open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Баландӣ (геодезия)

thumb|400px
**Баландӣ**, **алтитуда**, **иртифоъ** — фосилаи амудӣ (шоқулӣ) аз нуқтаи дилхоҳи рӯйи Замин то сатҳи кураи Замин, бо метр (м) андоза карда мешавад.

Шартан қитъаи баландии мутлақаш зиёда аз 200 м-ро Б., акси онро пастӣ меноманд. Шакли Б. ҳамвор, теппадор ва кӯҳӣ мешавад. Б.-ро равандҳои тектоникӣ, акуммулятсия ва эрозия ба вуҷуд меоранд. Б.-и афзоиш, геодезиявӣ, динамикӣ, мутлақ, нормалӣ, ортометрӣ ва шартиро фарқ мекунанд. Б.-и афзоиш (h = HА — НВ) фарқи байни баландиҳои муқаррарии ду нуқтаи рӯйи Заминро меноманд. Б.-и геодезиявӣ (Нг) фосилаи амудӣ аз нуқтаи дилхоҳи рӯйи Замин то сатҳи эллипсоиди чархзананда мебошад, ки бо усули тарозёбии (нивелирование) астрономӣ-геодезӣ муайян карда мешавад. Б.-и динамикӣ (НД) фосилаи амудӣ аз нуқтаи додашуда то сатҳи оби обанбор (кӯл) аст, ки бо усули тарозёбӣ муайян карда мешавад. То нимаи садаи 20 Б.-и динамикии шаҳри Душанбе аз сатҳи Баҳри Хазар, ҳоло аз сатҳи Баҳри Балтика муайян карда мешавад. Системаи андозагирии баландиҳои мутлақи Балтика дар собиқ ИҶШС соли 1977 қабул шуда, аз нӯли футшток (нишона) дар шаҳри Кронштадт (Федератсияи Россия) ҳисоб карда мешавад. Аз ин нишона Б.-и ҳамаи нуқтаҳои геодезие, ки дар маҳалҳо бо нишонҳои геодезӣ ишораву дар харитаҳо қайд шудаанд, ҳисоб карда мешаванд. Б.-и сатҳи Баҳри Балтик аз Баҳри Хазар 24,176 м зиёд аст. Б.-и нормалӣ (Нγ) баландии муқаррарӣ, фосилаи амудии нуқтаи додашуда аз рӯйи Замин то сатҳи квазигеоид (мисли шакли кураи Замин) аз рӯйи футштоки Кронштадт аст. Б.-и нормалии нуқта­ҳо дар харита ва нақшаҳои топографии муосир нишон дода шуда, аз Б.-и ортометрӣ тақр. 2-3 м фарқ мекунад. Б.-и ортометрӣ (Нд), алтитуда, Б.-и ростандоза (аз юн. орто — рост), фосилаи аму­дӣ аз нуқ­таи дилхоҳи рӯйи Замин то сатҳи геоид (шакли курраи Замин) мебошад. Аз рӯйи футштоки Кронштадт андоза карда, дар харита ва нақ­шаҳои топографӣ то нимаи садаи 20 нишон дода мешуд. Ҳоло Б.-и нормалӣ истифода мешавад. Б.-и шартӣ (Нш) фосилаи амудӣ аз нуқтаи дилхоҳи рӯи Замин то сатҳе мебошад, ки дар он Б.-и шартӣ қабул шудааст ва бо усули тирозёбӣ андоза шуда бошад (мас. Нш = 1000). Б.-и шартӣ дар ҷустуҷӯи геодезӣ, лоиҳакашӣ ва сохтмон истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Баландиҳо
Абулқосими Балхӣ

**Абулқосим Абдуллоҳ ибни Маҳмуди Балхӣ** (; ) — фақеҳ, муҳаддис, мутакаллим, муаррих, котиб ва дабири баъзе аз умарои Сомониён, муаллифи «Қабулу-л-ахбор ва маърифату-р-риҷол», «ат-Тафсири кабир фӣ-л-Қуръон» ва «Китобу-ғ-ғуррар ва-н-наводир».

## Зиндагинома
Дар Балх таваллуд ёфта, таҳсилоти ибтидоиро низ дар он ҷо гирифтааст. Дар калом ба эътизолу эътиқод ва муътазилӣ низ машҳур буд. Котиби Муҳаммад ибни Зайд ба шумор мерафтааст. Муддати тӯлонӣ дар Бағдод иқомат гузида, дониши худро такмил дод. Бо фармондеҳи саркаши Наср ибни Аҳмади Сомонӣ — Аҳмад ибни Саҳли Марвазӣ наздикӣ ҷуста, мақоми вазорати ӯро низ ба даст овардааст. Бо шикасти Марвазӣ Абулқосими Балхӣ низ муддате зиндонӣ шуд. Ӯ ҳамеша афкори эътизолии худро миёни мардум тарғиб мекард ва то ҷое ҳам дар ин кор муваффақ гардида, сабаби хашми Абумансури Мотуридӣ гардид. Номбурда дар осораш ба Абулқосими Балхӣ аз назари интиқодӣ нигаристааст.

## Осор
Бештари осори Абулқосими Балхӣ дар фалсафа ва калом буда, машҳуртарини онҳо «ат-Тафсири кабир фӣ-л-Қуръон», «Мақолот», «Уйуну-л-масоил ва-л-ҷавобот» дар 9 ҷилд, «Ғурар ва-н-наводир» ва ғайра мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Балхова, Светлана Ёқубовна

**Балхова (Мухторова) Светлана Ёқубовна** (тав. 21. 9.1946, Душанбе) — забоншиноси тоҷик, доктори илмҳои филология (1992).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултети забонҳои хориҷии Институти давлатии педагогии шаҳри Душанбе (ҳоло ДДОТ; 1969). Фаъолияти корияшро аз соли 1970 дар донишкадаи мазкур оғоз намуда, то соли 1996 дар кафедраҳои типологияи муқоисавӣ ва лексикаи забони англисӣ, фонетика ва лексикаи забони англисӣ дар вазифаҳои муаллими калон, мудири кафедра, профессор кор кардааст. Ноиби ректор оид ба робитаҳои байналмилалии ДСРТ (1996–2004), профессори кафедраи забони англисии Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи С. Улуғзода (2006–11). Аз соли 2011 профессори кафедраи лингвистикаи филиали Донишгоҳи давлатии Маскав дар шаҳри Душанбе. Муаллифи беш аз 50 асари илмӣ, аз он ҷумла монографияҳо, мақолаҳо, дастурҳои таълимию методӣ ва ғ. Асосан ба омӯзиши муқоисавии забонҳои англисӣ ва тоҷикӣ (артиклҳои номуайянӣ, феълҳо, хабарҳо, масдарҳо, ҷумлаҳои сода, сифати феълӣ ва ғайра) машғул аст. Доир ба таълими адабиёти Амрико, муқоисаи ҷумлаҳои содаи англисию тоҷикӣ дастури таълимӣ таълиф кардааст.

## Осор
* Очерки по сравнительной типологии английского и таджикского языков. Д., 1989;
* Типология сложной предикативности. Д., 1991.	

## Адабиёт
*
Балхӣ (сохтмон)

**Балхӣ** — навъе аз сохтмони гунбазшакл, ки асоси чоркунҷа дорад ва хиштҳо аз кунҷҳо моил чида мешаванд.

Ин сабки меъморӣ шояд аз ихтирооти ҳунармандони Балх бошад, ки балхӣ ном гирифтааст. Тоқҳои балхӣ дар охири садаи XI пайдо шудаанд: Масҷиди Деггарон (Бухоро, садаи XI). Мақбараи Муҳаммади Башоро (Панҷакент, асрҳои 11–12), ҳуҷраҳои Мадрасаи Куҳна (Ҳисор, садаи 18) ва ғ. Тарҳи балхӣ бо усули аз чор кунҷи бино моил чидани хиштҳо сохта мешавад. Нахуст хиштро дар кунҷи бино ба шакли равоқча мечинанд, сипас ба андозаи калон шудани равоқ моилии хиштҳо тадриҷан кам шуда, хиштчинӣ дар поин шакли рост мегирад (расми 1 в) ва ҳар бахш ба сатҳи борики эллипсӣ табдил меёбад. Чор кунҷ дар васати деворҳои хонаҳо шабеҳи арча бо ҳам васл шуда, дар тарҳ ба шакли мураббаъҳо зуҳур мекунанд (расми 1 а). Гоҳе қисми болоии тоқи балхӣ ҳамвор сохта мешавад, ки онро тоқи оинашакл гӯянд. Ин гуна тоқҳо дар мақбараҳои Муҳаммади Башоро ва Ишратхона (Самарқанд, садаи 15) дида мешаванд. Баъзе тоқҳои сарбастаи балхӣ  аз чаҳор ё ҳашт рӯяи каҷхатта таркиб ёфтаанд. Намунаи чунин тоқҳо дар корвонсаройҳои Дояхотун (Марв, садаҳои 11–12) сохта шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Меъморӣ
Балхӣ (деҳа, н. Рӯдакӣ)

**Балхӣ ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Султонободи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Султонобод то ноҳия 23 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1441 нафар (2012).

