open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Занахдон

**Занахдон** (, аз авестоии zanva), **занах**, **манаҳ**, **чона**, **зақан** — поинтарин бахши рӯй, воқеъ дар зери лаби зерин.

Балъамӣ дар «Тарҷумаи „Таърихи Табарӣ“» меорад, ки силоҳи Шамшуни Обид аз устухони занахдони шутур буд, бо душманон «бад-он ҳарб кардӣ ва эшонро ҳазимат кардӣ ва ҳамекуштӣ аз эшон бад-он занахдони шутур». 

## Дар адабиёт
Занахдон ба маънои маҷозӣ ва кинояву ташбеҳ, ҳамчун тасвири бадеӣ фаровон истифода шудааст. 

Масалан: Чоҳи занахдон, чоҳи занах, чоҳи зақан, чоҳи ғабғаб — фурӯрафтагии андаке, ки дар зақани зеборӯён аст:

Занахдон ба ҷайб фурӯ бурдан ё даст ба зери занах сутун кардан — ғарқи андеша будан, ба тафаккур фурӯ рафтан:

Занахдон гушодан — намоиш додани ҳусну ҷамол:

Занахдон бар зону мондан — андуҳгин будан:

Дар тасаввуф занахдон лутфи маҳбуб аст, аммо қаҳромез, ки соликро аз ҷоҳи ҷовидонӣ ба чоҳи зулмонӣ меандозад («Кашшофу истилоҳоти-л-фунун»).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Инсоншиносӣ
Гурӯҳ:Рӯй
Эдди Редмэйн

**Эдвард Ҷон Дэвид Редмейн** ( ;     ) актёри англис аст. Барандаи Ҷоизаи Оскар, Глобуси тиллоӣ, Тони, BAFTA ва барандаи дукаратаи ҷоизаи  Лоренс Оливйе .

Ӯ ба шарофати иҷро намудани нақши физики назариявӣ Стивен Ҳокинг дар филми " Коиноти Стивен Ҳокинг " шӯҳрат пайдо кард, ки барои ин нақш Редмейн аз ҷониби мунаққидони бонуфузи синамои ҷаҳонӣ эътироф ва баҳои баланд гирифт.
## Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо
Рӯихати пурраи ҷоизаҳо ва номинатсияҳо дар IMDb.com — Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Зодагони Лондон
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1982
Гурӯҳ:Зодагони 6 январ
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гари Олдман

**Гари Леонард Олдман** ( насл. , Лондон, Британияи Кабир ) - ҳунарпеша, коргардон, продюсер ва навозандаи бритониёӣ аст. Олдман пас аз нақш дар филмҳои " Сид ва Нэнси " ва " Гӯшҳои худро буред " маъруф шуд, ки баъд аз намоиши филмшинос Роҷер Эберт ӯро "беҳтарин актёри ҷавони бритониёии замони мо" номидааст  .

Дар солҳои 1990-ум, ӯ дар бисёр филмҳои машҳур : дар байни муваффақтарин филмҳои ин давра Rosencrantz ва Guildenstern Оё мурданд ва Ҷон Кеннеди иштирок кардааст. Аксҳои ҷолибро дар филмҳои Тирпаронӣ дар Даллас, Дракула, Леон, Элементи панҷум ва Ҳавопаймои президент (ҳарду дар соли 1997) иҷро кардааст.

Дар солҳои 2000-ум Олдман дар наворбардории ду франшизаи муваффақ ширкат кард, ки нақшҳо бо номи ӯ сахт алоқаманд буданд. Дар силсилаи Гарри Поттер ӯ ҷодугар Сириус Блэкро бозид ва дар трилогияи Батмани Кристофер Нолан дар филм ҳамчун афсари полиси қавиирода Ҷеймс Гордон ҳунарнамоӣ кард.  .

Ҳунарпеша ҳамчун устоди гуногун чеҳра машҳур аст, ки қодир аст  ҳам симои  қаҳрамони мусбат ва ҳам бадкирдорро бо осони эҷод кунад   . Олдман барои иҷрои Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА) барои иҷрои агенти  бритониёӣ Ҷорҷ Смайлӣ дар филми триллери "Ҷосус дафъ шав! (2011), Сарвазир Уинстон Черчилл дар биопификатсияи Dark Times (2017) ва нависанда сенариянавис  Ҳерман Манкевич дар филми Манке (2020). Барои нақши Черчилл, Олдман ҷоизаҳои Оскар ва аксари ҷоизаҳои дигари ҳунариро гирифтааст.

Гари Олдман инчунин якчанд филмҳо, аз ҷумла дебюти коргардонии худро таҳия кардааст: дар соли 1997 ӯ филмро аз рӯи сенарияи худаш, ки қисман ба маводи биографӣ асос ёфтааст, коргардонӣ кард  . Тасвир ба Олдман ду ҷоизаи BAFTA (барои беҳтарин филми бритониёӣ ва сенарияи аслӣ) гирифт  ва дар барномаи озмуни ҷашнвораи фестивали синамои Канн  иштирок кард. 
рост|мини|210x210пкс| Олдман дар нахустнамоиши филми "Ҷосус дафъ шав!" дар Лондон 15 сентябри соли 2011

рост|мини|217x217пкс| Гари Олдман дар нахустнамоиши филми "Гарри Поттер ва ордени Финикс"
 
## Филмография

## Номинатсияҳо ва ҷоизаҳо
Рӯихати пурраи ҷоизаҳо ва номинатсияҳо дар вебсайти *[[Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо|IMDb]] [[Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо]]*  .

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ )

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Коргардонҳои синамо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Садопешамардони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони Лондон
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1958
Гурӯҳ:Зодагони 21 март
Кӯктош (шаҳри Майлисув)

**Кӯктош** () — шаҳрак дар тобеияти шаҳри Майлув-Суви вилояти Ҷалолобод, Қирғизистон. 

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 3502 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Ҷалолобод
Курулуш

**Курулуш** () — деҳа дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба шаҳри Корвони ноҳияи Оқсӣ дохил аст.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 1619 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқсӣ
Хадамоти мутақобили ислом ва Эрон

«**Хадамоти мутақобили ислом ва Эрон**» () — аз осори машҳури Муртазо Мутаҳҳарӣ рӯҳонии шиъа ва устоди фалсафаву улуми исломӣ аст. Мутаҳҳарӣ ин китобро барои дифоъ аз ислом дар баробари иддаоҳои Абдулҳусайни Зарринкӯб дар китоби машҳури «Ду қарни сукут» навишт.

Зарринкӯб дар китоби машҳури «Ду қарни сукут» рафтори аъроби мусулмон дар ҷараён фатҳи Эронро мавриди интиқод қарор дод ва вуруди ислом ба Эронро ҳамроҳ бо «ғорату куштор» донист. Аммо Мутаҳҳарӣ дар ин китоб «аз амалкарди аъроби мусулмон дар Эрон дифоъ мекунад ва мегӯяд, агар эрониён бо аъроб ҳамкорӣ намекарданд, ҳукумати Соcониён фурӯ намерехт ва ислом дар Эрон фарогир намешуд».

## Заминаи нигориш
Гуфта шудааст, ки шикасти аъроб дар ҷанги шашрӯзаи 1967 ва мабоҳиси конфронси исломии 1967, боис шуд аз назари Мутаҳҳарӣ пӯч будани понарабисм ва сӯбардоштҳо ва сӯистфодаҳои аъроб аз дини ислом боз ҳам таъйид шавад. Дар шароите, ки эҳсосоти зиддиҳудӣ, зиддарабӣ ва зидди шоҳ дар Эрон шоеъ буд, Мутаҳҳарӣ суханрониҳоеро бо мавзӯъи хадамоти мутақобили ислом ва Эрон оғоз кард. Ин суханрониҳо, ки дар 9 қисмат буд, баъдан табдил ба китоб шуд ва бо истиқболи васеъ мувоҷеҳ шуд.

