open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бехмева

[thumb|[Сабзӣ]]
[thumb|[Лаблабу]]
**Бехмева** — бехи баъзе рустаниҳо, ки аз сабаби серобу сершираву серғизо буданашон парвариш карда мешаванд.

Рустаниҳои бехмева, одатан, яксола (шалғамча), дусола (шалғам, турб, сабзӣ, ҷаъфарӣ, карафс, коснӣ ва ғайра) ва бисёрсола (қатрон — қатран) мешаванд. Аз рӯйи мавриди истифода ба ду гурӯҳашон ҷудо мекунанд: хӯрокӣ ва хӯрокии чорво (лаблабуи говак, каҳрабошалғам, шалғами хӯроки чорво) ва техникӣ (лаблабуи қанд, коснӣ). Рушду инкишофи рустаниҳои бехмеваи яксола дар як давраи нашв ба охир мерасад. Аксари рустаниҳои бехмеваи дусола соли аввал тӯдабарг ва бехмева ҳосил карда, соли дуюм баргу поя мебароранд ва гул карда тухм мебанданд. Шакли бехмева хеле гуногун (дарозрӯя, лӯнда, махрутшакл, халтамонанд, тухмшакл ва ғайра), мағзашон сафед, зард, сабзтоб, сурх, сурхча ва бунафш аст. Рустаниҳои бехмева рушноидӯст мебошанд. Онҳо дар хокҳои сернаму ҳосилхез хуб месабзанд. Дар Тоҷикистон қариб ҳама намуди рустаниҳои бехмеваро кишт мекунанд. Нисбатан кӯтоҳ будани давраи нашв (70-100 рӯз) ва сармобардории рустаниҳои бехмева имкон медиҳанд, ки дар шароити Тоҷикистон аз як замин соле ду маротиба ҳосил гирифта шавад. Таркиби бехмева аз 20-25 % моддаҳои хушк, аз ҷумла қанд, намакҳои ишқорӣ (барои мубодилаи витаминҳои С, В, В2, Р, РР, К, Е, Н заруранд) ва каротин иборат аст. Бехмеваро дар ҳолати тару тоза ва пухта истеъмол мекунанд. Онро хушконидан ва консервонидан ҳам мумкин аст. Лаблабуи қанд ашёи хоми саноати қанд мебошад. Меваву баргу пояи бехмеваҳоро барои хӯроки чорво истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Сабзавоткорӣ дар Тоҷикистон. Д., 1972;
* Файзиев Ҳ. С. Дастури сабзавоткор. Д., 1983;
* Файзиев Ҳ. С. Парвариш ва нигоҳ доштани сабзавот. Д., 1986;
* Бекиев Ш. Г. Овощные культуры мира. Энциклопедия огородничества. М., 1998.

## Сарчашма
*
Бехуди Истаравшанӣ

**Бехуди Истаравшанӣ** () (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири тоҷик (асри XVI).

## Зиндагинома
Дар Истаравшан зиндагӣ ва эҷод кардааст. Аз ашъори дар баёзҳову тазкираҳо боқимондааш бармеояд, ки ӯ ба мавзӯъҳои ишқӣ, тарғиби дӯстӣ ва рафоқат, шикоят аз беадолатиҳои замона
ва ғ. даст задааст. Абёти зерин аз ӯст:
: Ба худ ҳар дам ба ёди зулфи анбарфом мепечам,
: Насими субҳи иқболам ба фикри дом мепечам.
: Намедонам ба хотир гардиши чашми кӣ меояд,
: Ки сар то по ба худ чун ҳалқаҳои дом мепечам.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шоирони асри XVI
Бефосилагии мунтазам

**Бефосилагии мунтазам** — мафҳуми муҳимми таҳлили математикӣ.  

Функсияи *f(x)* дар маҷмӯи G мунтазам бефосила номида мешавад, агар барои ҳар гуна адади *ɛ > 0*  чунин адади *δ = δ (ɛ) > 0* ёфт шавад, ки аз нобаробарии *|х<sub>1</sub>-х<sub>2</sub>| < δ (x<sub>1</sub> ва x<sub>2</sub>* ҷуфти дилхоҳи нуқтаҳои маҷмӯи G), нобаробарии  *|ƒ(х<sub>1</sub>)–ƒ(х<sub>2</sub>)|< ɛ* ҳосил гардад (дар ин таъриф муҳим он аст, ки *δ* танҳо ба *ɛ* вобаста аст). Мас., функсияи *f(x)= x<sup>2</sup>* дар порчаи [0;1] мунтазам бефосила аст, зеро агар |*х<sub>1</sub>+х<sub>2</sub>|<*  бошад, *|ƒ(х<sub>1</sub>)–ƒ(х<sub>2</sub>)|=* 

|*х<sub>1</sub>–х<sub>2</sub>|.*|*х<sub>1</sub>+х<sub>2</sub>| < ɛ* мешавад  ( |*х<sub>1</sub>–х<sub>2</sub>|<* , *х<sub>1</sub><*1*,* 0*< х<sub>2</sub>* *<*1 ва бинобар ин |*х<sub>1</sub>+х<sub>2</sub>|<* 2 аст). Умуман, агар функсия дар ҳар як нуқтаи порчаи [*a,b*] бефосила бошад, он гоҳ вай дар ҳамин порча мунтазам бефосила мешавад (теоремаи Кантор). Агар бефосилагии функсия танҳо дар интервали *(a,b)* ҷой дошта бошад, он гоҳ ба бефосилагии мунтазам дар ин фосила кафолат дода намешавад. Мас., функсияи *f(x)=*  дар ҳар як нуқтаи интервали (0,1) бефосила аст, аммо ин бефосилагӣ бефосилагии мунтазам нест. Дар ҳақиқат, агар  ɛ =1 бошад, барои адади дилхоҳи мусбати  *δ* (0*< δ <*1) чунин ду адади *х<sub>1</sub> ва х<sub>2</sub>* -ро дорем, ки нобаробарии *|х<sub>1</sub> – х<sub>2</sub>| < δ*-ро қонеъ мегардонанд ( *х<sub>1</sub>* =  ва *х<sub>2</sub>=* *δ*) ва барои онҳо *|ƒ(х<sub>1</sub>)–ƒ(х<sub>2</sub>)|=  >*1 аст.          

## Эзоҳ

## Адабиёт
*

Гурӯҳ:Таҳлили риёзӣ
Бех

**Бех**, ё **бехдору**, ё **бехи сафед**, ё **нишоллобех** () — гиёҳест бисёрсола.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Аз 30 то 80 см қад мекашад. Пояаш сершох, баргаш нештаршакл, гулаш майдаи сафед ё гулобӣ, ғӯзааш байзашакл. Моҳҳои май-июн гул карда, июл-сентябр тухм мебандад. Одатан, дар дашту биёбон, нишебиҳои кӯҳ ва теппаҳо мерӯяд. Дар Тоҷикистон асосан дар кӯҳҳои Мевағул, Қурамаю Зарафшон месабзад; дар байни мардум бо номи «бехдору» маъмул аст. Бехро барои кафкнокии нишолло истифода мебаранд.

## Корбурдҳо
бех ашёи хоми саноатист. Аз он сапонин (12-32 %) мегиранд. Моддаҳои сапонинӣ дар саноати хӯрокворӣ (барои тайёр кардани ҳалво, нӯшокӣ ва ғайра), атриёт, бофандагӣ ва оташнишонӣ ба кор мераванд. Дорушиносон муқаррар кардаанд, ки сапонини бех таъсири зиддимикробӣ ва балғамрон дорад. Аз сапонини холис ваксинаи зидди сӯхтанӣ ва брутселлёз таҳия месозанд.

## Хосиятҳои шифоӣ
Дар тибби мардумӣ қиёми решаи бехро ҳамчун доруи балғамрон (ҳангоми бронхит ва диг. бемориҳои роҳи нафас), талхарон, пешоброн ва исҳоловар истифода мебаранд. Барои ин решаи майдакардаи онро ба як истакон оби ҷӯшидаи хунук андохта, 8-10 соат нигоҳ медоранд ва дар давоми рӯз менӯшанд. Баъзан аз решаи бех чой карда, ҳангоми бемориҳои меъдаю рӯда, пӯст (пиодермия, шукуфа, пучак), аъзои ҷинсӣ, испурч, ҷигар, гурда ва ихтилоли мубодилаи моддаҳо истеъмол мекунанд. Қиёми появу барги бехро ҳамчун доруи исҳоловар ва балғамрон истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ковалёва Н. Г. Лечение растениями. М., 1972;
* Турова А. Д. Лекарственные растения СССР и их применение. М., 1974;
* Гаммерман А. Ф., Гром И. И. Дикорастущие лекарственные растения СССР. М., 1976;
* Ходжиматов М. Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана. Д., 1989.

