Арзурум

thumb|250px |чап|Манзараҳои Ерзурум
**Эрзурум**, **Ерзурум**, **Арзурум**  ( Эрзурум;  — Карин) — шаҳр дар шимолу шарқи Туркия, маркази маъмурии вилояти Эрзурум. Шаҳр дар домани кӯҳ дар баландии зиёда аз 1900 м аз сатҳи баҳр ҷойгир аст; иқлим континенталӣ аст.

## Таърих

## Иқлим
Эрзурум дорои иқлими кӯҳӣ ва дар ҳудудҳои баланд ҳарорати ҳаррӯза аст. Мавқеияти баланд аз сатҳи баҳр Ерзурумро яке аз хунуктарин шаҳрҳои Туркия месозад.

## Ҷозибаҳои гардишгарӣ
Ҷойи асосии тамошобоби шаҳр ёдгории "Азизие Энитӣ" мебошад, ки ҳамчун рамзи қаҳрамонии сокинони Эрзурум дар солҳои ҷанги Русия ва Туркия сохта шудааст. 5 км ҷанубтар аз Эрзурум осоишгоҳҳои лижаронии Паландекен бо дарозтарин ва нишебтарин теппаҳои ҷаҳон воқеъ аст. Дар байни ҷойҳои таърихӣ ва марказҳои дилхушию фароғати кӯли Tortum бо соҳилҳои нишеб ва  шаршарае ҳаст, як пули 220-метраи Chobandede, ки дар дарёи Аракс салҷуқиён  дар асри XIII  бунёд кардаанд  ва Қалъаҳои Пасинлер ва Олту воқеъанд.

* Манбаи оби геотермалӣ : Илдиза ва Думлу; 
* Оби шифоӣ ва минералии Пасинлер, 
* Чашма: Тортум 
* Қалъаи Эрзурум, Ашкале, Ҷинис, Пиртин, Хинис, Топраккалъа, Калеҷик, Испир, Олту, Авник, Бардиз (Ғозилер), Тортум, Агҷа, Азорт, Унгузел, Ҳасанқалъа ва Ван 
* Калисо ва шаҳри Котарус (Читаризон) 
* Масҷидҳо : 
** Масҷиди бузурги Эрузурум инчунин масҷиди Отабек ном дорад. - соли 1562  
** Масҷиди Лала Мустафо Пошо - 1562 
** Масҷиди Мурад Пошо - 1573 
** Масҷиди Алӣ Оғо - 1608 
** Масҷиди Кофириё - 1645 
** Масҷиди Бойахонӣ - 1566 
** Масҷиди Нарманли - 1738 
** Масҷиди Иброҳим Пошо - 1748 
** Масҷиди Шайх - 1720 
** Масҷиди Дарвеш Ҳоҷӣ - 1718 
** Масҷиди Дарвеш Оғо - 1718 
** Масҷиди Парвизоғлу - 1716 
** Масҷиди Ҷеннетзода - 1786 
** Масҷиди Февзия-Шайх ул-Ислом - 1700 
** Масҷиди Айаз Пошо - 1545 
** Масҷиди Гюрҷу Мехмет Пошо - 1648 
** Масҷиди Қосим Пошо - 1667 
** Масҷиди Эсат - 1853 
** Масҷиди Кемхон - 1654 
** Масҷиди Кӯса Умар Оғо - 1771 
** Масҷиди Арслан - 1664 
** Масҷиди Қалъа 
* Мадраса Чифте Минерали ва Ёкутиё, инчунин бо номи Хотуниё 
* Мадрасаи Аҳмадия, Курсунлу, Парвизоғлу, Шайхлар ва Қозиоғлу 
* Масҷидҳо дар қалъаҳои Эрзурум ва Испира; Минори Тепси (Бурҷи Соат) 
* Масҷидҳои Лала Мустафо Пошо, Масҷиди Арслан Пошо, Сиваслы, Сулаймонхон ва Бардиз 
* Оромгоҳҳо: Амир Салтук (Малик Ғозӣ), Каринлик, Гумушлу, Ҷидҷиме Султон Робия Хотун, Меҳдии Аббос (Амири Шайх) Евран, Сейлемез Она, Сейлемез Бобо Мисризинун, Варруз Хотун, Гулпари Хотун  
* Корвонсарой: Таҳҳан 
* Хонаҳо: Гюмрюк, Ҷаннатзада, Камбуроғлу ва Ҳоҷӣ Бекир 
* Ҳамомҳо: Бойахане, Лала Мустафо Пошо, Кирк Чесме, Мурат Пошо ва Сарой 
* Пулҳо:Чобандеде, Дарвеш Оғохон ва Кюреллӣ 
* Осорхонаи бостоншиносии Эрзурум 
* Осорхонаи Конгресс дар Эрзурум.

## Галерея

Акс:Emir Saltuk Tomb - Emir Saltuk Türbesi 06.jpg |Намуди қабри Амир Салтук. Эрзурум, Туркия.
Акс:Gun-erzurum-niva-1916-11.jpg|Ерзурумро артиши Русия забт кард. Тӯпи туркӣ. Марти соли 1916
Акс:Kemal Paşa Erzurum Kongresi'nde (1919).jpg |Конгресси Эрзурум, дар акс Камол Отатурк, соли 1919
Акс: Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii4.jpg|Масҷиди Эрзурум, Лала Мустафо Пошо
Акс:Erzurum.jpg|Намоиши қисми кӯҳнаи шаҳр 
Акс:Tower, Yakutiye.jpg|Эрзурум. Манораи Ёқутия 

## Адабиёт
*  
* *Басханов М.К., Колесников А.А.* Дар арафаи Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ: иктишофи низомии Русия дар самти Туркия. Ҳуҷҷатҳо, мавод, шарҳҳо. Тула, Гриф ва К., 2014. 
*  
*  
*  
*  
*   Тер-Гевондян, Арам Н. "Կարին-Թեոդուպոլիսը ավանդության և պատմության մեջ" [Карин-Теодиосиполис дар анъана ва таърих]. *Лрабер Ҳасаракакан Гитутюннери* 3 (1971). 
*  
*  
* 

## Пайвандҳо
* 
* Палатаи савдои Эрзурум   
* GCatholic - дидани Теодиосополияи собиқ ва унвон дар Арманистон 
* Донишгоҳи Донишгоҳи Эрзурум Ерлешкеси 
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Ерзурум