open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ғулом Исҳоқ Хон

**Ғулом Исҳоқ Хон** () — арбоби давлатии Покистон Президенти Покистон (1988—1993).

## Зиндагинома
Дар оилаи паштунҳо ба дунё омадааст. Донишгохи Пешоварро хатм карда, ихтисоси химия ва ботаникаро гирифтааст.
Аз соли 1940 дар хидмати давлатй.

Аз соли 1947 — дар Покистони тозаистиқлол дар хидмат:

* 1947—1955 — котиби Сарвазири вилояти сархадии Шимолу Ғарбӣ, котиби департаменти ирригатсия;
* 1956—1958 — вазири корхои дохилӣ, баъд вазири обёрй ва обёрии иёлати Синд .
* 1958—1961 — сардори котиботи Вазорати хоҷагии деҳот, аъзои Шурои директорони Управленияи давлатӣ оид ба рушди захираҳои об ва энергетикаи Покистон;
* 1961—1966 — директори Идораи давлатии рушди захираҳои об ва энергетикии Покистон,
* 1966—1970 — котиби давлатии Вазорати молия,
* 1970—1971 — котиби Девони Вазирон,
* 1971—1975 — раиси бонки давлатии Покистон . Дар ин мансаб вай ба сиёсати иқтисодии сарвазир Зулфиқор Алӣ Бҳутто мухолифат кард .
* 1975—1977 — Котиби давлатии вазорати мудофиа дар ин вазифа бо ҳарбиён, аз ҷумла бо сарвари ояндаи давлат Муҳаммад Зиёулҳақ наздик шуд. Дар инкишофи барномаи миллии ҳастаӣ нақши муҳим бозид.
* 1977—1985 — вазири молияи Покистон. Вай дар ин вазифа хатти маъмурияти Зиёулхақро дар бобати исломикунонии иктисодиёт, навсозии системаҳои молия ва бонкии кишвар фаъолона пеш гирифт.
* 1985—1988 — Раиси Сенат.

Моҳи августи соли 1988, пас аз марги Муҳаммад Зиёулҳақ дар суқути ҳавопаймо, ӯ иҷрокунандаи вазифаи раисиҷумҳур шуд ва аз 13 декабри соли 1988 Президенти Покистон интихоб шуд (дар коллегияи интихоботӣ аз 446 овоз 348 овоз гирифта, аз се номзадҳои дигар пештар гузашт, ки бо дастгирии бевоситаи Ҳизби халқии Покистон ва иттифоқи демократии исломӣ, инчунин артиш, ба мал омад).

Дар моҳи августи соли 1990 ӯ Беназир Бҳутторо аз мақоми нахуствазир барканор кард ва ҳукуматро дар фасод ва сӯиистифода аз қудрат муттаҳам кард. Аммо бо вориси ӯ Навоз Шариф забони муштарак наёфта, 18 апрели соли 1993 дар бораи истеъфои ӯ аз мақоми раиси ҳукумат фармон имзо кард. Додгоҳи олии Покистон ин тасмимро хилофи қонуни асосӣ хонд ва Шариф рӯзи 26 май ба курсии худ баргашт. Пас аз ин ихтилофхо боз хам тезу тунд шуд, зеро Шариф карор дод, ки аз матни Конститутсия нуқтаҳоеро, ки ба президент ҳуқуқи пароканда кардани мақомҳои олии ҳокимияти давлатиро медоданд, хориҷ кунад. Муноқиша ғайричашмдошт ҳал шуд: рӯзи 17 июл ҳарду сиёсатмадор аз мақомҳои худ аз ҷониби низомиён барканор шуданд.

Дар нафақа ӯ зиндагии хилват дошт ва аз тамос бо расонаҳо худдорӣ мекард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P022 
* http://countrystudies.us/pakistan/77.htm

Гурӯҳ:Президентҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Муҳаммад Зиёулҳақ

**Муҳаммад Зиё-ул-Ҳақ** (12 августи 1924 - 17 августи 1988) аз июли соли 1977 то маргаш дар моҳи августи соли 1988 президент ва ҳокими низомии Покистон буд.
мини
Зиёулҳақ дар соли 1976 фармондеҳи низомии артиши Покистон таъин шуд ва дар 5 июли соли 1977 дар табаддулоти давлатӣ сарвазири вақти Покистон Зулфиқор Алӣ Бҳутторо сарнагун кард. Табаддулоти ӯ қариб бе хун буд. Чанде пас аз оғози давраи раёсати ҷумҳурӣ ӯ Зулфиқор Алӣ Бҳутторо ба эъдом маҳкум кард.

Ӯ ду ҳадафро пайгирӣ мекард: сохтани силоҳӣ ҳастаӣ ва таъсиси он чизе, ки ба гуфтаи ӯ " низоми ҳақиқии исломӣ " дар кишвар. 

Зиёулҳақ 17 августи соли 1988 ҳамроҳ бо шуморе аз генералҳои баландпояи покистонӣ дар як ҳамлаи шубҳаовари ҳавоӣ дар наздикии Баҳавалпур дар минтақаи Панҷоб кушта шуданд.
Дар замони ҳукмронии ӯ ҷанги Шӯравӣ дар Афғонистон бо он алоқаманд буд, ки ӯ тавонист аз кишварҳои ғарбӣ барои омода ва таҳкими муҷоҳидини Афғонистон кумакҳои зиёди молӣ ва низомӣ бигирад.
Баъд аз ӯ то 18 июли соли 1993 Президенти Покистон буд. 
## Пайвандҳо
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Muhammad Zia-ul-Haq». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ اوت ۲۰۰۸. 
## Эзоҳ

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Президентҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони кушташуда
Гурӯҳ:Президентҳои кушташуда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1924
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1988
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас
Шилибастау (ноҳияи Ҷомбул)

**Шилибастау** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ҷомбул ҷойгир аст. Дар соли 2009 558 нафар аҳолӣ дошт. 

## Эзоҳ
Боралдай

**Боралдай** () — шаҳрак дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Иле ҷойгир аст. Дар соли 2009 30,8 ҳаз. нафар аҳолӣ дошт. 

## Эзоҳ
Фазлилоҳи Чудри

**Фазлилоҳи Чудрӣ** (  (тав. 1 январи соли 1904, Гуҷарат — 2 июни соли 1982, Лоҳур ) — арбоби давлатии Покистон, президенти Покистон (1973-1978).

## Зиндагинома
Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифтааст, пас аз хатми мактаб ба Донишгоҳи Алигархе дохил шуд. Соли 1925 устоди илмҳои сиёсӣ шуд, дар соли 1927 дар Донишгоҳи Панҷоб дараҷаи ҳуқуқшиносиро гирифт. Пас аз хатми донишгоҳ ба Гуҷарат баргашт ва дар он ҷо ба шӯрои иттифоқ интихоб шуд  .

Соли 1942 ба Лигаи мусулмонон дохил шуд . Соли 1945 вай президенти Лигаи мусулмонони Гуҷарат шуд. Ӯ дар пахн намудани ақидахои иттиҳоди мусулмонон дар байни аҳолии шаҳри худ нақши калон бозид  .

Баъди ба даст овардани истиқлолияти Покистон Фазалилоҳ котиби парлумонии ҷумҳурӣ шуд. Баъдан вазири маориф ва тандурустӣ таъин шуд. Дар соли 1951 вай вакили Маҷлиси миллии Панҷоб интихоб шуд. Соли 1956 дар интихобот Раиси Маҷлиси миллии Покистон интихоб шуд ва то соли 1958 дар ин вазифа монд  .

Соли 1970 аз Ҳизби Халқии Покистон узви Маҷлиси Миллӣ интихоб шуд ва баъдан раиси он тасдиқ шуд. Пас аз қабули  Конститутсияи Покистон соли 1973, ӯ Президенти Ҷумҳурии Исломии Покистон шуд. 5 июли соли 1977 дар ин кишвар низомиён ба сари қудрат омаданд, 16 сентябри соли 1978 Фазлилоҳи Чудрӣ аз мақоми сарвари давлат истеъфо дод  .
## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Президентҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982
Гурӯҳ:Даргузаштагони 2 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1904
Гурӯҳ:Зодагони 1 январ
Муҳаммад Яҳё Хон

**Оғо Муҳаммад Яҳё Хон** (; ) — арбоби давлатии Покистон, генерал. Президенти сеюми Покистон ин мақомро бо мақоми вазири умури хориҷа муттаҳид кард.

## Зиндагинома
4 феврали соли 1917 дар Чаквали Ҳиндустони Бритониё таваллуд шудааст. Хонаводаи Яҳёхон решаҳои туркӣ доштанд, ки аз қабилаҳои қизилбош буданд. Падараш Саодат Алихон аз Пешовар буд. Яҳё Хон пас аз хатми донишгоҳи Панҷоб ба Академияи низомии Ҳиндустон дар Деҳрадун дохил шуд.

