Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудии Озарбойҷон

## Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудии Озарбойҷон
Аз ҷиҳати маъмурӣ қаламрави Ҷумҳурии Озарбойҷон ба 67 ноҳия (  ) ва 11 шаҳри  ( ) тобеи ҷумҳурӣ тақсим шудааст. Аз он ҷумла 7 ноҳия ва 1 шаҳри тобеи ҷумҳурӣ  бо мақоми ҷумҳурии мухтор (  ) - Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон  ҳамчун *эксклав (exclave)* ташкил карда шудааст.

Ноҳияҳо ба шаҳрдориҳо тақсим карда шудаанд. Дар Ҷумҳурии Озарбойҷон 2698 шаҳрдорӣ   (  ) мавҷуд аст. Ду шаҳри тобеи ҷумҳурӣ - Боку ва Ганҷа, дар навбати худ, ба ноҳияҳо тақсим карда шудаанд.

Қисми қаламрави Озарбойҷон аз ҷониби Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ зери назорат аст , ки дар минтақаи назорати шартии нерӯҳои посдори сулҳ аз Федератсияи Русия мебошад, инчунин қисми - Арманистон ( *эксклавҳои (exclave)* Кярки, Бархудорлу, Софулу, Аскипраи  болоӣ).  Қисми қаламрави Арманистон ( Артсвашен (Artsvashen) анклавест (enclave), ки дар зери итоати Озарбойҷон аст.

## Шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ

* Боку ( )
* Ганҷа (  )
* Евлох ( )
* Ланкарон (  )
* Мингачевир (  )
* Нафталон (  )
* Нахҷувон (  )
* Хонкандӣ (  )  
* Сумқоит (  )
* Шаки (  )
* Шервон (  )

## Ноҳияҳо ва шаҳрҳои Озарбойҷон

#### Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон
Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон 7 ноҳия ва 1 шаҳри дорои мақоми ҷумҳуриявиро дар бар мегирад:

## Таърих

### Солҳои 1921-1930
Дар соли 1921, ҶШС Озарбойҷон ба 17 шаҳристонҳо (уездҳо) тақсим шуда буд: Оқдош, Боку, Кӯкчой, Ганҷа, Ҷабраил-Карягин, Зоқотола, Зангазур (дар ҳамон сол ба  ҶШС Арманистон гузашт), Қазоқ, Қубодлӣ, Қуба, Ланкарон, Солён, Тавуз, Шамхор, Шаки (Нуха), Шамохӣ ва Шуша.

Соли 1922 ноҳияи собиқ Ҷеваншир барқарор карда шуд ва дар вилояти Нахҷувон ду ноҳия - Нахҷувон ва Шаруру-Даралагаз таъсис дода шуданд.

Соли 1923 Вилояти Мухтори Кӯҳистони Қарабоғ дар ҳайати ҶШС Озарбойҷон таъсис дода шуд. Ноҳияҳои Ҷавоншер, Қубодлӣ, Шуша ва Тавуз барҳам дода шуданд; Ноҳияҳои Оқдом ва Курдистон ташкил карда шуданд. Тақсимоти уездӣ дар Нахҷувон барҳам дода шуд.

Соли 1924 вилояти Нахҷувон ба ҶМШС Нахҷувон табдил дода шуд.

Соли 1926 ноҳияҳои Оқдош ва Шамхор барҳам дода шуданд.

Дар соли 1929, сохтори шаҳристон (уездӣ) барҳам дода шуд - ба ҷои шаҳристонҳо ҳавзаҳо (Боку, Ганҷа, Зоқотола-Нуха, Қарабоғ, Қуба, Ланкарон, Муғон ва Шервон), ки аз ҷумла ба ноҳияҳо тақсим шуда буданд, таъсис дода шуданд. 25 январи соли 1930 ҳавзаи Курдистон ташкил ёфт ва ноҳияи Зоқотола-Нуха ба ҳавзаҳои Зоқотола ва Нуха тақсим карда шуданд. Аммо тобистони соли 1930 ҳамаи ноҳияҳо низ барҳам дода шуданд ва ноҳияҳое, ки ба онҳо шомил буданд тобеи бевоситаи РСС Озарбойҷон.

### Солҳои 1931-1962
мини|Харитаи сохтори маъмурии Закавказӣе дар солҳои 1952-1953
Соли 1956 минтақаи Дастафур ба Дошкасан табдили ном кард. Худи ҳамон сол минтақаи Хизӣ барҳам дода шуд. Дар соли 1959 вилояти Карягин ба Физулӣ номгузорӣ шуд; Оғстафо, Қази-Муҳаммад, Қӯноқканд, Мараза, Нафтчола, Сафаралиев, Сиёзан ва Худот барҳам дода шуданд.

### Солҳои 1963-1990
Дар давраи ислоҳоти тақсимоти маъмурию ҳудудии ИҶШС тамоми қаламрави ҶШС Озарбойҷон ба ноҳияҳои деҳот ва шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ бо қаламрави тобеи худ тақсим карда шуданд. То 4 январи 1963 Озарбойҷон воҳидҳои зеринро дар бар мегирифт:

* ноҳияҳои деҳот (31): Оқдом, Оқдош, Обшӯрон, Острохон-Бозор, Барда, Варташен, Кӯкчой, Зоқотола, Зангилон, Имишлӣ, Исмоиллӣ, Қазоқ, Қосим-Исмоилов, Гадабек, Калбаҷар, Қуба, Қусор, Курдамир,  Лочин,  Ланкарон,  Лерик,  Мосоллӣ,  Собирабад,  Солён,  Уҷор,  Физулӣ, Хонлар,  Шамхор,  Шаумян, Шамохӣ, Ёрдимлӣ;
* шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ (10): Али-Байрамлӣ, Боку, Дошкасан, Давачи, Евлох, Кировобод, Мингачевир, Нафтчола, Нуха, Сумқоит;
* Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Нахҷувон: 3 ноҳия (Ҷулфо, Нахҷувон, Норашен) ва шаҳри Нахҷувон;
* Вилояти Мухтори  Қаробоғи Кӯҳӣ: 4 ноҳия (Ҳадрут, Мардакерт, Мартуни, Степанакерт) ва 2 шаҳр - Степанакерт ва Шуша.

29 майи соли 1963, шаҳри Урдубоди Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Нахҷувон ба шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ  дода шуд.

6 январи соли 1965 тамоми ноҳияҳои деҳот ба ноҳияҳои "муқаррарӣ" гузаронида шуданд.  Шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ Дошкасан, Дивичи ва Нафтечала ба тобеияти ноҳиявӣ дода шуданд. Дар ҶМШС Нахҷувон ноҳияҳои Урдубод ва Шоҳбуз ташкил карда шуданд ва шаҳри Урдубод аз тобеи ҷумҳурӣ ба тобеи вилоятӣ гузашт. Дар Вилояти Мухтори  Қаробоғи Кӯҳӣ ноҳияи Шуша ташкил карда шуд ва шаҳри Шуша аз вилоятӣ ба тобеияти ноҳиявӣ гузашт.

Дар солҳои 1960-1970, Ланкарон ва Нафталон мақоми шаҳрҳои тобеи ҷумҳуриро гирифтанд. Дар моҳи июли соли 1967 ноҳияи Острохон-Бозор ба Ҷалилобод ва моҳи сентябри соли 1968 ноҳияи Нуҳа ба Шаки ва шаҳри тобеи ҷумҳуриявии Нӯҳ ба Шоки иваз карда шуд. Соли 1973 ноҳияи Нафтчола аз нав барқарор карда шуд. Соли 1978 ноҳияи Степанакерт ба Аскарон ва ноҳияи Нахҷувон ба Бобак иваз карда шуд. Дар солҳои 80-ум, Ҷулфо ва Урдубод мақоми шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ гирифтанд.

### аз соли 1991
Дар моҳи феврали соли 1991, дар ноҳияҳои Шаумян ва Қосим Исмоилов  муттаҳид шуданд ва номи ноҳияи Гӯронбой дода шуд.

26 ноябри соли 1991 Вилояти Мухтори Қарабоғи  Кӯҳӣ барҳам дода шуд (амалан он давлати эътирофнашудаи Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ шуд ), ҳамаи ноҳияҳо ва шаҳрҳои тобеи вилоятӣ, ки ба ҳайати он дохил буданд, мустақиман ба тобеияти Озарбойҷон гузаронида шуданд. Шаҳри Степанакерт, Ханкенди ном гирифт. Ноҳияҳои Аскарон, Ҳадрут ва Мардакерт барҳам дода шуданд. Ноҳияи Мартунӣ ба Хоҷаванд иваз карда шуд. Дар қаламрави собиқ ноҳияи Аскарон ноҳияи Хоҷалӣ ташкил карда шуд. Қаламрави собиқ ноҳияи Мардакерт ба ноҳияҳои ҳамсояи Калбаҷар ва Тартар дохил карда шудааст. Қаламрави собиқ ноҳияи Ҳадрут ба минтақаи ҳамсояи Хоҷаванд дохил карда шудааст.

Соли 2004 дар Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон ноҳияи Кангарлӣ ташкил карда шуд.

Дар соли 2020 Озарбойҷон аксари қаламравҳои қаблан ишғолшударо баргардонд: як қисми собиқ Вилояти Мухтори Қарабоғи Кӯҳӣ (аз ҷумла шаҳрҳои Шуша ва Ҳадрут), инчунин Калбаҷар (бидуни қаламравҳое, ки ба собиқ ноҳияи Мардакерт дохил мешуданд) ), Ноҳияҳои Оқдом ва Лочин (ба истиснои долони Лачин) баргардонида шудаанд.

## Инчунин нигаред
* Шаҳрҳои Озарбойҷон - рӯйхати пурра
* Рӯйхати шаҳрҳои тағирёфтаи Озарбойҷон

 
## Пайвандҳо
* Дар вебсайти AGIC

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Озарбойҷон