open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҷанги ҷаҳонӣ

**Ҷанги ҷаҳонӣ** () — даргирии низомии густурда, ки аксарияти давлат ва мардуми ҷаҳонро даргири худ кунад. Дар таърих, ин унвон маъмулан ба ду ҷанги бисёр азим, ки дар садаи XX иттифоқ уфтод, яъне «Ҷанги ҷаҳонии аввал» ва «Ҷанги ҷаҳонии дувум» нисбат дода мешавад. 

## Эзоҳ
Ноҳияи Аличур

**Ноҳияи Аличур** — воҳиди маъмурӣ дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ки дар солҳои 1942—1947 вуҷуд дошт. Масоҳати ноҳия тибқи маълумоти соли 1947 12,6 ҳаз. км²-ро ташкил медод.

Ноҳияи Аличур дар ҳайати ВМ Кӯҳистони Бадахшон 24 сентябри соли 1942 ташкил шуда буд. 4 совети аулӣ (қишлоқ), ки аз ноҳияи Мурғоб ҷудо шуда буданд — Аличур, Қзил-Рабат, Учкӯл и Шиштеппа, шомилаш гардиданд.

24 марти соли 1947 ноҳияи Аличур барҳам дода шуда, қаламрваш ба ноҳияи Мурғоб гузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои барҳамёфтаи Тоҷикистон
Ноҳияи Сари Хосор

**Ноҳияи Сари-Хосор** — воҳиди маъмурӣ дар ҶШС Тоҷикистон, округи Кӯлоб ва вилояти Кӯлоб, ки дар солҳои 1936—1952 вуҷуд дошт. Масоҳати ноҳия тибқи маълумоти соли 1947 0,9 ҳаз. км²-ро ташкил медод. Аҳолӣ тибқи маълумоти соли 1939 15 002 наф., аз ҷумла тоҷикон — 98,4 %-ро ташкил медод.

Ноҳияи Сари-Хосор дар ҳайати ҶШС Тоҷикистон дар соли 1936 аз қисми ноҳияҳои Балҷувон ва Ховалинг ташкил шуда буд.

Дар соли 1938 ноҳияи Сари-Хосор ба округи Кӯлоб, 27 октябри соли 1939 — ба вилояти Кӯлоб дохил буд.

26 майи соли 1952 дар ноҳияи Сари-Хосор советҳои қишлоқии Айлонӣ, Вахинак, Дашти-Шӯро ва Зуваир барҳам дода шуданд.

26 декабри соли 1952 ноҳияи Сари-Хосор барҳам дода шуда, қаламраваш ба ноҳияи Балҷувон гузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои барҳамёфтаи Тоҷикистон
Хокпӯши зинда

[рост|мини| Хокпӯши зинда барои кам кардани афзоиши алафҳои бегона дар байни қаторҳои [ҷуворимакка.]]
**Хокпӯши зинда** () — пӯшиши гиёҳӣ, ки зери гиёҳи дигар мекоранд ва маъмулан боиси коҳиши фарсоиш ва афзоиши маводди олии хок мешавад, бе он ки рақибе барои гиёҳи аслӣ бошад.

## Нигаред низ
* Хокпӯш

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Хокпӯш

thumb|right|Хокпӯшии ҷӯякҳо бо варақаи пилостикӣ
**Хокпӯш** (), **мулч** () — лояе аз коҳ, хокарра, барг, варақаи пилостикӣ ё хоки суст, ки сатҳи хокро бо он мепӯшонанд то аз хок ва решаи гиёҳон дар баробари асари қатароти борон, силабандӣ, яхбандон, фарсоиш ва табхир муҳофизат шавад.

## Нигаред низ
* Хокпӯши зинда

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Синамои ҷаҳонӣ

**Синамои ҷаҳонӣ** истилоҳи синамоест, ки дар саросари ҷаҳон таҳия шудаанд, алахусус филмҳои мухолифи эстетика ва арзишҳои синамои тиҷории Амрикоро дар назар доранд. Синамои сеюми Амрикои Лотинӣ ва синамои гуногуни миллӣ одатан ҳамчун як қисми синамои ҷаҳонӣ шинохта шудаанд.

## Намудҳо
Синамои ҷаҳонӣ дорои маънои ғайрирасмии филмҳои дорои "арзиши бадеӣ" дар муқоиса бо "тиҷорати Ҳолливуд" мебошад. Филмҳо бо забонҳои хориҷӣ аксар вақт бо "филмҳои хонаи санъат" ва дигар синамои мустақил дар мағозаҳои DVD, листингҳои синамо гурӯҳбандӣ мешаванд. Ҳангоме ки ба забони модарии худ дубляж карда нашавад, филмҳои хориҷие, ки дар минтақаҳои англисзабон бозида мешаванд, одатан зерматн доранд.  Чанд филми ба ин монанд беш аз як филми маҳдудро мегирад ва аксари онҳо ҳеч гоҳ дар кинотеатрҳои калон намоиш дода намешаванд. Ҳамин тариқ, маркетинг, маъруфият ва гирифтани маблағи умумии ин филмҳо нисбат ба блокбастерҳои маъмулии Ҳолливуд ба таври назаррас камтар аст.

Филмҳо бо забони хориҷӣ метавонанд тиҷоратӣ, паст ё В-филм бошанд. Ғайр аз он, филмҳо бо забонҳои хориҷӣ метавонанд ҳудуди фарҳангиро убур кунанд, алахусус вақте ки тамошобин ва услуби аёнӣ барои рафъи гумони мардум кофӣ бошад. Филмҳои ин навъ дар аввали солҳои 2000-ум бештар маъмул шуданд, зеро Crouching Tiger, Hidden Dragon, Amélie, Brotherhood of the Wolf, Y Tu Mama Tambien ва Talk to Her дар кинотеатрҳои Иёлоти Муттаҳида ва фурӯши видеои хонагӣ муваффақиятҳои калон ба даст оварданд. Аввалин филми хориҷӣ, ки ба баландтарин хазинаи Амрикои Шимолӣ ворид шудааст, "Hero" дар моҳи августи соли 2004 буд.

## Нигаред низ
* Феҳристи синамои ҷаҳон 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Синамо аз рӯи минтақаҳо
Гурӯҳ:Филмбардорӣ аз рӯи кишвар
Гили сурх

**Гили сурх** (Rubrica sinopica ё Terra rubrica), **гилсурх**, **гили мағра**, **тинулаҳмар**, **тинулмағра**, **бартисқун** — навъи гил, ки сурх буда, дастро ранг мекунад.

Гили сурх аз замонҳои хеле қадим маъруф аст ва баробари гили махтум истихроҷу истифода мешуд. Дисқуридус (Диоскорид) онро Moltos sinopice номидааст (Sinopeus — шаҳр дар соҳили баҳри Сиёҳ). Ҳакими маъруфи арманӣ Амирдавлат Амасиасӣ тини аҳмарро мағра номида, беҳтарини онро ҳамоне донистааст, ки дар об ҳосил мешавад ва ранги сурхи равшан дорад. Ба ақидаи муаллифи «Бурҳони қотеъ» Муҳаммадҳусайни Бурҳон, «Бартисқун… ба луғати юнонӣ гили сурхро гӯянд ва ба арабӣ тинулаҳмар хонанд. Ва беҳтарини вай он бувад, ки аз Миср оваранд. Ва он қоиммақоми гили махтум аст». Дар замони Ҷолинус дар Ламнийа (Лемнос) аз теппае се навъ гил мегирифтанд. Ғайр аз гили сурх (бо он либос ва дуредгарҳо ҳини чӯбкорӣ таноб ранг мекарданд) ва гили махтум, боз гиле гирифта мешуд, ки баҳри шустушӯ ба кор мерафт. Ибни Сино дар «ал-Қонун фи-т-тиб» таъкид карда, ки беҳтарин навъи тинулмағра ҳамонест, ки сурхи баланд ва бағдодист, пок буваду дар об медамад ва фузун мешавад.