## Муҳтавои китоб
Мутаҳҳарӣ дар фасли аввали ин китоб мафҳуми миллити эрониро мавриди баррасӣ ва мадоқа қарор медиҳад ва ба таври мустанад дар мавриди наҳваи иртиботи эрониён бо ислом чӣ қабл ва чӣ баъд аз бархурди низомӣ байни аъроб ва эрониён мепардозад (албатта, ин китоб аз лиҳози академик таъйид нашуда ва муътабар нест). Дар фасли дувум бо унвони «Хадамоти ислом ба Эрон» менависад, ки ислом дини нажодӣ нест ва мунтабиқ бо фитрати инсонҳо аст ва ислом бо рӯҳи эрониён тавре дар ҳам омехт, ки қобили ҷудоӣ нест. Гароиши эрониён ба ислом аз рӯйи иҷбор набуда, балки бо ишқ ба омӯзаҳои исломӣ, мисли адолат ва ҳамчунин истеъдоди эрониҳо барои пазириши ислом будааст. Мутаҳҳарӣ дар ин бахш ба иддаоҳои баъзе нависандагон мабнӣ бар таҳмилӣ будани ислом ба таври мустанад посух додааст. Мутаҳҳарӣ ҳамчунин ба ин масъала посух медиҳад, ки оё вуруди ислом ба Эрон ин кишварро дар масири беҳтаре қарор дод ва боиси рушди он шуд ё онро ба самти табоҳӣ ва ихтиноқ бурд. Ӯ ҳамчунин ҳузури адёни ғайризардуштӣ дар Эрон, аз ҷумла монавӣ, маздакӣ, масеҳӣ ва яҳудиро баррасӣ мекунад.

Дар фасл севум китоб бо унвон «хадамот эрониён ба ислом» менависад, ки эрониён беш аз ҳар қавм дигаре истеъдод ва ибтикор худро содиқона дар ихтиёр ислом қарор доданд. Ў ҳамчунин ба ҷунбишҳои эътирози эронӣ дар қиболи масоил исломи мепрозд ва ҳамчунин нақш эрониён дар таблиғ ислом дар сатҳ ҷаҳон ва намунаҳои фидокорӣ ва ҷонибози эрониён барои исломро барраси мекунад. Дар идома сер пайдоиш ва густариш улум мухталиф дар ҷаҳон исломро тавзеҳ медиҳад ва сипас наслҳои мухталиф фалосифа ва урафои мусулмонро табақабанди мекунад. Дар бахш баъди бо ном «завқ ва санъат» ба шоҳкорҳои санъатӣ ва ҳунари эрониён дар давра ислом мепардозад ва бахш охир ҳовии интиқодҳои аз китоб «ду қарн сукут» Зарринкӯб аст.

## Эзоҳ
Корвон (шаҳр)

**Корвон** () — шаҳр дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба ноҳияи Оқсӣ дохил аст.
## Таърих
Деҳа соли 1930 бо номи қирғ. **Караван** (Корвон) ташкил шудааст. 4 октябри соли 2004 ба деҳа мақоми шаҳри тобеи ноҳиявӣ бо номи қирғ. **Кербен** дода шуд.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар самти шимолу ғарбии маркази вилоят – шаҳри Ҷалолобод дар масофаи 220 км, 60 км аз роҳи оҳани шаҳри Тошкумур ҷойгир аст.

Шаҳри **Корвон** дар маркази ноҳияи Оқсӣ воқеъ буда, дар баландии 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

Замин ҳамвор аст. Иқлим континенталӣ аст. Зимистон сахт, тобистон гарм аст. Ҳарорати миёнаи солона +12 дараҷа аст.

## Аҳолӣ
Дар ҳудуди ҳукумати шаҳри Корвон 7 маҳаллаи аҳолинишин мавҷуд аст: **Корвон**, Оқтеппа, Қулуқтеппа, Ҷетиген, Курулуш, Устухон ва Мамай.

То 1 январи соли 2004 аҳолии **шаҳри Корвон** якҷоя бо деҳаҳои ҳамсоя 22408 нафар ё 11,2% аҳолии ноҳияро ташкил медиҳад. Аҳолии шаҳр 13433 нафар, аҳолии деҳот 8975 нафар.

Дар шаҳр намояндагони тақрибан 19 миллат зиндагӣ мекунанд, аз ҷумла: қирғизҳо – 19943 нафар (89%), узбакҳо – 1994 нафар (8,9%), русҳо – 314 нафар (1,4%), дигарон – 157 нафар (0,7%).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Ҷалолобод
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қирғизистон
Сулӣ

**Сулӣ** () — як навъ ғалладонаест аз оилаи хушаиҳо.

Бештар ду намуди сулӣ (А. sativa, А. burantina)-ро мекоранд. Дар ҷаҳон соле қариб 30 млн га сулӣ кишт мекунанд.

## Корбурд
Сулӣ ашёи муҳими саноати хӯрокворист. сулӣ ғалладонаи серғизост; 12—13 % сафеда,40—45 % оҳар, қариб 4,5 % равған дорад. Сулиро дар истеҳсоли ярма, талқон, галет, қаҳва ва ғайра фаровон истифода мебаранд.сулӣ хӯроки хуби чорво низ мебошад. Сулиро дар Европа 1500—1700 сол то мелод кишт мекарданд. Дар ҳудуди мамлакати мо Сулиро аз асри 7 ин ҷочиб мекоранд.

Дар Тоҷикистон соли 1932 Стандарти давлатии селексионӣ оид ба кишти сулӣ корҳои таҷрибавӣ гузаронд. Соли 1935 хоҷагиҳои ғаллакор ба кишти сулӣ сар карданд. Дар ҷумҳурӣ соле қариб 12 ҳазор га сулӣ мекоранд. Дар республикаи мо фақат навъи сулии «Марктон»-ро кишт мекунанд. Сулиро дар замини лалмии доманакуҳ ва замини обии водиҳо тирамоҳ ва дар ноҳияҳои кӯҳсор аввали баҳор мекоранд. Меъёри тухмии сулӣ баҳор га вобаста ба муҳлати кишт: дар заминҳои лалмии Ҳисору Кӯлоб — 80 кг (баҳор) ва 100 кг (тирамоҳ); ноҳияҳои кӯҳсори вилояти Кӯлоб — 100 кг (баҳор); ноҳияиҳои вилояти Ленинобод − 455 кг (баҳор) ва 80 кг (тирамоҳ). сулӣ зироати намталаб аст. Нуриҳои нитрогендор ва пору Сулиро серҳосил мекунанд. Ба ҳар га киштзори сулӣ 20—30 кг нуриҳои витрогендор, 40—60 кг нуриҳои фосфордор, 25—30 кг нуриҳои калийдор, 10 —12 т пору ва микронуриҳои бор, магний ва мисдор меандозанд; дар вақти кишт суперфосфати ғурӯшанок (ба ҳар га 10 кг Р2О5) мепошанд. Хоҷагиҳои пешқадами районҳои республика аз ҳар га кишти сулӣ то 13—16 сентнер дона то 250 сентнер баргу пояи сабз мегиранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Бомус

**Бомус**, **бомас** () — гиёҳест бо баргҳои борику овезон, ки дорои решаи нисбатан амиқе аст ва дар муқобили хушкӣ ва гармо муқовим мебошад ва ба ҳамин ҷиҳат низ қодир аст дар тобистони гарм ба рушду нумуви худ идома диҳад.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Пояаш шахшӯли мӯякдор ё бемӯяки бо-рик буда, 5-120 см қад мекашад; хӯшагулаш ҷорӯбакшакл аст. Апрел-июл гул карда, баъдтар тухм мебандад. Бомус қариб дар ҳама ҷо мерӯяд; дар кӯҳҳо дар баландиҳои 2500-3000 м аз с. б. дучор меояд. Хусусан дар ҷойҳои камхок — заминҳои санглох, шағалзори соҳили дарёҳо, нишебиҳои кӯҳҳо нағз нумӯ меёбад. Хӯроки хуби чорвост.