## Сарчашма
*
Бехудии Балхӣ

**Бехудии Балхӣ** (; тақрибан 1543) — шоири тоҷик.

## Зиндагинома
Аз ин шоир тазкиранигор Нисории Бухороӣ дар «Музаккиру-л-аҳбоб» маълумот дода, ӯро чун зодаи Балх ва нашъунамоёфта дар ҳамин ҷо муаррифӣ намудааст. Ин байт аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шоирони асри XVI
Бехҷаст

**Бехҷаст** — нардҳое, ки аз муғҷаҳои иловагӣ ва баъзан аз кӯрмуғҷаи кунда ё решаи дарахт (анҷир, олуболу, ток, олу, анор ва ғайра) месабзанд.

Бехҷаст, одатан, дар муддати кӯтоҳ рушд ёфта, ба навниҳол монанд мешавад. Бехҷастро дар ҷангалпарварӣ, сабзкорӣ ва боғдорӣ истифода мебаранд. Дарахте, ки аз бехҷаст месабзад, кӯтоҳумр буда, чӯбаш сифатан паст аст. Бехҷаст қувваи рушди танаи асосиро суст ва ҳосилро кам мекунад. Бинобар ин, бехҷастро бурида ё кофта гирифта, замини атрофи бутта ё дарахтро дар давоми тобистон 2-3 маротиба амиқ шудгор мекунанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дарахтон
Гурӯҳ:Боғдорӣ
Беҳрӯзи Табарӣ

**Беҳрӯзи Табарӣ** (; нимаи аввали асри XI) — шоири форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Табаристони Эрон ба дунё омадааст, аз ин рӯ ба нисбаи Табарӣ машҳур аст. Ба қавли тазкиранигор Муҳаммад Авфӣ («Лубоб-ул-албоб») аз шоирони дарбори Ғазнавиён буд. Аз намунаҳои осораш бармеояд, ки ба мавзӯъҳои иҷтимоӣ, танқиду шикоят ва панду ахлоқ таваҷҷуҳ доштааст. Абёти зерин аз ӯянд:
: Як сухан гӯямат зи рӯйи яқин,
: Бишнав, ар бишнавӣ, сазад, ки сазост.
: З-он ба гетӣ суханшинос намонд,
: Ки ато додан аз миён бархост.

## Сарчашма
*
Беҳбуди Шоҳаншоҳӣ

**Беҳбуди Шоҳаншоҳӣ** (; (? — қарни XVI) — наққош ва хаттоти форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Муаллифи «Маноқиби ҳунарварон» вайро шогирди Муҳаммад Ҳусайни Табрезӣ ва аз бузургони шоҳ Таҳмосби аввали Сафавӣ (Эрон) донистааст, ки дар ҳарами хосси ӯ ба китобат машғул будааст. Соҳиби «Муассири Раҳимӣ» ӯро ғуломи Мирбоқир, фарзанди Миралии Ҳиравӣ хондааст, ки ҳангоми расидан ба Ҳиндустон ва мулозимати Хони хонон Беҳбудро ба вай бахшидааст. Ӯ ки дар наққошӣ ва хушнависии настаълиқ аз бебадалони рӯзгор буд, дар китобхонаи Хони хонон ба китобат, тазйину тазҳиб ва ороиши китобҳо машғул шудааст. Ба хатти вай як қитъа аз мураққае дар китобхонаи Хазинаи авқофи Истанбул мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Бешазоркунӣ

**Бешазоркунӣ** — бо роҳи қаламча, шинондани ниҳол ё кишти тухми дарахтон бунёд намудани беша.

Бешазоркунӣ чорабинии давлатӣ буда, яке аз вазифаҳои асосии хоҷагии ҷангал аст. Дар Тоҷикистон бешазоркунӣ асосан бо мақсади пешгирии эрозияи хок, мустаҳкам намудани нишебиҳои кӯҳу камар, соҳили ҷӯю канал, мураттаб кардани низоми хоку об ва беҳдоштии маҳалҳои аҳолинишин амалӣ мегардад. Бешаҳои Тоҷикистон ба бешаҳои гурӯҳи якум мансубанд (яъне истифодаашон маҳдуд буда, баъди ғалтондани дарахтон ба ҷойи онҳо ҳатман ниҳолҳои нав шинондан лозим аст). Барои Бешазоркунӣ бештар ниҳолҳои себ, зардолу, олуча, чормағз, писта, ақоқиё, бед, сафедор, чинор, санҷид, дӯлона бодом, арча, санавбар, тут, ақоқиё, шумтол, олуча, дӯлона, аръар, олуболу, заранг, шафтолу ва ғ. мувофиқанд. Корҳои бешазоркунӣ тухмипарварӣ (дар асоси кори селексионию генетикӣ), ҷамъоварӣ ва ба навъҳо ҷудо кардани тухмии рустаниҳо, парвариши ниҳол, тайёр намудани замин, нигоҳубини агротехникӣ ва ғ-ро дар бар мегиранд.

## Нигаред низ

* Бешаи муҳофиз
* Хоҷагии ҷангал

## Адабиёт
* Запрягаева В. И. Лесные ресурсы Памиро-Алая. М., 1975;
* Падалко В. В. Защитное лесоразведение в Таджикистане. Д., 1977;
* Справочник по проектированию и планированию садоводства и виноградарства. Киев, 1984;
* Руководство по лесному семеноводству в Российской Федерации. М., 2000.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Хоҷагии ҷангал
Беҷода

**Беҷода**, **гранат** (аз ) — гурӯҳи минерали силикатҳои мураккаби таркибашон тағйирёбанда, формулаи умумиашон R32+ R23+ [SiO4]3; дар ин ҷо R2+ =Mg, Fе, Мn, Са ва R3+ = Al, Fe, Cr аст. 

Дар радикали (SiО4) як қисми Si ба Al3+, оксиген бошад, ба гурӯҳи (OH)–1 (мас., дар гидробеҷодаҳо) иваз шуда метавонанд. Беҷодаҳо дар силсилаи кубӣ булӯр мебандад. Минералҳои гуруҳӣ беҷодаҳо аз ҷиҳати хусусиятҳои булӯрбандию кимиёӣ ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд: 

# беҷодаҳоҳои магний, манган, оҳандор – пироп Mg3Al2[SiO4]3; алмандин Fe3Al2 [SiO4]3, спессартин Mn3Al2[SiO4]3;
# беҷодаҳоҳои калсийдор – гроссуляр Ca3Al2[SiO4]3; уваровит Ca3Cr2[SiO4]3.

Беҷодаҳо бештар дар ҳолати кристаллӣ ва агрегатҳои донадор вохӯрда, беранг, зардча, сабз, бӯр, сиёҳ, сурх, ҷигарӣ ва гулобиранг мешавад. Сахтиаш 6,5 – 7,7; зичиаш аз 3100 то 4300 кг/м3. 

Беҷодаҳоҳо дар ҷинсҳои метасоматӣ – скарнҳо, рагҳои пегматитӣ (спессартин, алмандин), варақсангҳои метаморфӣ (пироп, демантоид), ҷинсҳои қаърӣ – эклогит ва кимберлитҳо (пироп) ба вуҷуд меоянд. Инчунин дар рагҳои гидротермалӣ ва пошхӯрдаҳо вомехӯранд. Беҷодаҳоҳои шаффофу хушранг (пироп, алмандин, демантоид) ҳамчун санги қиматбаҳо дар заргарӣ ва навъҳои сахти он дар техника ҳамчун масолеҳи суфтагарӣ истифода мешаванд. Конҳои калонтарини беҷодаҳо дар Россия, Ҳиндустон, Чехия, Словакия ёфт шудаанд. Беҷодаҳо дар кӯҳҳои Помир, қаторкӯҳҳои Ҳисор, Зарафшон, Туркистон ва Қаромазор низ вомехӯрад. Беҷодаҳои ҷавоҳирӣ дар таркиби регу шағалҳои мавзеи Помири Ғарбӣ дарёфт шудааст, ки доначаҳои он сурхи гулобӣ (алмандин) буда, то 10–12 мм андоза дорад. Чунин навъи беҷодаҳо дар мавзеи Сӯхтаи назди Искандаркӯл низ ёфт шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Бехмеварезакунак

**Бехмеварезакунак** — мошинест барои шустан ва реза кардани бехмеваҳои хӯроки чорво.

Қисмҳои асосии бехмеварезакунак муҳаррики электрикӣ, бордон, камераи резакунӣ ва рама мебошанд. Камераи резакунӣ аз боло ва поён ду чархи теғдор, дека ва чархи партоянда дорад. Чархҳои теғдорро муҳаррики электрикӣ ба ҳаракат медарорад. Ба баромадгоҳи бехмеварезакунак рӯдаи резинӣ пайваст мекунанд, ки ба воситаи он бехмеваҳои резашуда ба зарф ё таҳвилнавор мерезанд. Андозаи резаҳо (1-3 мм ё 5-8 мм) бо ёрии чархҳои теғдор танзим карда мешавад. Маҳсулнокии бехмеварезакунак ҳангоми майда (1-3 мм) пора кардани бехмева 4 т/соат ва дар аснои калонтар (5-8 мм) реза кардани он 7 т/соат аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Тарзи истеҳсолот
Гурӯҳ:Мошинҳо
Гурӯҳ:Мошинҳо аз рӯи алифбо
Нашри махсус

**Нашри махсус**  – барориши маводи хусусияти қонунгузорӣ, меъёрӣ ва раҳнамоӣ дошта, ки аз ҷониби давлат ва ё ташкилотҳои ҷамъиятӣ, муассисаҳо ва идора ба табъ мерасад. 
## Нигаред
* Нашри оммавӣ  
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Нашри хулосавӣ

**Нашри хулосавӣ** – нашрияи иттилоотие, ки дар он як ё якчанд маводи хулосавӣ чоп карда шудааст. 
## Нигаред
* Нашри фармоишӣ 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Нашри бисёрнусхаӣ

**Нашри бисёрнусхаӣ** (русӣ, многотиражка, многотиражная газета) – нашрияи корхона, фабрика, ташкилот ва муассисаи таълимӣ, ки бо теъдоди на он қадар зиёд чоп мешавад. Масалан, «Ба қуллаҳои дониш»-и ДМТ, «Баҳори аҷам»-и Вазорати фарҳанг. Дар нашрияҳои бисёрнусхаӣ, аслан проблемаҳои худи муассисаҳо инъикос ва кору пайкори кормандони фаъоли он нақл карда мешавад. 
## Адабиёт
* ДДМТ (марҳалаи асосии таърихӣ). - Душанбе 2008.
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика  
Гурӯҳ:Рӯзномаҳо
Нашрияи гуногунмавод

**Нашрияи гуногунмавод**  (англ. omnibus edition)  – нашрияҳое, ки маводи гуногунро дар бар гирифтаанд. Дар кишварҳои Аврупои Шимолӣ ҳамчунин рӯзномаҳое, ки типҳои гуногуни хабарҳоро фаро мегиранд, «омнибус» меноманд. Баъзан таҳқиқи расонавиеро, ки дар як вақт масъалаҳои фармоишгарони гуногунро дар бар мегирад низ «омнибус» меноманд. 
## Нигаред
* Нашри фармоишӣ
* Журналистикаи шаҳрвандӣ 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика  
Гурӯҳ:Рӯзномаҳо
Нашри интернетӣ

**Нашри интернетӣ** – суроби нашри анъанавӣ, нусхаи электронии он. Барои нашри интернетӣ шакли махсуси пахши маълумот ва кор бо он тавассути истифодаи технологияҳои иттилоотиву психологӣ зарур аст. Дар акси ҳол иттилооти ҷойдодашуда «рӯҳ» пайдо намекунад.
.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Жанрҳои журналистика
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
Аъзоҳаққӣ

**Аъзоҳаққӣ** – маблағи муайяне, ки ба тарзи мудовим ҳар як аъзо ба фонди ташкилоти худ мегузаронад ва ё месупорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Аҳроми вожгуна

**Аҳроми вожгуна** - шарти ташкили матн, ки дар он аввал ҷанбаҳои нисбатан муҳимму мубрам ва баъдан ҷузиёти дигар (дуюмдараҷа) инъикос мешаванд. Як шакли таҳияи хабар. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Нашри фармоишӣ

**Нашри фармоишӣ** – китоб ва ё рисолаҳое, ки на дар асоси шартнома бо муаллиф, балки мувофиқи фармоиши ташкилоту муассисаҳо ба табъ расонида мешаванд. 
## Нигаред
* Нашри китоб 

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Нашри фаврӣ

**Нашри фаврӣ** – нашри фаврӣ ва ғайринавбатии рӯзнома, пахши фаврии барнома, ки одатан бо сабаби рух додани воқеаҳои ҳангомавӣ амалӣ мегардад. 
## Нигаред
* Нашри оммавӣ 
* Нашри махсус 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Ахлоқи рӯзноманигорӣ

**Ахлоқи рӯзноманигорӣ** – меъёрҳои рафтор ва одобу ахлоқи рӯзноманигор ҳангоми иҷрои вазифа: риояи қонунҳо, эҳтироми махсус ба мероси фарҳангӣ, адабӣ, таърихӣ ва посдорӣ аз он, гиромидошти забон, масъулиятшиносӣ дар ироаи матлаб, муроъот бо мардум ва амсоли ин. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Ахбори хориҷӣ

**Ахбори хориҷӣ** - хабарҳои фарогирандаи рӯйдодҳои марбут ба созмонҳои байналмилалӣ ва кишварҳои дунё. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Ахбори миллӣ

**Ахбори  миллӣ**– хабарҳои марбут ба кулли кишвар, ки тавассути расонаҳои миллӣ нашр ва ё пахш мешавад. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Аудиторияи оммавӣ

**Аудиторияи оммавӣ** – тамоми қабулкунандагони иттилооте, ки тавассути ВАО паҳн карда мешавад: хонандагони рӯзномаву маҷаллаҳо, шунавандагони гуфторҳои радио, бинандагони барномаҳои телевизион, истифодабарандагони Интернет, харидорони барномаҳои компютерӣ, пластинкаҳо, кассетаҳо ва дискҳо бо сабти овоз ва навор, мухлисони кино ва амсоли ин. Хосияти асосии *аудиторияи оммавӣ* – мардумӣ мебошад, ки ба сифати унсури ҷудопазири системаҳои иттилоотии муосир ва фарҳанги оммавӣ баррасӣ карда мешавад. Доир ба тафсили аудиторияи оммавӣ назарияҳои гуногун мавҷуданд. Иддае онро ҳамчун истеъмолкунандагони бепарвои иттилооти аз ҷониби ВАО пешниҳодшаванда ва гурӯҳе, баръакс, аудиторияи оммавиро ҳамчун қувваи ҷамъиятие маънидод мекунанд, ки қудрати ба ВАО таъсир расонидан доранд ва аудитория бо хусусиятҳои синну солӣ, ҳирфаӣ, этникӣ, фарҳангӣ ва амсоли ин аз ВАО ҳуқуқи талаб кардани маҳсулоти иттилоотиро дорад. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Аудиторияи аввал

**Адиторияи аввал** – аудиторияе, ки иттилоотро бевосита аз ВАО қабул мекунанд. Аудиторияи аввал иттилооти бевосита аз ВАО қабулкардаашонро ба онҳое, ки мустақиман бо ВАО алоқа надоштаанд, мерасонанд. *Аудиторияи дуюм* – одамоне, ки барои хондан ба онҳо рӯзнома дода мешавад.  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ 
Гурӯҳ:Журналистика
Аудиторияи рекламаҳо

**Аудиторияи (истеъмолгарони) рекламаҳо** – ҳамаи шахсоне, ки маълумотҳои рекламавии аз ҷониби сарчашмаи муайяни иттилоотӣ пахш шударо дида, шунида ва ё хонда метавонанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Бешкент (водӣ)

**Бешкент** — водӣ дар ҳудуди ноҳияи Шаҳритус ва ноҳияи Носири Хусрави вилояти Хатлон.

## Ҷойгоҳ
Бешкент дар байни қ-кӯҳҳои Туюнтоғ дар Ғарб ва Ариқтоғ дар Шарқ ҷойгир аст. Дар Шимол теппаҳои начандон баланд онро аз водии Кофарниҳон ҷудо мекунанд. Дарозиаш 70 км, бараш то 5 км. Сатҳаш ҳамвор, баъзан пастию баландиҳо вомехӯранд. Дар қисми марказӣ баландие вуҷуд дорад. Бешкент яке аз водиҳои гармтарини ҷумҳурист. Дар ҷануби он аз оби Чилучорчашма тақр. 1000 га замин обёрӣ мешавад.

Минтақаи бошишгоҳии одамони қадим аст. Соли 1953 дар натиҷаи ҳафриёти археологӣ аз Бешкент олоти сангини сокинони қадими водӣ ёфт шудаанд, ки ба асрҳои 5-6 то м. мансубанд. Маснуоти зиёди сафолӣ, ороишӣ, тангаҳо низ пайдо шудаанд, ки мансуби асри биринҷӣ ва давраи Кушониёнанд.

## Иқлим
Иқлимаш континенталии хушк: ҳарорати миёнаи январ 30 С, июл беш аз 45 С. Боришоти солона — 140 мм. Дар водӣ шӯрзаминҳо бештар буда, ҳоло қисми зиёди заминҳои ҷанубии водӣ барои киштукор истифода мешаванд.

## Наботот ва ҳайвонот
Олами набототаш биёбонист, рустаниҳои хоклес, шубоғ, хор ва явшон мерӯянд. Аз ҳайвонот гург, шағол, заргӯш, сусмор, муш, сангпушт, мор, калтакалос мавҷуданд.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Водиҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон
Бешуурӣ

**Бешуурӣ** — тавсифи ҳолатҳо, равандҳо ва хусусиятҳои равонии одам, ки ба доираи шуури ӯ дохил намешаванд, аммо ба рафтори ӯ таъсир мерасонанд.

Бешуурӣ маҷмӯи амал, раванд ва ҳолатҳои равоние мебошад, ки шахс дар зуҳуроти онҳо ба худ ҳисобот дода наметавонад. Бешуурӣ аз шуур бо он фарқ мекунад, ки ҳақиқати инъикоскарда бо ҳиссиёт, таассуроти шахс, бо муносибати ӯ бо олами иҳотакарда пайваст шуда, назорати ихтиёрӣ ва баҳодиҳӣ ба натиҷаи он ғайри имкон мегардад. Дар бешуурӣ ҳодисаҳои гузашта, ҳозира ва оянда дар як амали равонӣ муттаҳид мешаванд (мас., дар хоббинӣ). Бешуурӣ дар шаклҳои ниҳоят барвақти маърифати ҳақиқат аз ҷониби кӯдак, дар тафаккури ибтидоӣ, фаросат, ҳаяҷон, воҳима, гипноз, хоббиниҳо, амалҳои одатшудаи ӯ ифода меёбад. Бешуурӣ қисмати муҳимтарини сохти равон (психика) буда, ахбореро дар бар мегирад, ки ҳаяҷону ангезаҳои ғаризавӣ, эҳсосу ёддоштҳои як вақтҳо аз тарафи шуур маҳдудшударо дар худ ҷой додааст. Бешуурӣ, мувофиқи ақидаи равоншиноси австриягӣ Зигмунд Фрейд, сарчашмаи фаъолии шахс мебошад. Ӯ Бешууриро бо мафҳуми «Вай» (дар китоби «Ман ва Вай») ифода намудааст. Бешуурӣ аз рӯйи мазмуни худ деги ҷӯшони ғаризаҳо, ҳаяҷонҳо ва майлҳоро мемонад, ки доимо зоҳир гашта, аз инсон қонеъшавиро талаб мекунанд. Аммо меъёру арзишҳои ҷамъбастӣ ба зуҳуроти онҳо имконият намедиҳанд.

## Унсурҳои бешуурӣ
Унсурҳои бешуурӣ амалҳои барғалат, хобҳо ва майлҳо мебошанд. Ба амалҳои барғалат дохил мешаванд:
* саҳви сухан
* саҳв дар навишт
* хатоиҳо
* фаромӯшкунӣ
* худгумкунӣ
Хоббинӣ аксуламали равонӣ ба ангезаҳои дар хоб таъсиркунанда мебошад. Хоббинӣ як навъ роҳест ба сӯи маърифати бешуурӣ. Ҳар як унсури хоб майли дар зери рамзҳо рӯйпӯшбудаи инсонӣ аст. Таҳлили ин унсурҳо майлу хоҳишҳои пинҳониро ошкор менамоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фрейд З. Введение в психоанализ. Лекции. СПб, 2001;
* Қодиров Қ. Б., Давлатов М. Т., Расулов С. Х. Вожаномаи тафсирии истилоҳоти психологӣ ва педагогӣ. Д., 2008.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шуур
Гурӯҳ:Равоншиносӣ
Аутентификатсия

**Аутентификатсия** – маҷмӯи маълумоти иттилоотии тибқи барномаи муайян сохташуда, мавҷудияти низоми ягонаи тасвир, ҳифзи иттилоот ва кор бо он новобаста ба барномаҳои амалӣ. Амсоли иттилооти соҳаи муайян, ки истифода аз манбаи маълумот бо ёрии системаи идории манбаи иттилоот амалӣ ва дар расонаҳои чопӣ хабарҳои марбут ба маҳалли муайян, ки танҳо дар як ва ё якчанд нашрияи маҳаллӣ чоп мешавад. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Бешаки зимистонӣ

**Бешаки зимистонӣ** — навъе аз харбузаҳои дерпазак.

Давраи нашваш 95-115 рӯз. Харбузаи тухмшакл буда, ҳаҷман калон аст; вазнаш 8-12 кг, дарозиаш 35-45 см. Пӯсташ андаке чиндор, дурушт. Рангаш зард, сабзтоб, нақшҳояш сабзи тира. Доғҳои сиёҳтоби мавҷмонанд ё пароканда дорад. Мағзаш сафед (ғафсиаш 5-6 см), карсосӣ ва камоб. Баъди чанд муддати кандан мағзаш мулоим ва серобу хуштаъм мешавад. Тухмаш калони зард, паҳни дарозрӯя. Бешаки зимистонӣ беҳтарин навъи харбузаи тобовар буда, то моҳи майи соли дигар меистад. Барои ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ аст. Аз ҳар га 300—350 сентнер ҳосил меғундоранд. Бешаки зимистонӣ асосан барои тархӯрӣ истифода мешавад.

## Нигаред низ
* Беҳзодӣ

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Навъҳои харбуза
Бешаҳрвандӣ

**Бешаҳрвандӣ** — ҳолати ҳуқуқиеро номанд, ки мувофиқи он шахс табаъияти ягон давлатро надорад.

Бешаҳрвандӣ мутлақ (аз рӯзи таваллуд) ва ё нисбӣ (аз даст додани шаҳрвандӣ) шуда метавонад. Ин гуна шахсро дар ҳуқуқи конститутсионӣ — *Apátrida* ё худ *шахси бидуни шаҳрвандӣ* меноманд.
 
Бешаҳрвандии нисбӣ — одатан, ҳангоми баромадан аз шаҳрвандӣ, аз даст додани ҳуқуқи шаҳрвандӣ ва маҳрум гардидан аз он ба вуҷуд меояд.
 
Бо қатъ шудани шаҳрвандии шахс дар давлат ва шаҳрвандии давлати дигарро қабул накардани ӯ *бешаҳрвандӣ* маҳсуб мешавад. Дар қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон баробари шаҳрвандӣ мафҳуми *бешаҳрвандӣ* низ дода шудааст. Мувофиқи ин муқаррарот шахсеро бешаҳрванд мегӯянд, ки ӯ дар қаламрави Тоҷикистон иқомат (-и доимӣ ё муваққатӣ) дорад, аммо онро бо далел собит карда наметавонад, чунин шахс, одатан, шиноснома (паспорт) надорад. Давлат шахси бешаҳрвандро баробари шаҳрвандони худ ҳимоя мекунад.
## Нигаред низ
* Шаҳрвандӣ
* Ҳуқуқи шаҳрвандӣ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрвандӣ
Гурӯҳ:Ҳуқуқи муҳоҷират
Ҳенрих Бёлл

**Ҳенрих Теодор Бёлл** (, 21 декабри 1917, Кёлн — 16 июли 1985, Лангенбройх) — нависанда ва ходими ҷамъиятии олмонӣ. Барандаи ҷоизаи Нобел (1972).

## Зиндагинома
Пас аз Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1939−45) муддате дар Донишгоҳи Кёлн таҳсил кардааст. Повести «Қатора дар вақташ омад» (1949) асари нахустини батабърасидаи Бёлл мебошад. Дар асарҳояш аз нуқтаи назари инсондӯстии дини масеҳӣ ҷаҳолати ахлоқии натсистон, дурӯягиро дар ҷомеаи Олмони Ғарбии пас ҷанг мазаммат карда, аз дубора тавлид шудани фашизм пешакӣ огоҳ кардааст. Аз дин ва намояндагони он дурӣ меҷуст, чунки дар рафтори онҳо дурӯягӣ ва хушомадгӯиро дар назди ҳукуматдорон мушоҳида мекард. Бёлл дар осори адабиаш ба реализми омехта бо унсурҳои модернизм пайравӣ кардааст. Пас аз нашри романҳои «Куҷо будӣ, Одам» (1951), «Ҳарфе нагуфт» (1953), "Хонаи бесоҳиб " (1954), повести «Нони давраи ҷавонӣ» (1955) дар ҷаҳон машҳур гардид.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Нависандагони Олмон
Роберт Бёрнс

