open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Михаил Глинка

**Михаил Иванович Глинка** () — оҳангсози рус. Асосгузори мусиқии классикии рус, ки бо мушаххас кардани самти асосии рушди он эътибори ин ҳунарро дар фарҳанги ҷаҳонӣ боло бурд.

## Зиндагинома
То 13-солагӣ дар деҳаи Новоспасскоеи Смоленск зиндагӣ карда, навохтани скрипкаро аз Ф. Бём ва фортепианоро аз Ҷ. Филд ва Ш. Майер омӯхт, ба таронаҳои мардумӣ мароқ зоҳир кард ва дар ҳунарнамоиҳои оркестре, ки дар оилаашон буд, ҳузур меёфт ва гоҳе ҳам бо он шарик мешуд. Пас аз омадан ба Санкт-Петербург дар пансиони асилзодагони назди Институти педагогии он ҷо (1818—1822) таҳсил кард, баъдан дастёри муншии Шӯрои роҳҳои мухобиротӣ (1824-28) буд. Дар ҷараёни машғулиятҳо бо мураббиёни пуртаҷриба (Ф. Бём, Ш. Майер, Ҷ. Филд) ва мулоқотҳо бо ҳамасрони номдори хеш (А. С. Пушкин, В. Ф. Одоевский, А. Е. Варламов, А. А. Делвиг, А. С. Грибоедов, В. Михаил Глинка Жуковский, Ф. П. Толстой) мусиқии ӯ ба камол расид. Дар консертҳои ҳаваскорон пайваста ширкат варзида, ба театр мерафт, бо операҳои В. М. Мотсарт, Ҷ. Россини, Л. Керубини ошно шуд. Соли 1829 нахустин таълифоти ӯ — вариатсияҳо бар мавзӯъҳои мардумию маъмул, мусиқии гуногунжанри созӣ, романсҳо (аз ҷумла «Элегия»-и маъруф бар шеъри Е. Баратинский — «Маро беҳуда маозмой», 1825) мунташир гардид. Солҳои 1830—1834 фарҳанги мусиқии Итолиё, Австрия ва Олмонро омӯхт, маҳорати хешро дар фанни композитсионӣ такмил кард. Солҳои 1834—1844 барои Михаил Глинка пурмаҳсултарин буданд. Операи ӯ «Зиндагӣ барои шоҳ» (1836) барои мусиқии рус асри наве боз кард, онро бисёре аз чеҳраҳои фарҳангии рус (аз ҷумла А. С. Пушкин, В. А. Жуковский, Н. В. Гогол) бо шавқ пазируфтанд. Баъд пйесаи симфонии «Валси хаёлот» (1839), оҳанг бар фоҷиаи «Княз Холмский»-и Н. В. Куколник (1840), романсҳои «Дар вуҷуд оташи иштиёқ шуъла мезанад» (1838), «Насими шабонгоҳ» (1839), «Он лаҳзаи марғубро ёд дорам» (1840; ҳама аз ашъори А. С. Пушкин), «Шубҳа», «Бо ту будан чӣ қадар хуш аст» (1840) ва ғ.-ро эҷод кард.
Солҳои 1837—1839 роҳбари хори ҳофизони дарбор буд, дарси ҳунари сурудхонӣ медод, яке аз нахустинҳо буд, ки асосҳои методии мактаби сурудхонии Руссияро такмил кард ва кӯшиш намуд, ки донишу таҷрибаи хешро ба дигар ҳофизон низ омӯзонад (С. С. Гулак-Артемовский, Д. М. Леонова, О. А. Петров ва дигарон аз ҷумлаи пайравони номдори ӯянд). Операи Михаил Глинка «Руслан ва Людмила» (1842, аз рӯи либреттои Куколник ва Ширков) агарчи миёни умум ҳамчун шоҳкори мусиқӣ ба комёбӣ пазируфта шуд, аммо доираҳои дарборӣ онро написандиданд ва таҳти фишори онҳо соли 1847 аз репертуари театр хориҷ шуд. Михаил Глинка солҳои 1844-48 дубора ба сафари хориҷӣ баромада, дар Фаронса, Испания, Варшава зиндагӣ мекунад.

Дар Испания сурудҳои мардумиро ҷамъ оварда, фолклор, русум ва суннатҳои маҳаллиро таҳқиқ карда, саранҷом маҷмӯаи «Сабти 17 таронаи мардумии испаниягӣ»-ро (1845-46) ҳамроҳ бо ду увертюраи симфонӣ («Рақси арагонӣ», 1845 ва «Хотирае аз шаби тобистони Мадрид», 1848—1851) таҳия кард. Асари дигари ӯ «Камаринский» (1948), ки дар асоси оҳангҳои мардумӣ эҷод шуда буд, дар шаклгирии усулҳои мактаби симфонии рус нақши бузурге бозид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Оҳангсозони Русия
Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XIX
Гнесинҳо

thumb|280px|Аз чап ба рост: <br>Олга, Елена, Евгения, Мария, Елизавета Гнесинҳо
**Гнесинҳо** () — хонаводаи навозандагон ва омӯзгорони мусиқии рус; бунёдгузори мактабҳои педагогие, ки дар тамоми давраҳои фаъолияти хеш баробари рушди суннатҳои классикии миллӣ соҳибистеъдодони мусиқиро раҳнамоӣ кардааст.

## Таърих
Ин мактаби мусиқӣ (аз соли 1895), ки соли 1925 Омӯзишгоҳи мусиқии ба номи Гнесинҳо унвон гирифт, аз ҷониби Гнесина Елена Фабиановна (1874—1967) ва хоҳарони ӯ Марияву (1871—1918) Евгения (1870—1940) бо ширкати фаъолонаи хоҳарон Елизавета (1879—1953) ва Олга (1885—1963), бародарашон Михаил Гнесинҳо (1883—1957) ва писари Елизавета — Фабия Евгениевич Витачек (1910—1981) бунёдгузорӣ шудааст. Дар заминаи ин омӯзишгоҳ соли 1944 маҷмӯаи таълимие бино ёфт, ки Институти мусиқию педагогӣ (ҳоло Академияи мусиқии Русия) ба номи Гнесинҳо, Омӯзишгоҳи мусиқӣ (ҳоло коллеҷ)-и ба номи Гнесинҳо ва мактаби миёнаи махсуси мусиқии наврасони ба номи Гнесина Елена Фабиановна (хатмкардаи Консерваторияи Маскав; 1893)-ро дар бар мегирифт. Л. Оборин, А. Хачатурян ва дигарон аз ҷумлаи шогирдони ӯянд. Маҷмӯъаи таълимии ба номи Гнесинҳоро шогирдони он И. Архипова, О. Бошнякович, Е. Кисин, М. Росторопович, Д. Тухманов Т. Хренников, Б. Чайковский, А. Эшпай ва дигарон шуҳратёр карданд. Ҳунарпешагони маъруф Е. Симонова ва Ю. Рутберг, шоира В. Павлова аз ҷумлаи дастпарварони ин даргоҳ мебошанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони Русия
Деҳгулон

**Деҳгулон** (  ) инчунин ба забони румӣ ҳамчун **Dehgolān;** низ **Dewlan** ва **Deolan** маълум аст.  Шаҳр ва пойтахти шаҳристони Деҳгулон, устони Курдистон, Эрон . Аҳолии Деҳгулон асосан **[[курдҳо]]** мебошанд. Дар барӯйхатгирии соли 2017, шумораи аҳолии он 45,386 нафар, дар 9,920 оила буд.  

