open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Роберт Вудроу Вилсон

**Роберт Вудро Вилсон** (**Уилсон**) (; ) —  ва радиоастрономи амрикоӣ.

## Зиндагинома
Донишгоҳи Райсро хатм кардааст. Аз ҷавонӣ ба таъмиру сохтани афзору дастгоҳҳои радио ҳавас дошт. Аспиранти Институти технологии Калифорния, корманди илмӣ (1963), сардори шуъбаи таҳқиқоти радиофизикаи ширкати «Белл» (1976), адюнкт-проф. Донишгоҳи Ню-Йорк (1978). Дар озмоишгоҳи Белл дар Ню-Ҷерси якҷо бо Пензиас навъҳои нави мавҷгирро санҷида, манбаи сигнали пурғалоғуларо дар атмосфера ошкор кард ва онро чун шуоъафкании микромавҷии қадимӣ (реликтӣ) эътироф намуд. Ин кашфиёт «модели тафсони Кайҳон»-ро собит намуда, модели сарди назарияи «Таркиши бузург»-ро пурра инкор кард. Роберт Вудроу Вилсон барои кашфи шуоъафкании реликтии микромавҷӣ сазовори мукофоти Нобел гаштааст (1978, ҳамроҳ бо Арно Аллан Пензиас).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Абдусаттор Саидов

**Абдусаттор Саидов** (*Саидов Абдусаттор Самадович*; ) — зистшинос, доктори илмҳои биология (2012), узви вобастаи АМИТ (2017).

## Зиндагинома
Абдусаттор Саидов 1 апрели соли 1961 дар деҳаи Пахтакори ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Факултаи биологияи Донишгоҳи давлатии Хуҷандро дар соли 1983 хатм намудааст. Дар солҳои 1986—1990 аспиранти Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ буд.

## Корнома
Ходими хурди илмӣ (1988—1995), ходими илмӣ (1995—1997), котиби илмӣ (1997—2002), ҷонишини директор доир ба корҳои илмӣ (2002—2003), директори Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ (2003—2015).

Саркотиби илмии АМИТ (2014—2017), Ноиби Президенти АМИТ, Раиси Шуъбаи илмҳои биология ва тибби АМИТ (аз соли 2017 то ҳол).

## Фаъолияти илмӣ
Муаллифи беш аз 120 корҳои илмӣ, аз ҷумла 5 монография. Муҳаррири масъули нашри дуюми Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон (қисми ҳайвонот, 2015, 2017). Сармуҳаррири маҷаллаи «Ахбори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Шуъбаи илмҳои биология ва тиб» (аз соли 2017).

## Ҷоизаҳо
Ба медали «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011), , нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2015) қадрдонӣ шуда, барандаи Ҷоизаи байналмилалии Созмони ҳамкории иқтисодӣ (ЭКО) дар соҳаи илм ва технология (2017) мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Бахшулло Ҷумъаев

**Ҷумъаев Бахшулло Боқиевич** (10 сентябри 1960, деҳаи Каздон, ноҳияи Айнӣ) — зистшинос, доктори илми биология (2000), узви вобастаи АМИТ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи (1987) факултаи химияю биологияи Институти давлатии педагогии Душанбе аст. Дар ҳамин ҷо муддате ба сифати лаборанти кафедраи химияи органикӣ ва биологӣ кор карда, аз соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи физиология ва биофизикаи растаниҳои АИ Тоҷикистон фаъолият менамояд. Вазифаҳои ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ, ходими калони илмӣ, ходими пешбари илмӣ (1988—2002) иҷро карда аз соли 2002 сарходими илмии озмоишгоҳи биохимияи фотосинтези Пажӯҳишгоҳи ботаника, физиология ва генетикаи АИ Тоҷикистон мебошад. Ҳамзамон ба ҳайси дотсенти кафедраи биохимияи ДДТТ ба номи Ибни Сино хидмат менамояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Душанбе, 2016. — 720 с.

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Сайфиддин Давлатзода

**Сайфиддин Давлатзода** (*Давлатзода Сайфиддин Хайриддин*; зод. 25 сентябри 1970, деҳаи Талхоб, ноҳияи Данғара, вилояти Кӯлоб) — зистшинос, доктори илмҳои биология (2013), узви вобастаи АМИТ (2017).

## Зиндагинома
Сайфиддин Давлатзода 25 сентябри соли 1970 дар деҳаи Талхоби ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна соли 1988 дар идораи савдои шаҳри Норак ба ҳайси борбардор фаъолияти худро оғоз намудааст Солҳои 1988—1990 дар сафҳои Қувваҳои мусаллаҳи Иттифоқи Шӯравӣ хидмат кардааст. Соли 1991 дар мактаби миёнаи рақами 51-и ноҳияи Данғара ба ҳайси сарпешоҳанг кор карда, соли 1991 ба факултаи химия ва биологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Қ. Ш. Ҷӯраев дохил шуда, соли 1996 факултети мазкурро хатм намудааст.

## Корнома
* 1996—1998 — ба ҳайси ассистенти кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 2000—2005 — омӯзгори калони кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии ДАТ;
* 2006—2007 — дотсенти кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 2007—2009 — ба ҳайси мудири кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 2009—2010 — мутахассиси пешбари Раёсати таҳсилоти олии касбӣ ва баъдидипломии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2010—2014 — сармутахассиси Раёсати таҳсилоти олии касбӣ ва баъдидипломии Вазорати маориф;
* 2014—2015 — сардори Раёсати таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2015—2018 — сардори Раёсати илму маърифати Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2018—2020 — муовини вазири Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2020—2024 — ректори Донишгоҳи давлатии Бохтар;
* Аз 29 январи соли 2024 — раиси Муассисаи давлатии «Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон».
## Фаъолияти илмӣ
Солҳои 1998—2000 дар шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Институти ботаникаи АИ ҶТ таҳсил кардааст. Рисолаи номзадӣ ва докториро солҳои 2005 ва 2013 дар шаҳри Новосибрскии Шуъбаи сибирии Академияи илмҳои Федератсияи Русия дифоъ намудааст. Аз соли 2017 узви вобастаи АМИТ мебошад.

## Таълифот
Муаллифи беш аз 60 мақолаи илмӣ, се монография, 5 барномаи таълимӣ, 4 китоби дарсӣ ва дастурҳои таълимӣ мебошад

## Ҷоизаҳо
Бо «Ифтихорнома»-и Вазорати маориф (2009), нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2011) ва медали «Хидмати шоиста» (2021) қадрдонӣ шудааст.

### Хонавода
Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»
Рангоҷанг

**Рангоҷанг** (), **пейнтбол** ( — тӯпи ранг) — як бозии гурӯҳӣ бо тирандозӣ (на наздиктар аз 5 метр) аз як нишонгари пневмотик бо тӯпҳои желатинии пур аз ранги безарар (ранги маъданӣ), ки дар асари зарба шикаста мешаванд ва ҳарифонро аз бозӣ ҳазф мекунанд. Тӯпҳои пейнтбол маъмулан бо истифода аз нишонгарҳои пейнтбол шиллик мешаванд, ки бо ҳавои фишурда ё диуксиди карбун кор мекунанд ва дар асл барои аломатгузорӣ аз роҳи дури дарахтон ва говҳо тарроҳӣ шудаанд.

## Эзоҳ
Баҳром Гадоев

**Баҳром Гадоев** (18 марти 1996, Тоҷикистон) — варзишгари тоҷик (таэквон-до). Устоди варзиши дараҷаи байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Ғолиби мусобиқаи байналмилалӣ дар Ҷумҳурии Қирғизистон (2007), чемпиони Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004—2013), чемпиони мусобиқаҳои байналмилалӣ (Душанбе, 2010, 2011), ғолиби Чемпионати Осиё байни наврасон (Непал, 2014). Чемпиони ҷаҳон байни наврасон (Душанбе, 2014), дорандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон байни калонсолон (Булғория, 2015). Донишҷӯи курси факултаи таърихи Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Айни ҳол мураббии Федератсияи Таэквон-до ва кикбоксинги Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Гадоев Баҳром // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 228. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Сергей Олденбург

**Сергей Федорович Олденбург** (; ) — шарқшиноси рус ва шӯравӣ, яке аз асосгузорони мактаби ҳиндушиносии рус, академики Академияи илмҳои Русия (1903) ва Академияи илмҳои СССР, академики Академияи илмҳои ҳамаукройнӣ (1925), котиби зарурии Академияи илмҳо дар солҳои 1904—1929, узви Анҷумани китобшиносии Русия. Яке аз роҳбарони ҳизбии кадетхо, узви Шӯрои давлатӣ (1912—1917), вазири омӯзиши омаи Ҳукумати муваққати Русия (1917).
рост|мини| Бародар ва ҳамсар

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шарқшиносони Русияи подшоҳӣ
Ганҷина Ҳабибуллоева

**Ганҷина Ҳабибуллоева** (1 июни 1992, Тоҷикистон) — варзишгар (таэквон-до), Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ, медали нахустинро дар Чемпионати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006) гирифтааст.

## Ифтихорот
Ғолиби Чемпионати Осиё дар Ҷумҳурии Қазоқистон (2010), ғолиби Чемпионати ҷаҳон дар Белоруссия (2010), ҷоизадори Чемпионати ҷаҳон дар Пхенян (2011), ҷоизадори Чемпионати Осиё дар шаҳри Душанбе (2012), ҷоизадори Бозиҳои варзишии Осиё дар Кореяи Ҷанубӣ (2013), ҷоизадори Чемпионати ҷаҳон дар Булғория (2013), ҷоизадори Чемпионати Осиё дар Непал (2014), аз соли 2008 ғолиби Чемпионатҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҳабибуллоева Ганҷина // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 658. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Гулрӯ Ҳоҷиева

**Гулрӯ Ҳоҷиева** (*Ҳоҷиева Гулру Равшанмуродовна*; зод. 1996, Тоҷикистон) — варзишгар (таэквон-до). Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ.

## Зиндагинома
Соли 2019 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Ифтихорот
Ғолиби Чемпионати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009—2010), дорандаи 3 медали тило ва 1 нуқраи Чемпионати Осиё дар Ҷумҳурии Қазоқистон (2010), ҷоизадори Чемпионати ҷаҳон дар Белоруссия (2010), дорандаи 4 медали тилои Чемпионати Осиё (2012), 2 медали тило ва 1 биринҷии Чемпионати ҷаҳон дар Эстония (2012), ғолиб ва ҷоизадори Чемпионати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2013), ғолиби Чемпионати Осиё дар Непал (2014), ғолиби Чемпионати ҷаҳон байни бонувони наврас (медали тило ва медали нуқра; Душанбе, 2014).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҳоҷиева Гулрӯ // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 671. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Аҳмад Фазлиев

**Аҳмад Фазлиев** (*Фазлиев Аҳмад Қобилович*; 22 марти 1982, Тоҷикистон) — варзишгар, дорандаи камарбанди сиёҳ, II дан аз рӯи таэквон-до (2003), Устоди шоистаи варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004).

Хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2003). Дорандаи медали нуқраи чемпионати 4-уми ҷаҳон дар байни ҷавонон (Деҳлӣ, 1998), чемпиони Осиё дар чемпионати дуюми Осиё (Улан-Батор, 2002), чемпиони ҷаҳон (Салоники, Юнон, 2003), ғолиби Ҷоми Аврупо (Санкт-Петербург, 2003).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фазлиев Аҳмад Қобилович // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 628. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Кевин Костнер

**Кевин Майкл Костнер** (  Линвуд, Калифорния ) - ҳунарпешаи амрикоӣ, продюсер, коргардон ва навозанда аст. Барандаи ҷоизаҳои «Глобуси тиллоӣ» (1991, 2013) ва «Эмми» (2012). Соли 1991 ӯ ду ҷоизаи Оскарро барои беҳтарин коргардон ва беҳтарин филм гирифт. Костнер яке аз шаш коргардон дар таърихи синамои ҷаҳонӣ аст, ки барои филми *нахустинаш* ин ҷоизаро гирифтааст. Бо ситора дар Хиёбони шӯҳрати Ҳолливуд сарфароз шудааст.

## Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Коргардонҳои синамо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XXI
Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XX
Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1955
Гурӯҳ:Зодагони 18 январ
Кӯйтош

**Кӯйтош** () — деҳа дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба деҳистони Янгиюли ноҳияи Оқсӣ дохил аст.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 2090 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқсӣ
Чедвик Боузман

**Чедвик Аарон Боузман  ** ( {{Efn|Источники расходятся во мнениях относительно того, родился Чедвик в 1976 или в 1977 году; наиболее надёжные и релевантные источники сходятся во мнении о 1976 годе.Каролинаи Ҷанубӣ, ИМА -  , Лос-Анҷелес, Калифорния, ИМА) ҳунарпешаи амрикоӣ. Пас аз таҳсил  дар Донишгоҳи Ҳовард, ӯ аввалин нақши асосии хешро дар силсилаи телевизионии " Чеҳраҳои номаълум" (2010) гирифт. Пешрафти Боузман нақши бейсболбоз Ҷеки Робинсон дар филми  42 (2013) буд. Вай нақши шахсиятҳои таърихиро идома дод, ки дар нақшҳои Ҷеймс Браун: Роҳи боло (2014) ҳамчун сароянда Ҷеймс Браун ва дар Маршалл (2017) ҳамчун судяи Додгоҳи Олӣ Тургуд Маршалл  бозидааст .

Боузман бо нақши худ ҳамчун қаҳрамони «Пантераи Сиёҳ»  дар "Дунёи синамои Марвел (MCU)" дар солҳои 2016-2019, ки дар чаҳор филми франшиза, аз ҷумла дар соли 2018 нақш бозидааст, ки ба ӯ ҷоизаи «NAACP Image Award» гирифта буд, шӯҳрати ҷаҳонӣ пайдо кард. Ҷоизаи  барои "Нақши беҳтарини мардона дар филми бадеӣ"гирифт. Ҳамчун аввалин ҳунарпешаи сиёҳпӯсте, ки дар филми "Дунёи синамои Марвел (MCU)" сарлавҳа дорад, Боузман инчунин ба рӯйхати «Time 100» дар соли 2018 дохил карда шуд. Филми охирини ӯ, "Ма Рейни: Модари Блюз" пас аз маргаш ба фурӯш бароварда шуд. Вай аввалин ҳунапешаи сиёҳпӯстест, ки пас аз марг ба Ҷоизаи Оскар пешбарӣ шудааст .

Дар соли 2016, Боузман гирифтори бемории саратони рӯдаи ғафс ташхис карда шуд. Ҳунарпеша вазъи саломатии худро пинҳон дошта, дар давоми табобат ба фаъолияташ идома медод. Ӯ дар соли 2020 аз мушкилоти марбут ба ин беморӣ даргузашт.

## Ҳаёти шахсӣ
Дар 2015, Боузман ба шиносоӣ бо сароянда Тейлор Симоне  оғоз  кард  . Ҳамсарон моҳи октябри соли 2019  ба зудӣ онҳо пинҳонӣ издивоҷ карданд   .

## Беморӣ ва марг
Дар соли 2016 ба Боузман гирифтори бемории саратони рӯдаи ғафс марҳилаи сеюм  ташхис карда шуд. Вай чор сол бо ин беморӣ мубориза бурд, то он даме, ки саратон ба марҳилаи охирини чорум расид  . Дар бораи бемориаш ба мардум сухане нагуфт. 28 августи соли 2020, Боузман дар хонаи худ дар Лос-Анҷелес дар иҳотаи оила вафот кард   .