## Иқтисод
Бунгоҳи тиббӣ, китобхона ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаи асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва кишоварзӣ. Заминҳо лалмианд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Ҷамоати Султонобод
Балҷувон (вилояти таърихӣ)

**Балҷувон** — вилояти таърихӣ.

Дар давраи Сарабек Атолиқ (1856–70) ба аморати Бухоро ҳамроҳ гардида, баъдан ба ду вил. мустақил – Кӯлобу Б. тақсим шуда, дар онҳо бекҳои Бухоро таъйин гардиданд. Б. ба воситаи дарёи Вахш бо водии Ҳисор ҳамсарҳад буд. Ба ҳайати Б. ҳудуди кунунии ноҳияи Данғара, Темурмалик, як қисми Восеъ, Ховалинг, Кангурт, Сари Хосор, Ҷорӯбкӯл, Тутқавул дохил мешуданд. Мувофиқи маълумоти сайёҳи рус Покатило (соли 1886), дар 15 амлоки бекии Б. 20 ҳазор оила муқим буданд, ки 60 ҳазор аҳолӣ доштанд. Аҳолии Б.-ро тоҷикон ташкил медоданд, ки ба деҳқонӣ машғул буданд. Бозори калони Б. ҳафтае ду маротиба (шанбе ва чоршанбе) доир мегардид. Дар ибт. садаи 19 Б. чун давлати мустақил танга сикка мезад. Бо бекиҳои Дарвоз, Қаротегин, Ҳисор алоқаҳои тиҷоратӣ дошт. Ба Б. аз Туркистон, Ҳиндустон, Афғонистон ва Россия маҳсулот оварда мешуд. Хусусан, ба молу матоъи аз Россия воридшуда талабот афзун буд. То Инқилоби Октябр ҳаёти аҳолии заҳматкаши Б. хеле вазнин ва зулму асорати аморати Бухоро авҷ гирифта буд. Бинобар ин, халқ борҳо шӯриш бардоштааст, ки дар таърих бо номи Шӯришҳои халқии с-ҳои 1870, 1874, 1885–86, 1905–07, Шӯриши Муллохол ва Шӯриши Восеъ машҳуранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арандаренко Г. А. Досуги в Туркестане 1874–89. СПб., 1889;
* Искандаров Б. И. Восточная Бухара и Памир во второй половине 19 в. Ч. 1–2. Д., 1962–63.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Шаҳло Ашуриён

** Шаҳло Сайфуллозода Ашуриён ** —  номзади илмҳои тиб (2014), Аълочии тандурустии ҶТ (2013).

## Зиндагинома
Шаҳло Сайфуллозода Ашуриён 12 майи соли 1980, дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино  (2002). Духтури бемориҳои дарунӣ дар Маркази саломатии №9 Душанбе (2002-2007), мутахассиси пешбари Раёсати захираҳои кадрӣ ва илм, сармутахассиси Раёсати илм ва таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сардори шуъбаи кадрҳо, сардори шуъбаи кадрҳои Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2007-2015) буд. Аз моҳи майи соли 2015 директори Муассисаи давлатии таълимии Коллеҷи тиббии ҷумҳуриявӣ мебошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Тоҷикистон
Ҳайдар Одиназода

**Одиназода Ҳайдар Одина** (*Одинаев Ҳайдар Одинаевич*; ) — доктори илмҳои техникӣ, профессор, узви вобастаи АМИТ.

## Зиндагинома
Ҳайдар Одиназода 2 декабри соли 1955 ба дунё омадааст. Ҳайдар Одиназода соли 1983 баъди хатми Институти политехникии Тоҷикистон дар кафедраи «Технологияи металлҳо ва ҳифзи меҳнат»-и муассисаи номбурда ба ҳайси ассистент ба кор шурӯъ кардааст. Соли 1985 аспиранти Институти химияи Академияи илмҳои Тоҷикистон буд ва соли 1989 диссертатсияро ҳимоя кард. Солҳои 1991—1992 дар Вазорати саноат ва коркарди захираҳои хом, Вазорати иқтисод ва аз моҳи июни соли 1996 то моҳи июни соли 2005 ҳамчун ҷойнишини вазири маорифи Тоҷикистон фаолият кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://narodnaya.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=1411%3A-l-r&Itemid=216

Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон
Энсиклопедияи калони Русия

**Энсиклопедияи калони Русия** (; ихтисора **БРЭ**) — донишномаи умумӣ ба забони русӣ. Нашр иборат аз 35 ҷилди рақамгузоришуда ва ҷилди «Россия» бо фарогирии беш аз 80 ҳазор мақола мебошад.
 	
Донишнома аз соли 2004 то соли 2017 дар нашриёти илмии «Большая российская энциклопедия» ба табъ расидааст. Аз соли 2016 нусхаи интернетии донишнома мавҷуд аст.

## Таърих
Санаи 13 январи соли 1995 Президенти Русия Б. Н. Ельцин ба Ҳукумати Русия барои нашри Энсиклопедияи калони Русия дар барномаи худ, «Доир ба нашри китоб дар Русия муддати солҳои 1996—2001» дастур дода буд ва 2 майи соли 1996 қарори президентӣ № 647 «Оиди нашри Энсиклопедияи калони Русия» баромад, мувофиқи ин қарор муҳаррири Энсиклопедияи калони Русия олими академияи илмҳои Русия, дорандаи ҷоизаи Нобел дар соҳаи илми физика А. М. Прохоров таъйин шудаанд, ки пештар А. М. Прохоров ҳамчун муҳаррири нашри сеюми «Энсиклопедияи калони Шӯравӣ» (), ки солҳои 1969 то 1978 чоп шудааст, фаолият карда буд. Ба нашриёти **Энсиклопедияи калони Русия** ё худ «Большая Российская Энциклопедия» имкониятҳо барои иҷораи бино ва аз буҷаи федеролӣ дар соли 1997 барои омода кардани ҷилди якум дастгирӣ карда шуд. Муҳаррири калони энсиклопедияи нав олими фаннҳои ҷуғрофӣ А. П. Горкин таъйин шуд.

## Ҳаҷм ва муҳтавои нашрҳо

Акс:Great Russian Encyclopedia in Vilnius University Library.jpg|Ҷилдҳои Энсиклопедияи калони Русия
Акс:Putin BRE 4.jpg|Боздиди Президенти Русия В. В. Путин аз БРЭ
Акс:Mdevedev BRE.jpg|С. Краветс БРЭ-ро ба нахуствазири Русия Д. А. Медведев муаррифӣ дорад.
Акс:Putin&Osipov08 2009.jpg|Чанде аз ҷилдҳои Энсиклопедияи калони Русия
Акс:Putin&Osipov06 2009.jpg|Академик Ю. С. Осипов ба В. В. Путин нашрҳои батабърасидаи БРЭ-ро муаррифӣ дорад


## Пайвандҳо
* Электронная версия БРЭ
* Сайт издательства «Большая российская энциклопедия» 
* О создании «Большой Российской энциклопедии» (БРЭ)
* *[http://www.strana-oz.ru/users/ahmetova-mariya Мария Ахметова] , [http://www.strana-oz.ru/users/belikov-vladimir Владимир Беликов] .* С энциклопедической новинкой! (Большая Российская энциклопедия)  "№ 6 (21) 
* http://razumru.ru/atheism/society/ginzburg01.htm 
* *Коновалов В.* Энциклопедист.
* *Емельяненков А.* https://rg.ru/2004/03/17/enziklopediya.html

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Донишномаҳои Русия
Гурӯҳ:Донишномаҳо ба забони русӣ
Гурӯҳ:Донишномаҳои умумӣ
Ибораи рехта

**Ибораи рехта** (аз юн. idiom – хусусият, хислати хос)– навъҳои гуногуни фразеология; тарзи гуфтор ва баёни хоси ин ё он забон, ки тарҷумаи таҳтуллафзиашон ба забони дигар ғайриимкон аст. Истифодаи ибораҳои рехта забону услуби публитсистиро равшану муассиртар мегардонад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Андешанигошт

**Идеограмма** (аз  — идея ва ), **андешанигошт** () — аломатҳои хаттӣ ё тасвири шартӣ, расм, ки дар муқоиса бо ҳарф на овоз ё ҳиҷои ягон забон, балки калимаи пурра ё решаи калимаро ифода мекунад.