**Роберт Бёрнс** (; ) — шоири шотландӣ. Иштиёқманди осори адибони давраи атиқа, Вилям Шекспир ва диг. буд.

## Зиндагинома
Аз 15-солагӣ шеър менавишт. Достонҳои ҳаҷвии «Ду чӯпон» (1784), «Дуои авлиётарош Вилли» (1785), шеърҳои «Муши даштӣ», «Гули минои кӯҳӣ» Бёрнсро ҳамчун шоири озодандеш шуҳратманд намуданд. Мавзӯъ ва шакли асарҳои Бёрнс ба фолклор монандӣ доранд, аз ин рӯ ҳамчун сурудҳои мардумӣ пазируфта шудаанд. Бёрнс Инқилоби кабири Фаронсаро бо хушнудӣ пешвоз гирифт (шеъри «Нахли озодӣ» ва ғайра). Дар сурудҳои «Макферсон пеш аз қатл» (1788), шеъри маҷозии «Ҷон — донаи гандум» (1782), балладаи «Қашшоқии бошарафона» (1794) андешаҳои пешқадами маорифпарварӣ баён карда шудаанд. Бёрнс ба Эдинбург (1786) рафт, чунки дар он ҷо шуҳрат дошт, вале қарордодҳои асоратбор бо ноширон ӯро қонеъ накунонд ва ӯ дубора ба меҳнати кишоварзӣ баргашт. Аз с. 1791 дар бандари шаҳри Дамфрис (1791) нозири аксизӣ шуд ва то лаҳзаҳои охири ҳаёт он ҷо буд. Баъди даъват ҷиҳати таҳияи сурудҳои шотландӣ барои китоби «Осорхонаи мусиқии Шотландия» (1787—1803), ба ҷамъоварии маводди фолклор машғул гашт. Асари «Мунтахаботи оҳангҳои шотландӣ»-ро (1792) нашр кард. Дар ашъораш Бёрнс инсонро ҳамчун махлуқи беназир васф кардааст. Ба ашъори Бёрнс озодандешӣ, драматизми дохилӣ, салосати баёну содагии ифода хос аст. Шеърҳои Бёрнс ба бисёр забонҳои олам тарҷума шудаанд.

## Осор
* Избранное, М., 2001;
* Баллады. Поэмы. Стихотворения. М., 2003.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Елистратова А. А. Р. Бёрнс. Критико-биографический очерк. М., 1957
* Райт-Ковалёва Р. Я. Р. Бёрнс. 3 изд, М., 1965.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Нависандагони Инглистон
Ричард Френсис Бёртон

**Ричард Фрэнсис Бёртон** (; , Торки — , Триест) — сайёҳи англис, шарқшинос, нависанда, тарҷумон.

## Зиндагинома
Солҳои 1842-50 дар хидмати ҳарбӣ дар Ҳиндустон буд. Соли 1853 аз Қоҳира дар либоси зоирон ба Маккаву Мадина сафар кард. Яке аз нахустин аврупоист, ки ба шаҳри барои мусулмонон муқаддаси Ҳабашистон — Ҳарира расид. Дар ҷустуҷӯи саргаҳи дарёи Нили Сафед аз соҳилҳои давлати Сомали ба умқи Ҳабашистон ворид шуд, вале ноком баргашт. Дар сафари дигараш (с. 1858) беш аз 1000 км роҳро тай карда ба лаби кӯли Танганика омад ва барғалат онро саргаҳи Нили Сафед донист. 45 забонро медонист. Тамоми тарҷумаҳояш ба англисӣ аз адабиёти ҷаҳон 30 ҷилдро ташкил медиҳанд, ки дар байни онҳо «Ҳазору як шаб» низ мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Нависандагони Инглистон
Збигнев Бжезинский

**Збигнев Казимеж Бжезинский** (тав. 28.03.1928, Варшава) — сиёсатшинос ва ходими давлатии амрикоӣ. 
## Зиндагинома
Дар Варшава дар оилаи дипломати поляк таваллуд шудааст. Ҳамроҳи оилааш дар Канада, ки падараш дар консулгарии Полша кор мекард, зиндагӣ дошт. Соли 1950 Университети Мак Гилларо хатм кард. Солҳои 1953–56 дар Университети Ҳарвард (ИМА) кор мекард. Соли 1958 шаҳрванди ИМА шуд. Солҳои 1961–77 профессор Университети Колумбия, 1969–77 директори Институти масъалаҳои коммунизми ҳамин ун-т буд. Аз нимаи с-ҳои 1960 эксперти ҳизби демократӣ доир ба масоили коммунизм ва советология. Барои сиёсати фаъол нисбат ба мамлакатҳои сотсиалистии Ғарб бо мақсади суст кардани мавқеи Иттиҳоди Шӯравӣ тарғибот мекард. Солҳои 1973–76 директори Комиссияи сетарафаи гурӯҳҳои баргузидаи ИМА, мамлакатҳои Аврупои Ғарбӣ ва Ҷопон буд. Муаллифи таълимоти «барқарорсозии пул» байни ИМА ва кишварҳои Аврупои Ғарбӣ. Б. с-ҳои 1977–81 ёрдамчии Президент шуд ва барои дар амал татбиқ кардани сиёсати байналхалқии дастгоҳи Ҷ. Картер нақши муҳим бозид. Яке аз ташаббускорони «гурӯҳи ҳифзи ҳуқуқи инсон» дар ИҶШС ва диг. мамлакатҳои сотсиалистӣ ва ҳимояи диссидентҳо мебошад.
Баъд аз шурӯъ шудани ҷанги Афғонистон (1979) ба муқобили ИҶШС сахт баромад карда, пеш гирифтани сиёсати ба Хитой наздик шуданро пешниҳод намуда буд.
Аз соли 1981 мушовири Маркази таҳқиқоти стратегӣ ва байналхалқӣ дар Вашингтон. Баъди барҳам хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ барои тавсеаи НАТО дар Шарқ фаъолона
мубориза мебурд. Пас аз афзудани таҳдиди терроризми байналхалқӣ, хусусан баъди ҳамла ба ИМА (11 сентябри соли 2001), ба масъалаи коркарди гегемония ва демократия дар олами
муосир машғул шуда, тарафдори қазияе буд, ки дар садаи 21 оламро аз бесарусомониву харҷу марҷ танҳо ИМА метавонад нигаҳ дорад.
## Осор
* Великая шахматная доска: господство Америки и его геостратегические императивы. М., 2005; 
* Выбор. Мировое господство или глобальное лидерство. М., 2005.
## Сарчашма
* 
## Эзоҳ
Халъи силоҳ

[мини|Муҷассамаи «[Биёед шамшерҳоро испор кунем» дар боғчаи Созмони Милали Муттаҳид]]
**Халъи силоҳ** (), **бесилоҳкунӣ**, **беяроқкунӣ ** — ба амали коҳиш, маҳдудсозӣ, ё мамнӯъ кардани ҷангафзорҳо гуфта мешавад ва маъмулан ба нерӯи низомии як кишвари хос ё навъе аслиҳаи хос ишора дорад. Ибораи халъи силоҳ барои ишора ба нобуди комили ҷангафзорҳои кушторҷамъӣ монанди ҷангафзорҳои ҳастаӣ ба кор меравад.

Амалан, маҷмӯи тадорукотеро дар бар мегирад, ки дар даъват барои қатъ намудани зиёдсозии воситаҳои пешбурди ҷанг, маҳдудсозӣ, ихтисор ва барҳам додани онҳо ифода меёбад. Яке аз самтҳои асосии сиёсати берунаи давлатҳоро ташкил медиҳад. Яке аз васоити муҳимми нигоҳдории сулҳ, қатъи ҷанг ва таъмини амнияти байналмилалӣ дониста мешавад. Бунёди умумии ҳуқуқии байналмилалии Беяроқкунӣ дар Ойинномаи СММ омадааст, ки мувофиқи он қоидаҳои муайянкунандаи Беяроқкунӣ ва танзими мусаллаҳгардонӣ ҳамчун қоидаи умумии ҳамкорӣ дар кори нигоҳдории сулҳу амният арзёбӣ шудааст. Беяроқкунӣ метавонад амали бисёртарафа ва яктарафа бошад. Дар замони муосир Беяроқкунӣ, асосан, дар самти назорат, маҳдудсозӣ ва ихтисори мусаллаҳгардии ҳастаӣ, мушакҳои стратегии дурпарвоз ва ғ. қавӣ карда шудааст.

## Дар Тоҷикистон
Ҳукумати Тоҷикситон ба хотири таъмини суботи устувор ва амнияти халқу кишвар дар солҳои нооромӣ корро қабл аз ҳама аз халъи силоҳ оғоз карда, бар зидди ҷинояткорӣ ва қонуншиканиҳо муборизаи беамонро ба роҳ монд. Дар амалӣ гардидани ҷараёни халъи силоҳ ва ба эътидол омадани вазъи сиёсиву иҷтимоии ҷумҳурӣ Вазорати корҳои дохилӣи Тоҷикиситон нақши равшан гузоштааст.

Халъи силоҳ дар Тоҷикистон тибқи Фармони Президенти Ҷумҳрии Тоҷикистон аз 2 декабри соли1994 таҳти № 2 «Дар бораи ихтиёран супурдан ва мусодира кардани силоҳи оташфишон, лавозимоти ҷангӣ ва техникаи ҳарбӣ аз аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба роҳ монда шуд. 

Тоҷикистон ба таҳкими раванди халъи силоҳ аҳамияти аввалиндараҷа медиҳад ва доир ба татбиқи амалии муқаррароти Аҳднома дар бораи минтақаи озод аз аслиҳаи ҳастаӣ дар Осиёи Марказӣ, ки 21 марти соли 2009 эътибор пайдо кардаст, фаъолона амал менамояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Сулҳ
Гурӯҳ:Ҷанги сард
Аудиметр

**Аудиметр** – асбоб барои санҷиши маъруфияти барномаҳо, воситаи бақайдгирии маълумот аз қабулкунандаҳои телевизионӣ. Аудиметр дар ҳолати автоматӣ кор карда, бо пурсиши компютер маълумоти даркориро мефиристонад.  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ 
Гурӯҳ:Журналистика
Атрибутсия

**Атрибутсия**(лот. attributio – муайянкунӣ) – муайян ва аниқ намудани номи аслии муаллифи асар ё манбаи мустаоримзо.  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ 
Гурӯҳ:Журналистика
Беэътибории аҳд

**Беэтибории аҳд** — дар ҳуқуқшиносӣ бе риоя намудани шакл ва талаботи муқаррарнамудаи қонунгузорӣ бастани аҳд аст.

Аҳди беэътибор, ба истиснои оқибате, ки бо беэътибории он алоқаманд аст, аз лаҳзаи баста шуданаш беэътибор мебошад. Дар сурати беэътибор будани аҳд, агар дар қонун оқибати дигари беэътиборӣ пешбинӣ нагардида бошад, ҳар тараф вазифадор аст, ки ба тарафи дигар тамоми молу мулки аз рӯйи аҳд гирифтаашро баргардонад.

Беэътибории аҳд намудҳои зерин дорад: хилофиқонун, хилофи асосҳои тартиботи ҳуқуқӣ ва ахлоқ басташуда, рӯякӣ ва қалбакӣ басташуда, аз тарафи шаҳрванди қобили амал набуда ё ноболиғи то чордаҳсола басташуда, шахси ҳуқуқӣ, ки берун аз қобилияти ҳуқуқдониаш ва ё шаҳрванди қобилияти амалаш аз ҷониби суд маҳдудгардида, ё шаҳрванди барои дарки аҳаммияти амали худ ё идора кардани он қобилиатнадошта ё дар натиҷаи гумроҳӣ, бо фиреб, зӯроварӣ, таҳдид, созиши бадқасдонаи намояндаи як тараф бо тарафи дигар ё шароити вазнин баста шудааст.
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҳуқуқи шаҳрвандӣ
Якоб Бёме

**Я́коб Бёме** (; 8 марти 1575, Алт-Зайденберг, Саксония — 18 ноябри 1624, Гёрлитс, Саксония) — файласуф, ориф ва илоҳиётшиноси фалсафии олмонӣ.

## Зиндагинома
Дар рӯҳи лютерчигӣ тарбия ёфта буд ва маълумоти ибтидоӣ дошт. Аввал шогирд, баъд мӯзадӯз буд ва соли 1599 дар Гёрлитс устохонаи мӯзадӯзӣ кушод. Соли 1600 зери таъсири шадиди рӯҳонии маҳаллӣ Мартин Меллер, ба ӯ ҳолати кашфи мистикӣ рух дод ва ӯ тамоми ҳастиро аз ду чиз: «Бале» («иродаи тираи ғазаб») ва «На» («иродаи ишқи сӯзон») иборат медонист. Баъди амиқтар шудани таҷрибаи мистикӣ ва камолоти рӯҳонӣ пайдо карданаш биниши (таълимоти) мистикии худро дар як силсила рисолаҳои дорои хусусияти фалсафию геологӣ баён намуд. Нахустин асари Б. «Аврора ё тулӯи шафақи саҳаргоҳон» (1612) ном дорад. Ин асари ӯ диққати мардумро ба худ ҷалб намуд ва шӯрои шаҳри Гёрлитс навиштани чунин рисолаҳоро ба Б. манъ кард. Баъд аз ин Б. 7 сол хомӯш монд, вале бо маслиҳати дӯстону ҳамсабақонаш боз ба фаъолияти адабию фалсафа пардохта, аз соли 1618 то охири ҳаёташ қариб 30 асар таълиф намуд, ки қисме аз онҳо нотамом мондаанд. Осори ӯро муҳаққиқон ба чанд гурӯҳ тақсим намудаанд. Асарҳои фалсафии ӯ рисолаҳои «Дар бораи се усул» (1619), «Дар бораи се тарзи зиндагии инсон» (1619), «Чиҳил савол дар бораи нафс» (1620), «Дар бораи таҷассум» (1620), «Дар бораи тарсими тамоми мавҷудот» (1622), «Мистерияи бузург», «Дар бораи дуоҳои илоҳӣ» (номи дигараш «Роҳ ба сӯи Исои Масеҳ») ва ғ. мебошанд. Дар ин асарҳо Б. худро ҳамчун як файласуфи бузург бо усули муроқибавии Ғарб нишон додааст. Дар ҷаҳонбинии ӯ ду тамоюли ба рӯҳи мистикии олмониҳо хосси «ба худ фурӯ рафтан» ва дарки натурфалсафии олами давраи Эҳё ба хубӣ мушоҳида мегардад. Таъсири ақидаҳои Б. ба афкори фалсафию ирфонӣ ва ҷаҳоншиносии Франтс Баадер, Ф. Шеллинг, Г. Гегел, А. Шопенгауэр, Ф. Нитсше, Э. Фон Гартман, А. Бергсон ва М. Хайдеггер ба хубӣ ба мушоҳида мерасад.

## Осор
* Аврора или Утренняя заря в восхождении. М., 1990.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Файласуфон
Гурӯҳ:Илоҳиётшиносон
Факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ (ДДФСТ)

**Китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ** — яке аз факултаҳои Муассисаи давлатии таълимии "Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода" мебошад.

## Таърихи факулта
Факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ моҳи сентябри соли 1973 таъсис ёфта, алҳол дар сохтори ДДФСТ ба номи М. Турсунзода мақоми хоса дорад. Ҳоло декани факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ Бозорбой Холов
мебошад. Аксарияти омӯзгорони факулта дорои унвонҳои илмӣ буда, хатмкардаи Донишгоҳҳои фарҳангии шаҳрҳои Москва ва Санкт-Петербург ба ҳисоб мераванд. Факулта дар ҳайати худ 1 (як) кафедраи тахассусӣ дорад:
:# Китобхонашиносӣ, библиографишиносӣ ва бойгоншиносӣ
Дар шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи факулта зиёда аз 450 нафар донишҷӯён ба таҳсил фаро гирифта шудаанд. Алҳол тайёр намудани мутахассисон аз рӯи ду ихтисос ба роҳ монда шудааст:
:1-23 01 11-03- китобхонашиносӣ ва китобшиносӣ
:1-23 01 13 01 – бойгоншиносӣ
Истиқлолияти давлатӣ ҳамчун марҳилаи сифатан нави ҷомеа барои васеъ гардонидани доираи фаъолияти факулта мусоидат намуд. Бо шарофати ин рӯйдоди муҳими сиёсӣ имконияти моддӣ ва ақлонию зеҳнии факулта бозҳам фарохтар гардида, дастовардҳои он дар самти омодасозии мутахассисон бештар гардиданд. Бо ширкати омӯзгорони факулта як силсила санадҳои меъёрию ҳуқуқии соҳавӣ, таҳқиқи мавзӯъҳои илмӣ-таҳқиқотӣ, барномаҳои давлатии соҳаи китобдорӣ, аз ҷумла: Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи фаъолияти китобдорӣ», «Барномаи рушди фаъолияти китобдорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2006-2015», «Барномаи давлатии компютеркунонии китобхонаҳои давлатию-оммавӣ дар Тоҷикистон барои солҳои 2011-2013» таҳия гардидааст.
Таълим дар лабораторияҳои махсус, ки бо техникаи замонавии компютерӣ ва дигар таҷҳизотҳои ҳозиразамон муҷаҳҳаз гардонида шудаанд, гузаронида мешаванд. Устодон дар корҳои худ аз технологияи муосири интернетӣ истифода мебаранд.
Дар факулта тайёр намудани мутахассисон аз рӯи низоми бакалавриат, магистратура ва аспирантура ба роҳ монда шудааст.
.

## Сарчашма
Сомонаи донишкада 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода
Дилшод Шарапов

**Шарапов Дилшод Саъдуллоевич** (19 сентябри 1970, Қалъаи Нав, ноҳияи Роғун — 29 январи 2019, ноҳияи Рӯдакӣ) — номзади илмҳои физика ва математика, дотсент.

## Эзоҳ
Фрэнк Макфарлейн Бёрнет

Сэр **Фрэнк Макфарлейн Бёрнет** (; 3 сентябри 1899, Траралгон, Виктория — 31 августи 1985) — вирусшиноси устролиёӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Мелбурн (1923). Аз соли 1923 то охири умр дар Институти таҳқиқоти тиббии Уолтер ва Элиза Холлови назди Университет Мелбурн кору фаъолият кардааст. Солҳои 1944-65 профессор тибби таҷрибавӣ ва директори Институти номбурда буд. Таҳқиқоти Бёрнет ба омӯзиш, хусусиятҳои афзоиш, муносибати вирусҳо бо ҳомил ва тағйирпазирии онҳо бахшида шудааст. Бори нахуст ангезандаи вараҷаи Q-ро омӯхт, ки ба номи ӯ Rikeffsia burneti номгузорӣ шуд. Дар соҳаи масуниятшиносӣ низ ба дастовардҳои назаррас ноил гаштааст. Соли 1960 барои кашфи тобоварии масунӣ ба вирусҳо сазовори ҷоизаи Нобели пизишкӣ гардид (ҳамроҳи Медавар).

## Эзоҳ

 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши пизишкӣ
Гурӯҳ:Олимони Австралия
Сарват Беҳбудӣ

**Беҳбудӣ Сарват Мидҳатович** (тав. 5 июни 1945, Тошканд) — човандоз, жонглёр, ромгар ва коргардони сирк. Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1972), Артисти халқии РСФСР (1989).

## Зиндагинома
Дар оилаи ҳунармандони сирк ба воя расидааст. Аз соли 1958 ба сирк омада, аввал дар ҳайати трио – ҳамроҳи модараш Лола ва тағояш Лавар Хоҷаев ҳунарнамоӣ мекард. Аз соли 1962 ҳамчун жонглёри човандоз мустақилона баромад мекунад. Беҳбудӣ ромгари хуб низ буда, аз соли 1972 бо ҳайвоноти гуногун (асп, фил, заррофа, каркадани сафеди африқоӣ, маймуни шимпанзе, бабр) намоишҳо нишон медиҳад. Беҳбудӣ дар Россия ягона ромгарест, ки дар як вақт дар манеж бо 12 асп (6 аспи сафед ва 6 аспи сиёҳ) ҳунарнамоӣ кардааст. Барномаҳои Беҳбудӣ аз композитсияҳои мураккаб (дар асп чапа нишаста 6 –7 ҳалқа, 5–7 саққоро бозӣ медоронд, ҳангоми дави асп дар болои он рост истода тӯбро дар тӯбнигоҳдораки махсус мувозӣ нигоҳ медошт, чархзаниҳои гуногунро иҷро мекард ва ғайра) иборат буда, диққатангез ва муассиранд. Беҳбудӣ тамошобинонро бо завқи табиӣ, чолокона ва моҳирона иҷро кардани этюдҳои акробатии ногаҳонӣ ба ҳайрат мегузошт. Аз корҳои режиссёрии Беҳбудӣ барномаи «Ҳодисоти солинавӣ» (дар сирки шаҳрҳои Иваново, Донеск, Лвов ва ғ. намоиш додааст) хеле ҷолиб буд. Соли 1980 Беҳбудӣ бо атраксиони нав – филҳои ромшудаи ҳиндию африқоӣ, ки ба Бозиҳои 20-уми олимпӣ бахшида шуда буд, дар бинои Сирки Маскав баромад кард. Барномаҳои дигари таҳиякардаи ӯ бо зар-рофа ва каркадани сафеди африқоӣ (ба шарафи 100-солагии Сирки Маскав), «Бабрҳои сафед» (ба муносибати 850-солагии Маскав), «Озодии аспҳо» (ба муносибати 125-солагии сирки Маскав) низ намоишномаҳои нодиранд.

## Ҷоизаҳо
Беҳбудӣ дорандаи ҷоизаи Конкурси умумииттифоқии санъати сирк «Барои беҳтарин барнома ва атраксион» (1977), «Ҷоизаи матбуот»-и Фестивали байналхалқӣ дар Монте-Карло (1992, барои ромкунии бабрҳо) мебошад. Ба ИМА, Олмон, Канада, Руминия, Чехословакия, Полша, Белгия, Финляндия, Булғория, Австрия), Зелландияи Нав, Ҳолландия (1979), Югославия (1981) сафари ҳунарӣ кардааст. Мусоҳими доимии Беҳбудӣ ҳамсараш Олга Николаевна мебошад, ки ҳамроҳи шавҳараш барандаи Мукофоти комсомоли ленинии умумииттифоқ ва Конкурси умумииттифоқӣ шудааст. Аз соли 2008 дар ҶХХ кор мекунад.	
	
## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Бозори сиёҳ

**Бозори сиёҳ** () ё **иқтисоди зерзаминӣ** () — бозори коло ва хадамот, ки хориҷ аз ҳитаи ҳимоятшудаи расмӣ ва қонунӣ кор мекунад. Чунин фаъолиятҳое ба таври маъмул ба унвони як мукаммал барои иқтисоди расмӣ таъриф мешавад.

Бозори сиёҳ:
# Нархгузории ғайрирасмӣ ва амалиёт бо қоғазҳои қиматнок дар ибтидои пайдоиши онҳо дар бозор.
# Савдои ғайриқонуние, ки дар шароити тақсимоти меъёрӣ ва танзими маъмурии нархҳо бар бар зиёни ҳуқуқи харидор ба миён омадааст.
# Савдои пинҳонии молҳои манъшуда.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бозорҳои иқтисодӣ
Бозори озод

**Бозори озод** — харидуфурӯши қоғазҳои қиматнок аз ҷониби бонки марказӣ (миллӣ) бо мақсади таъсир расондан ба миқдори пули дар гардиш буда ва ҳаҷми қоғазҳо. Амалиёт асосан ба тавассути қоғазҳои қиматноки кӯтоҳмуддати давлатӣ ва баъзан бо қоғазҳои миёна ва дарозмуҳлат сурат мегирад. Дар натиҷаи харид маблағгузорӣ ба низоми иқтисодиёт афзоиш ёфта, бо ҳамин роҳ ҳаҷми қарзҳо зиёд мегардад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бозорҳои иқтисодӣ
Бозори дохилии қоғазҳои қиматнок

**Бозори дохилии қоғазҳои қиматнок** — нашр ва фурӯши қоғазҳои қиматнок дао як мамлакат. Ба маънии маҳдуд бозори дохилии қоғазҳои қиматнок қисми бозори дохилии миллӣ буда, тариқи барориш ва савдои қоғазҳои қиматноки резидентҳоро ифода мекунад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бозорҳои иқтисодӣ
Озодии ҳайвонот (китоб)

**Озодии ҳайвонот** () — номи китоби бори аввал соли 1975 чопшудаи Питер Сингер мебошад. Он консепти этикии интерес — утилитарианистии этикаи ҳайвонотро дар бар мегирад, яъне зарар ё фоида аз як амал ё ки бетарафӣ (беаҳамиятӣ), ва ҳамчунин шароити ҳайвонот дар чорводории интенсивӣ ва озмоиши ҷонваронро тавзеҳ мекунад.
  
Зиёда аз ним миллион бор фурӯхта шуда ва якчанд маротиба тарҷума шуда, ин китоб барои пайдо шудани Ҷунбиши Ҳуқуқи ҳайвонот кумак кард. Аз як тараф, он гоҳе сахт дар дохил ва хориҷи Ҷунбиши Ҳуқуқи ҳайвонот мавриди ҳамла қарор гирифт, ва аз сӯи дигар ҳамчун классикаи адабиёти этикӣ ва сиесӣ дар робитаи байни одамон ва ҷонварони ғайриинсонӣ ҳисобида мешавад. Дар ҳоле, ки Питер Cингер аз замони чоп дигар асарҳоро барои этикаи робитаи Инсон — ҳайвон навиштааст, лекин дар мусоҳибаи наве дар соли 2011 ба китобаш «Озодии Ҳайвонот» ҳамчун намоиши кофии мавқеияти худ ишора кард, ки тавзеҳоти дигареро талаб намекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Чакуш

thumb|right|upright=1.3|Чакуши мехкаш
**Чакуш** ( >  > ) — дастафзорест, ки аз кӯбае пӯлодӣ ва дастае чӯбӣ ё саросар оҳанӣ сохта шуда ва барои кӯбидани меху оҳан ва гоҳе шикастани сангу сангвораҳо дар дуредгарӣ, оҳангарӣ, заргарӣ, мисгарӣ ва дигар корҳои дастӣ ва санъатӣ ба кор меравад.

Чаккуш яке аз куҳантарин корафзорҳои инсон аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Абзорҳо
Питер Сингер

**Питер Сингер** (, тав. 6 июли 1946, Мелбурн, Австралия) — файласуфи австралиягӣ ва профессори Донишгоҳи Принстон мебошад. 

## Осор
Китоби номдори Питер Сингер Озодии ҳайвонот, ки соли 1975 ба чоп баромад, ӯро дар олами  фалсафа ва этика машҳур гардонид. Асари ӯ якчанд маротиба таълиф шудааст ва ба забонҳои мухталифи дунё тарҷума шудааст. Дар байни пайравони Ҷунбиши Ҳуқуқи Ҳайвонот ҳамчун як китоби рӯимизӣ ва асосӣ ба ҳисоб меёбад.

## Эзоҳ
Николай II

**Никола́й II Алекса́ндрович** (, Царское Село — 17 июли 1918, Екатеринбург) — аз сулолаи Романовҳо, охирин императори Империяи Русия. Лақаби комили ӯ «**Николайи дувум, Император ва фармонравои мутлақи саросари Русия**».
## Зиндагинома
Ӯ аз 1 ноябри соли 1894, то истеъфои худ дар таърихи 15-уми марти соли 1917 дар натиҷаи Инқилоби Феврал  ҳукмронӣ кард. Бо пешгирифтани сиёсати худидоракунӣ ва нодида гирифтани ҳаракатҳои демократӣ дар ҷамъият, Николай дар пош хӯрдан ва пароканда шудани Империяи Рус  дар давоми Ҷанги Якуми Ҷаҳон саҳмгузор шуд.
## Марг
Баъд аз сарнагун шудан ӯ бо оилаи худ таърихи 17 июли соли 1918 аз дасти болшевикон дар Екатеринбург кушта шуд.

## Хонавода
## Эзоҳ
;Тавзеҳот

;Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Русия
Гурӯҳ:Императорҳо ва шоҳони Русия
Арабхона (деҳа, н. Носири Хусрав)

**Арабхона** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Истиқлоли ноҳияи Носири Хусрав. Аз Арабхона то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 23 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2235 нафар (2009), асосан тоҷикон, инчунин узбакҳо.

Деҳа 2 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз рӯди Кофарниҳон обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Носири Хусрав
Гурӯҳ:Ҷамоати Истиқлол (н. Носири Хусрав)
Миргузар

**Миргузар** (то 2024 — *Бердиалӣ Тоҷиев*)— деҳа дар ҷамоати деҳоти Истиқлоли ноҳияи Носири Хусрав. Аз деҳа то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 2495 нафар (2017), тоҷикон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Носири Хусрав
Гурӯҳ:Ҷамоати Истиқлол (н. Носири Хусрав)
Бозорқалъа

**Бозорқалъа** — ёдгории давраи биринҷӣ дар поёноби рӯди Ому, мансуб ба асрҳои 15-12 то милод. 

Бозёфтҳои бозорқалъа дар бораи бо зироаткорӣ ва чорводорӣ машғул будани қабилаҳои маҳаллӣ маълумот медиҳанд. Дар ҳамин ноҳия бошишгоҳҳое ба бозорқалъа монанди Ёнбош — 6, Бозор — 2 ва 3, Кӯкча — 2 тадқиқ шудаанд. Ин ёдгориҳои маданияти Сюрғол бо номи бозорқалъа машҳуранд. Омӯзиши ёдгориҳои бозорқалъа дар хусуси робитаҳои иқтисодӣ ва мадании қабилаҳои чорводории шимол ва муносибатҳои онҳо бо деҳқонони ҷануби Хоразми қадим маълумот медиҳанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ёдгориҳои таърихӣ
Гурӯҳ:Таърих
Гулзор (деҳа, н. Носири Хусрав)

**Гулзор** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фирӯзаи ноҳияи Носири Хусрав. Аз Гулзор то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 4 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 392 нафар (2017), тоҷикон. Соли 2006 таъсис ёфтааст.

## Иқтисод
Нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии шаҳраки Баҳор таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Кофарниҳон обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деза 11 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Носири Хусрав
Гурӯҳ:Ҷамоати Фирӯза
Копучину

**Капучи́но** (аз ) — навъе нӯшидании қаҳваи ошхонаи итолиёӣ бо эспрессо ва кафи шир бухор дода шудааст

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нӯшиданиҳои қаҳвадор
Библиология

**Библиология** (аз библио – китоб ва логос – сухан, омӯзиш), илмест, ки пайдоиш ва инкишофи китобдорӣ (таърихи китоб, асосу қоидаҳои библиография, кори
китобхона)-ро меомӯзад. Ҳоло ба ҷойи библиология истилоҳи «китобшиносӣ» роиҷ аст.
## Нигаред низ
* Библиопсихология
* Библиография
## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Китобҳо
Гурӯҳ:Китобхонаҳо
Зулфия Содиқова

**Зулфия Содиқова** (тав. 23 январи 1968, Душанбе) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик.

## Зиндагинома
Зулфия Содиқова 23 январи соли 1968 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1985 пас аз хатми мактаби № 23 шаҳри Душабе ба Донишкадаи санъати ба номи Мирзо Турсунзода ба шуъбаи ғоибонаи гурӯҳи коргардонӣ дохил мешаванд. Баъд аз як соли таҳсил бо маслиҳати муаллимашон Мақсудшоҳ Иматшоев аз шуъбаи ғоибона ба шуъбаи рӯзона мегузаранд.

Соли 1987 Зулфия Содиқова аз имтиҳони махсус гузашта ҳамроҳи дигар ҷавонон аз Душанбе ба Омӯзишгоҳи Олии Театрии ба номи Михаил Шепкини шаҳри Маскав дохил мешавад.

## Хонавода
Оиладор, соҳиби чор фарзанд.

## Фаъолият
Пас аз хатми донишкада ба Душанбе омада дар театри ҷавонони ба номи Маҳмудҷон Воҳидов ба кор шурӯъ мекунад. Баъдтар ба театри драмавии русии ба номи В. Маяковский ва пас аз соли 2000 чанд муддат якбора дар се театр, театри ҷавонони ба номи М. Воҳидов, театри академӣ-драмавии ба номи А. Лоҳутӣ ва театри драмавии русии ба номи В. Маяковский, фаъолият намуда то имрӯз зиёда аз 70 нақшҳои гуногунро дар театрҳо иҷро кардааст.

Аз соли 2008 котиби масъули КФБ (МКФ) «Дидор», аз соли 2011 директори «Хонаи кино» ва ҳамзамон ҳамчун ҳунарманди театри драмавии ба номи В. Маяковский кор мекунанд.

## Синамо
Нақши аваллинро дар синамо Зулфия Содиқова дар 39 солагӣ, дар филми омӯзишии «Наво»-и Наргис Мамадбекова бозӣ карданд. Баъдан дар филмҳои «Марде, ки бо барф меояд»-и Муҳсин Махмалбоф, «Қиёми рӯз» ва «Муаллим»- и Носир Саидов, «Сафари ҳавоӣ»-и Далер Раҳматов, «Арӯси замонавӣ», «Арӯси замонавӣ 2», «Домоди замонавӣ»-и Набиҷон Пирматов, «Хоби ҳамдуна»-и Румӣ Шоазимов, «Хушдоманҳо ва ё ман на манам»-и Манзаралӣ Шералӣ ва бисёр филмҳои пурраҳаҷму кӯтоҳи дигар нақшҳои хотирмоне бозидаанд.

## Унвону ҷоизаҳо
Бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст.

## Эзоҳ
Библиософия

**Библиософия** (аз библио... ва sophia – дониш, ҳикмат), истилоҳе, ки с. 1893 китобшиноси итолиёӣ Г. К. Пило барои ифодаи илми маҷмӯӣ (комплексӣ) оид ба китоб пешниҳод кардааст. Ӯ ба таркиби библиология (омӯзиши китоб ҳамчун зуҳуроти адабӣ дар муносибати назариявию таърихӣ), библиография (тавсифи китоб) ва библиотекономия (омӯзиши усулҳои ҷамъоварӣ, нигоҳдорӣ ва истифодаи китобҳо)-ро дохил намудааст. 
 
## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Китобҳо
Гурӯҳ:Китобхонаҳо
Библиопсихология

**Библиопсихология** (аз библио… ва psyche — рӯҳ + loqos — омӯзиш) — соҳаи равоншиносӣ, ки масъалаҳои равонии дарк намудани матнҳоро дар асоси назарияи библиопсихологӣ — назарияи дарки матни бадеӣ бо дарназардошти ҷанбаи фардии ширкатдорони раванд: муаллиф — матн — хонанда меомӯзад. Матн дар ин маврид барои хонандагони он, ки хориқа ва ҳодисаҳои рӯҳиро дарк мекунанд, ҳамчун омили инъикоскунанда баррасӣ карда мешавад. Хонанда на танҳо аз рӯи аломатҳои манфиатҳое, ки хусусияти муҳити мутааллиқияташ (синф, табақа, касб ва ғайра) боис шудаанд, балки дар асоси хусусиятҳои таассурот (ҳиссиёт) низ шарҳ дода мешавад. Дар асоси онҳо назарияи типологияи равонии хонандагон пешниҳод карда мешавад.

Асосгузори Библиопсихология — Н. А. Рубакин (1862—1946).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Равоншиносӣ