Дар соли 1938 ӯ дар артиши Ҳиндустони Бритониё дар як қисми низомии воқеъ дар музофоти сарҳадии шимолу ғарбӣ хидматро оғоз кард. Дар давоми Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ӯ дар Африқои Шимолӣ, Ироқ ва Италия хидмат кардааст. Пас аз тақсими Ҳиндустони Бритониё, Яҳё Хон дар таъсиси Коллеҷи фармондеҳони Покистон дар Кветта саҳм гузоштааст. Дар солҳои чанги соли 1965 ба дивизиям пиёдагардӣ фармондехй мекард. Ӯ генерал шуд ва дар соли 1966 фармондеҳи нерӯҳои пиёдагарди Покистон таъйин шуд. Дар соли 1969 вазъ дар саросари кишвар аз назорат берун шуд ва президент Муҳаммад Айюб Хон маҷбур шуд, ки қудратро ба генерал Яҳё Хон супорад. Яҳё Хон дарҳол баъди ба сари ҳокимият омадан дар мамлакат вазъияти харбӣ эълон кард. Вай конститутсияро бекор карда, маҷлисҳои миллӣ ва музофотиро пароканда кард. 31 марти соли 1969 Яҳё Хон расман президенти Ҷумҳурии Исломии Покистон шуд.

Яҳё Хон дар ин ҷанги Покистону Ҳиндустон (зимистони 1971) фармондеҳи олии артиши Покистон буд. Дар ниҳояти кор Покистон дар ҷанг мағлуб шуд, кишвар аз ҳам ҷудо шуд ва 90 000 нафар аскарони Покистон ба ҳиндуҳо таслим шуданд. Таслим шудани Қувваҳои мусаллаҳи Покистон дар Дака бе ҳеч як муқовимат Яхё Хонро ба фарди манфитарини мамлакат табдил дод. Мардум аз ҳама табақаҳои ҷомеа ба интиқод шурӯъ карданд ва ӯ илоҷи дигаре надошт, ки қудратро ба раҳбари маъруфтарин ҳизби Покистон Зулфиқор Алӣ Бҳутто 20 декабри соли 1971 супорад. Соли 1972 Бҳутто фармон дод, ки Яҳё Хонро ба ҳабси хонагӣ нигоҳ доранд

Яҳё Хон 10 августи соли 1980 дар Равалпиндӣ даргузашт..

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Паҳлавӣ
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Ҳасан ибни Алӣ

**Ал-Ҳасан ибни Алӣ ибни Абу-Толиб** (  ё 625 — ) — арбоби давлатӣ, пешвои сиёсиву динии араб, набераи паёмбар Муҳаммад (с), писари амакбачааш Алӣ ва духтараш Фотима. Халифаи панҷуми Хилофати Рошидин (аз январ то июли 661).

## Зиндагинома
Дар замони хилофати падараш Алӣ ибни Абутолиб дар ҷанги Сиффин ширкат дошт. Пас аз марги фоҷиавии падараш дар соли 661 Ҳасан халифаи Хилофати Араб эълон шуд, аммо пас аз чанд моҳ дарк кард, ки барои муқобила бо Муовияи I қувва ва воситаҳои кофӣ надорад, қудратро ба дасти охиринаш дод. Пас аз тахт даст кашидан бо бародараш Хусайн  ба Мадина рафт.

Тибқи шартҳои паймон, пас аз марги Муовия, қудрат дар хилофат ба Ҳасан бармегардад   . Ба эътиқоди шиъаҳо, ин шарт ба Муовия, ки мехост вориси писараш Язиди 1-ро бубинад, мувофиқ набуд, ки сабаби заҳролуд шудани имом шудааст  .

Шиъаён иддаъо доранд, ки Муъовия ибни Абусуфён дар марги Ҳасан даст дошта ва ҳамсараш иҷрокунанда будааст  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони 5 март
Гурӯҳ:Зодагони 1 март
Мазҳакаи илоҳӣ

**«Мазҳакаи илоҳӣ»** ( , баъдтар ** ) — мазҳакаи илоҳӣ сегонаест ба шеър, ки Данте Алегрӣ, шоир ва нависандаи итолиёӣ навиштани онро дар соли 1308 мелодӣ оғоз кард ва то замони маргаш дар соли 1321 мелодӣ комил кард. Ин китоб аз забони аввалшахс аст ва Данте дар ин китоб сафари хаёлии худро ба дӯзах, барзах ва биҳишт таъриф мекунад. Мазҳакаи илоҳӣ яке аз аввалин китобҳои адабиёти Итолиё аст ва аз бузургтарин осор дар адабиёти ҷаҳон ба шумор меояд. Ин китоб кумак кард, то забони тосканӣ ва шеваи навиштории он ба меъёри барои забони итолиёӣ табдил шавад. Ба назар мерасад, ин китоб таъсири зиёде аз китоби "Ардовирофнома" доштааст. Чаро ки ҳамоҳангии зиёде байни ин ду китоб вуҷуд дорад.

Ин китоб дар ибтидо кумедӣ (ба итолиёӣ: commedìa) ном дошт ва баъдҳо Ҷованӣ Бокаччо (нависандаи ҳамасри Данте) вожаи илоҳиро ба он афзуд ва номи Кумедии илоҳӣ (Мазҳакаи илоҳӣ) барои аввалин бор дар чоп ва низ ба соли 1555 бар ҷилди ин китоб зоҳир шуд.

Дар сафари Данте ба дунёи пас аз марг, ду роҳнамо ӯро ҳамроҳӣ мекунанд; Дар дӯзаху барзах роҳнмои ӯ «Виржил», шоири румӣ аст, ки чанд қарн пеш аз Данте зиндагӣ мекарда ва дар биҳишт роҳнмои ӯ Биатриче Портинарӣ аст, ки Данте ӯро дӯст медошта ва дар китоби "Зиндагонии нав" ба шарҳи ишқи худ ба ӯ пардохтааст. 

## Ашхоси машҳури номбурда

Дар китоб аз ашхоси машҳуре чун: Бӯалии Сино, Атлас, Ҷолинус, Буқрот, Клеопатра, Уқлидус, Ибни Рушд, Виржил, Лукрезиё, Салоҳуддин, Ҳумер, Анид, Синико, Бунифоси ҳаштум, Орфей, Селестини панҷум, Суқрот, Арасту, Афлотун, Марк Юний Брут, Диоскорит, Карнелиё, Батламиус, Ҳален, Эмпедокл, Лукин, Ҳераклиус, Толис, Зенон, Ричарди шердил,  Фаранческо, Филипу Орҷентӣ, Париж, Ошил, Мишел Эскут, Искандари Мақдунӣ, Аттило ва ғайра ном бурда шудааст.
мини|328x328пкс| Тасвир аз Густав Доре барои суруди II "Дӯзах". Нашри соли 1900
чап|мини| Дӯзах. Сандро Боттичелли.Китобхонаи Апостолии Ватикан
рост|мини|299x299пкс
чап|189x189пкс
рост|мини|363x363пкс| ''Данте ва Вирҷил дар дӯзах'', Вилям Бугеро, 1850
мини|300x300пкс| Иллюстратсия аз Густав Доре барои суруди XXI "Дӯзах". Нашри соли 1900

## Истинод

; Шарҳ

; Сарчашма

## Адабиёт

; на русском языке
* 
* 
* 
* 
* Пятачков, Ю. С. Дантовское визионерство как основа поэтических представлений Ф. И. Тютчева и Э. Э. Дикинсон о Рае (Небе) и Аде / Славянская литература во всемирном контексте: к 750-летию со дня рождения Данте Алигьери и 85-летию Владимира Короткевича — материалы XII Международной научной конференции, Минск, 22—24 октября 2015 г.: в 2 ч. — Ч. 1 / под ред. Г. М. Бутырчык. — Мн.: Издателтский центр БГУ, 2015. — С. 80—88.
* 

; на других языках
* 
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Омина бинти Ваҳб

**Омина бинти Ваҳб** (, асри VI, эҳтимол Ясриб, ҳоз. Мадина, Арабистони Саудӣ — 577, ал-Абва, *ҳамон ҷо*) — ҳамсари Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб ва модари паёмбар Муҳаммад (с)  .

## Зиндагинома
Омина бинти Ваҳб аз хонаводаи бонуфуз ва қабилаи Қурайш буд. Вай духтари Ваҳб ибни Абдулманоф, пешвои қавми Зуҳро, қабилаи Қурайш ва Барра бинти Абдулуззо аз қабилаи Абдулдар буд. Санаи дақиқи таваллуди Омина маълум нест  .