Аломат ва нишонаҳо дар забони форсии қадим, ки ҳузвориш меноманд ва ба як тарз навишта шуда, вале ба тарзи дигар қироат мешуд. Дар радифи мафҳуми идеограмма истилоҳи «логограмма» низ истифода мешавад.

Идеограммаҳо дар низоми хатти идеографӣ истифода мешаванд. Онҳо тасвирҳои содатаре мебошанд, ки мафҳумҳои мушаххаси мавҷудот ва ашёро ифода менамояд. Хатти идеографӣ навъи хаттотиест, ки аломатҳо (идеограмма)-и он баъзе ғояҳоро ифода мекунанд. Идеограммаҳои одии хатҳои қадимӣ умуман ба ҳамдигар мувофиқанд (мас., дар осори хаттии хитойиҳо ва қабилаи Майя, ки таърихан ва ҳудудан аз ҳам дур мебошанд, тасвири ашки ҷории чашм андуҳро ифода мекунад). Аз ҷиҳати назариявӣ матни хатҳои идеографӣ ба одамоне, ки ба забонҳои гуногун гуфтугӯ мекунанд, ҳатто агар хатти идеографии забонҳои онҳо гуногун бошад ҳам, фаҳмост. Чунончи, мафҳуми об бо хатти мисрӣ дар шакли мавҷ, бо хатти хитойӣ дар шакли ҷараён, дар хатти астекӣ дар шакли зарфи кабудранг тасвир карда мешавад. Сарфи назар аз тафовути тасвирӣ, ҳамаи ин аломатҳо метавонанд ба одамоне, ки бо дигар хатҳо шинос нестанд, фаҳмо бошанд. Ҳоло низоми муосири хатти идеографӣ вуҷуд дорад, ки барои одамони қаблан бо чунин хат ноошно низ қобили фаҳму истифода аст. Намунаи он 50 идеограмма мебошад, ки соли 1970 бо фармони Вазорати нақлиёти ИМА таҳия шудааст. Ин низом аввал барои аломатгузории фурудгоҳҳо пешбинӣ шуда, тадриҷан дар ҳама арсаҳо маъмул гардид. Ба хатти идеографӣ ҳамчунин забонҳои рамзӣ, аз ҷумла забони дар кишварҳои гуногун роиҷгаштаи кару гунгҳоро низ нисбат додан мумкин аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Тасвирнигоштҳо
Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Идеологияи сиёсӣ

**Идеологияи сиёсӣ** – ақидаи муайяне, ки даъво ва ё талаби ин ё он гурӯҳро ба ҳукумат (ва ё истифодаи он) ҳақ мешуморад ва ба ин мақсад кӯшиш мекунад, ки афкори оммавиро тобеи ғояҳои худ гардонад. Идеологияи сиёсӣ ҳамчун рангорангии маърифати иттиҳодиявии инъикоскунандаи нуқтаи назари гурӯҳҳои хос ба ҷараёни рушди сиёсиву иҷтимоӣ як навъ муносибати ғосибӣ дорад.
Идеологияи сиёсӣ аз рӯйи афзалият аслиҳаи рӯҳии баргузидаҳо маҳсуб меёбад. Сатҳи ҷолибсозии ғоявии манфиатҳои ин ё он гурӯҳ маҳз ба усули рафтори баргузидаҳо вобаста аст.

Вазифаҳои асосии идеологияи сиёсӣ инҳоянд: 
* ба даст даровардани маърифати иҷтимоӣ;  
* дар он ворид намудани меъёрҳои арзишҳои гузашта, имрӯза ва оянда; * вобаста ба мақсад ва пешрафтҳои сиёсӣ дар чашми мардум ба вуҷуд овардани образи мусбат.

Аз ин рӯ, Идеологияи сиёсӣ на танҳо мақсад ва ғояҳои худро пахш ва тарғиб мекунад, балки барои мақсаднок самт бахшидани амали шаҳрвандон ҷиҳати иҷрои ҳадафҳои ба миён гузошташуда мекӯшад.
 
мини|Парчамҳои баъзе идеологияҳо
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маданияти сиёсӣ
Гурӯҳ:Идеологияҳо
Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Идома

**Идома** – қисми асари журналистӣ, ки аввалаш дар шумора ва ё шумораҳои гузаштаи рӯзнома ва маҷалла интишор шудааст. Агар дар шумораи оянда чопи мавод давом ёбад, дар шумораи пеш аз он чунин ишора мекунанд: *«Охираш, идома дорад»*.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Идораи ВАО

**Идораи ВАО** – 1) коллективи журналистоне, ки дар рӯйхати (штат) як ташкилот, муассиса, корхона дохил шуда, ба нашри васоити ахбори омма машғуланд, фаъолияти васоити ахбори оммаро дар асоси талаботи вазифаҳои хидматии корфармоён ба роҳ мемонанд; 2) шахси ҳуқуқӣ, ки новобаста ба шакли мансубият, чун сохтори ношир, ки воситаи ахбори оммаро ба чоп (пахш) омода мекунад. Вазифаҳои идора мувофиқи шартнома бо ношир аз ҷониби шахсони воқеӣ иҷро карда мешавад; 3) ташкилот, муассиса, корхона ва ё шаҳрванду иттиҳодияи шаҳрвандон, ки истеҳсол ва нашри васоити ахбори оммаро новобаста аз шакли мансубияташон ба роҳ андохта, нашру пахши ВАО-ро таъмин мекунанд.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Идораи нашрия

**Идораи нашрия** – 1) ҷараёни коркарди асарҳои муаллифон аз ҷониби муҳаррир барои чоп; 2) варианти матни асари бадеии аз ҷониби нафари дигар коркардшуда; 3) воҳиди маъмурии муассисаи низоми воситаҳои ахбори оммавӣ (матбуот, радио, телевизион, кино), ки аз рӯйи соҳа мавзӯъ, забон ва шарт тахассус шудааст; 4) манзиле, ки дар он кормандони ин ё нашрия кор мекунанд.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Воситаи ахбори омма

**Воситаи ахбори омма**  (ВАО) – василаҳои паҳнкунии ахбор барои омма – нашрияи даврии чопӣ, радио, телевизион, видео, аудио, кинохроника, оҷонсии иттилоотӣ, сомонаҳои интернетӣ; воситаҳои ахбори омма (матбуот, радио, телевизион, ҳамчунин сомонаҳои интернетӣ), ки фаъолияти рӯзноманигорон тавассути онҳо амалӣ мегардад.
ВАО вазифаҳои гуногунро иҷро мекунад: иттилоотӣ, таълиму тарбиявӣ, танқид ва назорат, тарзи иҷрои хоҳишҳои иҷтимоӣ, сафарбаркунӣ, яъне ташвиқ ба амали муайяни сиёсӣ. ВАО имкони бузурги таъсир ба ақлу эҳсоси одамон ва рафтори сиёсиро дорад. Дастрасӣ ба ВАО шароити муҳиммест дар ташаккули рақобат ва таъмини демократия дар ҷомеа.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
ВАО-и анъанавӣ

**ВАО-и анъанавӣ** – ин мафҳум баъд аз пайдоиши Интернет пайдо шуда, матбуот, радио ва телевизионро дар назар дорад. Имрӯз Интернетро аз рӯйи қоида метавон «ҳокимияти панҷум» номид, зеро вай ба тамоми соҳаҳои фаъолияти инсон ворид гардида, ба омили калидии таҳаввули инсоният табдил ёфтааст. 
## Нигаред
* Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ
* Воситаҳои ахбори оммаи махсус-гардонидашуда

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Телевизион
Гурӯҳ:Иттилоот
Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ

**Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ** – воситаҳои ахбори омма, ки аз ҷониби мақомоти давлатӣ ва ё зерсохтори он таъсис шудааст, ё аз ҷониби созмони ғайритиҷоратии давлатӣ нашр ва аз буҷаи давлат маблағгузорӣ карда мешавад. Назорати он, аз ҷумла мазмуни барномаҳо дар ихтиёри давлат аст.
## Нигаред
* ВАО-и анъанавӣ
* ВАО–и ҷумҳуриявӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
Воситаҳои ахбори оммаи махсус-гардонидашуда

**Воситаҳои ахбори оммаи махсус-гардонидашуда** – воситаҳои ахбори оммае, ки дар Қонун «Дар бораи матбуоти даврӣ ва дигар воситаҳои ахбори омма» дар бораашон қоидаҳои махсус ҷудо карда шудааст.
## Нигаред
* Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
ВАО-и онлайнӣ

**ВАО-и онлайнӣ** (ҳамчунин веб-ВАО, Интернет ВАО) – навъи захираҳо дар Интернет, ки вазифаи васоити ахбори оммаро иҷро мекунанд. ВАО дар Интернет монанди рӯзномаҳои анъанавӣ, телевизион ва радио иттилоотеро пахш мекунад, ки инъикоскунандаи ҳаёти иҷтимоӣ буда, аз ҷониби коллективи журналистон дар давраи муайян ба вуҷуд омадааст. Технологияи Интернет ба ВАО-и онлайнӣ аносири махсус мебахшад, ки хусусияти чандрасонаи ()-ро пайдо кардан, ҷолибият (), хосияти матни бузург () аз ҷумлаи онҳост.
## Нигаред
* Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ
* ВАО–и электронӣ 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
ВАО-и соҳавӣ

**ВАО-и соҳавӣ** – нашрияҳое, ки пеш аз ҳама, ба майлу рағбати хонандагони касбӣ равона шудаанд. Масалан, «Адабиёт ва санъат», «Омӯзгор», «Баҳори Аҷам», «Ба қуллаҳои дониш».
## Нигаред
* Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ
* ВАО-и онлайнӣ  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
ВАО–и чандрасонаӣ

**ВАО–и чандрасонаӣ** (Рӯзноманигории бархат) – 1) ВАО – Интернет, ки дар он пахши як иттилоот дар шаклҳои гуногун (матн, садову намоиш, графика ва ғайра) сурат мегирад; 2) ВАО-е, ки мундариҷаи он бо омезиши хусусият ва талаботи маводи матбуотӣ, радиоӣ ва телевизионӣ ва версияи интернетӣ шакл гирифтааст.

## Нигаред
* ВАО-и анъанавӣ
* ВАО–и ҷумҳуриявӣ
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
ВАО–и ҷумҳуриявӣ

**ВАО–и ҷумҳуриявӣ** – 1) васоити ахбори оммае, ки дар тамоми кишвар паҳн мешаванд; 2) маҷмӯи тамоми ВАО-и кишвар.
## Нигаред
* Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ
* ВАО-и онлайнӣ  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
ВАО–и электронӣ

**ВАО–и электронӣ** – радио, телевизион ва сомонаҳои интернетӣ. Махсусияти ин воситаҳо он аст, ки навигарӣ ва ақидаро бо истифодаи садо ва симо баён мекунанд ва нисбат ба воситаҳои чопии ахбор сареътаранд.
## Нигаред
* ВАО-и онлайнӣ
* ВАО–и ҷумҳуриявӣ
## Пайвандҳо
*  Веблоги расмии Шаҳзодаи Самарқандӣ 

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Интернет
Воситаҳои баёни журналистика

**Воситаҳои баёни журналистика** – воситаҳои махсуси ифодаи матлаб, ки дар журналистикаи амалӣ истифода мешаванд. Ҳар як журналист дар баёни фикр ва ё матлаб аз воситаҳои гуногун: фактоварӣ, ташреҳ, тарзи таҳлил ва амсоли ин истифода мебарад.
## Нигаред
* Рӯзноманигории бархат
* Воситаи иттилооти оммаи мунитсипиалӣ 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Воситаи иттилооти оммаи мунитсипиалӣ

**Воситаи иттилооти оммаи мунитсипиалӣ** – воситаи иттилооти оммавие, ки аз ҷониби мақомот (ё мақомотҳо)- и маҳаллӣ ё ташкилотҳои онҳо таъсис дода шудаанд ва аз тарафи ташкилоти ғайритиҷоратии мунисипиалӣ истеҳсол карда мешаванд.
## Нигаред
* Рӯзноманигории бархат
* Воситаҳои баёни журналистика  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Воситаҳои пахши реклама

**Воситаҳои пахши реклама** – шабакаҳои иттилоотие, ки тавассути онҳо иттилооти рекламавӣ ба истеъмолгарон расонида мешавад. Воситаҳои ахбори омма (рӯзномаву маҷаллаҳо, радиову телевизион, Интернет), лавҳаҳои беруна (тахтаэълонҳо, шиорҳо, овезаҳо), туҳфаҳо (сувенир), (куттии гугирд, тақвимҳо, китобчаҳои қайд, овезаҳо), каталогҳо, маълумотномаҳо, тарҳу эълонҳо ва ғ.
## Нигаред
* «Робита бо ҷомеа» (PR)
* Воситаҳои ахбори омма

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
Воситаҳои радиоэлектронӣ

**Воситаҳои радиоэлектронӣ** – воситаҳои техникие, ки аз як ва ё якчанд дастгоҳи ба радио интиқолдиҳанда, таҷҳизоти радиоӣ ё якчанд чунин дастгоҳ ва масолеҳи ёрирасон, ки барои қабули мавҷ ихтисос дода шудааст; исташани радиоӣ, телефони радиоӣ, системаи дарёгардӣ, ташхиси радио, системаи телевизиони радиоӣ ва дигар таҷҳизоте, ки ҳангоми ба кор даровадан аз лаппиши электромагнитии зиёда аз 9 кгу истифода мебаранд.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Журналистика
Гурӯҳ:Иттилоот
WAP

**WAP** (шакли кӯтоҳшудаи калимаи () – ВАП – стандарти техникие, ки бо ёрии он иттилоот аз Интернет ба диски телефони мобилӣ гузаронида мешавад.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Илмҳои техникӣ

**Илмҳои техникӣ,** ё **илмҳои муҳандисӣ** — илмҳо дар соҳаи табиатшиносӣ мебошанд ва падидаҳоеро меомӯзанд, ки барои эҷод ва рушди техника муҳиманд. Кори олимони илмҳои техникӣ дар доираи фаъолияти илмию техникӣ сурат мегирад ва асосан хусусияти амалӣ дорад. Самти амалии таҳқиқоти илмӣ ва техникӣ онҳоро бо илми фундаменталӣ муқоиса мекунад. Байни таҳқиқоти амалӣ ва илми фундаменталӣ пайванди ногусастанӣ вуҷуд дорад: аз як тараф, натиҷаҳои таҳқиқоти бунёдӣ заминаи назариявии гузаронидани таҳқиқоти амалӣ мебошанд, аз тарафи дигар натиҷаҳои фаъолияти илмию техникӣ далелҳое пешкаш мекунанд, ки метавонанд назарияҳои илмии таҳиякардаи олимони назарияро тасдиқ ё рад кунанд. Намунаи классикии ҳамкории илмҳои техникӣ ва фундаменталӣ проблемаи «мошини ҳаракати доимӣ» мебошад, ки дар он идеяи эҷоди дастгоҳҳои техникии синфи «мошини ҷовидонии ҳамешагӣ» бо кӯшиши чандинасраи номуваффақи татбиқи техникӣ рад карда мешуд, ки дар заминаи он постулатҳои илми фундаменталӣ пайдо шуда, таҳқиқоти минбаъдаи илмӣ ва техникӣ дар ин минтақа ва эҷоди дастгоҳҳои ҳаракаткунандаи абадӣ санҷида мешавад.

 

## Намунаҳои илмҳои муҳандисӣ
* Меъморӣ (англ. Civil and Environmental Engineering)
* Зистфанноварӣ (англ. Biological Engineering)
* Информатика (англ. Computer Science)
* Киштисозӣ (англ. Ocean Engineering)
* Ахтаршиносӣ (англ. Astronautics)
* Маводшиносӣ (англ. Materials Science and Engineering)
* Механика (англ. Mechanical Engineering)
* Мошинсозӣ (англ. Machine Engineering)
* Муҳандисии сомонаҳо (англ. Engineering Systems)
* Муҳандисии шимӣ (англ. Chemical Engineering)
* Электротехника (англ. Electrical Engineering)
* Энергетикаи ҳастаӣ (англ. Nuclear Science and Engineering).
* Радиоэлектроника (англ. Radio electronics)

## Методҳо
Ба методҳои асосии илмҳои техникӣ дохил мешаванд: тадқиқотҳои аналитикӣ, тадқиқот, озмоиш, амсиласозии математикӣ ва амсиласозии компютерӣ, амсиласозӣ, конструксия ва технологияҳо.

## Нигаред низ
* Илмҳои ҷамъиятӣ
* Илмҳои гуманитарӣ
* Илмҳои табиӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Илм
Пабло Эскобар

**Па́бло Эми́лио Эскоба́р Гави́рия** (; ) — наркобарони колумбиягӣ, арбоби сиёсӣ. Эскобар аз ҳисоби тиҷорати маводи мухаддир сармояи зиёде ба даст овард. Соли 1989 маҷаллаи «Forbes» сармояи ӯро бештар аз 30 миллиард доллар ҳисоб кард.