Дар робита ба марги ҳунарпеша аз ҷониби сиёсатмадорони маъруфи демократ ба мисли Барак Обама, Ҷо Байден ва Камала Ҳаррис    изҳори ҳамдардӣ карда шуданд. Твите, ки дар бораи марги Боузман хабар дод,  дар аккаунти ӯ аз ҷониби аъзои оилааш гузошта шудааст, дар таърихи Twitter бештар аз ҳама лайкҳоро гирифт ва танҳо дар рӯзи аввал беш аз 7,6 миллион твит ҷамъ овард   

## Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони Лос-Анҷелес
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2020
Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 август
Гурӯҳ:Зодагони соли 1977
Гурӯҳ:Зодагони 29 ноябр
Фрэнсес Макдорманд

**Фрэнсис Луиза Макдорманд** ( *дар* таваллуд **Синтия Энн Смит**  ; тав. 23 июни 1957,  , Иллинойс, ИМА ) - ҳунарпешаи театр, синамо, телевизион ва продюсери амрикоӣ. Барандаи чор ҷоизаи Оскар (1997, 2018, 2021 - ду маротиба (ҳамчун ҳунарпеша ва продюсер)), инчунин Ҷоизаи Тони (2011), ду ҷоизаи BAFTA (2018, 2021), Глобуси тиллоӣ (2018, 2021), " Эмми " (2015), чаҳор ҷоизаи "Ҷоизаи ҳунарпешагони экрани ИМА " (1997, 2015, 2018 - ду маротиба) ва се ҷоизаи " Рӯҳи мустақил " (1997, 2007, 2018). Раиси жюрии фестивали 54- уми синамои Берлин . Ҳамчун ҳамсари коргардон ва сенариянавис Ҷоэл Коэн, МакДорманд. Дар бисёр филмҳои бародарон Коэн нақш бозидааст, аз қабили " Хуни оддӣ " (1984), " Ризании Аризона " (1987), " Фарго " (1996), ки ба ӯ ҷоизаи Оскар барои " Беҳтарин нақши зан ", " Марде, ки дар он ҷо набуд " (2001) ва " Баъд аз хондан сӯхтааст " (2008) овард  .

Ҳунарпеша инчунин барои нақшҳояш дар филмҳои Миссисипи дар оташ (1989), Қариб машҳур (2000) ва Кишвари Шимолӣ (2006) ба  ҷоизаи Оскар Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА) пешбарӣ шудааст. Дигар нақшҳои муҳим бо иштироки ӯ иборатанд аз Ҳикояҳои кӯтоҳ (1993), Тарси ибтидоӣ (1996), Муҳаббат аз рӯи қоидаҳо ва бидуни (2003) ва Салтанати пурраи моҳ (2012).

Ҳунарпеша дар соли 1984, аввалин бор дар Бродвей баромад кард ва бо нақш дар пьесаи « Бархостан ва дурахшон! ". Дар соли 1988 вай барои нақши Стелла Ковальски дар намоишномаи "Трамвай бо номи орзу " ба ҷоизаи Тони пешбарӣ шуд, ки баъд аз он муддати тӯлонӣ дар намоишномаҳои Бродвей бозӣ накард ва танҳо дар соли 2008 баргашт. Наќши аввалини бозгашти вай  версияи таљдидшудаи "Духтари деҳотӣ " ба ў номинатсияи "Драмаи Деск" овард ва соли 2011 ҳунарпеша барои намоиши худ дар филми "Одамони хуб" бар асоси пйесаи Дэвид Линдси Эбер барандаи ҷоизаи "Тони" шуд. Дар соли 2018 барои нақши Милдред Ҳейз дар филми "Се билборд дар беруни Эббинг, Миссурӣ!, Фрэнсис Макдорманд соҳиби ҷоизаҳои сершумор, аз ҷумла Оскар, BAFTA, Глобуси Тиллоӣ ва Ҷоизаи Актёрҳои Экрани Гильдия шуд  . 
## Продюсер
* 2014 — «Что знает Оливия?»
*  — «Каждая секретная вещь»
*  — «Земля кочевников» (Премии «Оскар», *[[Ҷоизаи BAFTA барои беҳтарин филм|BAFTA]]* и «Золотой глобус»)

## Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо
Рӯйхати пурраи ҷоизаҳо ва номинатсияҳо дар IMDb.com  .

## Эзоҳ

### Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* Мусоҳиба бо Фрэнсис Макдорманд )

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Продюсерони ИМА
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Садопешазанҳои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Соли 1957 таваллудшудагон
Гурӯҳ:Зодагони 23 июн
Пурим

**Пурим** (, аз пуру аккадӣ "бисёр" аст) — иди яҳудиён, ки тибқи Китоби Библиявии ( — Эстер), муқаррар шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Сидур «Врата Молитвы» (Шаарей Тфила) на будни, субботу и праздники; нусах ашкеназ; транслитерация, перевод, комментарий и пояснения к порядку молитв / под ред. Пихаса Полонского; «Маханаим». Иерусалим, 2008.

## Пайвандҳо
* Пурим  на machanaim.org
* Заповеди и традиции праздника Пурим
* Месяц адар и праздник Пурим, законы и обычаи — рав Элиэзер Меламед
* Пурим. Самый полный обзор статей о Празднике  на сайте www.toldot.com
* Свиток Эстер  Книга Эсфири. Полный текст
* Пурим.ру Сайт посвящённый празднику Пурим
* Проклятые сокровища. Археологическое исследование книг Есфирь и Руфь, А. А. Опарин
* Пурим — 2011 Как отпраздновать Пурим в Москве?
* Уроки Пурима. Сборник статей.
* Переменчивые традиции Пурима на booknik.ru
* Старое кино: Пурим в Меа Шеарим Фоторепортаж
Бобровский (ноҳияи Сисерт)

**Бобровский** () — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Сисерт вилояти Свердловск медарояд.

## Сарчашма
*Саҳифаи аслии ноҳияҳои Русия

Системаи хабарнигории давлатӣ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Сисерт
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Заминларзаи Арзанҷон (1939)

**Заминларзаи Арзанҷон** — заминларзаи шадид, ки дар таърихи 26 декабри 1939, соати 23:57:22 ба замони UTC дар Туркия, минтақаи Арзанҷон рух дод. Жарфои ин зилзила 35 километр буд. Бузургии он 7,8 дар миқёси Mw эълом шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Заминларзаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Заминларзаҳо дар Туркия
Непер

**Непер** (шакли кӯтоҳ: **Нп**; байнулмилалӣ: **Np**) — воҳиди нисбияти логарифмии бузургии физикӣ. Логарифми натуралӣ ҳамчун асоси ин воҳид қабул шудааст. Ин воҳиди физикӣ ба шарафи математики шотландӣ Ҷон Непер номгузорӣ шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ченакҳо
Ҷон Непер

**Ҷон Непер** ( ['neɪpɪə]; ) — и шотландӣ, яке аз ихтироъкорони логарифм, аввалин ношири ҷадвалҳои логарифмӣ, . 8-умин лэрди ҳаштуми Мерчистон аз қабилаи Непер.

## Эзоҳ
Адабиёти советӣ

**Адабиёти [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]** — маҷмӯъи осори адабии мунташиршуда дар қаламрави ҶШС Тоҷикистон ва соири ҷумҳуриҳои иттиҳод пас аз истиқрори ҳукумати Шӯравӣ дар онҷо аст. Агарчи адабиёт ба забони русӣ ғолиб буд, вале адабиёти соири мардумон ба 88 забони ИҶШС (тибқи соли 1987)-ро шомил мешуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Адабиёт
Анвар Азизов

**Анвар Азизов** (*Азизов Анвар Маҳмадалиевич*; ) — варзишгар (таэквон-до), соҳиби камарбанди сиёҳ, II дан (1997), Устоди шоистаи варзиш (2004).

Хатмкардаи Донишгоҳи Истанбул (2000). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионатҳои ҷаҳон байни наврасон дар Полша (1995), Маскав (1997), Ҳиндустон (1998) ва чемпионатҳои ҷаҳон дар Буэнос-Айрес (1999) ва Итолиё (2001), ду карат чемпиони ҷаҳон (Итолиё, 2001; Юнон, 2003).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Азизов Анвар Маҳмадалиевич // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 142. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Шаҳло Муҳаммадраҳимова

**Шаҳло Муҳаммадраҳимова** (зод. 1989) — узви дастаи мунтахаби таэквондои Ҷумҳурии Тоҷикистон, Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ (2007), чемпиони ҷаҳон (Славения, 2007), чемпиони Осиё байни калонсолон, дорандаи медали нуқраи Чемпионати Осиё, байни калонсолон (Алмаато, 2010). Айни замон (2014) мураббии Федератсияи миллии таэквондо ва кикбоксинги Тоҷикистон‎ мебошад.

## Ҷоизаҳои давлатӣ
Бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Муҳаммадраҳимова Шаҳло // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 451. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»
Ширин Набиева

**Ширин Набиева** (зод. 20 апрели 1997) — варзишгар (таэквондо), Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ. Ғолиби Чемпионати Осиё (2012), ҷоизадори Чемпионати ҷаҳон дар Эстония (2012), ғолиби Чемпионати Осиё дар Непал (2014), Чемпиони Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 2009 то 2013. Ғолиби Чемпионати ҷаҳон байни бонувони наврас, (Душанбе, 2014; се медали тило).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Муҳаммадраҳимова Шаҳло // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 451. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Косагул (деҳа, н. Ашт)

**Косагул** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ориёни ноҳияи Ашт. Аз Косагул то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 44 км.

## Аҳолӣ
Аҳолияш 665 нафар (2017), тоҷикон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Ориён (н. Ашт)
Иттиҳоди нерӯҳои мухолифини тоҷик

**Иттиҳоди нерӯҳои мухолифини тоҷик** (Иттиҳоди нерӯҳои оппозисиюни тоҷик‎, ИНОТ) — эътилофе аз нерӯҳои демократӣ, миллигаро ва исломгаро буд, ки расман дар соли 1993 пас аз хашинтарин марҳалаи Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон бо ҳам муттаҳид шуданд ва алайҳи нерӯҳои ҳукуматӣ ҷангиданд. Аксари аъзои ИНОТ дар соли 1997 мубориза бо давлатро мутаваққиф карданд. Соли 1997 миёни ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон ва ИНОТ созишномаи сулҳ баста шуд. Дар пайи ин созишнома чандин воҳид аз мухолифин ба бахше аз Артиши миллии Тоҷикистон дохил шуданд ва ба яке аз пуртаҷрибатарин воҳидҳои он табдил шуданд.
 
ИНОТ муташаккил аз Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, Растохез, Ҳизби демократи Тоҷикистон ва Лаъли Бадахшон буд.

## Раҳбарони сиёсии ИНОТ
* Сайид Абдуллоҳи Нурӣ — раиси КОМ аз ИНОТ;
* Ҳоҷӣ Акбар Тӯраҷонзода — роҳбари ИНОТ дар музокироти сулҳи байни тоҷикон;
* Муҳаммадшариф Ҳимматзода — узви КОМ аз ИНОТ;
* Давлатназар Худоназаров — номзад аз аҳзоби мухолиф дар интихоботи президентии соли 1991;
* Ойниҳол Бобоназарова — Ҳизби демократи Тоҷикистон;
* Ҷумъа Ниёзов — узви КОМ аз ИНОТ;
* Абдунабӣ Сатторзода — узви КОМ аз ИНОТ;
* Отахон Латифӣ — узви КОМ аз ИНОТ;
* Қиёмиддин Ғозиев — узви КОМ аз ИНОТ;
* Файзиддин Имомов — узви КОМ аз ИНОТ;
* Ҳабибулло Сангинов — узви КОМ аз ИНОТ;
* Абдураҳим Каримов — узви КОМ аз ИНОТ;
* Атобек Амирбеков — узви КОМ аз ИНОТ;
* Муҳаммадалӣ Файзмуҳаммад — узви КОМ аз ИНОТ;
* Мансур Ҷалилзода — узви КОМ аз ИНОТ;
* Мирзомуҳаммадӣ Мирзоҳодиев — узви КОМ аз ИНОТ.

## Нигаред низ
* Комиссияи оштии миллӣ
* Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1993 дар Тоҷикистон
Майдони Ғалаба

мини|269x269пкс|Бозсозии ёдмони тонки ИС-2 тавассути сарбозони рус дар Тоҷикистон
**Майдони Ғалаба** — яке аз майдонҳои шаҳри Душанбе, ки кӯчаи Шевченко, хиёбонҳои академикҳо Раҷабовҳо, Саъдӣ Шерозӣ, кӯчаҳои Айнӣ ва Назаршоевро ба ҳам мепайвандад. 

Дар солҳои 60 асри 20 бунёд шудааст. Унсури асосии майдон Муҷассамаи Ғалаба дар шакли ду сутуни амудӣ  ва тонки ИС-2 мебошад. 

Дар соли 1944 дар ақибгоҳ мардуми Тоҷикистон бо ҷамъоварии маблағ тавонистанд 10 тонк харидорӣ кунанд ва ба ҷабҳа бифиристанд. Ин тонк дар амалиёти Висла-Одер ба унвони бахше аз яке аз воҳидҳои ҷабҳаи дувуми Беларус ширкат кард.

Пас аз Ҷанги бузурги ватанӣ яке аз ин тонкҳоро тавассути қатора ба Душанбе оварда, ба дивизияи 201-уми Артиши Шӯравӣ супурданд. Баъдан дар соли 1985 ба шарафи 40-солагии ғалаба дар Ҷанги бузурги ватанӣ бо бо қарори ҳукумати шаҳри Душанбе ҳамчун нишони қаҳрамонии ҷавонмардони Тоҷикистон дар Майдони Ғалаба гузошта шуд.

Майдони пеши муҷассама обод карда шудааст ва роҳравҳои рӯизаминӣ дорад. Солҳои 2000—2002 қитъаи асосии роҳ тармим карда шуд. Бинои Раёсати шаҳрии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯбарӯи майдон аст. Дар самти ҷануб, шимол ва шимолу ғарби майдон хонаҳои 3-4-ошёна (дар қабати якумашон нуқтаҳои савдо мавҷуданд) ҷой гирифтаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Майдони Ғалаба // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 381. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Майдонҳои Душанбе
Кӯчаи Шевченко

**Шевченко **— кӯча дар соҳили чапи дарёи Душанбе.

Дар сарнақшаи солҳои 1948—1955 шаҳри Душанбе тарҳрезӣ шудааст. Ба самти шимолу ҷануб тӯл кашидааст. Дар шимол давоми кӯчаи Теҳрон (собиқ Горкий) буда, ба самти ҷануб то майдони Ғалаба дар чандроҳаи кӯчаи Айнӣ тӯл мекашад. Аз кӯчаи Шевченко якчанд кӯча (профессор Ҳусейнзода, Бухоро) оғоз шуда, ба самти шарқ ба сӯи хиёбони Рӯдакӣ тӯл кашидаанд. Дарозии кӯчаи Шевченко — 800 метр. Дар тарафи ғарби кӯча асосан иншооти шаҳри кӯҳна қад-қади хамии соҳили чапи дарёи Душанбе ҷойгиранд. Дар шафати чорроҳи хиёбони Саъдӣ Шерозӣ бунёди хонаҳои хиштии 4-ошёна бо муассисаҳои савдо ва хидмати маишӣ (масалан, ширкати «Доро») оғоз ёфтааст. Дар тарафи шарқи кӯча иморатҳои иқоматии 2-3-ошёнаи сохти солҳои 1940—1950, инчунин якчанд корхонаи тиҷоратӣ бунёд ёфтаанд. 

Ба он номи шоир, рассом, мутафаккир ва инқилобиии украйнӣ Тарас Шевченко гузошта шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Шевченко // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 703. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Кӯчаҳои Душанбе
Кӯчаи Шероз

**Шероз** (собиқ *кӯчаи Чапаев*) — кӯчаест воқеъ дар соҳили чапи дарёи Душанбе. Дарозиаш — 500 метр. Аз кӯчаи Шевченко оғоз ёфта, то хиёбони Исмоили Сомонӣ тӯл мекашад.