Ибни Саъд хабар медиҳад, ки ӯро амакаш Вуҳайб ибни Абдуманоф нигоҳубин мекард, ва ӯро ба Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб ва духтари худро ба Абдулмутталиб дод. Агар ин хабар дуруст бошад, пас ин метавонад як навъ одати фаромӯшшудаи издивоҷи пеш аз ислом бошад  .

Вақте ки Амина ҳанӯз ҳомиладор буд, шавҳараш Абдуллоҳ ба Сурия рафт, вале чун ба Ясриб расид, вафот кард . Тибқи суннати исломӣ, ҳангоми ҳомиладорӣ нуреро дид, ки аз ӯ меояд, ки қасрҳои Бусро дар Сурия равшан мекард  .

Пас аз ду моҳи марги Абдуллоҳ Омина писаре ба дунё омад, ки Муҳаммад ном дошт. Тибқи ривояте, ки дар он замон дар байни қурайш вуҷуд дошт, Муҳаммади хурдакакро ба бадавиён аз қабилаи Бани Саъд доданд, то ба воя расад. Дар биёбон мондан ба кӯдак имкон дод, ки забони арабӣ ва анъанаҳои арабиро омӯзад. Муҳаммадро Ҳалима бинти Абу Зуайб нигоҳубин мекард.

Ваҳте Муаммад 5 сола буд Омина ӯро ба наздаш гирифт. Тақрибан соли 577 ӯ ва писараш тасмим гирифтанд, ки ба Ясриб бираванд, то хешовандон ва қабри Абдуллоҳро зиёрат кунанд. Пас аз тақрибан як моҳ дар шаҳр мондан, онҳо ба сӯи Макка баргаштанд. Дар роҳ Омина сахт бемор шуд ва дар деҳаи ал-Абво байни Ясриб ва Макка вафот кард  .

Соли 1998 мақомоти Саудӣ қабри Амина бинти Ваҳбро, ки боқимондаҳояш дубора ба хок супурда шуданд, тахриб карданд 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Али-заде А. А. Амина бинт Вахб // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — . (CC BY-SA 3.0)
* Āmina / Watt, W. Montgomery // Encyclopaedia of Islam. 2 ed :  [англ.]. — Leiden : E.J. Brill, 1986. — Т. 1. — P. 438. (платн.)
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Оилаи Муҳаммад
Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб

**Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб ибни Ҳошим** (; тав. , Макка —  , ) — падари паёмбар Муҳаммад (с) ва писари Абдулмутталиб.

## Зиндагинома

### Қурбонӣ
Абдуллоҳ дӯстдоштаи Абдулмутталиб буд. Тибқи ривоят, Абдулмуталлиб қасам хӯрдааст, ки агар 10 писар дошта бошад, яке аз писарони худро қурбонӣ мекунад. Вақте ки баъди чандин сол писаронаш ба дунё омада ба воя расиданд, ба ёдаш назр кард. Абдулмутталиб барои муайян кардани кадоме аз писарон қурбонӣ кардан, қуръа партофта, қуръа бар Абдуллоҳ афтод. Абдулмутталиб бо тавсияи Қурайш аз нақшаи худ даст кашид ва ба ивази писараш 100 шутур қурбонӣ кард   .

### Издивоҷ
Абдуллоҳ бо зебоии хоса, хислати покизаи худ фарқ мекард ва занони зиёде зид набуданд, ки бо ӯ издивоҷ кунанд  . Соли 569 Абдуллоҳ бо духтари ашрофӣ Омина бинти Ваҳб издивоҷ кард ва аз ин издивоҷ Муҳаммад (с) ба дунё омад. Аммо Абдуллоҳ каме пеш аз таваллуди писараш даргузашт ва ӯро надида буд  .

### Марг
Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб ҳангоми маргаш 25 сол дошт. Муаррихон гузориш медиҳанд, ки Абдуллоҳ барои тиҷорат ба самти Сурия рафтааст, аммо дар роҳ дар Мадина бемор шуда, даргузашт. Ҳамчунин хабарҳое ҳастанд, ки Абдуллоҳ дар вақте ки Муҳаммад 2-моҳагӣ буд, вафот кардааст  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо викификатсияи дастии сана дар қуттӣ
Гурӯҳ:Оилаи Муҳаммад
Муҳаммад Айюб Хон

**Муҳаммад Айюб Хон** ( ; 14 майи 1907, Харипур – 19 апрели 1974, Исломобод ) – Сарфармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳ ва президенти Покистон аз соли 1958 то 1969 .

## Зиндагтнома
Дар шаҳри Ҳарипур таваллуд шудааст; аз рӯи баромади қавмӣ паштунӣ  .

Вақте ки Покистон дар соли 1947 таъсис ёфт, Айюбхон нерӯҳои мусаллаҳро дар Покистони Шарқӣ (ҳоло Банглодеш ) раҳбарӣ мекард.

Соли 1951 Сарфармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳи Покистон таъин шуд. Аз соли 1954 то соли 1956 вазири мудофиа ва вазири корҳои дохилӣ шуда кор кардааст.

7 октябри соли 1958 бо фармони президент Искандар Мирзо табаддулоти низомӣ ба амал овард, ки дар ҷараёни он ҳукумати Фирозхон Нун пароканда карда шуд. Баъд аз табаддулот Искандар  Мирзо уро сардори Управлениям вазъияти харбй таъин кард. Аммо аллакай 27 октябри соли 1958 Айюбхон Искандар  Мирзоро мачбур кард, ки истеъфо диҳад ва кишварро тарк кунад ва баъд аз он худи ӯ президенти нави Покистон эълон карда шуд ва ба ҳукумати ин кишвар сарварӣ мекард.

Дар соли 1960 вай бо ёрии референдум мавқеи худро хамчун сардори давлат конунӣ гардонд. Дар соли 1962 Конститутсияи нави кишвар, ки Покистонро ба ҷумҳурии президентӣ табдил дод, қабул кард. Мувофики конуни нави асосӣ ваколатхои сардори хукумат расман ба дасти президент гузашта, вазифаи сарвазир бекор карда шуд.
Дар соли 1965 Аюб Хон такроран, бо дастгирии коллегияи интихоботӣ, бо гирифтани 62,43% овозҳо президент гардид. Рақиби ягонаи ӯ Фотима Ҷинна, хоҳари асосгузори Покистони мустақил Муҳаммад Алӣ Ҷинна 35,86 дарсади овозҳоро ба даст овард.

Сарвари давлат, Муҳаммад Аюб Хан дар давоми ҳукмронии худ  ташаббускори Ҷанги дуюми Ҳинду-Покистон, дар сиёсати хориҷӣ ҷонибдори ИМА буд, ва Покистон ба Паймони Ироқ, сипас Созмони Аҳдномаи Марказӣ CENTO ва SEATO дохил шуд. Сиёсати афзоиши босуръати иктисодиёт ва ислоҳоти муътадили заминро пеш гирифт. Вай ба қабули конститутсияи дуюми Покистон муваффак шуд, ки вай ҳаёти сиёсиро бо доираи ба ном «хуқуқҳои асосии демократй» маҳдуд мекард.

Мохи марти соли 1968 Айюб Хон сахт бемор шуд ва назорати сиёсиро бар кишвар аз даст дод. Дар моҳи марти соли 1969 ӯ маҷбур шуд, ки дар зери фишори мухолифони сиёсӣ истеъфо диҳад ва қудратро ба генерал Муҳаммад Яҳё Хон дод.
## Пайвандҳо

* Зиндагинома 
## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Президентҳои Покистон
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Покистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Паҳлавӣ
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1974
Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 апрел
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1907
Гурӯҳ:Зодагони 14 май
Бекболат Ашекеев

**Бекболат Ашекеев** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 3222 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Абдулмутталиб

**Абдулмутталиб ибни Ҳошим ибни Абдуманаф ал-Қурашӣ** (; тав. 500, Мадина — 579, Макка, Хиҷоз) — бобои паёмбар Муҳаммад (с).

## Зиндагинома
Шайба ибни Ҳошим соли 497 дар Мадина таваллуд шудааст. Падари ӯ, Ҳошима ибни Абдуманоф асосгузори қабилаи ҳошимиён, модараш Салма бинти Амр аз қавми Бани ал-Ҳазраҷ., қабилаи бани Наҷар буд. Пас аз марги Ҳошим ибни Абдуманоф масъулияти ташкили ҳаҷ ба дӯши бародараш Мутталиб ибни Абдуманаф вогузор шуд. Вақте Муталиб ибни Абдуманоф ба Мадина расид, Шайбаро ҳамроҳ ба Макка бурд. Дар Макка гумон карданд, ки Шайба ғуломи Мутталиб аст ва ӯро Абдулмутталиб (  *ғуломи Мутталиб) ном бурданд.* Баъди даргузашти Мутталиб Абдулмутталиб масъулияти ташкили ҳаҷро ба уҳда гирифт ва дар байни мардум эҳтироми зиёд пайдо кард .