Эскобар дар таърих ҳамчун яке аз маъруфтарин ва бераҳмтарин ҷинояткорони асри XX-и на танҳо Колумбия, балки тамоми ҷаҳон шинохта шудааст. Вай ҳарчанд судяҳо, прокуророн, журналистонро ба қатл мерасонд, ҳавопаймоҳои ғайринизомӣ ва шуъбаҳои полисро нобуд месохт ва қурбониёнашро бо дастони худ ҷазо медод, аммо дар байни ҷавонон ва табақаҳои камбизоати ҷомеа шуҳрат ба даст оварда буд.

## Зиндагинома
Пабло Эмилио Эскобар Гавирия 1 декабри соли 1949 дар шаҳри Рионегро (Колумбиё) ба дунё омада, фарзанди сеюми хонадони фермер Хесус Дари Эскобар ва муаллимаи мактаб Ҳемильда Гавирия буд. Дар солҳои наврасӣ Пабло вақти зиёди худро дар кӯчаҳои Меделлин гузаронда буд, ки маркази департаменти Антиокия (27 км аз Рионегро) ба ҳисоб мерафт.

### Оғози фаъолияти ҷиноятӣ
Қисми бештари умри худро Паблои ҷавон дар маҳаллаҳои камбағалони Меделлин гузаронд, ки дар воқеъ макони ҳақиқии ҷинояткорӣ буданд. Эскобар сангҳои мазорро дуздида, навиштаҷоташро поккорӣ мекард ва ба харидорони панамагӣ мефурӯхт. Баъдтар ба фурӯши сигор ва марихуана шурӯъ намуда, чиптаҳои бурдноки қалбакӣ месохт. Базудӣ вай дастаи хурде ташкил карда, ба дуздидани худравҳои қимат ва ҳамчун қисмҳои эҳтиётӣ фурӯхтани онҳо машғул гашт.

### Таъсиси картели Меделлин

Тобистони соли 1977 Эскобар ва боз се фурӯшандаи бузурги маводи мухаддир муттаҳид гашта, ташкилотеро созмон доданд, ки Меделлин картел ном гирифт.

### Фаъолияти сиёсӣ

### Таъқиб ва маҳкама
Ҳукумати Колумбиё «Гурӯҳи махсуси ҷустуҷӯӣ» таъсис дод, ки мақсади он дастгир кардани худи Пабло Эскобар буд.

### Анҷоми карйера ва марг

## Оила
Писараш — Себастян Маррокин (Хуан Пабло Эскобар), духтараш — Мануэла.

## Инчунин нигаред
* Фурӯши маводи мухаддир
* картели кокаини Меделлин

## Эзоҳ
Web–саҳифа

**Web–саҳифа** – иттилооте, ки тарзи хосаи тайёр кардан, ба низом даровардан ва саҳифабандӣ дошта, барои азназаргузаронӣ дар WWW муқаррар шудааст. Саҳифаҳои дар Web–хидматрасонӣ ҷойдодашуда байни худ алоқаманданд ва дар якҷоягӣ Web–сайтро ташкил медиҳанд. Web–саҳифа воҳиди мантиқии Интернет буда, маънои муайянкунандаи нишониро (URL) низ мефаҳмонад. Web–саҳифа дар шакли HTML навишта мешавад.
## Нигаред
* Web–сервис  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Веби ҷаҳонгустар

**Анкабутхонаи умумиҷаҳонӣ**, (**Тортанаки умумиҷаҳонӣ**) WWW () – системаи бузурги матнӣ бо унсурҳои мултимедӣ. Дар ин система ҳуҷҷатҳо дар алоқамандӣ қарор доранд. Яъне, ҳангоми як ҳуҷҷатро ҷустуҷӯ намудан, ҳуҷҷати дигар маълум мегардад ва ин ҳолат имкон медиҳад, ки ҷустуҷӯйро амиқан давом диҳем, ки гоҳо ин амал беохир мемонад. Низоми мазкур махсусан, бароимунтазам нав кардани файлҳо ва барқарор намудани алоқа байни ҳуҷҷатҳо новобаста аз ҷойи ҳифзашон, басо қулай аст.
WWW имкон медиҳад, ки ахбори зарурӣ дар шакли саҳифаи махсус, ки бо истифодаи тасвироти графикӣ, чархаки видиоӣ, овоз, ба саҳифаи дигар гузаронидан ва амсоли ин тайёр карда шудааст, пахш карда шавад. Барои назар кардан ба саҳифаи WWW барномаи махсус – браузерҳо муқаррар шудааст. Масалан, (), () ва ғайра. 

## Пайвандҳо
* Официальный сайт Консорциума Всемирной паутины (World Wide Web Consortium (W3C))
*  
*  Историческое предложение Тима Бернерса-Ли для CERN
* Первый в мире веб-сайт (архив)
*  Эволюция Веба (интерактивное представление) 
* The BBC Standards and Guidelines for Mobile Accessibility

;Муассисаҳои дигаре, ки барои рушди Анкабутхонаи умумиҷаҳонӣ ва Интернет саҳми хешро мегузоранд:
* The Internet Engineering Task Force, IETF
* Internet Society, ISOC
* International Organization for Standardization, ISO
* Web Standards Group, WSG
* The Web Standards Project
* Unicode Organization
* The Semantic Web Community Portal 
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот 
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Балъамиён

**Балъамиён** (), **Хонадони балъамӣ** — хонадони машҳури вазирони аҳди Сомониён, ки дар саҳнаҳои сиёсату давлатдорӣ ва илму адаби давлати Оли Сомон нақши муҳим бозидаанд.

Намояндагони ин хонадон дар ватандӯстию миллатпарварӣ, эҳсону саховат, махсусан дилбастагӣ ба забону адаби аҷдоди хеш ва интишори он дар муҳити нави таърихӣ нақши муҳим бозидаанд. Донишмандону таърихнигорони баъдӣ саҳми Балъамиёнро дар таҳкими давлату давлатдории тоҷикон ҳамеша таъкид кардаанд. Барҷастатарин намояндагони ин хонадон Абулфазли Балъамӣ ва Абуалии Балъамӣ ба шумор мераванд. Вазири аъзами Салҷуқиён – Низомулмулк дар «Сиёсатнома»-и хеш роҷеъ ба вазиру вазорат сухан ронда, Сомониёну Балъамиёнро ба ҳам қарин донистааст. Шоир Кисоии Марвазӣ (охири садаи 9 ва аввали садаи 10) дар як қасидаи ба устод Рӯдакӣ бахшидааш бо дарду дареғ аз замони рафтаи Сомониён ёд карда, ин хонаводаро ба хотир меорад:

Аксари муаллифони араб хонадони Балъамиёнро аз тоифаи Банӣ Тамим ва аз нажоди араб дониста, зодгоҳи аслии онҳоро мавзеи Балъами Рум пиндоштаанд. Ин шояд марбут ба он бошад, ки арабҳо ба хотири интишори имтиёзи нажодии хеш дар асрҳои миёна насабномаҳо дуруст мекарданд ва кӯшидаанд шаҷараи ашхоси муътабари ҷаҳони исломро бо қабилаҳои тоисломии бадавӣ пайванд диҳанд. Вале маводду мадорики таърихӣ ва таҳқиқотии донишмандон (Саид Нафисӣ, Азизуллоҳи Баёт ва диг.) шаҳодат медиҳанд, ки арабҳо мавзеи Балъамони Марвро бо қарияи Балъами Рум иваз намудаанд. Ҳамаи намояндагони хонадони Балъамиён умри хешро дар Мовароуннаҳру Хуросон – шаҳрҳои Нишопур, Сарахс, Марв, Самарқанду Бухоро ва ғ. гузаронда, дудмонашон аслан зодаву парвардаи Марв буда, баъдан дар Бухоро рахти иқомат афкандаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Донишномаи Сомониён. Ҷ. 1. Д., 2008.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Балъамиён
Гурӯҳ:Сомониён
Балъами Боъур

**Балъами Боъур** ( – балъидан, фурӯ бурдан ва – ном), **Боъуро**, **Балъам ибни Боъур** — дар қиссаҳои Банӣ Исроил донишманди парҳезгорест, ки фарҷоми кораш ба табоҳӣ буд. Тибқи маълумоти китоби Аҳди қадим, Балъами Боъур (Балъом) аз адумиён буда, бо муобиён мезистааст. Ӯ тавони гуфтугӯ бо Худоро дош-та, фариштаро медидааст ва дар байни муобиён ба унвони марди худошиносу худопараст шинохта шуда буда-аст. Дар ҷанги Банӣ Исроил бо муобиён бо хоҳиши подшоҳи Муоб Банӣ Исроилро нафрин (дуои бад) кард, то аз ғалабаи сипоҳи он ҷилавгирӣ намояд. Ин нафрин муобиёнро суде набахшид, вале боиси аз даргоҳи илоҳӣ ронда шудани Балъами Боъур гардид.