Яке аз кӯчаҳои куҳани шаҳр буда, дар он иншооти сохти солҳои 1940—1960 низ боқӣ мондаанд. Тармими ҷузъии тарафи шарқии кӯча боиси пайдоиши чанде аз иншооти ҷамъиятӣ, мисли Хонаи радио, ТВ Баҳористон, Китобхонаи миллии Тоҷикистон ва ғайра гардид. Бахши поёни ғарбии шаҳр низ ба он рӯбарӯ буда, бинои Вазорати корҳои хориҷӣ он ҷо бунёд шудааст ва кӯча дар шарқ ба роҳи калони асосӣ мебарояд.

Маҷмаъи меъмориву муҷассамаи азими бахшида ба 1100-солагии Давлати Сомониён (соли 1999), ки ба самти шарқу ғарб тӯл кашидааст, ба кӯчаи Шероз мебарояд. Иншооти асосии ҷумҳурӣ — Қасри Миллат ба кӯчаи Шероз рӯбарӯст. Сохтмони мазкур соли 2003 оғоз гардид. Канори шимолии кӯчаи Шероз тибқи лоиҳа тавассути пул — боғи роҳрави пиёдагардӣ, ки боғҳои муаллақи бостонии Самирамисро ба ёд меоранд, бо боғи фарҳангу фароғати «Пойтахт-80» пайваст хоҳад гашт. 

Ба хотири шаҳри Шероз номгузорӣ шудааст

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Шероз // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 704—705. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Кӯчаҳои Душанбе
Кябетсу Таро

**Кябетсу Таро** () (Tarō номи ройиҷи мардонаи ҷопонӣ) — як ғизои газакҳои ҷопонӣ аст, ки аз ҷониби ширкати Кадо (菓道)-и префектураи Ибараки сохта шудааст. Аз тӯбҳои ҷуворимакка бо қутри тақрибан 3 см иборат аст, ки бо тиккаҳои хурди норӣ ва чошнии қаҳваранги ҷопонӣ маззадор шудааст. Ин як газаки нисбатан арзон аст, ки барои кӯдакон пешбинӣ шудааст. Дар ду андозаи халта, як халтаи 20 иен ва як халтаи 100 иен фурӯхта мешавад. Рӯйи баста қурбоққаe нишон дода шудааст, ки бар тан кулоҳи полисӣ дорад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифа бо забони японӣ, сумка ва мундариҷаро нишон медиҳад
Ҳиҷоби иҷборӣ дар Эрон

**Ҳиҷоби иҷборӣ дар Эрон** аз 9 августи соли 1983 ва ба дасти Шӯрои исломии Эрон бо тасвиби Қонуни ҷиноии исломӣ барои риоя накардани ҳиҷоб дар хиёбонҳои умуми ва таъйини муҷозот ҳатмӣ шуд. Бархе мухолифи маҷбур кардани ҳиҷоб ҳастанд, зеро онро як масъалаи инфиродӣ медонанд, на як масъалаи дастаҷамъӣ. Онҳо мегӯянд, ки дар оғози инқилоби соли 1979 масъалаи ҳатмӣ шудани ҳиҷоб ба як нуктаи ихтилофи назари уламо табдил ёфт. Ба эътиқоди бархе аз мухолифон, иҷбории ҳиҷоб ҷанбаи шаръӣ надорад ва дар Қуръон ба таври рӯшан зикр нашудааст.

Пас аз он ки Арабистони Саудӣ қонуни иҷбори ҳиҷобро лағв кард ва озодии фаъолияти занон дар пӯшидани пӯшишро ба расмият шинохт, Ҷумҳурии Исломии Эрон ягона ҳукумати расмӣ шуд, ки дар баробари гурӯҳҳои бунёдгароии ғайрирасмӣ ба мисли Толибон ва ДОИШ ва Боко Ҳаром ба ҳиҷоби иҷборӣро расмӣ медонад ва онро мисли қонун амалӣ мекунад ва ҷазои нақзи он то 72 зарба қамчин ва ҳабс аст.

Аз оғози эълони ҳиҷоби иҷборӣ дар Эрон мухолифат ва талошҳои зиёде аз сӯи гурӯҳҳои мухталифи сиёсӣ ва иддае аз мардону занони эронӣ ташкил шуд; Мухолифон дар баробари талошҳои тӯлонии занони эронӣ барои дифоъ аз ҳуқуқи худ дар ҷунбиши занони Эрон аз оғози даврони Қонуни Асосӣ буданд.

Тибқи оморе, ки Пажӯҳишгоҳи Гамон дар соли 2020 нашр кардааст, 72 дарсади мардуми Эрон мухолифи ҳиҷоби иҷборӣ ҳастанд. Аз сӯйи дигар, 15% тарафдори ҳиҷоби иҷборӣ ҳастанд. 58% ба ҳиҷоб бовар надоранд ва 26,6% ба ҳиҷоб бовар доранд. Дар ин назарсанҷӣ беш аз 50 000 посухдиҳанда ширкат кардаанд ва ҳудуди 90 дарсади посухдиҳандагон сокинони Эрон буданд. Бозёфтҳои ин гузориш андешаи афроди босаводи беш аз 19-солаи муқими Эрон (баробар ба 85 дарсади калонсолон дар Эрон) аст. Ҳамчунин дар моҳи августи соли 2020, Меҳдии Насирӣ, сардабири собиқи рӯзномаи "Кайҳон" дар телевизиони шабакаи 4-уми Ҷумҳурии Исломии Эрон эълом дошт, ки "бар асоси як назарсанҷии Вазорати фарҳанг ва иршоди исломӣ, 70 дарсади мардуми Эрон мухолифи иҷбори ҳиҷоб ҳастанд.» Вай ҳамчунин афзуд, шумори афроди ҳиҷобпӯш ҳамасола ҳудуди 5 дарсад коҳиш меёбад ва натоиҷи пажӯҳиши ахири вазорати иршод нишон медиҳад, ки ҳатто дар шаҳрҳои мазҳабӣ чун Қум бештари мардум мухолифи ҳиҷоби иҷборӣ ҳастанд. Насирӣ ҳамчунин эълом кард, ки мақомоти Ҷумҳурии Исломӣ ба далели натоиҷи назарсанҷӣ дар мавриди ҳиҷобро мусоид намедонанд, аз нашри он ҷилавгирӣ кардаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон
Винус Вилямс

**Винус Вилямс** (; ) — теннисбози амрикоӣ, ғолиби панҷкаратаи мусобиқаи Вимблдон ва ду карат қаҳрамони мусобиқаи озоди ИМА (US Open) дар дидорҳои инфиродӣ, чемпиони чаҳоркаратаи Бозиҳои олимпӣ (дар мусобиқаҳои инфиродӣ — 2000; дар мусобиқаҳои дунафарӣ — 2000, 2008, 2012). Хоҳари бузурги Серена Вилямс. Винус Вилямс дар тӯли фаъолияти варзишии хеш (то соли 2013) дар 44 мусобиқаи инфиродӣ ва 21 мусобиқаи дунафарӣ ғолиб шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Серена Вилямс

**Серена Вилямс** (; ) — теннисбози амрикоӣ, хоҳари теннисбоз Винус Вилямс. Собиқ теннисбози шумораи аввали ҷаҳон (2003 ва 2008), се карат чемпиони Бозиҳои олимпӣ дар мусобиқаҳои дунафарӣ (2000, 2008, 2012, ҳамроҳ бо апааш) ва як бор дар мусобиқаи инфиродӣ (2012), се карат чемпиони ҷаҳон (2001, 2009 ва 2012). Серена Вилямс соҳиби рекорди ҷаҳонии ҳирфаии занон аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Вилямс (навъи нок)

**Вильямс** (, номи комил *Williams' Bon Chretien*, ҳамчунин маъруф ба **Бартлетт**, ) — навъи нок.

Соли 1796 олими англис М. Вилер (дар шаҳри Беркшир) рӯёндааст. Дар густариши он саҳми Р. Вилямс арзанда мебошад. Вилямс дар Русия, Украина, Узбакистон, Туркманистон, Қирғизистон, Озарбойҷон, Латвия, Гурҷистон, Молдова парвариш меёбад. Ба шароити иқлими Тоҷикистон низ мутобиқ карда шудааст. 

Дарахташ дерсабз, дарахти 25-30-солааш 6,5 м қад мекашад; ғафсии танааш то 65 см, шоху навдааш рост, сербарг. Ниҳолаш баъди 4 сол самар меоварад. Дарахти Вилямс дар ҳар гуна хок сабзад ҳам, дар заминҳои ҳосилхез ва хокаш хокистарранг хубтар нашъунамо мекунад. Ниҳолашро дар заминҳои обӣ аз рӯйи тартиби 6-7 х 4-5 м (ба ҳар га 300—400 бех), дар заминҳои лалмӣ аз рӯйи тартиби 7-8 х 5-6 м мешинонанд. Ба гармои тобистон тоб намеорад, бинобар ин ниҳолашро дар ҷойҳои шамолпаноҳ шинондан беҳтар аст. Дарахташ қисман худгардолуд аст, вале аз гарди навъҳои ноки «Лесная красавица», «Береи Лигел», «Бере Боск» низ хуб гардолуд мешавад. Ҳосилашро дар шароити иқлими водиҳои Вахшу Ҳисор моҳи август меғундоранд. Дар Тоҷикистон аз ҳар бех дарахти Вилямс то 230—300 кг (аз дарахти 16-20-солааш то 94-110 кг) ҳосил мегиранд. Мевааш калони дарозрӯя; вазнаш 150—170 г, пӯсташ тунук, рангаш ҳангоми нав пухтан сабзи кушод, баъди пурра пухта расидан зарди тира (тарафи офтобрасаш андак сурх) мешавад. Мағзи мевааш зарди сафедтоб, хушбӯй ва хуштаъм; 16,6 % моддаҳои хушк, 10,4 % қанд ва 0,33 % ҷавҳар дорад. Меваи нимпухтаашро дар яхдон 4-6 моҳ нигоҳ доштан мумкин аст; дар ҷойи гарм дар 6-7 рӯз мепазад (меваҳои нимхоми Вилямс дар шароити муқаррарӣ баъди 7-12 рӯз пухта мерасанд). Меваи Вилямсро тар мехӯранд, мехушконанд, аз он хушоб ва мураббо тайёр мекунанд. Вилямс бештар аз ширинча ва кайки барг зарар мебинад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Навъҳои нок
Вима Кадфиз

**Вима Кадфиз** (Кадфизи II) (,  [*Янгаочжэн*]; ) — шоҳаншоҳи Кушонӣ (113—127), писари Вима Такто ва падари Канишка.

## Корнома
Сиёсати кишваркушоии падарашро идома дода, Ҳинди Шимолиро истило намуд ва волии худро гузошт, ки унвони «сатрапи бузург»-ро гирифт. Дар Матҳура (Ҳинди Шимолӣ) ҳайкали сангине ёфт шуд, ки дар катибаи рӯйи он номи Вима Кадфиз сабт шудааст. Ӯ ба хотири ҳифзи сарҳадҳои шимолӣ ва омодагӣ барои истилои Тянчжу (Ҳинди Марказӣ) соли 84 бо Кантсзю ақднома ба имзо расонида, пойдории аҳдномаро бо никоҳи хешовандӣ мустаҳкам намуд. Давраи ҳукумати ӯро муҳаққиқон тақр. 60 сол муайян менамоянд. Вале ба ақидаи муҳаққиқон, азбаски падари Вима Кадфиз Куҷула Кадфиз тақр. 80 сол ҳукумат карда, давлати Юеҷиҳои Бузургро ба шоҳаншоҳии Кушониён табдил додааст, Вима Кадфиз ҳукуматро дар даврони калонсолӣ қабул намуда, наметавонист дурудароз дар сари қудрат бошад.

Дар аҳди Вима Кадфиз бунёди иншоотҳои обёрикунанда, наҳрҳои тӯлонӣ авҷ гирифт, ки ба рушди обёрии заминҳо ва самаранокии кишоварзӣ мусоидат намуд, ҳамчунин шаҳру истеҳкомҳои нав сохта шуданд.
Дар баробари таҳкими қудрати ҳокимияти марказӣ Кадфизи II ислоҳоти пулию молӣ доир намуд (соли 90), ки дар чаҳорчӯби он тангаҳои тиллоии вазнашон 8-граммиро сикка зада, дар онҳо худро «шоҳи шоҳон, наҷотбахши кабир» унвон намуд. Ислоҳоти пулии Вима Кадфиз тадбири муҳимми молиявию иқтисодӣ буда, воҳидҳои пулии Руму Портро дар рақобати додуситади Роҳи бузурги абрешим аз муомилоти бозорҳои империяи кушониён коҳонд. Муҳаққиқон дар ин тангаҳои тилоии Вима Кадфиз омезиши арзишҳои шарқӣ, будоӣ ва ҳиндуиро мушоҳида намудаанд. Дар тангаҳои қадим тасвири шоҳон бо хилъати кушода дида намешавад, ҳол он ки ин ҳолат дар тангаҳои Вима Кадфиз ба назар мерасад. Ҳамчунин дар ин тангаҳо рамзи авлодии шоҳони кушонӣ ва се шохаи худои ҳиндуҳо Шива ба назар мерасанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Кӯшонӣ
Вилҳелм Вин

**Вилҳелм Карл Вернер Отто Фритс Франс Вин** (; ) — и олмонӣ, узви АИ миллии ИМА, АИ Олмон ва дигар мамлакатҳои хориҷӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи гимназияи Кёнигсберг (1882), дар донишгоҳҳои Геттинген ва Берлин таҳсил кардааст. Профессори Донишгоҳи техникии Ахен (1896), профессори физика дар Донишгоҳи Гессен (1899) ва проф. Донишгоҳи Вюртсбург (1900). Аз соли 1920 профессори Донишгоҳи Мюнхен (солҳои 1925—1926 ректори ҳамин донишгоҳ). Дар бораи дифраксияи рӯшноӣ дар нӯки филиззии тез ва таъсири абсорбсияи филизз дар рангҳои ҳосилшуда рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Таҳқиқоти Вилҳелм Вин ба назарияи афканишот, оптика, термодинамика, физикаи разряд (тахлия)-и газӣ бахшида шуда, дар ташаккули назарияи квантӣ саҳми бузург гузоштааст. Вилҳелм Вин соли 1893 ошкор намуд, ки тақсимоти энергияи афканишоти ҷисми мутлақ сиёҳ функсияи ҳосили зарби дарозии мавҷ ва ҳарорат мебошад, яъне бо афзоиши ҳарорат қимати баландтарини энергия ба самти мавҷҳои кӯтоҳ мекӯчад (қонуни кӯчиши Вин). Соли 1896 формулаеро барои тақсимоти энергия дар спектри ҷисми сиёҳ (қонуни афканишоти Вин) ошкор кард, ки бо натиҷаҳои дар таҷриба бадастовардашудаи соҳаи мавҷҳои кӯтоҳ мувофиқат мекард. Ғайр аз ин, Вилҳелм Вин қобилияти электргузаронии филиззҳоро таҳқиқ карда, нурҳои катодӣ ва рентгениро омӯхт, дарозии мавҷҳои рентгениро муайян кард (1907), усули ченкунии тобиши дарозмуддати атомҳои озодро ошкор намуд.

Вилҳелм Вин «барои кашфи қонунҳое, ки афканишоти ҳароратиро идора мекунанд» сазовори мукофоти Нобел гаштааст (1911). Муаллифи асарҳо дар бораи ҳидродинамика, физикаи назариявӣ ва назарияи нисбият. Якчанд сол муҳаррири маҷаллаи «Анналҳои физика» буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Вина (соз)

**Вина**, **бин** — сози мусиқии тории ҳиндӣ, бо мизроб навохта мешавад. 7 тор дорад: 4 тори мелодикӣ ва 3 тори резонаторӣ.

Косааш доирашакл, аз кадуи хушкида сохта мешавад (қутраш қариб 450 мм). Гарданаи коса ғафси дарози чӯбин буда, 4 гӯшак дорад. Дастааш (дарозиаш 500 мм, бараш 60 мм) аз чӯби бамбук буда, дар он 19-24 парда насб шудааст. Дар рӯйи пардаҳо 4 тори мелодикӣ ва аз бари даста 3 тори резонаторӣ кашида шудаанд. Торҳои мелодикӣ аз «до»-и октаваи якум, «сол» то «до»-и октаваи хурд ва «сол»-и октаваи калон, торҳои резонаторӣ аз «до»-и октаваи дуюм, «сол» то «до»-и октаваи якум ҷӯр мешаванд. Аз замонҳои қадим зиёда аз 20 намуди вина маълум аст. Вина ҳангоми сурудхонӣ ва рақс истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Созҳои мусиқии торӣ
Виндафарн

**Виндафарн** (*порсии бостон: Vindafarnâ*), **Интафрен** (; солҳои 70 асри VI то м.-520 то м.) — яке аз давлатмардон ва волиёни аҳди Ҳахоманишиён.

Аз ҷумлаи ҳафт пешвои бонуфузи қабилаҳои порсҳост, ки номаш дар Катибаи Бесутун зикр шудааст. Виндафарн дар аҳди давлатдории Куруши II (559—530 то м.) яке аз сипаҳсолорон дар кишваркушоии Осиёи Хурд буд. Ба қавли Ҳеродот Виндафарн дар ибтидои ба сари қудрат омадани Куруши II муддате аз муттаҳидсозии қабилаҳои порсҳо саркашӣ намуда, сипас волии Кармания — сарвари кирмониҳо таъйин шуд. Дар замони лашкаркашии Камбуҷия ба Миср (526—522 то м.) бо худ, ки бештар аз ҳамқабилаҳояш кирмониён гирд оварда буд, дар фатҳи шаҳри Мемфис ва минтақаҳои болооби рӯди Нил ширкат варзидааст. Баъди марги Камбуҷия (522 то м.) ҳамроҳи ҳафт пешвои қабилаи порсҳо — Гобрия, Отан (Утана), Видарн (Гидарн) ва дигарон дар сарнигун сохтани Гаумата, ки худро бардурӯғ Бардияи писари Куруш хонда, тоҷу тахти Ҳахоманишиёнро рабуда буд, иштирок дошт. Драманигори юнонӣ Эсхил, ки мушоҳиди бевоситаи муҳорибаи Саламин бо порсҳо буд, дар фоҷиаи «Порсҳо» Виндафарн (Интаферн)-ро кушандаи Гаумата медонад. Виндафарн сипаҳсолори ҷасур ва бебок буда, дар саркӯбсозии ошӯбҳои зидди Дорои 1 дар Бобил бо сарварии Араха (522 то м.) қаҳрамонӣ нишон дода, ӯро асир гирифт. Мутобиқи маълумоти баъзе таърихнигорони юнонӣ Виндафарн дар ибтидои шоҳаншоҳии Дорои I дубора волии Кармания таъйин шудааст. Ба ақидаи Ҳеродот, барои бебокӣ ва густохияш аз ҷониби Дорои I ба пиндори сӯиқасд маҳкуми зиндон гашта, тақр. соли 520 кушта мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҳахоманишиён
Фирӯз Назирмадов

**Фирӯз Назирмадов** (*Назирмадов Фирӯз Бадарғаевич*; зод. 1983) — варзишгар, дорандаи камарбанди сиёҳи I дан оид ба таэквон-до (1997), Устоди шоистаи варзиш (2004).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2004). Соҳиби медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон дар байни ҷавонон (Деҳлӣ, 1998), чемпиони ҷаҳон, соҳиби медали тило ва 2 медали биринҷии Чемпионати 12-уми ҷаҳон (Итолиё, 2001), чемпиони
Осиё, соҳиби 2 медали тило ва 2 медали биринҷии Чемпионати 2-юми Осиё (Улан-Батор, 2002). Айни замон корманди прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Назирмадов Фирӯз Бадарғаевич // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 467. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Муҳаммад Наимов

**Муҳаммад Наимов** (7 августи 1994, Кӯлоб, Тоҷикистон) — варзишгар (таэквон-до), Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ, ҷоизадори Чемпионати Осиё дар Ҷумҳурии Қазоқистон (2010), ғолиби Чемпионати Осиё (2012), Чемпионати ҷаҳон дар Эстония (2012),
ҷоизадори Чемпионати ҷаҳон дар Булғория (2013), Чемпионати Осиё дар Непал (2014), дорандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон байни наврасон (Душанбе, 2014).

Донишҷӯи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Наимов Муҳаммад // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 469. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон
Муҳаммадалӣ Музаффарӣ

**Муҳаммадалӣ Музаффарӣ** (зод. 5 майи 1947, деҳаи Висхарв, ноҳияи Дарвоз, ВМКБ) — файласуфи тоҷик, доктори илми фалсафа (1999), профессор (2003). Узви вобастаи АМИТ (2017).

## Зиндагинома
Соли 1970 факултаи филологияи руси Институти давлатии педагогии Душанберо ба итмом расонда, дар ҳамин ҷо ҳамчун ассистент ба фаъолият пардохт. Баъди адои хидмат дар сафи Артиши Шӯравӣ (1971—1972) кори омӯзгориро дар Институти давлатии педагогии Душанбе давом дод. Солҳои 1977—1982 коромӯз ва аспиранти Институти фалсафаи АИ СССР (шаҳри Маскав), 1983—1998 ходими хурди илмӣ, ходими калони илмӣ, сарходим ва 1998—2005 сарвари Маркази антропологияи Пажӯҳишгоҳи фалсафаи АИ Тоҷикистон буд. Аз соли 2006 мудирии кафедраи антропологияи системавии Институти такмили ихтисоси кормандони тибби ҷумҳуриро ба зимма дошт.

## Пажӯҳишҳо
Ба равияи нави илмӣ — антропологияи системавӣ дар Тоҷикистон асос гузошта, бо ибтикораш омӯзиши фанни антропология дар нақшаи таълимии чанд факултаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон ворид гардид. Перомуни умдатарин масоили антропологияи таърихӣ ва муосир беш аз сад кори илмӣ нигоштааст.

## Ҷоизаҳо
Барандаи ҷоизаи академии «Олимони машҳури Ҷумҳурии Тоҷикистон» мебошад.

## Осор
* Фардияти инсон аз нигоҳи фалсафию таърихӣ. — Д., 1983;
* Фардият ва инсон. — Д., 1991;
* Мадхали антропология. — Д., 1999;
* Инсон ҳамчун объекти омӯзиш. — Д., 2000;
* Антропологияи ориёӣ. — Д., 2006;

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ; Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода. — Душанбе, 2016. С. 337. — 720 с.

Гурӯҳ:Файласуфони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Завқӣ Завқизода

**Завқӣ Завқизода** (*Завқизода Завқӣ Амин*; 17 майи 1972, ноҳияи Ҳамадонӣ) — — ходими давлатӣ ва иқтисоддони тоҷик, доктори илмҳои иқтисод (2006).

## Зиндагинома
Завқӣ Завқизода 17 майи соли 1972 дар ноҳияи Москва ба дунё омадааст. Соли 1995 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси «Баҳисобгирии муҳосибӣ, аудит ва таҳлили фаъолияти хоҷагидорӣ» бо баҳои аъло хатм кардааст. Соли 2001 дар Донишгоҳи миллии Австралия ба дарёфти унвони магистр оид ба рушди иқтисодӣ ва соли 2006 дар ҳамин донишгоҳ ба гирифтани унвони доктори улуми иқтисодӣ ноил шудааст.

## Корнома
* 1995—1996 — Иқтисоддони дараҷаи якуми шуъбаи методологияи Идораи татбиқи сиёсати монетарии Бонки миллии Тоҷикистон.
* 1996—1997 — Иқтисоддони дараҷаи якуми шуъбаи таҳлил ва пешбинии иқтисодии Идораи татбиқи сиёсати монетарии Бонки миллии Тоҷикистон.
* 1997—1998 — Сариқтисоддони шуъбаи қарздиҳии Идораи татбиқи сиёсати монетарии Бонки миллии Тоҷикистон.
* 1998—2002 — Сардори Шуъбаи қарздиҳии Идораи татбиқи сиёсати монетарии Бонки миллии Тоҷикистон.
* 2003—2006 — Докторант ва муаллими фанҳои макроиқтисодӣ ва молияи Донишгоҳи миллии Австралия.
* 2006—2007 — Муовини Сардори Идораи амалиёти бозори озоди Бонки миллии Тоҷикистон.
* 2007—2011 — Мушовири Директори иҷроияи Гурӯҳи Бонки Ҷаҳонӣ ва Директори иҷроияи Хазинаи Байналмилалии Асъор — Намояндаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ташкилотҳои мазкур.
* 2011—2014 — Роҳбари Котиботи Шӯрои машваратии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба беҳтар намудани фазои сармоягузорӣ.
* 2014—2017 — Мушовири калони бахши Ёрдамчиии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои иқтисодӣ. 
* 2017—2020 — Муовини якуми Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон.
 
Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 24 январи соли 2020 Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2020 бинобар таъсиси Ҳукумати нав Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

## Мукофот ва ҷоизаҳо
* медали «Хидмати шоиста» (2016) 
* Ифтихорномаи Роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2017)   
## Нигаред низ
* Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Докторони улуми иқтисод
Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»
Гулчеҳра Қоҳирова

**Гулчеҳра Қоҳирова** (*Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна*; 6 декабри 1962, Душанбе) — ахтарфизикдони тоҷик, доктори илмҳои физика ва мтематика, профессор. Узви вобастаи АМИТ (2017).

## Зиндагинома
Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна 6 декабри соли 1962 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Дар соли 1980 мактаби миёнаи № 43-и шаҳри Душанбе ва дар соли 1985 факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин  хатм кардааст.

## Корнома
Пас аз хатми донишгоҳ  дар соли 1985 ба Институти астрофизикаи АИ ҶТ ба ҳайси лаборанти калон ба кор қабул кардаанд. Соли 1989—1991 дар аспирантураи Институти астрофизикаи АИ ҶТ, бахши шуъбаи рӯзона таҳсил кардааст. Солҳои 1997—2006 дар вазифаи котиби илмии Институти астрофизикаи АИ ҶТ, солҳои 2006—2014 дар вазифаи муовини директор оид ба корҳои илмии Институти астрофизикаи АИ ҶТ ва аз соли 2014 то имрӯз дар вазифаи директори Институти астрофизикаи АИ ҶТ қарор дорад. Аз моҳи феврали соли 2021 ба вазифаи ноиби Президенти АМИТ таъйин шудааст.

## Фаъолияти илмӣ
Гулчеҳра Қоҳирова муҳаққиқи ҷирмҳои хурди Системаи офтобӣ, хусусиятҳои физикӣ ва динамикии онҳо, пайдоиш ва робитаҳо дар байни онҳо мебошад. Барои омӯзиши спектрҳои метеорҳо аз тарафи ӯ усули ғайриоддӣ коркард ва ворид карда шуд, ки дар асоси истифодаи он натиҷаҳои нав оид ба таркиби моддаи метеороидҳо ба даст оварда шудаанд. Таҳти роҳбарии Гулчеҳра Қоҳирова шабакаи болидӣ дар Тоҷикистон ташкил карда шуд, ки якумин шабака дар Осиёи Миёна мебошад. Солҳои 2014—2016 бо дастгирӣ ва кумаки Ҳукумати ҶТ, Раёсати АМИТ таҳти роҳбарии Гулчеҳра Қоҳирова Расадхонаи астрономии байналмилалии Санглохи Институти астрофизикаи АМИТ ва телескопи якметраи он барқарор ва модернизатсия шудаанд. Аз ҳамин вақт расадхонаи Санглох мавриди фаъолияти фаъол қарор дорад ва натиҷаҳои нав, ки бо ёрии телескопи якметраи Санглох ба даст оварда шудаанд, чоп шуда, ба олимони тамоми ҷаҳон дастрас гардидаанд.

## Таълифот
Муаллифи панҷ китоби илмӣ ва зиёда аз 150 мақолаҳои илмӣ ва 200 фишурдаи баромадҳо мебошад. Инчунин, зиёда аз 100 мақолаи илмӣ-оммавии Гулчеҳра Қоҳирова дар расонаҳои кишвар ва хориҷа нашр шудаанд.

## Ифтихорот
Моҳи июли соли 2014 тибқи қарори Иттиҳоди Байналмилалии Астрономӣ як сайёраи хурд (ё астероид) № 24533 ба шарафи Гулчеҳра Қоҳирова барои саҳми арзандаи муҳим гузоштан дар тадқиқотҳои ҷисмҳои хурди Системаи Офтобӣ бо номи «Kokhirova» гузошт.

## Нигаред низ
* (24533) Kokhirova

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
(24533) Kokhirova

**(24533) Kokhirova** — сайёраке ки ба шарафи ахтарфизикдони тоҷик Гулчеҳра Қоҳирова номгузорӣ шудааст.

## Мушахассот
Ин сайёрак 2 феврали 2001 ошкор карда шуд. Таҳлили фотометрии сайёраки (24533) Kokhirova ҳангоми дар дохили тасмаи сайёракҳо ҳаракат карданаш мушоҳида карда шуд. Хатти каҷи дурахшонии сайёрак сохта шуда, аз рўи он даври чархзаниаш муайян гардид, ки ба 14.389 соат баробар аст. Шакли ҳандасии астероид ғайрикуравӣ буда як тарафи сатҳаш наисбат ба дигар тарафи сатҳаш 1.5 баробар фарқ мекунад. Барои аниқтар муайян намудани даври чархзании ин сайёрак, дар ҳангоми наздикшавии ояндааш ба Замин дар солҳои 2018, 2023 ё инки 2028 мушоҳида бояд кард.

## Эзоҳ
Кумакҳои башардӯстона

**Кумакҳои инсондӯстона** () — ироаи кумакҳои ба сурати мавод ва тадорукот ба мардуми ниёзманд бо аҳдофи башардӯстона аст. Маъмулан ин кумакҳо кӯтоҳмуддат аст, то дар дарозмуддат тавассути давлат ва ниҳодҳои дигар ҷойгузин шаванд ва ағлаб ба оворагон, қурбониёни балоёи табиъӣ, ҷанг ва қаҳтӣ тааллуқ мегирад. Ҳадафи асли кумакҳои инсондӯстона наҷоти ҷони инсонҳо ва коҳиши дарду ранҷ ва эҳтиром ба каромати инсонӣ аст.

Тафовути кумакҳои башардӯстона бо дигар анвоъи кумакҳои хориҷӣ дар моҳият фаврии он ва барои коҳиши мусибатҳои қурбониёни балоёи табиъӣ истифода мешавад.

## Эзоҳ
Меҳршаҳр

**Меҳршаҳр** () — яке аз маҳаллаҳо дар Караҷ, Устони Албурз, Эрон аст.

Меҳршаҳр дар миёнаҳои солҳои 60-ум бо фармони Шамс Паҳлавӣ бунёд шудааст. Меҳршаҳр аз андаке манотиқи Эрон аст, ки бо системаи огоҳкунандаи заминларза муҷаҳҳаз аст.

## Эзоҳ