Баъди даргузашти модари паёмбар Муҳаммад Амина бинти Ваҳб, Абдулмутталиб набераи шашсолааш Муҳаммадро ба парастории худ гирифт, вале баъд аз ду сол даргузашт ва писараш Абӯтолиб парасториро ба худ гирифт .

## Фарзандон
Абдулмутталиб 10 писару 6 духтар дошт  :

# Ҳарис ибни Абдулмутталиб
# Зубайр ибни Абдулмутталиб 
# Абутолиб ибни Абдулмутталиб падари халифа Алӣ ибни Абутолиб, асосгузори сулолаи Алидон аст.
# Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб — падари паёмбар Муҳаммад
# Ҳамза ибни Абдулмутталиб — амаки ҳазрати Муҳаммад (с), иштирокчии ҷангҳои зидди мушрикони Макка.
# Абдулуззо ибни Абдулмутталиб (Абу Лаҳаб) — яке аз мухолифони ашаддии ҳазрати Муҳаммад (с) дар давраи охири фаъолияти Маккаиаш
# Гидак ибни Абдулмутталиб
# Мақвом ибни Абдулмутталиб
# Сафар ибни Абдулмутталиб
# Аббос ибни Абдулмутталиб (566-653) - писари хурдии Абдулмутталиб, падари Абдулло ибни Аббос, асосгузори сулолаи Аббосиён
# София бинти Абдулмутталиб - аммаи ҳазрати Муҳаммад, модари Зубайр ибни Аввом .

## Адабиёт

* Али-заде А. А. Абд аль-Мутталиб // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — . (CC BY-SA 3.0)
* *Rubin, Uri.* ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāshim // Encyclopaedia of Islam, THREE.
* *Pakatchi, Ahmad; Khodaverdian, Shahram.* ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāshim // Encyclopaedia Islamica.

Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Оилаи Муҳаммад
Абутолиб ибни Абдулмутталиб

**Абутолиб Абдуманаф ибни Абдулмутталиб ал-Ҳошимӣ** (, 549 — 619) — амаки ҳазрати Муҳаммад (с) ва падари Имом Алӣ. Сардори қабилаи Қурайш аз соли 578 то 619.

## Зиндагинома
Абӯтолиб писари Абдулмутталиб ва бародари падари паёмбар Муҳаммад Абдуллоҳ буд. Пас аз марги падару модари Муҳаммад (с) Абутолиб бародарзодаашро ба тарбияи худ гирифт. Дар навбати худ, ҳангоме ки Абутолиб муфлис шуд ва корҳои Муҳаммад ба далели издивоҷи муваффақ, баръакс, осон пеш рафт, амакаш Алиро ба тарбияи худ гирифт. Сарфи назар аз он, ки Абутолиб пайваста пеши ашрофи қурайш ҳазрати Муҳаммад (с) дифоъ мекард, ҳеч далели равшани мусалмон шудани ӯ вуҷуд надорад .

## Марг
Дар суннитских манбаи хабар дода мешавад, ки незадолго то марг ба он зашел паембар Муҳаммад, заставший дар бистар умиравшего Абу Джахля ва Абдуллу ибни Абу Умайю. Паембар гуфт: Абу Талибу: "Эй амакам! Бигӯ "Не худоени, ғайр аз Худо, ва ба шарофати ин ман метавонам ба заступиться барои ту пред Хешовандон!". Аммо ба умиравшему муроҷиат намуданд ва курайшиты, ки гуфтанд: "Эй Абу Талиб, ое отречешься ту аз дин Абд ал-Мутталиба?!"— и идома мегӯянд, ин суханон, то он даме, ки ӯ гуфт: "Не отрекусь ман аз дин Абд ал-Мутталиба!"Шунидани ин, Паембар гуфт: "Эй парвардигори ман бахшиш барои ту!"ва он гоҳ буд, ниспослан аят, ки дар он гуфта мешуд: "На паембар бигӯем, на лоиқи на подобает бахшиш барои бастанд, ҳатто агар он хешовандони онҳо, пас аз он ки боварӣ ба онҳо, ки касоне попадут дар Ҷаҳаннам" инчунин ва дигар аят, ки дар он гуфта шудааст: "ҳар кас сможешь ту берун меоварем, ки ба роҳи рост онҳое, ки шуморо дӯст!».

Абӯтолиб дар моҳи раҷаб ё рамазон дар соли даҳум аз оғози нубувват, пас аз шаш моҳи анҷоми бойкот ва муҳосираи мусалмонон даргузашт. Ҳамеша ёрӣ ва дифоъ аз Муҳаммад (с) мекард ва бештар ба шарофати ӯ буд, ки тавонист сабаби даъвати исломиро аз ҳамлаҳои мухолифон ҳифз кунад, аммо худаш ҳеч гоҳ аз дини ниёгон даст накашид.

## Абу Толиб дар синамо

* Паём, филми Британияи Кабир, 1976. Нақши Абутолибро Андре Морел бозӣ кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Оилаи Муҳаммад
Тауҷолӣ

**Тауҷолӣ** () — маҳалла дар ноҳияи Наврӯзбойи Алммато. Дар соли 2009 666 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Нерӯи ҳавоӣ

**Нерӯи ҳавоӣ** () — шохае аз нерӯҳои мусаллаҳ аст, ки барои анҷоми маъмуриятҳои роҳкунишӣ ва амалиётӣ дар кайҳон, ҳаво, рӯи замин, сатҳи дарёву зери об ва ҳамчунин таробарии нерӯҳои ҳавобурд, размафзору ҷангафзорҳо, парведории ҳавоӣ ва обуҳавошиносӣ бо ҳавогардҳо аст.

Нерӯи ҳавоӣ маъмулан аз анвоъи ҳавогардҳо, аз ҷумлаи ҳавогардҳои ҷангандаву бумбафкану таробарӣ, истифода мекунад.

Дар бархе аз кишварҳо вазоифи низомии марбут ба фазо (монанди партобу идораи моҳвораҳои ҷосусӣ ё мушакҳои қоррапаймо) низ ба уҳдаи нерӯи ҳавоии он кишвар аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Шохаҳои низомӣ
Нерӯи дарёӣ

**Нерӯи дарёӣ** () — шохае аз нерӯҳои мусаллаҳ аст, ки барои анҷоми маъмуриятҳои роҳкунишӣ ва амалиётӣ дар саҳнаҳои амалиёти низомии дарёӣ ва уқёнусӣ ба кор меравад. 

Нерӯи дарёӣ дар замони кунунӣ тавони ҳамлаи ҳастаӣ ба ҳадафҳои заминии муҳими душман, нобудии нерӯҳои новгони он дар дарёву пойгоҳҳои дарёӣ, бар ҳам задану аз миён бурдани таробарии дарёиву уқёнусӣ, тасаллут бар манотиқи дарёӣ ва уқёнусӣ ва ёрирасонӣ ба нерӯҳои заминӣ дар иҷрои амалиёт дар саҳнаҳои амалиёти низомии қорраӣ, дифоъ аз таробарии дарёиву уқёнусии нерӯҳои худӣ ва пиёда кардани нерӯҳои дарёии таҳоҷумиро дорад.

Нерӯи дарёӣ маъмуриятҳои худро ҳам бо анҷоми амалиёт ба сурати мустақил ва ҳам бо талоши муштарак бо дигар шохаҳои нерӯҳои мусаллаҳ анҷом медиҳад.

Нерӯи дарёӣ чунин вижагиҳои барҷастаро дорост:

* таҳарруки боло;
* худгардонии бисёр;
* тавоноии анҷоми амалиёт дар ҳар минтақае аз уқёнусҳои ҷаҳон;
* омодагии размии собит ва поёии размии болои нерӯҳои зердарёӣ ва новгурӯҳҳои ҳавопаймобари он.

Нерӯҳои дарёӣ дар кишварҳои пешрафтаи ҷаҳон дорои тавони мушакии ҳастаии бузурге ҳастанд.

