Қусор

**Қусор** (; лезг. Кцӏар) — шаҳр дар шимоли Озарбойҷон, маркази маъмурии ноҳияи Қусор. Қусор дар доманакӯҳҳои Кафқози Бузург, дар дарёи Қусорчой, дар 35-километрии ҷанубу ғарби вокзали Худат ва дар масофаи 180 км аз пойтахти кишвар Боку ҷойгир аст.

## Таърих
Номи минтақа, ба гуфтаи Карл Ган, аз «кюҳ» — «кӯҳ» -и форсӣ ва пасванди «сар» сарчашма мегирад. «Кӯҳсар» маънои «кӯҳӣ» -ро дорад.

## Ҷуғрофия
мини|250x250пкс| Кӯҳи Шоҳдоғ
мини|227x227пкс| Кӯли Бунафша
Шаҳр дар наздикии кӯҳҳои Бозордузу ва Шоҳдоғ ва марз бо Русия ҷойгир аст. Дар Қусор дарёи кӯҳии Қусорчай ҷорӣ мешавад. Дар шаҳр инчунин кӯли сунъии Бунафша мавҷуд аст.

## Иқлим
Ҳарорати максималии ба қайд гирифташуда +41 (2014) ва ҳадди аққал −31 (1943).Миёнаи бориши солона тақрибан 498 мм мебошад. Қабати барф дар худи шаҳр одатан 70 рӯз давом мекунад. Боришоти даврӣ барфро об мекунанд. Барфи аввал одатан дар охири моҳи октябр борид. Ҳарорати миёнаи моҳона ба шаҳрҳои монанди Вена, Любляна ва Будапешт хеле наздик аст.

Зимистон: ҳарорати миёнаи ҳаво −2&nbsp;°C, баъзан аз −12 то −18 ° хунук мебошад, зуд-зуд боридани барф мушоҳида мешавад.

Баҳор: аз аввали моҳи март оғоз ёфта, то нимаи моҳи май давом мекунад. Ҳаво ноустувор аст ва хеле тағир меёбад. Он ҷо метавонад ҳам бозгашти ҳавои сард ва ҳам гармии тобистон бошад. Сардиҳо метавонанд муддати хеле тӯлонӣ дошта бошанд: гарчанде ки онҳо то моҳи апрел нопадид шаванд ҳам, онҳо то охири моҳи май дар баъзе солҳо мушоҳида карда мешаванд.

Тобистон: ҳарорати миёнаи ҳаво +21&nbsp;°C аст. Ҳарорат то 41 дараҷа болои сифр. Тобистон фарқияти байни ҳарорат дар байни шаб ва шаб хеле зиёд аст. Агар рӯзҳо абр набошанд, пас фарқи байни ҳарорати рӯз ва шаб 15 дараҷа фарқ мекунад, дар баъзе ҳолатҳо он ба 20 дараҷа мерасад, бинобар ин ҳатто дар рӯзи гармтарин, шабона салқин аст. Тобистон аз 20 май то 25 сентябр давом мекунад (ҳарорати миёнаи шабонарӯзӣ ба +15 ва болотар мерасад)

Тирамоҳ: дар даҳаи охири моҳи сентябр оғоз меёбад. Аввал ва миёнаи тирамоҳ зуд-зуд тағирёбии ҳарорат хос аст. Тирамоҳи амиқ дар миёнаи моҳи ноябр омада, ба зимистони мулоим равон аст. Барфи аввал одатан дар охири моҳи октябр ва аввали ноябр борид

## Аҳолӣ ва дин
Дар тӯли таърихи худ Қусор макони зисти русҳо, яҳудиён, лезгинҳо ва озарбойҷониҳо буд. Ҳама яҳудиёни боқимондаро роҳбари низомии Эрон Нодиршоҳ Афшор, ки соли 1731 шаҳрро забт кард, ба дини ислом қабул кард. Як қисми назарраси яҳудиён Қусорро дар охири асри 18 — ибтидои асри 19 тарк карда, ба Қуба кӯчиданд.

Дар соли 1936, аҳолии он 3,4 ҳазор сокинонро ташкил мекард ва мувофиқи барӯйхатгирии соли 1959 — 7.366 нафар. Мувофиқи барӯйхатгирии соли 1979, шумораи аҳолии шаҳр 12.225 нафар буд ва дар соли 1989 он ба 14.230 нафар расид. Аксари яҳудиёни ин шаҳр солҳои 1970—1980 ба Исроил рафтанд.

## Иқтисод
Дар шаҳр заводҳои консервабарорӣ, шир ва заводи асфалт мавҷуданд.

## Фарҳанг ва маориф
Соли 1998 дар Қусор Театри давлатии драмавии Лезгинӣ кушода шуд.

Дар соли 2008 дар шаҳр 6 мактаби миёна мавҷуд буд, ки аз онҳо як мактаби озарбойҷонӣ ва 5 мактаб русӣ буданд. Дар шаҳр инчунин ду муассисаи таълимии томактабии давлатӣ, як мактаби хусусӣ ва таълимии томактабӣ — курсҳои Panda ва англисӣ — Apex мавҷуданд.

## Нақлиёт
мини|230x230пкс| Микроавтобуси RAF-2203
Дар маҷмӯъ, рӯзона якчанд хатсайрҳои дохили шаҳр фаъолият мекунанд. Дар шаҳр як автовокзал мавҷуд аст, ки аз он ҷо автобусҳо ба Қуба, Боку ва атрофи ноҳия мераванд.

### Пулҳо
* Пули куҳна
* Пули нав

## Варзиш
Дар шаҳр клуби куҳнавардон мавҷуд аст, ки ба фатҳи кӯҳҳои Қафқоз машғуланд.

Маҷмааи туристии зимистона ва тобистонаи Шоҳдаг дар 32 км аз Қусор ҷойгир аст.

## Ҷойҳои гардишгарӣ
* Масҷиди Мустафои Каздал
* Боғи ба номи Наримон Наримонов
* Хонаи Лермонтов
* Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ, майдони Маҳмуд Абилов, ки соли 1982 таъсис ёфтааст. Осорхона 3000 экспонат дорад.
* Маҷмааи олимпии варзишӣ, ки дар он ҷо бисёр намудҳои варзиш мавҷуданд.

## Аксҳо

Акс:Kusary Old Bridge.JPG|Пули куҳна дар Қусор
Акс:Qusar New Bridge.JPG|Пули нав
Акс:Kusary Moscue.JPG|Масҷид
Акс:Kusarchai River.JPG|Дарёи Қусорчай 
Акс:Kusary 01.JPG|Кӯчаҳои Қусор
Акс:Kusary 02.JPG|Кӯчаҳои Қусор
Акс:Kusary 03.JPG|Кӯчаҳои Қусор
Акс:Kusary Soldiers.JPG|Сарбозони артиши Озарбойҷон
Акс:Narimanov Park entrance.JPG|Даромадгоҳ ба боғи ба номи Нариманов 
Акс:Qusar bus station.JPG|Истгоҳи автобус
Акс:Shahdag01.jpg|Мошини   дар маҷмааи туристии зимистона-тобистона Шаҳдаг
Акс:Qusar, Azerbaijan - panoramio (71).jpg| Меҳмонхонаҳо дар маҷмааи туристии зимистона-тобистонаи Шаҳдаг
Акс:Lermontov house.JPG|Хонаи Лермонтов


## Эзоҳ



Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд