open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҳахоманишиён

**Ҳахоманишиён** ё **Нахустин империяи Форс** (дар манбаъҳои ғарбӣ) (ба порсии бостон:  𐎧𐏁𐏂  'Xšāça') (550 - 330 пеш аз мелод) як подшоҳии бостонии эронӣ дар Ғарби Осиё буд, ки тавассути Куруши Кабир дар соли 550 пеш аз мелод асос гузошта шуд. Дар даврони Хашёршо (Ҳашёршоҳ) - и якум ба бузургтарин вусъати худ расид, ки аз нимҷазираи Қрим, Балкан, Аврупои Шарқӣ дар Ғарб, то дараи Синд дар Шарқ масоҳат дошт. 
right|thumb|Империяи Ҳахоманишиён
Сарсулолаи хонадони Ҳахоман аз мулки Форс аст. Писари Ҳахоман Куруши II-ро асосгузори Давлати Ҳахоманишиҳо мешуморанд, ки ӯ солҳои 550 −530 пеш аз мелод ҳукумронй кардааст. Номи давлат аз номи сулолае, ки Куруши Кабир ба он тааллуқ аст, гирифта шудааст. Куруш худро «шоҳи Аншан» ва «шоҳи Порсу», яъне шоҳи Форс меномид. Куруш мамлакатҳои зиёди дигарро забт карда, империияи бузурги Ҳахоманишиёнро ташкил намудааст.

## Хонадони Ҳахоманишиён
# Куруши II Кабир (550—530 п. м.)
# Камбуҷияи II (530—522 п. м.)
# Дориуши I (522—486 п. м.)
# Ҳашёршоҳи I (486—465 п. м.)
# Ардашери I (465—424 п. м.)
# Ҳашиёршоҳи II (424 п. м.)
# Суғд (424—423 п. м.)
# Дориуши II (423—404 п. м.)
# Ардашери II (404—358 п. м.)
# Ардашери III (358—338 п. м.)
# Арсас (338—336 п. м.)
# Дориюши III (336—330 п. м.)
Давлати Ҳахоманишиҳо аз ҷониби шоҳи Юнону Македони Искандари Македонӣ соли 330 пеш аз мелод забт гардидааст.

## Нигаред
* Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ
* Куруши Кабир
* Ҳокимони Эрон

## Пайвандҳо
* ТаърихиТоҷикистон 
* http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Persian_Empire,_490_BC.png

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сулолаҳои ҳукуматдорони Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Сулолаҳои Форси қадим
Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ
Гурӯҳ:Эрони бостон
Митт Ромнӣ

**Уиллард Митт Ромнӣ** () тав. 12 марти соли 1947, Мичиган, фармондори собиқи иёлати Массачусетс ва аз номзадони аслии интихоботи раиси ҷумҳури Амрико дар соли 2012 буд.

Пол Райанро ба унвони муовини раиси ҷумҳури Ҳизби Ҷумҳурихоҳ дар соли 2012 интихоб карда буд.

## Эзоҳ
Пол Райан

**Пол Дэвис Райан** () тав. 29 январи соли 1970, намоянди Иёлоти Муттаҳида дар Конгресси Ҳавзаи 1-уми Висконсин аст ва аз соли 1999 дар ин самт хидмат мекунад. Ӯ узви Ҳизби Ҷумҳурихоҳи Амрико аст ва дидгоҳҳояш дар заминаи сиёсатҳои иқтисодӣ ва пешниҳодҳояш барои тағйир дар барномаи миллии бими иҷтимоии Амрико ағлаб мавриди таваҷҷуҳи расонаҳо қарор гирифтааст. Номм Райан муддате аст, ки ба унвони муовини Митт Ромнӣ, номзади эҳтимолии раиси ҷумҳури Ҳизби Ҷумҳурихоҳ дар соли 2012, бар сар забонҳост. Дар гузоришҳое, ки дар таърихи 10 августи 2012 мунташир шуд омода аст, ки Митт Ромнӣ Райанро ба унвони муовини худ интихоб кардааст.

## Эзоҳ
Интихоботи раиси ҷумҳурии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико (2012)

**Интихоботи раиси ҷумҳурии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико (2012)** - панҷоҳу ҳафтумин интихоботи раиси ҷумҳурӣ дар таърихи кишвар буд, ки дар рӯзи сешанбеи 6 ноябри 2012 барои интихоби чиҳилу панҷумин раиси ҷумҳурии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ба ҳамроҳи муовини ӯ баргузор шуд ва ба пирӯзии Барак Обама анҷомид..
[thumbnail|[Барак Обама — президенти тозаинтихоби ИМА]]
[thumbnail|Номзад [Митт Ромнӣ]]

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Интихобот дар Амрико
Гурӯҳ:Интихоботи раиси ҷумҳурии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико (2012)
Яъқуби Лайс

**Яъқуби Лайси Саффорӣ** (; ) — мисгар ва бунёнгузори силсилаи Саффориён, нахустин амири давлат дар Систон (861—879).

## Зиндагинома
Яъқуб ибни Лайс соли 840 дар як шаҳраки хурде бо номи Қарнин, ки дар шарқи Заранҷ ва ғарби Бӯст (Лашкаргоҳ) дар Афғонистони имрӯза ҷойгир буд ба дунё омадааст. Яъқуб ба мисгарӣ машғул буд (ба забони арабӣ ин шуғлро «саффор» меноманд), чаҳор писар дошт, ки дар айёми нобасомони миёнаи қарни IX ҳамагӣ ба ҷангу сипоҳ сару кор дошт ё ба таъбири дигар ба роҳзанӣ машғул буданд. Яъқуб ва бародари ӯ, Амр, Тоҳир ва Алӣ зодаи шаҳри Карнини Сиистон, аз қавми Сакхан (қабилаи Балуҷӣ) буданд. Яъқуб дар ибтидо ба шаҳри Заранҷ омада шогирди мисгар «саффор» шуда буд, бинобар дар таърих сулолаи ӯ чунин номбар шудааст. Бародараш Амр аз рӯи маълумотҳои таърихӣ чӯпон ва ё дуредгар будааст. Халифаи Бағдод барои фурӯ нишонидани ошӯби хориҷиён дар Хуросону Сиистон Солеҳ ибни Насрро фиристод. Ӯ бо шикаст додани хориҷиён ва сомон бахшидани авзои минтақа дар чашми ҳукуматдорон ва миёни мардум маҳбубият пайдо кард. Пас аз фавти Солеҳ ҷойнишини ӯ Дирҳам ибни Ҳасан натавонист, ки миёни лашкариён нуфузу эътибор пайдо кунад. Яъқуб бо тарафдоронаш аз фурсат истифода бурда, қисме аз дастаҳои ғозийнро низ ба тарафи худ кашид, идораи кишварро ба даст гирифт ва соли 861 Сиистонро пурра тасарруф намуд. Сипас ҳокими Кобулро бо найранг ба ҳалокат расонида, байни солҳои 862—866 Ҳирот, Пушанг, Балх, Бомиён ва Форсро аз дасти маъмурони Тоҳириён берун кард. Соли 873 аз фориғболии Муҳаммад ибни Тоҳир — охирин амири тоҳирӣ истифода карда, дарбори ӯро ба сӯйи хеш ҷалб кард ва дар муҳорибаи сарнавиштсоз нерӯҳои онро торумор карда, Нишопурро ба даст даровард.
Соли 871 Яъқуб аз халифа Муътамид (870—892) фармони воломақомӣ дар Балху Таҳористонро гирифт. Муаррих Гардизӣ менависад, ки Яъқуб соли 870 шаҳрҳои Ғазна, Гардиз ва Кобулро ба тасарруфаш даровардааст.

Соли 873 Яъқуб бар зидди Муҳаммад ибни Тоҳир ҷанг сар карда ғалаба кард ва Муҳаммадро асир гирифт. Лашкари Саффориён 1 августи соли 873 ба Нишопур, пойтахти Тоҳириён соҳиб шуданд. Ҳукумати халифаҳои Бағдод соли 874 маҷбур шуд, ки Яъқубро воломақоми Хуросон, Табаристон, Ҷузҷон, Рай ва Форс таъйин намояд. Ҳуҷуми лашкари Яъқуб ба Бағдод 8 апрели соли 876 бебарор анҷом ёфт ва сулолаи Аббосиёнро аз шикаст нигоҳ дошт. Муҳаммад ибни Тоҳир, ки аз асорат озод шуда буд, боз аз ҷониби халифа воломақоми Хуросон таъйин гардид, вале асосан ҷойи зисташ дар Бағдод буд. Яъқуб соли 879 вафот кард. Яъқуби Лайс бузургтарин чеҳраи сиёсӣ ва қаҳрамони набарди истиқлолхоҳии мардуми Хуросону Мовароуннаҳр буд. Баъд аз Яъқуб бародараш Амр ибни Лайс воломақоми давлат гардид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Саффориён
Тахтаи сафед

thumbnail|Тахтаи сафед
**Тахтаи сафед** - василаест дорои сатҳи бузург барои навиштан. Аз тахтаи сафед дар маконҳои омӯзишӣ истифода мешавад. Барои навиштан рӯи тахтаи сафед аз маркерҳо ё мажикҳои махсус истифода мекунанд. Барои пок кардани навиштаҳо низ аз василае ба номи тахтапоккун, ки аз як тика абр ташкил шудааст, истфода мешавад. Бо ба вуҷуд омадани тахтаи сафеди имрӯза камтар аз тахтаи сиёҳ истифода мешавад.