## Сохтори нерӯи дарёӣ
Нерӯи дарёӣ аз назари созмонӣ аз ягонҳои бузург, роҳкунишӣ, бахшҳо, омӯзишгоҳҳои дарёнавардӣ ва дигар ниҳодҳо таркиб меёбад. Сохтори нерӯҳои дарёӣ монанд ба сохтори нерӯи заминӣ аст ва ягонҳои зеринро дар бар мегирад:

* новбахш — ягоне пояӣ ва роҳкунишӣ дар нерӯи дарёӣ, ки новҳои ҳамгуни радаҳои дувум, севум ва чаҳорумро дар бар мегирад;
* ҳанг — ягоне роҳкунишӣ дар нерӯҳои ҳавопаймоии дарёӣ, туфангдорони дарёӣ, падофанди соҳилӣ;
* новгунд — дастае аз новгон, ки якчанд киштиву новчаро дар бар мегирад 
* новдаста — гунае созмондеҳии роҳкунишӣ ё амалиётӣ дар нерӯи дарёӣ, ки зербахши новгурӯҳ аст ва ду ё чанд новро дар бар мегирад

Ягони пояӣ дар сохтории нерӯи дарёӣ пойгоҳ аст, ки он маконест дарёӣ, ки омоду пуштибонии умуру амалиёти ягонҳои шиноварро бар уҳда дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Артиш
Бенни Андерссон

**Ёран Брур Бенни Андерссон** (; 16 декабри 1946, Стокҳолм) — оҳангсоз, навозанда, овозхон ва таҳиякунандаи мусиқии аҳли Суэд. Бештар ҳамчун узви гурӯҳи ABBA маъруф аст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:ABBA
Грозний (шаҳр)

**Грозний** (, ) — шаҳр дар Русия, пойтахти Ҷумҳурии Чеченистон. Дар шимоли Қафқоз, дар доманакӯҳи Чечен, дар соҳили дарёи Сунжа (шохоби Терек) воқеъ аст. Аҳолиаш 280,3 ҳазор нафар (2014). Истгоҳи р. о. дар шоҳроҳи Ростови лаби Дон ‒ Боку. Маркази роҳҳои автомобилгард. Фурудгоҳ дорад.

## Таърих
Грозний соли 1818 ҳангоми сохтмони хатти мудофиавии Сунжа ҳамчун қалъа бунёд шудааст. Соли 1870 қалъа баъди хотима ёфтани Ҷанги Қафқоз аҳаммияти стратегии худро аз даст дода, ба шаҳри округии вилояти Терек табдил дода шуд. Сохтмони р. о.-и Беслан — Грозний ва идомаи он то Боку (1893) ва азхудкунии конҳои нафт ба рушди босуръати Грозний мусоидат кард. Соли 1917 дар ноҳияи Грозний 386 пармачоҳи нафт амал мекард. Нафт тавассути лӯлаи нафти якуми Грозний-Петровс-Порт (ҳоло Махачқалъа) ба Русия интиқол ёфта, дар корхонаҳои маҳаллӣ софкорӣ карда мешуд. Грозний аз соли 1922 — маркази Вилояти Мухтори Чеченистон, аз соли 1934 Вилояти Мухтори Чечену Ингуш, солҳои 1936-44 ва 1957-92 — Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Чечену Ингуш, 1944-57 — маркази вилояти Грозний. Аз соли 1992 пойтахти Ҷумҳурии Чеченистон. Солҳои 1994-96 ва 1999—2000 дар натиҷаи ҷангҳои шадиди ҷудоихоҳони чечен қариб ҳамаи маҳаллаҳои аҳолинишин, корхонаҳои саноатӣ ва сохторҳои шаҳр комилан хароб гардиданд; шумораи аҳолӣ кам шуд.

## Иқтисод
Грозний ҳамчун маркази саноати нафту кимиёи Қафқози Шимолӣ саноати истихроҷи нафт, нафту кимиё, мошинасозии соҳаи нафт, тайёр кардани мутахассисон, тарҳрезии корхонаҳои саноати нафт, корҳои илмию таҳқиқотӣ ташаккул ёфт. Баъд аз барқарорсозии Грозний корхонаҳои саноати коркарди чӯб, собун, хӯрокворӣ, истеҳсоли воситаҳои нақлиёт (з-ди «Трансмаш») аз нав ба кор оғоз карданд.

## Илму фаҳанг
Дар Грозний Донишгоҳи давлатии Чеченистон (1972), ин-тҳои нафт ва омӯзгорӣ (1981), Осорхонаи миллии Ҷумҳурии Чеченистон (1996), Театри ҷумҳуриявии драмаи русии ба номи М. Ю. Лермонтов, Театри драмаи Чеченистон ба номи Х. Нуродилов (1931) фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Город Грозный. Грозный, 1984;
* Пономарёва И. 3., Севастьянов М. П. Памяти вечной достойны (Памятники и памятные места Грозний Грозного). Грозный, 1987;
* Казаков А. И. Страницы истории города Грозного. Грозный, 1989;
* Кадиев Д. А. Грозный. Столица Чеченской республики. М., 2003.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия
Ӯштеппа

**Ӯштеппа** () — шаҳр дар вилояти Алмаатои Қазоқистон.Маркази маъмурии ноҳияи Қаратол. Дар соли 2009 22989 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Маҳтоб Қулизода

**Маҳтоб Қулизода** (; таваллуд 6 апрели 1988 дар Гармсор) рӯзноманигори Эронӣ аст, ки бахусус дар макроиқтисод, иқтисоди сиёсӣ ва ҳуқуқи занон кор мекунад. Вай дар чанд рӯзномаи эронӣ, аз қабили *Ҳаёти Нав*, *Шарқ* ва *Эътимод* ба ҳайси хабарнигор кор кардааст. Ҳоло вай ба ҳайси рӯзноманигори мустақил кор мекунад. Вай дар моҳи декабри соли 2021 бо иттиҳоми режими Эрон боздошт ва бо пардохти 10 миллиард IRR муваққатан озод карда шуд. Режими Эрон низ ӯро аз хуруҷи кишвар манъ кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

*
Разъезд 47

**Разъезд 47** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаратол ҷойгир аст. Дар соли 2009 48 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Армӣ Куусела

**Армӣ Куусела** (; тав. 20-уми августи 1934, Муҳос, Финландия) — модел ва ҳунарпешаи финӣ, ғолиби озмуни зебоии Бонуи ҷаҳони соли 1952.

## Зиндагинома

### Кӯдакӣ ва ҷавонӣ
Волидайни Арми, Аарне Куусела ва Марта Кюро дар шаҳри Онтариои Канада вохӯрданд, ки дар он ҷо ба зудӣ издивоҷ карданд ва фарзанди аввалинашон дар он ҷо таваллуд шудааст. Пас аз чанд сол дар Канада, онҳо ба Финландия баргашта, дар шаҳри Мухос дар Остроботнияи Шимолӣ маскан гирифтанд.

Мартта як писару панҷ духтар таваллуд кард, ки яке аз онҳо дар дувунимсолагӣ фавтидааст. Духтари чоруми Армӣ 20 августи соли 1934 таваллуд шудааст.

Дар соли 1951 дар синни 17-солагӣ, Армӣ ба коллеҷи занона дар Порвуо дохил шуд. Вай ба шиноварӣ, лижаронӣ, гимнастикаро дӯст медошт ва ба факултаи гимнастикаи Донишгоҳи Ҳелсинки дохил шудан мехост.

### Мисс Коинот
24 майи соли 1952 Арми Куусела дар озмуни миллии зебоии  иштирок кард, ки дар ҳамон сол ба ӯ ҳуқуқ дод, ки Финландияро дар нахустин озмуни «Бонуи ҷаҳон», ки дар Лонг Бич, Калифорнияи ИМА баргузор шуд, намояндагӣ кунад. Дар ин озмун 30 нафар аз кишварҳои мухталифи ҷаҳон ширкат карданд ва Куусела ҷои аввалро гирифт. Қади вай дар он вақт 1,65 метр ва вазни ӯ 49 кг (108 фунт) буд.

Дере нагузашта баъди галабаи Армӣ режиссёри фин  ) филми "Духтари зеботарини ҷаҳон"-ро мебарорад, ки дар он Куусела худашро бозӣ мекунад ва Тауно Пало Ҷек Колманро мебозад. Сенарияи филмро Мика Валтарӣ навиштааст  .

Илова бар ин, суруди "Армӣ" бахшида ба Куусела маълум аст, ки дар иҷрои овозхони финӣ Олави Вирта машҳур шудаaст.

### Ҳаёти оянда
Дере нагузашта, Армӣ Куусела бо соҳибкори филиппинӣ Вирҷилио Хиларио вохӯрд. 4 майи соли 1953 онҳо дар Токио издивоҷ карданд ва пас аз он онҳо ба як қаср дар наздикии Манила кӯчиданд. Соли дигар, ҷуфти якҷоя дар Филиппин мусиқии «Ҳозир ва ҳамеша»-ро бароварданд , ки дар он Армӣ, аз ҷумла, суруди Майк Веларде «Minamahal kita» («Ман туро дӯст медорам») бо гагалогӣ месуруд . Дар ҳамон соли 1954, Рейно Ҳелисмаа ин сурудро ба финӣ тарҷума кард ва Тамара Храмова   онро ба финӣ иҷро кард.

Оила панҷ фарзанд дошт. Соли 1975, Хиларио аз сактаи қалб даргузашт .

Соли 1978 Куусела бо дипломати амрикоӣ Алберт Вилямс издивоҷ кард. Дар аввал онҳо дар Барселона, баъд дар Измир (Туркия) ва ниҳоят дар Сан-Диего (Калифорния) зиндагӣ мекарданд.

