Бозори ягонаи Иттиҳоди Аврупо

[мини|Аъзоёни [Иттиҳоди Аврупо     

Кишварҳои ғайриИА, ки дар бозори ягонаи Иттиҳоди Аврупо иштирок мекунанд: Исландия, Лихтенштейн, Норвегия ва Швейтсария (нигаред ба EFTA )     Як қисми як кишварҳои собиқ узви Иттиҳоди Аврупо, ки қисман ба бозори ягонаи Иттиҳоди Аврупо барои молҳо вобаста аст: Ирландияи Шимолии Британияи Кабир     Кишварҳои ғайриИА бо Созишномаи субот ва ассотсиатсия бо Иттиҳоди Аврупо, ки имкони иштирок дар бахшҳои интихобшудаи Бозори ягона доранд: номзадҳои Иттиҳоди Аврупо Албания, Черногория, Македонияи Шимолӣ ва Сербия ; номзадҳои эҳтимолии Иттиҳоди Аврупо: Босния ва Ҳерсеговина ва Косово     Кишварҳои ғайриИА, ки бо Иттиҳоди Аврупо созишномаи Минтақаи тиҷорати озоди амиқ ва ҳамаҷониба бастаанд, ки иштирок дар бахшҳои алоҳидаи Бозори ягона: Гурҷистон, Молдова ва Украинаро фароҳам меорад.     Кишварҳои ғайриИА бо созишномаҳои дуҷонибаи Иттиҳоди гумрукӣ бо Иттиҳоди Аврупо : Андорра, Монако, Сан-Марино ва Туркия]]
**Бозори  умумии дохилии [[Иттиҳоди Аврупо]]** (баъзан *бозори ягона* номида мешавад; қаблан бо номи *бозори умумӣ*  ) як минтақаи иқтисодии Иттиҳоди Аврупо бидуни сарҳадҳои дохилӣ мебошад, ки дар он ҳаракати озоди молҳо, одамон, хизматрасонӣ ва сармоя –  **"чаҳор озодии"** Иттиҳоди Аврупо –  байни 27 Кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо таъмин карда мешавад. Мафҳуми дахлдори бозори дохилии **[[Иттиҳоди Аврупо]]** дар қисми 2 моддаи 26 Шартнома дар бораи фаъолияти Иттиҳоди Аврупо  муқаррар карда шудааст.

## Ташаккули бозори ягонаи Иттиҳоди Аврупо
Марҳилаҳои зерини таърихии муттаҳидшавии иқтисодии Аврупо ҷудо карда мешаванд  :

* Дар соли 1951 мувофиқи Шартномаи Порис бозори умумии ашёи хом ва маҳсулоти саноати ангишт ва металлургия барпо карда шуд;
* Дар соли 1957 мувофиқи Шартномаи Рум  Иттиҳодияи иқтисодии Авропоро таъсис дода шуд; тарифи ягонаи гумрук дар муносибат бо кишвари саввум ҷорӣ шуд, маҳдудиятҳои микдорӣ дар тиҷорати мутақобила бекор шуда, инчунин созмон додани бозори ягонаи дохилӣ ба итмом расонида шуда буд
* Соли 1968 бо мақсади ба эътидол овардани бозори умумӣ Иттиҳоди гумрукӣ ташкил карда шуда, соли 1970 ягонагии сиёсати ягонаи савдои Иттиҳодияи иқтисодии Авропо нисбат ба кишварҳои сеюм (аз ҷумла муқаррар намудани тарифи ягонаи гумрукӣ, бастани созишномаҳои гумрукӣ ва тиҷоратӣ, муттаҳидсозии воситаҳои сиёсати содирот ва чораҳои амниятӣ) оғоз гардида, системаи асъори Аврупо ташкил карда шуд;
* Барои ба итмом расонидани бозори дохилӣ, Комиссияи Аврупо дар соли 1985 Китоби Сафеди "Ба охир овардани бозори дохилӣ" -ро қабул кард, ки дар он аз байн бурдани сарҳадҳои физикӣ, техникӣ ва андоз барои ҳаракати озоди молҳо, одамон, хидматҳо ва сармоя байни кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо пешниҳод карда шуд ва ин равиш дар Санади ягонаи аврупоии соли 1987 муқаррар карда шуд;
* Дар соли 1992 Аҳдномаи Маастрихт асосҳои иттиҳоди иқтисодӣ ва асъории кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупоро таъсис дода, Иттиҳодияи иқтисодии Аврупоро таъсис дод;
* Марҳилаи ниҳоии ташаккули бозори дохилии Иттиҳоди Аврупо таъсиси Иттиҳоди иқтисодию асъории Иттиҳоди Аврупо ва гузаштан ба асъори ягонаи « Евро » дар соли 2002 ба ҳисоб меравад. 

## Интиқоли озоди мол
Шартнома дар бораи фаъолияти Иттиҳоди Аврупо таъсиси Иттиҳоди гумрукиро пешбинӣ мекунад, ки ба тамоми тиҷорат дахл дорад ва манъи боҷҳои воридотӣ ва содиротӣ ва ҳама гуна пардохтҳои дорои таъсири баробарарзишро дар байни кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо, инчунин қабули тарифи ягонаи гумрукӣ нисбат ба кишварҳои сеюм пешбинӣ мекунад. тарифи ягонаи гумрук дар муносибат бо кишвари саввум ҷорӣ шуд, маҳдудиятҳои микдорӣ дар тиҷорати мутақобила бекор шуда, инчунин созмон додани бозори ягонаи дохилӣ ба итмом расонида шуда буд

## Рафтуомади озоди одамон
Озодии рафтуомади одамон маънои онро дорад, ки шаҳрванди Иттиҳоди Аврупо метавонад дар байни кишварҳои Иттиҳоди Аврупо бо мақсади истиқомат (аз ҷумла ба нафақа баромадан),кор ва таҳсилот озодона рафтуомад кунад. Таъмини ин имкониятҳо содда кардани расмиятҳо ҳангоми ҳаракат ва эътирофи мутақобилаи тахассусҳои касбиро дар бар мегирад. тарифи ягонаи гумрук дар муносибат бо кишвари саввум ҷорӣ шуд, маҳдудиятҳои микдорӣ дар тиҷорати мутақобила бекор шуда, инчунин созмон додани бозори ягонаи дохилӣ ба итмом расонида шуда буд

Аз ҷумла, озодии рафтуомади коргарон дар доираи Иттиҳодияи Аврупо кафолат дода мешавад ва кишварҳои узви Иттиҳодияи Аврупо дар чаҳорчӯби як барномаи муштарак табодули коргарони ҷавонро ташвиқ мекунанд. тарифи ягонаи гумрук дар муносибат бо кишвари саввум ҷорӣ шуд, маҳдудиятҳои микдорӣ дар тиҷорати мутақобила бекор шуда, инчунин созмон додани бозори ягонаи дохилӣ ба итмом расонида шуда буд. тарифи ягонаи гумрук дар муносибат бо кишвари саввум ҷорӣ шуд, маҳдудиятҳои микдорӣ дар тиҷорати мутақобила бекор шуда, инчунин созмон додани бозори ягонаи дохилӣ ба итмом расонида шуда буд

## Ҳаракати ройгони [[хидмат|хидматҳо]]
Иттиҳодияи Аврупо маҳдудияти озодии хидматрасониро аз ҷониби шаҳрвандони як кишвари узви Иттиҳоди Аврупо дар қаламрав ё шаҳрвандони дигар кишвари узви  Иттиҳоди Аврупо манъ мекунад.

Озодии пешниҳоди хидматҳо ва озодии таъсисёбӣ ба шахсони инфиродӣ имкон медиҳад, ки дар байни кишварҳои узв озодона рафтуомад кунанд ва фаъолияти худро ба таври доимӣ ё муваққатӣ пеш баранд. Сарфи назар аз он, ки хадамот 70% ММД ва ҷойҳои кориро дар аксари давлатҳои узв ташкил медиҳад, қонунгузорӣ дар бораи ин озодӣ мисли дигар озодиҳои муқарраршуда он қадар таҳия нашудааст. Ин норасӣ бо қабули Дастури хидматрасонӣ дар бозори дохилӣ пур карда шуд, ки ҳадафи он аз байн бурдани маҳдудиятҳо дар пешниҳоди хадамот байни кишварҳо мебошад.

## Ҳаракати озоди сармоя
Иттиҳодияи Аврупо маҳдудиятҳоро дар ҳаракати сармоя байни давлатҳои узв ва байни кишварҳои узв ва кишварҳои сеюм, инчунин маҳдудиятҳои пардохтҳо байни давлатҳои узв ва байни кишварҳои узв ва кишварҳои сеюмро манъ мекунад.

Озодии ҳаракати сармоя на танҳо имкони пардохтҳо ва интиқоли бемамониат тавассути сарҳад, балки хариди амволи ғайриманқул, саҳмияҳо дар ширкатҳо ва сармоягузорӣ байни кишварҳоро дар бар мегирад. Пеш аз қабули қарор дар бораи барпо намудани Иттиходи иктисодию асъори инкишоф додани шартҳои озодии сармоя суст буд. Пас аз қабули Аҳдномаи Маастрихт, Суди адлияи Аврупо зуд ба қабули қарорҳо дар бораи озодии қаблан беэътиноӣ шурӯъ кард. Озодии ҳаракати сармоя ба муносибатҳои байни кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо ва кишварҳои сеюм низ таъсир мерасонад.

## Ҳамчунин нигаред

* Иттиҳодияи иқтисодии Аврупо
* Аҳдномаи Маастрихт
* Иттиходияи иктисодии Аврупо
* Арзишҳои аврупоӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иттиҳоди Аврупо
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations