open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Империяи Испания

**Импе́рияи Испа́ния** () — маҷмӯи қаламравҳову мустамликаҳо, ки таҳти назорати мустақими  Испания дар Аврупо, Амрико, Африқо, Осиё ва Уқёнусия буданд. Таъсисаш бо оғози Кашфиётҳои бузурги ҷуғрофӣ рост меояд, ки дар натиҷааш яке аз аввалин империяҳои мустамликавӣ мегардад. Империяи Испания аз асри XV то (ҳамроҳ бо дороиҳои африқоӣ) охири асри XX вуҷуд дошт. Қаламравҳои испанӣ дар охири солҳои 1480-ум бо уния (иттифоқ)-и Каролҳои католикӣ: шоҳи Арагона ва маликаи Кастилия, муттаҳид шуданд. Сарфи назар аз он, ки монархҳо ҳукмронии ҳар як замини худро идома доданд, сиёсати хориҷии онҳо маъмул буд. Дар с. 1492 онҳо году они Гранадаро забт карданд ва *[[Реконкиста]]*-ро дар нимҷазираи Иберия бар зидди маврҳо ба итмом расониданд. Дохилкунии Гранада, яъне қаламрави собиқи аморати Гранада, ба ҳайати тоҷи Кастилия муттаҳидсозии заминҳои испаниро ба анҷом расонид, новобаста аз он, ки Испания ҳоло ҳам ба ду шоҳигарӣ тақсим буд. Дар худи ҳамон сол Христофор Колумб аввалин экспедитсияи тадқиқотии испаниро ба ғарб тариқи уқёнуси Атлантик анҷом дода, барои аврупоиҳо Ҷаҳони Навро кушода, барои Испания аввалин қаламравҳои онсӯиуқёнусӣ сохт. Аз ҳамин вақт Нимкураи ғарбӣ мақсади асосии тадқиқотҳову мустамликагардонии испаниҳо шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Империяи Испания
Таркиш дар бемористони Ибни ал-Хатиб (2021)

**Таркиш дар бемористони Ибни ал-Хатиб** — таркиш ва пас аз он сӯхтор рӯзи 24 апрели соли 2021 дар беморхонаи беморони гирифтори сирояти вируси COVID-19 дар Бағдоди Ироқ.

## Сӯхтор
Ҳангоми сӯхтор дар дохили он садҳо нафар буданд. Сӯхтор дар се дақиқа паҳн шуд. Ба гуфтаи наҷотбахшон, тақрибан 200 нафар тавонистаанд аз оташ худро канор гиранд.

Дар натиҷаи сӯхтор, 82 нафар ба ҳалокат расиданд, дар ҳоле ки ибтидо ин рақамҳо камтар буданд - 58 нафар.

Теъдоди қурбониёни сӯхтор 110 нафарро ташкил додааст, ки вазъи баъзеи онҳо вазнин аст.

## Сабаби сӯхтор
Тибқи маълумоти пешакӣ, сабаби сӯхтор таркиш дар анбори баллонҳои оксиген мебошад, ки дар беморхона барои таъмини ҳаёти беморони ниёзманди нафаси сунъӣ қарор доштанд.

## Вокуниш ва тафтишоти Вазорати корҳои дохилии Ироқ
Дар кишвар мотами серӯза эълон шуд. Пас аз сӯхтор раиси Вазорати тандурустии Ироқ ва губернатори Бағдод истеъфо дод.

Муфаттишон маъмурияти беморхонаеро, ки дар он ҷо сӯхтор рух додааст ва кормандони амниятро боздошт карданд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, беморхона бо системаҳои зарурии оташхомӯшкунӣ муҷаҳҳаз набуд.
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2021
Мерон

Кӯҳи **Мерон** (Мирон, ; , *Jabal Al-Jarmaq*) — баландтарин кӯҳ дар Ҷалил (Исроил) ба ҳисоб меравад.

Он қисми қаторкӯҳи Мерон аст. Баландии он аз сатҳи баҳр 1208 м аст. Аз он шаҳри Сафед хуб намудор мебошад.  Қисми зиёди кӯҳро мамнӯъгоҳ ишғол мекунад.

Кӯҳи Мерон яке аз боронтарин минтақаҳои кишвар аст. Дар зимистон қариб ҳамеша барф меборад, ки ин дар Исроил кам ба назар мерасад.

## Аҳолӣ
Дар тӯли солҳои зиёд танҳо аҳолии яҳудӣ дар кӯҳ зиндагӣ мекарданд.

## Маконҳои муқаддас
Дар кӯҳ барои яҳудиён ва барои друзҳо ҷойҳои муқаддас мавҷуданд. Дар байни онҳо қабри раби Шимон Бар Иохай ва писари ӯ раби Элиезер ва қабри Паёмбар Савлан низ ҳаст. Ҳангоми зиёрати Ҳаҷ дар соли 2021 дар кӯҳ издиҳом рух дод.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Кӯҳҳои Исроил
Муътабар Иброҳимова

**Муътабар Иброҳимова** (2 январи 1930, Конибодом — 18 майи 2008, Хуҷанд) — ҳунарпешаи театр ва синамо, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1958), Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1974).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Ленинобод (1947). Ҳамзамон дар Театри тамошобини ҷавони Ленинобод ҳунарнамоӣ кардааст. Аз соли 1947 ҳунарпеша ва сарояндаи Театри вилоятии драмаи мусиқӣ (ҳоло Театри ҷумҳуриявии мазҳакаи мусиқии ба номи Камоли Хуҷандӣ).

Дар ҳайати эҷодии театр ба Афғонистон (1963, 1966, 1972) ва Покистон (1972) сафарҳои ҳунарӣ кардааст.

### Театр
Муътабар Иброҳимова ҳунарпешаи ҳассос буда, маҳорати баланд ва истеъдоди хуби иҷрокунандагӣ дошт. Аксари образҳо, хусусан симои занҳои шуҷоу матиниродаро бо тамоми паҳлуҳои бадеӣ ва хислатҳои фардиашон таҷассум мекардоктори илмҳои дар аксари намоишномаҳо нақшҳои асосиро иҷро кардааст. Ӯ беш аз 150 нақш офаридааст, ки беҳтаринашон инҳоянд: Зулхумор ва Нурхон («Равшан ва Зулхумор» ва «Нурхон»-и К. Яшин), Ширин («Фарҳод ва Ширин»-и Н. Ҳикмат), Дездемона («Отелло»-и У. Шекспир), Гулбаҳор («Духтари кӯҳистон»-и М. Миршакар), Шамсинисо («Супориши ЧК»-и А. Сидқӣ), Гулрӯ («Пӯлод ва Гулрӯ»-и Р. Ҷалил), Садбарг («Дили шоир»-и Р. Ҷалил), Модар («Модар нигарон буд»-и Ф. Ансорӣ), Фармонбибӣ («Исёни арӯсон»-и Саид Аҳмад), Мандхара («Рамаяна»-и Н. Гусева) ва ғ.

### Синамо
Муътабар Иброҳимова дар синамо низ ҳунарварзӣ кардааст: Фариштахола («Вақте ки осиё бозмонд», 1973), Модари Шокир («Ғуломони сарсахт ёфтанд раҳи бахт», 1976), Шарофатхола («Сандуқ барои арӯс», 1978), завҷаи генерал («Гирдбод», 1983), Шарофатхола («Агар дӯст дорӣ», 1984) ва ғайра.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон қадр шудаааст.

## Осор
* Театр — маънои умри ман, Хуҷанд, 1999 (ҳаммуалиф).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
Сайдӣ

**Сайдӣ** ( туркм.  Seýdi) (собиқ — Нефтезаво́дск) — шаҳр, дар этрапи Данев, вилояти Лебапи Туркманистон аст.

## Таърих
Нефтезаводск соли 1973 дар робита ба сохтмони корхонаи коркарди нафт таъсис ёфтааст. Он аввало, як шаҳрак дар ноҳияи Деҳнави вилояти Чорҷӯйи  ҶШС Туркманистон буд.

23 августи соли 1990 Нефтезаводск мақоми шаҳрро гирифт  ва ба ифтихори шоир ва ватандӯсти туркман Сайитназар Сайдӣ бо номи "Сайдӣ" номгузорӣ шуд.

25 ноябри  соли 2017, дар парлумони Туркманистон мақоми Сайдӣ аз шаҳрак бо ҳуқуқи этрапи вилояти Лебапи Туркманистон ба шаҳри доираи этрапи Деҳнав табдил ёфт .

## Ҷуғрофия
Он дар канори биёбони Заунгузи Қарокум, дар 70 км шимолу ғарби Туркманобод (собиқ Чорҷӯй), дар соҳили чапи Амударё ҷойгир аст.

Дар наздикии шаҳр теппаи калон ва кӯли сунъӣ вуҷуд дорад, роҳи Сейдӣ - Репетек мегузарад ва истгоҳи роҳи оҳан мавҷуд аст.

## Аҳолӣ
Аҳолии Сейдӣ 21.160 нафарро ташкил медиҳад (баҳодиҳиии 2010  ).

## Саноат
Дар шаҳр заводҳои равғани Сейдӣ, заводи конструксияи оҳану бетонӣ ва фабрикаи ресандагии пахта ҷойгиранд. Инчунин маҷмааи меҳмонхонаи ба ҳамин ном номбаршуда низ мавҷуд аст.

Вазорати саноати бофандагии Туркманистон барои тарҳрезӣ ва сохтмони як корхонаи "калид" барои истеҳсоли риштаи пахта дар шаҳри Сейдӣ озмуни байналмилалӣ эълон кард.

Тавре рӯзномаи "Туркманистони бетараф" хабар медиҳад, ширкатҳои маҳаллӣ ва хориҷӣ, ки дар сохтмони корхонаҳои ресандагии пахта таҷриба доранд, барои иштирок дар тендер даъват шудаанд. Иштирокчиёни тендер метавонистанд пешниҳодҳои худро ба идораи сармояи вазорат то 30 сентябри соли 2011 фиристанд.

## Ҷойҳои тамошобоб

* Харобаҳои қалъаи қадимӣ.
* Осорхонаи мамнӯъгоҳи давлатии Амударё.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Лебап
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Сардор (Туркманистон)

**Сардор**  (  - "пешво", қабл - Қизил-Арват,, Қизил-Арват - "канизаки сурх") — шаҳрест дар вилояти Балкани Туркманистон.

## Таърих
Аз замони бунёдаш дар ибтидо асри ХХ ва дар вақти сохтмони Роҳи оҳани Закаспий, шаҳр «Қизил-Арват» ном дошт. То соли 1988 он як қисми вилояти Красноводск буд ва инчунин маркази этрапи Қизил-Арвати Вилояти Қизил-Арват буд.
Пас аз истиқлоли Туркманистон дар 1991, шакли * 'Gyzylarbat' * низ истифода шуд. Шаҳр номи муосири худро 29 декабри соли 1999 гирифтааст  ба шарафи Сафармурод Ниёзов ("Сардор ") дар тарҷума аз забони туркманӣ маънои " пешво "-ро дорад).

Қизил-Арват аз он сабаб Сардор номгузорӣ шуд, ки Сафармурод дар натиҷаи зилзилаи Ашқобод  дар соли 1948 ятим шуд, ба хонаи бачагони Қизил-Арват таъйин карда шуд, ки ӯ дар он ҷо чанд сол зиндагӣ кардааст.
## Ҷуғрофия
Шаҳр дар пойгоҳи Копетдаг, дар 175 км ҷанубу шарқи маркази маъмурии  вилояти Балкан, дар 219 км шимолу ғарби Ашқобод ҷойгир шудааст.
## Саноат
Дар шаҳр заводҳои таъмири мошинҳо, пахтатозакунӣ ва йод ("Берекет"), корхонаи қолинбофӣ  ва маҷмааи корхонаи нассоҷӣ мавҷуданд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Балкан
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Гуаякил

**Гуаякил** ё **Сантяго де Гуаякил** (*) —* шаҳри бузургтарини Эквадор, маркази маъмурии ноҳияи Гуяас. Дар фосилаи 270 км ҷанубу ғарби Кито, дар соҳили рости дарёи Гуаяс (70 км дуртар аз резишгоҳи он ба халиҷи Гуаякили уқёнуси Ором) воқеъ аст. Аҳолиаш 2,7 млн нафар (2014; бо аҳолии атрофаш 3,3 млн). Истгоҳи р. о., Фурудгоҳи байналмилалии ба номи Хосе Хоакина де Олмедо дорад. Аввалин маҳалли аҳолинишинро тақр. соли 1534 истилогари испониёӣ Ф. Сауляно дар резишгоҳи дарёи Бабаойо бунёд кард. Соли 1537 шаҳр ба ҷои имрӯзааш кӯчонида шуд ва Сантяго-де-Гуаякил ном гирифт. Соли 1822 дар Г. конференсия баргузор гардид, ки бо қарори он С. Боливар роҳбари Ҷунбиши озодихоҳии Амрикои Ҷанубӣ таъйин гардид. Дар асри 19 маркази ҳаракати озодихоҳии Эквадор буд. Аз соли 1838 қароргоҳи усқуф. Заводи илмию истеҳсолӣ (дар асоси лӯлаи нафти Лаго — Агрио — Кито), заводи пӯлодгудозӣ дорад; саноати мошинасозӣ, семент, коркарди чӯб, пойафзор, қанд, хӯрокворӣ рушд кардааст. Соли 1962 бандари нави амиқоби Пуэрто Ново, соли 1979 пешбандари Пуэрто Маритим сохта шуданд, ки 90 дарсади молҳои воридотӣ ва 50 дарсади молҳои содиротии Эквадор (банан, қаҳва, какао) тавассути ин бандарҳо ҳамлу нақл мешаванд. Бандари моҳигирӣ дорад. Дар қисмати куҳнаи Лас-Пеняс майдони Пласа Колон ва харобаҳои қалъаи Ла Планчада воқеанд. Дар Г. ҳамчунин калисои Санто-Доминго (1548), калисои ҷомеи Сан-Франсиско (1547) мавҷуданд. Осорхонаҳои шаҳрӣ, «Наим Исайяс» (бостоншиносӣ, санъати давраи мустамликадорӣ), донишгоҳҳои Лайка Висенте Рокафуэрте, политехникии Салесиана, католикии Сантяго-де-Гуаякил (хусусӣ), мактаби олии политехникӣ, консерватория, академияи рассомӣ дорад. Дар ҷанубу ғарби шаҳр дар соҳили уқёнуси Ором истироҳатгоҳи бошукӯҳи Плаяс ҷойгир аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эквадор
Гурӯҳ:Гуаякил
Пуэрто-Кабелло

**Пуэ́рто-Кабе́лло**, **Пуэрто-Каве́лло** () — шаҳр дар Венесуэла, дар иёлати Карабобо.

Аҳолӣ — 173 ҳаз. нафар (2001).

Дар соҳили халиҷи  дар баҳри Кариб, дар  шимолтар аз пойтахти иёлат, шаҳри Валенсия ҷойгир аст. Бандари бузурги муосир, киштигоҳ. Дорои фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан. Маркази моҳидорӣ, коркарди гӯшт, кӯчониши пахта, какао, қаҳва, копра. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Венесуэла
Генерал-капитании Венесуэла

**Генерал-капитании Венесуэла** () — воҳиди маъмурии Империяи Испания, ки солҳои 1777-1823 вуҷуд дошт.

## Таърих
Дар аввал, ин заминҳо дар ихтиёри аудиенсия шоҳии Санто Доминго буданд. Дар соли 1717 сарвазири нави Гранадаи нав таъсис дода шуд ва ин заминҳо дар ихтиёри он қарор гирифтанд. Дар солҳои 1730, губернатори музофоти Каракас инчунин дар музофотҳои Маракайбо, Кумана, Гайана, Тринидад ва Маргарита қудрати ҳарбиро ба даст овард. Оҳиста-оҳиста, қудрати маъмурӣ, ҳарбӣ, фискалӣ ва маънавӣ бар ин сарзаминҳо дар Каракас мутамаркиз шуд, гарчанде ки расман Маракайбо, Гайана ва Тринидад ба аудиторияи шоҳигарии Богота ва дигар музофотҳо ба тобеони шоҳигарии Санто-Доминго тобеъ буданд. Барои он, ки вазъи расмӣ ба вазъияти воқеӣ мувофиқат кунад, дар соли 1777 капитании ҷудогонаи Венесуэла ташкил карда шуд, ки ба Аудиенсияи Шоҳигарии Богота тобеъ набуд ва музофотҳои Маракайбо, Гайана ва Тринидад қонунан ба аудиенсияи Шоҳигарии ш. Санто-Доминго кӯчонида шуданд. Дар соли 1786, аудиенсияи алоҳидаи *Каракас* ташкил карда шуданд, ки минтақаи масъулияти қонунии он бо минтақаи назорати маъмурӣ-ҳарбии капитании генералии Венесуэла рост омад.

## Капитанҳои генералии Венесуэла

* Луис де Унсага и Амесага (1777—1782)
* Педро де Нава (1782)
* Мануэл Гонсалес де Агилар (1782—1786)
* Хуан де Гилйелми и Андрада-Вандервилде (1786—1792)
* Педро Карбонел Пинто Виго и Корреа (1792—1799)
* Хоакин де Субилйага (1799)
* Мануэл де Гевара Васконселос (1799—1807)
* Хуан де Касас и Баррера (1807—1809)
* Висенте Емпаран (1809—1810)
* Фернандо Мийарес (1810—1812)
* Доминго де Монтеверде (1812—1813)
* Хуан Мануэл Кахигал (1813—1815)
* Пабло Морилио (1815—1816)
* Сальвадор де Моксо (1816—1817)
* Хуан Баутиста Пардо (1817—1818)
* Рамон Корреа и Гевара (1819)
* Франсиско дел Пино (1820)
* Рамон Корреа и Гевара (1821)
* Мигел де ла Торре (1821—1822)
* Франсиско Томас Моралес (1822—1823)

## Адабиёт

* «León, Juan Francisco de» in *Diccionario multimedia de Historia de Venezuela*. Caracas: Fundación Polar, 1995.
* Amezaga y Aresti, Vicente. *Hombres de la Compañía Guipuzcoana*. Caracas, 1963.
* Arcila Farias, Eduardo. *Economia colonial de Venezuela*. 1946.
* Baglio, Assunta. 1996. **. Infometro, XVIII, (150), 1996. 17-19.
* Basterra, Ramón de. *Una empresa del siglo XVIII. Los Navíos de la Ilustración*. Madrid: Cultura Hispánica, 1970 [1925].
* Morón, Guillermo. «Venezuela, integración territorial de» in *Diccionario de Historia de Venezuela*. Caracas: Fundación Polar, 1997. 
* Ramos Pérez, Demetrio. *El Tratado de límites de 1750 y la expedición de Iturriaga al Orinoco*. Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas; Instituto Juan Sebastián Elcano de Geografía, 1946.
* Vila, Marco Aurelio. *Antecedentes coloniales de centros poblados de Venezuela*. Caracas: Universidad Central de Venezuela, 1978.

Гурӯҳ:Мустамликаҳои собиқи Испониё
Гурӯҳ:Таърихи Венесуэла
Оқтеппа (Туркманистон)

**Оқтеппа** ( туркм. Akdepe) - шаҳр, маркази маъмурии  этрапи Оқтеппа,  вилояти Дашогузи Туркманистон аст .

Аҳолӣ - 15 580 нафар (2009).

## Таърих
Номҳои қаблӣ - Оқ-теппа, то соли 1993 - Ленинск  . Дар моҳи июни соли 2016, бо қарори Маҷлиси Туркманистон, шаҳраки Оқтеппа аз этрапи Оқтеппа ҳамчун шаҳр дар этрап тасниф карда шуд. Ҳамзамон, деҳаҳои Ғазакяп, Достлук, Тезоба генгешлики Тезобаи трапи Оқтеппа ба шаҳр дохил карда шуданд   .

## Ҷуғрофия
Дар канали Шавот, дар масофаи 15 км аз истгоҳи роҳи оҳани Болдумсаз дар хатти Ургенч - Бейнеу ҷойгир аст .
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Саёд

**Саёд** () — шаҳр дар вилояти Лебап дар шарқи Туркманистон. Аҳолӣ — 20 491 нафар (2009)
## Ҷуғрофия
Дар соҳили чапи Амударё, дар 47 км ҷанубу шарқии Туркманобод ҷойгир шудааст. Роҳи автомобилгарди Туркманобод—Керки аз Саёд мегузарад. 
## Таърих
Дар давраи шӯравӣ, он шаҳрак, маркази этрапи Саят вилояти Чорҷӯйи ҶШС Туркманистон. Як заводи дар шаҳрак пахтатозакунӣ кор мекард. Аз соли 1939 мақоми шаҳраки навъи шаҳриро гирифтааст. Аз соли 2016 — шаҳр аст..

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Жило Гулназарзода

**Жило Гулназарзода** (*Гулназарова, Жило Буриевна*; 19 сентябри 1972, деҳаи Боғи Ҳабиб, ноҳияи Муъминобод) — забоншинос, доктори илмҳои филология (2020).Аълочии маорифи Тоҷикистон (2015)

## Зиндагинома
Жило Гулназарзода соли 1994 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм кардаааст.
Солҳои 2006—2009 котиби илмии кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон; солҳои 2008—2011 раиси Шӯрои бонувону духтарони факултети филологияи ДМТ ; солҳои 2012—2017 мудири кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи ДМТ; аз соли 2018 котиби илмии Шӯрои диссертатсионии назди ДМТ; 2019—2020 мудири кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи ДМТ.

## Фаъолияти илмӣ
Рисолаи номзадиро дар мавзӯъи «Таснифоти маъноии феъл дар „Баҳористон“-и Абдурраҳмони Ҷомӣ» соли 2009 ва рисолаи доктории хешро дар мавзӯи «Семантикаи феъл дар забони адабии тоҷикӣ (Дар намунаи осори бадеии Абдураҳмони Ҷомӣ)» дар соли 2020 ҳимоя кардааст.

Мавсуф муаллифи китобу дастурҳо ва  барномаҳои таълимӣ ва силсилаи зиёди мақолаҳои илмӣ мебошад. 
## Фаъолияти ҷамъиятию роҳбарӣ
Жило Гулназарзода солҳои 2006-2009 котиби илмии кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи ДМТ; солҳои 2008-2011 раиси Шӯрои бонувону духтарони факултети филологияи ДМТ; солҳои 2012-2017 мудири кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи ДМТ; аз соли 2018 котиби илмии Шурои диссертатсионии назди ДМТ; аз 01.10.2019 то соли 2020 мудири кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи ДМТ. Аз моҳи ноябри соли 2020 то моҳи декабри соли 2022 ректори Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода. Аз январи соли 2023 то ҳол ректори Донишгоҳи байналмилалии забонҳои хориҷии Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода..

## Ҷоизаҳо
Барои саҳмгузорӣ дар соҳаи маориф ва таълиму тарбияи насли наврас соли 2015 бо нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» сазовор дониста шуд.

## Осор
* Таснифоти маъноии феъл дар «Баҳористон»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ. — Душанбе: Шуҷоиён, 2011. — 168 с. (монография),
* Луғати феълҳои «Баҳористон»-и Абдураҳмони Ҷомӣ (2014),

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Минел Левин

**Минел Левин** (; ) — , , воқеъанигори рус, узви Иттифоқи нависандагони ИҶШС, Русия (1957), Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон .

## Зиндагинома
Дар хонаводаи пизишк ба дунё омадааст. Дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ вай ба Урал мекӯчад. Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Маскав, ки дар Свердловск дар эвакуатсия буд, дохил шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Даргузаштагони Маскав
Дилшод Ҷӯразода

**Дилшод Ҷӯразода** (*Ҷӯразода Дилшод Музафар*; 10 ноябри 1987, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — соҳибкори тоҷик, варзишгар, ноиби президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон, директори Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкории Тоҷикистон», муассис ва узви ҳозираи Шӯрои директорони 55 GROUP.

## Зиндагинома
Дилшод Ҷӯразода 10 ноябри соли 1987 дар шаҳри Душанбе дар хонаводаи зиёӣ ба дунё омадааст. Дар мактабҳои миёнаи № 20-и Душанбе (1993—2003) ва № 42 (2003—2004) таҳсил кардааст. Пас аз хатми мактаб, дар соли 2004, Дилшод ҳамзамон ба ду донишгоҳ, Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон бо ихтисоси ҳуқуқшиносӣ ва Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, факултаи муносибатҳои байналмилалӣ дохил шуд ва дар соли 2009 ҳарду донишгоҳро хатм кард.

## Корнома
Аз соли 2013 то 2015 Ҷӯразода президенти Федератсияи футболи Душанбе буд. Соли 2014 директори Корхонаи воҳиди давлатии «Клуби соҳибкорони ҷавон»-и Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд.

Аз соли 2015 ноиби президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон мебошад.

## Ҷоизаҳо
Дилшод Ҷӯразода соли 2019 ба рӯйхати "ТОП-10 соҳибкори муваффақи тоҷики то 35 сола" аз рӯйи раддабандии оҷонсии иттилоотии Азия+ дохил шуд.

Соли 2023 медиа портали dushanbe.me Дилшод Ҷӯразодаро ба рӯйхати "100 нафар шахсияти нодири Тоҷикистон" барои саҳми арзанда дар самти варзиш ва соҳибкории Тоҷикистон гузоштанаш дохил намуд.
## Эзоҳ
Ноҳияи Лайлак

**Ноҳияи Лайлак** () — яке аз се ноҳияи маъмурии вилояти Бодканди Ҷумҳурии Қирғизистон. Маркази маъмурии ноҳия шаҳри Исфана мебошад. Он ба номи дарёи Лайлак, ки шохоби болоии Хоҷабоқирғон (ҳавзаи Сирдарё) аст, номгузорӣ шудааст.