## Таърих

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Навиштан
AT&T

thumbnail|Идораи AT&T дар Сан Диего
**ЭйТиЭндТи** (аз ) бузургтарин ширкати мухобироти телефон собит, сервисдиҳандаи интернети паҳн банд ва дувумин оператори телефони ҳамроҳи Амрико мебошад. ЭйТиЭндТи як ширкати амрикоӣ аст, ки сервиси иртиботи роҳдур ва дигар сервисҳои мухобиротиро ироаъ медиҳад. Он бахши аз ширкати телефон ва телеграфи Амрико буд, ки бахши зиёде аз шабакаи иртиботи роҳи дур ва ҳамчунин маҳаллии Амрикоро пойярезӣ карда буд, ин ширкат ба унвони бузургтарин ширкати мухобиротӣ ва ба унвони стандартӣ барои ширкатҳои мухобиротӣ табдил шуда буд. Ширкати телефон ва телеграфи Амрико дар соли 1885 ба таври довталабона ба се ширкати кӯчактар табдил шуд, ки аз онҳо номи ЭйТиЭндТи бар худ ниҳод.

Маркази ширкат дар шаҳри Даллас дар Тексас аст..

## Таърих

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ироакунандагони хадамоти интернетӣ дар Амрико
Гурӯҳ:ЭйТиЭндТи
Омодагии электронӣ

**Омодагии электронӣ** (аз ) ба миқдори тавоноипазирӣ, истифода ва ба коргирии фанноварии иттилоот ва иртибот дар ҷомеаи мухталиф мегӯянд. Барои арзёбии омодагии электронӣ дар ҷомеаъ моделҳои зиёде вуҷуд дорад. Баъзе аз ин моделҳо иборатанд аз: EIU, APEC, CIT ва ғайраҳо

## Рутбабандии омодагии электронӣ

Аз соли 2000 мелодӣ ҳар сол бо кумаки муассисаи ЭЙБИЭМ бар тибқи модели EIU кишварҳои ҷаҳон аз назари омодагии электронӣ рутбабандӣ мешаванд.

## Адабиёт
* Омодагии электронӣ аз Википедиаи Форсӣ

Гурӯҳ:Давлати электронӣ
Гурӯҳ:Сиёсат ва фанноварӣ
Гурӯҳ:Ҳукумат
Гурӯҳ:Фанноварӣ дар ҷомеаъ
Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон

Дар давраи истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин осорхонаҳо таъсис ёфтаанд:
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Фархор) (1992),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Қайроқум) (1993),
*  Хона-музеи Мубораки Вахонӣ (Ишкошим) (1993),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Рӯдакӣ) (1995),
*  Осорхонаи таърихӣ (Роғун) (1995),
*  Осорхонаи шарафи ҷангӣ (Душанбе) (1995),
*  Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ (Ишкошим) (1996),
*  Осорхонаи ҷумҳуриявии фарҳанги мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ (Душанбе) (1996)
*  Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, ноҳияи Бобоҷон Ғафуров (1998),
*  Осорхонаи шаҳрии «Бибихонум» (Қӯрғонтеппа) (1999),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Файзобод) (1999),
*  Хона-музеи Шириншо Шотемур (Шуғнон) (1999),
*  Хона-музеи Моёншо Назаршоев (Шуғнон) (1999),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ба номи Иброҳим Исмоилов (Ишкошим) (2000),
*  Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон, Душанбе (2001),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Мурғоб) (2001),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Ваҳдат) (2001),
*  Мамнунгоҳи таърихӣ-фарҳангии Хулбук (Восеъ) (2002),
*  Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ (Ховалинг) (2004),
*  Осорхона-комплекси ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносӣ (Кулоб) (2005),
*  Осорхонаи мероси хаттӣ ва адабии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ (Кӯлоб) (2006),
*  Осорхона-мамнунгоҳи ҷумҳуриявӣ (Данғара) (2007),
*  Комплекси ҷумҳуриявии таърихӣ-фарҳангии «Панҷруд» (2008),
*  Осорхонаи заминшиносии Тоҷикистон (Душанбе) (2011),
*  Осорхонаи вилоятии таърихӣ-кишваршиносии «Авесто» (Қӯрғонтеппа)
*  Мамнунгоҳи таърихӣ-фарҳангӣ (Ҳисор)
*  Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ
 
## Манобеъ
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва русӣ.

## Пайвандҳо
* Каталог
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Амр ибни Лайс

**Амр ибни Лайси Саффорӣ** (; ) — фармондеҳи сипоҳи Хуросон, дувумин амири силсилаи Саффориён (879—901) ва бародари бунёнгузори сулола Яъқуби Лайс.

## Ҳукмронӣ
Амр пас аз марги бародараш Яъқуби Лайс ҷонишини ӯ шуд. Вай барои қувват ёфтани давлати Саффориён*,* бар хилофи бародараш Яъқуби Лайс, саъй кард бо халифаи аббосӣ Мӯътамид иртиботи хубе дошта бошад. Ба ин манзур ба ӯ тобеъ шуд. Халифа аз ин иқдоми Амри Лайс хушҳол шуд ва ҳокимии Форс, Кирмон, Исфаҳон, Табаристону Систон ва ҳатто Ироқи Аҷамро ба ӯ дод. Амр уҳдадор шуд, ки ҳар сол ба халифа 20 ҳазор дирҳам хироҷ супорад. Амр дар ин солҳо бо шӯришҳои дохилӣ мувоҷеҳ шуд. Дар ин давра амир Исмоили Сомонӣ — волии Бухоро Хоразмро ба тасарруфи худ даровард ва асоси воқеии давлати сомониёнро бино гузошт. Сипоҳи Амр аз Исмоили Сомонӣ шикаст хӯрд ва худ низ асир гардид (900—901). Аммо амир Исмоил бо ӯ ба нармӣ бархӯрд кард ва ӯро ба Самарқанд фиристод. Мӯътазиди аббосӣ аз ин огоҳ шуда тақозои ирсоли Амрро кард. Амр бо амри халифа муддате дар Бағдод зиндонӣ буд. Кишвари Хуросон ба ҳайати давлати Сомониён ҳамроҳ гардид. Пас аз қатли Амр давлати Саффориён дигар он қудрати собиқро наёфт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Саффориён
Навиштор

**Иншо** ё мақола навиштае аст, ки як нигоранда бо таваҷҷуҳ ба нуқтаи назараш менависад. Як мақола мумкин аст шомили унсури мухталифе назир нақди адабӣ, баёнияи сиёсӣ, мубоҳисоти омӯзишӣ ва зиндагии рӯзмарра бошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Навиштан
Рӯихати муассисаҳои нашриявии Тоҷикистон

Муассисаи нашриявии ҷумҳурӣ,  ки с. 2007 – то январи  2010 дар Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон сабт шудаанд:

•	Муассисаи нашриявии «АДИБ»
 
•	Муассисаи нашриявии «МАОРИФ ВА ФАРҲАНГ

•	Муассисаи давлатии Сарредаксияи Илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик

•	Муассисаи нашриявии «ИРФОН»

•	Нашриёти «АЛИФ»

•	Фаъолияти нашриявии  «АРЖАНГ»

•	ЉДММ нашриёти «Омў»

•	Муассисаи давлатии нашриёти ба номи Р.  Ҷалил

•	Нашриёти «НОШИР»

•	Нашриёти «САРПАРАСТ»

•	Фаъолияти нашриявии ҶДММ «СОБИРИЁН»

•	Фаъолияти нашриявии ҶДММ «ОЗАР»

•	Нашриёти «СИНО»

•	Нашриёти хусусии «САЊБО»

•	Нашриёти «ЭҶОД»

•	Нашриёти «ЛОГОС»

•	Нашриёти «КАЙҲОН»
•	
•	Нашриёти «ДЕВАШТИЧ» («БУХОРО»)

•	Коллективи Ассотсиатсияи ноширон, полиграфистон ва китобпањнкунандагон

•	ҶДММ «АВА» фаъолияти полиграфӣ

•	Корхонаи фаръии табъу нашри дорои масъулияташ мањдуди «ВЕРГУЛ»

•	Нашриёти «ТИБ»

•	Нашриёти “Авасто”

•	Нашриёти «ГЛОБУС»
•	
•	Ташкилоти ғайридавлатии «ИСТИЌБОЛ»

•	Нашриёти «ОФТОБ»

•	Нашриёти «МАВЛАВИ»

•	Нашриёти «ИМПЕРИАЛ-ГРУПП»

•	Нашриёти «ОФСЕТ»

•	Нашриёти «МУҲАММАД  АСАР»

•	КВД Комплекси табъу нашри «ШАРЌИ ОЗОД»

•	Нашриёти «КВАНТУМ»

•	Нашриёти «АЛИФБО»

•	Нашриёти «ҚОНУНИЯТ»

•	Нашриёти «НАФОСАТ»

•	Нашриёти «ОЛАМИ КИТОБ»

•	Нашриёти «АМАЗОНКА - ТРЕЙД»

•	Нашриёти «ТОВУС»

•	Нашриёти «НОДИР»

•	Нашриёти «Полиграфия Арсенал Принт»

•	Муассисаи хусусии интишороти «РУШАН»

•	Нашриёти  «БОНУ-Б»

•	Нашриёти  «ИЛМ»

•	Нашриёти «ФАН»

•	ҶДММ «БЕБОК»

•	ҶДММ «МЕЊАНОРО»

•	ҶДММ «МЕЪРОЉ»

•	Нашриёти «НАШРИ  АНВОР»

•	Нашриёти «ПРОГРЕСС»

•	Нашриёти  «ИСТЕЪДОД»

•	Нашриёти «ШУҶОИЁН»

•	Нашириёти «АЛМИННА»

•	Нашриёти «МАЪРИФАТ»

•	Нашриёти «НУРИ МАЪРИФАТ»

•	Нашриёти «АНДЕША»

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нашриётҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Феҳрист:Тоҷикистон
Рӯихати маҷаллаҳои Тоҷикистон

• Маҷаллаи «Адаб»

• Маҷаллаи «Тоҷикистон»

• Маҷаллаи «Тоҷикистон» ва ҷаҳони имрўз

• Маҷаллаи «Паёми донишгоҳ»

• Маҷаллаи «Сиёсат ва Ҷомеа»

• Маҷаллаи «Олами маориф»

• Маҷаллаи «Мактаб ва ҷомеа»

• Маҷаллаи «Мероси ниёгон»

• Маҷаллаи «Илм ва ҳаёт»

• Маҷаллаи «Фарҳанг»

• Пёмномаи Фарҳанг (маҷалла)

•  Фирӯза (маҷалла)	
## Нигаред
• Маҷалла

Гурӯҳ:Нашрияҳои даврии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Феҳрист:Тоҷикистон
Маҷаллаҳо
Гурӯҳ:Маҷаллаҳо ба забони тоҷикӣ
Нақби Шаҳристон

**Нақби  автомобилгарди  "Шаҳристон"**  дар   роҳи автомобилгарди Душанбе – Хуҷанд – Чаноқ (Ӯзбекистон) киллометри 180 ҷойгир аст (дар  сарҳади  ноҳияҳои Айнӣ  ва Шаҳристони вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон) воқеъ аст. Дарозии нақби  "Шаҳристон" – 5253 метр.

## Таърих
Сохтумони  нақб давоми корҳои таъмири роҳи автомобилгарди Душанбе – Хуҷанд – Чаноқ  (Ӯзбекистон) мебошад.
Сохтумони нақб расман 22 августи соли 2006 оғоз ёфтааст.
Сохтумони нақбро – ширкати Chaina Road (Чин) ба уҳда гирифтааст.

## Ифтитоҳ
27 октябри соли 2012 Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон ба даромадгоҳи қисмати ҷанубии нақби мошингарди Шаҳристон ташриф оварда, онро дар фазои тантанавӣ ифтитоҳ намуд.
Роҳи мошингарди Душанбе - Чаноқ (Ӯзбекистон) бо харҷи қариб як миллиарду 430 миллион сомонӣ навсозӣ шуд. Барои бунёду таҷҳизи нақби мошингарди Шаҳристон бошад, ки дарозиаш 5253 метр мебошад бо 5289 метр нақби ҳаводиҳандааш қариб 430 миллион сомонӣ равона гардидааст. То ин вақт мусофирон роҳи миёни шимолу ҷануби кишвар ё худ миёни шаҳрҳои Душанбеву Хуҷандро дар 10-15 соат тай мекарданд, ҳоло бошад ин кор дар 3-4 соат анҷом меёбад.
## Нигаред
* Роҳи автомобилгарди Душанбе—Хуҷанд—Чаноқ
* Роҳи автомобилгарди Бӯстон-Обшорон-Зарнисор
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* ИФТИТОҲИ РАСМИИ НАҚБИ МОШИНГАРДИ ШАҲРИСТОН 

Гурӯҳ:Нақбҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Роҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров
Гурӯҳ:Ноҳияи Мастчоҳ
Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Хуҷанд
Гурӯҳ:Вилояти Суғд
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2012 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2012
Нақби Истиқлол

**Нақби Истиқлол**, **нақби Анзоб** — туннели автомобилгард дар роҳи байни Душанбеву Хуҷанд, ки беш аз 5 километр дарозӣ дорад, дар 80 километрии шимоли Душанбе ҷойгир аст.

## Сохтмон
Нақшаи сохтмони нақби автомобилгарди ағбаи Анзоб дар даврони шӯравӣ кашида шуда буд. Солҳои 1982—1991 ҳамагӣ 317 метри нақб канда шуд.

Роҳи автомобилгарди ағбаи Анзоб (дар роҳи автомобилгарди Душанбе—Хуҷанд—Чаноқ) дар масофаи 80 км дуртар аз шаҳри Душанбе дар баландии 3372 метр ноҳияқои Варзоб ва Айнӣ мепайвандад ва дар қаторкӯҳи Ҳисор ҷойгир аст. Мушкилии фасли зимистон намегузошт, ки (5 — 6 моҳ ағбаи Анзоб пушида буд) мусофирон ба воситаи ин роҳ рафту омад намоянд. Дарозии нақб — 5040 м
## Таърих
Сохтмони нақби «Истиқлол» (собиқ туннели Анзоб) соли 1998 бо кумаки молиявии Эрон сар шуд. Дарозии нақби «Истиқлол» 5040 метрро ташкил медиҳад. Сохтмони он аз ду ҷониб — шимол ва ҷануб сар шуда дар арафаи иди Наврӯз марти соли 2006 ба охир расидааст.
Соли 2003 Эрон ва Тоҷикистон дар бораи сохтмони нақби «Истиклол» созишнома ба имзо расониданд. 
;Ҳаҷми маблағгузорӣ — $39 млн. аз ҷумла $10 млн. — ёрдами гранти Эрон, $7,8 млн. — маблағгузории Ҳукумати Тоҷикистон ва $21,2 млн. — қарзи (кӯмаки молиявӣ) Эрон..

;Ифтитоҳи расмии кушодашавии нақби «Истиқлол» 26 июли соли 2006 баргузор гардид.

Нақби «Истиқлол» имконият фароҳам овард, ки равобити байни вилояти Суғд ба воситаи Роҳи автомобилгарди Душанбе—Хуҷанд—Чаноқ бо ноҳияҳои марказу ҷануби Тоҷикистон соли дароз таъмин карда шавад.

## Нигаред низ
* Нақби Шаҳристон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нақбҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Роҳҳои Тоҷикистон
Абдумалик Абдуллоҷонов

**Абдумалик Абдуллоҷонов** (1 январи соли 1949, Хуҷанд, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — ходими сиёсии тоҷик, сарвазири Тоҷикистон аз 21 сентябри 1992 то 18 декабри 1993.

## Зиндагинома
Абдумалик Абдуллоҷонов 1 январи соли 1949 дар шаҳри Хуҷанд дар як оилаи номдор таваллуд шудааст. Бобои Абдуллоҷонов — профессор Абдураҳмон ибн аш-шайх Муҳаммад Султон ал-Маъсумӣ — олими машҳури улуми динӣ буд ва соли соли 1922 ба Арабистони Саудӣ фирор карда, онҷо мушовири шоҳи саудӣ Абдул Азиз буд.

## Фаъолияти меҳнатӣ
Соли 1971 Донишкадаи технологии Одессаро аз рӯи ихтисоси муҳандис-технолог хатм кард. Аз соли 1971 — сардор, баъдан сарвари комбинати Қайроққум шуда кор кардааст.

Аз соли 1980 — муовини вазири аъшёи хоми ҶШС Тоҷикистон, аз соли 1986 — муовини якуми вазир, аз соли 1987 — вазири масолеҳи нонии ҶШС Тоҷикистон буд.

Аз 21 сентябри соли 1992 — иҷрокунандаи вазифаи сарвазир; аз 20 ноябри соли 1992 — сарвазири Тоҷикистон буд.18 декабри соли 1993 ба сабаби норозигӣ бо сиёсати раисиҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон, худро ба истефоъ дод.

Солҳои 1993—1994 — сафири Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия буд.

Моҳи ноябри соли 1994 дар интихоботи президентии Тоҷикистон номзадии худро гузошт. Моҳи июли соли 1996 блоки сиёсии Ҳамдилии миллиро ташкил кард. Баъдан — пешвои Чунбиши мухолифини шимол барои тамаддуни миллӣ буд. Аз нимаи даҳаи 1990-ум дар муҳоҷират зиндагӣ мекунад, Абдуллоҷоновро ҳамчун ташкилкунанди нооромиҳои Хуҷанд дар соли 1998 айбдор мекунанд. Дар ҳоли ҳозир Абдуллоҷонов дар шаҳри Лос Анҷелеси Иёлати Калифорнияи ИМА зиндагӣ мекунад.

## Адабиёт
* Кто есть кто в России и в ближнем зарубежье: Справочник. — М., Издательский дом «Новое время», «Всё для вас», 1993. — ISBN 5-86564-033-X

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Номзадҳо ба президенти Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сафирони Тоҷикистон дар Русия
Гурӯҳ:Сарвазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони тоҷик
Вин Лонг

**Вин Лонг** () — яке аз билоятҳои Вилояти Вилояти Вин Лонг, Виетнам аст.
## External link
* Вин Лонг
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Вйетнам
Сок Транг

**Сок Транг** () яке аз билоятҳои Вилояти Вилояти Сок Транг, Виетнам аст.
## External link
* Сок Транг 
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Вйетнам
Анзоб

**Анзоб**, **Ағбаи Анзоб** — ағба дар қаторкӯҳи Ҳисор. Баландиаш аз сатҳи баҳр 3372 м. То ба истифода додани нақби «Истиқлол» аз ағба роҳи ягонаи мошингарди Душанбе — Хуҷанд, Душанбе — Айнӣ — Панҷакент — Самарқанд мегузашт, ки аз охирҳои май то аввалҳои ноябр фаъолият дошт. Ҳоло ин роҳ аз нақби «Истиқлол», ки дар Анзоб канда шудааст, мегузарад. Дар ағба аз соли 1932 инҷониб истгоҳи обу ҳавосанҷии «Анзоб» кор мекунад. Аз ағбаи Анзоб хати интиқоли барқи 500-киловолтаи «Ҷануб — Шимол» мегузарад.

## Нигаред низ
* Нақби Истиқлол

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ағбаҳои Тоҷикистон
Чогур

thumb|200px|Чогур
**Чогур** (озарбойҷонӣ: Çoğur)  асбоби мусиқии халқӣ ба Озарбойҷон, истифода шуда суфийская мусиқӣ.

Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Шарик ибни Шайх

**Шарик ибни Шайх** - сарвари шӯриши зидди арабӣ дар Бухоро соли 750-751

Аҳволи вазнин баъд аз истилои араб, боиси афзудани нафрат ва норозигии халқ ба сулолаи Аббосиҳо гардид. Дар натиҷа соли 750-751 дар Бухоро шӯриши зидди арабӣ бо сарвари Шарик ибни Шайх ал-Муҳрӣ (ваф.751) сар зад. Шӯришгарон бо даъвати он, ки Аббосиён аз хилофат дур карда ба ҷои ӯ аз авлоди Муҳаммад паёмбар ва домоди ӯ Алӣ ибни Абутолиб ба тахти хилофат оянд, баромад карда ба муваффақиятҳо ноил шуданд. Абумуслим (минбаъд сарвари шӯриши зидди арабӣ дар Хуросон) ҳанӯз ба Аббосиён бовар мекард ва интиқоли қудрат ба Алавиёнро намехост. Аз ин рӯ ба муқобили исёнгарони Бухоро неруи ҷангии даҳ ҳазор нафараро фиристод. Ҷанг бо исёнгарон сию ҳафт рӯз давом кард. Сарвари исён Шарик ибни Шайх ҳалок шуд. Нерӯи ҷангии Абӯмуслим баъди Бухороро гирифтан шаҳрро оташ зад.
## Адабиёт


Портал:Таърих

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пешвоёни шӯриш
Сумбоди Муғ

**Сумбоди Муғ** (*Сунбоди Маҷусӣ, Испаҳбад Фирӯз*; ) — наҷибзодаи зартуштии эронӣ аз хонадони Корин, сардори шӯриши мардумӣ бар зидди Хилофати Аббосӣ (755), аз тарафдорон ва хунхоҳони Абӯмуслими Хуросонӣ

Симбоди Муғ яке аз пайравони Абӯмуслим буда, баъди кушта шудани ӯ оммаро ба муборизаи зидди сиёсати хилофати Аббосиён ва ҳокимони маҳаллӣ бархезонд. Исёнгарон барои гирифтани қасоси хуни Абумуслим ба муқобили Аббосиён тазоҳурот карданд. Сумбоди Муғ аз пайравони Абумуслим, ки дар Рай, Қумис, Табаристон ва Нишопур ҷой гирифта буданд, қувваҳои ҳарбӣ ташкил карда ба муқобили сарбозони араб ба ҷанг шуд. Халифа ба муқобили исёнгарон бо сарварии сарлашкар Ҷахвар ибни Марарр (747—756) қувваи ҳарбии даҳ ҳазор нафараро сафарбар кард. Дар натиҷа байни онҳо дар биёбони Ҳамадону Рай ҷанги хунине сурат гирифт, ки он ҳафтод рӯз давом кард. Ниҳоят, пайравони Сумбоди Муғ шикаст хурданд ва худи ӯ кушта шуд.

## Нигаред низ
* Шӯриши Сумбоди Муғ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Хонадони Корин
Исматулло Зокиров

**Исматулло Зокиров** Меликович. 17-уми октябри соли 1965 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст.

Соли 1988 мактаби миёнаи махсуси милитсияи ВКД-и Шӯравӣ.

Соли 1994 Мактаби олии Тошкандии милитсияро хатм кардааст.

Соли 2009 факултаи якуми роҳбарикунандаи Академияи ВКД-и Тоҷикистон.

Аз соли 1990 то соли 2007 дар сохторҳои оперативии Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон ва аз соли 2009 то соли 2011 ҷонишини Сардори Академияи Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Айни ҳол муовини сардори ШВКД дар ноҳияи Ҳисор мебошад.

Соли 2001 бо фармони Преиденти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ордени Спитамен дараҷаи II мукофонида шудааст.

Полковники милитсия. Соҳиби 4 фарзанд.

## Пайвандҳо
Низомулмулки Тӯсӣ

**Абуалӣ Ҳасан ибни Алӣ ибнӣ Исҳоқи Тусӣ** (; ), бештар маъруф ба номи **Низомулмулк** — вазири давлатдории Салҷуқиён, муаллифи асари «Сиёсатнома».

## Зиндагинома
Абу Али ал-Ҳасан ибн Али ибн Исҳоқ ат-Тусӣ соли 1018 дар шаҳри Туси Эрон ба дунё омадааст.
Низомулмулк (тахаллуси дарборӣ) дар замони ҳукуматдории султони Салҷуқӣ Алпарслон (ҳукумронӣ 1063—1072) вазири давлати Салҷуқиён шуда буд.
Нақши вазир Низомулмулк (1063—1092) (Низомулмулки Тусӣ) баҳри шукуфоиву тараққии давлатдории Салҷуқиён ниҳоят бузург аст. Ӯ ба таҷрибаи хонадони Сомониён ва Ғазнавиён такя карда, империяи боазамати Салҷуқиёнро ба низоми муайян даровард. Худсариву саркашии сипоҳиёни туркман ва ашрофу рӯҳониёни тоҷикро низ то андозае пешгирӣ кард. Маҳз дар даврони вазорати ин вазири донишманд давлатдории Салҷуқиён ба дараҷаи баландтарини худ расид.

## Саҳми Низомулмулк
Низомулмулк бо ташкили мактабҳои диние, ки бо номи ӯ ба «Низомия» маъруф буданд, табақаи рӯҳониёни расмии ба давлат тобеъ бо эътиқоди аҳли суннатро тарбият намуда, бар муқобили ҳамагуна зуҳуроти иҷтимоӣ мубориза мебурд. Низомулмулк бо мазҳаби исмоилия — мухолифини сарсахти cалҷуқиён мубориза бурд ва аз ҷониби фидоиёни исмоилӣ ба қатл расонида шуд.'''
Низомулмулк 14 октябри соли 1092 дар Наҳованд (ҳоло дар Озарбойҷон) ба хок супорида шудааст.

Сиёсатнома, асари Низомулмулки Тӯсӣ cолҳои 1091—1092 навишта шудааст. Дар асари «Сиёсатнома»-и ӯ таърихи давлатдории мамолики исломӣ оварда шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Салҷуқиён
Фаластин (вилояти таърихӣ)

thumbnail|Парчами Фаластин
**Фаластин** (ба  ба сурати таърихӣ ва аз даврони Руми Бостонӣ ба ноҳияе гуфта мешавад, ки байни дарёи Медитериана ва Каронаҳои руди Урдун воқеъ шудааст. Фаластин ба унвони як кишвари аз суи созмони миллал ва ҳамчунин Исроил ва шумораи аз кишварҳои ғарбӣ монанди ИМА ба расмият шинохта нашудааст. 
thumbnail|400px|Харитаи кишварҳои ҷаҳон, ки Фаластинро ба расмият шинохтаанд
Фаластин дар даврони ҳатто қадимтар ба ноҳияи маҳдудтар дар канори марзи дарёи Медитериана иттилоқ мешавад. Дар маънии ҷуғрофии густардатари он Фаластин метавонад ба минтақае ишора кунад, ки шомили манотиқи исроилӣ ва фаластинӣ, бахшҳои аз Урдун, Лубнон ва Сурия бошад. Фаластин ҳамчунин метавонад ба ноҳияҳои ки дар ибтидои қарни бистум таҳти қавмияти Бритониё пас аз шикасти императури Отоманӣ дар ҷанги Ҷаҳони аввал даромад бошад.

thumbnail
thumbnail
thumbnail
thumbnail
Баҳри тоҷик

**Баҳри Тоҷик** (то 2016 *обанбори Қайроққум*) — обанбор дар вилояти Суғди Тоҷикистон.

Ҳаҷми Баҳри тоҷик:
* дарозиаш қариб 65 км;
* 
* васеъгиаш аз 50 то 20 км (таъғирёбанда);
* 
* масоҳати сатҳи оби обанбор — 513 км;
* 
* ҳаҷми умумӣ — 3413,5 м3;
* 
* ҳаҷми фоиданоки он- 2743 м3;
* 
* сатҳи аз ҳама зиёди оби он — 374, 5 м.
* 
Баҳри тоҷик бо шабакаҳои НБО – Қайроққум:
бо се ХИБ — и 220 кВт ва панҷ ХИБ — и 110 кВт пайваст аст.

Собиқ «Обанбори Қайроққум» солҳои 50 — ӯми асри XX бунёд ёфта барои захираву обёрии заминҳои водии Фарғона низ истифода бурда мешавад. Обанбори Қайроққум, минбаъд бо номигузории **«Баҳри тоҷик»** маъмул шудааст.

Баъди бунёд кардани обанбори Қайроққум, аз охири солҳои 60-ум сар карда, шаҳри Қайроққум бо истеҳсоли моҳӣ ва моҳипарварӣ шуҳратманд гардида буд. Имрӯзҳо кормандони ҷамъияти саҳҳомии шакли кушоди «Суғдмоҳӣ» дар давоми сол шикори моҳиро қариб то 110 тонна расондаанд. Зиёда аз 2 миллион моҳичаҳо дар обанборҳои махсус парвариш карда мешаванд. Дар обанбор моҳиҳои гуногун парвариш карда мешавад.

## Осоишгоҳҳои Баҳри тоҷик
Дар соҳили Баҳри тоҷик якчанд осоишгоҳҳои фароғативу беҳдоштӣ барои истироҳати мардум ба монанди «Баҳористон», «Соҳил», «Конибодом» ва диг. сохта шудаанд ва фаъолият мекунанд. Онҳо ба ҷойи дӯстдоштаи саёҳату истироҳати сокинони Тоҷикистон ва инчунин сокинони кишварҳои хориҷӣ табдил ёфтаанд.

Морской бриз-чувство свободы и покоя.jpg|Шамоли форами баҳр (Баҳри тоҷик)
Бахористон, санаторий.jpg|Бинои Осоишгоҳи «Баҳористон»
Здание с бассейном.jpg|Ҳавзи  «Баҳористон»
Бахористон, чайхана.jpg|Чойхонаи осоишгоҳ
Санаторий Бахористон.jpg|Гӯшае дар осоишгоҳ


## Нигаред
* Нерӯгоҳи барқи обии Қайроққум
* Минтақаи туристии Суғд

## Пайвандҳо
* http://www.cawater-info.net/analysis/water/kayrakum.htm 

## Нигаред
* Обанбори Даҳанасой
* Обанбори Норак

## Сарчашма

 

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Обанборҳои вилояти Суғд
Гурӯҳ:Мавзеъҳои табии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Объектҳои обӣ ба тартиби алифбо
Обанбори Норак

thumb|200px|Дарёи Вахш
thumb|200px|Обанбори Норак
** Обанбори  Норак** — дар дарёи Вахш, назди шаҳри Норак, вилояти Хатлон ҷойгир аст.
Обанбори Норак барои таъмини Нерӯгоҳи барқии обии Норак бо об сохта шудааст.

* Обанбори Норак чунин параметрҳо (сатҳу ҳаҷм)-ро дорост:
*  масоҳати обанбор – 98 км²;
*  дарозии обанбор дар сурати сатҳи максималӣ – 70 км;
* 
* чуқурии миёна - 107 м;
* 
* фаррохӣ - 5 км;
* 
* ҳаҷми умумии лоиҳавӣ – 10,5 км3;
* 
* ҳаҷми фоиданоки лоиҳавӣ – 4,5 км3;
* 
* баландии призмаи истифодашаванда – 53 м;
* 
* сатҳи максималии об – 910 м;
* 
* сатҳи минималии об -  857 м.

То 1 январи соли 2010 Нерӯгоҳи барқии обии Норак 353,6 млрд. кВт.соат нерўи барқ истеҳсол кардааст.

**Обанбори Норак** бо шабакаҳои  НБО Норак пайваст аст. Обанбори Норак дар солҳои 70 - уми асри XX бо об пур карда шудааст. Оби обанбори  Норак на танҳо барои  истеҳсоли нерӯи барқ, инчунин ба воситаи нақбҳои махсус (нақби Данғара дарозиаш — 14 км.) барои обёрии заминҳои корам истифода бурда мешавад.

## Инҷоро ҳам бингаред
* Нерӯгоҳҳои барқии обии Вахш
* Вахш

## Пайвандҳо
* Министерство энергетики Республики Таджикистан. Нурекская ГЭС 
* Норак 40 сола шуд 

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Обанборҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мавзеъҳои табии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Объектҳои обӣ ба тартиби алифбо
Макропинна микростома

**Макропинна микростома** (аз ) - як навъи моҳӣ мебошад, ки сари шаффоф дорад ва дар қаръи уқёнуси Ором дар соҳилҳои Ҷопон, Ҷазираҳои Курил, соҳилҳои ғарбии Канада ва ИМА дар халиҷи Калифорния зиндагӣ мекунад.

Уилберт Чепмен, ин навъи моҳиро соли 1939 кашф карда шарҳ додааст, аммо акси аввали моҳии зиндаи ин навъ дар танҳо соли 2004 гирифта шудааст.

## Эзоҳ
Дейв Брубек

**Девид Уоррен (Дейв) Брубек** (аз  (6 декабр соли 1920 - 5 декабр 2012) навозандаи пиано ва оҳангсози амрикоӣ мусиқии ҷазз ва роҳбари гурӯҳи чаҳорнафараи Дейв Брубек Квартет буд.

Оҳанги Тейк Файв-и ин гурӯҳ эҳтимолан маъруфтарин асари мусиқии ҷазз аст.

## Зиндагинома
Дейв Брубек дар Калифорния ба дунё омада буд. Модараш як пианисти алоқаманд буд ва аввалин муаллими пианои ӯ ба шумор мерафт. Ҷаноби Брубек баъдҳо ба шухи мегуфт, ки модараш ӯро дар раҳмаш бо пиано ошно кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* [//www.youtube.com/artist/dave-brubeck?feature=watch_video_title Дейв Брубек дар YouTube]
Улуми иҷтимоӣ

**Улуми иҷтимоӣ** — ба гурӯҳе аз риштаҳои донишгоҳе гуфта мешавад, ки ба мутолиаи ҷанбаҳои инсонии ҷаҳон мепардозанд. Тафовути улуми иҷтимоӣ бо улуми инсонӣ ва ҳунар ин аст, ки дар улуми иҷтимоӣ бар бар бакор бастани равишҳои (дар маъное, ки дар улуми поя ба кор меравад) такид мешавад, ки шомили равишҳои каме ва кайфе мебошад. Шохаҳои улуми иҷтимоӣ иборатанд аз:

# Ҷамъиятшиносӣ
# Ҷомеашиносӣ
# Мардумшиносӣ
# Улуми сиёсӣ
# Забоншиносӣ
# Таърихи иҷтимоӣ
# Ҷуғрофияи инсонӣ
# Бостоншиносӣ
# Иқтисод
# Ҳаёт ва фалсафа
# Мудирият
# Равоншиносӣ
# Иртиботот ва илм

## Улуми нарм

Ба мафҳуми суннатӣ, мутолиаи ҷанбаҳои вобаста ба шахс (subjective), вобаста ба ироаъ байни ашхос (intersubjective), ва сохтори улуми иҷтимоиро улуми нарм меномиданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Риштаҳои академӣ-донишгоҳӣ
Гурӯҳ:Улуми иҷтимоӣ
Нақби Озодӣ

«**Озодӣ**» (Нақби «Шаршар») — яке аз нақбҳои мошингарди Тоҷикистон мебошад.

Нақби «Озодӣ» (Нақби «Шаршар») дар масофаи 47 км дуртар аз пойтахт роҳи Душанбе — Кулоб ағбаи Шаршар ҷойгир аст. Мушкилии фасли зимистон намегузошт, ки мусофирон ба воситаи ин роҳ рафту омад намоянд.
Ифтитоҳи сохтмони нақби автомобилгарди «Озодӣ» (Шаршар) расман 20 октябри соли 2006 сар шудааст. Сохтмони нақб бо кўмаки молиявии Чин сар шуд.
 
Сохтмон аз ду самт огоз шуда дар давраи 34 моҳ сохта шуд. Дарозии нақби автомобилгарди «Озодӣ» (Шаршар) 2224 метр аст. Сохтмони нақбро сохтмончиёни Чин ва Тоҷикистон ба анҷом расониданд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар маросими ба истифода додани нақби Шар-Шар ва оғози азнавсозии роҳи Душанбе — Ваҳдат — Данғара гуфтааст, ки
«Дар тӯли се сол бо сарфи зиёда аз 130 миллион сомонӣ нақби дарозиаш 2224 метр, 5 километр роҳи даромаду баромади он ва пули дарозиаш 180 метр мутобиқи талаботи меъёрҳои замонавӣ сохта шуд, ки имрӯз мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Ҳоло масофаи роҳи Душанбе — Кӯлоб 7 километр ва вақти ҳаракати воситаҳои нақлиёт дар он 40 дақиқа кӯтоҳ гардид».

Нақби «Озодӣ» (Нақби «Шаршар») имконият фороҳам овард, ки равобити байни вилояти Хатлон бо ноҳияҳои марказии Тоҷикистон таъмин карда шавад.

## Номгузории нав
Бо қарори ҳукумати Тоҷикистон нақби «Шар-Шар», ки моҳи сентябри соли 2009 мавриди истифода қарор гирифта буд, «Озодӣ» номгузорӣ шуд.

Накби «Шар-Шар» зери кӯҳи ҳамном дар километри 68 шоҳроҳи Душанбе-Кӯлоб-Қалъаи Хумб-Мурғоб-Қулма воқеъ аст. Ифтитоҳи нақби мазкур имкон дод, ки вақти сафар аз Душанбе то Кӯлоб 40 дақиқа камтар шавад. Аз ду ҷониби нақб ба масофаи 5 километр роҳҳои даромад ба нақб бунёд шуданд. Ғайр аз ин, дар яке аз роҳҳои сӯи нақб пули дарозиаш 178 метр сохта шуд. Барои сохтмони ин иншоот, ки моҳи октябри соли 2006 шурӯъ гардида буд, ҳукумати Чин ба Тоҷикистон дар ҳаҷми 40 млн доллари ИМА бурс ҷудо кард.
 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Шаршарро боз карданд ва Озодӣ ном ниҳоданд/Озоди
* КУШОДАШАВИИ НАҚБИ «ОЗОДӢ»/Ховар 

Гурӯҳ:Нақбҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Роҳҳои Тоҷикистон
Подшоҳии юнонии Бохтар

**Подшоҳии юнонии Бохтар** (), **Подшоҳии юнонии Балх** () —  шарқитарин бахши ҷаҳони юнонӣ дар Осиёи Миёна, як давлати бостонӣ буд, ки аз соли 250 то 125 пеш аз мелод бар бештари Афғонистон, Узбакистон, Тоҷикистон, Туркманистон ва манотиқе аз Эрон, Покистон ва Ҳиндустони имрӯзӣ фармон меронд. Пойтахти ин давлат, шаҳр Балх буд, ки бузургтарин ва ғанитарин шаҳри даврони бостон ба шумор мерафт. Подшоҳи Бохтар бо унвони «имперотуриии ҳазоршаҳри тилоӣ» маъруф аст. 

## Таърих
Подшоҳии юнонии Бохтар тақрибан соли 250 то мелод дар натиҷаи таназзули империяи Селевкиён ва аз он ҷудо шудани мулкҳои ҳозираи Осиён Миёна ба вуҷуд омад. Асосгузораш воли (эпарх)-и Бохтар Диодот буд. Диодот ба аъёну ашрофи юнонишудаи маҳаллӣ, ки аз Селевкиён ҷудо шудан мехостанд, такя карда, аз авҷи  ҳаракати озодихоҳии халқҳои Осиёи Миёна бар зидди ҳукмронии Юнону Мақдуния истифода бурд ва худашро шоҳ эълон кард. Минбаъд ҳудуди Подшоҳии юнонии Бохтар дар натиҷаи юришҳои ворисони Диодот (хусусан Деметрийи I) хело вусъат ёфт, вале пояи давлат ноустувор буд. Тақрибан соли 175 то мелод Подшоҳии юнонии Бохтар ба подшоҳиҳои юнонии Бохтар ва юнонии Ҳинд ҷудо шуд. Дар Подшоҳии юнонии Бохтар Евкратид соҳиби тахту тоҷ гардид. Дар аҳди ӯ Подшоҳии юнонии Бохтар охирин давраи тараққиёти худро аз сар гузаронд. Евкратид ба тахт нишаст ва унвони «Сотер» («Наҷотбахш»)-ро гирифта бо ҳамин гуё таъкид кардан мехост, ки вай Бохтарро аз Деметрий наҷот додааст.

Минбаъд у ҳокимияташро дар Бохтар пурзур намуд. Тақрибан соли 155 Евкратидро писараш Гелиокл кушт. Аз нимаи дуюми садаи 2 то мелод давраи инқирози иқтидори сиёсии Подшоҳии юнонии Бохтар фаро расид. Дар аҳди Гелиокл дар натиҷаи болоравии ҳаракати озодихоҳии халқҳои Осиёи Миёна бар зидди ҳокимони юнониибохтарӣ ва аз шим. шарқи мамлакат ҳуҷум кардани йуҷиҳои бодиянишин Подшоҳии юнонии Бохтар байни солҳои 140—130 то мелод барҳам хурд ва ба ҷои он давлати Кушониён таъсис ёфт. Дар натиҷаи ҳафриёти бостоншинохтӣ бисёр ёдгориҳои археологии давраи Подшоҳии юнонии Бохтар, ба монанди Кайқубодшоҳ, Баҳром, Ойхонум, Саксанохур ва ғайра кашф гардиданд. Робитаи тамаддуни Бохтар бо маданияти бои Ҳиндустон, юнониён ва Шарқи эллинӣ самараи бузург бахшид. Маҳз дар давраи мавҷудияти Подшоҳии юнонии Бохтар дар Осиёи Миёна буддоия паҳн гардид, вале зардуштия мавқеи худро гум накард, зеро аксари аҳолии маҳаллӣ ба вай эътиқод дошт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Ғафуров Б. Г., Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асри миёна, китоби аввал. Д., 1983;
* История таджикского народа, т. 1, М., 1983.

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Мавлонозода

**Мавлонозода**(? — қарни XIV) — яке аз роҳбарони шӯриши Сарбадорони Самарқанд бар зидди муғулҳо соли (1365—1366).

## Зиндагинома
Аз оилаи давлатманд. Дар давраи ҳуҷуми муғулҳо аз Ҳафтрӯд ба Осиёи Миёна (1365) омада, ӯ муллобачаи яке аз мадрасаҳои Самарқанд шуд ва дар байни мардум ҳамчун шахси ҷасур ном баровард. Баъди он ки амирони Мовароуннаҳр Ҳусайн ва Темур дар муҳорибаи назди Чирчик шикаст хӯрда, ба Балх гурехтанд, Мавлонзода бо ҳамроҳии Абубакри Кулӯй ва Хурдаки Бухороӣ муҳофизати Самарқандро ташкил кард ва дар он қобилияти ташкилотчигӣ ва сипаҳсолорӣ нишон дод. Баъди ғалаба бар муғулҳо Мавлонзода ва дигар роҳбарони шӯриш бо макру фиреб ба бошишгоҳи Ҳарбии Ҳусайн оварда шуданд. Ҳамсафони Мавлонзодаро ба қатл расонданд. Мавлонзода бо дахолати Темур аз марг наҷот ёфт. Фаъолияти минбаъдаи ӯ маълум нест.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Бартольд В. В.. Народное движение в Самарканде в 1365 г., Соч., т. 2, ч. 2, М.. 1964.

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пешвоёни шӯриш
Давлати Салҷуқиён

**Давлати Салҷуқиён** — давлати турку форсизабони асримиёнагӣ. Аз сулолаи туркзабони қабилаҳои оғузи туркманҳо баромада, соли 1040 баъд аз торумори Ғазнавиён дар Хуросон ҳукмрон шудаанд.

## Таърих
Ҷанги Дандонақон, ки дар соли 1040 сурат гирифта, тақдири давлати Ғазнавиёнро ҳал карда буд, боиси тамоман ба Хуросон соҳиб шудани Салҷуқиён гардид.

Туғралбеки Салҷуқӣ (1040–1063) пас аз ин ғалаба фавран худашро «султон» эълон кард ва бародари худро дар Хуросон гузошта, ба тарафи Гургон лашкар кашид. Ӯ дар як муддати кӯтоҳ нафақат Гургон, Табаристон, Хоразм ва Озарбойҷонро ба таҳти тасарруфи худ гирифт, балки як қисми вилоятҳои ғарбии Эрони кунуниро низ ишғол намуда, дар соли 1055 пойтахти хилофати Аббосӣ шаҳри Бағдодро ба дасти худ даровард ва салтанати давлати салҷуқиро расман эълон кард. Султон Туғрал Кирмон ва Форсро низ забт намуда, дар Кавказ ба қӯшуни давлати Румия шикасти сахт ворид овард.

Пас аз вафоти Туғрал бародарзодаи ӯ Алпарслон (1063– 1072) ба тахт нишаста, хоки давлати салҷуқиро хеле вусъат дод. Алпарслон баъзе ҷойҳои Мовароуннаҳрро ба худ тобеъ кард. Вай инчунин императори Румия — Романи IV Диогенро мағлуб намуд.

Дар вақти ҳукмронии Ҷалолиддини Маликшоҳ (1072–1092) ҳудуди давлати салҷуқӣ ба дараҷае тавсеа ёфт, ки аз соҳилҳои баҳри Миёназамин сар карда, то сарҳади давлати императории Чин қариб тамоми мамлакатҳои исломии Осиё дар таҳти тасарруфи он қарор гирифтанд. Аммо пас аз фавти Маликшоҳ давлати паҳновари салҷуқӣ аз ҳам пош хӯрда, ба якчанд мулку давлатчаҳо тақсим шуда рафт.
Дар асри ХII пойтахти давлати салҷуқии аҳди Санҷар (1118– 1157) шаҳри Марв буд. Ин шаҳр хеле тараққӣ карда, масоҳати бузургеро ишғол менамуд, каналҳои зиёди обёрӣ ва маҳаллаҳои калони пешаварӣ дошт. Марв ҳамчунин яке аз марказҳои мадании онвақта ба шумор мерафт. Ёқут чунин менависад: «Вақте ки ман онро (яъне Марвро.– Б. Ғ.) тарк кардам, дар он ҷо даҳ китобхонаи вақф мавҷуд буд, ки дар бобати фаровонӣ ва бартарии китобҳои маҳфузгардида назири чунин як ганҷинаи китобро дар олам надидаам».

Дараҷаи маданияти Салҷуқиёни бодиянишин нисбат ба савияи мадании халқҳои мутеъгардидаи Мовароуннаҳр ва Хуросон хеле паст буд. Кормандони дараҷаи дувум ва севуми давлати салҷуқиро як сӯ гузорем, худи «Салҷуқиёни бузург» низ аз дониш дур буданд. Масалан, Туғрал ва Алпарслон, ҳатто савод ҳам надоштаанд.

Ин вазъият сабаб шуд, ки дар умури идораи ҳукумати Салҷуқиён мардони сиёсии маданитарин халқҳои ин сарзамин — форс, тоҷик ва туркони муқимӣ роли муҳиме бозанд. Ҳамеша дар чунин мавридҳо фотеҳон дар таҳти таъсири халқҳои мутеъ, вале хеле маданӣ қарор мегирифтанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърихи Осиёи Марказӣ
Гурӯҳ:Салҷуқиён
Темуриён

**Сулолаи Темуриён** () — авлоди амир Темур, султонҳои сулола солҳои 1370—1858 дар Мовароуннаҳр (Осиёи Марказӣ), Эрон ва Ҳиндустон ҳукумрон буданд.

## Табор
Асолати Темуриён ба Барлос мерасад. Барлосҳо аз пуштибонони сипоҳи Чингизхон буданд. Пас аз ҳамлаи Муғул ба Осиёи Миёна, барлосҳо дар ҷануби Қазоқистони имрӯзӣ аз Чимканд то Тироз ва Алмаато сокин шуданд ва хоноти Муғулистонро ба вуҷуд оварданд. Дар он ҷо бо мардумони турки бумӣ даромехтанд, ба тавре ки дар замони подшоҳии Темур, барлосҳо комилан забон ва русуми туркиро баргузида буданд. Пас аз ислом овардани мардуми Осиёи Миёна, туркҳову муғулҳо бо фарҳанги эронӣ даромехтанд. Фарҳанги эронӣ ҳамроҳ бо дини ислом ба Осиёи Миёна роҳ ёфта буд. Адабиёти форсӣ абзоре дар ҷазби нухбагони Темурӣ ба фарҳанги дарбории форсӣ-исломӣ буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таърихи Осиёи Марказӣ
Шайбониён

thumbnail
**Сулолаи Шайбониён** — сулолаи ӯзбекзабон, ки дар Мовароуннаҳр баъд аз сулолаи Темуриён  солҳои 1500-1599 ҳукумрон буд. Асосгузори ин сулола Муҳаммади Шайбонихон буд. 
Пойтахт - шаҳри Бухоро.

## Хонҳои сулола
* Муҳаммади Шайбонихон (1500-1510).
* Убайдуллохон (1533-1539).
* Абдуллохони II (1583-1598).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯихати:Таърих
Гурӯҳ:Таърихи Осиёи Марказӣ
Созмони Ҷаҳонии Тиҷорат

thumbnail|Нишонаи Созмони умумиҷаҳонии савдо
**Созмони умумиҷаҳонии савдо** (аз ) як созмони байналмилалӣ аст, ки қавонини ҷаҳони тиҷоратро танзим ва ихтилофоти байни аъзоро ҳал мекунад. Узви созмони умумиҷаҳонии савдо кишварҳое ҳастанд, ки мувофиқатномаҳои (ҳудуди 30 мувофиқатнома) ин созмонро имзо кардаанд. Дафтари марказии Созмони умумиҷаҳонии савдо дар Женева, Швейтсария қарор дорад. То 10 декабри соли 2012, 158 кишвар узви ин созмон шудаанд. Тоҷикистон дар ҳоли ҳозир ҷадидтарин узви ин созмон маҳсуб мешавад.
thumbnail|Харитаи СҶТ
## Аҳдофи Созмони Умумиҷаҳонии Савдо

Аҳдофе, ки Созмони умумиҷаҳонии савдо барои худ таъриф кардааст бадин шарҳ мебошад:

* Иртифои сатҳи зиндагӣ
* Таъмини иштиғоли комил дар кишварҳои узв
* Тавсиаъи тавлид ва тиҷорат ва баҳраварӣ баҳина аз манобеъи ҷаҳонӣ
* Дастиёбӣ ба тавсеаъи пойдор бо баҳрабардорӣ баҳина аз манобеъ
* Ҳифзи муҳити зист
* Афзоиш саҳми кишварҳои дар ҳол тавсеъа ва камтар тавсеъа ёфта аз рушди тиҷорати байналмилалӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии СҶТ

Гурӯҳ:Созмони Ҷаҳонии Тиҷорат
Гурӯҳ:Бозоргонии байналмилалӣ
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаи имрӯза
Женева

**Женева** (аз ) бо 192,385 нафар дувумин шаҳри пурҷамъияти кишвари Швейтсария ва пурҷамъияттарин бахши фаронсавӣ забон ва маркази устони Женеваи Швейтсария аст. Ин шаҳр дар канори дарёчаи Женев қарор дорад

thumbnail|Нишонаи шаҳри Женева
## Таърих

## Нигорхона

File:Geneva church.jpg|
File:Bâtiment sud du Collège Calvin 2007-09-09 (3).jpg|
File:IKRK Hauptquartier.jpg|
File:Botanical Garden Geneva 2006 803.JPG|
File:Basilique Notre-Dame, Genève.jpg|
File:Eglise Orthodoxe Russe de Geneve.jpg|
File:Genf UNHCR.JPG|
File:Hotel de Ville Geneva.jpg|
File:Voltaire Museum.JPG|
File:Musee Reforme.JPG|
File:Tavel House.JPG|
File:Brunswick Monument.jpg|
File:Genf Musée Ariana.JPG|
File:Musee Histoire Geneve.jpg|
File:MAMCO Geneva.JPG|
File:Ethno Museum Geneva.JPG|
File:Geneva redcc museum entance.jpg|
File:Musee Rath.jpg|
File:Natural History Museum of Geneva.JPG|
File:WMO Ženeva.jpg|
File:Parc des Bastions (mur des Reformateurs, Geneve).jpg|
File:Geneve jet A.jpg|
File:Hôtel des Bergues.jpg|
File:Geneva 2006 794.JPG|
File:TempleMadeleine.JPG|
File:Parvis Gervais.jpg|
File:Geneva University.JPG|
File:ITU 2.jpg|


Гурӯҳ:Шаҳрҳои Шветсария
Гурӯҳ:Женева
Тавонмандӣ

**Тавонмандӣ** ё **маҳорат** ёдгирӣ ба натиҷаи расидан ва масрафи ҳаддиақал замон ва энержӣ дар анҷоми корҳо аст. Ин тавоноӣ метавонад дар ҳавзҳои маҳорати умумӣ ё хос бошад. Барои намуна дар ҳавзаи маҳоратҳо ҳамчун мудирияти замон, кори гурӯҳӣ ва роҳбарӣ дар тамоми корҳо яксон ҳастанд, аммо барои ҳар ҳавзаи маҳоратҳои хосе дар назар гирифта шудааст.

## Адабиёт
* Аз Википедиаи Форсӣ

Гурӯҳ:Маҳоратҳо
Деваштич

**Деваштич** (, ? — 722) — афшини суғдӣ, афшини Панҷекат (708–722). Ӯ охирин шоҳи Суғд буд, ки дар баробари арабҳо истодагӣ кард.

### Таърихи шӯриш
Деваштич баъди ихшиди Суғд шуданаш ба вилоятҳои гуногуни Мовароуннаҳр — Хатлон, Чоч, Уструшана, Фарғона ва Ҳоқони Турк мактубҳои имдодӣ навишта, онҳоро барои муборизаи муттаҳидона ба муқобили арабҳо ба ҷанг даъват намуд. Дар натиҷа дар солҳои 719—720 дар Суғд ду лагери зидди арабӣ: яке бо сардории ихшид Ғурак, ки аз назари арабҳо ҳокимияташ ғайриқонунӣ буд ва дигаре бо сарварии Деваштич ташкил ёфт. Ғурак аслан дар ноҳияҳои марказии Суғди Самарқанд ва Деваштич бошад, дар кӯҳистони Суғд, асосан дар водии Зарафшон ба ҷанги зидди арабҳо омодагѝ медиданд. Соли 720 аҳолии минтақаҳои марказии Суғд бо якҷоягии нерӯи ҷангандаи туркҳо арабҳоро аз Самарқанд ронданд. Дар ин миён ихшиди Суғд — Ғурак аз тарси эътибори рӯзафзуни Деваштич хиёнаткорона ба тарафи арабҳо гузашта, ҳамроҳи онҳо бар зидди раияти худ ҷангид.

### Шикасти шӯришгарон
Соли 722 пайравони Деваштич ба арабҳо мукобилияти сахт карда, ба тарафи калъаи кӯҳи Муғ ақибнишинӣ карданд. Онҳо дар дохили девори қалъа ҷойгир шуда, муборизаро давом доданд, вале арабҳо роҳи даромади қалъаро гирифтанд. Муҳосираи қалъа ва муқовимати суғдиён се — чор моҳ давом кард. Ҳамчунин фасли сармо фаро расид ва онҳо маҷбуран бо арабҳо сулҳ бастанд. Мувофиқи муоҳада суғдиён розӣ шуданд, ки дар сурати ба ҳаёти сад нафар исёнгарон ва аҳли оилаи онҳо аз ҷумла, худи Деваштич кафолати амният додан, ба арабҳо таслим мешаванд. Ин шарт табиист, ки аз ҷониби арабҳо риоя нашуд, ба он далел, ки сарвари мудофиёни суғдӣ Деваштичро арабҳо тирамоҳи соли 723 дар Рабинҷон ваҳшиёна ба қатл расонида, сарашро ба Ироку дасти чапашро ба амири Хуросон Сулаймон ибни Абусурӣ, ки дар Тахористон иқомат дошт, фиристоданд.

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Пешвоёни шӯриш 
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Самарқанд
Пиртарин афрод

Ин як феҳристи ҷадвалҳои мардуми таъйидшудаи пиртарин дар ҷаҳон дар рутбаи тартибӣ, аз рӯи кӯҳансолтарин шахс ва ё дарозумртарин инсон аст.

Susannah Mushatt Jones 1899

## Пиртарин афрод то кунун


a Мортенсен аслан аз Дания буд.


## Пиртарин афрод аз Тоҷикистон

Аз зумраи аҳолии Тоҷикистон пиртарин афрод дар байни занон дар ҳаёт буданд.
* Зулҳиҷҷа Ёфтуллоева Дар шиносномаи Зулҳиҷҷа Ёфтуллоева таърихи таваллуди ӯ 5 январи соли 1897-ум қайд шудааст
* Тоҷигул Қурбонова Дар шиносномаи Тоҷигул Қурбонова навишта шудааст, ки ӯ 8 марти соли 1900 таваллуд шудааст.

## Эзоҳ
Сайидризо Ализода

**Сайидризо Ализода** () — рӯзноманигор, воқеанигор, мутарҷим, забоншинос ва омӯзгори тоҷик.

## Зиндагинома
Ализода Сайидризо 15 феврали 1887, маҳаллаи Боғи шамоли шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст. Мактаби усули ҷадидро хатм кардааст (1912), иштирокчии фаъоли корпартоиҳои коргарони Самарқанд (1905—1907), коргари корхонаи бофандагӣ, ҳуруфчини матбааҳои Самарқанд (1909—1919), котиби якӯми ҳизби болшевикии н. Боғи шамоли ш. Самарқанд, муҳаррири аввалин нашрияи шӯравии тоҷикӣ «Шӯълаи инқилоб» (1919—1921), муаллими забони арабӣ, форсӣ ва тоҷикӣ Донишгоҳи давлати Самарқанд (1933—1937)

## Эҷодиёт
Mуаллифи аввалин алифбои тоҷикӣ «Китоби нахустин», «Дабистони тоҷик» (1920), «Сарфу наҳви тоҷикӣ» (1926), муҳаррир ва мураттиби аввалин луғати русӣ-тоҷикӣ (ду ҷилд, 1933 −1934), муаллифи маҷмӯаи мақолаҳои публисистии «Ба ҳам бипайвандед, эй ранҷбарони ҳамаи ҷаҳон!», «Сарватмандон навмед мешаванд», «Инглиспарварон бихонанд», «Имрӯз наврӯз аст», «Ба муносибати хабарҳои Бухоро», «Мотами бузург» (дар бораи ба таври фоҷиавӣкушта шудани Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ, 1919) ва ғ., шеърҳои «Зан ва мулло», «Ба порахӯр», «Бойамак», «Марсияҳои мушфиқона ба фаранҷӣ». Чун донандаи забҳои арабӣ, форсӣ, русӣ, узбеки, тоторӣ, туркӣ, курдӣ асарҳои «Сад фоиз»-и нависандаи амрикоӣ Эптон Синклер (1934), «Дубровский» (1935), «Духтари капитан» (1936), «Моткаи қарамашшоқ» (1937), «Ҳикояҳои Белкин»-и А. С. Пушкин (1938), «Семент»- и Ф. Гладков (1936), «Пӯлод чӣ тавр обутоб ёфтааст»-и Н. Островский (1937), «Каждум аз меҳроб»-и адиби ӯзбек Абдулло Қодириро (1938) ба тоҷикӣ гардонидааст, аввалин тарҷумон ва муҳаррири асарҳои классикони марксизм-ленинизм.

## Некдошт
Соли 1997 ба муносибати 100-умин солгарди таваллудаш дар шаҳри Самарқанд хона-музеи Сайидризо Ализода таъсис ёфтааст. Дар Тоҷикистон асарҳои тарҷуманамуда ва маҷмӯаи мақолаҳои публисистии Сайидризо Ализода ҳамчун мероси адабӣ омӯхта мешаванд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сайидризо Ализода — Вадуд Махмуди

Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Камол Афзалӣ

**Камол Афзалӣ** - (14 июни 1926, гузари Қӯрғончаи (Лабиғори)  шаҳри Самарқанд – 1 майи 2003, шаҳри Душанбе), , узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, Ходими хизматнишододаи маданияти Тоҷикистон (1976).

### Ҳолнома
Камол Афзалӣ 14 июни 1926, гузари Қӯрғончаи (Лабиғори)  шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст, фарзанди Яҳё Афзалӣ аст. Донишкадаи ҳуқуқшиносии Тошкентро хатм кардааст (1950). Нозири андози шуъбаи молияи Сиёби шаҳри Самарқанд, наттоқи шуъбаи тоҷикии Комитаи радиои Ӯзбекистон (1944 - 1950), ёвари прокурори Тоҷикистон оид ба корҳои махсус, аъзои суди вилояти Сталинобод, аъзои Суди Олии Тоҷикистон (1950-1952), наттоқи радиои  Кумитаи давлатии телевизион ва радиои  назди Ҳукумати Тоҷикистон (1952 -1953), муҳаррири масъул, сармуҳаррири Радиои тоҷик (1953 - 1963), ҷонишини сармуҳаррир (1963 - 1965), муҳарри  шуъбаи адабӣ, иҷтимоию сиёсии нашриёти “Ирфон” (1965 -1969),  муҳаррири масъули маҷаллаи “Хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон” (1969 -1986), мутарҷим ва ходими илмии Институти  чорводории Тоҷикистон (1988-2003). 
 
### Ҷоизаҳо ва ҷоизаҳо
* Бо ордени “Нишони Фахрӣ” (1978),
* медали «Барои меҳнати шоён», 
* «Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин»,
* Ифтихорномаҳои  Фахрии Президиуми  Совети  Олии Тоҷикистон (1972, 1976) мукофотонида шудааст.
## Нигаред
* 
* Яҳё Афзалӣ
## Манобеъ
Аслҳо ва наслҳо. – Душанбе, 2013, - с. 26

Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони Самарқанд
Гурӯҳ:Рӯзи 14 июн
Гурӯҳ:Соли 1926