Дар китобҳои Аҳди қадим ва Аҳди ҷадид борҳо номи Балъом ҳамчун касе, ки дар оғоз дар роҳи Худо буд ва пас аз муддате ба роҳи Шайтон рафт, барои ибрат ёд шудааст. Ҳикояти Балъом дар Талмуд низ оварда шуда, дар он ба ду гуноҳи ӯ, яке – талош барои аз байн бурдани Банӣ Исроил ва дигаре – ба рӯ гардонидан аз Худо водоштани онҳо ишора шудааст. Ҳамчунин Балъам ва Иброҳими пайғамбар муқоиса шудаанд ва аввалӣ ҳамчун намунаи бадию гунаҳкорӣ дар баробари дигарӣ ҳамчун намунаи некукорӣ дониста шудааст.

Заминаи достони Балъами Боъур дар сарчашмаҳои исломӣ ишораи оёти қуръонӣ ба касест, ки Худованд нишонаҳои худ ро барояш бахшида буд, аммо ӯ бо пайравӣ аз ҳавои нафси худ аз онҳо гусаста, ба роҳи Шайтон рафт. Яъне, Балъами Боъур чунон аст, ки агар фаҳму ҳикматро бар ӯ бор кунӣ, онро намебардорад ва агар ӯро ба ҳолаш вогузорӣ, ба хайре роҳ намеёбад (Қуръон: 7, 175–176). Дар бархе аз ривоятҳо он атои илоҳӣ, ки Худо ба Балъами Боъур бахшида буд, «Исми аъзам» ва дар бархи ривоёти дигар китобе аз китобҳои осмонӣ, нубувват ё илми илоҳӣ дониста шудааст. Ба ривояти Ибни Аббос, «ӯ марде ба номи Балъам ибни Боъур аз аҳолии Байтулмуқаддас буд».

Достони Балъами Боъур дар фарҳанги исломӣ бо перояҳои гуногун ороста шуда, дар либоси исломӣ ҷилвагар гаштааст. Ӯ гоҳ аз фарзандони Лутё Торах – падари Иброҳими пайғамбар, гоҳ аз наберагони ҷамоате дониста шудааст, ки дар рӯзи ба оташ афкандани Иброҳим (ъ) имон оварданд. Дар осори ахлоқӣ ва суфия низ шахсияти Балъами Боъур ба мисли Барсисо намунаи ибратомӯзи ҳушдор бар тарки ғафлат ва ба дунё фурӯхтани дин бозтоб ёфтааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Тафсири мафоҳиму-л-Қуръон. Ҷ.1, Д., 2008; 
* دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج۱۲. تهران،۱۳۸۳  
                                          
## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Таврот
Гурӯҳ:Мусо
Мордехай Бачаев

**Мордехай Бачаев Хияевич** (тахаллуси адабӣ Муҳиб; ) — нависанда ва тарҷумони яҳудӣ-тоҷик.

Бо забони тоҷикӣ-яҳудӣ менавишт. Дар бачагиаш бо падару модараш ба шаҳри Самарқанд кӯч бастанд. Дар он ҷо мактаби ибтидоии динии яҳудӣ (хомло)-ро хатм кард. Баъд мактаби миёнаи русӣ ва факултаи педагогии Донишгоҳи Тошкандро тамом намуд. Ба адабиёти тоҷик ва адабиёти форсӣ-яҳудӣ шавқи зиёд дошт.

## Осор
* Ғазалиёт
* Гулдаста

## Сарчашма
* Бачаев Мордеҳай // Энсиклопедияи электронии яҳудӣ 

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Брендинг

**Брендинг** ()  – соҳаи системаи иртиботи маркетингӣ, ки ба коркарди услуби фирмавӣ, аломатҳои он, ташаккули имиҷ
и беҳтарини корхона, фарқи он аз рақибон ва амсоли ин машғул аст. 
## Нигаред
* Бренд

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот 
Гурӯҳ: Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Бриф

**Бриф** () – шакли хаттии мухтасар, ки мувофиқаи байни рекламадиҳанда ва рекламагузорро фаро гирифта, дар он амалҳои ширкати рекламавии оянда таҷассум мегардад. 
## Нигаред
* Бренд

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот 
Гурӯҳ: Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Бренд

**Бренд** () – аломати савдо, ки дар шинохти истеъмолгар хусусият ва атрибутҳои пурарзиши фарқкунанда дорад. Бренд рамзи ягон сифати маҳсулот ё характеристикаи худи истеҳсолкунандаи мол аст. Барои ин бренд бояд шинохташаванда бошад ва чун қоида истифодаи он аз нигоҳи ҳуқуқӣ ҳифз карда шавад. Он ба забони қисми тамға, забони аломати мол ва образи намоишии тамға, ки рекламаро барои қабули харидор ба шакл медароранд, ҷудо мешавад.
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот
Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Иттифоқи Ленинии Коммунистии Ҷавонони Умумииттифоқ

**Иттифоқи Ленинии Коммунистии Ҷавонони Умумииттифоқ** ( ё **комсомо́л** (ихтисора аз **Ком**мунистический **со**юз **мол**одёжи) — ташкилоти ҷамъиятии мустақиле буд, ки дар сафҳои худ оммаҳои васеъи ҷавонони пешқадами шӯравиро муттаҳид менамуд. 

Ин ташкилот 4 ноябри соли 1918 ба номи  Иттифоқи коммунистии ҷавонони Русия (РКСМ) ташкил ёфт ва соли 1924 ба он номи Ленин дода шуд. Ба муносибати ташкил ёфтани СССР  соли 1922 комсомол марти соли 1926 **Иттифоқи ленинии коммунистии ҷавонони умумииттифоқ** (ВЛКСМ) табдил ёфт.

Комсомол  ёрдамчии фаъол ва вориси (КПСС) Иттифоқи ленинии коммунистӣ буд. Он ҷавонони аз 15 то 28 соларо дар сафҳои худ фаро мегирифт. Хизматҳои комсомол дар назди собиқ СССР ниҳоят калон буд, онҳо дар  ҳамаи соҳаҳои истеҳсолот саҳм мегузоштанд. Дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ солҳои 1941 — 45  3,5 ҳазор узви комсомол ба унвони Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ ва 3,5 млн нафар бо ордену медалҳо сарфароз гардиданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Комсомол
Брифинг

**Брифинг** () – кӯтоҳҷаласа; вохӯрии ашхоси расмӣ, иштирокдорони ҷаласа, гуфтушунидҳои байналхалқӣ, конференсияҳои байналмилалӣ бо намояндагони васоити ахбори омма, ки бо мақсади фаҳмонидани моҳияти масъала ва нишон додани мавқеъ, баргузор мегардад. 
 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот 
Гурӯҳ: Интернет
Гурӯҳ:Иттилоот
Стефан Банах

**Сте́фан Ба́нах** (; 30 марти 1892, Краков — 31 августи 1945, Лвов) — и лаҳистонӣ, профессори Университети Лвов (1924), декани факултети физика ва математикаи ҳамин донишгоҳ, узви вобастаи АИ ҶШС Украина ва АИ Полша

## Таҳқиқот
Банах дар соҳаи таҳлили функсионалӣ таҳқиқот бурдааст. Яке аз соҳаҳои таҳлили функсионалӣ «Фазои Банах» номида мешавад. «Фазои Банах» ё «Алгебраи Банах» алгебраи ассотивист нисбат ба майдони комплексӣ ё ҳақиқӣ. Фазои хаттие, ки дар он функсионалҳои хаттӣ ва операторҳоро меомӯзанд, ба номи Б. машҳур аст (теоремаи Хан-Банах). Ба номи Банах инчунин хориқа (парадокс)-и дучандшавии кура «Хориқаи Хаусдорф — Банах — Тарский» номида шудааст, ки тибқи он кураи сеченаро ба порчаҳо тақсим карда, аз он дуто ҳамин хел кура ҳосил кардан мумкин аст. Теоремаи кашфкардаи ӯ (1922) мавҷудият ва ягонагии нуқтаи сокитро дар аксҳои фазоҳои метрӣ собит мекунад. Теоремаи мазкур дар назарияи муодилаҳои дифференсиалӣ барои исботи мавҷудият ва ягонагии ҳалли баъзе синфҳои муодилаҳо истифода мешавад.

Асари асосии ӯ «Назарияи амалҳои хаттӣ» ба забонҳои полякӣ, фаронсавӣ ва украинӣ нашр гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Домкрат

thumb|200px|Бардораи автомобил
thumb|Бардораи роҳиоҳанӣ УДС-160МА

**Домкра́т** (аз ), **бардора** () — абзори механикӣ барои бардоштани бори вазнин. 

Домкратҳо мувофиқи сохт ва тарзи корашон рейкадор, винтӣ, ҳидравликӣ ва аз рӯи намуди ҳаракатовар дастӣ, электрӣ, пневматикӣ мешаванд. Бо домкрат то 1500 т борро ба баландии 0,15–2,6 м мебардоранд. 

Ҷузъи асосии домкрати рейкадор филизтахтаи боринтиқолдиҳандаест, ки барои такя намудани бор палла дорад. Аз рӯи навъи механизми интиқолдиҳанда домкратҳои рейкадор фишангдор ва дандонадор мешаванд. Бо­ри бо филизтахта бардошташударо тавассути таҷҳи­зоти танбадор нигоҳ медоранд. Зариб (коэффитсиент)-и кори фоиданоки домкрати рейкадор 80% аст. Ҷузъи асосии домкрати винтӣ аз винте иборат аст, ки ба он тавассути шарнир паллаи борбардор васл мегардад. 

Инчунин домкрати винтие мавҷуд аст, ки ба болои чанача васл карда шуда, борро ба таври уфуқӣ ҳаракат меди­ҳад. Зариби кори фоиданоки домкрати винтӣ 30–40% мебошад.

Дар домкрати ҳидрав­ли­кӣ барои бардоштани бор фишори моеъотро истифода мебаранд, ки тавассути насос интиқол меёбад. Домкрати ҳидравликӣ давра ба давра (мунфасил) амалкунандаи ҳа­ракатовараш дас­тӣ ва муттасил амалкунандаи ҳаракат­о­ва­раш механи­кӣ мешавад. Домкрати ҳидрав­ликӣ ҳаракати муназзам, хо­сияти худтормоздиҳӣ, қо­билияти борбардории зиёд дошта, зариби кори фоиданокаш 75–80% аст. Домкратҳоро барои таъмиру васл кардани ҷузъҳои вазнин, баровардану фаровардани борҳо ва ғайра истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Абзорҳо
Брошюра

**Брошюра** (() – китобча ва ё нашрияи ғайридаврӣ, ки дар шакли якчанд варақаи дӯхташуда ва муқоваи коғазӣ тарҳрезӣ ва чоп шудааст. Ҳаҷми он аз 6 то 48 саҳифа (3 ҷузъи чопӣ) мешавад. 
 	
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ
Гурӯҳ:Истилоҳот 
Гурӯҳ:Китоб
Бангола

**Бангола** (, ) — вилояти қадимии Ҳиндустон дар поёноби д-ҳои Гангу Браҳмапутра.

Дар садаҳои 8-13 дар ҳудуди Б. сулолаи Пала, баъд Сана ҳукмрон буд. Мафҳуми Б. дар садаҳои 10-12 пайдо шуда, садаи 13 ба Салтанати Деҳлӣ ҳамроҳ карда мешавад. Дар миёнаи садаи 14 мустақил гардид. Соли 1575 Б.-ро Темуриёни Ҳинд забт карданд. Авв. садаи 18 дар ин ҳудуд давлати мустақил ба майдон омад. Соли 1757 англисҳо онро тасарруф намуда, баъдҳо ба яке аз вил-ҳои Ҳинди Британия табдил доданд. Соли 1947, дар натиҷаи тақсимот, ҳудуди Б. дар миёни ду давлат — Ҳиндустону Покистон афтод. Банголаи Ғарбӣ (марказаш Калкатта) бо аҳолии ҳиндуяш ба Ҳиндустон, Банголаи Шарқӣ (марказаш Дакка) бо аҳолии мусулмонаш ба Покистон гузашт. Соли 1971 дар ҳудуди Б. давлати мустақили дигар -Банглодеш барпо гардид.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҳиндустон
Халиҷи Бангола

**Бангола** — халиҷи Уқёнуси Ҳинд, байни нимҷазираи Ҳиндустон дар Ғ. ва нимҷаз. Ҳиндухитой, инчунин, нимҷаз-ҳои Андаману Никобар дар Ш. Масоҳ. 2191 ҳазор км2. Ҷойи амиқтаринаш 5258 м, умқи миёна –2586 м, ҳаҷми миёнаи об – 5616 ҳазор км3. Ҳарор. миёнаи об моҳи февр. –25–270С. Шӯриаш аз 30‰ то 43‰. Мадди нимшабонарӯзии об то 10,7 м. Моҳиҳои ҳархела дорад. Бандарҳои асосиаш: Калкатта, Мадрас, Читтагонг (Банглодеш).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷуғрофиёи Ҳиндустон
Банголиҳо

**Банголиҳо** — халқият, аҳолии асосии Банглодеш ва иёлати Банголаи Ҷанубӣ дар Ҳиндустон (иёлоти Биҳор, Ҷарханд, Ариса ва Ассам). Ҳамчунин, дар Непал, Бутан, Сингапур ва Британияи Кабир зиндагӣ доранд. Шумораи умумии Б. – 250 млн нафар (2009). Дар Банглодеш тақр. 150 млн нафар, дар Ҳиндустон 100 млн нафар ҳаёт ба сар мебаранд. Забони Б. банголӣ буда, ба гурӯҳи забонҳои ҳиндуориёии оилаи забонҳои ҳиндуаврупоӣ мансуб аст. Дар Банглодеш шакли хосси забони банголӣ, ки аз лаҳҷаи даккӣ таркиб ёфтааст, маъмул аст. Ҳамчунин, Б. ба забонҳои урду, ҳиндӣ ва англисӣ такаллум мекунанд. Алифбои Б. – бонгаккхор намунае аз хутути қадимии Ҳинд мебошад. Мутобиқи тақсимоти антропологӣ, Б. ба шохаи нажоди сафедпӯстони ҷануб мансубанд; дар шим. шарқ зардпӯстон ва дар ҷан. ғарб дравидҳо бартарӣ доранд. Қисме аз Б.-и Банглодеш мусулмонони суннимазҳаб, қисме ҳиндумазҳабанд. Дар Ҳиндустон мусулмонон, ҳиндувон, ҷайниҳо ва масеҳиёнашон сукунат доранд. Асоси хоҷагидории Б. деҳқонист. Ҳамчунин, моҳидорӣ машғулияти хеле паҳнгардидаи Б. мебошад. Ҳунарҳои гуногуни мардумӣ дар байни Б. хеле ривоҷу равнақ ёфтаанд. Низоми оиладорӣ падаршоҳист.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Народы Южной Азии. М., 1963;
* Седловская А. А. Бенгалцы. Новая российская энциклопедия. Т. III (1), М., 2007.

## Сарчашма
*
Банд (шеършиносӣ)

**Банд** () — дар истилоҳи шеършиносӣ ҳар бахшеро аз шеър мегӯянд, ки аз бахшҳои дигари он ҷудо меояд. 

Дар шеъри классикӣ ҳар бахш аз шеър аст, ки бо байте мустақил аз бахши дигар ҷудо шуда бошад. Тарҷеъбанд, таркиббанд, мусаммат ва таҷдиди матлаъ намунаҳои асосии банд дар шеъри куҳани форсии тоҷикӣ мебошанд. Дар тарҷеъбанду таркиббанд ҳар банд дорои қофияи хосси худ аст ва бо байти баргардон аз банди дигар ҷудо мешавад. Дар мусаммат низ шеър бо овардани як байт ва бо тағйир додани қофия дар банди баъдӣ шеърро бандгузорӣ мекунад, монанди мусаммати Манучеҳрӣ бо ин матлаъ: 

Дар таҷдиди матлаъ низ шоир бо дубора овардани байте, ки ҳар ду мисраи он ҳамқофия аст, шеърро идома медиҳад ва қисмати дувумро аз қисмати аввал ҷудо мекунад. 
Дар шеъри классикӣ бандро «хона» ва «ришта» ҳам гуфтаанд. Дар шеъри муосир низ бархе аз ашъоре, ки дар онҳо аз қолабҳои шеъри классикӣ пайравӣ нашудааст, банд-банд ҳастанд, монанди «Афсона»-и Нимо Юшиҷ. Дар шеъри муосир чаҳорпора низ дорои бандҳои мустақил аст, ки ҳар ду байт бо қофияе ягона як бандро ташкил медиҳад, монанди ин банд аз чаҳорпораи машҳури Нодири Нодирпур: 

ки монанди ҳар банди дигари ин шеър аз бандҳои дигар ҷудост. Дар шеъри озод низ бисёре аз шеърҳо аз бандҳои мутааддиде иборатанд, монанди шеъри Сӯҳроби Сипеҳрӣ «Обро гил накунем». Аз банд дар шеъри сапед низ истифода мешавад.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* سیروس شمیسا.انواع ادبی. تهران،۱۳۷۰ هـ. ش.؛ 
* فسایی منصور رستگار. انواع شعر فارسی. شیراز، ۱۳۷۳ هـ. ش.؛ 
* نشاط سید محمد. زیب سخن. تهران، ۱۳۴۲ هـ. ش.؛ 
* نوروزی جهانبخش. زیورهای سخن و گونه های شعر پارسی. فیروزآباد۱۳۷۲ هـ. ش.؛
* دانشور عبدالمحمد. علم قافیه و قالبهای شعری. شیراز، ۱۳۶۹ هـ. ش.؛
* رادفر ابوالقاسم. فرهنگ بلاغی-ادبی. تهران، ۱۳۲۸ هـ. ش.؛
* همایی. جلال الدین فنون بلاغت و صناعت ادبی. تهران، ۱۳۲۸ هـ. ش.؛
* میرصادقی میمنت. هنر شاعری. تهران، ۱۳۷۳ هـ. ش 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шеър
Банд (пайванди устухон)

**Банд**, **мафсил** () — пайванди мутаҳаррики байни устухонҳо ё тағояк, ки байни онҳо роғ (диартрозҳо) мавҷуд аст.

Банд яке аз тарзҳои пайваст шудани устухонҳост. Пайванди беҳаракати устухонҳоро васла (синартроз) меноманд. Банд ҳамзамон вазифаи такя ва ҳаракатро низ иҷро мекунад. Банд аз интиҳо (сатҳи устухон), халта ва ҷавф иборат аст. Дар бештарин мавридҳо як тарафи банд барҷаста ва тарафи дигари он фурӯхамида мебошад. Банд ғайр аз унсурҳои асосӣ, ҳамчунин ҳосилаҳои ёвар низ дорад (мас., диск, исфанҷ, моҳак ва ғайра). Интиҳои устухонҳои банд дар халтаи банд ҷойгир шудааст. Халтаи банд аз бофтаи пайвандӣ ҳосил мешавад. Андаруни онро пардаи зулолӣ (синовиалӣ) фаро гирифтааст. Пардаи зулолӣ аз худ шилм ҷудо карда, лағжиши бемонеаи бандро таъмин менамояд. Бандҳо аз ҳисоби шохчаҳои наздиктарини артерия бо хун таъмин мешаванд; онҳо дар халтаи банд шабакаи зичи анастамозҳоро ба вуҷуд меоваранд. Бандеро, ки аз ду устухон ташаккул ёфтааст, банди сода ва бандеро, ки аз чанд устухон ба вуҷуд омадааст, банди мураккаб меноманд. Банд ба таъсири омилҳои беруна — сармо, сирояти ангезаи бемориҳо, лат хӯрдан, ихтилоли мубодилаи моддаҳо ва ғ. ниҳоят ҳассос аст. Баъзе бемориҳо (мас., тарбод) боиси тағйир ёфтани шакли банд мегарданд. Ба бемориҳои асосии банд мансубанд: анкилозҳо, синостозҳо, артрогрипоз, тарбод, хондродисплазия, гемартроз, артритҳо ва ғ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

*
Банд (нақш)

**Банд** (таноб) — навъи нақш дар санъати амаливу ороишӣ ва тавсифӣ, хатти морпеч аз анвои нақши ислимӣ. Ба бандҳои печ дар пече шабоҳат дорад, ки баъзан якка ва гоҳо ҷуфт-ҷуфт омада, одатан, ҳошияро оро медиҳад ва чунин ном гирифтанаш низ аз ин монандист. Яккабанд ва қӯшбанд 2, 3, 4, 5 маротиба бо ҳамдигар гиреҳбанд омада, ҳошияҳои ислимии якрафтор (иборат аз як банд), дурафтор (ду банд), серафтор (се банд) ва ғайраро ташкил медиҳанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Санъати ороиш
Бандаи Табрезӣ

**Бандаи Табрезӣ** () Мирзо Аҳмади Разӣ, мутахаллис ба Банда (с. тав. номаълум – ваф. 1844/5) — хушнавис,  ва муаррихи аввалҳои асри қоҷория, аз ашрофзодагони Озарбойҷон. Падараш Мирзомуҳаммади Шафеъ муддате вазири Озарбойҷон ва муставфии Нодиршоҳи Афшор буд. Бандаи Табрезӣ пас аз даргузашти падар ба дарбори Каримхони Занд рӯй овард. Баъд дар оғози таъсиси давлати Қоҷор ба ин хонадон пайваст, муставфӣ ва соҳиби девони расоил гашт. Дар дарбори Фатҳалӣ – шоҳи қоҷор (ҳукмр. 1833–1872) эътибор пайдо кард ва аз муставфиён ва муншиёни хоссаи вай гардид. Ӯ ҳамчунин танзим ва нигориши расоил, номаҳо, ҳукму фармонҳоро ба забонҳои арабӣ, туркӣ ва чағатойӣ ба уҳда дошт. Ашъори Бандаи Табрезӣ андак аст ва бештар шеърҳои мадҳӣ гуфтааст.

Бандаи Табрезӣ хушнависи чирадаст буд ва настаълиқу шикастаро бисёр хуб ва мумтоз менавишт. Осори хаттии ӯ иборат аст аз: 1) «Зайн-ут-таворих», таърихи умуми машриқзамин, хосса Эрон аз оғози офариниши одамон то давлати Фатҳалишоҳи қоҷор, ки ба дастур ва ба номи вай дар ҳудуди с-ҳои 1839–43 навишта шудааст; 2) «Ҳаводиснома», ё «Таърихи футуҳот», ё «Рӯзномаи Наромон», ё «Таърихи Наполеон»; 3) рисолаи «Ишқ ва Рӯҳ» ё «Ҳусн ва Дил». Ӯ ин рисоларо бо хоҳиши дӯсташ Мирзо Яҳё навиштааст. Нусхаи он таҳти рақами 3613 дар китобхонаи марказии Донишгоҳи Теҳрон маҳфуз аст; 4) Номаҳои Мирзо Разӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* احمد بن فرامرز اختر. تذکرۀ اختر. جلد. ۱/ چاپ عبدالرسول خیامپور. تبریز، ۱۳۴۳، ش.	

## Сарчашма
*
Бандаи Ҳисорӣ

**Бандаи Ҳисорӣ** (с. тав. ва ваф. номаълум) —  ва донишманди тоҷик. 

Дар ҷавонӣ аз зодгоҳаш Ҳисор барои таҳсили илм ба Бухоро рафт. Мувофиқи маълумоти «Тазкират-уш-шуаро»-и Муҳтарам, муҳаққиқи илми худошиносӣ, донандаи қоидаҳои шарҳу тафсир, ҳакими ҳикматҳои табиӣ ва риёзӣ, илмҳои мантиқ, фалсафа ва ғ. будааст. Аз мансабу хидмат ба давлат канорагирӣ карда, ба тадрис машғул шудааст. Шогирдони бисёре дар дарсҳояш иштирок мекардаанд. Б. Ҳ. дар шеъру шоирӣ шуҳратманд гардида буд. Абёти зерин аз ӯянд:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абибов А. Аз ганҷинаи адабии Ҳисор. Д., 1995. 

## Сарчашма
*
Бандбозӣ

**Бандбозӣ** — бозии қадимии тоҷикии наврасону ҷавонон. 

Он дар ҷойҳои васеи ҳамвор доир мегардад. Барои бозӣ 5–8 банди 1, 5–2-метра лозим аст. Ҳаракатҳои асосиаш ҷастан ва давидан. Бозигарон (писарону духтарон) дар майдоне барои худ чоркунҷа ё доираҳо мекашанд, ки аз ҳамдигар 1–2 қадам дуранд. Аз байнашон як нафар роҳбар таъйин мешавад, ки бо навбат бозигаронро яктогӣ ба доираҳои кашидашуда тақсим менамояд. Бо фармони якуми роҳбар бозигари таъйиншуда (аз даруни доира) бо даст ду нӯги бандро медорад ва миёнаи онро зери пой монда, тайёр мешавад. Бо фармони дуюми роҳбар вай бандбозиро (ҷаҳак-ҷаҳак) сар мекунад. Баробари ба ягон ҷойи бадан расидани банд бозигар зуд ҷойи худро ба нафари дигар медиҳад. Ҳамин тавр бозӣ идома меёбад. Натиҷаи бозӣ аз кам хато кардани бозигар вобаста аст. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Турсунов Н. Бозиҳои миллии тоҷикӣ. Д., 1983.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бозиҳои миллӣ дар Тоҷикистон