенции различных областей легких: Дисс… доктора мед. наук. — Новосибирск, 1984;
* Шуши ҷарроҳишуда. — Д., 1987;
* Анатомияи одам (китоби дарсӣ). — Д., 1997;
* Оперированное легкое. — Д., 1997.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Мӯсо Раҷабов

**Мӯсо Раҷабов** (20 марти 1918, деҳаи Дарвозаи Калон, вилояти Бухоро — 13 январи 1997, Душанбе) — файласуф, доктори илмҳои фалсафа (1971), профессор (1972) Ходими шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978).

## Зиндагинома
Мӯсо Раҷабов факултаи таърихи Институти давлатии педагогии шаҳри Бухороро соли 1939 хатм карда, дар сафҳои Артиши Шуравӣ (1939—1946) хидмат намудааст. Солҳои 1947—1953 лектори КМ ҲК Тоҷикистон, котиби дуюми кумитаи ҳизбии ш. Душанбе, мудири шуъбаи санъати КМ ҲК Тоҷикистон, 1953—1955 Вазири маданияти (фарҳанги) ҶШС Тоҷикистон, 1956—1960 мудири кафедраи марксизм- ленинизми Донишкадаи давлатии педагогии шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1960—1988 ноиби ректори Донишкадаи давлатии педагогии шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд.

## Фаъолияти илмӣ
Оид ба таърихи афкори ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фалсафии халқи тоҷик, ҷаҳонбинии адибону мутафаккирони форс-тоҷик, махсусан Абулқосим Фирдавсӣ, Амир Хусрави Деҳлавӣ, Убайди Зоконӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ беш аз шаст асару мақола навиштааст.

## Осор
* Мировозрение Убайда Зокони. — Сталинабад, 1958;
* История общественно — политической и философской мысли таджикского народа. — М., 1960;
* Абдурахман Джами и таджикская философия XV века. — Д., 1968;
* Фирдоуси и современность.(Анализ мировоззрения). — Д., 1976;
* Философские и социально — этические взгляды Амира Хусрава Дехлави. — Д., 1982.

## Ҷоизаҳо
* ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* «Нишони Фахрӣ»,
* Ходими шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
 

Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Ададҳои ҷуфт ва тоқ

**Ҷуфт ва тоқ **дар назарияи ададҳо — тавсифоти ададҳои бутун, ки қобилияти онро барои тақсим ба ду муайян мекунад.

## Муайяннамоӣ
* **Ададҳои ҷуфт** — ададҳои бутуне, ки ба 2 тақсим мешаванд: &#x20;&#x20;..., -4, -2, **0**, 2, 4, 6, 8, ...
* **Ададҳои тоқ** — ададҳои бутуне, ки ба 2 бе бақия тақсим намешаванд: &#x20;&#x20;..., -3, -1, 1, 3, 5, 7, 9, ...
Агар *m* ҷуфт аст, пас он дар шакли m = 2 k ва агар тоқ бошад, он дар шакли m = 2 k + 1 нишон дода мешавад, ки дар он k \in \mathbb Z мебошад.

## Арифметика

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Яков Перельман. Чёт или нечет? // Занимательная арифметика: загадки и диковинки в мире чисел. — Издание восьмое, сокращённое. — М.: Детгиз, 1954. — С. 66-68.
* Ruth L. Owen Divisibility in bases  // The Pentagon: A Mathematics Magazine for Students : журнал. — 1992. — Vol. 51, iss. 2. — P. 17–20.

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ҳисоб
Готтлиб Даймлер

**Готтлиб Вилҳелм Даймлер** (; 17 марти 1834, Шорндорф — 6 марти 1900, Бад Канштатт, Штуттгарт — муҳандиси олмонӣ, тарроҳ ва санъатгар.

Якҷоя бо Вилҳелм Майбах Даймлер яке аз аввалин мошинҳо ва якчанд намудҳои муҳаррикҳои бензини дарунсӯзро тарҳрезӣ кардааст.

## Зиндагинома
Готлиб Вилҳелм Даймлер писари нонпаз аз шаҳраки Шорндорф наздикии Штуттгарт буд. Баъди хатми мактаби ибтидоӣ дар соли 1847 ӯ корро аз шогирдии силоҳсоз оғоз намуд. Соли 1857 Даймлер дар Донишкадаи политехникии Штуттгарт таҳсилро оғоз кард. Баъди таҳсил дар кишварҳои мухталифи Урупо: Фаронса, Инглистон ва Белгия сафар ва кор намуд.

Соли 1867 Даймлер бо Эмме Кунтс, духтари дорӯсоз издивоҷ кард.
thumb|Мотосикли Даймлер бо ДВС соли 1885
Дар охири соли 1885 Даймлер ва Майбах муҳаррики аввалини худро сохтанд. Дар соли 1885 онҳо ҳамчунин карбюраторро фикр карда баромаданд. Моҳи августи 1885 Даймлер барои аввалин мотосикл ("Daimler Reitwagen") бо муҳаррики хурди насбшуда дар рамаи чубин ва ҳамчунин чархҳои чубин патент гирифт. Моҳи ноябри соли 1885 дар Олмон пойга баргузор гардид, Паул Даймлер, писари Готлиб Даймлер қад-қади дарёи Неккар, бо суръати 12 км/соат дар он 3 км ронд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Научно-технический энциклопедический словарь
* Большой энциклопедический словарь

## Сарчашма
Мунира Ҷабборова

**Мунира Комиловна Ҷабборова** (10.12.1937, шаҳри Самарқанд) — доктори илми фалсафа (1992), профессор (1995)   
## Зиндагинома
Мунира Комиловна Ҷабборова соли 1959 факултаи таъриху филологияи ДДТ ба номи В.И. Ленин  -ро   хатм карда, дар макотиби ноҳияи Шаҳринав дарс додааст. Солҳои 1962-1965 лаборанти калони шуъбаи фалсафаи АИ Тоҷикистон, 1965-1967 аспиранти Институти фалсафаи АИ СССР (ш. Маскав), 1968-1972 муаллими кафедраи таърих ва назарияи атеизми ДДТ ба номи В.И. Ленин, 1972-1992 муаллим ва дотсенти кафедраи фалсафаи Институти политехники Тоҷикистон, 1992-2000 дотсент ва профессор, 2000-2009 мудири кафедраи сотсиология ва ҳуқуқи ҳамин боргоҳи илм кор кардааст. Аз соли 2009 профессори кафедраи илмҳои ҷамъиятии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ мебошад.
## Фаъолияти илмӣ
Бобати тарбияи атеистии ҷавонон, роҳҳои аз байн бурдани хурофот ва урфу одатҳои зараровари динии ҷавонон, муносиботи давлату дин, дин ва ҷомеа, дин ва занон, хоса занони Шарқ қариб сад асару мақолаи илмӣ, илмӣ-оммавӣ навиштааст. 
## Осор
* Задачи атеистического воспитания женщин. – Д., 1970; 
* Об эффективности научно-атеистического мировоззрения женщин Востока. – Д., 1971; 
* Ҷавонон ва атеизм. – Д., 1975; 
* Научные основы политики КПСС по отношению к религии и церкви. – Д., 1980; 
* Пути преодоление религиозных пережитков и сознание молодежи. – Д., 1981; 
* Атеистическое воспитание молодежи. – Д., 1986
* Причины и тенденции воспроизводства религиозности среди молодежи Таджикистана: Дисс… доктора филос. наук. – Д., 1992. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ
Толибҷон Аҳадов

**Толибҷон Абдуллоевич Аҳадов** (02.07.1950, ш. Самарқанд)  —  доктори илми тиб (1995), профессор (1999), «Духтури шоистаи Русия» (2000) ва «Арбоби шоистаи илми Русия» (2007)  
## Зиндагинома
Толибҷон  Аҳадов соли 1974 Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм намуда, дар ординатураи Институти ҷарроҳии дилу раги ш. Маскав донишашро такмил бахшидааст. Солҳои 1977-1985 духтур ва мудири шуъбаи ангиографии фаврии Институти ёрии таъҷилии ш. Маскав, 1985-1989 духтур-рентгенологи Институти илмӣ-таҳқиқотии рентгенологии Академияи илмҳои тибби СССР, 1989-1990 мудири лабораторияи томографияи компютерии ҳамин институт кор кардааст. Аз соли 1990 то 2007 мудири лабораторияи томографии магнитӣ-резонансии Беморхонаи клиникии марказии назди Академияи тиббии Русия буд. Аз соли 1996 дар Академияи таҳсили баъдипломии тиббии Русия лексия мехонад. Баъд аз ташкил шудани Институти илмӣ-таҳқиқотии  хирургия ва тавматологияи  зудамали кудакон назди Департаменти тандурустии ш. Маскав (2003) (русӣ Научно-исследовательский институт неотложной детской хирургии и травматологии Департамента здравоохранения города Москвы), аз соли 2007 роҳбарии институтро  ба ӯхда дорад.
## Фаъолияти илмӣ
Толибҷон  Аҳадов  муаллифи зиёда аз 400 таълифоти илмӣ, аз ҷумла 11 монография, аз он 2 тоаш ба забонҳои хориҷӣ тарҷума шудааст. Таҳти роҳбарии ӯ 3 рисолаи докторӣ ва 11 рисолаи номзадӣ дифоъ шудааст. Аз аввалинҳост, ки ҳанӯз даврони шӯравӣ хадамоти сайёри томографии компютериро роҳандозӣ намудааст, мутахассиси намоёни диагностикаи шӯъоӣ мебошад. Пажӯҳишаш бобати томографияи магнитӣ-резонансӣ ва истифодаи он дар табобати сутунмуҳра, ҳароммағз, захми гурда, заъфи рагҳои дили кӯдакон ва ғайра шоистаи ситоиш аст. Иштирокдори зиёда аз сӣ конгресси ҷаҳонӣ ва аврупоӣ дар соҳаи тиббу биология ва ташкили хадамоти тандурустӣ мебошад.   
## Осор
* Ангиогеографическая диагностика травмы почек. – М., 1984; 
* Магнитно-резонанская томография заболеваний позвоночника и спинного мозга: Дисс…доктора медицин. наук. – М., 1995; 
* Опыт использования парамагнитного средства «Магневист». – М., 1996 (соавтор); 
* Магнитно-резонансная томография травмы коленного сустава. – Новосибирск, 2003 (соавтор); 
* Магнитно-резонансная томография при опухолях головного мозга. – М., 2003; 
* Лучевая диагностика новаообразований опорно-двигательного аппарата. – Красноярск, 2005 (соавтор); 
* Магнитно-резонансная томография в диагностике острой черепно-мозговой травмы. – Омск, 2007 (соавтор); 
* Лучевая диагностика. Детские болезни. – М., 2010 (соавтор); 
* Применение концентрата клеток пуповинной крови в лечении последствий тяжелой черепно-мозговой травмы у детей. – М., 2011 (соавтор); 
* Use of cord cells concentrate in the treatment ofconsequences of severe craniocertbral trauma in children / ZB Semenova, L. M., G. N. Sushkevich.T. A. Ahmadovetal. / inboor: The rapeutic potential of umbilical cord

## Мукофот
* «Духтури шоистаи Русия» (2000)    
* «Арбоби шоистаи илми Русия» (2007)  
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Табибони Русия
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон
Ҳамдам Мӯъминҷонов

**Ҳамдам Ҳомидович Мӯъминҷонов**  (21.08.1942, шаҳри Конибодом ) — файласуф, доктори илмҳои фалсафа (2000), профессор (2003)

## Зиндагинома
Соли 1965 шуъбаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро ба итмом расонда, чанде дар н. Турсунзода муаллимӣ кардааст. Солҳои 1966-1967 аспиранти АИ ҶШС Тоҷикистон, 1968-1970 мутарҷим дар Афғонистон, 1971-1978 муҳаррири телевизиони тоҷик, 1978-1982 корманди Вазорати маорифи ҷумҳурӣ, 1983-1985 мудири шуъбаи Бойгонии давлатии ҷумҳурӣ, 1985-1988 корманди Сафоратхонаи СССР дар Афғонистон, 1988-2002 муаллим ва дотсенти Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд. Аз соли 2003 то даргузашташ профессори Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Тоҷикистон буд.

## Фаъолияти илмӣ
Оид ба фалсафаи «Авесто», ойини зардуштӣ, ахлоқ дар он даврон зиёда аз ҳаштод асару мақола ба табъ расондааст. Дар асараш *"Тӯрон - гаҳвораи тамаддуни ориёӣ. - Душанбе, 2004"* бори аввал дар бораи ойини зардуштӣ, таърихи тамаддуни ориёӣ ва шоҳону қаҳрамонҳои ниёкони халқи тоҷик маълумоти саҳеҳи илмӣ аз рӯи дастхатҳои Авесто овардааст.

## Осор
* Проблемаҳои ахлоқ ва фалсафа дар «Авасто». – Д., 1996; 
* Философское и этическое учение зороастризма. – Д., 1996; 
* Зардушт ва оини ӯ. Қисми І. – Д., 1993; Қисми ІІ. – Д., 1997; 
* Философские проблемы зороастризма. – Д. 2000;
* Тӯрон - гаҳвораи тамаддуни ориёӣ. - Душанбе, 2004. 
## Ҷоизаҳо
* Бо медали «Барои меҳнати шоён» қадр гардидааст. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон
Вазнавд

**Вазнавд** (аз ваз- буз ва навд — гирён гирифта шудааст) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдулвосиеви ноҳияи Рӯшон.

## Ҷуғрофиё
Дар соҳили дарёи Панҷ ва сари роҳи автомобилгарди Душанбе — Хоруғ, дар ҳудуди хоҷагии деҳқонии Вазнавд воқеъ аст. Аз Вазнавд то маркази ноҳия 50 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 543 нафар (2012), тоҷикон. Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, мактаби ибтидоӣ, 4 ошхона, клуб, китобхона, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз оби чашма ва Вазнавддара обёрӣ мешаванд.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯшон
Гурӯҳ:Ҷамоати Абдулвосиев