## Эзоҳ

## Видео

* Порча аз филми «Зеботарин духтари ҷаҳон» (1953) И
* Порча аз филми «Зеботарин духтари ҷаҳон» (1953) II
* Арми Куусела дар як рекламаи конфетҳои шоколадии Финляндия (1952)

## Пайвандҳо

*   
* Суомалайсет - Арми Куусела )
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1934
Гурӯҳ:Зодагони 20 август
Ҳарноз Сандҳу

**Ҳарноз Каур Сандҳу** (тав. 3 марти 2000, дар Чандигарх, Ҳиндустон) —модели ҳиндӣ, ғолиби озмуни Miss Universe 2021. Сандху қаблан барандаи унвони "Мисс Вселенная Дева-2021" шуда буд ва сеюмин иштирокчии ҳиндӣ аст, ки ғолиби Бонуи Коинот аст   .

## Ҳаёти барвақтӣ ва таҳсилот
Сандҳу дар деҳаи Кохали ноҳияи Гурдаспури Панҷоб, дар наздикии шаҳри Батала, дар оилаи Притампал Сингҳ Сандҳу ва Рабиндер Каур Сандҳу таваллуд шудааст. Падараш риелтор, модараш гинеколог, бародари калонӣ низ дорад, ки Ҳарнур ном дорад. 

Дар соли 2006, оила ба Англия кӯчид ва пас аз ду сол ба Ҳиндустон баргашт ва дар шаҳри Чандигарх, ки дар он ҷо Сандҳу ба воя расидааст, маскан гирифт. Вай дар Мактаби ҷамъиятии Шивалик ва Коллеҷи давлатии духтарона дар Чандигарх таҳсил кардааст. Сандҳк пеш аз он ки Miss Universe шавад, дараҷаи магистри худро дар соҳаи идоракунии давлатӣ гирифтааст 

## Озмуни зебоӣ
30 сентябри соли 2021, Сандҳу барандаи озмуни Miss Universe India 2021 шуд ва тоҷро аз собиқ дорандаи унвон Адлайн Кастелино гирифт. Ҳамчун Miss Virgo 2021, Сандху ҳуқуқи намояндагӣ аз Ҳиндустонро дар озмуни Miss Universe 2021, ки 12 декабри соли 2021 дар Эйлат, Исроил баргузор шуд, ба даст овард ва дар он ҷо ба ӯ тоҷи баранда гузошта шуд. Вай дар таърих сеюмин зодаи Ҳиндустон шуд, ки унвони "Miss Universe"-ро гирифт      .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони Чандигар
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 2000
Гурӯҳ:Зодагони 3 март
Донишгоҳи Вирҷиния

**Донишгоҳи Вирҷиния** () —  донишгоҳи ҷамъиятии тадқиқотии Вирҷинияи ИМА. Дар байни се донишгоҳи олии давлатӣ дар Иёлоти Муттаҳида ҷой гирифтааст.  Шаҳраки донишгоҳ дар Шарлоттсвилл ҷойгир буда, ба рӯйхати мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил аст. Дар вақтҳои гуногун донишҷӯёни донишгоҳ Эдгар По, Вудро Вилсон, Роберт Кеннеди, Хавер Солана буданд. Мактаби ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Вирҷиния ҳар сол дар 10 беҳтарин дар кишвар ҷойгир аст. 

## Таърих
Соли 1819 аз ҷониби Томас Ҷефферсон таъсис ёфтааст, ки шаҳраки онро ҳамчун сайти мероси ҷаҳонӣ тарҳрезӣ кардааст. Барои аввалин бор дар таърихи Амрико ихтисосҳои ба мисли меъморӣ, астрономия ва фалсафаро ппешниҳод кардан ва аввалин донишгоҳест, ки калисо ва маорифро ҷудо мекунад. Мактаби илмҳои амалӣ дар Донишгоҳи Вирҷиния аввалин мактаби техникӣ дар Иёлоти Муттаҳида буд.

Аввалин ректорони донишгоҳ собиқ президентҳои ИМА буданд: Томас Ҷефферсон, Ҷеймс Мадисон ва Ҷеймс Монро. Гарчанде ки Ҷефферсон донишгоҳро ба нақша гирифтааст, замин як вақтҳо ба хоҷагии Монро тааллуқ дошт. Хонаи ӯ дар Монро Ҳилл ҷойгир буд, ки имрӯз макони яке аз манзилҳои донишҷӯён аст.

## Тақсимот
Донишгоҳ аз бахшҳои зерин иборат аст:

* Коллеҷи санъат ва илмҳо
* Мактаби меъморӣ
* Мактаби баъдидипломии идоракунии соҳибкорӣ Дарден
* Мактаби тиҷорати McIntire 
* Мактаби таълимии Карри
* Мактаби муҳандисӣ ва илмҳои амалӣ
* Мактаби ҳуқуқ
* Мактаби тиб 
* Мактаби ҳамширагӣ

## Баҳодиҳӣ
Дар соли 2011, US News and World Report Донишгоҳи Вирҷинияро дуюмин беҳтарин донишгоҳи давлатӣ дар Иёлоти Муттаҳида ва дар маҷмӯъ бисту чорумин донишгоҳи беҳтарини кишварро ишғол кард. Донишгоҳ бо баҳои баланд ба баъзе барномаҳои таълимӣ фарқ мекунад, аз ҷумла: мактаби ҳуқуқшиносӣ (дар ҷои 9-ум), мактаби тиҷорат (14-ум), мактаби тиббӣ (27-ум).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико
Оташфишонии Семеру (2021)

**Оташфишонии Семеру** — оташфишонии як вулқон воқеъ дар ҷазираи Ява, Индонезия. 4 декабри соли 2021 оғоз ёфт. Дар натиҷаи оташфишонӣ 6,573 нафар эвакуатсия карда шуданд, ҳадди аққал 46 нафар, 104 нафар ҷароҳат бардоштанд, 9 нафари дигар бедарак шудаанд. Дар натиҷаи таркиш ҳамчунин 2970 бинои истиқоматӣ ва чанд бинои ҷамъиятӣ хароб шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ява
Қалмиқистон

мини|310пкс|Харитаи Қалмиқистон
**Ҷумҳурии Қалмиқистон** (; номи кӯтоҳаш: **Қалмиқия**) — ҷумҳурӣ дар ҳайъати Федератсияи Русия буда, дар қисми ҷанубу ғарбии Русия ҷойгир аст.

## Ҳамчунин нигаред
* Русия

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Қалмиқистон
Шорл Груллу

**Шарл Гролло** (; ) —  ва и фаронсавӣ (асри 19).

Яке аз нахустин мутарҷимони рубоиёти Умари Хайём ба забони фаронсавӣ. Тарҷумаҳояш бо номи «Рубоиёти Умари Хайём» соли 1902 дар Порис чоп шудаанд, ки дар китоб 158 рубоӣ мавҷуд аст. Шарл Гролло рубоиҳои Хайёмро аз рӯи нусхаи дастнависи дар асрҳои миёна китобатшуда тарҷума кардааст. Дар муқаддимаи китоби батабърасондааш андешаҳояшро оид ба шахсияти Умари Хайём, мазмуну мундариҷаи рубоиёти ӯ иброз доштааст. Шарл Гролло тавонистааст мазмуни рубоиҳои Хайёмро хеле хубу дақиқ ба хонанда пешниҳод намояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Шокир Мухтор. Андешаҳо дар атрофи Хайём.//Садои Шарқ. 1981, № 10;
* Шокир Мухтор. Адабиёти тоҷик дар Франция. Д., 1985;
* Шокир Мухтор. Мақолот. Д., 2001.
Бронислав Громбчевский

**Бронислав Людвигович Громбчевский** (; ) — сайёҳ ва шарқшиноси низомии лаҳистонитабори Русия, муҳаққиқи Осиёи Миёна ва миригариҳои Ҳиндукуш, шимолу шарқи Тибат ва Кошғар.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи неруҳои хушкигарди Варшава ва факултаи астрономияи Донишгоҳи Санкт-Петербург. Дар полки гренадерии лейб-горди Кексголм хидмат кардааст. Забони форсӣ- тоҷикиро медонист. Яке аз ширкаткунандагони амалиёти ҳарбӣ барои забти Олой (1876) ва Самарқанд (1878) буд. Соли 1880 ёвари сардори уезди Марғелон таъйин гардид. Ҳамчун корманди супоришҳои махсус дар назди губернатори вилояти Фарғона соли 1885 барои тафтиши вазъи марзҳо бо Хитой ба таҳқиқи Кошғар ва навоҳии марзии Тиёншон фиристода шуд. Соли 1886 як қисми Тиёншони Марказиро дар ҳавзаи д.-ҳои Сир, Норин ва Сусамир омӯхтааст. Барои дастовардҳои илмӣ бо медали нуқраи Ҷамъияти ҷуғрофиёии Русия сарфароз гардид. Соли 1888 бо супориши Ҷамъияти ҷуғрофиёии Русия аз Марғелон ба Помир, Ҳиндукуш сафар карда, баъзе минтақаҳои сароби д.-ҳои Ҳинд, Канҷут, болооби дарёи Тарим, кӯҳҳои Кошғарро таҳқиқ намуд ва ба харита ворид кард. Соли 1889 капитан Бронислав Громбчевский бо ҳамроҳии дастаи шашгонаи казакҳо ба Помир сафар карда, аз Олой ба Қаротегин, сипас ба Қалъаи Хумб (ҳоло Дарвоз), Ванҷ, Сарез, Мурғоб ва Аличур, баъзе ноҳияҳои водии Вахону Ҳиндукуш, шимолу ғарбии Тибат ва Кошғарро омӯхта, маводди бисёреро дар бораи табиат, муҳит ва тарзи зиндагии сокинони ин сарзаминҳо гирд овард, ки бархе аз онҳоро дар рисолаи «Вазъи сиёсии кунунии хонигариҳои доманаи Помир ва хатти марз бо Кашмир. Очерки ҳарбӣ-сиёсӣ» дарҷ намуд. Барои сафари илмӣ дар хатсайри «Помир-Ҳиндукуш — болооби рӯди Ил» (1888) Бронислав Громбчевский сазовори медали хурди тилоии Ҷамъияти ҷуғрофиёии Русия ва узви пайвастаи он гардид. Соли 1891 подполковник Бронислав Громбчевский дар боздиди генерал-губернатори Туркистон аз Помир ва ҳамчунин лашкаркашии полковник Ионов ба ин минтақа (1892) ширкат дошт. Соли 1893 сазовори рутбаи полковник ва сардори уезди Ӯш таъйин шуд. Соли 1896 комиссари марзбонӣ дар вилояти Амур ва соли 1899 дар вилояти Уссурияи Ҷанубӣ буд. Соли 1900 генерал-майор Бронислав Громбчевский комиссари мулкии вилояти Квантуни Хитой, солҳои 1903-06 губернатор ва атамани дастаҳои низомии казакии Астрахан, 1908-09 намояндаи Салиби Сурх дар Марокаш буд. Натиҷаи таҳқиқоти Бронислав Громбчевский дар «Ахбори Ҷамъияти ҷуғрофиёии Рус» ба табъ расидаанд, аммо аксари таълифоти ӯ чоп нагардида, ҳоло дар сурати дастнавис дар бойгонии Ҷамъияти ҷуғрофиёии Русия дар Санкт-Петербург маҳфузанд. Бронислав Громбчевский ҳангоми саёҳатҳои худ маълумоти зиёди ҷуғрофиёӣ, этнографӣ, коллексияҳои биологию зоологӣ ҷамъ карда, мавқеъҳои астрономӣ ва гипсометрии бисёр маҳалҳоро муайян намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Бокиев О. Б. Завоевание и присоединение Северного Таджикистана, Памира и Горного Бадахшона к России. Д., 1994;
* Постников А. В. Схватка на «Крыше мира». М., 2005.
Донишгоҳи Висконсин дар Мадисон

**Донишгоҳи Висконсин дар Мадисон** (  як донишгоҳи ҷамъиятии тадқиқотӣ дар Мадисон, Висконсин, ИМА . Кампуси пешбари Донишгоҳи Висконсин ва инчунин узви муассиси Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико. Соли 1848 таъсис ёфтааст.

Донишгоҳ ба 20 мактаб тақсим шудааст, ки дар онҳо то тирамоҳи соли 2009 28 960 донишҷӯ аз рӯи ихтисосҳои бакалаврӣ, 9116 нафар ба магистратура ва докторантура таҳсил мекарданд. Факултети донишгоҳ 2017 нафар коргар дорад.

Донишгоҳ 135 барномаи бакалаврӣ, 151 барномаи магистрӣ ва 107 барномаи докторантураро пешниҳод мекунад.

## Муаллимон ва коркунони илмӣ

* Ҷин Амдал
* Артур Робинсон
* Ҷон Армстронг
* Дэвид Вудворд
* Ростовтсев, Михаил Иванович
* Питер Мюлдер
* Алдо Леополд

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмӣ
* 
Гурӯҳ:Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико
Пажӯҳишгоҳи технологии Ҷорҷия

**Донишкадаи технологии Ҷорҷия**  — донишгоҳи ҷамъиятии таҳқиқотӣ ва институти технология дар Атланта, Ҷорҷия.  Он як қисми Системаи Донишгоҳи Ҷорҷия буда, дар Саванна, Ҷорҷия; Метс, Фаронса; Атлон, Ирландия; Шенҷен, Чин; ва Сингапур кампусҳо дорад.

Мактаб соли 1885 ҳамчун Мактаби Технологияи Ҷорҷия ҳамчун як қисми нақшаҳои барқарорсозӣ барои сохтани иқтисодиёти саноатӣ дар ҷануби Иёлоти Муттаҳидаи Амрико пас аз ҷанги шаҳрвандӣ таъсис дода шудааст. Дар аввал, он танҳо дараҷаи муҳандисии механикиро пешниҳод мекард. То соли 1901, барномаи таълимии он васеъ шуда, муҳандисии электрикӣ, шаҳрвандӣ ва химиявиро дар бар мегирад. Дар соли 1948, мактаб номи худро тағир дод, то таҳаввулоти худро аз мактаби савдо ба як институти техникӣ ва донишгоҳи тадқиқотии калонтар ва тавонотар инъикос кунад. Имрӯз, Georgia Tech ба шаш коллеҷ ташкил карда шудааст ва тақрибан 31- шуъба бо диққати илму техника дар бар мегирад. Он барои барномаҳои дараҷаи худ дар илмҳои компютерӣ, муҳандисӣ ва тиҷорат эътироф шудааст. 

## Эзоҳ
Ҳусайн Илоҳии Қумшаӣ

**Ҳусайн Муҳйиддин Илоҳии Қумшаӣ** (; ) — ориф, илоҳидон, ,  ва суханрони эронӣ дар заминаи ирфон, адабиёт ва фалсафаи ҳунар аст. Вай дар наққошӣ ва хушнависӣ низ осоре дорад.

## Зиндагинома
Ҳусайн Муҳйиддин Илоҳии Қумшаӣ, фарзанди Маҳдӣ Илоҳии Қумшаӣ ва Тайиба Турбатӣ дар 14 дай 1318 (4 январи 1940 мелодӣ) дар Теҳрон ба дунё омад. Таҳсилоти ибтидоӣ, миёна ва донишгоҳиро ба тартиб дар дабистони дониш, дабиристони марвӣ ва донишкадаи илоҳиёт ва маорифи исломии Донишгоҳи Теҳрон то дараҷаи дуктурӣ ба поён бурд ва низ таҳсилоти ҳавзавиро назди падар ва устодони дигар думбол кард. Падараш файласуф, ориф, ҳаким, муҷтаҳид, устоди донишгоҳ, шоир ва мутарҷими маъруфи Қуръон буд.

Таҳсилоти ҳавзавии ӯ шомил давраи комили дарсҳо ва мабоҳиси исломӣ аз ҷумла ахлоқ, мантиқ, фалсафа ва калом, фиқҳи исломӣ, забон ва адабиёти араб, адабиёти форсӣ бо тамаркуз бар шуарои ирфонӣ ҳамчун Низомӣ, Мавлоно, Саъдӣ, Ҳофиз ва шайх Маҳмуди Шабистарӣ аст. 

Қумшаӣ пас аз поёни таҳсилоти донишгоҳӣ ба кори тадрис дар Донишгоҳи Теҳрон ва соири марказҳои омӯзиши олӣ дар Эрон ва баъдҳо хориҷи кишвар пардохт ва дар канори он ба таълифу тарҷума дар заминаи ирфону адабиёт ва зебоишиносӣ машғул шуд. Вай дар соли 1358 қариб ба яксол низ риёсати Китобхонаи миллии Эронро ӯҳдадор буд.

Қумшаӣ дорои ҳамсар ва ду фарзанд, як писар ба номи шоҳид ва як духтар ба номи шодӣ аст. Ҳамсараш, Парвин Зандӣ, дорои  дараҷаи дуктурӣ дар риштаи улум ва саноеъи ғизоӣ ва устоди Донишгоҳи улуми пизишкии Шаҳид Биҳиштӣ ва муаллифу мутарҷими китобҳо ва мақолоти зиёде дар заминаи улуми ғизоӣ аст.

## Эзоҳ
Боб Дилан

**Боб Дилан** (номи пурраи **Роберт Аллен Зиммерман** (таваллуд 24 май 1941 дар Дулут, Миннесота) овозхони амрикоӣ, таронанавис, шоир ва муаллиф ва барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт дар соли 2016. Кор бо услуби мусиқии бумии Амрико , ӯ дар солҳои 1960 ба рок рӯ оварда, ашъори ошиқонаи рок-н-ролро бо ашъори адабии классикӣ ва интеллектуалӣ омехта кард. Дилан дар пайдоиши як услуби мусиқӣ бо номи фолк рок дар миёнаҳои солҳои 1960 саҳм гузоштааст ва бо номи Шекспири ҳамзамонони худ маъруф шудааст. Бархе аз осори Дилан ҳамчун гимни ҷунбишҳои иҷтимоии солҳои 1960 истиқбол шудааст. Дилан тайи панҷ даҳсолаи охир падидаи мусиқии Амрико буд ва яке аз бонуфузтарин чеҳраҳои мусиқии муосири Амрико маҳсуб мешавад.

Боб Дилан Ҷоизаи Нобел дар бахши адабиётро дар соли 2016 барои ифодаи наваш дар таронанависии Амрико гирифт, ки мавҷи вокунишҳои мусбат ва манфиро ба вуҷуд овард.

## Эзоҳ


= Пайвандҳои беруна =

* Bob Dylan "The Times They Are A-Changing", literatura.hu
* Bob Dylan Lyrics, lyrics2search.com

Гурӯҳ:Сарояндаҳои ИМА
Гурӯҳ:Зодагони соли 1941
Феҳристи сарвазирони Итолиё

**Сарвазир** ( **раиси Совети Вазирон**; ) — сардори ҳукумати Итолиё мебошад, ки ҳокимияти иҷроияро амалӣ менамояд ва сиёсати қонунгузории кишварро ташаккул медиҳад. Сарвазир инчунин роҳбарии сиёсиро таъмин мекунад ва барои рафти умумии сиёсии кишвар масъул аст.

Раиси Шӯрои Вазиронро Президенти Италия таъйин мекунад ва баъд аз он ӯ ба Президент номзадии вазиронро пешниҳод мекунад . На дертар аз даҳ рӯзи таъсисёбӣ, ҳукумат барои ба даст овардани эътимод ба парлумон пешниҳод карда мешавад. Сарвазири нав баъд аз интихоботи навбатии парлумонӣ, инчунин дар сурати пароканда шудани ҳукумат пас аз овоздиҳии нобоварӣ аз ҷониби парламент  ё истеъфои раиси қаблии ҳукумат таъйин карда мешавад.

Аз 13 феврали соли 2021 мақоми сарвазирро Марио Драгӣ бар уҳда дорад.

Феҳрист бо тартиби хронологии сарвазирони Итолиё аз замони таъсиси ин вазифа номбар шудаанд.

## Мӯҳлати ваколат
мини|171x171пкс| Нишони Итолиё

### Сарвазирони Итолиё (1946 - то ҳоло)
Баъди раъйпурсии соли 1946 Итолиё аз низоми подшоҳӣ ба низоми ҷумҳуриявӣ гузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи сарвазирон
Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Борис Громов

**Борис Всеволодович Громов** () — аз низомиёни олирутбаи шӯравӣ, ходими давлатии Русия, генерал-полковник (1989), Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1989), губернатори вилояти Маскав (2000—2012).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҳарбии Ленинград (1965), Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзе (1972) ва Академияи ҳарбии Ситоди генералӣ (1984). Солҳои 1980-82 фармондеҳи дивизия ва аз июни 1987 фармондеҳи армияи 40-уми Иттиҳоди Шӯравӣ дар Афғонистон буд. Дар аввали соли 1989 хурӯҷи муваффақонаи артиши шӯравиро аз Афғонистон ташкил намуд. Аз соли 1989 фармондеҳи Округи ҳарбии Киев. Ноябри 1990 — сентябри 1991 — муовини аввали вазири умури дохилаи ИҶШС. Дар давраи буҳрони августии соли 1991 алайҳи нақшаи ҳуҷум ба Қасри Сафеди Маскав амал кард. Аз ноябри 1991 муовини аввали фармондеҳи Қувваҳои таъйиноти умумии Қувваҳои мусаллаҳи ИДМ, аз июни 1992 муовини вазири дифои Федератсияи Русия. 3.10.1993 муқобили ворид намудани қувваҳои ҳарбӣ ба Маскав ва бо тӯпҳо тирборон кардани Қасри Сафед ва дар охири соли 1994 зидди ворид намудани қувваҳои ҳарбӣ ба Чеченистон баромад ва баъд аз ин амалан аз кор барканор карда шуд. Чанде баъд ҷунбиши «Сарзамини ман»-ро сарварӣ кард. Солҳои 1995-98 депутати Думаи давлатӣ буд. Соли 1999 губернатори вилояти Маскав интихоб гардид. Солҳои 2003—2007 ва 2007—2012 аз нав ба ин вазифа интихоб шуд. Аз 21 июни 2013 депутати Думаи давлатии Федератсияи Русия (даъвати 6). Аз соли 1999 то ҳоло раиси созмони ҷаҳонии «Бародарии размии бидуни марз», ки собиқадорони 35 ҷанг ё ихтилофоти ҷангиро муттаҳид мекунад. Пиромуни масоили артиш ва таърихи артиши Русия таълифот низ дорад.

## Ҷоизаҳо
Бо ду ордени Байрақи Сурх, орденҳои Ситораи Сурх, «Барои хидматҳо дар назди Ватан» (дараҷаҳои 2, 3, 4) ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Андрей Громико

**Андрей Андреевич Громико** (; ) — арбоби давлатӣ, ҳизбӣ ва сиёсӣ, яке аз дипломатҳои номдори замони шӯравӣ. Ду бор Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969, 1979). Доктори илмҳои иқтисодӣ (1956).

## Зиндагинома
Хатмкардаи донишкадаи иқтисодӣ (1932). Х. к. илмии Пажӯҳишгоҳи иқтисодии АИ ИҶШС (1936-37), мудири шуъбаи мамлакатҳои қитъаи Амрикои Комиссариати халқии корҳои хориҷии ИҶШС ва мушовири сафири Иттиҳоди Шӯравӣ дар ИМА (аз 1939), сафири Иттиҳоди Шӯравӣ дар ИМА ва ҳамзамон намояндаи Иттиҳоди Шӯравӣ дар Куба (1943-46), ҷонишини вазири корҳои хориҷии ИҶШС (1946-49) ва намояндаи доимии Иттиҳоди Шӯравӣ дар СММ (1946-48), ҷонишини якуми вазири корҳои хориҷии ИҶШС (1949-52 ва 1953-57), сафири Иттиҳоди Шӯравӣ дар Британияи Кабир (1952-53), вазири корҳои хориҷии ИҶШС (1957-85) ва ҳамзамон ҷонишини якуми раиси Шӯрои вазирони ИҶШС (1983-85), раиси Раёсати (Президиуми) Шӯрои Олии ИҶШС (1985-88), узви Бюрои сиёсии Кумитаи Марказии ҲКИШ (1973-88). Андрей Громико борҳо дар конфронсҳои байналхалқӣ ва иҷлосияҳои Ассамблеяи Генералии СММ иштирок ва суханронӣ карда, манфиати Иттиҳоди Шӯравӣ ва шарикони онро ҳимоя намудааст. Дар омодасозии Созишномаи манъи озмоиши силоҳи ҳастаӣ дар се сатҳи кураи Замин (1963), Созишнома оид ба ҳимояи зиддимушакӣ (1972), Созишномаҳо оид ба маҳдудсозии силоҳҳои стратегии ОСВ-1 (1972) ва ОСВ-2 (1979) нақши муҳим дошта, яке аз ташаббускорони хориҷ кардани артиши Шӯравӣ аз Афғонистон буд. Соли 1988 дар раванди сиёсати бозсозӣ ба нафақа баромад. Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 2, 5-10).

## Ҷоизаҳо
Дорандаи мукофоти Ленинӣ (1982) ва Мукофоти давлатии ИҶШС (1984). Бо 6 ордени Ленин, 3 ордени дигар ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҷузеппе Конте

**Ҷузеппе Конте** (; тав. 8 августи 1964, музофоти Фоҷҷа, Апулияи Италия) — арбоби давлатӣ ва сиёсии итолиёвӣ аст. Сарвазири Ҷумҳурии Итолиё аз 1 июни соли 2018 то 13 феврали соли 2021.
## Нигаред низ
* Феҳристи сарвазирони Итолиё

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Паоло Ҷентилони

**Паоло Ҷентилони Силвери** (; тав/ 22 ноябри 1954, Рум) — сиёсатмадор ва арбоби давлатии итолиёӣ аст. Раиси Шӯрои вазирони Италия (2016-2018).
## Нигаред низ
* Феҳристи сарвазирони Итолиё

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо