open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Иван Дуке Маркес

**Иван Дуке Маркес** ( исп. Iván Duque Márquez ; тав. 1 августи соли 1976) - ҳуқуқшинос ва сиёсатмадори Колумбия, сенатор, президенти сию сеюми Колумбия.

## Зиндагинома
Иван Дуке Маркес 1 августи соли 1976 дар Богота (Колумбия) таваллуд шудааст. Падар Иван Дуке Эскобар (1937-2016) вазири конҳо (1985-1986) дар назди президент Белисарио Бетанкур, Губернатори Департаменти Антиокия (1981-1982) ва Бақайдгирандаи миллӣ (1998-2002) буд.

Дар Донишгоҳи Серхио Арболеда (Колумбия) ҳуқуқ ва дар Донишгоҳи Амрико (ИМА) ҳуқуқи байналмилалии иқтисодӣ таҳсил кардааст. Илова бар ин, ӯ дар Донишгоҳи Ҷорҷтаун (ИМА) дар соҳаи идоракунии давлатӣ таҳсил карда, дар Мактаби тиҷоратии Ҳарвард (ИМА) таҳсил кардааст.

Аз соли 1999 ба ҳайси мушовир дар Корпоратсияи рушди Andean кор кардааст — мушовири вазири молия Хуан Мануэл Сантос (баъдан президенти Колумбия). Солҳои 2001-2013 дар Бонки Байниамрикоии Рушд (BID) кор кардааст. Солҳои 2001-2010 мушовири калони директори иҷроияи Колумбия, Перу ва Эквадор, сипас солҳои 2010-2013 буд. — мудири шуъбаи фарҳанг, эҷодкорй ва якдилӣ. Ӯ мушовири президенти собиқи Колумбия Алваро Урибе дар ҷараёни кори комиссияи байналмилалии СММ оид ба таҳқиқи ҳодисаи байни Исроилу Туркия дар 31 майи соли 2010 дар наздикии соҳилҳои Ғазза буд. Соли 2014 ӯ аз ҳизби Маркази демократӣ ва эътилофи ростгаро ба Сенат интихоб шуд.

## Интихоботи президентии соли 2018
Моҳи декабри соли 2017 ӯ аз ҷониби ҳизб номзад ба мақоми президентӣ пешбарӣ шуд. Дар даври аввал тақрибан 39 хол гирифт % ва ба даври дуюми интихоботи президент дохил шуданд. 17 июни соли 2018 дар даври дуюми интихобот 53 % овози интихобкунандагони Колумбияро ба даст оварда, пирӯз шуд. Дуке 7 августи соли 2018 ба ҳайси президенти нави Колумбия савганд ёд кард.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Президенти Колумбия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Колумбия
Ҷозеф Боакай

**Ҷозеф Нюма Боакай** (ё **Ҷозеф Нюма Боакаи** ) —  сиёсатмадори либерӣ, президенти 26-ум ва феълии Либерия аст.  Вай қаблан ба ҳайси 29-умин ноиби президенти Либерия аз соли 2006 то 2018 дар назди президент Эллен Ҷонсон Сирлиф кор кардааст ва аз соли 1983 то 1985 вазири кишоварзӣ буд. Боакаи дар соли 2017 ба курсии президентӣ баромад ва дар интихобот аз Ҷорҷ Веа шикаст хӯрд. Вай дар интихоботи соли 2023 Ҷорҷ  Веаро мағлуб кард.

## Президентӣ
Боакай дар даври дуввуми интихоботи президентии соли 2023, ки 14 ноябр баргузор шуд, Ҷорҷ Веа, президенти кунуниро мағлуб кард . Ҳангоми савгандёдкунии худ ба ҳайси президент дар 22 январи соли 2024, Боакай дар расонидани суханронии ифтитоҳии худ мушкилӣ дошт, ки натавонист онро ба анҷом расонад ва аз минбар дар карда карда шуд, тибқи гузоришҳо, вай аз гармӣ азият мекашид .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1944
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Президенти Либерия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либерия
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони 30 ноябр
Ҷорҷ Веа

**Ҷорҷ Веа** (); номи пурра – Ҷорҷ Тавлон Манне Оппонг Усмон Веа, () зод. 1 октябри 1966, Монровия, Либерия — сиёсатмадор, 25-умин президенти Либерия (22 январи 2018 - 22 январи 2024), собиқ футболбоз, ҳамлагар. Бозикуни тими миллии Либерия. Ягона барандаи «Тӯби тиллоӣ» аз қитъаи Африқо.

## Фаъолияти сиёсӣ
Пас аз анҷоми фаъолияти футболбозӣ Ҷорҷ Веа эълом дошт, ки номзадии худро дар интихоботи президентии Либерия дар соли 2005 пешниҳод мекунад. Ҳарчанд Веа як чеҳраи маъруфи Либерия буд, мухолифон ва мунаққидон ба надоштани таҳсил ва таҷрибаи сиёсии ӯ ишора карданд ва гуфтанд, ки кори ӯ ба ҳайси сафири сулҳи ЮНИСЕФ барои идораи кишвар комилан кофӣ нест. Ба он Веа ҷавоб дод, ки ба мамлакат нафаси тозаи сиёсӣ лозим аст.

Рақиби аслии Веа, Эллен Ҷонсон Сирлиф, вазири собиқи иқтисоди Либерия буд, ки дар Ҳарвард таҳсил кардааст ва раҳбари дафтари африқоии Барномаи рушди Созмони Милали Муттаҳид буд.
Веа дар даври аввали овоздиҳӣ, ки рӯзи 11 октябр баргузор шуд, бо 28,3 % раъйи бештари овозҳо ғалаба ба даст овард. Бо вуҷуди ин, натиҷаҳои он барои ғалаба кофӣ набуд. Дар даври дуюми интихобот Веа 40,6 % ва Сирлиф 59,4 % овозҳоро соҳиб шуданд. Веа иддао кард, ки интихобот тавассути таҳдиди интихобкунандагон ва тақаллуби овозҳо тақаллуб шудааст ва бисёре аз ҷонибдорони ӯ дар хиёбонҳои Монровия ба натиҷаҳои интихобот эътироз карданд. Аммо нозирони байналмилалӣ, ки чанд ҳазор нафарашон ба ин кишвар омадаанд, ба чунин изҳорот мухолифат карданд. Ба гуфтаи онҳо, дар қитъаҳои интихоботӣ қонуншиканиҳо ҷой доштаанд, вале онҳо ночиз буда, ба ҷараёни баргузории интихобот таъсир расонида наметавонанд. Веа аз тарафдорони худ даъват кард, ки натиҷаро бо шаъну шараф қабул кунанд ва Сирлиф президент шуд.

Веа минбаъд ҳам ба сиёсат машғул шуд. Пас аз иттифоқҳои номуваффақ бо дигар ҳизбҳои мухолиф, Веа дар интихоботи президентии соли 2011 ба ҳайси ноиби президент дар баробари номзад ба мақоми президентӣ Уинстон Таман ширкат кард.

Рӯзи 26 декабри соли 2017 Ҷорҷ Веа пас аз пирӯзӣ дар даври дуввуми раъйдиҳӣ 25-умин президенти Либерия шуд. Ба барандаи Тӯби тиллоӣ дар соли 1995 дар 12 аз 15 ноҳия овоз дода шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Зодагони 1 октябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1966
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Президенти Либерия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либерия
Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Либерия
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Либерия
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Тоннер»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Монако»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Пари Сен-Жермен»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Милан»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Челси»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Манчестер Сити»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Олимпик Марсей»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ал-Ҷазира»
Фрунзе (ноҳияи Навкат)

**Фрунзе** () — деҳа дар ҳайати деҳистони Гулистони ноҳияи Навкати вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 6820 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Навкат
Локомотив-Помир

**Локомотив-Помир** — бошгоҳи футболи тоҷик дар шаҳри Душанбе, ки соли 1961 таъсис ёфта, дар авоили солҳои 1990-ум барҳам хӯрд. Он дар аввали соли 1999 эҳё шуд ва дар охири соли 2000 дубора пароканда шуд ва дар соли 2008 дубора барқарор шуд. Бозиҳои хонагӣ дар варзишгоҳи хурди «Локомотив»-и Душанбе баргузор мешавад.

Дар замони шӯравӣ умдатан дар чемпионати ҶШС Тоҷикистон ширкат карда, чанд мавсим дар лигаи дуюми Чемпионати СССР буд.  Солҳои 1999 ва 2000 дар Лигаи олии футболи Тоҷикистон бозӣ кардааст. Дар мавсими соли 1999 ӯ зинаи охирини 11-умро гирифт ва дар мавсими соли 2000 дар зинаи охирини 10-ум қарор гирифт ва аз Лигаи олӣ хориҷ шуд.  Худи ҳамон сол он пароканда шуд, вале баъдан дубора эҳё шуд.