Забони гуфтугӯӣ дар ин шаҳр курдӣ аст, аммо забоне, ки дар мактабҳо ва идораҳо истифода мешавад, форсӣ аст, ҳамчун забони расмии Эрон, ки дар он қариб ҳама сокинон дар ин шаҳр озоданд. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Баҳман (мазмунҳо)

**Баҳман** яке аз мавридҳои зер метавонад бошад:
яке аз амшоспандон (ҳафтфариштаи муқаррабу арҷманд аз дини Зардуштия);
# рӯзи дуюми ҳар моҳи солшумории шамсӣ;
#Баҳман — номи ёздаҳумин моҳи солшумории шамсӣ ва моҳи дуюми зимистон (аксаран ба номи амшоспанд машҳур);
# гиёҳ, бехест сафед ё сурхранг мисли сабзӣ (зардак). Дар китобҳои тибби қадим ба номи Баҳмани сафеду Баҳмани сурх ва баҳманину баҳманон фаровон ёд мешавад;
#Баҳман — дар қисме аз лаҳҷаҳои забони форсии дарӣ барфи анбӯҳи аз кӯҳ сарозершударо (дар тоҷикӣ тарма) низ Баҳман меноманд.
# дар адабиёти бадеии асрҳои миёна абрҳои охири зимистон ва ибтидо баҳорро, ки хеле анбӯҳу борандаанд, абри Баҳман ёд кардаанд;
# баҳманрӯз, рӯзи тақвими офтобӣ — хуршедии авестоӣ ва номи моҳи 11-уми сол. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шаҳристони Фоменин

**Шаҳристони Фоменин** ( ) — шаҳристон дар Устони Ҳамадон, воқеъ дар Эрон аст, ки бар асоси  Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 40,541 нафар, дар 9,928 оила будаст. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Фоменин аст. Шаҳристон ба ду бахш тақсим мешавад: Бахши марказӣ ва бахши Пиш Ховар. Шаҳристон дорои як шаҳр аст: Фоменин.  

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Атласи Гиташенаси Устонҳои Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Атласи]*  *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Гиташенаси Устонҳои Эрон]*)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Фоменин
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Ҳамадон
Разан

**Разан**  (  ‎ ) — шаҳр дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон. Маркази маъмурии Шаҳристони Разан. Даҳумин шаҳри сераҳолӣ дар устои Ҳамадон .

## Ҷуғрофия ва иқлим
Шаҳр дар қисми шимолу шарқии устони Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1814 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

Разан тақрибан дар 75 километрии шимолу шарқи Ҳамадон, пойтахти устон ва 205 км дар самти ҷанубу ғарбии Теҳрон, пойтахти кишвар, ҷойгир аст. Иқлими шаҳр бо мавқеи баланди он муайян карда мешавад; ҳарорати миёнаи солонаи ҳаво +11&nbsp;°C, бориши миёнаи солона 300 мм, шумораи рӯзҳои хунук 80 аст.

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 11,390 нафар буд ; Озарбойҷонҳо дар таркиби миллӣ аксарият мебошанд, дар таркиби мазҳаб мусулмонони шиъа  бартарӣ доранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Кабудроҳанг

**Кабудроҳанг** , ё **Кабудараҳанг** , ё **Кабуд Раҳанг**  , ё **Кабудар Аҳанг**   , ё **Кабудраҳанг** ё **Кабутараҳанг**   (   ) *Қабудар Аҳанг*  — шаҳр дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон. Маркази маъмурии шаҳристони '''Кабудроҳанг'''. Ҳафтумин шаҳри сернуфузи устони Ҳамадон. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми шимолии устони Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1674 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Кабудроҳанг тақрибан дар 45 километрии шимолу шарқи пойтахти устони Ҳамадон  ва 235 км дар самти ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар  Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 19,216 нафар буд  ; Озарбойҷонҳо дар таркиби миллӣ аксарият мебошанд, дар мазҳаб мусулмонони шиъа  бартарӣ доранд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Баҳор (Ҳамадон)

**Баҳор**  (   ) — шаҳр дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон. Маркази маъмурии шаҳристони Баҳар. Шашумин шаҳри сераҳолӣ дар устон .

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии устони Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1735 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

Шаҳри Баҳор тақрибан 10 км дар самти шимолу ғарб аз пойтахти устони Ҳамадон, ва 270 км дар самти  ҷанубу ғарби пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 27,271 нафарро ташкил дод  ; Озарбойҷонҳо дар таркиби миллӣ аксарият мебошанд, дар мазҳаб мусулмонони шиъа  бартарӣ доранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Алиободи Пуштишаҳр

**Алиободи Пуштишаҳр**   , ё **Алиободи Пуште Шаҳр**, ё **Алиободe Пушт**, ё **Алиобод** ( ) — шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон.  Он қисми шаҳристони Ҳамадон буда, яке аз минтақаҳои шимолии маркази  ҳамном аст. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 4,453 нафар буд  . 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1761 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Шаҳр тақрибан 2-3 км шимолтар аз пойтахти устон Ҳамадон, ва 265 км ҷанубу ғарби пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Гийон

**Гийон** , ё **Киан** , ё **Гиан**, ё **Кайан** (  ) — шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон, як қисми  шаҳристони Наҳованд мебошад. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 8,062 нафар буд.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1563 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Гийон дар 70 км самти ҷанубу шарқи  пойтахти устон Ҳамадон, ва 320 км ҷанубу ғарби пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Қарвейи Дарҷазин

**Қарвейи Дарҷазин**  ё **Gorve-ye-Darjazin** ( )  — шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар Шаҳристони Қарвейи Дарҷазини устони Ҳамадон, воқеъ аст, ки бар асоси  Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 9,335 нафар будааст.

**Қарвейи Дарҷазин** дар натиҷаи муттаҳидшавии шаҳрҳои **Қарве**  (инчунин **Қурве** ё **Горве**) ва **Дарҷазин**  ( **Дарвазин**  , **Дарҷазин**) таъсис ёфтааст.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми шимолу шарқии Ҳамадон, дар кӯҳҳо, дар баландии 1773 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . **Қарвейи Дарҷазин** тақрибан дар самти 75 км шимолу шарқи пойтахти устон Ҳамадон, ва 197 км ҷанубу ғарби пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 9,335 нафар буд ; Дар таркиби миллӣ озарбойҷонҳо ва форсҳо бартарӣ доранд, дар мазҳаб  мусалмонҳои шиъа  бартарӣ доранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Лолеҷин

**Лолеҷин**  (  ) - шаҳр дар ғарби Эрон, дар  устони Ҳамадон, Шаҳристони Баҳор. Ҳаштумин шаҳри сераҳолӣ дар устон  . 

Лолеҷин яке аз бузургтарин ва муҳимтарин марказҳои тавлиди маҳсулоти сафолӣ ҳам дар Эрон ва ҳам дар Шарқи Наздик. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1731 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Лопеҷин тақрибан 17 км шимолтар аз пойтахти устон Ҳамадон, ва 265 км дар ҷанубу ғарби пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Аҳоли
То соли 2006, шумораи аҳолӣ 14,689 нафар буд  ; Дар таркиби миллӣ форсҳо, озарбойҷонҳо ва курдҳо бартарӣ доранд ; дар мазҳаб - мусулмонони шиъа . 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Ҳорпӣ

рост|мини|Нигорае аз як ҳорпӣ
**Ҳорпӣ** () — дар асотири юнонӣ мавҷудоти хаёлии парандавор ҳастанд ва эҳтимолан муаннас, ки аз чанд жени мухталиф сохта мешуд.

Ҳорпиҳо аз поини танаю дастҳо уқоб ҳастанд ба шакле, ки ба ҷойи даст бол доранд ба ҷойи по панҷаю соқи уқоб доранд ва сурати нимаинсон, нимаҳайвон доранд. Онҳо фарзандони Тоумос — худойи дарё ва ашёъи мартуб ва Электро — духтари Укионус, як ҳури дарёӣ буданд.

Дар нусхаҳои аввалияи афсонаҳои юнонӣ, онҳо ба унвони дӯшизаҳои болдори зебо тасаввур мешуданд, аммо баъдҳо ба шакли як ҳиюлои болдор бо сурате шабеҳ ба як пиразан бо мӯйҳое баланду дорои чанголҳои баргашта ва тез даромаданд. Онҳо вазифаи ҳамли инсонҳо ба олами зерзамин барои муҷозот ва азобро бар ъуҳда доштанд ва ин афрод дигар ҳаргиз дида намешуданд. Онҳо ба дастури Зевс, тамоми таъоми Винус — подшоҳи Трокияро медуздиданд.

## Ҷусторҳои вобаста
* Уқоби ҳорпӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асотири Юнони Қадим
Марйонеҷ

**Марйонеҷ** , ё **Merjan**, ё **Merjanа** () — шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон. Он як қисми  Шаҳристони Ҳамадон буда, дар шимолу ғарби маркази ҳамном ҷойгир аст. Дар соли 2006, шумораи аҳолӣ 9,442 нафарро ташкил медод; Дар таркиби миллӣ лурҳо ва форсҳо бартарӣ доранд, дар мазҳаб - мусулмонони шиъа.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1778 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . **Марйонеҷ** тақрибан 2-3 километр дар самти шимолу ғарб аз пойтахти устонҲамадон,  ва 270 километр дар ҷанубу ғарби  пойтахти кишвар,Теҳрон,  ҷойгир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Дарҷазин

**Дарҷазин** (     ҳамчунин ба забони румӣ, чун **Darjazīn;** инчунин бо номи **Daragazin** ва **Darzazin** маълум аст.  - шаҳрест дар  Шаҳристони Меҳдишаҳр, Устони Симнон, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 4,370 нафарро ташкил дод, ки дар 1,108 оила буданд.  

## Сарчашмаҳо
*Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Симнон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Порт

**Порт** ё **Паҳлав** ( *Parθava*;  *Parθaw*;  *Pahlaw*) — яке аз манотиқи таърихии Эрони бостон ва аз сотропнишинҳои ҳахоманишӣ буд. Дар сангнибиштаҳои ҳахоманишӣ аз иёлати Порт ба унвони яке аз сотропҳои ҳахоманишӣ ном бурда шудааст. Иёлати Порт аз шимол ба Доҳо ва аз машриқ ба Ҳарива (Ҳироти имрӯзӣ) дар ғарб Афғонистон ва аз ҷануб ба Коромонӣ (Коромониё — Кирмони имрӯзӣ дар ҷануби Эрон) ва аз мағриб ба иёлати Мод маҳдуд будааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Порт
Гурӯҳ: Шоҳаншоҳии Порт
Сарабле

**Сарабле** () — шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Чардовал, Устони Илам, Эрон.  Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 10,394 нафар, дар 3,279 оила будааст.  

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бадре

**Бадре** (   ; ҳамчунин ба забони румӣ чун **Bedre** ва **Badra)**  шаҳр дар устони Элом, Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 3,775 нафар, дар 868 оила будааст.  Ҳамаи сокинон бо забони курдӣ сухан мегӯянд. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Шаҳристони Бадра

**Шаҳристони Бадре** (  ) — шаҳристон дар Устони Элом, воқеъ дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), ҷамъияти он 16,478 нафар будааст.. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Бадре аст.

## Нигаред
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Бадре
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Элом
Шаҳристони Маликшоҳӣ

**Шаҳристони Маликшоҳӣ** ( )  шаҳристон дар устони Устони Эломи  Эрон. Қабилаи Маликшоҳӣ бузургтарин қабилаи курд дар Элом аст. Пойтахти шаҳристон, шаҳри Аракваз аст . Он аз Шаҳристони Меҳрон дар соли 2008 ҷудо карда шудааст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии шаҳристон 31,393 нафар, дар 5,722 оила буд.Ин шаҳристон се шаҳр дорад: Араквоз, Меҳр ва Дилгуша. 

Номгузории форсии Маликшоҳӣ (ملکشاهی) номи қадимаест, Маликшоҳӣ, яке аз қабилаҳои курдҳо аст, ки аз Элом то Ардаҳон, музофоти Туркия паҳн шудааст. Ҳамтоёни гурҷӣ ба ин қабила, бо номгузории Меликишвилӣ маълуманд. Маликшоҳӣ бузургтарин қабилаҳо  дар Эрон, Ироқ ва Туркия мебошанд. Забон ва лаҳҷаи курдии Маликшоҳӣ лаҳҷаи маликшоҳӣ аст.

## Нигаред
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Маликшоҳӣ
Гурӯҳ:шаҳристонҳои Устони Элом
Шаҳристони Ҳалейлон

**Шаҳристони Ҳалилон** () — шаҳристон дар Устони Элом, воқеъ дар ғарби Эрон аст. Мардуми Ҳалилон аз оилаи мардуми Лакҳо ҳастанд ва бо забони лакӣ гап мезананд.  Шаҳристони Ҳалилон дар сарҳади устонҳои Элом, Кирмоншаҳр ва Луристон ҷойгир аст. 

Дар байни зебоиҳои ин минтақа дарёи Симре, тангии Шероз, тангии Тир, Қапъаи Сом, пули духтар ва писар, қабристони таърихии Бон Лакон, се қабристон аз деҳаи Маҳдия ва мақбараи Имомзода Муҳаммад, дар наздикии Ҳалилон номбар кард. 