Табибони қадим ба хосиятҳои давоии гили сурх эътибори ҷиддӣ медоданд. Абумансури Муваффақ дар «Гиёҳнома»-и худ нигошта, ки «Гили мағра сард ва хушк аст, қобиз ва мар омосҳои гармро чун тило кунанд, манфиат диҳад ва чун бихӯранд, кирмро андар шикам бикушад. Ва чун вайро тило кунанд бар тан бо сирка ва навшодир, оташ бар тан кор накунад, агарчи андар оташ равӣ амдан». Буалӣ Сино аз қавли табиби искандаронӣ Булуси Эҷентӣ (615—690) оварда, ки ин гил аз ҷиҳати қабзовариву хушкониш нисбат ба гили махтум (гили набишта) беҳтар аст; решро давост, кирмҳоро бикушад ва аз болои тухми нимбиришт онро биошоманд, табиатро бибандад. Ҳамчунин Буалӣ онро ба бемориҳои ҷигар даво гуфтааст ва таъкид карда, ки андар қабзи шикам нисбат ба гили махтум қавӣ аст. Табиби арманӣ Амирдавлат Амасиасӣ оварда, ки гили сурх хосияти афисӣ дошта, биноиро қавӣ мегардонад. Сириштаи он бо сирка ва гулоб ба ҷароҳати сар давост. Хунпартоиро қатъ мегардонад. Агар онро ду дирҳам (5,884 г) истеъмол кунанд, ба бемориҳои шуш шифо мебахшад. Агар бо гилобаи Гили сурх ҳуқна кунанд, хуншории рӯдаҳо, ҳамчунин ҳайзи фаровонро боздорад. Агар аз он марҳам таҳия кардаву ба реши мақъад бибанданд, давои хуб аст. Меъёри якбораи истеъмоли Гили сурх (мағра)-ро Амасиасӣ ним мисқол (2,125 г) гуфтааст. Ҳамчунин ӯ таъкид кардааст, ки мағра ба сипурз (испурч) зарар ҳам дорад ва онро бо истеъмоли ангабин бартараф кардан мумкин аст.

Гили сурх дар амалияи тибби кунунӣ истифода намешавад, ҳол он ки дар гузашта давои хеле машҳур будааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Халифаев Д., Ҳоҷиматов М. Гил ва гилдавоӣ. Д., 2002.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гил
Гилимвифт

«**Гилимвифт**» (номи дигараш «**Чеб-базай**», «**Чеб-раққосӣ**») — рақси қадимии баъзе навоҳии мардуми Бадахшон, ки як лаҳзаи кор — бофтани матоъи мӯинаро тасвир менамояд. Рақс аз тарафи мард таҳти садои рубоб, ғижак, дойра ва баъзан тору дутор иҷро мешавад.

Раққос дар ҳар дасташ дутоӣ қошуқи чӯбини маҳаллиро рӯбарӯ дошта, онҳоро бо зарби оҳанг ба ҳамдигар мезанад. Дар баробари қошуқзанӣ ҳар гуна ҳаракатҳоро низ ба ҷо меорад ва бо ҳамин васила амалиёти занҳоро тасвир менамояд; вай пашм тоза мекунад, онро шона мезанад, ресмон мересад, сипас карбос мебофад, онро чен мекунад, чакман (дар Бадахшон «гилим» мегӯянд) мебофаду медӯзад, мепӯшад ва оқибат сар мешӯяд. Баъд дӯзанда назди «оина» истода худро оро медиҳад; ба абрувонаш усма мекашад, мӯйҳояшро шона мекунад ва дар охир аз хурсандӣ ба рақс медарояд. Дар баъзе маҳалҳои кӯҳистони Бадахшон қошуқзанӣ саҳнаи корро ифода нанамуда, танҳо зарби ҳавои рақсро таъкид мекунад. Ин шакли одӣ ва осон «Чумчараққос» ном дорад. Дар минтақаи Кӯлоб ин навъи рақсро «Қошуқбозӣ» мегӯянд. Ин рақс дар ансамблҳои рақсӣ ва дастаҳои ҳаваскорону ҳунармандони санъати Тоҷикистон низ маъмул гаштааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Кароматов Ф., Нурджанов Н. Музыкальное искусство Памира. М., 1986;
* Нурҷонов Н. Олами беканори рақси тоҷик. Д., 2004.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Рақсҳои анъанавӣ
Гурӯҳ:Бадахшон
Гилкишт

**Гилкишт** (), **гили замини кишт** — маҷмӯъи чанд навъи гил, ки дар киштзор дучор меоянд.

Дар бораи гилкишт ва хосиятҳои давоии он дар китобҳои тиббии қадим маълумоти ҷолиб дода шудааст. Мас., Ибни Сино аз забони Дисқуридус (Диоскорид) оварда, ки «…гили замини кишт бархе бисёр сафед буда, бархе хокистарист ва ин беҳтар аз гили сафед ва нармтар аз он бувад. Агар онро бар порае аз мис бисованд, аз совидани он ранги зангор ҳосил шавад. Онро гоҳе чун шустани сафеда (Plumbum aceticum) баъд аз якчанд бор бар он об рехтан бигузоранд, то оби он равшан шавад. Ин гилро андар офтоб гарм карда, даҳ рӯзи дигар дубора чунин такрор кунанд. Сипас онро андар офтоб бисованд ва аз он ба таври дилхоҳ қурсҳо бисозанд». Ба гуфтаи Ибни Сино гилкишт нерӯи қабзӣ, сардӣ ва нармӣ дорад, решҳоро гӯшт мерӯёнаду ҷароҳатро ба ҳам меоварад. Баъзеҳо бар он ақидаанд, ки гилкишт навъи махсуси каолин аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Халифаев Д., Ҳоҷиматов М. Гил ва гилдавоӣ. Д., 2002.

Гурӯҳ:Гил
Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Алфред Гилман

**Алфред Гудман Гилман** (; 1 июли 1941, Ню-Ҳейвен, Коннектикут, ИМА — 23 декабри 2015, Даллас) — донишманди амрикоӣ, профессори дорушиносии Маркази пизишкии ҷанубу ғарбии Донишгоҳи Техас дар Даллас. Соли 1994 вай ҳамроҳ бо Мартин Родбелл ҷоизаи Нобел дар бахши физиология ва пизишкиро ба даст овард.

Узви Академияи миллии илмҳои ИМА (1985).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Йел (1962). То соли 1981 дар Донишгоҳи Вирҷинияи Шарлотсвилл фаъолият дошт. Мудири шуъбаи фармакологияи мактаби тиббии Донишгоҳи Техас (1981—2005), декани маркази тиббии донишгоҳи номбурда (аз 2005) буд. Соли 1994 барои кашфи G-сафедаҳо дар бахши физиология ва пизишкӣ сазовори ҷоизаи Нобел гардид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши пизишкӣ
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобел ба тартиби алифбо
Қунайтира (Марокаш)

**Қунайтира** () — шаҳр дар Марокаш.
## География
## Иқлим
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Марокаш
Ҳаяҷоннамоӣ

[thumb|«Ҷеғ», наққошии рассоми нурвежӣ [Эдворд Мунк (1893)]]
**Ҳаяҷоннамоӣ** (), **экспрессиони́зм** (аз , «ифода») — номи як мактаби ҳунарӣ дар Аврупо, ки тақрибан солҳои 1905—1920 рушд ёфтааст.

Он олами маънавии инсонро ягона ҳақиқати воқеъӣ ва зоҳир шудани онро мақсади асосии ҳунар медонад. Моҳиятан эътирози фардиро ба муқобили нуқсонҳои капитализм ифода векунад. Истилоҳи ҳаяҷоннамоиро бори аввал X. Валиден истифода бурдааст. Дар ҳунарҳои таҷассумии пайравонаш П. Гоген, В. Ван Гог, Э. Мунк, Ц. Энсор, Ф. Ходлер ва диг. мебошанд. Принсипҳои ҳаяҷоннамоӣ махсусан, дар эҷодиёти рассомон (Э. Л. Кирхнер, М. Пехштейн, Э. Хоккель, К. Шмидт-Ротлуф), ки ифодаи субъекгавии воқеият ва дарки озодонаи оламро тарғиб мекарданд, ташаккул ёфт. Тарафдорони ҳаяҷоннамоӣ дар асарҳояшон ба афкор ва эҳсосоти фардӣ аҳамият дода, воқеиятро яктарафа ва нодуруст инъикос менамуданд ва бо таъсири фалсафаи индивидуализм ва субъективизм ба равияи абстракт (ниг. Абстракционизм) майл мекарданд. Дар солҳои баъди Ҷанги ҷаҳонии дувум ҳамчун ҷараёни формалист, ки моҳияти иҷтимоии ҳунарро рад мекунад, дар ҶДО, Фаронса (бо номи неоэкспрессионизм), ИМА (бо номи ҳаяҷоннамоии интизоъӣ) паҳн шуд. Дар адабиёти бадеӣ ба пайдоиши ҳаяҷоннамоӣ нависандагон Г. Кайзер, В. Газенклевер дар Олмон, Ф. Верфель дар Австрия мусоидат намуданд. Ҳаяҷоннамоӣ дар ҳунари мусиқӣ, театр, синамо ва меъморӣ низ эҳсосот ва ақидаҳои субъективии ҳунармандро ифода намуда, аз моҳияти иҷтимоии ҳунар сарфи назар мекунад. Ҳоло ҳаяҷоннамоӣ бо таъсири реализм ва дигар равияҳои пешқадам мавқеи худро гум карда истодааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

*
Эдворд Мунк

**Эдворд Мунк** (; ) — рассоми барҷастаи нурвежӣ дар сабки ҳаяҷоннамоӣ.

## Зиндагинома
Даврони кӯдакӣ тавъам бо фишор ва беморӣ, бар рӯҳиёташ таъсири зиёде гузошт, аз ин рӯ, бисёре аз тоблуҳои Эдворд Мунк бар меҳвари дарду беморӣ ва бо мавзӯъи як зану мард шакл гирифтаанд. Мунк ҳунарманде ба шиддат «шахсӣ» буд, ки ҳолу ҳавои ӯ дар осораш дар давраҳои мухталиф мутаҷаллӣ шудаанд. Худнигораҳои ӯ дар давраҳои гуногун, аҳволи рӯҳиашро, ки ғолибан «мултаҳиб» буд сабт кардаанд.

## Эзоҳ
Гилсанг

**Гилсанг** — навъи гил, ки сахти сангмонанд аст.

Рангаш хокистарӣ, хокистарии тира, хокистарии сабзтоб ва сиёҳ; вобаста ба зангори филиззоти таркибаш мумкин аст ранги бунафшу сурх, гулобӣ, сабзча ва сиёҳ пайдо кунад. Дар об ҳал намешавад ва нам намекашад. Гилсанг дар қаторкӯҳҳои Зарафшону Ҳисор, Туркистон, Помир ва ҷануби Тоҷикистон дучор меояд. Дар бораи гилсанг дар «Китобу-с-сайдана фӣ-т-тиб»-и Абурайҳони Берунӣ маълумоти ҷолиб мавҷуд аст. Ба қавли ҳакими арманӣ Амирдавлат Амосиасӣ гилсанг мисли пӯстлохи дарахт қабат-қабат мебошад. Агар ду дирами онро хока карда бо май биошоманд, ҳайзро боздорад. Ҳар рӯз якдирамӣ (3,12 г) дар давоми 4 рӯз истеъмол кардани он садди ҳомилагӣ мешавад. Агар гилсанг ро бо асал сиришта ба решу омоси ғадуди шир ниҳанд, нафъ дорад.

## Адабиёт
* Халифаев Д., Ҳоҷиматов М. Гил ва гилдавоӣ. Д., 2002.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гил
Гилсобун

**Гилсобун**, **гили саршӯӣ**, **гили гозурон**, **гили ҷаъдсой**, **гили ҷомашӯӣ**, **гили таншӯйӣ** — навъе аз гили сафед. Дар гузашта барои шустани сару тан ва либос ба кор мерафт. Дар ин бобат Шайх Саъдӣ гуфта:

Саршӯйро дар баъзе ноҳияҳои кӯҳистони Тоҷикистон занон имрӯз низ истифода мебаранд, зеро он сабӯсакро нест ва хориши баданро бартараф мекунад, барои бемориҳои занбӯруғии сар ва шукуфаи пӯст нофеъ аст. Г. аз рӯи хосиятҳои табииву кимиёӣ ба бентонитҳои ишқорӣ ё натрийдор мансуб мебошад. Дар сурати ба об андохтан ҳаҷми Г. 8-10 баробар меафзояд. Аз ин рӯ он эмулгатори аъло буда, собунро хушсифат мегардонад. Г. барои истеҳсоли анвои гуногуни собунҳои тиббӣ (қатронӣ, карболӣ ва ғ.), ки барои табобати бемориҳои пӯст ва гандзудоӣ (дезинфексия) фаровон истифода мешаванд, ашёи хоми пурбаҳост.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Халифаев Д., Ҳоҷиматов М. Гил ва гилдавоӣ. Д., 2002. 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гил
Гилмоя

**Гилмоя** — навъи гил, ки дар кошикорӣ истифода шавад.

Беҳтарин навъи гилмоя аз оташфишониҳои зери баҳру уқёнус ба вуҷуд меояд, ки зоҳиран ба собун шабоҳат дошта, дар гармӣ зуд шах мешаваду ба санг табдил меёбад. гилмояе, ки дар ҳудуди Осиёи Марказӣ аз он истифода мешуд, бо тамоми хусусиятҳояш аз гилмояи зериобӣ камӣ надорад. Кошикорони мамлакатҳои Шарқ аз қадим ин масолеҳро аз ноҳияҳои Самарқанд (Чӯпонота), Панҷакент (деҳаҳои Амондара ва Ёрӣ), Исфара, Бадахшон (деҳаҳои Шохдара ва Пиш), Кӯлоб (Даштиҷум) ва дигар минтақаҳо ба даст меоварданд. Устоҳо ҳини коркарди гилмоя, барои боз ҳам сахттару маҳкамтар шудан ба он мӯи ҳайвон (маъмулан мӯи буз) ва намакхок (маводди минералӣ, оксидҳо ва ғ.) ҳамроҳ мекарданд. Сипас гилмояҳои тайёршударо дар қолибҳо рехта, ба хумдонҳои яктарафаву дутарафа мегузоранд ва дар ҳарорати ниҳоят баланд мепазанд; баъд ба рӯи ҳар пораи сафоли ҳосилшуда сир медавонанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Рӯзиев М. Декоративно-прикладное искусство таджиков. Д., 2003

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гил
Ҳилозоизм

**Ҳилозои́зм** ( — модда ва  — зиндагӣ) — истилоҳе, ки файласуфи идеалисти англис Р. Кедворт соли 1678 барои ифодаи назарияҳои натурфалсафии мункири ҳудуди байни «зинда» ва «ғайризинда» ва қоил ба хосияти зотии нахустмодда будани «ҳаёт» ҷорӣ кардааст.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Назарияҳои фалсафӣ
Клёново (Москва)

**Клёново** () — деҳаи коргарӣ дар ҳавзаи маъмурии Троитски Маскав. Маркази маъмурии маҳал (поселение)-и Клёновское. 

Аҳолӣ — 2177 нафар (2010).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалли Киевский
Акулово (Москва)

**Акулово** () — деҳа дар ҳавзаи маъмурии Троитски Маскав. Тобеъи маҳал (поселение)-и Клёновское.

Аҳолӣ — 33 нафар (2010).

## Эзоҳ
16:9

**16:9** — таносуби ҷанбаи экран аст, ки ҳангоми эҷоди иттилооти видео ва акс дар дурбинҳои рақамӣ истифода мешавад. Формат дар солҳои 2010 маъруфият пайдо карда, 4:3-ро иваз кард.

## Таърих
Ба таносуби ҷанбаи синамои манфӣ дар формати «Супер-35» бо навори 3 сӯрохӣ мувофиқат мекунад. Ҳамин таносуби ҷанба дар чаҳорчӯбаи манфии системаи аксгирӣ пешрафта буд.

Бо истифода аз дурбинҳои рақамӣ барои таҳияи филмҳо, он ба таври ҷиддӣ ба кор даромад, зеро барои тамошои мундариҷа гуворотар аст.

Дар соҳаи синамо, онро қисман стандарти 18:9 пӯшонид.

## Хосиятҳо
16:9 ягона таносуби экрани васеъ аст, ки аз ҷониби формати DVD дастгирӣ карда мешавад.  Чаҳорчӯбаи видеоии DVD-и анаморфии таносуби экрани васеъи PAL дорои қарори ҳадди аксар 720 × 576p мебошад, аммо нармафзори плеери видеоӣ онро то 1024 × 576p дароз мекунад.

Истеҳсолкунандагон инчунин метавонанд интихоб кунанд, ки таносуби боз ҳам васеътарро ба мисли 1.85:1 ва 2.4:1 дар чаҳорчӯбаи DVD 16:9 тавассути матои сахт ё илова кардани панҷараҳои сиёҳ дар худи тасвир нишон диҳанд.  Баъзе филмҳое, ки бо таносуби 1,85:1 сохта шудаанд, ба монанди филми муштараки ИМА ва Италия "Man of La Mancha" ва филми "Much Ado About Nothing"-и Кеннет Брана, ба экрани HDTV-и 1,77:1 хеле бароҳат ҷойгир шудаанд ва ҳамчун филми тасвирӣ бароварда шудаанд.  Версияи мукаммал дар DVD бе панҷараҳои сиёҳ.  Инчунин бисёр камераҳои видеои рақамӣ қобилияти сабти 16:9 доранд.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Фановарии синамо ва видео
Чжан Тзинчу

**Чжан Тзин** (), баъдтар номашро ба ** Тзинчу** (; тав. 2 феврали соли 1980) — ҳунарпешаи чинӣ. 
## Зиндагинома
2 феврали 1977, Чжан ҳамчун Чжан Тзин дар Юнъани вилояти Фуҷиан, Чин таваллуд шудааст. Чжан дар оилаи миёна дар деҳот ба воя расидааст.
Чжан забони англисиро дар Пекин Донишкадаи Шарқшиносӣ, мактаби таълимии хусусӣ дар Пекин, Чин омӯхтааст. Чжан режиссёрии Академияи марказии драмаро дар Пекин, Чин хатм кардааст.
## Фаъолият
Пас аз хатми коллеҷ соли 1995, Чжан як муддат дар шабакаи телевизионии футсзянӣ "东南卫视" кор кардааст. Дере нагузашта, ҳунарпешаи оянда тасмим гирифт, ки барои рушди минбаъда, бояд ба Пекин кӯчид ва ба ин васила "саргардонӣ дар Пекин" шуд. Боре дар Пекин духтар таваҷҷуҳи агентҳоро ҷалб кард, ки ба зудӣ ба ӯ дар таблиғ кор пешниҳод карданд. Соли 1997 Чжан Тзинчу ба Академияи марказии драма () ба шуъбаи коргардонӣ дохил шуд. Дар баробари ин, вай дар Донишгоҳи забонҳои хориҷии Пекин (北京 第二 外国语 学院) забони англисиро омӯхт ва ҳатто дар Зеландияи Нав ба таҷрибаомӯзӣ гузашт. Вақте ки ӯ донишгоҳро хатм кард, ҳунарпеша дар таблиғ ва намоишҳои телевизионӣ фаъолона нақшофарӣ кард, аммо то ҳол барои мардум номаълум боқӣ монд. Дар ин вақт, духтар тасмим гирифт, ки номашро иваз кунад, иероглифи 初 (аввал)-ро илова намуда, умедвор шуд, ки ба ӯ муваффақият меорад.

Соли 2003 вай шахсан худро барои нақш дар филми "Товус" пешбарӣ кард ва дар байни довталабони дигари нақши асосӣ интихоб шуд. Соли 2005, пас аз ҳашт соли "саргардонӣ дар Пекин", Чжан аввалин ҷоиза (第 55 届 柏林 电影 节 评委会 大奖 大奖 银熊奖) ва шуҳрати аввалини худро ба даст овард. Забони англисӣ ба ҳунарпеша имкон дод, ки бо рӯзноманигорони хориҷӣ бидуни тарҷумон муошират кунад.

Аз ҳамон вақт, ҳунарпеша дар филмҳо на танҳо аз ҷониби коргардонҳои Чин ва Ҳонгконг, балки аз ҷониби коргардонҳои хориҷӣ низ фаъолона даъват мешавад.  Соли 2010 вай барои нақш дар филми "Зилзила", ки коргардони он Фен Сяоган мебошад, ҷоизаи "Аспи тилоӣ" -ро барои «Беҳтарин бозигари дуюмдараҷа»  гирифт.

## Филмнома
* 2000 : *[[Qing yi liang chong tian]]* : Mengmeng
* 2005 : *[[Paon]]* : la sœur
* 2005 : *[[Huayao Bride in Shangri-La]]* : Feng Mei
* 2005 : *[[Seven Swords]]* : Liu Yufang 
* 2005 : *[[Seven Nights]]* : Guichun 
* 2006 : *[[The Road (film)|The Road]]* : Li Chunfang 
* 2006 : *[[Le Guerrier de jade]]* : Pin Yu
* 2007 : *[[Protégé]]* : Jane
* 2007 : *[[Rush Hour 3]]* : Soo Yung 
* 2008 : *[[The Beast Stalker]]* : Zheng Ren
* 2009 : *[[Hong he]]* : A Tao
* 2009 : *[[John Rabe, le juste de Nankin]]* : Langshu
* 2009 : *[[Overheard]]* : Mandy Yam
* 2013 : *[[Switch]]*
* 2014 : *[[The Old Cinderella]]*
* 2017 : *[[The Adventurers]]* Stephen Fung : Amber Li
* 2018 : *[[Project Gutenberg]]* : Yuen Man
* 2018 : *[[Miss Puff]]* : Камео
* 2019 : *[[Love Song to the Days Forgone]] : Cui Zhu
* [[2019]] : [[Wings Over Everest]]
* : *The Three-Body Problem'' :Ye Wenjie

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Чин
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Чин
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Чин
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Дӯғ

**Дӯғ** () — ҷурғотест, ки равғанаш дар гуппӣ ҷудо карда шудааст.

Дӯғро дар фасли гарми сол чун нӯшокии ташнашикан ва хӯриши таомҳои дигар истеъмол менамоянд. Аз дӯғ чакка ва қурут месозанд. Дӯғ 91 % об, 0,05 — 0,1 % равған, 3 — 3,5 % сафеда, 4 — 5 % қанди шир (малтоза), 8 — 9 % моддаҳои хушк, 0,7 % моддаҳои минералӣ, ферменту витаминҳо дорад.

Агар дӯғро бинӯшанд, ҷӯшиш ва фишори баланди хунро паст мегардонад, боҳи одамони гарммизоҷро ба ҳаракат меоварад, иштиҳоро мекушояд, баданро фарбеҳ мекунад; тафси меъда ва ҷигарро, ки сабабаш гармӣ бошад, басанда мегардонад, ташнагиро таскин медиҳад.

## Нигаред низ
* Ҷурғот
* Чакка
* Айрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти ширӣ
Чакка

**Чакка** — як навъ маҳсулоти шириро гӯянд. Асосан дар Осиёи Миёна маъмул аст. Дуғро одатан ба халта андохта ба мех меовезанд, ки дар натиҷа зардоби он рафта, чакка ҳосил мешавад. Дар баъзе маҳалҳо чаккаро аз ҷурғот ҳам тайёр мекунанд. Витаминҳо ва моддаҳои органикии ҷурғот дар чакка пурра боқӣ мемонанд. Чакка маҳсулоти серғизо ва парҳезист. Аз он қурут ва маҳсулоти дигар тайёр мекунанд.

## Нигаред низ
* Дӯғ
* Ҷурғот
* Қурут

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти ширӣ
Қимиз

**Қимиз** (аз ) — як навъ нӯшиданиро гуянд, ки аз шири модиён (баъзан аз шири гову шутур) тайёр мекунанд. 

Қимиз дар байни мардумони бодиянишин аз қадимулайём маъмул аст. Шири хоми байтал (ё шири пастеризация-кардан гов ва шутур)-ро дар ҳарорати 26—28°С бо бактерияҳои туршонанда ва ширмоя метуршонанд ва шири то 60°С туршонидаро дар зарфи чубин то 60 дақиқа меомезанд. Баъд онро ба шишаҳои гарданборик рехта, даҳони шишаҳоро маҳкам мекунанд, барои ҳосил шудани гази табиӣ дар ҳарор. 20—22°С 30—40 дақиқа нигоҳ медоранд ва сипас дар ҳарорати 4—6°С 12—14 соат хунук мекунанд. Қимизи тайёр нушокии фишшосзанандаи кафкдорест, ки таъм ва бӯи спирт дорад. Қимизро организм нағз ҳазм мекунад, вай ҳазми сафедаву равғанҳои хурокро метезонад ва мубодилаи моддаҳоро беҳтар менамояд.

Қимиз хусусияти давоӣ дорад, онро барои табобати сил, шуста тоза кардани захмҳои носур, табобати гурда ва роҳҳои пешоб истифода мебаранд. Дар Тоҷикистон усули бо қимиз муолиҷа намудан дар беморхонаҳои № 1 ва № 3-и ҷумҳуриявии бемориҳои сил, шифохонаи ҷумҳуриявии бачагонаи Тангаӣ ва шифохонаи Шаҳристон ҷорӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Куанецов Ц. И., Гавоилов П. Ф., Кумыс — ценное лечебно-профиалитическое средство. Тамбов. 1961;
* Кумыс, Алма-Ата, 1968;
* Мироненко М. С., Кумыо — богатырский напиток, М. 1969.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Маҳсулоти ширӣ
Ирина Зарубина

**Ирина Зарубина** (*Зарубина Ирина Петровна *; ) — ҳунарпешаи театру синамои шӯравӣ, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1944), Ҳунарпешаи халқии РСФСР (1951).

## Зиндагӣ ва корнома
Хатмкардаи Донишкадаи санъати саҳнавии Ленинград (1929). Ҳунарпешаи Театри маданияти пролетарии Ленинград (1929–35), Театри мазҳакаи Ленинград (1935–41). Солҳои ҶБВ дар ҳайати Театри мазҳакаи Ленинград дар Театри драмаи русии ба номи В. В. Маяковский фаъолият намуда, дар якчанд намоишномаҳо, аз ҷумла «Дар ҷои серодам», «Дастпарварони шараф», «Ким-кайҳо» (1941), «Актриса» (1942) ва ғ. нақшҳои ҷолиб офарида буд. 

### Театр
Маҳорату малакаи баланди Ирина Зарубина дар саҳнаи театр дар нақшҳои Лушка («Замини нокорам»-и М. А. Шолохов), Кадбону («Муъҷизаи одӣ»-и Е. Л. Швартс), Агафя Тихоновна («Зангирӣ»-и Н. В. Гогол), Анна Антоновна Атуева («Тӯйи Кречинский»-и А. В. Сухово-Кобилина), Клеопатра Лвовна Мамаева ва Варвара («Ба ҳар донишманд хеле осон» ва «Раъду барқ»-и А. Н. Островский), Анна Андреевна («Ревизор»-и Н. В. Гогол) ва ғ. хеле барҷаста зоҳир гаштааст. 

### Синамо
Нақшҳои дар кино бозидаи Ирина Зарубина аз қабили Варвара Кабанова («Раъду барқ», 1934), Наташа («Дугонаҳо», 1935), Катка («Дар сарҳад», 1938), Василиса Егоровна («Духтари капитан», 1959) ва ғ. маъруфанд. 

## Ҷоизаҳо
Барои офаридани нақши Ефросия дар филми «Петри I» бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат сарфароз гардидааст (1939).  *С. Умаров.*

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон
Галина Краснухина

**Галина Краснухина** (; ) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1987).

## Зиндагинома
Дар театрҳои драмаи Оренбург, Калининград, Томск, Донетск кор кардааст, солҳои 1976—1991 актрисаи Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский буд. Комёбиро бо меҳнат ва муҳаббат ба шуғли дӯстдошта ба даст овард, хусусан образҳои лирикиро хотирмон меофарид. «Дворя¬нини ҷавон», «Егор Буличев ва дигарон», «Одами камақл», «Уқёнус», «Замини навкорам», «Характерҳо», «Хонадоршавӣ», «Мард ба назди зан меояд», «Тартюф», «Қатораҳо» аз зумраи спектаклҳоанд, ки дар онҳо нақши марказӣ офаридааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

 	
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Мирзоазиз Мамадазизов

**Мирзоазиз Мамадазизов** (1 майи 1930, деҳаи Синдев, ноҳияи Роштқалъа, ВАКБ— 20 майи 2006, Хоруғ, ВМКБ, Тоҷикистон) — ҳунарпеша ва коргардони театр, Ҳунарпешаи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1963), Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон (2000).

## Зиндагинома
Институти давлатии санъати театрӣ- бадеии ба номи А. Островскийи шаҳри Тошкандро соли 1954 ба поин оварда, дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Хоруғ ба сифати ҳунарпеша ва коргардон кор кардааст, солҳои 1978—1992 саркоргардони он буд. Бо таъсиси дубораи Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Кӯлоб солҳои 70-уми қарни гузашта муддате саркоргардонии онро ба дӯш доштааст. Давоми фаъолияти эҷодиаш дар офариниши нақшҳои драмавӣ, фоҷиавию мазҳакавӣ муваффақ гардидааст. «Чинори гӯё», «Фарҳод дар Норак», «Ситораи умед», «Дил-дили Зайнаб», «Тошбек ва Гулқурбон», «Мо аз Боми Ҷаҳон», «Бой ва хидматгор», «Соати бурҷи Кремл», «Эзоп», «Рустам ва Суҳроб», «Юлиус Фучик», «Ҳакиқати талх» аз ҷумлаи спектаклҳоанд, ки номрафта дар онҳо образҳои асосӣ офарида, як силсила спектаклҳоро ҳамзамон таҳия намудааст.

## Ҷоизаҳо
Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Фатҳулло Хоҷаев

**Фатҳулло Хоҷаев** (20 майи 1932, Кӯлоб, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — овозхон, навозанда, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1963).

## Зиндагинома
Соли 1950 Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанберо хатм намуда, дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Кӯлоб ба сифати мутриб, сароянда, роҳбари дастаи мутрибон ҳунар озмудааст. Тӯли бист соли фаъолият дар тамоми чорабиниҳои фарҳангии театри номрафта иштирок доштааст, барои намоишномаҳо мусиқӣ эҷод карда, дар баъзе спектаклҳо нақшҳои эпизодӣ бозидааст. «Фалак», «Намепурсӣ», «Хазонрез», «Эй Ватан», «Нигоҳи ту», «Чӣ кунам», «Борон, борон», «Шинам ба баландиҳо…», «Духтари пахтачин» аз зумраи беҳтарин суруду навоҳояш ба шумор мераванд.

## Ҷоизаҳо
Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон сарфа¬роз шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
 	
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Латофат Барзиева

**Латофат Барзиева** (20 майи 1948, ноҳияи Шаҳринав, ҶШС Тоҷикистон — 19 июли 2022, Душанбе) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2012).

## Зиндагинома
Соли 1973 Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзодаро хатм намуда, дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ фаъолияташро шурӯъ намуд ва бо силсилаи нақшҳои офаридааш худро ҳамчун актрисаи бомаҳорат муаррифӣ кард. Образҳои офаридааш аз рӯи хислату амалиёт фарқ доранд, лекин умумияташон иҷрои самимии онҳо аз сӯи ҳунарпеша мебошад, дар бисёр намоишномаҳо нақшофарӣ кард, бо талош ва омӯзиши пурсаброна симои қаҳрамононашро пурра мекушод. «Мирзо Ризо», «Муфаттиш», «Фелисяна», «Камбағалӣ айб нест», «Қуллаи Фудзияма», «Хатро ман навишта будам», «Роҳзан ва кӯзагар», «Шоҳ Эдип», «Шоҳ Лир», «Синдбоди дарёгард», «Зебуниссо», «Дӯсти ман — душмани ман», «Умари Хайём», «Парвози Шоҳин», «Бист дақиқа бо фаришта», «Шоҳ Исмоили Сомонӣ», «Бой ва хидматгор», «Раъду барқ», «Ҷияни хира», «Афсонаҳои мӯйсафед», «Моҷаро дар Кёза», «Дохунда», «Интизорӣ», «Парвози Сабзабаноз» аз ҷумлаи спектаклҳоанд, ки истеъдодаш дар онҳо ҳувайдо гардидааст. Дар бисёр намоишномаҳои кӯдакона низ ҳунар озмудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Исмоил Умар Ҷелиҳ

**Исмоил Умар Ҷелиҳ** (, , , зод. 27 ноябри 1946, Дир Дирава, Эфиопия) — дуввумин президенти Ҷибутӣ аз 8 майи 1999.

## Зиндагинома ва фаъолияти президентӣ
Оилаи ӯ дар солҳои 1960 аз Эфиопия ба Ҷибутӣ кӯчид. Намояндаи мардуми Иссо. Вай дар полис хидмат кардааст, пас аз он ки Ҷибутӣ дар соли 1977 истиқлол ба даст овард, сардори хадамоти махфӣ таъйин шуд. Дар моҳи апрели соли 1999 номзадии ӯ ба ҳайси ҷонишини Ҳасан Гулед Оптидун ба президентӣ пешбарӣ карда шуд ва Ҷелиҳ 73 % овозҳоро гирифт. Дуввумин президенти Ҷибутӣ аз 8 майи соли 1999 ба кор шурӯъ намуд.

Дар моҳи декабри соли 2000, ӯ сардори бонуфузи полис Ёсин Яберо аз мақом барканор кард ва кӯшиши ошӯби нерӯҳои полисро саркӯб кард. Ябе ба муҳлати дароз аз озодӣ маҳрум карда шуд .

Исмоил Умар Ҷелиҳ дар соли 2005 дубора президент интихоб шуд, дар сурати набудани номзадҳои дигар, вай 100%-ро гирифт. Пас аз интихоби дубора, ӯ борҳо эълом дошт, ки нияти интихоб шудан ба давраи ояндаро надорад, аммо дар интихоботҳои президенти кишвар, ҳам дар соли 2011 ва ҳам дар соли 2016 ширкат варзид .