Аз соли 2008 ба бозӣ дар Лигаи якуми Тоҷикистон шурӯъ карда, асосан дар зинаи поёнии ҷадвал ҷой гирифтааст. Соли 2017 бо бошгоҳи “Помир”-и Душанбе (бо “ССКА-Помир” омехта нашавад) муттаҳид шуд ва ҳоло “Локомотив-Помир” (пеш аз ин “Локомотив” ном дошт). Соли 2019 дар Лигаи аввал ҷои 1-умро ишғол кард ва мавсими соли 2020-ро дар лигаи олӣ гузаронида, дар байни 10 даста ҷои 9-умро гирифт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Сайҳун (бошгоҳи футбол)

**«Сайҳун»** — бошгоҳи футболи тоҷик аз шаҳраки Ғафуров (қаблан Хуҷанд ва Чкаловскро намояндагӣ мекард). Дар вилояти Суғд дар Лигаи якуми Қаҳрамони Тоҷикистон бозӣ мекунад.

## Таърихи бошгоҳ
Бошгоҳ на дертар аз соли 1992 таъсис ёфта, он шаҳри Хуҷандро намояндагӣ мекард. Соли 1992 дар нахустин чемпионати мустақили Тоҷикистон дар Лигаи олӣ ширкат кардааст.  Солҳои 1993-1995 намояндаи шаҳри Чкаловски ҳамсоя буд.

Дар давраи баромадҳо дар Лигаи олӣ (мавсимҳои 1992-1995) дар нимаи поёни ҷадвал ҷой гирифт ва дар соли 1995 дар зинаи охирини 15-ум боқӣ монд ва аз дивизиони элита хориҷ шуд ва пас аз он пароканда шуд.

Соли 2014 бо номи «Сайҳун» (Ғафуров) дубора эҳё шуд ва дар мусобиқаи минтақаи Суғд дар Лигаи якум (ҷои 7-ум дар байни 12 бошгоҳ) ширкат кард.

## Номҳои бошгоҳ
* 1992 — «Сайҳун» (Хуҷанд).
* 1993-1995 — «Сайҳун» (Чкаловск).
* 2014-то ҳол — «Сайҳун» (Бобоҷон Ғафуров).
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)

**«Ситора»** — собиқ бошгоҳи футбол аз Душанбе.

## Таърихи бошгоҳ
Бошгоҳ таърихи кӯтоҳ, вале рангин дошт.  Соли 1992 дар чемпионати мустақили Тоҷикистон аввалин маротиба баромад карда, танҳо дар ҷои 10-ум баромад. Вале аллакай соли 1993 даста дублро ба ҷо оварда буд — онҳо аз «Помир» пештар чемпион шуда, ҷоми Тоҷикистонро ба даст оварданд.

Ғалаба дар чемпионат дар мавсими соли 1994 такрор шуд ва дар солҳои 1995-1996 даста дар қатори ғолибон буд. Соли 1997 соли охирини мавҷудияти бошгоҳ гардид – бинобар мушкилоти молӣ он пароканда шуд ва аз чемпионат даст кашид.

## Дастовардҳо
* Қаҳрамони Тоҷикистон (2) 1993, 1994
* Дорандаи медали нуқраи Қаҳрамони Тоҷикистон (1): 1996.
* Дорандаи медали биринҷии Қаҳрамони Тоҷикистон (1): 1995.
* Барандаи Ҷоми Тоҷикистон (1): 1993.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Барқчӣ (бошгоҳи футбол)

**Барқчӣ** — бошгоҳи футболи тоҷик аз шаҳри Ҳисор, ки маркази маъмурии ноҳияи Ҳисор ба ҳайати Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ шомил аст.

То оғози соли 2015 ин бошгоҳ дар пойтахти Тоҷикистон – шаҳри Душанбе фаъолият мекард. Иштирокчии Лигаи олии футболи Тоҷикистон, ки дар ҷамъбасти мавсими соли 2024, зинаи 8-умро ишғол кард.

Финалисти Ҷоми Тоҷикистон-2008, барандаи Лигаи якуми Тоҷикистон дар соли 2006.

Ин даста ҳоло бозиҳои хонагии худро дар Варзишгоҳи марказии Ҳисор, ки 20 ҳазор тамошобинро дар бар мегирад, мегузаронад.  Дар солҳои 2007-2014 ин бошгоҳ дар шаҳри Душанбе дар Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявии Помир, ки 24 000 тамошобинро дар бар мегирад, меҳмононро қабул кардааст. 

Айни ҳол дастаи футболи "Барқчӣ" дар Лигаи олӣ баромад мекунад.

## Таърихи бошгоҳ
Соли 2006 дар Душанбе бошгоҳи футбол бо номи «Энергетик» таъсис ёфт. Худи ҳамон сол ғолиби Лигаи якуми Тоҷикистон ва роҳхат ба Лигаи олии кишвар гардид. Баъдан ба бошгоҳ Тоҳир Муъминов ҳамчун бозигар-мураббӣ роҳбарӣ мекард.

Соли 2007 дар мавсими дебюти худ дар сатҳи олӣ «Энергетик» дар байни 11 даста ҷои 9-умро гирифт. Соли 2008 ӯ ҷои панҷумро ишғол кард ва дар Ҷоми Тоҷикистон ба финал баромад ва аз тими Хуҷанд бо ҳисоби 1:2 шикаст хӯрд.

Дар мавсимҳои 2009 ва 2010 дар чемпионат боз панҷум ва соли 2011 чорумро ишғол карданд. Дар 2 соли минбаъда бошгоҳ дар зинаи охирини ҷадвал қарор гирифт. Ва дар мавсими соли 2014 ба далели мушкилоти молӣ 6 давр қабл аз анҷоми он аз чемпионат даст кашид ва дар натиҷа ҳафтум боқӣ монд.

«Энергетик» пеш аз оғози мавсими оянда сарпарасти нав пайдо кард — ба ҷои шабакаи барқи Душанбе ба ширкати миллии энергетикии «Барқи тоҷик» табдил ёфт. Дар пайи ин муомила бошгоҳ ба шарафи соҳиби наваш - "Барқи тоҷик" ном гирифт ва аз Душанбе ба шаҳри Ҳисор, ки дар 20-километрии ғарби Душанбе воқеъ аст, кӯчид. Аз соли 2016 ин маҳфил “Барқчӣ” ном гирифт.

**Таърихи тағир додани номҳо**

**<u>Таърихи ҳунарнамоӣ</u>**

## Бозигарони шинохта
*  Тоҳир Муъминов
*  Суҳроб Ҳамидов
*  Дилшод Восиев
*  Аҳтам Назаров
*  Далер Шарипов
*  Александр Франк
*  Алиа Силла
*  Хуршед Маҳмудов
*  Соҳиб Саванқулов

**Дастовардҳо**
* **[[Ҷоми Тоҷикистон]]:**
** 15px **Финалист (1):** 2008
***[[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи якум]]**:
** 15px **Ғолиб (1)**: 2006
 
## Мураббиён

**Ҳайати кунунии даста**

*Ба ҳолати 22 апрели соли 2025*

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳайати кунунӣ
Ҳосилот (бошгоҳи футбол)

**Ҳосилот** — бошгоҳи футболи тоҷик аз шаҳри Фархори ноҳияи Фархор, вилояти Хатлон. Моликият бошгоҳ соҳибкори тоҷик Убайдов Холназар мебошад. Собиқ иштирокчии Лигаи олии қаҳрамони Тоҷикистон, дар мавсими соли 2016 қаҳрамони кишвар шуд.

Барандаи Суперҷоми Тоҷикистон-2017, финалисти Ҷоми Тоҷикистон-2016, барандаи медали дукаратаи нуқраи Лигаи якуми Тоҷикистон (солҳои 2010 ва 2011), қаҳрамони Лигаи якуми Тоҷикистон (2015).

## Таърих
«Ҳосилот» соли 1981 таъсис ёфта, то замони пошхӯрии ИҶШС ба ҷамъияти варзишии «Ҳосилот» тааллуқ дошт.  Дар замони шӯравӣ дар қаҳрамони ҶШС Тоҷикистон ширкат карда, дар мавсими соли 1991 дар лигаи дуюми поёнии чемпионати ИҶШС бозӣ кардааст.

Пас аз ба даст овардани истиқлолияти Тоҷикистон дар соли 1992 ин бошгоҳ ширкат дар Лигаи олиро оғоз кард, вале танҳо дар нимаи аввали мавсим бозӣ карда, ба далели ихтилофоти сиёсӣ ва сар задани ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон аз даври дуюми чемпионат маҳрум монд.