Дар Тоҷикистон 9 гунаи бомус (B. oxyodon, B. japonicus, B. sgyarrosus, B. danthoniae, B. macrostachys, B. scoparius, B. popovii, B. severtzovii, B. Ianceolatus) вомехӯрад. Чун хӯроки чорво фақат 6 гунаи бомус омӯхта шудааст: B. severtzovii 25-65 см қад мекашад; баргаш борики дароз (бараш 4-8 мм), хӯшагулаш кӯтоҳ. Дар заминҳои корам алафи бегона ҳисоб мешавад. B. oxyodon то 30-75 см қад мекашад. Барги дарози борик (бараш 3-9 мм), хӯшагули калон (дарозиаш то 20 см)-и ҷорӯбакмонанд ва саракҳои хурд дорад. Дар боғот, заминҳои партову кишти тирамоҳӣ чун алафи бегона дучор меояд. Рустании серғизо ва хӯроки хуби чорво мебошад. B. lanceolatus пояи хамида (дарозиаш 25-80 см), барги дарозрӯя (бараш 3-8 мм) ва хӯшагули зич дорад. Дар киштзор, боғот ва заминҳои партов алафи бегона аст. Онро то тухмбандӣ чорво нағз мехӯрад. B. danthoniae то 25-45 см қад мекашад; пояаш серпашмак, баргаш дарозрӯя (бараш 2-4 мм), хӯшагулаш калон (дарозиаш 9-14 см), 3-4 сарак дорад. Дар заминҳои партов, кишти тирамоҳӣ, канори роҳ мерӯяд. Аз сабаби сахту шахшӯл будани поя онро чорво нағз намехӯрад. Пояи B. scoparius хамидаи парешон (баландиаш 10-30 см), баргаш ҳамвори дарозрӯя (бараш 3-5 мм) аст, чорво нағз мехӯрад. B. japonicus пояи каме хамида (то 20-80 см қад мекашад) дорад. Хӯшагулаш калон (дарозиаш 15-20 см) аст. Чун алафи бегона дар киштзори тирамоҳӣ мерӯяд. Ҳангоми нашву оғози хӯшабандӣ онро чорво нағз мехӯрад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Рами Малек

**Рами Саид Малек** (; таваллуд.  , Лос-Анҷелес, Калифорния, ИМА  )  - ҳунарпешаи мисрӣ-амрикоӣ аст. Ӯ бештар бо нақши Эллиот Олдерсон дар сериали телевизионии " Ҷаноби робот" маъруф аст, ки барои он ҷоизаи Эмми гирифтааст. Барандаи Ҷоизаҳои Глобуси тиллоӣ (2019), Гилдияи ҳунарпешаҳои ИМА (2019), BAFTA (2019) ва Оскар (2019) барои нақши асосӣ дар филми "Рапсодияи Богемӣ"   .

Рами Малек инчунин бо нақшҳои дуюмдараҷа дар чунин филмҳо ва сериалҳои телевизионӣ, аз қабили трилогияи «Шаб дар осорхона» (2006-2014), "Уқёнуси Ором" (2010), «Шаб» маъруф аст. Saga: Breaking Dawn - Қисми 2 " (2012) ва " Мӯҳлати кӯтоҳ 12 " (2013).

## Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо

### Мукофотҳо

* Ҷоизаи интихоби мунаққидони телевизион
** 2016 - Беҳтарин бозигари мард (серияи драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "  
* Ҷоизаи Эмми
** 2016 - Беҳтарин бозигари актёр (серияи драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот " 
* Ҷоизаи Фестивали байналмилалии филми *Палм Спрингс (Фестивали байналмилалии филми Палм Спрингс)*
** 2019 - Ҷоиза барои аъло, барои филми " Рапсодияи Богемӣ " 
* Ҷоизаи байналмилалии AACTA *(Academy of Film and Television Awards)*
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ " 
* *Ҷоизаи* Ҷамъияти мунаққидони филм дар Лос-Анҷелес
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ " 
* Ҷоизаи Глобуси тиллоӣ
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ "
* Ҷоизаи актерҳои экрани ИМА
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ "
* Ҷоизаи ҷашнвораи байналмилалии филми Санта Барбара ( Фестивали байналмилалии филми *Санта Барбара)*
** 2019 - Иҷрокунандаи барҷастаи сол, барои " Рапсодияи Богемӣ " 
* Ҷоизаи BAFTA
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ "
* Ҷоизаи Sputnik
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (комедия ё мусиқӣ), барои " Рапсодияи Богемӣ "
* Ҷоизаи Оскар
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ "

### Номинатсияҳо
* Ҷоизаи Глобуси тиллоӣ
** 2016 - Беҳтарин бозигари мард (сериали драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "
** 2017 - Беҳтарин бозигари мард (сериали драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "
** 2020 - Беҳтарин бозигари мард (сериали драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "
* Ҷоизаи Ҳунарпешаҳои гилдияи ИМА
** 2016 - Беҳтарин бозигари мард (сериали драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "
** 2017 - Беҳтарин бозигари мард (сериали драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "
* Ҷоизаи Интихоби мунаққидони телевизион
** 2017 - Беҳтарин бозигари мард (сериали драмавӣ), барои силсилаи " Ҷаноби робот "  
* Ҷоизаҳои Интихоби филми мунаққидон
** 2019 - Беҳтарин бозигари мард (драма), барои филми " Рапсодияи богемӣ "  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони Лос-Анҷелес
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1981
Гурӯҳ:Зодагони 12 май
Хоакин Феникс

**Хоакин Рафаэл Феникс** ( , IPA :  ; тав. 28 октябри 1974, Сан-Хуан, Пуэрто-Рико ) — ҳунарпешаи амрикоӣ. Бародари хурдии Ривер Финикс ва бародари Суммер Финикс (ҳунарпешаҳои ИМА).

Барандаи дукаратаи Ҷоизаи Глобуси тиллоӣ, барандаи ҷашнвораи филми Канн ва барандаи Ҷоми Волпи, Фестивали синамои Венетсия, барандаи ҷоизаи мусиқии Грэмми, барандаи ҷоизаҳои Оскар ва BAFTA ва ҷоизаи Гилдияи ҳунарпешаҳои Амрико.

Дар соли 2020 Финикс аз ҷониби The New York Times   яке аз бузургтарин ҳунармандони асри XXI номида шуд.

Финикс бо нақши императори Рум Комодус дар филми " Гладиатор "  машҳури ҷаҳон шуд. Баъдтар ӯ барои нақшҳои Ҷонни Кэш дар "Walk the Line" ва Фредди Квел дар "The Master " баҳои баланд гирифт. Инчунин бо филмҳои " Пари Маркиз де Сад ", " Аломатҳо ", " Меҳмонхонаи Руанда", " Ҷангали пурасрор ", " Вай ", " Муовини модарзод "    маълум аст. Нақши асосӣ дар триллери равоншиносии " Ҷокер " ба Финикс Ҷоизаҳои Оскар, , SAG ва  Глобуси Тиллоӣ дар бахши беҳтарин нақши мардро овард.
чап|мини|Феникс дар соли 2000

## Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1974
Гурӯҳ:Зодагони 28 октябр
Канзу-с-соликин

«**Канзу-с-соликин**», «**Зоду-л-орифин**» () — рисолае дар ирфону тасаввуф аз Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ.

## Сохтори китоб
Канзу-с-соликин аз 6 боб иборат аст: боби аввал «Дар мақомоти ақлу ишқ», ки бо ситоиши Офраидгори ақлу ишқ оғоз мешавад; боби дуввум «Дар мунозараи шабу рӯз»; боби савум «Дар баёни қазову қадар» буда, муҳимтарин мавзӯи ин боб дар иноят ва тавфиқи азалӣ дар ҳидоят ва зилолат аст; боби чаҳорум «Дар инояти Раҳмон бо инсон»; боби панҷум «Дар ҳаққи дарвешони маҷозӣ ва ҳақиқӣ», ки баъди зикри сифоти дарвешони ҳақиқӣ зикри дарвешони маҷозӣ омадааст, то тафовути онҳо ошкор шавад ва боби шашум «Дар ғурури ҷавонӣ ва тирамоҳи пирӣ». Ин боб бо авсофи зебоии баҳору хазон ҳамроҳ аст ва ёдоварии таҷрибаҳои фаровони Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ дар вазъу тадрис аст.

## Шеваи баён
Шеваи баён ва саҷъороӣ ба таносуби муҳтавои бобҳо аз танаввуъи хоссе бархӯрдор аст ва иқтибос аз оёту аҳодис чи дар аркони саҷъ ва чи ба гунаҳои истишҳоду истинод ва таъкид дар ин рисола беш аз ҳар асари форсии дигари Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ ба чашм мехӯрад. Канзу-с-соликин ба ғайр аз арзиши баланди ирфонӣ доштан, инчунин аз арзиши адабӣ низ бархӯрдор аст. Истифодаи шеър дар наср корбурди густурда дорад ва аз анвои қолабҳои шеърӣ (зиёдтар рубоӣ ва ғазал) дар бобҳои шашгонаи он истифода шудааст. Дар бораи тақаддум ва тааххури ин абвоб байни пажӯҳишгарон ихтилофи назар аст. Дар бархе манобеъ ин рисола дар панҷ боб оварда шудааст ва онро ба номи «Канзу-с-солиҳин» ҳам хондаанд. Канзу-с-соликин дар «Маҷмӯаи расоили Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ» дар соли 1319 хуршедӣ ба эҳтимоми Султонҳусайн Тобандаи Гунободӣ дар Теҳрон ба чоп расида, ҳамчунин дар соли 1372 хуршедӣ ба эҳтимоми Муҳаммад сарвари Мавлоӣ дубора чоп шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Федератсияи байналмилалии ҷуду

**Федератсияи байналмилалии ҷудо** (, IJF) — ниҳоди идоракунадаи мусобиқоти ҷуду дар сатҳи ҷаҳон.

## Таърих
IJF дар моҳи июли соли 1951 таъсис ёфтааст. Дар аввал ба IJF шомили федератсияҳои миллии ҷуду дар Аврупо ва Аргентинаро буд. Дар мудати як даҳосола созмонҳои миллии чор қорра ба Федератсияи байнулмилалии ҷуду дохил шуданд.

Дафтари марказии IJF дар Будапешти Маҷористон ҷойгир аст.

IJF қоидаҳои мусобиқаи ҷудуро муқаррар мекунад ва мусобиқоти қорраӣ ва ҷаҳониро баргузор мекунад. Федератсияи байналмилалии вуду низ рутбаҳои худро таъйин мекунад, ки ба ҳеч ваҷҳ ба рутбаҳои таъйинкардаи Кодокан иртибот надоранд .

То моҳи июни соли 2010, IJF дорои 198 федератсияҳои миллии ҷуду мебошад.

## Президентҳои IJF
* Алдо Торти (, Италия ; 1951 
* Рисей Кано (; писари Ҷигоро Кано), Ҷопон ; 1952—1965
* Чарлз Палмер ( , Британияи Кабир ; 1965—1979 
* Шигеёси Матсумае (), Ҷопон ; 1979—1987
* Саркис Калоглиан (), Аргентина ; 1987—1989 
* Ларви Харграв ( , Зеландияи Нав ; 1989—1991 
* Луис Багена (, Испания ; 1991—1995 
* Чон Сон Пак (), Корея ; 1995—2007 
* Мариус Визер, Руминия, аз соли 2007 

; Владимир Путин
То 26 феврали соли 2022 Владимир Путин президенти ифтихории IJF буд; Рӯзи 26 феврал IJF ваколатҳои Путинро дар робита ба ҳамлаи Русия ба Укройн қатъ кард .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Ҷуду
Вилоят (тақсимоти кишварӣ)

**Вилоят** ( Вилоят; аз   " минтақа ", " вилоят ") воҳиди асосии марзию маъмурӣ ё воҳиди асосии маъмурӣ-ҳудудӣ  дар баъзе иёлотҳо ва кишварҳои Африқои Шимолӣ, Шарқи Наздик ва Миёна, инчунин  Осиёи Марказӣ ва  Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мебошад.

## Воҳидҳои маъмурии мавҷуда

* Афғонистон - Вилоят; вилояҳ (ниг. Воҳидҳои маъмурии Афғонистон )
* Алҷазоир - вилоят (ниг. Вилоятҳои Алҷазоир )
* Малайзия - Вилаяҳ Персекутуан ( *Wilayah Persekutuan*); қаламрави федералӣ (ниг. Воҳидҳои маъмурии Малайзия )
* Тоҷикистон - вилоят (ниг. Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон )
* Танзания - вилая (ниг. Округа Танзания  )
* Тунис - вилоёт; губернаторӣ (ниг. Воҳидҳои маъмурии Тунис )
* Туркия - вилоят; ил (ниг. Воҳидҳои маъмурии Туркия ) 
* Туркманистон - велаят (ниг. Воҳидҳои маъмурии Туркманистон )
* Узбекистон - вилоят (ниг. Тақсимоти маъмурии Ӯзбекистон )
* Уммон - вилоят (ниг. Воҳидҳои маъмурии Уммон )

## Воҳидҳои маъмурии барҳам дода шуда

* Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро, ҶМШС Тоҷикистон  — вилоят, воҳиди маъмурӣ буда, аз рӯи ҳаҷм ба ноҳияҳо (уезд) ё округҳои Русияи Аврупо мувофиқ аст.
* Имперотурии Усмонӣ - вилоят ё *эялет* (ниг. Воҳидҳои маъмурии Имперотурии Усмонӣ ); ин воҳиди маъмурии туркӣ одатан ба таври ғайрирасмӣ *пашалик* номида мешуд, ки аз номи маъмулии ҳокимон – паша. Калонтарин воҳиди низомию маъмуриро дар Имперотурии Усмонӣ як бейлербей, ки одатан рутбаи вазир ва унвони паша (подшоҳ) дошт, сарварӣ мекард. Шумораи эялетҳо дар асри XVII ба сию чор воҳид расид. Дар «Ҷаҳон нума» ҳарду истилоҳот – «эялет» ва «вилоят» ба кор рафтаанд (ниг. «Ҷаҳон нума», саҳ. 410, 598).
* Хонии Қазоқ - *валаят* (  ). Вилоятҳои худмухтори дохили *Вилояти Мухтори Алаш*, ки таърихаш кӯтоҳмуддат (1917—1920) буд, низ *валаятҳо* номида мешуданд.

## Ҳамчунин нигаред

* Валӣ — раиси вилоят .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Вилайет // Большая советская энциклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Советская энциклопедия, 1926—1947.
Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations
Сарахсҳо

**Сарахсҳо** () — гурӯҳе аз гиёҳони ниҳонзоди овандӣ ҳастанд, ки 12 000 гунаро дар бармегирад. Ин гиёҳон аз тариқи тавлиди ҳог тавлидимисл мекунанд.

## Эзоҳ
Микӣ Матсубара

— овозхон, муаллифи суруд ва оҳангсози ҷопонӣ.

## Зиндагинома
Мики Матсубара 28 ноябри соли 1959 дар Кишиуада, Осакаи Ҷопон таваллуд шудааст.

Модараш сарояндаи ҷаз буд, ки ба шарофати он Микӣ барвақт (аз синни сесолагӣ) ба навохтани фортепиано шурӯъ кард ва бо мусиқии ҷаз шинос шуд. Дар мактаби миёна, Матсубара ба мусиқии рок шавқ пайдо кард ва дар якчанд гурӯҳҳои рок, ки дар Киото баромад мекарданд, иштирок кард. Дар соли 1977, Микӣ ба Токио рафт, то худро ҳамчун сарояндаи якка санҷад.

Маснади касбии мусиқии Матсубара соли 1979 бо суруди бо номи  / "Stay with me" оғоз ёфт, ки бештар аз 400 ҳазор нусха фурӯхта шуд. Дигар сурудҳои машҳури иҷрокунандагон " ва "The Winner" буд. Ӯ як қатор ҷоизаҳоро дар номинатсия "Беҳтарин дебют" гирифт.

Дар тӯли фаъолияти худ вай 8 сингл ва 12 албом баровардааст. Аз солҳои 1990-ум, Матсубара асосан дар эҷоди мусиқӣ барои аниме ва рекламаҳо машғул буд  . Илова бар ин, вай бо гурӯҳи амрикоии ҷаз ҳамкорӣ дошт.

Дар охири соли 2000, Матсубара ба оилаи худ, ҳамкорон ва лейблаш паёми электронӣ фиристода, эълон кард, ки ӯ дигар наметавонад касби мусиқии худро идома диҳад  . Вай ҳама фаъолиятро қатъ кард ва дар фазои ВАО нопадид шуд. Дар соли 2001 ба Матсубара гирифтори варами ашаддӣ ташхис шуд ва табобатро оғоз кард. Вай чор сол бо ин беморӣ мубориза бурд, аммо 7 октябри соли 2004 дар синни 44-солагӣ аз бемории саратони гарданаки бачадон даргузашт   .

## Сурудҳо

### Интихобшуда

* «Mayonaka no Doa ~Stay With Me» (真夜中のドア～Stay With Me) (1979)
* «Ai wa Energy» (愛はエネルギー) (1979)
* «Hello Today» (ハロー・トゥデイ～Hello Today) (1980)
* «Aitsu no Brown Shoes» (あいつのブラウンシューズ) (1980)
* «Neat na Gogo Sanji» (ニートな午後3時) (1981)
* «Shiawase ni Bonsoir / Bonsoir L’amour» (倖せにボンソワール Bonsoir L’amour) (1981)
* «Jazzy Night» (1981)
* «SEE-SAW LOVE» (1982)
* «Yogen» (予言) (1982)
* «Paradise Beach (Sophie no Theme)» (Paradise Beach（ソフィーのテーマ）) (1983)
* «Sweet Surrender» (Sweet サレンダー) (1983)
* «Knock, Knock, My Heart» (1984)
* «Koisuru Season ~Irokoi koi~» (恋するセゾン ～色恋来い～) (1985)
* «SAFARI EYES» (サファリ アイズ SAFARI EYES) (1987)
* «IN THE ROOM» (1988)
* «THE WINNER» (1991)

### Албомҳои студия

* *POCKET PARK* (1980)
* *Who are you?* (1980)
* *-Cupid-* (1981)
* *Myself* (1982)
* *Aya* (彩) (1982)
* *REVUE* (1983)
* *Cool Cut* (1984)
* *LADY BOUNCE* (1985)
* *WiNK* (1988)

### Маҷмӯаҳо

* *Paradise Beach* (1983)
* *Matsubara Miki Best Selection* (松原みき ベストセレクション) (1985)
* *Matsubara Miki Super Best* (松原みき スーパーベスト) (1986)
* *Anthology Matsubara Miki BEST* (Anthology 松原みき BEST) (2002)
* *Matsubara Miki Best Collection* (松原みき ベスト・コレクション) (2008)
* *Golden ☆ Best Matsubara Miki* (ゴールデン☆ベスト 松原みき) (2011)
* *The Premium Best Matsubara Miki* (ザ・プレミアムベスト 松原みき) (2013)
* *Light Mellow Matsubara Miki* (Light Mellow 松原みき) (2014)
* *Platinum Best Matsubara Miki* (プラチナムベスト 松原みき) (2017)

### Кавер-албом

* *BLUE EYES* (1984)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2004
Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 октябр
Гурӯҳ:Зодагони 28 ноябр
Вилояти мухтори Яҳудиён

**Вилояти мухтори Яҳудиён** ( *Yidishe oytonome gegnt*) — воҳиди федероли Русия. 7 майи 1934 таъсис ёфтааст. Дар ҷануб бо Хитой ва Русия, дар шимол ва шарқ бо кишвари Хабаровск, дар ғарб бо вилояти Амур ҳамсарҳад аст. Масоҳаташ 36 ҳазор км2. Аҳолиаш 172,6 ҳазор нафар (2013), асосан русҳо (83,9%), украинҳо (4,4%) ва яҳудиён (1,2%) зиндагонӣ мекунанд. Мансуби округи Федералии Шарқи Дур ва ноҳияи иқтисодии он мебошад. Маркази маъмурияш – шаҳри Биробиҷон.

Аз ҷиҳати маъмурӣ аз 5 ноҳия, 2 шаҳр ва зиёда аз 90 деҳа иборат аст. Аксари аҳолӣ пайрави дини православӣ мебошанд. Мутобиқи маълумоти бостоншиносӣ дар ҳазорсолаи 3 то м. дар ҳудуди В.М.Я.-и ҳозира қабилҳои фарҳанги кандор, урал ва полсев сукунат доштанд. Дар ибтидои солшумории милодӣ дар ин минтақа қабилаҳои мохэ, дертар чжурҷенейҳо зиндагонӣ кардаанд. Дар асрҳои 8–10 ин музофот дар ҳайати давлати Бохай, асрҳои 13–14 тобеи Империяи муғулҳо буд. Дар миёнаҳои асри 17 дар ин минтақа сайёҳон (кишваркушоён)-и рус пайдо шуданд, вале тибқи Шартномаи Нерчин (1689) Русия ва Хитой барои дар ин минтақа маскун нашудан уҳдадор шуда буданд. Дар нимаи 2-юми асри 19 сипоҳиёни қазоқ соҳили чапи д. Амурро тассаруф намуданд. Тибқи шартномаи Ойгун (1858) ва Аҳдномаи Пекин (1860) соҳилҳои чапи д. Амур ба ҳайати вилоятҳои Амур ва Приморскийи Русия ворид шуданд. Соли 1920 ҳудуди пешинаи Вилояти мухтори Яҳудиён ба ҳайати Шарқи Дури Русия ва солҳои 1922–1928 ба ҳайати губ. Амур, минбаъд кишвари Шарқи Дур дохил гардид. Соли 1930 ноҳияи миллии Биробиҷон таъсис ёфт, ки соли 1934 ба Вилояти мухтори Яҳудиён табдили ном кард. Охири солҳои 1940 ва ибтидои 1950 ҳаракати «Мубориза алайҳи космопилитизм» ва табъиду тазйиқот аксари яҳудиёни ин минтақаро водор ба муҳоҷират кард. Раванди ҳиҷрат дар солҳои 90 асри 20 бештар авҷ гирифт. Тибқи маълумоти барӯйхатгирии аҳолии соли 2002 шумораи яҳудиён ба 1,2% расида буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Иёлоти Попӣ

**Иёлоти Попӣ**, **Вилояти Папа** (, ) —  давлате дар маркази Итолиё ба раҳбарии поп, раҳбари калисои катулик, буд, ки солҳои 756—1870 вуҷуд дошт.

## Таърих
Бунёдгузораш подшоҳи франкҳо Пипини III Пакана (741—768). Пипини III Пакана солҳои аввал мисли падараш Карл Мартелл фақат унвони майордом дошт. Ӯ бо мадади папаи Рум табадуллоти давлатӣ карда, сулолаи меровингҳоро, ки ба корҳои давлатӣ чандон рағбат надоштанд, аз тахт сарнагун сохт. Соли 751 дар ш. Суассон маҷлиси аъёну ашрофи франкҳо Пипинро подшоҳи франкҳо интихоб намуд. Папаи Рум ҳангоми интихоб шудани Пипин дар маросими динӣ, ба сари давлати франкҳо омадани сулолаи нав — каролингҳоро қонунӣ гардонд. Охирин намояндаи хонадони меровингҳо Хилдерики III маҷбуран ба дайр фиристода шуд, ки ӯ то охири умр дар он ҷо зиндагӣ кард. Пипин барои поси хотири папаи Рум солҳои 755—756 ду маротиба дар Итолиё бар зидди лангобардҳо, ки мехостанд вилояти папаи Румро забт намоянд, лашкар кашида, онҳоро шикаст дод. Ин пуштибонӣ барои дар вилояти Рум ҳамчун ҳокими мустақил мондани папа мадади бузург расонд ва соли 756 вилояти ҷудогонаи папа таъсис ёфт.
 
Масоҳати Иёлоти Попӣ тағйирёбанда буда, дар асрҳои миёна он асосан Итолиёи Миёнаро фаро мегирифт. Соли 1859, дар арафаи пароканда шуданаш 41407 км² масоҳат ва 3125 млн аҳолӣ дошт. Дар ин вақт ба Иёлоти Попӣ тамоми Итолиёи Марказӣ, Беневенто ва Понтекорво тобеъ буданд. Аз давраи ҳукмронии папа Григорийи Кабир (590—604) сар карда, онҳо дар Итолиё ба заминдори бузург табдил ёфтанд ва дар аҳди Карли Кабир папа Адриани I тавонист мулки худро васеъ намояд. Муддати чорсад соли оянда Иёлоти Попӣ ба мушкилоти гуногун дучор шуда, гурӯҳҳои зиёд дар ш. Рум ва Иёлоти Попӣ аз пайи ғасби тахти папа ва заминҳои он буданд. Ин боиси кам шудани заминҳои Иёлоти Попӣ ва ба ҳайати империяи Олмон дохил шудани он гардид. Ҳокимияти Иёлоти Попӣ дар аҳди папа Иннокенти III (1198—1216) барқарор шуд ва соли 1213 император Фридрихи II давлати папаро бо сарҳадҳои пешинааш ба расмият шинохт. Аз солҳои 1309—1377 папаҳо зери нуфузи шоҳони Фаронса қарор гирифта, маркази он ш. Авинон буд. Сулҳи Вестфал (соли 1618) мавқеи сиёсии папаро кост ва эътибори он дар Аврупо ба сифати ҳокимияти пурзӯри сиёсӣ аз байн рафт. Бо қарори конгресси Вена солҳои 1814-15 Иёлоти Попӣ тибқи сарҳаддоти пешинааш барқарор гардид. Соли 1870 Иёлоти Попӣ расман ба давлати Итолиё тобеъ карда шуд. Соли 1929, мувофиқи аҳдномаи Латеран, ҳокимияти папа дар қисми хурди Рум — ҳудуди Ватикан барқарор гардид, ки масоҳати он 44 га мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Давлатҳои таърихӣ
Вилояти фақеҳ

**Вилояти фақеҳ** (, ) — яке аз мафҳумҳои фиқҳии аҳли ташайюъ, ба маънии ҳокимияту раҳбарии сиёсии фақеҳ. 

## Пешина
Аҳли ташайюъ муътақиданд, ки мебоист пас аз вафоти паёмбари ислом Муҳаммад (с) давраи вилояти имоми аввал Алӣ ибни Абутолиб ва ёздаҳ имоми баъди онҳо оғоз мешуд, вале чунин нашуд. Чун давраи имомати 12 имом бо ғайб задани Маҳдӣ анҷомид, дар давраи ғайбати имоми мазкур то зуҳури ӯ вилоят бояд аз тариқи вилояти фақеҳ идома ёбад. Барои вилояти фақеҳ ҷиҳати зимомдории ҳукумати исломӣ ду шарт ногузир аст: илм ба қонун ва адолат. Шахси раҳбари сиёсӣ бояд пеш аз ҳама қонундон (олими фиқҳ) ва адолатпеша бошад. Ба қавли Оятуллоҳ Хумайнӣ, «агар фарди лойиқе, ки дорои ин ду хислат бошад, ба по хост ва ташкили ҳукумат дод, ҳамон вилоятеро, ки ҳазрати Расули акрам (с) дар амри идораи ҷомеа дошт, доро мебошад ва ба ҳама мардум лозим аст, ки аз ӯ итоат кунанд». Ин на ба он маъност, ки фақеҳи воҷид (доранда)-и ду шарти мазкур мақоми Паёмбар (с) ва имомонро дорад, зеро вилояти фақеҳ дар фиқҳи шиъа вилояти эътиборӣ аст. Умур ё корҳои эътиборӣ дар баробари умури таквинӣ буда, умуреро гӯянд, ки бар фарз ва ҷаълу қарордод эҷод мешаванд ва онҳоро ба вазъкунандаашон нисбат медиҳанд. Чунонки, агар вазъкунандаи умур шореъ (қонунгузор), яъне, аз боби шариат бошад, онро «эътибори шаръӣ» меноманд, вале агар вазъкунандаи он мардум бошад, ки барои идораи умури зиндагии худ вазъ ва ҷаъл карда бошад, онро «эътибори ақлонӣ» мегӯянд.

Вилояти фақеҳ дар таълимоти ташайюъ на мақом, балки вазифа аст. Фақеҳони воҷиди шартҳои ногузир барои вилояти фақеҳ ба пояи имомон намерасанд, вале ҳамон вазифаи ташреъӣ — ба иҷро овардани шариати илоҳӣ ва ташкили ҳукумату давлати исломӣ, ахз (ситонидан)-и молиёт, закоту хумс, тақсими даромади байтулмоли муслимин барои ниёзҳои ҷомеаи исломӣ, танзими умури иҷтимоию иқтисодӣ ва низомию ҳарбӣ, раҳбарии маънавию мазҳабиро ба уҳда доранд.

Байни аҳли суннат ва ҷамоат ва аҳли ташайюъ дар мавриди вилояти фақеҳ ва умуман атрофи масъалаи вилоят ихтилофи ҷиддӣ вуҷуд дорад. Аҳли ташайюъ масъалаи вило- ятро бештар ба сиёсат вобаста намуда, онро ҳамчун рукни асосии имомат таъбир мекунанд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Кеннет Вилсон

**Кеннет Геддес Вилсон** (; ) — и назарии амрикоӣ. Узви АИ миллӣ ва Академияи илм ва ҳунари ИМА.

## Зиндагинома
Хатмкардаи мактаби квакерӣ (1952), Донишгоҳи Ҳарвард (1956). Аз соли 1963 дар Донишгоҳи Корнел кор мекунад. Аз соли 1970 профессор, доктори илмҳои (1961). Таҳқиқоташ асосан ба назарияи гузаришҳои фазавӣ, омӯзиши ҳодисаҳои буҳронӣ оиданд. Кеннет Вилсон моддаро дар назди нуқтаи буҳронӣ аз ҷиҳати назариявӣ тавсиф дода, усулҳои дарёфти ададии қиматҳои бӯҳрониро ошкор кард. Дар асарҳояш дар бораи омӯзиши зарраҳои бунёдӣ ва таъсири мутақобилаи онҳо усулҳои математикиеро («аз нав бамеъёрдарорӣ») истифода кард, ки аз ҷониби Гелл-Ман, Лоу ва дигарон бо мақсади бартараф кардани баъзе мушкилот дар электродинамикаи квантӣ пешниҳод шуда буданд. Ин усулро дар амалия ҳангоми заҳиши моеъ аз ҷисми сахт, яхбандонӣ, паҳншавии тарқишҳо дар филизз ва ҷоришавии нафт дар зарфҳои зеризаминӣ, ки дар онҳо равандҳои физикавии микроскопии мураккаб чун ҳодисаи макроскопӣ зоҳир мешаванд, истифода кардан мумкин аст.

Аз соли 1976 Кеннет Вилсон ба моделонии компютерӣ диққати ҷиддӣ медод. Азбаски корҳои назариявии вай бо суръат ва хотираи компютерҳои муосир маҳдуд мешуданд, ӯ ташкили марказҳои суперкомпютерҳоеро, ки ба олимон хидмат мерасонанд, пешниҳод кард. Кеннет Вилсон «барои назарияи ҳодисаҳои буҳронии вобаста ба гузаришҳои фазавӣ» сазовори ҷоизаи Нобел гаштааст (1982).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Чарлз Томсон Рис Вилсон

**Чарлз Томсон Рис Вилсон** (; ) — и шотландӣ. Узви Анҷумани салтанатии Лондон (1900).

## Зиндагинома
Баъди хатми мактаби хусусӣ дар коллеҷи Оуэн (ҳозира Донишгоҳи Манчестер) ва коллеҷи Сидни Сассекс (дар Кембриҷ) таҳсил кардааст. Омӯзгор (1900) ва профессори Донишгоҳи Кембриҷ (1925). Дар соҳаи физикаи молекулавӣ, ҳастаӣ ва атомӣ таҳқиқот кардааст. Вилсон пас аз мушоҳидаи ҳодисаҳои атмосферии тоҷ ва глория дар расадхонаи кӯҳи Бен-Невис ин ҳодисаҳоро дар лабораторияи худ санҷида, конденсатсияи бухори моддаро зери таъсири зарраҳои барқаноки суръатнок таҳқиқ намуд. Ӯ нишон дод, ки дар шароити муайян ҳар як иони барқанок маркази конденсатсияи бухори об мегардад ва онҳоро бо чашм дидан мумкин аст. Барои мушоҳидаи пайҳои зарраҳои барқанок асбобе сохт, ки дар он акси пайҳои алфа-зарраҳо, бета-зарраҳо ва электронҳоро қайд кардан имконпазир гашт. Минбаъд асбоби мазкур бо номи камераи Вилсон машҳур шуд (1912). Баъдтар Вилсон онро такмил дода, соли 1923 мақолаҳои машҳури худро дар бораи масирҳои электронҳо нашр кард. Дастовардҳои Вилсонро олимони тамоми дунё истифода мекунанд. Солҳои 1900—1901 Вилсон ба хулосае омад, ки шуоъафкании ионзое мавҷуд аст, ки аз қабатҳои ғафси хок мегузарад. Барои ихтирои «камераи Вилсон», ки ба кашфи «усули аёни (визуалӣ)-и ошкор кардани масирҳои зарраҳои электрикии барқанок бо ёрии конденсатсияи бухор» сабаб шуд, сазовори мукофоти Нобел гаштааст (1927, якҷо бо Артур Комптон).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Рихард Вилштеттер

**Рихард Мартин Вмлштеттер** (; ) — зистшимидони олмонӣ. Узви вобастаи хориҷии АИ Русия (1923), узви ифтихории хориҷии АИ ИҶШС (1929).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Мюнхен (1830). Профессори мактаби олии техникии Сюрих (1905), Институти қайсарии Вилгелм дар Берлин (1912—1915), профессори Донишгоҳи Мюнхен (1916—1925). Аз соли 1939 муқими Швейсария. Рихард Вилштеттер доир ба сохтори кимиёии тропин, атропин, кокаин ва дигар алкалоидҳо, инчунин пигментҳои хун пажӯҳиш анҷом додааст. Саҳми Рихард Вилштеттер хосса дар таҳқиқи ферментҳо назаррас аст. Соли 1915 барои омӯзиши маводди рагбахши наботот, бахусус хлорофилл сазовори мукофоти Нобел гардид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҳафтаи ҷаҳонии ҳамоҳангии байни адён

**Ҳафтаи ҷаҳонии ҳамоҳангии байни адён** — як қатъномаи Созмони Милал барои ҳафтаи ҷаҳонии ҳамоҳангии байни адён аст, ки дар соли 2010 тавассути Малик Абдуллоҳи дувум ва Шоҳзода Ғозӣ ибни Муҳаммади Урдун пешниҳод шуд. Ҳафтаи ҷаҳонии ҳамоҳангии байни адён дар аввалин ҳафтаи феврали ҳар сол баргузор мешавадва ҳадаф он тарвиҷи ҳамоҳангии байни ҳама мардум бидуни дар назар гирифтани имонашон аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Созмонҳои байнулмилалии динӣ
Вилюй

**Вилю́й** () — дарё дар Русия, шохоби бузургтарини дарёи Лена. Дарозиаш 2650 км, масоҳати ҳавзааш 454 ҳазор км². 

Манбааш асосан барф. Аз пуштакӯҳи Вилюй ибтидо гирифта, ба паҳнкӯҳи Сибири Миёна ҷорӣ мешавад. Болообаш аз дараи танг ҷорӣ шуда, ба пастии Ёқутистони Марказӣ мебарояд. Шохобҳои асосиаш: аз рост — Улахан-Вава, Чиркуо, Чона, Улахан-Ботуобуя, Оччугуй-Ботуобуя; аз чап — Ахтаранда, Марха ва Тюнг. Сарфи миёнаи об дар назди шаҳраки Чернишевский қариб 600 м³/с, дар назди деҳаи Сунтара қариб 800 м³/с, дар назди резишгоҳ наздики 1700 м³/с. Сарфи об дар вақти обхезии баҳорӣ (об то 10-15 м баланд мешавад) дар ҷараёни миёнааш то ба 10000-15000 м³/с мерасад. Октябр ях баста, май об мешавад. Маҷрояш бо дарғоти НБО-и Вилюй дар назди шаҳраки Чернишевский (обанбори Вилюй) ба танзим дароварда шудааст. Аз резишгоҳаш то шаҳраки Чернишевский 1170 км киштигард. Бандарҳои калонаш: Вилюйск, Нюрба, Чернишевский. Дар Вилюй моҳидорӣ (моҳиҳои таймен, тосмоҳӣ, ленок, нелма ва ғ.) ривоҷ ёфтааст. Дар ҳавзаи Вилюй конҳои алмос (Мирний, Айхал ва ғ.), ангишт (қисми ғарбии ҳавзаи д. Лена), гази табиӣ, намаки ош (Кемпендяй) мавҷуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Адабиёти шифоҳӣ

**Адабиёти шифоҳӣ** (**адабиёти омиёна** ё **адабиёти мардумӣ**) — гунае аз адабиёт, ки дар ҷавомеъ бидуни навиштор ёфт мешавад, агарчи бисёре аз адабиёти шифоҳӣ рӯнависӣ шудааст. Ҳеч таърифи стандартӣ вуҷуд надорад, зеро мардумшиносон аз тавсифоти мухталифе барои адабиёти шифоҳи ё адабиёти омиёна истифода кардаанд. Мафҳумсозии густурда ба он ба унвони адабиёте ишора мекунад, ки бо интиқоли шифоҳӣ ва адами вуҷуди ҳар гуна шакли собит мушаххас мешавад. Ин шомили достонҳо, афсонаҳо ва таърихест, ки аз тариқи наслҳо ба шакли гуфторӣ мунтақил шудааст.

Ин навъ адабиёт дар ҳар ҷомеъае вуҷуд дорад ва наметавон онро маҳдуд ба ҷавомеъи босавод ё мутамаддин донист. Адабиёти шифоҳӣ маъмулан тавассути фолклоршиносон ё донишмандоне, ки ба мутолеъоти фарҳангӣ ва адабиёти қавмӣ мепардозанд ҳамчун забоншиносон, инсоншиносон ва ҳатто ҷомеъашиносон мавриди таҳқиқу баррасӣ қарор мегирад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Соколов Ю.* Народная словесность // Литературная энциклопедия: Словарь литературных терминов: В 2-х т. — —: Издательство Л. Д. Френкель, 1925. — Т. 1: А — П. — Стб. 485—501.
* 


Гурӯҳ:Фолклор
Гурӯҳ:Адабиёт
Мағмуми Дарвозӣ

**Миравлиё Ҳусайн Мағмуми Дарвозӣ** (; ) — и тоҷик.

## Зиндагинома
Мағмуми Дарвозӣ дар соли 1252 хуршедӣ (1873) дар рустои Кеврони Дарвоз марбути хоки Бухорои қадим ба дунё омадааст. Ӯ барои таҳсил ба Бухоро рафт ба нисбати инқилоби Бухоро ватани худро тарк  гуфт... Мутобиқ ба бурҷи сарви соли 1308 хуршедӣ (1929) ба хоки Афғонистон ҳиҷрат намуд ва дар қаряи Ҷомарчи пойини Дарвоз сукунат ихтиёр кард. Баъдан дар соли 1323 хуршедӣ (1944) аз тарафи ҳукумати муҳтарами Афғонистон ба Кобул хоста шуд. Баъд аз ворид шудан ба дарбори салтанатӣ бо хотираи неке мураххас шуд ҳини бозгашт ба тарафи бозмондгонаш дар Бадахшон, дар вилояти Бағлон аҷал домангираш гардид ва ба умри 72 солагӣ дар авохири моҳи ҳутти 1324 (1946) ин дунёро падруд гуфт ва дар шаҳри ҷадиди Бағлон мадфун гардид.

## Эҷод
Табъи ӯ ба мутоибаву ҳазл моил буда, ҳамдиёронаш баъд аз Ёрии Дарвозӣ ӯро шоири хуби худ дониста бисёр шеърҳояшро азёд медоранд. Девони мукаммали ӯ дар соли 1308 шамсӣ (1929—1930) замони ҳиҷраташ аз тарафи маъмурон ҳукумати Шӯравӣ дар лаби оби Ҷайҳун ба яғмо рафт ва аз он калимае дар Афғонистон боқӣ нест. Аммо ашъоре, ки дар хоки Афғонистон сарудааст, ба хатту иншои худаш ба дастраси писари аршадаш Мирмуҳаммадқулибег мавҷуд аст. 

Девони Мағмум 6718 байт дорад, ки ба хатти настаълиқ нигориш ёфтааст, дар он ҳама анвоъи шеър аз сурудаҳои Мағмум дарҷ аст ва бахусус мухаммасоте, ки бар ашъори шоирони замони худ сохтааст.

Мағмум бо ашъори дилпазир маъруф аст ва миёни мардум мухаммаси ӯ ба номи «Моҳи кишвари русӣ» дар Афғонстону Тоҷикистон машҳур аст ва чанде аз сарояндагон онро замзама менамоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Байзоӣ, Аҳмаднаҷиб. 1390. Суханварони дарвозӣ, Ҷилди аввал, чопи дувум, С. 231—228.
Шоҳномапажӯҳӣ

**Шоҳномапажӯҳӣ**, (), **Шоҳномашиносӣ** () — маҷмӯъаи таҳқиқоти марбут ба Шоҳнома ва сарояндаи он Фирдавсӣ дар ҳамаи ҷиҳатҳо ва мавзӯъоти аслӣ ё фаръии муртабит бо ин ҳавза.

Шоҳномапажӯҳ муҳаққиқ ё адибест, ки ба баррасӣ ва пажӯҳиш дар Шоҳнома ва Фирдавсӣ дар заминаҳои гуногуни адабӣ, таърихӣ, ҷуғрофиёӣ ва заминаҳои дигаре ҳамчун вожашиносӣ, решашиносӣ, устурашиносӣ, намодшиносӣ, сабкшиносӣ ва зебоишиносӣ мепардозад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоҳнома
Замонати байналмилалӣ

**Замонати байналмилалӣ** — маҷмӯи усул ва воситаҳои ҳуқуқӣ, ки риояи меъёрҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ва иҷрои онҳоро таъмин мекунад.

Дар давраҳои қадим ва асрҳои миёна савганд, аҳд, гузоштан ва ё гирифтани гаравгон, амонат гузоштани арзишҳо ё қисмати қаламрав ва ғ. ба ҳайси Замонати байналмилалӣ истифода мешуданд. Яке аз шаклҳои роиҷи Замонати байналмилалӣ дар замони муосир ба имзо расонидани санади байналмилалӣ-ҳуқуқӣ байни чанд давлат дар бораи таъмини бетарафии давлати муайян мебошад. Мас., тибқи шартнома аз 8 (20) ноябри 1815, ки байни Руссия, Британияи Кабир, Фаронса, Австрия, Пруссия ва Португалия ба имзо расида буд, тарафҳо мақоми бетарафии доимии Швейсарияро эътироф намуданд ва замонат доданд. Бетарафии Люксембург мутобиқи шартномаи Лондон аз 11 майи 1867 аз тарафи Австрия, Британияи Кабир, Фаронса, Пруссия ва Русия кафолат дода шудааст. Кафолати тамомияти арзии Эрон ва Иттиҳоди Шӯравӣ дар шартномаи Иттиҳоди Шӯравӣ ва Эрон дар бораи замонат ва бетарафӣ аз 1 октябри 1927 пешбинӣ шудааст. Мутобиқи Қарордоди умумӣ дар бораи сулҳ ва ризояти миллӣ дар Тоҷикистон, ки 27 июни 1997 дар ш. Маскав ба имзо расид, тарафҳо (СММ, Ҳукумати Тоҷикистон ва Иттиҳоди мухолифини тоҷик) замонат доданд, ки ба ҷанг хотима бахшанд. Ба ҳайси восита ва тарзи таъмини Замонати байналмилалӣ аз ишғоли ҳарбии қаламрав низ истифода шудааст. Мас., ишғоли минтақаи Рейн мутобиқи шартномаи Версал (1919), ишғоли қаламрави чоргонаи Олмон баъди Ҷанги дуввуми ҷаҳонӣ аз ҷониби неруҳои мусаллаҳи муттаҳидаи эътилофи зиддиҳитлерӣ барои таъмини иҷроиши қарордодҳои Потсдам (1945) аз ҷониби Олмон. Вобаста ба субъектҳои ҳуқуқи байналмилалӣ Замонати байналмилалӣ метавонад муштарак ва дастҷамъӣ бошад. Замонати байналмилалӣ якҷониба ҳам мешавад (мас., додани кафолат барои иҷрои қарзи давлатӣ мутобиқи шартнома).

## Эзоҳ

## Нигаред низ
* Замонат

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Афлотун (деҳа)

**Афлотун** () — деҳа дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба деҳистони Афлотуни ноҳияи Оқсӣ дохил аст.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 2851 нафар дар соли 2022.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқсӣ
Вилт

**Вилт** ( — гум кардани тароват) — пажмурда шудани рустанӣ.

Сабабҳои вилт гуногунанд. Ба ақидаи бисёр олимон вилт касалии трахеомикоз буда, онро занбӯруғҳои дараҷаи паст меангезанд. Вилт вертисиллиозӣ (ангезандааш — занбӯруғи Verticillium clahliae) ва фузариозӣ (ангезандааш — Fusarium oxysporum) мешавад. Вилти вертисиллиозӣ тақр. ба 350 намуди рустаниҳои дупаллагӣ зарар мерасонад. Аз вилт хусусан пахта, анҷибар, канаб, кунҷид, зағир, помидор, лаблабу, боимҷон, карам, нахӯд, мош, офтобпараст сахт осеб меёбанд. Маҳалли сукунату рушди ангезандаи вилт хок аст. Аз хок он ба воситаи реша ба узвҳои рустанӣ ворид шуда дар силсилаи обгузар (ксилема) ҷой мегирад ва баргу пояро пажмурда месозад. Бар асари вилт рустанӣ бисёр вақт комилан, баъзан қисмҳои алоҳидаи он нобуд мешавад. Ба густариши касалӣ намнокии зиёд мусоидат мекунад. Занбӯруғҳо хусусан дар ҳарорати 18-260С (60-80 % будани намии хок) зуд рушд меёбанд. Вилт дар рустаниҳои яксола бештар дар давраи муғҷабандӣ, дар лундаи картошка баъди ду-се ҳафтаи сабзиши поя падид меояд. Зери таъсири ангезандаҳои вилт дар баргҳои поёнии рустаниҳои паҳнбарг (боимҷон, пахта, харбуза ва ғ.) доғҳо пайдо мешаванд. Дар рустаниҳои резабарг нишонаҳои вилт ноаён буда, баргҳо зард шуда мерезанд. Вилт сифати ҳосилро паст карда, ба кишоварзӣ зарари калон мерасонад.

Тадбирҳои мубориза: интихоби навъҳои ба вилт тобовар; киштгардон кардани замин; аз ангезандаҳои касалӣ тоза кардани хок; ба замин пошидани пору ва ғ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Касалиҳои рустанӣ
Сахидод Раҳматуллозода

**Сахидод Раҳматуллозода** (зод. 27 октябри 1964, деҳаи Қизилиттифоқ, ноҳияи Қубодиён) — забоншиноси тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор, узви вобастаи АМИТ.

## Зиндагинома
Сахидод Раҳматуллозода 27 октябри 1964 дар деҳаи Қизилиттифоқи ноҳияи Қубодиён ба дунё омадааст. Солҳои 1972—1982 дар мактаби № 37 ноҳияи Қубодиён таҳсил кардааст. Форуғуттаҳсили факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон аст. Дар солҳои 1984—1986 дар Артиши Шӯравӣ хидмати низомӣ кардааст

## Корнома
Дар солҳои 1989—1991 лаборанти шуъбаи шевашиносии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ ҶТ, солҳои 1991—1994 аспирант, солҳои 1994—1998 ходими хурди илмӣ ва дар солҳои 1998—2003 ходими илмӣ, ходими калони илмии шуъбаи шевашиносии Институти забон ва адабиёт кор кардааст. Солҳои 2003—2005 муҳаррири маҷаллаи «Бойчечак» буд.

Соли 2005 як муддат ёрдамчии ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ, солҳои 2005—2008 муовини ректор доир ба тарбия, солҳои 2008—2010 мудири кафедраи забони тоҷикӣ, солҳои 2010—2012 декани факултети филологияи тоҷик, солҳои 2012—2013 дар рухсати эҷодӣ, солҳои 2013—2015 мудири кафедраи забони тоҷикии факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ, дар солҳои 2015—2019 директори Институти забону адабиёти Рӯдакӣ ва дар солҳои 2019—2020 профессори кафедраи назария ва амалияи забоншиносии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд.

Аз соли 2022 вазифаи муовини раиси Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро бар уҳда дорад.

Сахидод Раҳматуллозода яке аз мураттибони асосии «Энсиклопедияи Донишгоҳи омӯзгории Тоҷикистон» ба шумор меравад.

## Ҷоизаҳо
* «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2010), 
* «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон»
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Иноят Насруддин

**Иноят Насруддин** (*Иноят Насриддинов*; 15 феврали 1946, ноҳияи Бойсун, вилояти Сурхондарё, ҶШС Узбакистон — 2 августи 2010, Душанбе, Тоҷикистон) — ,  ва дромнависи тоҷик. Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон (1990). Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Иноят Насруддин 15 феврали соли 1946 дар рустои Посурхии ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Узбакистон ба дунё омадааст. Соли 1967 факултаи филологияи тоҷики Институти давлатии педагогии шахри Душанберо хатм намуда, дар Кумитаи телевизион ва радиои тоҷик ба фаъолият пардохтааст, аз муҳаррири хурд то сармуҳаррири идораи барномаҳои адабию бадеии радио ва телевизион расидааст. Аз соли 1992 то поёни умр (соли 2010) сармутахассиси раёсати фарҳанг ва ҳунари Вазорати фарҳанги Точикистон буд. Аз ташкилкунандагони фаъоли чорабиниҳои муҳими фарҳангии ҷумҳуриявии «Андалеб» ва «Парасту» буд.

## Таълифот
Муаллифи беш аз даҳ китобу маҷмӯаи очерку мақола ва қиссаҳо мебошад, ки тарзи рӯзгордории мардуми деҳот ва мушкилоташонро инъикос менамоянд. Драмаҳои «Марги ду тан», «Қотили ҷонҳо», «Як рӯзи хазонрез», бисёр пйесаҳои якпардагӣ навиштааст, ки дар театрҳои касбӣ ва халқии ҷумҳурӣ рӯйи саҳна рафтаанд.

«Шафақи нав», «Як рӯз ва ҳар рӯз» ва «Арзиши ҳаёт» ановини бархе аз китобҳоест, ки аз Иноят Насриддинов ба мерос мондаанд.

## Даргузашт
Иноят Насруддин рӯзи 2 августи 2010 дар асари сактаи қалбӣ дар синни 64-солагӣ дар шаҳри Душанбе даргузашт.

## Осор
* «Асарҳои мунтахаб»;
* Румони «Саъди падар»;
* «Тулӯъи офтоб»;
* «Як рӯзу хазонрез»;
* «Мероси бобоӣ»;
* «Рӯзи эҷодӣ» (танзе аз рӯзгори удабою вузаро, ҳаҷвияҳо);
* Филмномаи «Чароғи ҳидоят» (филми бадеӣ-публитсисти ба муносибати соли бузургдошти Имоми Аъзам).

## Эзоҳ