## Тақсимоти кишварӣ
* Марказӣ 
** Деҳистони Гурон 
** Деҳистони Доҷиунид 

Минтақаҳои шаҳрӣ: Шаҳри Тавҳид 
* Бахши Ҷазмон 
** Деҳистони Зардон 
** Деҳистони Дорбид 
** Бахши марказӣ: Чашмаи моҳӣ 

## Аҳолӣ
Тибқи саршумории маркази барӯйхатгирии Эрон, аҳолии шаҳристони Ҳалилон дар соли 1395 (2016), 15,276 нафар будааст.  

## Нигаред
* http://cabinetoffice.ir/kg/news/6332/ Сомонаи шаҳристони Ҳалилон  дар устони Элом  
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Ҳалилон
Гурӯҳ:шаҳристонҳои Устони Элом
Григорий Гамбурсев

**Гамбурсев Григорий Александрович** (10 марти 1903, Санкт-Петербург – 28 июни 1955, Маскав) — зилзилашиноси шӯравӣ, яке аз асосгузорони таҳқиқ (кашф)-и зилзила дар ИҶШС, доктори илмҳои физикаву математика (1939), профессор (1939), академики АИ ИҶШС (1953).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи физикаву математикаи Донишгоҳи Маскав (1926). Ҳамзамон бо таҳсил ба ҳайси ходими Институти физика ва биогеофизика дар солҳои 1922–26 дар Комиссияи махсус оид ба аномалияи магнитии Курск кор кардааст. Солҳои 1926–32 ходими ташхисгоҳ (лаборатория)-и фотокимиёии шуъбаи маскавии комиссияи омӯзиши қувваҳои истеҳсолкунандаи Русияи АИ ИҶШС, 1932–37 роҳбари лабораторияи (озмоишгоҳ) зилзиласанҷии Институти ҷустуҷӯи геологии нафт, 1934–37 корманди Идораи умумииттифоқии пажӯҳиши геофизикӣ, 1938–49 мудири шуъбаи усулҳои физикии ҷустуҷӯ, профессор Институти геофизикаи назариявии АИ ИҶШС (аз соли 1946 – Институти геофизика), ҳамзамон солҳои 1941–43 роҳбари экспедитсияи Аврупои Шарқии АИ ИҶШС, 1945–47 профессор Институти нафти ба номи М. М. Губкин буд. Солҳои 1946–51 аввал ташкилкунанда ва баъд роҳбари экспедитсияи комплексии геофизикӣ оид ба ҷустуҷӯи маъданҳои урандор, ҷонишини директор ва солҳои 1949–55 директори Институти геофизикаи АИ ИҶШС. Ҳамзамон солҳои 1933–37 дар Институти ҷустуҷӯи геологии Маскав ва 1944–53 дар Институти нафти ба номи И. М. Губкини шаҳри Маскав дарс додааст. Григорий Гамбурсев сохти нави сейсмограф ва назарияи математикии кори он, инчунин усули нави ҷустуҷӯи геофизикии маъданҳои фоиданокро таҳия намудааст. Қаторкӯҳ дар Арктика, конҳои нафт дар округи мухтори Ненес ва вилояти Архангелск, киштии илмӣ-таҳқиқотии геофизикӣ («Академик Гамбурсев»), Институти физикаи замини АИ Русия ба номи Григорий Гамбурсев гузошта шудаанд.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1941). Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат ва Ленин сарфароз гардидааст.

## Осор
* Сейсмические методы разведки. Ч. 1–1937, Ч. 2 – 1938;
* Состояние и перспективы работ в области прогноза землятрясений//Материалы Октябрьской сессии (Совета по сейсмологии АН СССР) в Сталинабаде. Сталинабад, 1953;
* Основы сейсморазведки. М., 1959;
* Избранные труды. В 3 томах. Т. 2. Основы сейсморазведки. М., 2003.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Ҳамбург

**Ҳамбург** ( ,  ; ) — замин дар қисмати шимолии Олмон, дар соҳили дарёи Элба ва шохоби он Алстер, 110 км болотар аз резишгоҳи он ба Баҳри Шимолӣ. Аҳолиаш 1,9 млн нафар (2013). Ҳамчун **Шаҳри озод ва ҳанзеи Ҳамбург** () яке аз 16 замин ва шаҳр-ҷумҳурӣ шомили ҶФО мебошад.

Сеюмин бандари баҳрӣ дар Урупо (баъди Роттердам ва Антверпен) мебошад. Бандари моҳигирӣ. Маркази калони р. о ва роҳҳои автомобилгард. Фурудгоҳи байналмилалӣ, метрополитен дорад. Алоқаи нақлиётии обии Ҳамбург бо паром (тавасути дарёи Элба) сурат мегирад.

## Ҷуғрофиё

## Таърих
Ҳамбургро соли 808 Карли Бузург ҳамчун қалъаи Ҳаммабург («шаҳрчаи ҷангалӣ») бино кардааст. Онро соли 845 норманҳо ва соли 1030 шоҳи Лаҳистон Мешкои II оташ задаанд. Дар асрҳои 10-11 қароргоҳи графҳои саксонӣ буд. Дар садаи XIII Ҳамбургро Дания ишғол кард. Аз соли 1510 шаҳри озод. Соли 1629 дар Ҳомбург нахустин бонк кушода шуд. Солҳои 1810-14 онро сипоҳиёни Наполеони I забт карданд. Аз соли 1815 узви Иттиҳоди Олмон. Ҳудуди феълии маъмурии Ҳамбург соли 1938, баъди ба ҳайати он дохил шудани шаҳрҳои Алтона, Ҳарбург-Вилҳелмбург, Вандебен, Бергедорф ва чандин деҳа муайян гардид. Солҳои 1943-45 қариб нисфи Ҳамбург аз бомбаборони иттифоқчиён хароб гардида буд. Майи 1945 Ҳамбургро сипоҳиёни Бритониё ишғол карданд. Аз соли 1949 ба ҳайати Ҷумҳурии Федеративии Олмон дохил шуд.

## Иқтисод
Айни замон Ҳамбург маркази бузурги савдо, нақлиёт, саноат, молия ва табъу нашри Олмон мебошад. Дар Ҳамбург 6200 ширкати телевизионӣ, саноати кино, ВАО (васоити ахбори омма), нашриёт, бонку барномаҳои бузург, корхонаҳои коркарди нафт, филиззоти сиёҳу ранга ҷойгиранд. Дар Ҳамбург саноати киштисозӣ, мошинасозӣ, самолётсозӣ, электронӣ, электрӣ, кимиё, коркарди чӯб, табъу нашр, хӯрокворӣ тараққӣ кардаанд.

## Гардишгарӣ
Ҳамбург маркази бузурги сайёҳист (соле 12 млн сайёҳро қабул мекунад).

## Ёдмонҳои таърихӣ
Ёдгориҳои меъмории Ҳамбург Ратуша (1817), калисоҳои Петри Муқаддас (асри 12 — 1682), Якови Муқаддас (асрҳои 13-15), Екатеринаи Муқаддас (асрҳои 14-15), Михаили Муқаддас (1750-62), бурҷи калисои Николайи Муқаддас (асри 18), маҷмӯи анборҳои Шпайхерштадт (1885—1927) бо осорхона, маркази конгресси Ҳамбург (1973), Намоишгоҳи савдои Ҳомбург донишгоҳҳои тиббӣ, меъмории баҳрӣ, Институти таҳқиқоти ҳастаӣ (ядроӣ), маркази бузурги тиббӣ, осорхонаҳои бадеӣ, мардумшиносӣ, таъриху фарҳангӣ, касбу ҳунар, боғи ҳайвонот, боғи ботаникӣ, боғҳои истироҳат, 40 театр, аз ҷумла Театри миллии Олмон, 3 оркестри симфонӣ дорад.

## Варзиш

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҳамбург
Гурӯҳ:Заминҳои Олмон
Мурмури

**Мурмури**  (  ) - як шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар  устони Элом. Он қисми Обдонон аст. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 3,491 нафар буд .

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ҷануб-шарқи Элом дар кӯҳҳои Загрос дар баландии 444 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Мурмури тақрибан дар 150 километрии ҷанубу шарқи пойтахти музофотӣ  Элом, ва 465 километр дар ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Алештар

**Алештар** (     ба забони румӣ чун **Alashtar** ва **Alishtār;** Ҳамчунин **Qal'eh 'Alishtār** ва **Qal'eh Moz̧affari)** маълум аст  . Шаҳр  ва пойтахти шаҳристони Силсила, устони Луристон, Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 77,306 нафар, дар 12,033 оила буд.  

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Нуробод, Луристон

**Нуробод** ( Luri ва  ) ҳамчунин ба зубони румӣ чун **Nūrābād)** — шаҳр ва пойтахти шаҳристони Дилфон, устони Луристон, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 56,404 нафар, дар 12,232 оила буд.

Ин як шаҳри кӯҳӣ дар шимолу ғарби  устони Луристон аст.  Яке аз панҷ шаҳрҳои Эрон аст, ки дар баландии 2000 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Манзараҳои табиии ин шаҳр, бахусус дар фасли зимистон ва баҳор, воқеан зебо мебошанд. Мардуми ин шаҳр бо забони лурӣ, ки яке аз забонҳои  муҳимтарин дар ғарби Эрон аст, сухан мегӯянд.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Пули Духтар

**Пули Духтар** ( https://fa.m.wikipedia.org/wiki/پلدختر  ҳамчуни ба забони румӣ чун **Pol Dokhtar** ва **Pul-i-Dukhtar)**. Шаҳр ва пойтахти шаҳристони Пули Духтар, устони Луристон, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 22,558 нафар дар 5,131 оила буд.  

Пули Духтар тақрибан 100 км аз Хуррамобод, маркази шаҳристон ҷойгир аст. Дар шимоли шаҳр боқимондаҳои пулҳои қадимӣ мавҷуданд, ки дар қатори дигар пулҳои ин минтақа ҳамчун як макони [мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО пешниҳод карда шавад.  

[Акс:Pol_e_Dokhtar.JPG|мини|260x260пкс| Купруки Пули Духтар

### Ғори Калмакаре
Соли 1989  дар ғор як боёфти беназир кашф шуд, Калмакареи Пули Духтар, ба гуфтаи хабаргузории Меҳр,  метавонад, ба яке аз шаш ганҷи ҷаҳони қадимӣ дохил гардад. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Мосур

**Масур** ё **Калъаи-Мансур**  (  )  - шаҳр дар ғарби Эрон, дар  устони Луристон . Он қисмате аз  Шаҳристони Хуррамобод аст. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 15,037 нафар буд  . 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Луристон, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1,184 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Мосур тақрибан 700 метр дар ҷанубу ғарби маркази шаҳристон Хоррамобод,  ва 365 км дар ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар,  Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҷаҳонобод, Луристон

**Чаҳонобод**  (  )  - як шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар  Устони Луристон. Он қисми  Шаҳристони Бурӯҷирд аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 4,115 нафар буд.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шимоли Луристон, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1547 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Ҷаҳонообод дар масофаи тақрибан 55-километрии шимоли шарқи маркази маъмурии шаҳристон,  Хуррамобод,  ва дар масофаи 310 километр дар ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон, воқеъ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Араквоз

**Араквоз** (  — шаҳр дар ғарби Эрон, маркази маъмурии шаҳристони Маликшоҳӣ дар устони Элом. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 14,225 нафар буд ; Дар таркиби миллӣ курдҳо бартарӣ доранд. 

Номҳои мухталиф  : *Араквази Малекшаҳи* (Arak Vaze Malek Shahi), *Қалъаи Дарре *(Qal`eh Darreh),* Эрквази *(Arkavazi), *Эркваз* (Erkvez). 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Элом, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1371 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Араквоз дар масофаи 30 км дар ҷанубу шарқи  пойтахти устон,  Элом ва 500 км дар самти ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Дилгуша

**Дилгуша** ё **Дилкушод** (**Delkeshad **)  (  — як шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар  Устони Элом аст. Дар сарҳади шимолии шаҳри Араквоз ҷойгир аст ва ба шаҳристони Маликшоҳӣ дохил мебошад. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 3,931 нафар буд ; Дар таркиби миллӣ курдҳо бартарӣ доранд.  

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Элом, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1,369 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Дилгуша дар масофаи 28 км дар ҷанубу шарқи пойтахти устон Элом,  ва  дар 500 км ҷанубу ғарбии  пойтахти кишвар Теҳрон,  ҷойгир аст. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ошторинон

**Ошторинон**  ё **Ошторнион**   (  )  - як шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар  Устони Луристон. Он қисме аз  Шаҳристони Бурӯҷирд аст. Дар соли 2006, шумораи аҳолӣ 5,264 нафар буд.

Шаҳре, ки ҳамчун  корвонсарой дар роҳи Исфахон ба Бағдод пайдо шуд, имрӯз маркази маҳаллӣ барои истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ мебошад.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии Загрос, дар мавзеи зебои кӯҳистон, дар баландии 1779 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Ошторинон дар масофаи тақрибан 60-километрии шимоли шарқи маркази маъмурии шаҳристон,  Хуррамобод,  ва дар масофаи 300 километр дар ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон, воқеъ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон
Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Кашфу-л-ҳақоиқ

«**Кашфу-л-ҳақоиқ**» () — асаре ба забон форсӣ дар мавзӯъи тасаввуфу ирфон навиштаи Азизиддин ибни Муҳаммад Насафӣ.

Зоҳиран муҳимтарин таълифи Насафӣ «Кашфу-л-ҳақоиқ» аст. Вай дар муқаддимаи китоб мегӯяд: ин китобро ба хоҳиши «ҷамъе аз дӯстони якдил ва дарвешони комил» таълиф кардааст то ба савол‎ҳои онон «баёни шофӣ» ва «ҷавоби кофӣ» гуфта бошад.

## Эзоҳ
Ал-Инсону-л-комил

«**ал-Инсону-л-комил**» — маҷмӯаи расоили Азизиддин Насафӣ ба забони форсӣ ва дарбардорандаи мабоҳиси дақиқ ва муҳимме дар ирфон ва ҳикмат аст.

## Сохтор
Ин маҷмӯа, шомили як муқаддима, бисту ду рисола, расоили изофӣ (ёздаҳ рисола) дар баъзе аз нусахи китоби «Манозил ал-соирин» аст. Ҳар рисола, худ муштамил бар чандин фасл аст ва дар он аз як ё чанд мавзӯъ ба ҳам пайваста сухан гуфта мешавад.

## Эзоҳ
Баёну-т-танзил

«Баён ут-танзил» بیان التنزیل ба забон форсӣ, яке аз осори муҳимми Азизиддин Насафӣ, дар ирфони амалӣ ва ирфони назарист.
Китоб шомили як муқаддима ва даҳ асл аст ва ҳар асл, худ, муштамил бар чандин фасл мебошад.

## Муҳтавои китоб
Муқаддима: муаллиф, тасреҳ мекунад, ки чун дӯстон аз ман хостанд то китобе таълиф намоям, ки бузургтар аз китоби «Танзил» ва кӯчактар аз китоби «Кашф ул-ҳақоиқ» бошад, лизо хостаи онҳоро иҷобат намуда ва китоберо ба номи «Баён ут-танзил» дар даҳ асл ба риштаи таҳрир даровардам.

## Вазъияти китоб
 
Китоб дар Эрон тавассути Сайид Алиасғар Мирбоқарифард тасҳеҳ ва таҳқиқ шудааст. Вай дар пешгуфтори хеш аз зиндагӣ ва шахсияти муаллиф ва ҷаҳонбиниву сабки китоб ва нусхаҳои он сухан гуфтааст ва дар поварақиҳо, мавориди ихтилофи нусахро баён намудааст(Насафӣ). 
Мақолае бо унвони «Насафӣ ва Баён ут-танзил», ки навиштаи Ҳермон Ландилт ва тарҷумаи Муҳаммадризо Ҷузӣ аст, дар оғози китоб дарҷ гардидааст. 
Феҳристи матолиб, дар оғози китоб ва «Феҳристи оёт ва аҳодис ва ақволи урафо ва иборатҳои арабӣ», «Феҳристи эъломи омм», «Феҳристи истилоҳот ва таъбирот», «Феҳристи луғот, таркибот ва кинояот» ва «Феҳристи манобеъ ва маохиз» дар поёни он зикр шудааст.

## Сарчашма
Нармафзори ирфон3, маркази таҳқиқоти компютерии улуми исломӣ.
Саъдӣ Маҳдӣ

**Саъдӣ Маҳдӣ** (*Исматов Саъдӣ Маҳдиевич*; 9 июли 1967, Кӯлоб) — омӯзгор, , забоншинос, номзади илмҳои филология.

## Зиндагинома
Саъдӣ Исматовм 9 июли 1967 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст. Пас аз хатми Донишгоҳи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб (1990), фаъолияташро ҳамчун ассистенти кафедраи забони тоҷикии Институти давлатии педагогии Кӯлоб оғоз кардааст. Солҳои 1994—1997 аспиранти ДДМТ, 1997—2001 муаллими калони кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии Кӯлоб, 2001—2008 дотсенти кафедраи забони тоҷикии ДМТ, 2008—2012 директори маркази табъу нашр, баргардон ва тарҷумаи ДМТ, 2012—2016 мудири кафедраи телевизион ва радиошунавонии факултети журналистикаи ДМТ буд. Аз моҳи феврали соли 2016 то ҳол декани факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад.

Оиладор соҳиби панҷ фарзанд.

5 марти соли 2021 бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон директори муассисаи давлатии «Академияи воситаҳои ахбори оммаи Тоҷикистон» таъйин гардид.

## Осор
* Тоҷ андар «Шоҳнома». — Душанбе: «Деваштич», 2009 (монография);
* Забони тоҷикӣ (дастури таълимӣ барои факултетҳои физика ва риёзӣ). — Душанбе: «ЭР-граф», 2010 (ҳаммуаллиф);
* Сию се мақола. — Душанбе: «Баҳманрӯд», — 2011.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Лолӣ

**Лолӣ** (  ) - як шаҳри хурд, дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Хӯзистон. Маркази маъмурии Шаҳристони Лолӣ. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 16,213 нафар буд  ; Дар таркиби миллӣ Бахтиёриҳо бартарӣ доранд. 

Номҳои дигар  : Дешти Лалӣ ( *Dasht-e Lali* ), Дешти Лати ( *Dasht-e Lati*), Лали Пелайен (*Lali Pelayen*).  

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шимоли Хӯзистон, дар доманакӯҳҳои Загрос, дар баландии 339 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Лолӣ тақрибан дар 105 километрии шимолу шарқи пойтахти устон Аҳвоз,  ва дар 420 километр ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон,  ҷойгир аст. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Гатванд

**Гатванд**  (  - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Хӯзистон, дар соҳили рости дарёи Карун. Маркази маъмурии Шаҳристони Гатванд. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 21,428 нафар буд  . 

Номҳои дигар  : Гатвенд (Gatvend), Готванд (Gotvand). 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шимоли Хӯзистон, дар қисмати шимолии водии Хӯзистон, дар баландии 67 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Гатванд  тақрибан дар 100 километр аз шимоли Аҳвоз, маркази маъмурии устон ва 440 километр дар ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]* )
## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Боғи Малик, Хӯзистон

**Боғи Малик**  ( ) - шаҳр дар ҷануби Эрон, дар  Устони Хӯзистон.  Маркази маъмурии  Шаҳристони Боғмалик. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 20,844 нафар буд  ; Дар таркиби миллӣ Бахтиёриҳо бартарӣ доранд. 

Номҳои дигар: Боғ-Малек ( *Bagh Malek* ), Боғи-Малик ( *Баги-Малик* )  . 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шарқи Хӯзистон, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 669 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Бағи Малик тақрибан 110 километр шарқтар аз Аҳвоз, маркази маъмурии устон ва 470 километр дар ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон,  ҷойгир аст. 
## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]* )
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бандари Хумайнӣ

**Бандари Хумайнӣ** ё **Бандари Имом Хумайнӣ**   ( ) - шаҳри бандарӣ дар ҷанубу ғарби Эрон,  дар Устони Хӯзистон, Шаҳристони Моҳшаҳр. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 67,078 нафар буд  . 