Тибқи сарқонуни кишвар, иҷозат дода шуд, ки барои 2 мӯҳлат номзад ба мақоми президентӣ пешбарӣ карда шавад, аммо дар соли 2010 Исмоил Ҷелиҳ Маҷлиси миллии Ҷибутиро маҷбур кард, ки ба конститутсияи кишвар тағйирот ворид кунад, то ба ӯ барои бори сеюм номзад шудан имкон диҳад. Ин боиси эътирозҳои калон аз соли 2010 гардид, ба мисли ҷунбиши бузурги демократӣ дар кишварҳои арабӣ. Эътирозҳо зуд саркӯб карда шуданд. Ҳизбҳои мухолифин дар интихобот иштирок накарданд, зеро танҳо як номзади номаълум бар зидди президенти амалкунанда дар бюллетени интихоботӣ пешбарӣ карда шуд. Дар интихоботи навбатии соли 2011, Исмоил Ҷелиҳ нисбат ба номзадҳои дигар беш аз 80%-и овозҳоро ба даст овард. Дидбони ҳуқуқи башар "Human Rights Watch" тасмим гирифт, ки интихобот одилона набуд, зеро пешвоёни ҳизбҳои мухолифин пеш аз овоздиҳӣ зиндонӣ шуда буданд. Дар баҳори соли 2016 дар интихоботи навбатӣ  Исмоил Ҷелиҳ  беш аз 85%-и овозҳоро ба даст овард ва боз дар ин мақоми давлатӣ монд .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Ҷибутӣ
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Зодагони 27 ноябр
Абдулфаттоҳ ал-Бурҳон

**Абдулфаттоҳ Абдурраҳмон ал-Бурҳон** (, тав. 4 июли  1960, Кундато, Нил, Судон) — арбоби давлатӣ, пешвои сиёсӣ ва ҳарбии Судон. Раиси Шӯрои низомии гузариши Судон (12 апрел — 21 августи 2019), раиси Шӯрои соҳибихтиёрии Судон аз 21 августи соли 2019, амалан сарвари давлат.

## Зиндагинома

### Солҳои аввал
Ал-Бурҳон дар мактаби низомии Судон таҳсил мекард. Баъдтар ӯ инчунин дар хориҷа — дар Миср ва Урдун таҳсил кардааст.

### Хидмати ҳарбӣ
Вай дар доираи амалиёти эътилофӣ бо роҳбарии Арабистони Саудӣ алайҳи шӯришиёни Ҳусӣ дар Яман амал намудааст.

Собиқ сардори ситоди нерӯҳои заминӣ, аз моҳи феврали соли 2019 — сарнозири нерӯҳои мусаллаҳ .

### Табаддулоти 2019
Расонаҳои маҳаллӣ бар онанд, ки ал-Бурҳон пушти табаддулот ва ҳабси президент ал-Башир буд.

### Қатли ом дар [[Хартум]]
Дар аввали моҳи июни соли 2019, пас аз боздидҳои ал-Бурҳон ва Муҳаммад Ҳамдан "Ҳемети" Дагало ба Миср, Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва Арабистони Саудӣ, нерӯҳои амниятии Судон ва нерӯҳои дастгирии сареъ, аз ҷумла ҷангиёни Ҷанҷавид, амр дода шуданд, ки тазоҳуроти осоиштаро дар Судон саркӯб кунанд. Он чизе ки рӯзи 3 июн дар Хартум рӯй дод, куштори Хартум номида шуд  . Даҳҳо тазоҳургари осоишта кушта шуданд ва тақрибан чил ҷасад ба дарёи Нил партофта шуданд, садҳо нафар дар кӯчаҳои Хартум шиканҷа, таҷовуз ва таҷовуз ба номус шуданд. 

Музокироти Ал-Бурҳон бо мухолифин дар бораи ташкили ҳукумати ягона лағв шуд. Дар рӯзҳои баъдӣ, ШНГ якчанд пешвоёни оппозисиюнро боздошт кард.

Ияд ал-Бағдодӣ қарори Ал-Бурҳонро дар бораи саркӯб кардани ШНГ-ро ҳамчун таъсири умумӣ, ки роҳбарони Арабистони Саудӣ, Амороти Муттаҳида ва Миср аз ҳаракатҳои демократӣ метарсиданд, шарҳ дод. Маҳмуд Элмутасим, як фаъоли сиёсӣ, ки Донишгоҳи Хартумро хатм кардааст, инчунин гуфт, ки Арабистони Саудӣ ва АМА ба мавҷудияти демократия дар Ховари Миёна мухолифанд, зеро агар "худи идеяи демократия дар Ховари Миёна реша мегирад ё паҳн мешавад, пас он ба режимҳои ҳукмрон таҳдид хоҳад шуд, ба мисли — Арабистони Саудӣ ва АМА.

### Шӯрои соҳибихтиёр
21 август Абдулфаттоҳ ал-Бурҳон дар назди раиси Суди олии кишвар савганд ёд карда, ба ҳайси раиси Шӯрои соҳибихтиёрии Судон ба кор шурӯъ кард, ки созишнома дар бораи таъсиси он бо мухолифин 17 август ба имзо расид.

## Ҳаёти шахсӣ
Вай оиладор вст а се фарзанд дорад .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1960
Гурӯҳ:Президентҳои Судон
Абдулмӯъмин Шарифӣ

**Абдулмӯъмин Шарифӣ** (*Шарифӣ Абдумӯъмини Ҳалимзод*; ) — ҳунарпешаи театру синамои тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2011).

## Зиндагинома
Абдулмӯъмин Шарифӣ 29 ноябри соли 1960 дар ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода (1982) аст. Солҳои 1982—1989 ҳунарпешаи Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Қурғонтеппа, 1989—2003 ҳунарпешаи Театри таҷрибавии тамошобини наврас «Аҳорун» (ҳамзамон тариқи қарордоду шартномавӣ дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ва Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский) кор кардааст. Аз соли 2008 ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонони ба номи Маҳмудҷон Воҳидов мебошад.

## Театр
Образҳои офаридааш дар спектаклҳои «Шоҳ Гавазн», «Доми фиреб», «Тартюф», «Марги Яздигурд», «Шайх Санъон», «Шоҳ Лир», «Электра», «Панҷ зани Афандӣ», «Роҳзан ва кӯзагар», «Зани сарватманд», «Рӯзе дарозтар аз қарн», «Рустам ва Суҳроб», «Сарбозони қаторӣ», «Нури маърифат», «Чашмони бародари қиёматӣ», «Бозингарон», «Шабе дур аз Ватан», «Аловиддин ва чароғи сеҳрнок», «Моҷаро», «Иштибоҳ» ҳамагӣ хотирмонанд.

## Синамо
* 2022 — «Дов» (коргардон Муҳиддини Музаффар)

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов
Флорин Китсу

**Флорин Василе Китсу** ( ; тав. 1 апрели 1972, Бухарест) — сиёсатмадори Руминия. Аз моҳи декабри соли 2016 — узви сенати Руминия ва аз 23 ноябри 2021 — раиси он. 22 декабри соли 2020 то 25 ноябри 2021 — Сарвазири Руминия  . Пас аз раъйи эътимод дар 23 декабри соли 2020, вай сарвазири Руминия шуд (260 раъй ба тарафдорӣ, 186 раъй ба мухолиф).

## Зиндагинома
Пас аз хатми коллеҷи Гриннелл дар соли 1996 Китсу магистри иқтисод ва соли 2001 унвони докториро  дар макроиқтисодиёт ва иқтисодиёти байналмилалӣ аз Донишгоҳи Айова гирифт.

Пас аз хатм аз соли 2001 то 2003, ӯ ба ҳайси иқтисоддон дар Бонки захиравии Зеландияи Нав ва аз соли 2003 то 2005 дар Бонки Аврупоии Сармоягузорӣ кор кардааст. Баъдан, ӯ то соли 2011 ба ҳайси як бонкдори сармоягузорӣ дар бахши руминии ING кор кардааст.

Соли 2019 Кумитаи муштарак оид ба буҷа ва молияи парлумони Руминия номзадии Китсуро ба вазифаи вазири молия тасдиқ накард (гарчанде ки овоздиҳии онҳо ҳатмӣ набуд).

26 феврали соли 2020, пас аз раъйи эътимод ба кобинаи Орбан дар 5 феврал, президент Клаус Иоҳаннис Китсуро сарвазири Руминия таъин кард ва аз ӯ хоҳиш кард, ки ҳукумати навро ташкил кунад .

9 декабри соли 2020, сарвазири Ҳизби Миллии Либерал пешниҳод кард, ки вазифаи иҷрокунандаи ҳукумат Николае Чуке иваз карда шавад  пас аз истеъфои Людовик Орбан дар рӯзи 7 декабр  Китсу рӯзи 23 декабр сарвазир шуд ва дар байни се ҳизб ҳукумати эътилофӣ ташкил кард. Ҳайати кобинаи ӯ барои он танқид шудааст, ки танҳо як вазир зан буд ва   вазири тандурустӣ таъин карда шуд (дар вазифаи пешини вазирӣ вай қонунеро барои "ҳимоя" пешниҳод кард онҳое, ки барои плагиати рисолаҳои илмии худ маҳкум мешуданд).

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1972
Гурӯҳ:Зодагони 1 апрел
Гурӯҳ:Сарвазирони Руминия
Гилтокӣ

**Гилтокӣ** (), **гили ток**, **гилдору**, **тинулкарм**, **тини кирмӣ**, **хоктокӣ**, **асолитус** — навъи гил.

Рангаш ангиштмонанди сиёҳтоб. Таркибаш аз қир (битум) иборат аст. Аз давраҳои хеле қадим маълум буда, ҳанӯз дар замони Дисқуридус (Диоскорид) онро бар зидди зараррасонҳои боғу токзор истифода мебурданд. гилтокӣ-ро Дисқуридус «фармоқитус», яъне, гили доруӣ номидааст; ба навдаи ток молидани он кирми токро, ки «чашм», яъне, муғҷаи гулро мехӯрад, нобуд месозад. Ба қавли Абурайҳони Берунӣ, «тинулкарм» ҳамон гилест, ки онро ба навдаи ток бимоланд, то кирми онро бикушад. Берунӣ аз қавли Ҷолинус оварда, ки «баъзеҳо гили токро гили доруӣ ё давоӣ, ё гилдору гӯянд аз он боист, ки шояд хосияти шифоии он бештар аст». Мувофиқи маълумоти «Бурҳони қотеъ»-и Муҳаммад Бурҳон, «Асолитус… ба юнонӣ гилест, ки онро ба арабӣ тини кирмӣ хонанд ва он гиле бошад сиёҳранг ва онро тини кирмӣ аз он ҷиҳат гӯянд, ки дар аввали барг баровардани дарахти ангур аз он гил ба дарахт моланд, то кирме, ки барги онро мехӯрад, барги онро нахӯрад ва чашмҳои токро табоҳ накунад». Ба қавли Ибни Сино, гилтокӣ «хушкиовари безарар ва андаке сардиовар мебошад. Ҳамчун ҷузъи сурмаи мижгон ва хизоби мӯю абру кор ояд. Агар аз ин гил биошоманд, кирмҳоро ва морҳои андар рӯдагон бударо бикушад». Дар гузашта гилтокӣ барои муолиҷаи ҷароҳати шутурҳо низ кор фармуда мешудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Халифаев Д., Ҳоҷиматов М. Гил ва гилдавоӣ. Д., 2002.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гил
Абдураҳим Ғаффоров

**Абдураҳим Ғаффоров** (21 майи 1947, деҳаи Зиракӣ, ноҳияи Ҳисор) — арбоби фарҳангӣ, Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон (1996).

## Зиндагинома
Соли 1967 Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-равшаннамоии ноҳияи Ленин (ҳоло Коллеҷи фарҳанги Тоҷикистон) ва 1986 ғоибона Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзодаро ба охир расондааст. Солҳои 1967—1974 нозир, роҳбари бадеӣ ва директори хонаи маданияти ноҳияи Шаҳритус кор карда, аз соли 1975 дар шуъбаи фарҳанги ноҳияи Ҳисор аввал чун методист, баъдан директори хонаи маданият ва солҳои охир ҳамчун мушовири шуъбаи фарҳанг фаъолият доштааст. Дар театри халқии ноҳияи Ҳисор намоишномаҳои зиёдро таҳия намуда, дар аксарашон ба ҳайси актёр ҳунар озмудааст.

Ба Маскав, Новосибирск, Вилнюс, Берлину Лейпсиги Олмон, Торонтаи Канада ва дигар шаҳрҳо сафарҳои ҳунарӣ анҷом додааст. Иштирокдори се даври озмуни ҷумҳуриявии «Бӯстон-1,2,3», «Андалеб- 96,99», дигар ҷашнвораҳо мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гилҷоӣ

**Гилҷоӣ** — зоти қадимии гӯсфанд. Ба гурӯҳи гӯсфандони гӯшту пашму равғандеҳ мансуб аст. Рангаш асосан сафед; баъзан сиёҳ ва сурхча низ мешавад. Вазни қӯчқораш 45-50, мешаш 35-40 кг. Пашмаш дурушт (дарозиаш 20-25 см) ва нимдурушт (дарозиаш 40 см); соле ду бор (баҳор ва тирамоҳ) метарошанд (2-2,2 кг пашм медиҳад). Гилҷоӣ ба шароити иқлимаш гарми биёбону нимбиёбон ва чарогоҳҳои кӯҳӣ нағз мутобиқ шудааст. Асосан дар Афғонистон парвариш меёбад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гӯсфанд
ҶТ

**ҶТ** 

* Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Ҷумҳурии Тотористон 
* Ҷумҳурии Тува
*Ҷумҳурии Туркия
*Ҷумҳурии Туркманистон
Ҳименолепидоз

**Ҳименолепидо́з** () — як навъ бемории одаму ҷонварон ва баъзе парандаҳо.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Вяткино (Москва)

**Вяткино** () — деҳа дар ҳавзаи маъмурии Троитски Маскав. Тобеъи маҳал (поселение)-и Клёновское.

Аҳолӣ — 10 нафар (2010).

## Эзоҳ
VH1

**«VH1»** (инчунин бо номи **VH-1: Video Hits One** аз соли 1985 то 1994 маълум аст) — як канали телевизиони кабелии ИМА мебошад, ки ба ViacomCBS тааллуқ дорад. Он 1 январи соли 1985 оғоз ёфт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии VH1

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1985
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Ҳимен

**Ҳимен** ( ё ) — дар асотирии юнонӣ худои издивоҷ, ҷашни арӯсӣ ва мусиқӣ буд. Ӯ писари Афродита ва Дуюнисус буд ва бад-ин сабаб бародари воқеъи Приёпус ба шумор мерафт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Hymen // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.

Гурӯҳ:Худоёни Юнони Қадим
Катерина Сакелларопулу

**Катерина Сакелларопоулу** (, тав. 30 майи 1956, Салоники, Юнон) — президенти 13-уми Юнон (ҳаштум дар таърихи Ҷумҳурии сеюми Юнон ҳозира) ва аввалин зане, ки ин вазифаро ишғол мекунад. Ӯ 13 марти соли 2020 ба кор шурӯъ кард. Ӯ 22 январи соли 2020 ба унвони вориси президент Прокопис Павлопулос аз ҷониби парлумони Юнон интихоб шуд. Қабл аз интихоб шуданаш, аз моҳи октябри соли 2018, вай вазифаи Президенти Шӯрои Давлатии суди олии маъмурии Юнонро иҷро мекард.

## Зиндагинома
Сакелларопулу 30 майи соли 1956 дар Салоники таваллуд шудааст. Оилаи ӯ аз  шаҳри префектураи Ксантӣ омадааст. Катерина дар факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Миллии Афина ба номи Каподистрий таҳсили ҳуқуқ кардааст ва аспирантураи худро дар соҳаи ҳуқуқи конститутсионӣ ва маъмурӣ дар Донишгоҳи Пантеон-Ассоси Париж гирифтааст. Соли 1982 вай ба ҳайси маърӯзачӣ ба Шӯрои давлатӣ пазируфта шуд.

Ӯ узви Ассотсиатсияи афсарони адлияи Шӯрои давлатӣ буд. Ӯ дар ассотсиатсия як қатор вазифаҳоро иҷро кардааст: котиби генералӣ (1985-1986), ноиби президент  (2006-2008) ва президент (1993-1995, 2000-2001).

Дар соли 2000 ӯ мушовир шуд. Моҳи октябри соли 2015 ӯ ноиби президенти Шӯрои давлатӣ таъин шуд ва дар моҳи октябри соли 2018 ӯ бо як овоз ба вазифаи раиси шӯро интихоб шуд. Ҳассосияти Сакелларопулу ба озодиҳои шаҳрвандӣ, масъалаҳои экологӣ ва ҳуқуқҳои ақаллиятҳо ва гурезагон боис шуд, ки маъмурияти онвақтаи чапи Сириза ӯро ба ин вазифа пешбарӣ кунад.

Созишномаи Преспаро, ки 17 июни соли 2018 ба имзо расонида, ҳалли баҳси номгузории Мақдунияро тасдиқ кард. Ӯ масъули парвандаи шаҳрванди Русия Александр Винник, муассиси эҳтимолии криптоасъори биткоинии BTC-E дар Шӯрои давлатӣ буд.

Сакелларопулу саҳмгузори доимии маҷаллаҳои илмӣ мебошад. Ҳамчунин саҳми худро дар китоби «Бӯҳрони молиявӣ ва ҳифзи муҳити зист дар қонунияти Шӯрои давлатӣ» ()-и Papazisis Publications гузоштааст.

## Пешбарӣ ва интихоб аз ҷониби Президент
15 январи соли 2020 сарвазири Юнон Кириакос Митсотакис ӯро ба номзадии вазифаи Президенти Ҷумҳурии Юнон , ки барои он 22 январи соли 2020 интихоб шуда буд, пешниҳод кард; ба тарафдории ӯ 261 аз 300 вакили парлумон овоз дод (33 бетараф 6 ғоиб).

## Ҳаёти шахсӣ
Сакелларопуло бо шарики худ, адвокат Павлос Котсонис зиндагӣ мекунад. Вай аз издивоҷи қаблӣ як фарзанд дорад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои берунӣ

Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1956
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони 30 май
Гурӯҳ:Аввалин бонувон дар касбҳо
Гурӯҳ:Бонувон-сиёсатмадорон
Гурӯҳ:Президентҳои Юнон
Гурӯҳ:Президентҳое, ки соли 2020 ба кор шурӯъ кардаанд
Янош Адер

**Я́нош А́дер** (; 9 майи 1959, Чорна) — сиёсатмадор ва ходими давлатии маҷорӣ, президенти Маҷористон.

## Зиндагинома
Дар соли 1983 дараҷаи доктори фак. ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Будапештро соҳиб шуд. Дар солҳои 1986—1990 коргарии илмии Пажӯҳишгоҳи ҷомеашиносии Академияи илмҳои Маҷористон буд.

Дар соли 1988 ба ҳизби Фидес пайваст. Раиси Шӯрои миллӣ ва ноиби президенти Фидес буд. Дар солҳои 2002-2006 раҳбари фраксияи Фидес дар парлумон буд.

Дар солҳои 1990—2009 вакили парлумони Маҷористон, 1997—1998 ва 2006—2009 — ноиби сухангӯ, 1998—2002 — сухангӯи парлумон буд. Дар солҳои 2009—2012 — вакили Парлумони Аврупо.

2 майи 2012 ба вазифаи президенти Маҷористон интихоб шуд; 10 майи 2012 ба кор шурӯъ кард.

13 марти 2017 Янош Адер барои панҷ соли минбаъда ба даври дуюми президентӣ интихоб шуд. 8 май ба кор шурӯъ кард..

### Ҷоизаҳо

* Салиби калони ордени маҷории Хизматҳо бо занҷир (2012)
* Ордени князи Ярослави Хирадманд дараҷаи I (Украина, соли 2016)
* Салиби калони дараҷаи олии ордени «Барои хидматҳо ба Ҷумҳурии Федеративии Олмон» (2016)
* Занҷири ордени Салиби Ҷанубӣ (Бразилия, соли 2016)
* Ордени Ҷумҳурӣ (2016)
* Ордени «Стара планина» дараҷаи 1, Булғористон (2014)
* Дорандаи Салиби калони ордени Леополди I (24 декабр, 2016)
* Ордени Дӯстик 1 дараҷа (2016)
* Ордени Садбарги сафед

### Оила
Зан дорад, соҳиби чор фарзанд. Зан — додситон.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Биография на сайте парламента Венгрии
* Биография на сайте Европарламента
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Маҷористон
Гурӯҳ:Вакилони Парлумон Аврупо аз Маҷористон
Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Пyмипон Адулядет

**Пyмипон Адулядет** (); ) — подшоҳи Таиланд аз сулолаи Чакри (1946—2016).

## Эзоҳ

*
Маҳалли Краснопахорское

**Маҳалли Краснопахо́рское** () — маҳал (воҳиди мунисипиалӣ ва маъмурӣ ) дар ҳайати округи маъмурии Троитски шаҳри Маскав. 

Маркази маъмурӣ — деҳаи Красная Пахра.
28 феврали соли 2005 чун маҳалл (шаҳрак)-и деҳоти (сельское поселение) Краснопахорское дар ҳайати ноҳияи мунисипиалии Подолски вилояти Маскав, дар худ 20 деҳаи баъдан барҳамёфтаи ҳавзаи маъмурии Краснопахорскоеро шомил медошт.
Тибқи лоиҳаи васеънамоии қаламрави Маскав, аз 1 июли соли 2012 тобеъи шаҳр гардид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалли Краснопахорское
Красное (посёлка, м. Краснопахорское)

**Красное** () — посёлка дар ҳавзаи маъмурии Троитск, шаҳри Маскав. Тобеъи маҳал (поселение)-и Краснопахорское.

Аҳолӣ — 95 нафар (2005).

## Эзоҳ
Красная Пахра (деҳа)

**Красная Пахра** () — деҳа дар ҳавзаи маъмурии Троитск, шаҳри Маскав. Маркази маъмурии маҳал (поселение)-и Краснопахорское.

Аҳолӣ — 2434 нафар (2010).

## Эзоҳ
Гиммик

**Гиммик** ( — ҳила, найранг) — усули ҷалби таваҷҷуҳи харидорон ба молҳои нав бо истифода аз овезаҳо, сипарҳои рекламавӣ ва номҳои ғайриодии молҳо ва ташкил намудани мусобиқа дар байни харидорон. Дар фаъолияти ширкатҳои рекламавӣ васеъ истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дасткории равоншиносӣ
Ҳименомисетҳо

**Ҳименомитсетҳо** () —  як гурӯҳи занбӯруғҳои базидиявӣ. 
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Занбӯруғҳо аз рӯи алифбо
Гинатрезия

**Гинатрезия** (аз юн. gune — зан ва атрезия) — баста шудани роҳи таносул дар пардаи бакорат, маҳбал ё бачадон.

Гинатрезия дар натиҷаи осеб (аз ҷумла ҳангоми таваллуд)-и узвҳои таносул, амалиёти ҷарроҳӣ (ҷарроҳии тармимӣ, исқот), илтиҳоб, таъсири доруҳои сӯзишовар ва радиоактив пайдо мешавад. Ҳангоми гинатрезия ихроҷи хуни ҳайз халал ёфта, он дар узв ҷамъ мегардад, ба пайдоиши гематоколпос (ёзиши маҳбал), гематометр (ёзиши бачадон) ва баъзан гематосалпинкс (ёзиши найчаҳои бачадон) шароити мусоид фароҳам меояд. Дар духтарон дар давраи балоғати ҷинсӣ ва дар занҳои синни таваллуд ҳайз қатъ гашта, зери шикам дард мекунад. Дард дар оғоз суст аст; баъд он авҷ гирифта, дил беҳузур мешавад, фаъолияти пешобдону рӯдаҳо халал меёбад.

Гинатрезияи пардаи бакорат нисбатан кам дучор меояд. Ҳангоми дар маҳбал гирд омадани хуни ҳайз пардаи бакорат варам карда, кабудтоб мегардад. Гоҳе маҳбали пурхун ёзида, ҷавфи коси хурдро комилан фаро мегирад ва бачадонро боло тела медиҳад. Дар баъзе ҳолатҳо хун мумкин аст дар ҷавфи бачадон низ ҷамъ шавад. Дар ин сурат бачадон курашакл шуда, дард мекунад. Ҳангоми гинатрезия и маҳбал (мас., дар натиҷаи зарб хӯрдан) хуни ҳайз аввал дар қисми болои он, сипас дар ҷавфи бачадон ва манигузарҳо гирд меояд.

Гинатрезияро аз рӯи маълумоти собиқаи беморӣ, муоинаи аъзои таносул, таҳқиқи ултрасадоӣ ва рентгенологии узвҳои коси хурд ташхис мекунанд. Барои пешгирии гинатрезия сари вақт муолиҷа кардани бемориҳои илтиҳобӣ, аз ҷумла вулвовагинити духтарчаҳо, дуруст таваллуд кунондани зан ва ғ. муҳим аст.

Гинатрезияро бо роҳи ҷарроҳӣ табобат мекунанд. Ҳангоми сари вақт муолиҷа кардани бастагии пардаи бакорат, қисми поину миёнаи маҳбал ва роҳи гарданаи бачадон зан метавонад фарзанддор шавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бемориҳои таносулии занон