Дар соли 1993, ӯ боз дар Лигаи олӣ, то мавсими 1997 бозӣ кард. Дар поёни соли 1997, пас аз поёни ҷанги дохилӣ дар кишвар ва имзои созишномаҳои сулҳ, Фархор, ба гуфтаи бархе аз манобеъ, воқеан аз фаъолият бозмонд. Тибқи иттилои дигар, вай дар лигаҳои поёнии чемпионати кишвар номунтазам ширкат кардааст.

Соли 2003 бошгоҳи «СКА-Хатлон» ба Лигаи олӣ баргашт, вале дарҳол ба Лигаи якум афтод ва дар ҷои охирин – 15-ум қарор гирифт. Дар охири соли 2005 даста воқеан аз фаъолият бозмонд ва танҳо дар соли 2010 бо номи аслии «Ҳосилот» дубора эҳё шуд.

Дар мавсимҳои 2010 ва 2011 бошгоҳ дар Лигаи якум (дар минтақаи Душанбе) ширкат карда, ҳарду бор барандаи медали нуқра гардид. Соли 2012 «Ҳосилот» аллакай дар Лигаи олӣ бозӣ мекард ва барои аввалин бор бозигарони хориҷӣ аз кишварҳои Африқо ба даста даъват шуда буданд.  Аммо дар охири он мавсим ӯ ҳамагӣ ҷои 11-умро гирифт ва дубора ба Лигаи якум баргашт.

Дар соли 2016 дастаи «Ҳосилот» боз дар Лигаи олии Тоҷикистон баромад карда, ба таври сенсатсионӣ медалҳои нуқра ба даст оварда, ҳаққи ширкат дар бозиҳои интихобии Ҷоми AFC-2017-ро ба даст овард, нахуст дар ду бозӣ бар қаҳрамони Афғонистон Шоҳин Асмайе шикаст хӯрд, вале натавонист дастаи «Дордой»-и Қирғизистонро дар даври баъдӣ шикаст диҳад ва аз Ҷоми AFC хориҷ шуд.

## Ивазкунии номҳо

## Дастовардҳо
* **[[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи олии Тоҷикистон]]:**
**15px **Дорандаи медали нуқра (1):** 2016.
* **[[Ҷоми футболи Тоҷикистон|Ҷоми Тоҷикистон]]:**
**15px **Финалист (1):** 2016.
* **[[Суперҷоми Тоҷикистон]]:** Ғолиб
**15px (1): 2017.
***[[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи якуми Тоҷикистон]]**:
**15px Ғолиб (1): 2015:
*15px **Дорандаи медали нуқра (2)**: 2010, 2011.

## Намоишҳо дар мусобиқаҳои байналмилалӣ

## Мураббиён
*Маълумоти нопурра оварда шудааст.*

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Маълумот оиди бошгоҳ дар сомонаи footballfacts.ru
* Маълумот оиди бошгоҳ дар сомонаи wildstat.ru 

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Дудпулӣ

**Дудпулӣ** (дудона) – навъи андозе, ки аз ҳар ҳавлӣ си­тонида мешуд. Дудпулӣ дар замони ҳукмронии Темуриён пайдо шуда, минбаъд инкишоф ёфтааст. Охири асри XIX миқдори 
он дар аморати Бухоро гуногун буд. Масалан, дар бекии Қаротегин 75 тангаро ташкил мекард. Дар қисми ҷану­бии бекии Дарвоз деҳқонон барои истифодаи ҳезум ба бек як гӯсфанд ё ду парча карбос медоданд, ки он дертар ба пул иваз шуд. Дар ҳавзаи дарёи Хингоб миқдори дудпулӣ 1–2 танга буд. Баъди ғалабаи Инқилоби Октябр дар Оси­ёи Миёна барҳам хӯрд.

## Адабиёт
Кисляков Н. А. Патриархально­феодальные отношения среди оседлого населения Бухарского ханства в конце XIX – начале XX века. М.–Л., 1962.

## Манбаъ

Гурӯҳ: Таърих
Каркӯй

**Каркӯй** (форсӣ: کرکوی) Каркӯя, Каркӯ, Мину Каркӯй, Курук – шаҳри таърихӣ дар Сиистон. Яке аз дарвозаҳои панҷгонаи Заранг бо номи дарвозаи Каркӯй машҳур буд, ки 
роҳҳои иртиботии ҳар ду шаҳрро бо ҳам пайваст мекард. Ба қавли Ёқути Ҳамавӣ, мардуми Каркӯй аҳли хавориҷ буданд ва дар он ҷо оташкадае вуҷуд дошт, ки зардуштиён нисбат ба он эътиқоди бисёр доранд. Оташкадаи Каркӯй дар осори таърихӣ бо номи «Маъбади Гаршосб» ёд мешавад. Ҷуғрофиёнигор Закариё ибни Муҳаммади Қазвинӣ оташкадаи Каркӯй­ро хеле хуб тасвир кардааст: оташкада дар зери ду гунба­ди бузург (шабеҳ ба ду шохи гов) қарор дошт. Ходимони от­ашкада бо навбат аз атрофи бино чӯби газ ҷамъоварӣ карда, оташро ҳамеша фурӯзон нигоҳ медоштанд. Мувофиқи маъ­лумоти «Таърихи Сиистон», Каркӯй дар асл маъбадҷои Гаршосб буд ва оташгоҳро Кайхусрав ва Рустам пас аз пирӯзӣ бар Афросиёб бунёд карданд. Тибқи ин ривоят, Кайхусрав аз баракати неру ва рӯшноии эзадӣ, ки Гаршосб дар Каркӯй гузошта 
буд, ҷодуи торикӣ ва ёрони Афросиёбро дарҳам шикаста, ба оташгоҳ асос гузошт. «Шеъри оташкадаи Каркӯй» аз қадимтарин намунаи ашъори шашҳиҷоии охири давраи Сосониён ва давраи аввали густариши ислом аст, ки дар асоси ҳамосаи куҳан суруда шудааст: 

Фаррухат бодо рӯш, 

Ханида Гаршосб ҳуш. 

Ҳаме бираст аз ҷӯш, 

Нӯш кун май, нӯш. 

Дӯст бадо кӯш: 

Б­офарин ниҳода гӯш, 

Ҳамеша некӣ кӯш, 

Дӣ гузашту дӯш. 

Шоҳо, худойгоно, 

Б­офарин шоҳӣ.

Оташкадаи Каркӯй пас аз тохтутози арабҳо ба Хуросон чанд муддат побарҷой буд. Харобаҳои оташкада ҳоло 20 км шимолу ғарбтари Заранҷ, дар соҳили чапи шохоби Ҳир­манд, дар наздикии минтақаи Миён­кангӣ воқеъ аст. Дар заминаи ҳафри ёдгории Каркӯй қабатҳои фарҳангии аҳди Аш­кониён ва Сосониён кашф шуданд. Аз бинои асосии оташ­кадаи Каркӯй танҳо як бахши девори хиштии он боқӣ мон­дааст. Дар атрофи ёдгорӣ сафолпораҳои бисёр ёфт гарди­данд, ки баъзе онҳо мунаққаш ва баъзе маъмулиянд.

## Адабиёт
Таърихи Сиистон. Д., 2014; . 
رضا مهرآفرین، زهیر واثق عباسی کرکوی، آتش پیروز بهرام در سکستان// مطالعات باستان شناسی پارسه، شمارۀ ١، ۶٩٣١ ش

## Манбаъ

Гурӯҳ: Таърих
БМВА (бошгоҳи футбол, Душанбе)

**Бошгоҳи футболи «БМВА» Душанбе** — бошгоҳи футболи тоҷик аз шаҳри Душанбе. Он ба бошгоҳи марказии варзишии Артиши Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил мешавад. Ин яке аз куҳантарин ва маъруфтарин бошгоҳҳои Тоҷикистон аст. Чемпиони секаратаи ҶШС Тоҷикистон, дорандаи секаратаи Ҷоми ҶШС Тоҷикистон, дорандаи медали биринҷии чемпионати Точикистон, финалисти Ҷоми Тоҷикистон, дорандаи медалҳои нуқра ва биринҷии Ҷоми Федератсияи футболи Тоҷикистон.
## Номҳо
* 1947—1953 — ХА (Хонаи афсарон), ХАМ (Хонаи афсарони минтақа) «Артиши Сурх»
* 1954—1963 — ХАС (Хонаи Артиши Советӣ)
* 1964—1965 — «Ситора»
* 2004—2006 — БМВА

## Таърих
Бошгоҳи футболи артиш аз соли 1947 бо номи ХАМ Сталинобод (ХАМ — Хонаи афсарони минтақа) таъсис ёфтааст. Ва дар худи ҳамон соли дебют аввалин ҷоми ҷумҳуриявиро ба даст овард. Дар муборизаи финалӣ дастаи Ҳисорро бо ҳисоби 3:2 мағлуб карда, соҳиби Ҷоми ҶШС Тоҷикистон гардид. Пас аз як сол вай дар чемпионати ҶШС Тоҷикистон аввалин шуда, ҷои чорумро ишғол кард. Соли 1963 барои дастаи артиш соли бобарортарин ҳисоб кардан мумкин аст. Даста дар мавсими имсола ҳам дар чемпионати ҶШС Тоҷикистон оид ба футбол ва ҳам дар Ҷоми ҶШС Тоҷикистон ғолиб омада, як навъ дубл ба даст овард.