То соли 1979, шаҳр *Бандар-Шоҳпур* ном дошт. Шаҳр номи муосири худро ба ифтихори пешвои инқилоби исломии Эрон оятуллоҳ Рӯҳулло Мусавӣ Хумайнӣ гирифтааст. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ҷануби Хӯзистон, дар соҳили халиҷи Форс ҷойгир аст. Бандари Хумайнӣ тақрибан дар 100-километрии ҷанубу шарқи пойтахти устон Аҳвоз,  ва дар 65-километрии шимолу шарқи Ободон вокеъ аст. 

## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]* )
## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Сафияобод

**Сафияобод** (  - як шаҳри хурд, дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Хӯзистон, Шаҳристони Дизфӯл. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 8,054 нафар буд .

Номи дигар  : **Шафиобод** ( *Şafīābād* ).

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шимолу шарқи Хӯзистон, дар кӯҳҳои Загрос дар баландии 787 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Сафияобод  тақрибан 120 км дар шимолу шарқи маркази маъмурии устони Аҳвоз,  ва 420 км ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар Теҳрон,  ҷойгир аст.

## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]* )
## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Сусенгерд

**Сусенгерд**  (   &#x200E;- шаҳр дар ҷанубу Эрон  Устони Хӯзистон. Маркази маъмурии Шаҳристони Даштиозодагон мебошад. 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ғарби Хӯзистон, дар шимолу ғарби ҳамвории Хӯзистон, дар баландии 16 м аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Сусенгерд дар 50 км шимолу ғарби маркази маъмурии устони Аҳвоз,  ва 37 км аз сарҳади Ироқ ҷойгир аст . 

## Аҳолӣ
То соли 2006 шумораи аҳолӣ 43 591 нафар буд  . 

## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]* )
## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳамидия

**Ҳамидия**  (  ) - шаҳр дар ҷанубу  ғарби Эрон, Устони Хӯзистон . Ба  Шаҳристони Аҳвоз дохил карда шудааст. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 21,977 нафар буд  . 

Номҳои дигар  : Ҳамадия *(Hamidiya),* Оллоҳ *(Illah).* 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ғарби Хӯзистон, дар қисмати марказии ҳамвории Хӯзистон, дар баландии 37 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Ҳамидия тақрибан дар 25 километрии шимолу ғарби  маркази маъмурии устон Аҳвоз, ва 540 километр ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон,  ҷойгир аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳандиҷон

**Ҳандиҷон**  (  )  - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, Устони Хӯзистон. Маркази маъмурии  Шаҳристони Ҳиндеҷон. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 25,100 нафар буд .

Номҳои дигар  : Ҳандиян *(Hendeyan),* Ҳиндиан *(Hindian),* Ҳандиҷани Кучек *(Hendījān Kūchek).*

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ҷанубу шарқи Хузистон, дар қисми ҷанубу шарқии Хузистон, 15 км дуртар аз соҳили халиҷи Форс ҷойгир аст. Ҳандиҷон дар масофаи тақрибан 145 километри ҷанубу шарқи маркази маъмурии устони Аҳвоз, ва дар масофаи 610 километр ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст. Дарёи Зуҳро аз болои шаҳр ҷорист, ки он ба ду қисм тақсим мешавад: шохаи шимолӣ ва ҷанубӣ, ки бо якчанд пул пайваст шудаанд.

## Иқтисод
Дар наздикии шаҳр як майдони калони нафт воқеъ аст .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳафтгил

**Ҳафтгил**  (  )  - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, Устони Хӯзистон, Шаҳристони Ромҳурмуз. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 14,735 нафар буд ; дар таркиби миллӣ лурҳо ва форсҳо бартарӣ доранд.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар шарқи Хӯзистон, дар доманакӯҳҳои Загрос дар баландии 312 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Ҳафтгил тақрибан дар 75 километрии шарқи пойтахти устони Аҳвоз, ва дар 500 километр ҷанубу ғарби пойтахти кишвар, Теҳрон, ҷойгир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ҳувийзе

**Ҳувийзе**  (  )  - шаҳри сарҳади хурд дар ҷанубу ғарби Эрон, Устони Хӯзистон. Он як қисми Даштиозодагон мебошад. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 14,422 нафарро ташкил медод .

Номҳои дигар  : Ҳузган *(Huzgan),* Ҳавизе *(Havizeh),* Ҳовайзе *(Hovayzeh),* Ҳавиза *(Hawiza).*

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ғарби Хӯзистон, дар шимолу ғарби ҳамвории Хузистон, дар баландии 14 м аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Ҳувийзе тақрибан 50 км шимолу ғарби маркази маъмурии устони Аҳвоз,  ва 550 км дар ҷанубу ғарби  пойтахти кишвар,Теҳрон,  ҷойгир аст.

## Иқтисод
Атрофи шаҳр бо нафт бой аст. Ғайр аз он, Ҳувийзе як маркази муҳими минтақавии истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Ромшер

**Ромшер** () — шаҳр дар ҷанубу Эрон, дар Устони Хӯзистон . Маркази маъмурии Шаҳристони Ромшир . То соли 2006, шумораи аҳолӣ 24,782 нафар буд .

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ҷанубу шарқи Хӯзистон, дар қисми марказии водии Хӯзистон дар баландии 17 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ромшир дар масофаи тақрибан 80-километрии ҷанубу шарқи маркази маъмурии устони Аҳвоз, дар масофаи 280 км ҷанубу ғарбтар аз Исфаҳон ҷойгир аст.

## Пайвандҳо
* اطلس گیتاشناسی استان‌های *ایران* [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]* Гиташенаси *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]*)

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо

Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Шаҳраки Толеқони

**ШаҳракиТолиқони** (  ) - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Хӯзистон, Шаҳристони Моҳшаҳр. То соли 2006 шумораи аҳолӣ 25,808 нафар буд  . 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар ҷануби Хӯзистон, дар қисмати ҷанубии ҳамвории Хӯзистон ҷойгир аст.
Шаҳраки Толиқони тақрибан дар 90 километрии ҷанубу шарқи маркази устон Аҳвоз ва 590 километр дар ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар,  Теҳрон, ҷойгир аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Шайбон

**Шайбон** (    - шаҳр дар ҷанубу ғарби Эрон, дар  Устони Хӯзистон . Ба Шаҳристони Аҳвоз дохил карда шудааст . То соли 2006, шумораи аҳолӣ 23,211 нафар буд  . 

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми марказии ҳамвории Хузистон, дар баландии 26 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст  . Шейбан дар якчанд киллометрии шимолу шарқи маркази маъмурии вилоят Аҳвоз,  ҷойгир аст ва яке аз калонтарин шаҳрҳои он аст. Масофа то пойтахти кишвар, Теҳрон,  дар самти шимолу шарқ тақрибан 520 километр аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Алҳойӣ

**Алҳойӣ** ( )  ҳамчунин ба забони румӣ чун **Elhāyī,** **Al Ḩā'ī,** **Alhā'ī** ва **Al Hayi)**  - шаҳр, дар Бахши марказии шаҳристони Аҳвоз,  Устони Хӯзистон, Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 7,651 нафар будааст.  

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Чамрон

**Чамрон** (  ҳаминчунин ба забони румӣ  чун **Chamrān** ) як шаҳре дар Бахши марказии шаҳристони Моҳшаҳр Шаҳристони Моҳшаҳр, Устони Хӯзистон, Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 33,505 нафар буд.  
## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Чуибдеҳ

**Чуибдеҳ** (   ҳамчунин ба забони румӣ чун **Chavībdeh;** **Cavib-deh**, **Choo Abdeh**, **Chovīdeh**, **Chūbīdeh**, **Chū'ebdeh-ye Yek**, **Chū'ībdeh**, **Chūybdeh**, **Chwaibdeh**, **Covideh**, **Javībdeh**, **Kuwaibdeh**, **Kūyab Deh**) — шаҳре  дар Бахши марказии шаҳристони Ободон, Устони Хӯзистон, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 7,906 нафар  буд.  

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Рашгешовур

**Рашгешовур** (   ба забони румӣ ҳамчун **Hosseinābād**, ки қаблан бо номи **Rashg-e Shavur ва** инчунин бо номи **Moslem Ebn-e ‘Aqīl**, **Rashk-e Shāhūr**, **Rashk-e Shāhvār**, **Shāhūr**, **Shahvar**, ва **Shāvūr** шинохта шудааст. Шаҳр ва пойтахти  Шаҳристони Шӯш устони Хузистон, Эрон . Дар барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии он 8,444, нафар буд.  

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Қалъаи Тал

**Қалъаи Тал** (; ҳамчунин ба забони румӣ чун **Qal'eh Tall,,** **Qal'eh-д Tol,** **Qal‘eh-i-Tul,** **Qal'eh Tol,** **Qal‘eh-ye Tūl** ва **Qal‘eh-ye Tol;** низ **Ghal'eh Tal** маълуманд)  шаҳр дар Бахши марказии шаҳристони Боғи Малик Шаҳристони Боғмалик, Устони Хӯзистон, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 10,698 нафар буд.  

## Сарчашмаҳо
*Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Массаи атомӣ

Массаи нисбии молекула (ё атом)-и ягон модда (Мr) ба нисбати массаи молекула (ё атом)-и моддаи додашуда m0 ба 1/12 ҳиссаи массаи атоми карбон (12С) баробар аст.Дар системаи даврии Д.И.Менделеев массаи нисбии атомҳои элементҳо оварда шудаанд ва онҳо бевоҳид мебошанд. Массаи нисбии атомҳои таркиби молекуларо ҷамъ карда, массаи нисбии молекуларо ёфтан мумкин аст.
Шаҳристони Масҷиди Cулаймон

марказ|400px
**Шаҳристони Масҷиди Сулаймон** () — шаҳристон дар устони Хӯзистон, воқеъ дар Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 117,796 нафар будааст.. Маркази ин шаҳристон шаҳри Масҷиди Сулаймон аст.

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Масҷиди Сулаймон
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Хӯзистон
Славянский базар

«**Бозори славянӣ**» (, ) — ҷашнвораи байналмилалии санъат, ки аз соли 1992 дар Витебск баргузор мегардад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Cомонаи ҷашнвора 

Гурӯҳ:Ҷашнвораҳо
Эдита Пеха

**Эдита Пьеха** (; ) - сарояндаи эстрада, яке аз намояндагони машҳури эстрадаи советӣ, ҳунарпешаи халқии ИҶШС.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндаҳои Русия
Виолаҳо

чап|260 px|Акси қадимаи Виола да гамба дар St. Feliu Хативе, Испониё, охири асри XV
**Виола**  () – интавр номида мешуданд **созҳои торӣ – камончадори қадимӣ**, ки дар асрҳои XV –XVIII васеъ паҳн гардида буданд. Дар он давра аз ҳама намудҳояшон дида 2 навъаш: **Виола да гамба** ва **Виола д'амур** бартарӣ доштанд. 

Виолаҳоро бо баъзе тарзу услуби иҷрокунандагӣ ва намуди зоҳирияшон ба оилаи скрипкаҳо дохил намудан мумкин аст. Хусусан Виола д'амур бо шаклу сифати (тембри) хушсадоияш ва садои мулоими форам доштанаш овози скрипкаро пеши назар меоварад. Торҳои бо ҳам наздики он (миқдорашон то 7 мерасид) имконият медод, ки дар Виола аккордҳои ҳархела навохта шаванд.
*Виола д амур* дар Фаронса ва Италиё хеле машҳур гашта, дар партитураҳои як зумра композиторони а. XIX –XX (Шарпанте, Пуччини, Массне, Яначек) дохил карда мешуданд. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Волинка

**Волинка** – сози халқии нафасиест, ки онро аз суночи чармин ё пуфак тайёр карда, бо ҳаво пур мекунанд. Чанд ҷои суночро сӯрох карда, найчаҳои чӯббинро дар он сӯрохиҳо сахт мебанданд. Ҳангоме, ки суноч аз ҳаво пур карда шуд, найчаҳо дар тоника ё квинтаи тоникӣ беист садо мебароранд (ғайр аз найчае, ки дар он оҳанги начандон мураккабе навохта мешавад).

Волинка дар байни халқҳои гуногунмиллати Иттифоқи Шӯравӣ бо дигар номҳо низ ба чашм мерасанд. Масалан, русҳо, украинҳо ва белорусҳо онро *дуда*; молдавиҳо – *чимпа*; гурҷиҳо – *гудаствирӣ*; озариҳо – *тулум* меноманд. Инчунин Волинка дар байни миллатҳои Ғарб низ бо номҳои гуногун маъмул аст. 
## Аксҳо

BulgarianKabaGaidaPlayer.jpg 
Baghet suonatore.jpg 
A modern model of Baghèt.png 
Tulumcu.jpg 
Cillian Vallely on Uilleann Pipes.jpg 
Tickell 2004.jpg 
Gaida.jpg 
Seivane1.jpg 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Гурӯҳ:Созҳои мусиқии нафасӣ
Виртуоз

**Виртуоз** ( — аз , чолок, моҳир) – чунин номида мешавад мусиқачӣ – машшоқе, ки навохтани ягон соз ё овозхониро аз ҷиҳати техникӣ ба таври озод комилан аз худ кардааст.
## Таърих
Маънии калимаи **"виртуоз"** аз асрҳои XVI - XVII сарчашма мегирад. Ин истилоҳи ифтихорӣ барои шахсе мебошад, ки дар ягон соҳаи зеҳнӣ ё санъат ёдрас шудааст. Бо гузашти вақт ин истилоҳ дар ҳоли васеъ шудан ва танг шуданаш таҳаввул ёфт, дар ҳоле ки тафсирҳои нав ба мӯд ва аз мӯд ворид шуданд ва мубоҳисаҳо ба вуҷуд омадаанд. Дар аввал, навозандагон, назариячиёни маъруфи мусиқӣ ба мусиқинавозон чунин таснифотро сазовор донистанд, ки ин аз нишондиҳии моҳир муҳимтар буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндагӣ
Гурӯҳ:Мусиқӣ