## Ҷуғрофиё
Дар шарқ бо ноҳияи Бодканди вилояти Бодканди Қирғизистон, дар шимол, ғарбу ҷануб — бо Тоҷикистон ҳаммарз аст. Ғарбитарин минтақаи Қирғизистон мебошад.
## Тақсимоти маъмурӣ

## Аҳолӣ
Бар пояи додаҳои саршумории аҳолии Қирғизистон дар соли 2009, аз 116 861 сокини ноҳия қирғизҳо — 77 468 нафар ё 66,3 %, узбакҳо — 31 386 нафар ё 26,9 %, тоҷикон — 7720 нафар ё 6,6 %, тоторҳо — 126 нафар ё 0,1 %, дигарон — 161 нафар ё 0,1 % ташкил медиҳанд.

## Эзоҳ

*
Эшони Абдулбасир

**Эшони Абдулбасир** (*Абдулбасир Саидзода*; 3 ноябри 1963, деҳаи Қандак, Обигарм, ноҳияи Файзобод) — рӯҳонӣ, муовини аввали Раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Абдулбасир Саидзода 3 ноябри соли 1963 дар деҳаи Қандаки Обигарми ноҳияи Файзобод дар оилаи пешвои тариқати нақшбандия Эшони Абдурраҳмонҷон ба дунё омадааст. Таълими ибтидоии диниро дар назди падари бузургвораш гирифтааст. Баъд аз хатми мактаби миёна бо дастури падараш муддати чаҳор сол дар назди махдуми Бурҳонуддин таълим гирифта, як қатор дарсҳои динӣ аз қабили сарфу наҳв ва фиқҳро аз худ мекунад. Баъдан дар назди домулло Ҳикматуллоҳ таҳсилашро идома дода, муддати ҳафт сол тафсири Қуръони карим, ҳадис, ақоид, усул, маъонӣ, мантиқ, адабиёт ва дигар улуми диниро меомӯзад. Ҳамин тариқ номбурда аз устодони асил таълиму тарбия гирифта, дар соҳаи илму адаб ба пояи камол расида ва ахлоқи ҳамидаро касб кардааст.

Абдулбасир Саидзода фаъолияти корияшро дар муассисаҳои динӣ аз соли 2000-ум шурӯъ намудааст. Номбурда ба даъвати собиқ муфтии ҷумҳурӣ марҳум шайх Амонуллоҳ Неъматзода дар масҷиди ҷомеъи «Шоҳмансур»-и шаҳри Душанбе ба ҳайси имомхатиб кор ва фаъолияти худро оғоз мекунад. Аз соли 2002 ба ҳайси узви Шӯрои уламои Ҷумҳурии Тоҷикистон пазируфта мешавад. Аз соли 2006 ба вазифаи сархатиби масҷиди ҷомеъи «Шоҳмансур»-и ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе ва ҳамзамон аз соли 2010 то ҳол ба ҳайси муовини аввали Раиси Шӯрои уламои Ҷумҳурии Тоҷикистон ифои вазифа карда истодааст.

Абдулбасир Саидзода дар риштаи эҷоду таълиф низ маҳорати хубе дорад. Соли 2010 китоби ӯ бо номи «Фармудаи уламо аз аҳодиси Мустафо ва каломи Худо» ба табъ расид, ки муҳтавои он роҷеъ ба баъзе масоили зарурии шаръӣ баҳс мекунад. Ҳамчунин мақолаҳои зиёде дар мавзӯъҳои гуногун навишта, дар боби ахлоқу одоби шаръӣ мавъизаҳои фаровоне ба сабт расонидааст. Номбурда дар эҷоди шеър низ маҳорат дорад ва ашъоре чанд дар наъти Пайғамбари Худо (с), васфи Маккаи Мукаррама ва Мадинаи Мунаввара ва дигар мавзӯъҳои гуногун эҷод кардааст.

Абдулбасир Саидзода дар муддати фаъолияти корияш ҳамчун намояндаи Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кишварҳои хориҷ аз қабили Русия, Туркия, Кувайт, Эрон, Арабистони Саъудӣ ва ғайра сафарҳои хидматӣ анҷом дода, дар баромадҳои худ аз дину мазҳаб дифоъ намудааст. Дар сафари корие, ки дар пойтахти Чеченистон шаҳри Грозний баргузор гардида буд, дар мавзӯъи «Ислом дини сулҳу ваҳдат аст» баромад намуд, ки аз ҷониби ҳозирин мавриди писанду таҳсин қарор гирифт.

Абдулбасир Саидзода бо якчанд ифтихорномаҳои давлатӣ сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯҳониёни форсизабон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ислом
Гурӯҳ:Ходимони динии Тоҷикистон
Ниёзов (Туркманистон)

**Ниёзов**  ( туркм. Nyýazow ) - шаҳр  дар этрап, маркази маъмурии этрапи ба номи Сафармурод Ниёзов, вилояти Дашоғузи Туркманистон .

Аз истгоҳи роҳи оҳани Дашоғуз 18 км дуртар ҷойгир шудааст.

## Таърих
Он аз соли 1957 мақоми шаҳраки навъи шаҳриро дошт.

Бо фармони Президиуми Совети Олии ҶШС Туркманистон аз 12 октябри соли 1957, шаҳраки навъи *шаҳрии* Андреевски ноҳияи Ташауз дар вилояти Тошауз ба шаҳраки *Тезебозор,* иваз карда шуд .

То соли 1993 он Тезебозор ( Туркм.*Täzebazar* ) ном дошт. Он маркази эстрапи Ташауз (Дашховуз, Дашоғуз) буд.

Дар моҳи июни соли 2016, бо қарори Маҷлиси Туркманистон, шаҳраки Ниёзов ҳамчун шаҳр дар этрапи ба номи С.А, Ниёзов  тасниф карда мешавад  .

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Президенти Қирғизистон

**Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон** () — вазифаи олии давлатии Қирғизистон, инчунин шахсе мебошад, ки ба ин вазифа интихоб шудааст. Президенти Қирғизистон сарвари давлат ва сарфармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳи Қирғизистон мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Қирғизистон
Теҷен

**Теҷен** () — шаҳрест, ки маркази маъмурии этрапи Теҷени вилояти Аҳали Туркманистон аст.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар вохаи Теҷен, дар соҳили чапи дарёи Теҷен, дар 195 км ҷанубу шарқии Ашқобод  (217 км бо роҳи автомобилгард) ҷойгир аст.

Теҷен истгоҳи роҳи оҳан аст. Дар солҳои 90-ум хати роҳи оҳани Теҷен - Сарахс - Машҳад (Эрон) сохта шуд ва истгоҳи Теҷен ба он пайваст шудааст.
## Аҳолӣ

## Пайвандҳо
* Аксҳои Теҷен. 
* 
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гилкорӣ

**Гилкорӣ** — яке аз ҳунарҳои бисёр маъмул дар санъати бинокорӣ. Гилкорӣ қабати пардозӣ буда, онро дар дохилу беруни биноҳои таъйиноташон гуногун барои ҳамвору хушнамуд кардани сатҳҳо, баланд бардоштани садоногузариву гарминигоҳдорӣ ва ба пардози оянда тайёр кардани сатҳҳо истифода мебаранд.

## Нигаред низ
* Андова

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Binance

**Binance** – биржаи асъори криптӣ мебошад, ки платформаро барои савдои асъори криптии гуногун фароҳам меоварад. Дар ҳолати то апрели соли 2021, Binance бузургтарин биржаи мубодилаи асъори криптӣ дар ҷаҳон аз рӯи ҳаҷми савдо мебошад.
 
Binance аз ҷониби Changpeng Zhao таъсис дода шудааст, ки қаблан нармафзори савдои басомади баландро офаридааст. Binance дар аввал дар Чин ҷойгир буд, аммо баъдтар аз ҳисоби танзими асъори криптӣ дар Чин аз Чин кӯчид.
 
Binance расман аз ҷониби муассисаҳои ҷаҳонӣ ба танзим дароварда намешавад. Дар куҷо ҷойгир будани қароргоҳи штаби ин ширкат маълум нест. Соли 2018 Bloomberg эълон кардааст, ки қароргоҳи штаби Binance дар Малта воқеъ аст. Дар моҳи апрели соли 2018 Binance бо ҳукумати Ҷазираҳои Бермуд Меморандуми якдигарфаҳмиро (МоВ) имзо кард.
 
21 феврали соли 2020, Раёсати хидматрасонии молиявии Малта изҳороти оммавиро нашр кардааст, ки Binance "аз ҷониби MFSA барои фаъолият дар фазои асъори криптӣ ваколатдор нест ва аз ин рӯ ба назорати танзимии MFSA тобеъ нест."
 
28 октябри соли 2020 кормандони Forbes ҳуҷҷатҳои фошшударо нашр карданд, ки дар он гуфта шудааст, ки Binance ва Changpeng Zhao (ки ҳамчун CZ низ машҳур аст) як сохтори мураккаби корпоративӣ сохтаанд, ки барои қасдан фиреб додани мақомотҳои танзимгари ИМА ва барои ба даст орвардани фоидаи махфӣ аз сармоягузорон дар асъори криптӣ пешбинӣ шудааст.
 
20 апрели соли 2021 Брайан Брукс, иҷрокунандаи вазифаи роҳбари Office of the Comptroller of the Currency дар маъмурияти Трамп, директори иҷроияи нави Binance.US шуд.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ширкатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Биткойн
Маҳмуд Эшназаров

**Маҳмуд Эшназаров** (6 майи 1930, деҳаи Қулоқлитеппа, ноҳияи Регар) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948)

## Зиндагинома
Солҳои 1947—1950 колхозчӣ, сардори звенои пахтакории колхози «Москва», 1951—1955 дар сафи Артиши Шӯравӣ буд. Аз соли 1956 сардори бригадаи пахтакории колхозизи ба номи В. И. Ленини ноҳияи Регар. Солҳои 1947—1948 звенои Маҳмуд Эшназаров ҳосили фаровони пахта руёнд.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени Ленин ва медалҳо қадрдонӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Ордени Ленин

**[[Рӯйхати орденҳои Иттиҳоди Шӯравӣ|О́рдени]] [[Владимир Ленин|Ле́нин]]** () — ҷоизаи олии давлатии Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ, ки бо қарори Президиуми КИМ ИҶШС аз 6 апрели соли 1930 таъйин шудааст.

## Эзоҳ

Ордени Ленин
Халиҷи Рига

**Хали́ҷи Ри́га** ( — *Халиҷи баҳрии Рига*,  — *халиҷи Ливӣ*) — халиҷ дар шарқи баҳри Балтика байни Латвия ва Эстония. Аз қисми боқимондаи баҳр бо галаҷазираи Моонзунд, ки аз Эстония аст, ҷудо мешавад. 

Халиҷ ба хушкӣ ба 174 км медарояд, масоҳати умумиаш 18,1 ҳаз. км². Паҳноии халиҷ 137 км ва умқи максималӣ — 54 м.

Шаҳрҳои муҳим дар соҳили халиҷи Рига — Рига ва Пярну, қад-қади соҳили ҷанубӣ Наздибаҳрии Рига (ҳозир шаҳр-курорти Юрмала) тӯл мекашад, дар ҷазираи Сааремаа Курессааре (Аренсбург)-и қадим ҷой мегирад.

Соҳили ғарбии халиҷ номи Ливиро мегирад ва минтақаи ҳифзшавандаи фарҳангист.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Халиҷи Рига
Двинаи Ғарбӣ

**Двинаи Ғарбӣ**  (, дар Латвия — **Да́угава**, , , ) — дарёест дар шимоли Аврупои Шарқӣ, ки аз қаламрави Русия, Беларуссия ва Латвия мегузарад. Онро системаи оби ғайрифаъоли Березинская бо дарёи Днепр пайваст мекунад  . Номҳои қадимӣ - *Эридан,* *Рудон,* Бу*бон,* *Рубон,* *Судон,* *Ҳесин*  .

## Ҷуғрофия

## География и описание реки
Дарозии дарё — 1020 км, ки аз он 325 км — ба Россия, 328 — ба Белорус ва 367 — ба Латвия росӣ меояд.

Аз кӯли Корякино (қад. *Двинетское*, *Двинетс*) бо номи **Двинетс** (Двина) дар баландии 221,2 м аз сатҳи баҳр сарчашма мегирад, баъд аз кӯли Охват мегузарад. Баъд ба ҷанубу ғарб меравад, баъди Витебск ба шимолу ғарб тоб мехӯрад. Ба халиҷи Ригаи баҳри Балтика дар хати шаҳри Рига рехта, делтаи эрозиониро дар назди собиқ ҷазираи Мангалсала, ки ҳозир нимаҷазира аст, меофарад.

Масоҳати ҳавзаи обрез — 87,9 ҳаз. км², зичии шабакаи дарёӣ — 0,45 км/км², кӯлнокӣ — 3 %.

30 июни 2015 дар Даугавпилс ва Екабпилс сатҳи пасттарини дарё дар тамоми давраи мугошидаҳо дар ин шаҳрҳо (аз с. 1876 ва 1906 мутаносибан) ба назар расид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дарёҳои Россия
Гурӯҳ:Двинаи Ғарбӣ
Айвиксте

**А́йвиексте** (латиш. Aiviekste) — дарё дар қисми шарқии Латвия, шохоби рости Даугава.

Дарозии дарё — 114 км, масоҳати ҳавза 9160 км²-ро ташкил медиҳад. Афтиши дарё — 26,9 м.

Аз кӯли Лубанс дар марзи вилоятҳои Мадон ва Резекнен сарчашма мегирад.

## Эзоҳ
Мазҳакаи ҳолат

**Мазҳакаи ҳолат** —  як навъ санъати театрӣ ва синамоӣ, як навъи классикии мазҳака мебошад, ки қаҳрамонони як филм (намоиш) худро дар ҳолатҳои хандаова қарор медиҳанд.

Мазҳакаи ҳолат мазҳакаест, ки сужети он бар хилофи мазҳакаи хислатҳо ба тасодуфҳо ва ноҳақиҳои ғайричашмдошти ҳолатҳо асос ёфтааст.

## Таърих
Мазҳакаи ҳолат яке аз қадимтарин жанрҳои театрӣ мебошад, ки дар ҳолатҳои кунҷкобии ҷойҳои гуногун асос ёфтааст. Мазҳакаи ҳолат яке аз жанрҳои пешрафтаи асарҳои Шекспир, Молиер, Бернард Шоу буд.

## Нигаред низ
* Мазҳакаи вазъӣ
## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Намудҳо ва жанрҳои театр
Гурӯҳ:Жанрҳои синамо
Гурӯҳ:Мазҳака
Юрмала

**Ю́рмала** ( — дословно «*канори баҳр*») — шаҳр дар Латвия, курорти калонтарин дар соҳили халиҷи Рига. Аҳолӣ — наздики 50 ҳазор сокин. Масофа аз маркази Юрмала то маркази Рига — 25 км.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Латвия
Гурӯҳ:Юрмала
Мазҳакаи хислатҳо

**Мазҳакаи хислатҳо** ё **мазҳакаи ахлоқ** — мазҳака, ки дар он сарчашмаи хандаовар моҳияти ботинии персонажҳо ва хулқу ахлоқи ҷомеаи баланд, яктарафаи хандаовар ва зишт, хислат ё оташи муболиғаомез (айб, норасоӣ) мебошад. Бисёр вақт, мазҳакаи ахлоқӣ мазҳакаи ҳаҷвӣ мебошад, ки ҳамаи ин сифатҳои инсониро масхара мекунад.

Намунаи классикӣ «Тартюф»-и Молиер ва Қудрати пул аз ҷониби Октав Мирбо мебошад. Дар ин жанр Р.Шеридан намоишномаҳои «Мактаби ҷанҷол» ва «Рақибон»-ро навиштааст, инчунин А. С. Грибоедов (намунаи барҷастаи кори ӯ «Дард аз ақл» аст), Д. И. Фонвизин «Ноболиғ», «Бригадир».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жанрҳои мазҳакавӣ
Гурӯҳ:Драма
Гурӯҳ:Сатира
Ордени Инқилоби Октябр

**О́рдени Инқило́би Октя́бр** (рус. Орден Октябрьской  революции) — яке аз орденҳои олии Иттиҳоди Шӯравӣ, ки бо укази Президиуми Шӯрои Олии Иттиҳоди Шӯравӣ аз 31 октябри соли 1967 ба хотири 50-солагии Инқилоби бузурги сотсиалистии октябри соли 1917 таъин шудааст.

Дуюм аз рӯи қадрнокӣ (пас аз ордени Ленин) ордени СССР.

Муаллифи нақши орден — рассом В. П. Зайтсев.

## Эзоҳ

*
Телевизион дар Туркия

**Телевизион дар Туркия** соли 1952 бо ба кор даровардани телевизиони İTÜ TV аз ҷониби Донишгоҳи техникии Истанбул бо таҷҳизоти ширкати Philips пайдо шуд. 
[thumb|[Küçük Çamlıca TV Radio Tower баландтарин иншоот дар шаҳр.]]

Аввалин шабакаи телевизионии миллӣ ТРТ 1 мебошад, ки соли 1968 ба фаъолият оғоз кард. Телевизиони ранга дар Туркия соли 1981 дар ҳамин шабака пайдо шуд. Аввалин шабакаи телевизионии хусусии Туркия, Star, 26 майи соли 1989 ба пахши барномаҳояш шурӯъ кард.

Соли 1993 барои пахши хусусӣ дар Туркия ба Конститутсия тағирот ворид карда шуд. Соли 1994 танзимгари ВАО - Мақомоти радио ва телевизиони Туркия (RTÜK) ташкил карда шуд. Худи ҳамон сол аввалин шабакаи пулакӣ - шабакаи синамоии Cine5 пахш шуд.

Бозори телевизиони Туркияро чандин ширкати бузурги телевизионӣ - Kanal D, ATV ва Show TV назорат мекунанд, ки маъруфтарин дар кишвар ҳастанд. Дар Туркия платформаҳои маъруфи моҳворавии Digiturk, D-Smart ва платформаи ноқилии Türksat 4A, ки қисми зиёди бозорро дар даст доранд.

Дар бозори телевизиони Туркия бисёр шабакаҳои телевизионии бренди амрикоӣ мавҷуданд, ки саҳми ширкатҳои амрикоӣ доранд, ба монанди CNN Türk, Fox, NTV (2000-2014), CNBC-e (то соли 2015), TLC (аз соли 2015), Lifetime, Bloomberg HT, FX, Sony Channel ва ғайраҳо.

Дар соли 2018, пас аз кӯшиши табаддулоти низомӣ дар 16 июли соли 2016 дар Туркия, дар ин кишвар бо айби ҳукумат дар робитаҳояшон бо сохторҳои воизи турк Фатҳуллоҳ Гулен, ки дар навбати худ ба ташкили кӯшиши табаддулоти давлатӣ гунаҳкор дониста шудааст.

То соли 2019 дар Туркия 196 шабакаи телевизионӣ мавҷуд буд, ки 19-тои он миллӣ, 12 минтақавӣ, 165 шаҳрӣ ва 1 ширкати телевизион ва радиои давлатӣ бо 13 шабакаи телевизионии худ мебошанд.

## Шабакаҳои сербинандатарини Туркия
Рейтинги шабакаҳои телевизионӣ аз рӯи нуқтаи назар дар Туркия барои соли 2019.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Телевизион дар Туркия
Округи маъмурии шимолу шарқӣ

**Ҳавза** ё **Округи маъмурии шимолу шарқӣ** (рус. Северо-Восточный административный округ, СВАО) — яке аз 12 округҳои маъмурии Москва. Дар шарқи шаҳр ҷойгир аст. Шомили 17 ноҳия.

10 июли 1991 таъсис ёфта, масоҳати 101,808 км² (9,4%-и шаҳр, 7-ум ҷо)-ро фаро гирифта, дорои 1 432 571 нафар аҳолӣ (11,32%, ҷои 4-ум) аст. Зичии аҳолӣ — 14 060,94 тан/км² (1-ум ҷо).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Округи маъмурии шимолу шарқӣ
Қафқози Ҷанубӣ

**Закавказия**  (, ,  ё **Қафқози Ҷанубӣ, Транскавказия, Трансқафқоз**) — минтақаи геополитикии воқеъ дар сарҳади Аврупои Шарқӣ ва Осиёи Ғарбӣ, ки ҷануби қаторкӯҳи Асосӣ, ё Обтақсимкунандаи Қафқози Бузург ҷойгир аст.

Закавказия қисми зиёди нишебии ҷанубии Кавкази Бузург, пастии Колхиз ва нишебии Кура, Кавкази Хурд, қисми шимолу шарқии баландкӯҳи Арманистонро , кӯҳҳои Талишро бо пастиҳои Ланкарон дар бар мегирад. Кишварҳои дар дохили Закавказйе ҷойгирёфта: Арманистон, Озарбойҷон ва Гурҷистон. Дар ҳаминминтақа кишварҳои нима-эътирофшуда низ ҷойгиранд: Ҷумҳурии Абхозистон ва Осетияи Ҷанубӣ, ки истиқлолашоназ ҷониби Русия ва як қатор кишварҳои дигар эътироф гардидааст, инчунин Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳии эътирофнаёфта. Закавказия дар шимол бо Федератсияи Россия, дар ҷануб бо Туркия ва Эрон, дар ғарб бо Баҳри Сиёҳ, дар шарқ бо Баҳри Каспий ҳамсарҳад аст. Масоҳати Закавказия 190 ҳазор метри мураббаъро ташкил медиҳад . 
[мини|400x400пкс| Закавказия: [Озарбойҷон, Арманистон, Гурҷистон, қисман Абхазистон ва Осетияи Ҷанубӣ ва Ҷумҳурии эътирофнашудаи Қарабоғи Кӯҳӣ.]]

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ
Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Қафқози Ҷанубӣ
Днепр

**Днепр** (, ) — чорумин аз рӯи дарозӣ дарёи  Аврупо пас аз Волга, Дунай ва Урал, дорои маҷрои дарозтарин дар қаламрави Украина.

Дарозии Днепр дар ҳолати табиӣ 2285 км-ро ташкил мекард, акнун (пас аз сохтани якчанд обанборҳо), баъди оне, ки дар бисёр ҷойҳо фарватераш рост карда шуд — 2201 км; дар даруни Украина — 1121 км, дар ҳудуди Беларус — 595 км (115 км дар минтақаи сарҳадии Беларус-Украина ҷойгир аст), дар ҳудуди Русия — 485 км. Масоҳати ҳавзаи обҷамъкунанда — 504 000 км², аз онҳо дар Украина — 291 400 км². Хуруҷи миёнаи об ба даҳона — 1670 м³/с. Нишебии дарё — 0,09 м/км.

Юнонҳои қадима онро *Борисфен* ном мебурданд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Днепр
Куркат

**Куркат** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Куруши ноҳияи Спитамен. Аз Куркат то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 19121 нафар (2017).
## Мардум

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Спитамен
Гурӯҳ:Ҷамоати Куруш
Абдухалил Холиқзода

**Абдухалил Холиқзода** (*Абдухалил Холиқов*; зод. 20 декабри 1966, рустои Панҷрӯд, ноҳияи Панҷакент, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) —  ва соҳибкори тоҷик. Раиси ҳайати мудирони Бемористони Ибни Сино.

## Зиндагинома
20 декабри соли 1966 дар рустои Панҷрӯди шаҳри Панҷекати вилояти Ленинобод ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи рустои зодгоҳаш дар соли 1983 ба факултети забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шуд. Пас аз хатми соли аввали донишгоҳ ба сафи артиши шӯравӣ даъват шуд ва пас аз итмоми хидмати дусолаи сарбозӣ таҳсил дар донишгоҳро идома дод. Дар давоми таҳсил давраи коромӯзии яксоларо дар Ҳинд анҷом дод. Хатми донишгоҳ дар соли 1992 бо фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ мусодиф омад ва Абдухалил Холиқзода то ҳадде маҷбур шуд ба тиҷорат (фурӯши пахта) машғул шавад.

Дар соли 2008 ҳамроҳ бо сармоягузори эронӣ Бемористони байналмилалии Ибни Синоро таъсис дод, ки ҳоло беҳтарин бемористон дар Тоҷикистон маҳсуб мешавад. Абдухалил Холиқзода ҳоло раиси ҳайати мудирони Бемористони байналмилалии Ибни Сино аст.

## Нависандагӣ
thumb|«Моҷарои рафта», бозтоби порае аз таърихи муосири шифоҳии Тоҷикистон
Абдухалил Холиқзода пайваста дар мавзуъҳои мухталифи иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, ахлоқӣ мақолаҳои таҳлилӣ менависад, ки дар матбуоти кишвар ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ чоп шудаанд. Ҳамчунин муаллифи китоби «Моҷарои рафта» (соли 2018) аст, ки дар ин китоб зиндагии хешро дар пайванд бо таҳаввулоти сиёсӣ ва иқтисодию иҷтимоии кишвар ба риштаи таҳрир даровардааст. «Моҷарои рафта» соли 2019 дар Эрон низ ба чоп расид.

## Хонавода
Оиладор. Соҳиби 7 фарзанд — 4 писар ва 3 духтар аст.

## Осор
* Абдухалил Холиқзода. Моҷарои рафта. — Д.: «Мастер-принт», 2018. — 260 с. — ISBN 978-99975-09-12-3
* Холиқзода Абдухалил. Ҳаводиси рӯзгори ман. — Д.: «ЭР-граф», 2023. — 288 с. — ISBN 978-99985-1-048-7

## Эзоҳ
Қафқози Бузург

**Кавказ** ё **Қафқози Бузург** — системаи кӯҳӣ дар байни баҳрҳои Сиёҳу Каспий, дар якҷоягӣ бо Қафқози Хурд, он кишвари кӯҳистонии кӯҳҳои Қафқозро ташкил медиҳад.

## Ҷуғрофия
Қафқози Бузург аз шимолу ғарб ба ҷанубу шарқ, аз минтақаи Анапа ва нимҷазираи Таман то нимҷазираи Обшорон (Апшерон) дар соҳили Каспий, дар наздикии Боку беш аз 1150 км тӯл мекашад. Паҳнои он аз 32 км дар минтақаи Новороссийск то (ҳадди аксар) дар минтақаи меридиании Элбрус 180 км ва дар Доғистон 160 км-ро ташкил медиҳад.

Аз рӯи анъана, Кавкази Бузург ба 3 бахш тақсим мешавад (дарозӣ): Кавкази Ғарбӣ (аз Баҳри Сиёҳ (Таман-Анапа) то пояи Элбрус), Кавкази Марказӣ (аз Элбрус [фарогир] то Казбек) ва Кавкази Шарқӣ (аз Казбек то баҳри Каспий).

Қафқози Бузург минтақаест, ки пиряхи бузурги муосир дорад. Шумораи умумии пиряхҳо тақрибан 2050-ро ташкил медиҳад, ки онҳо тақрибан 1400 км² масоҳат доранд. Зиёда аз нисфи пиряхҳои Кавкази Бузург дар Қафқози Марказӣ (50% -и шумора ва 70% -и майдони пирях) ҷамъ омадаанд. Марказҳои калони пиряхҳо кӯҳи Элбрус ва девори Безенги бо пиряхи Безенги — пиряхи калонтарини Қафқози Бузург аст ва дарозии он 17 км аст, мебошанд.

Сарҳади давлатии Федератсияи Русия бо Гурҷистон, Абхазия, Осетияи Ҷанубӣ ва Озарбойҷон аз қаторкӯҳи Қафқози Бузург мегузарад.

Шумораи умумии пиряхҳо тақрибан 2050, масоҳати умумии пиряхҳо тақрибан 1424 км² мебошад  . Пиряхҳои Кавкази Бузург ба навъҳои гуногуни морфологӣ тааллуқ доранд: водӣ (кӯҳ ва водӣ), карӣ (пиряхи Ушба дар *карлинг-кӯҳи* Ушба дар Кавкази Марказӣ), овезон, қуллаҳои конусӣ (Перемётное) ва ғайра, ки аксар вақт релйефи кӯҳии мураккабро пинҳон мекунанд. Пиряхҳо, ки баъзеҳо онҳоро "пулсатсия"  (пиряхи Колка, Девдорак ва ғ.) меноманд, инчунин барф дар массаи калон барои одамон хатари ҷиддӣ доранд  . Дар қитъаи аз Элбрус (ҳатто аз Узункӯл) то Уилпатӣ (Тсей) Кавказ тақрибан ҳамеша бо барфу пиряхҳои абадӣ фаро гирифта шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Қаторкӯҳҳо
Гурӯҳ:Қафқози Бузург
Гурӯҳ:Қафқоз
Гурӯҳ:Системаҳои кӯҳии Осиё
Гурӯҳ:Системаҳои кӯҳии Аврупо
Гурӯҳ:Қаторкӯҳҳои Озарбойҷон
Ноҳияи Алексеевский (Москва)

**Ноҳияи Алексеевский** (рус. Алексеевский район) — ноҳия дар Округи маъмурии шимолу шарқӣ, дар Маскав.
Масоҳати ноҳия — 5,29 км² (95-ум ҷо). Аҳолӣ — 80 449 нафар (0,64%-и шаҳр, 83-юм ҷо, 2021).

5 июли 1997 таъсис ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Маскав
Мтвари Архи

**Мтвари Архи** (тарҷума канали асосӣ) — телевизиони хусусӣ дар Гурҷистон. 17 августи соли 2019 таъсис ёфта, 9 сентябри соли 2019 ба пахши барномаҳо оғоз кард. Директори генералии шабакаи телевизионӣ Ника Гварамия мебошад. Аксарияти дастаи телевизион аз одамоне, ки аз Рустави 2 баромадаанд, иборатанд. Он дар саросари Гурҷистон ҳам дар фазои кушод ва ҳам тавассути моҳвора, тавассути операторони кабелӣ ва телевизорҳои IP пахш мешавад.

## Эзоҳ
Бад-Рагатс

**Бад-Рагатс** (, то 1937 *Рагатс,* ) — ҷамоат () дар кантони Санкт-Галлен дар Швейтсария. Аз асри 19 чун курорт машҳур аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷамоатҳои Швейтсария
Тсюрих (кантон)

**Тсю́рих** (, ; ; ) — кантони немисзабон дар шарқу шимоли Швейтсария. Маркази маъмурӣ — шаҳри ҳамноми Тсюрих. Аҳолӣ — 1 504 346 нафар (1-ум дар байни кантонҳо; маълумоти соли 2012).

## Ҷуғрофия
Кантони Тсюрих шимолтар аз кӯҳҳои Алп ҷойгир аст. Маосҳати кантон 1729 км² (7-ум дар байни кантонҳо) аст. Аз ин замин 43,4 %-аш дар мақсадҳои аграӣ истифода мешавад, 30,7 % — ҷангалзор. 20,1 % — бино ва роҳҳо, 5,8 % — истифода намешаванд.
мини|слева|150px|Васеъкунии Тсюрих

## Таърих
Кантон қисми конфедеросиюни Суис дар с. 1351 шуд.

## Аҳолӣ
Таърихи тағйири аҳолии кантон дар ҷадвал оварда шудааст.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.8)
ImageSize = width:1150 height:400
PlotArea = left:100 right:100 top:10 bottom:50
AlignBars = justify
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1300000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:60000 start:0
PlotData=
  color:yellowgreen width:50   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:250698 text:"250 698"
  bar:1860 from:start till:266265 text:"266 265"
  bar:1870 from:start till:284047 text:"284 047"
  bar:1880 from:start till:316074 text:"316 074"
  bar:1888 from:start till:337183 text:"337 183"
  bar:1900 from:start till:431036 text:"431 036"
  bar:1910 from:start till:503915 text:"503 915"
  bar:1920 from:start till:538602 text:"538 602"
  bar:1930 from:start till:617706 text:"617 706"
  bar:1941 from:start till:674505 text:"674 505"
  bar:1950 from:start till:777002 text:"777 002"
  bar:1960 from:start till:952304 text:"952 304"
  bar:1970 from:start till:1107788 text:"1 107 788"
  bar:1980 from:start till:1122839 text:"1 122 839"
  bar:1990 from:start till:1179044 text:"1 179 044"
  bar:2000 from:start till:1247906 text:"1 247 906"


## Тақсимоти маъмурӣ
thumb|right|300px|Тақсимоти маъмурии кантон.
Кантон ба 12 ҳавза (округ) тақсим мешавад:
* Аффолтерн
* Анделфинген
* Бюлах
* Дилсдорф
* Дитикон
* Ҳинвил
* Хорген
* Майлен
* Пфеффикон
* Устер
* Винтертур
* Тсюрих

## Ҳукумат

### Ҳукумати қонунбарор
Шӯрои кантони дорои 180 аъзост, ки ҳар 4 сол интихоб мешаванд.

### Ҳукумати иҷроия
Ҳукумати иҷроияро дар кантон ҳафт аъзои интихобмешуда идора мекунанд, ки ба муҳлати 4 сол интихоб мешаванд. Интихоботи охирин соли 2011 гузаштанд.

## Маконҳои тамошр
* Гросмюнстер — калисои калонтарин дар Тсюрих
* Фраумюнстер — аббати занона, бо витражҳои Марка Шагал машҳур аст.
* Калисои Петри Муқаддас — қадимтарин калисои Тсюрих бо калонтарин соатҳо дар тамоми Аврупо.
* Линденхоф — майдон дар кӯҳ бо назари зебое ба шаҳр, ки як вақтҳо маркази гумрукии римиҳо буд.
* Хонаи гилдияи ҳунармандон.
* Театри опера.
* Ратуша.
* Сахни мушоҳидаи бинои асосии ЕТН.
* Кунстхаус.
* Маҷлиси Фонди Эмил Бюрле.
* Утлиберг — куҳ дар наздикии Тсюрих. Намои зебо ба шаҳр ва кӯлҳо
* Боғи ҳайвоноти Тсюрих.
* Масҷиди Маҳмуд дар Тсюрих — аввалин масҷиди дар Суис, сохташуда

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Парчами кантони Тсюрих
* Official Site (in German)
* Official Statistics
* Zürich Tourism 
*
Ноҳияи Ярославский (Москва)

**Ноҳияи Ярославский** (рус. Ярославский район) — ноҳия дар Округи маъмурии шимолу шарқӣ, дар Маскав.
Масоҳати ноҳия — 7,99 км² (59-ум ҷо). Аҳолӣ — 98 134 нафар (0,78%-и шаҳр, 57-ум ҷо, 2021).

5 июли 1997 таъсис ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Маскав
Ноҳияи Новгород-Северский

**Но́ҳияи Но́вгород-Се́верский** () — воҳиди маъмурӣ дар шимолу шарқи вилояти Чернигови Украина. Маркази маъмурӣ — шаҳри Новгород-Северский.
Масоҳат — 1804 км². Аҳолӣ — 66 400 нафар (2020).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Новгород-Северский
Чайкино (ноҳияи Новгород-Северский)

**Ча́йкино** () — деҳа дар ноҳияи Новгород-Северский вилояти Чернигов, маркази совети деҳагӣ, ватани хурди собиқ президенти Украина Леонид Кучма.

Масоҳат — 0,52 км². Баландии марказ — 180 м.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалаҳои аҳолинишини ноҳияи Новгород-Северский
Ноҳияи Алтуфиевский

**Ноҳияи Алтуфиевский** (рус. Алтуфьевский район) — ноҳия дар Округи маъмурии шимолу шарқӣ, дар Маскав.
Масоҳати ноҳия — 3,25 км² (121-ум ҷо). Аҳолӣ — 57 601 нафар (0,46%-и шаҳр, 104-ум ҷо, 2021).

5 июли 1997 таъсис ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Маскав
USA Network

**«USA Network»** — як шабакаи телевизионии кабелии ИМА мебошад, ки ба NBCUniversal тааллуқ дорад. Он 22 сентябри соли 1977 оғоз ёфт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии USA Network

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1977
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Енакиево

**Ена́киево** (укр. Єнакієве) — шаҳр дар вилояти Донетски Украина. Дар солҳои 1928—1937 — **Риково**, солҳои 1937—1943 — **Орҷоникидзе**. Истгоҳи роҳи оҳан.
Аҳолӣ — 121 080 нафар (2017). Масоҳат— 39,4 км².
Дар с. 1782 таъсис ёфта, мақоми шаҳрро соли 1925 соҳиб шуд.

## Пайвандҳои берунӣ

* Сомонаи расмӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Украина
Гурӯҳ:Шаҳрҳои вилояти Донетск
Уезди Шорапан

**Уезди Шорапа́н** (рус. Шорапанский уезд) — воҳиди марзию маъмурӣ дар губернияи Кутаиси аз с. 1846 то 1918. Маркази маъмурии — местечкои Квирилӣ.

300px|thumb|уезди Шорапан

## Таърих
Уезд дар таърихи соли 1846 дар ҳайати губернияи Кутаисӣ дар қаламрави вилояти собиқи таърихии Имеретия таъсис дода шуд.

Дар соли 1918 уезди Шорапан дар ҳайати губернияи Кутаисӣ шомили Ҷумҳурии Демократии Гурҷистон гашт.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ 156&nbsp;633 нафар (1897), ҳамчунин дар местечко (маҳал)-и Квирилӣ — 2010 тан.

### Ҳайати қавмӣ
Тибқи барӯйхатгирии соли 1897:

* гурҷҳо — 106&nbsp;876 нафар (68,23 %),
* имеретинҳо — 44&nbsp;658 нафар (28,51 %),
* мингрелҳо — 2 129 нафар (1,36 %),
* яҳудиёни гурҷӣ — 678 нафар (0,43 %),
* осетинҳо — 618 нафар (0,40 %),
* юнонҳо — 553 нафар (0,35 %),
* арманҳо — 470 нафар (0,30 %),
* русҳо — 410 нафар (0,26 %).

## Тақсимоти маъмурӣ

Дар соли 1913 уезд шомили 28 идораи деҳавӣ (сельское правление) буд:

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 

Гурӯҳ:Уездҳои губернияи Кутаиси
Гореша

**Гореша** () — деҳа дар ноҳияи Харагаулии вилояти Имерития дар ғарби Гурҷистон. Зодгоҳи Серго Орҷоникидзе, инқилобгарӣ русӣ-шӯравӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Харагаулӣ
Болшие Горки

[thumb|300px|Хонаи А. А. Дурасова дар қӯрғони Горки — намунат [Палладианӣ|палладиании русӣ]] 
Қӯрғони **«Болшие Горки»** (рус. Большие Горки) — маҷмааи меъмориву ҳунарии сеяки аввали асри XIX, ки дар соҳили дарёи Пахраи деҳаи Горки Ленинские ноҳияи Ленини вилояти Москва, тақрибан 10 км дуртар аз МКАД ҷойгир аст. Қаламрави қӯрғон аз Қӯрғон-мамнӯъгоҳи давлатии таърихии «Горки Ленинские» иборат аст. 
Пас аз инқилоби Октябри соли 1917 қӯрғон манзилгоҳи В. И. Ленин буд, ки он дар инҷо дар ӯ ду сол аз 24 - 25 сентябри соли 1918 зиндагӣ ва кор мекард.
Мамнӯъгоҳи таърихии "Горки Ленинские" бо масоҳати умумии 9,5 ҳазор гектар аз соли 1949 инҷониб фаъолият мекунад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Ленини вилояти Москва
Уезди Подолск

**Уе́зди Подо́лск** — воҳиди марзию маъмурӣ дар губернияи Москва, ки дар солҳои 1781—1796, 1802—1929 вуҷуд дошт. Марказ — шаҳри  Подолск.

## География
Масоҳати вилоят дар охири асри 19 тақрибан 2400 км² буд.  Қисми шимолии уезд хеле баландкӯҳ буд, алахусус ҳангоми наздик шудан ба дарёҳои Москва ва Пахра, қисматҳои ҷанубу ғарбӣ ва ҷанубу шарқӣ ҳамвор ва ҳатто пастхам буданд.  Оҳаксанг (8480 сажени кв.), мармар (27600 аршини кв.), санги хароб (1368 сажени кв.) истихроҷ карда шуданд.  Хоки уезд асосан гилхоки вазнин аст.  Уезд дар системаи дарёи Москва ҷойгир шуда ва танҳо дар қисми ночизтарини ҷануби уезд дарёи Лопасня, шохоби дарёи Ока ҷойгир аст.  Аз шохобҳои дарёи Москва, муҳимтарин дар уезд Пахра мебошад, ки шумораи зиёди шохобҳояш: Унинка, Жданка, Рожай, Конопелка, Моча, Лохня, Обитетс, Десна ва дигарон. Қисми ҷанубу шарқии ноҳия тавассути дарёи Северка, шохоби рости дарёи Маскав, обёрӣ мешавад.  Дар шаҳр ҳеч кӯл вуҷуд надорад;  ботлоқҳо ночизанд.  Уезди Подолск дар минтақаи гузариши ҷангалҳои сӯзанбарг ба ҷангалҳои сербарг ҷойгир аст: охирин 28% масоҳати ҷангалро ташкил медиҳад.  Дар ноҳия ҷангалзорҳо хеле бурида шуданд.

## Аҳолӣ

* 1897 — 86 311 нафар
* 1926 — 136 000 нафар

## Таърих
Уезд дар соли 1781 ташкил ёфт. Дар с. 1796 бо қарори Павели I барҳам дода, аммо соли 1802 барқарор шуд. Дар якҷоягӣ бо губернияи Москва дар соли 1929 барҳам ёфт. Қаламрави уезди собиқ ба ноҳияҳо тақсим шуд.

## Тақсимоти маъмурӣ
Дар соли 1917 уезд ба волостҳо тақсим мешуд:

* Вороновская
* Десенская
* Добрятинская
* Домодедовская
* Дубровитская
* Клёновская
* Краснопахорская
* Молодинская
* Островская
* Сухановская
* Шебантсевская

## Эзоҳ

## Харитаҳо




## Эзоҳ

* 
* Старые карты Подольского уезда

Гурӯҳ:Округи шаҳрии Подолск
Гурӯҳ:Уездҳои губернияи Москва
Ноҳияи Бабушкинский

**Ноҳияи Бабушкинский** (рус. Бабушкинский район) — ноҳия дар Округи маъмурии шимолу шарқӣ, дар Маскав.
Масоҳати ноҳия — 507 га (0,197%, 96-ум ҷо). Аҳолӣ — 88 607 нафар (0,7%-и шаҳр, 71-ум ҷо, 2021).

5 июли 1997 таъсис ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Маскав
Ноҳияи Бибирево

**Ноҳияи Бибирево** (рус. район Бибирево) — ноҳия дар Округи маъмурии шимолу шарқӣ, дар Маскав.
Масоҳати ноҳия — 6,45 км² (78-ум ҷо). Аҳолӣ — 160 248 нафар (1,27%-и шаҳр, 8-ум ҷо, 2021).

5 июли 1997 таъсис ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Маскав
Ноҳияи Бутирский

**Ноҳияи Бутирский** (рус. Бутырский район) — ноҳия дар Округи маъмурии шимолу шарқӣ, дар Маскав.
Масоҳати ноҳия — 5,04 км² (97-ум ҷо). Аҳолӣ — 71 121 нафар (0,57%-и шаҳр, 89-ум ҷо, 2021).

5 июли 1997 таъсис ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Маскав