Аз соли 1950 инҷониб артишиёни пойтахт дар Ҷоми ИҶШС бо номи ХАМи Артиши Сурх иштирок карданд. Аммо баромадҳои онҳо дар марҳилаҳои аввали мусобиқа анҷом ёфтанд.  Дар охири солҳои 60-ум бошгоҳ баромадҳои худро дар сатҳи ҷумҳуриявӣ қатъ карда, ҳамчун бошгоҳи артиш фаъолият мекард ва танҳо дар чемпионатҳои шаҳрӣ ва мусобиқаҳои гуногуни варзишии артиш дар кишвар ширкат мекард.

**Эҳё ва муттаҳидшавӣ**

Соли 2003 бо ташаббус ва дастгирии фаъолонаи Вазири мудофиаи Тоҷикистон (мухлиси ашаддии футболи тоҷик ва бахусус «Помир»и Душанбе) Хайруллоев Шералӣ Хайруллоевич бошгоҳ бо номи «БМВА» Душанбе дубора эҳё карда шуд. Ва аллакай соли 2004 даста дар лигаи олии футболи Тоҷикистон бозӣ мекард. Дебют осон дастаи артиш  мавсимро дар байни 10 нафар иштирокчиён дар ҷои ҳафтум ба охир расонд. Ва дар мавсимҳои минбаъда БМВА бомуваффақият баромад карда, дар садри ҷадвал ҷой гирифт.

Қабл аз оғози мавсими соли 2007, БМВА бо ҳамватанон ва воқеан ҳамдастаҳо якҷо шуд.  Аз ҷумла, бо дастаи «СКА-Помир», ки ҳамзамон дар ҳайати бошгоҳи варзишии артиши мудофиаи ҳавоии назди Вазорати дифои Тоҷикистон шомил буд. Дар аввал бошгоҳ «БМВА-Помир» ном дошт.

## Роҳбарият ва кормандон

## Ҳайати мураббиён

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Қаро-Ӯй (ноҳияи Навкат)

**Қаро-Ӯй** () — деҳа дар ҳайати деҳистони Қирғиз-Отаи ноҳияи Навкати вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 605 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Навкат
Фараҳноз Шарафова

**Фараҳноз Шарафова** (тав. 1 январи 2003; ноҳияи Восеъ, Хатлон, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик.

## Зиндагинома
Фараҳноз 1 январи соли 2003 дар оилаи соҳибкор таваллуд шудааст. Ӯ дар оила ягона духтар буда, се бародар дорад.

Хешовандони модарии Фараҳноз санъаткор мебошанд ва ин сабаби ба ҳунар рӯ овардани
ӯ шудааст. Фараҳноз баъди хатми синфи 9 ба коллеҷи санъати ба номи Акашариф Ҷураев дохил шуд, аммо пас аз як соли таҳсил онро тарк кард. Фараҳноз соҳаи тиббро дӯст медорад ва пас аз тарки таҳсил ҳуҷҷатҳояшро ба коллеҷи тиббӣ супурда онҷоро хатм кардааст.

Сабаби ба саҳна ворид шудани ӯ ин дӯсти ӯ Парзиз, ки ҳоло продюсераш мебошад аст.
Бародаронаш ба касби интихобнамудаи хоҳарашон розӣ набуданд аммо дар охир пас аз иштирок дар барномаи телевизионии «Парвин», дигар зид набаромаданд. 

Ҳоло Фараҳноз яке аз беҳтарин овозхонҳои Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.

## Ҳаёти шахсӣ
Фараҳноз Шарафова соли 2024 оиладор шудааст.
## Сурудҳо
* Нозам
* Рақами 2
* Булҳавас
* Азизтарин
* Уф, уф, уф
* Ҳабибӣ
* Ишқи ту
* Камарборик
* Хоҳарум
*... ва ғайраҳо*
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Агрономичне

**Агрономичне** () — деҳа дар ҳайати деҳшӯрои Агронмичнеи ноҳияи Виннитсаи вилояти Виннитса, кишвари Украина.

Аҳолӣ — 3852 нафар дар соли 2001.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Виннитса
Филми Супер Марио Брос

**«Филми Супер Марио Брос»** () — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* The Super Mario Bros. Movie Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2023
Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои Ҷопон
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Саргузаштҳои Тинтин (филм)

**«Саргузаштҳои Тинтин»** () — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* The Adventures of Tintin Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2011
Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои Hemisphere Media Capital
Гурӯҳ:Филмҳои The Kennedy/Marshall Company
Гурӯҳ:Филмҳои WingNut Films
Гурӯҳ:Филмҳои Nickelodeon Movies
Гурӯҳ:Филмҳои Amblin Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Paramount Pictures
Гурӯҳ:Филмҳои Columbia Pictures
Овоз (франшиза)

**«Овоз»** () як франшизаи медиа аст, ки соли 2016 бо нашри филми бадеии ҳамон ном оғоз шуда, аз ҷониби Illumination Entertainment истеҳсол шуда, аз ҷониби Universal Pictures.

## Филмҳо
* Овоз (2016)
* Овоз 2 (2021)

## Пайвандҳо
* 


Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Ҳаёти махфии ҳайвоноти хонагӣ

**Ҳаёти махфии ҳайвоноти хонагӣ** () — як пӯёнамоии роёнаии себуъдии мусиқоии кумедӣ сохтаи Illumination Entertainment аст, ки дар соли 2016 аз ҷониби Universal Pictures мунташир шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2016
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Ҳаёти махфии ҳайвоноти хонагӣ
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Шрек 2

**«Шрек 2»** () — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Shrek 2 Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2004
Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Шрек
Гурӯҳ:Филмҳои DreamWorks Animation
Гурӯҳ:Филмҳои DreamWorks Pictures
Шрек

**«Шрек»** () — як франшизаи медиа аст, ки соли 2001 бо нашри филми бадеии ҳамон ном оғоз шуда, истеҳсолоти киностудияи DreamWorks Animation.

## Филмҳо
* Шрек (2001)
* Шрек 2 (2004)
* Шрек Сеюм (2007)
* Шрек барои ҳамеша (2010)
* Гурбаи мӯзапӯш (филм, 2011) (2011)
* Гурбаи мӯзапӯш: Хоҳиши охирин (2022)
* Шрек 5 (2026)

## Пайвандҳо
* 


Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Оқ-Ҷар (ноҳияи Ӯзган)

**Оқ-Ҷар** () — деҳа дар ҳайати деҳистони Оқ-Ҷари ноҳияи Ӯзгани вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 2255 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Ӯзган
Ноҳияи Навкат

**Ноҳияи Навкат** (ноҳияи Новқат,  ) — воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ дар вилояти Ӯши Қирғизистон. Маркази маъмурӣ шаҳри Навкат (*инчунин* Нӯкат) мебошад.

## Таърих
29 октябри соли 1958 як қисми қаламрави ноҳияи барҳам додашудаи Янги-Навкат ба ноҳияи Навкат ва аз 26 ноябри соли 1959 як қисми қаламрави ноҳияи барҳам додашудаи Уч-Қӯрғон  ҳамроҳ карда шуд.

## Аҳолӣ
Тибқи барӯйхатгирии аҳолии Қирғизистон дар соли 2021, шумораи аҳолии ноҳия 389 455 нафар буд, аз ҷумла:

* қирғизҳо — 320 920 нафар ё 73,6%,
* ӯзбекҳо — 41299 нафар ё 25,9%,
* ҳемшилҳо — 276 нафар ё 0,1%,
* туркҳо – 8679 нафар ё 0,1%,
* русҳо — 5641 нафар ё 0,1%,
* тоторҳо — 7123 нафар ё 0,05%,
* дигарон — 3629 нафар ё худ 0,1%.

## Тақсимоти маъмурӣ
Ба ҳайати ноҳия 1 шаҳри дорои аҳамияти вилоятӣ – Навкат ва 16 ҷамаоти деҳот дохил мешаванд, ки дар онҳо 97 деҳа ҷойгир аст :

# Ҳавзаи деҳоти Бел: д. Бел (марказ), Қайрағоч, Ҷаш, Тош-Булоқ;
# Ҳавзаи деҳоти Гулистон: д.  Фрунзе (марказ), Гулистон, Беш-Қӯрғон, Бӯстон, Чон-Қишту;
# Ҳавзаи деҳоти Янги-Навкат: д. Янги-Навкат (марказ), Қизил-Теит, Темир-Курук, Дӯнг-Қишлоқ, Ҷандама, Катта-Тол, Кунгӯй-Ҳасана, Мончок-Теппа, Тескей;
# Ҳавзаи деҳоти Исанов: д. Янги-Бозор (марказ), Ҷар-Қӯрғон, Фёдоров, Чеч-Теппа, Хӯҷаке, Кичик-Олой;
# Ҳавзаи деҳоти Қаро-Тош: д. Қаро-Тош (марказ), Нойгут;
# Ҳавзаи деҳоти Кенеш: д. Қув-Майдон (марказ), Оқ-Терак, Арбин, Чегеден, Шанкӯл, Бойиш, Батув, Дари-Булоқ;
# Ҳавзаи деҳоти Кӯк-Бел: д. Кӯк-Бел (марказ), Қайиндӣ;
# Ҳавзаи деҳоти Кулатов: д. Хӯҷа-Ариқ (марказ), Оқчол, Баглан, Қӯш-Теппа, Кизил-Булоқ, Обшир-Ота, Ариқ-Тейит, Кулуштан;
# Ҳавзаи деҳоти Қизил-Октябр: д. Кӯк-Ҷар (марказ), Алашан, Борбаш, Ҷийда, Қаронай, Сариқандӣ;
# Ҳавзаи деҳоти Қирғиз-Ота: д. Кӯтӯрмӯ (марказ), Борко, Қаро-Ӯй, Қаро-Тош, Қирғиз-Ота, Тош-Булоқ, Оқ-Булоқ;
# Ҳавзаи деҳоти Мирмаҳмудов: д Чапаев (марказ), Арал, Барин, Будайлиқ, Қапчиғой, Қаро-Кӯкту;
# Ҳавзаи деҳоти Наймон: д. Наймон (марказ), Улу-Тов;
# Ҳавзаи деҳоти Он-Экибел: д. Он-Экибел (марказ), Нарай, Мирзо Наймон, Он-Ики-Мӯйноқ, Ӯрнӯк;
# Ҳавзаи деҳоти Тӯхтамат Зулпуев: д. Учбой (марказ), Ойбек, Оқ-Чабу, Интернатсионал, Қараке, Коммунизм, Ӯсӯр, Тошлоқ, Чучук, Ятан;
# Ҳавзаи деҳоти Телес: д. Муркут (марказ), Ой-Тамга, Герей-Шорон, Ҷайилма, Додон, Кенеш, Меркит, Толман, Қарокечит;
# Ҳавзаи деҳоти Интимоқ: д. Интимоқ (марказ), Беш-Буркан, Ариқ-Бою, Дӯнг-маҳалла, Оқшор, Тош-Булоқ, Челекчӣ, Ничке-Сув.

## Эзоҳ

*
Навкат
Корбар (роёна)

[мини|Дар [Барномаи компютерӣ|барномаи компютери е дар веб-сомона корбар аксар вақт абстракти нишонак муаррифӣ карда мешавад.]]
 
**Корбар** шахсест, ки хадамоти  компютер ё шабакаро истифода мебарад. Корбар аксар вақт **ҳисоби корбарӣ** дорад ва дар система бо **корбарном**(ё **номи корбар** ) муайян карда мешавад.  Бархе аз нармафзорҳо ба системаҳои дигар хидмат мерасонанд ва корбарони ниҳоии мустақим надоранд.

## Корбари ниҳоӣ
Корбари ниҳоӣ - инҳо корбарони ниҳоии нармафзорҳо мебошанд (инчунин  операторҳо  низ меноманд). Корбари ниҳоӣ аз корбароне, ки маҳсулотро пуштибонӣ мекунанд, ба монанди системаҳо фарқ мекунад маъмурон, маъмурони пойгоҳҳои додаҳо ва техники компютерӣ. Ин истилоҳ барои абстраксия ва фарқ кардани онҳое, ки танҳо нармафзорро истифода мебаранд, аз падидоварони система, ки нармафзорро барои корбарони ниҳоӣ такмил медиҳанд, истифода мешавад.Тарҳрезии ба корбар нигаронидашуда, инчунин оператори нармафзорро аз муштарие, ки барои таҳияи он пардохт мекунад ва дигарон фарқ мекунад манфиатдор тарафҳое, ки метавонанд нармафзорро мустақиман истифода набаранд, аммо барои насб кардани он кӯмак мекунанд талабот. Ин абстраксия пеш аз ҳама ҳангоми таҳия муфид аст интерфейси корбар ва ба маҷмӯи хусусиятҳои мувофиқ ишора мекунад, ки интизор меравад барои аксари корбарон умумӣ бошад.
Гурӯҳ:Вожагони роёна
Гурӯҳ:Вожагони интернет
Панҷшер (бошгоҳи футбол)

**«Панҷшер»** — бошгоҳи футболи тоҷик аз шаҳраки Балх ва ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ намояндагӣ мекунад. Ғолиби лигаи якум 2023. Иштирокчии лигаи олии чемпионати Тоҷикистон.

## Таърих
Бошгоҳи Колхозобод соли 1973 бо номи «Труд» дар замони шӯравӣ дар мусобиқаҳои гурӯҳии тарбияи ҷисмонӣ иштирок мекард;

Соли 1997 дар Лигаи олии Чемпионати Тоҷикистон бо номи «СКА-Панҷшер» бори аввал баромад. Тибқи баъзе гузоришҳо, бошгоҳ дар натиҷаи муттаҳидшавӣ бо дастаи СКА, ки солҳои 1995-1996 дар Лигаи олӣ бозӣ мекард, дар элита ҷой гирифтааст.

Солҳои 1998-2003 пайваста дар чемпионат бо номи «Панҷшер» баромад кардааст. Дар соли 2001 ӯ медалҳои нуқра ба даст овард, аммо ин ягона муваффақияти назарраси бошгоҳ буд (дар дигар мавсимҳо он дар нимаи миёна ё поёни ҷадвал ҷойгир буд).

Пас аз мавсими соли 2003, «Панҷшер» Лигаи олиро тарк карда, солҳои 2005, 2009 ва аз соли 2011 дар Лигаи якум бозӣ кардааст. Дар соли 2012 бошгоҳ ғолиб дар минтақаи Душанбе дар Лигаи якум шуда, ҳуқуқи боз дар сатҳи баландтаринро соҳиб шуд.

Аммо соли 2013 «Панҷшер» дар Лигаи олӣ ҳамагӣ 5 бозӣ анҷом дода, дар он 1 имтиёз ба даст оварда, баъди он аз ширкат дар чемпионат худдорӣ карданд. Дар соли 2014, бошгоҳ боз дар мусобиқаи Лигаи якум иштирок кард.

Соли 2015 "Панҷшер" расман ба логотипи нав гузашт, ки эмблемаи соли 1973 таҳияшударо иваз кард. Унсури асосии логотип - 5 шер - бетағйир монд ва танҳо тағироти ночизро аз сар гузаронд. Аммо мухлисони «сафед-сурх» нишони навро аслан эътироф намекунанд.  Тавре сармураббии бошгоҳ Бахтиёр Ҳакимов хабар дод, логотипи нав тасвири услубишудаи шерҳо буда, бо рангҳои бошгоҳи руминиягӣ сохта шудааст. Дар нишон тасвири 5 шер (лақаб), номи даста, номи шаҳр ва соли таъсисёбии бошгоҳро дар бар мегирад.

Аз даври дуюм «Панҷшер» бо рамзҳои нав баромад кард. Муаллифи логотип Аверин Антон аст, ки дар Русия (вилояти Ярославл, шаҳри Гаврилов-Ям) зиндагӣ мекунад.

### Рангҳои бошгоҳ

## Номҳо
* 1973 — «Труд».
* 1984—1987 — «Меҳнат».
* 1994—1995 — «Динамо».
* 1996 — «Меҳнат».
* 1997 — «СКА-Панҷшер».
* 1998—2003 — «Панҷшер».
* 2005 — «Меҳнат».
* 2009 — «Панҷшер».
* 2011 — «Румӣ».
* 2012 — то ҳол — «Панҷшер»

## Варзишгоҳ
Майдони хонагии бошгоҳи футболи «Панҷшер» варзишгоҳи ба номи Уктам Маматов (вилояти Хатлон, ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ, кӯчаи Советӣ) мебошад, ки 8500 тамошобинро дар бар мегирад. Он соли 1974 сохта шудааст.

## Дастовардҳо
* Дорандаи медали нуқраи чемпионати Тоҷикистон: 2001.
* Ғолиби Лигаи якуми қаҳрамони Тоҷикистон: 2012, 2016, 2023.
* Барандаи медали биринҷии Ҷоми ФФТ 2018.

## Ҳайати мураббиён

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Твиттер
* Гурӯҳ дар Вконтакте
* Таърихи бошгоҳҳои футбол

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Варзишгоҳи марказии Хоруғ

**Варзишгоҳи марказии Хоруғ** — варзишгоҳ дар маркази маъмурии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшони Тоҷикистон — шаҳри Хоруғ.

Варзишгоҳ солҳои 1980-уми асри гузашта сохта шуда буд. Он дар солҳои 2000-ум барқарор карда шуд. 15 ҳазор тамошобинро қабул мекунад. Солҳо боз дастаҳои гуногуни футболи шаҳр ва ВМКБ бозиҳои хонагии худро дар ин варзишгоҳ баргузор мекарданд. Ин варзишгоҳи истикоматии тими миллии Бадахшон ва бошгоҳҳое мебошад, ки дар лигаи дуюми чемпионати Тоҷикистон бозӣ мекунанд. Ҳоло дар варзишгоҳ ғайр аз бозиҳои футбол мусобиқаҳо ва чорабиниҳои гуногуни варзишӣ, фестивалу намоишхои шаҳрӣ барпо мегарданд.

## Пайвандҳо
* Варзишгоҳҳои Тоҷикистон дар сомонаи worldstadiums.com 

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Хоруғ
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Варзишгоҳи 20-солагии Истиқлолият

**Варзишгоҳи «20-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон»** — варзишгоҳ воқеъ дар шаҳри Хуҷанди Тоҷикистон. 

Варзишгоҳ 25 ҳазор тамошобинро дарбар мегирад, майдони варзишгоҳ аз алафхои табиӣ сохта шудааст. Он соли 2009 ба ифтихори 20-умин солгарди истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон сохта шуда, аз ин рӯ чунин ном гирифтааст.  Дар варзишгоҳ ғайр аз вохуриҳои футбол мусобиқаҳо аз руи дигар намудҳои варзиш, инчунин ҷашнҳои асосии шаҳру кишвар барпо мегарданд. Бошгоҳи футболи Хуҷанд бозиҳои хонагии худро дар варзишгоҳ мегузаронад.

## Пайвандҳо
* Маълумот оиди варзишгоҳ 

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Хуҷанд
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Ғарм (варзишгоҳ)

**Варзишгоҳи «Ғарм»** — варзишгоҳи бисёрсоҳавӣ дар шаҳраки Ғарми ноҳияи Рашти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Дар қисми ҷанубии шаҳраки Ғарм, дар наздикии соҳили дарёи Сурхоб воқеъ аст. Варзишгоҳ 3 ҳазор тамошобинро дарбар мегирад. На дертар аз соли 1990 сохта ва кушода шудааст. Дар тӯли солҳо бошгоҳҳои гуногуни футболи шаҳру вилоят бозиҳои хонагии худро дар ин варзишгоҳ баргузор мекарданд. Дар солҳои ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон дар солҳои 90-ум ин варзишгоҳ осеби ҷиддӣ дида, дар солҳои 2000-ум қисман бозсозӣ шуд. Ҳоло дар варзишгоҳ ғайр аз бозихои футбол мусобиқаҳо ва чорабинихои гуногуни варзишӣ, фестивалу намоишҳои шаҳрӣ барпо мегарданд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Варзишгоҳи Тоҷикистон дар сомонаи worldstadiums.com 
* Манзараи варзишгоҳи «Ғарм» аз Google Maps

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Рашт
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
БМВА (варзишгоҳ, Душанбе)

**Варзишгоҳи «БМВА» Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон»** — варзишгоҳ воқеъ дар пойтахти Тоҷикистон - Душанбе. Ин арсаи хонаи футболи БМВА-Помир мебошад.

Варзишгоҳ соли 1961 сохта ба истифода дода шуд. Дар солҳои шӯравӣ футболбозони БМВА – «Помир» дар варзишгоҳ тамрин мекарданд ва тими ҷавонони бошгоҳ низ бозиҳои хонагии худро мегузарониданд. Худи командаи БМВА — «Помир» бозиҳои худро дар варзишгоҳи ҷумҳуриявии ба номи М.В. Фрунзе мегузарониданд. Инчунин, дар ин варзишгоҳ варзишгарони БМВА-и Вазорати мудофиаи ИҶШС тамрин мекарданд ва айни замон варзишгарони БМВА-и Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон тамрин мекунанд.

Дастаи асосии БМВА – «Помир» бозиҳои хонагии худро аз миёнаҳои солҳои 2000-ум дар ин варзишгоҳ оғоз карда буд ва дар ҳоли ҳозир ин варзишгоҳи асосӣ барои ин даста мебошад. Илова ба бозиҳои футбол, дар варзишгоҳ чорабиниҳои гуногуни варзишӣ, аз қабили варзиши сабук баргузор мешаванд.  Дар сатҳи шаҳр ҷашнҳо, намоишҳо ва консертҳо баргузор мешаванд.

## Пайвандҳо
* Варзишгоҳи «БМВА» дар сомонаи footballfacts.ru

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Варзишгоҳи марказии Бохтар

**Варзишгоҳи марказии Бохтар** — варзишгоҳи бисёрсоҳавӣ воқеъ дар шаҳри Бохтари Тоҷикистон. Иқтидори майдон 10 000 нафарро ташкил медиҳад. Бошгоҳҳои «Хатлон» ва «Тоҷиктелеком» (то соли 2008) бозиҳои хонагии худро дар варзишгоҳ баргузор мекунанд. Дар ин ҷо аз руи дигар намудҳои варзиш, аз қабили варзиши сабук низ мусобикаҳо гузаронда мешаванд.

## Пайвандҳо
* Маълумот оиди варзишгоҳ 

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Варзишгоҳи марказии Кӯлоб

**Варзишгоҳи марказии Кӯлоб** — варзишгоҳи бисёрсоҳавӣ дар шаҳри Кӯлоби Тоҷикистон, ки дар вилояти Хатлони кишвар ҷойгир аст. Бошгоҳи футболи «Равшан» бозиҳои хонагии худро дар варзишгоҳ баргузор мекунад. 

## Таърих
Варзишгоҳ соли 1966 бо супориши КМ Партияи Коммунистии ҶШС Точикистон барои гузарондани бозиҳои хонагии даста як сол пеш аз таъсиси даста сохта шудааст. Вакқте ки варзишгоҳ сохта шуд, онро варзишгоҳи «Пахтакор» меномиданд, баъдтар номаш иваз карда шуд.

Варзишгоҳ 20 ҳазор тамошобинро ҷой мекунад ва дар варзишгоҳ ғайр аз вохӯриҳои футбол боз аз рӯи дигар намудҳои варзиш мусобиқаҳо низ барпо мегарданд. Дар варзишгоҳ инчунин идҳои асосии шаҳру мамлакат барпо мегарданд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Маълумот оиди варзишгоҳ 

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Қисиқ-Олма

**Қисиқ-Олма** () — деҳа (айыл) дар ҳайати деҳистони Ҷалпақ-Тоши ноҳияи Ӯзгани вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 322 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Ӯзган
Варзишгоҳи марказии Ҳисор

**Варзишгоҳи  марказии Ҳисор** — варзишгоҳи бисёрфунксионалии шаҳри Ҳисори Тоҷикистон (ноҳияи Ҳисори НТҶ), 12 км ғарби Душанбе.  Он солҳои 2014-2015 сохта шуда, моҳи октябри соли 2015 ба истифода дода шуд.  Яке аз калонтарин варзишгоҳҳои Тоҷикистон буда, 20 ҳазор тамошобинро дар бар мегирад.  Вохурихои хонагиро дар ин варзишгоҳ бошгоҳи футболи «Баркчӣ» мегузаронад. Ҳамчунин, бархе бозиҳоро дар ин варзишгоҳ тими миллии футболи Тоҷикистон, тимҳои ҷавонону наврасони кишвар ва бархе аз бошгоҳҳои Лигаи олии Чемпионати Тоҷикистон, ки варзишгоҳҳои худашон бо баҳонаҳои гуногун иҷозаи баргузории бозиҳо надоштанд, баргузор мекунанд.

Варзишгоҳи мазкур 27 октябри соли 2015 ба истифода дода шуда, ба 3000-солагии Ҳисор бахшида шуда аст. Дар маросими ифтитоҳи он раисиҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ширкат дошт.  Сохтмони варзишгоҳ каме бештар аз 42 миллион сомонӣ харҷ шудааст.

Моҳи июли соли 2017 дар варзишгоҳ бори аввал бозиҳои мусобиқаи байналмилалӣ - Ҷоми АФОМ байни дастаҳои ҷавонони то 15-сола баргузор шуд.

4 ноябри соли 2017 дар варзишгоҳи Ҳисор бозии ниҳоии Ҷоми АФК-2017 баргузор шуд, ки дар он дастаҳои «Истиқлол»-и Душанбе ва «Ал-Қуво»-и Ироқ (Қувваҳои Ҳавоӣ) вохӯрданд. Бозӣ бо ҳисоби 0:1 ба фоидаи бошгоҳи Ироқ, ки барандаи Ҷоми AFC-2017 шуд, анҷом ёфт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Зарафшон (бошгоҳи футбол, Панҷакент)

**Зарафшон Панҷакент** — бошгоҳи футболи шаҳри Панҷакент. Онҳо як мавсим дар Лигаи Тоҷикистон, дивизиони олии кишвар, дар соли 2012 ҳамчун тими навбаромад бозӣ карданд, вале дар зинаи поён қарор гирифтанд ва аз иштирок дар лигаи олӣ маҳрум шудаанд. Бошгоҳ соли 2019 дар лигаи якум иштирок намуда ҷои охиринро гирифт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*http://www.varzish-sport.tj//index.php?option=com_content&task=view&id=5319&Itemid=2 Қаҳрамони Тоҷикистон. 2-юм давр (русӣ)
*http://fft.tj/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=110&Itemid=784  Қаҳрамони Тоҷикистон: натиҷаҳои бозори интиқоли мавсимӣ
*Soccerway.com сомона

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Душанбе-83

**Душанбе-83** — бошгоҳи футбол аз шаҳри Душанбеи Тоҷикистон.

## Таърих
БФ «Душанбе-83» барои аввалин бор дар соли 2019 пас аз гирифтани ҷойи сеюм дар Лигаи якуми Тоҷикистон ба Лигаи олии футболи Тоҷикистон роҳхат гирифт.

## Майдон
Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар варзишгоҳи «Авиатор»-и Душанбе мегузаронад.  Варзишгоҳ 2000 нафар тамошобинро ҷой мекунад.
## Мураббиён

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Эсхата (бошгоҳи футбол, Хуҷанд)

**«Эсхата Хуҷанд»** — бошгоҳи футболи шаҳри Хуҷанди Тоҷикистон аст. Ҳоло онҳо дар Лигаи олии футболи Тоҷикистон бозӣ мекунанд.

## Таърих
Тими «Эсхата-Хуҷанд» пас аз гирифтани ҷойи дуюм дар Лигаи якуми Тоҷикистон дар мавсими соли 2020 бори аввал ба Лигаи олии Тоҷикистон роҳхат гирифт. Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар варзишгоҳи «Спартак»-и шаҳри Хуҷанд мегузаронад.

## Варзишгоҳ
Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар варзишгоҳи «Спартак»-и шаҳри Хуҷанд мегузаронад.
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Файзканд (бошгоҳи футбол, Восеъ)

**БФ «Файзканд» Восеъ** () — бошгоҳи футболи Ҳулбуки ноҳияи Восеи Тоҷикистон.

## Таърих
«Файзканд» соли 2018 таъсис ёфта, дар соли 2019 пас аз гирифтани ҷои дуюм дар Лигаи якуми Тоҷикистон ба Лигаи олии Тоҷикистон роҳхат гирифт.

24 марти соли 2020 ФК «Файзканд» Тоҳирҷон Муъминовро мудири нав эълон кард.

## Варзишгоҳ
Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар Варзишгоҳи марказии Ҳисор, ки 20 000 тамошобин дорад, мегузаронад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Урдугоҳи Сондер

**Сондерлагер** истилоҳест, ки аз ҷониби фашистон барои таъин кардани лагерҳои махсус дар системаи лагерҳои консентратсионӣ истифода мешуд, ки дар он маҳбусоне, ки таҳдиди махсус доштанд ё назорати зиёдро талаб мекарданд, нигоҳ дошта мешуданд.

## Таърих ва ҳадаф
Кампҳо одатан барои маҳбусони сиёсӣ, асирони ҷангӣ, яҳудиён ва дигар гурӯҳҳое, ки режими фашистӣ "хатарнок" ҳисобида мешуд, таъсис дода шудааст. Лагерҳои ин намуди лагерҳо бо чораҳои пурзӯри амният ва шароити махсусан сахти нигоҳдорӣ, ки аксар вақт бо озмоишҳои тиббӣ ва қатлҳои оммавии маҳбусон ҳамроҳӣ мекарданд, хос буд.

## Шартҳои нигоҳдорӣ
Маҳбусони лагери Сондеркап ба муносибати махсусан сахт, аз ҷумла шиканҷа ва кори маҷбурӣ дучор шуданд. Аксар вакт ин гуна лагерьхо макони тачрибахои тиббии фашистй гардиданд. Масалан, дар лагери Заксенхаузен тачрибахои инсонй гузаронда шуданд, ки ин боиси боз хам зиёд шудани шароити токатнопазири зиндон гардид.

## Фарқиятҳо бо дигар лагерҳо
Лагерҳои Сондер аз лагерҳои консентратсионии муқаррарӣ бо он фарқ мекарданд, ки маҳбусон асосан аз ҳуқуқҳои худ маҳрум буданд ва ба воситаҳои ҳадди ақали зинда мондан дастрасӣ надоштанд. Дар ин гуна лагерьхо, чун коида, хиз-мати мехнатй пешбинй карда нашудааст, ки ин дар лагерьхои дигар баъзан умри махбусонро дароз карда метавонист.

## Хулоса
Зондеркамп дар сиёсати геноциди нацистй роли асосй бозида, рамзи чиноятхои мудхиши зидди инсоният гардид. Ин лагерьхо хотиррасони мухими курбонихои режими нацистй ва ахамияти мубориза барои хукукхои инсон дар шароити террори давлатй мемонанд.

## Қайдҳо

Ктегория:Лаггерҳои консентратсионии Олмони фашистӣ
Саройкамар (бошгоҳи футбол)

**Саройкамар** — бошгоҳи футболи дар шаҳри Панҷ, воқеъ дар ҷанубу ғарби кишвар.

## Таърих
Бошгоҳи футболи «Бохтар» соли 1992 дар Панҷ таъсис ёфтааст. Соли 1992 дар Ҷоми Тоҷикистон ширкат кардааст. Соли 1993 даста аввалин маротиба дар Лигаи олии Тоҷикистон баромад кард. Дар мавсими дебютӣ ӯ дар ҷадвали ниҳоӣ дар ҷои 16-ум қарор гирифт ва аз Лигаи якум афтод. Соли 1996 даста ба Лигаи олӣ баргашт ва ин дафъа дар он монд.  Дар мавсими соли 1997, пас аз даври баҳорӣ, ӯ аз бозиҳои минбаъда истеъфо дод ва бозиҳои боқимонда бо ҳисоби 0-3 ба фоидаи рақибон тасдиқ карда шуданд. Соли 1998 ин бошгоҳ номи худро ба "Бахтиёр Панҷ" иваз кард (дар баъзе манобеъ "Бахтиёр Бохтар - аз ноҳияи Бохтар намояндагӣ мекард), аммо пас аз даври 14-ум ба далели напардохтани маблағи ширкат дубора аз ширкат дар озмун хориҷ шуд. Ҳама бозиҳои боқимондаи ӯ бо ҳисоби 0-3 ба фоидаи рақибонаш баррасӣ шуданд. Баъд бошгоҳ пароканда шуд.

Танҳо соли 2003 бошгоҳ ҳамчун «Сарйкамар Панҷ» дубора фаъол шуд. Дар тарҷума Саройкамар маънои қасри моҳро дорад ва он номи таърихии шаҳр аст (то соли 1931).  Аввал дар лигаи дуюм, баъд дар лигаи якум бозӣ кардааст. Соли 2005 ба Лигаи Олӣ ҳамроҳ шуд. Дар мавсими соли 2008 бо сабабҳои молӣ бошгоҳ пас аз даври 32-юм аз бозиҳои минбаъда даст кашид, дар ҷои 8-уми миёна қарор гирифт, вале дар Лигаи аввал афтод. Соли дигар, 2009, ӯ қаҳрамони Лигаи аввалро ба даст овард, аммо бо сабабҳои молиявӣ ӯ аз пешбарӣ даст кашид. Дар мавсимҳои баъдӣ низ он дар сегонаи беҳтарин ҷой гирифт, аммо ба далели набуди маблағгузории мувофиқ аз пешрафт худдорӣ кард.

## Номҳо
* 1992: Бохтар Панҷ
* 1998: Бахтиёор Панҷ
* 1998: бошгоҳ пароканда шуд
* 2003: Саройкамар Панҷ
## Варзишгоҳ
Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар Варзишгоҳи марказии шаҳри Панҷ, ки ғунҷоиши 3000 тамошобин дорад, баргузор мекунад.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон
Варзишгоҳи Душанбе

**Варзишгоҳи Душанбе** — варзишгоҳи футболбозиест, ки дар кӯчаи Низомӣ Ганҷавии ноҳияи Синои шаҳри Душанбеи Тоҷикистон сохта шуда истодааст, ки 30 000,нафарро ҷой карда метавонад.

Варзишгоҳ дар масоҳати беш аз 9 гектар (22 гектар) бо шароити муосир барои баргузории чорабиниҳои гуногуни варзишӣ ва фарҳангӣ сохта мешавад. Масоҳати майдони футбол 105 ба 68 метр хоҳад буд. Варзишгоҳ аз чор минбар иборат буда, дар ду зина ҷойгир карда мешавад.

Дар ҳудуди варзишгоҳ сохтмони иншооти ёрирасон, аз қабили лифт, зеристгоҳи барқӣ, ҳавзи сӯхторхомӯшкунӣ ва таваққуфгоҳ барои 2000 мошин пешбинӣ шудааст. Барои меҳмонон сохтани утоқҳои алоҳида бо ҳамагӣ 448 ҷой, роҳравҳо дар баландии беш аз 9 метр ва дигар иншооти ёрирасон ба нақша гирифта шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Маҷмааи варзишии Истаравшан

**Маҷмааи варзишии Истаравшан** — як комплекси варзишӣ дар шаҳри Истаравшани Тоҷикистон аст. **Варзишгоҳи Истаравшан** варзишгоҳи асосии маҷмааи варзишӣ мебошад.

Илова ба варзишгоҳи футбол, биноҳои он дорои толори калони варзишӣ, кортҳои теннис, майдони футболи кӯдакон, майдонҳои санъати ҳарбӣ ва ҳавзи шиноварӣ мебошанд.

Рӯзи 11-уми августи соли 2012, вақте ки довар голи меҳмонон «Энергетик»-и Душанберо иҷозат дод, бесарусомонӣ ба амал омад. Пас аз он ҳамлагарон ба майдон омаданд ва бозигарон маҷбур шуданд, ки ба утоқҳои либосивазкунӣ раванд. «Энергетик»-и Душанбе баъди тоза шудани майдон бозиро тарк кард
.

## Бунёд ва ифтитоҳ
Эмомалӣ Раҳмон, раисиҷумҳури Тоҷикистон зимни сафараш ба ноҳияи Истаравшан дар маросими ифтитоҳи Маҷмааи варзишии Истаравшан ширкат кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифа дар Soccerway

Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Истаравшан
Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2012 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2012
Табо Мбеки

**Табо Мвуелва Мбеки**   (Xhosa Thabo Mvuyelwa Mbeki; таваллуд 18 июни 1942, Кейпи Шарқӣ, Африқои Ҷанубӣ) — сиёсатмадор ва арбоби давлатии Африқои Ҷанубӣ, Президенти Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ аз 14 июни 1999 то 24 сентябри 2008.
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Президентҳои ҶАҶ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ҶАҶ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Кгалема Мотланте

**Кгалема (Халема) Петрус Мотланте** ( тсвана *Kgalema Petrus Motlanthe*  ; тав. 19 июли 1949, Йоханнесбург, Африқои Ҷанубӣ ) - собиқ президенти Африқои Ҷанубӣ ва ноиби президенти КМА . Аввалин президенти тсваназабони Африқои Ҷанубӣ.

## Зиндагинома
1977-1987 - дар зиндони ҷазираи Роббен 10 сол маҳбус шудааст.

Солҳои 1992-1997 - Котиби генералии Иттифоқи миллии коргарони маъдан.

1997-2007 - Котиби генералии КМА.

Аз соли 2007 - ноиби президенти КМА.

Аз 20 майи соли 2008 - узви парлумони Африқои Ҷанубӣ ва вазири Африқои Ҷанубӣ бидуни портфел.

25 сентябри соли 2008, пас аз истеъфои президент Табо Мбеки, Мотланте президенти Африқои Ҷанубӣ интихоб шуд, ки то охири давраи дуюми Табо Мбеки кор кунад. 9 майи соли 2009 Ҷейкоб Зума президенти Африқои Ҷанубӣ ва Мотланте ноиби президент шуданд.

## Оила
Оиладор, се фарзанд.

## Пайвандҳо

* Парламент К- Мотлантеро президенти нави Африкаи Чанубй интихоб кард (пайванди дастнорас)
* Тарҷумаи ҳол дар вебсайти президенти Африқои Ҷанубӣ
* Тарҷумаи ҳол дар sahistory.org.za

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Президентҳои ҶАҶ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ҶАҶ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Гурӯҳ:Зодагони 19 июл
Ҷейкоб Зума

Ҷейкоб Гедлейихлекиса Зума (Зулу Jacob Gedleyihlekisa Zuma; 12 апрели 1942 таваллуд шудааст) — сиёсатмадори Африқои Ҷанубӣ, Президенти Африқои Ҷанубӣ аз 9 майи соли 2009 то 14 феврали 2018 [2].

Ноиби президенти Африқои Ҷанубӣ аз 14 июни соли 1999 то 14 июни соли 2005, раиси ҳизби ҳокими Конгресси миллии Африқо аз 18 декабри соли 2007 то 18 декабри соли 2017.
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Президентҳои ҶАҶ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ҶАҶ
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Гурӯҳ:Зодагони 12 апрел
Донишгоҳи Осиё ва Уқёнуси Ороми Ритсумейкан, Ҷопон

Донишгоҳи Ритсумейкан Осиё ва Уқёнуси Ором, ки маъмулан APU номида мешавад, як донишгоҳи хусусӣ дар Беппу, Ота, Ҷопон аст. APU дар соли 2000 тавассути ҳамкории се тараф аз бахшҳои давлатӣ ва хусусӣ таъсис дода шудааст: префектураи Ота, шаҳри Беппу ва Траст Рицумейкан.https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B0%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BE%D0%BA%D0%B5%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82_%D0%A0%D0%B8%D1%86%D1%83%D0%BC%D1%8D%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%BD
Байрам Бегоӣ

**Байрам Бегоӣ** (алб. Bajram Begaj; тав. 20 марти 1967,  Ҷумҳурии Халқии Албания)— ходими давлатии Албания. Соли 2022 Президенти Албания интихоб шуд. 24 июли соли 2022 ба кор шурӯъ кард.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Президентҳои Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Буяр Нишонӣ

**Буяр Фоиқ Нишонӣ** (алб. Bujar Faik Nishani; тав. 29 сентябри 1966, Дуррес — 28 майи 2022, Берлин) —  ходими давлатии Албания. Президенти Албания (24 июли 2012 — 24 июли 2017)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Президентҳои Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Раҷаб Майдонӣ

**Раҷаб Камол Майдонӣ** (алб. Rexhep Qemal Mejdani; тав. 17 августи 1944, Тирана) — олими физикдон ва сиёсатмадори Албания, Президенти Албания дар солҳои 1997 - 2002.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Президентҳои Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Соли Беришо

**Соли Рам Беришо** (алб. Sali Ram Berisha; тав. 15 октябри Соли 1944, Тропоя) — сиёсатмадор ва ходими давлатии Албания. Президенти Албания аз 9 апрели 1992 то 24 июли 1997.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Президентҳои Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Ромиз Алия

**Ромиз Алия** (алб. Ramiz Alia; 18 октябри Соли 1925, Шкодер —  7 октябри Соли 2011, Тирана) — роҳбари ҳизбӣ-давлатии Албания ва фаъоли сиёсӣ, вориси Роҳбари Албанияи сотсиалистӣ — Анвар Хоҷа (1944–1985). Котиби якуми Кумитаи марказии Ҳизби коммунисти ҳоким аз соли 1985 то 1991. Дар солҳои 1991-1992 Президенти Албания буд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Президентҳои Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Албания
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX