open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вержил

**Публий Вергилий Марон** (; ) — и румӣ.

## Зиндагинома
Аз хонаводаи кишоварзи муваффақе дар наздикии Монтио ба дунё омадааст. Дар Кремона, Милан ва Неопол таҳсил кард ва сипас дар шаҳри Рум фалсафа ва суханвариро омӯхт. Асари нахустини Вергилий маҷмӯаи ашъор бо номи «Каталентон» («Хурду реза») аст, ки аз 15 шеър иборат буд. Нахустин асари бузурги ӯ «Буколика» ё «Сурудҳои чӯпонӣ» (нигаред Буколика) мураттаб аз 10 суруди чӯпонӣ буда, ҳасрату афсӯси шоирро пиромуни асри тилоии афсонаӣ, ки замоне дар он мардум дар сидқу сафо мезистанд, бозтоб мекунад. Баъдан Вергилий достони «Георгис» («Дар боби кишоварзӣ», солҳои 38-30)-ро дар чаҳор ҷилд барои низомиёни бознишаста, ки соҳиби замин гашта буданд, навишт ва он дорои машваратҳо пиромуни боғдорӣ, чорводорӣ ва ғайра мебошад. Ба достон худи император Август таваҷҷуҳ зоҳир намуд; бо эҳтимоли зиёд андешаи таълифи шоҳкори ҳамосии Вергилий пиромуни таъсиси Рум − «Инаид» (12 ҷилд, солҳои 29-19) аз ӯ сар задааст. Вергилий сайъ кардааст, ки дар ин асар суннатҳои ахлоқии Руми Бостонро зинда созад ва зоти илоҳӣ будани дудмони Юлиҳоро, ки Август аз он буд, таъйид кунад. Ин достон нотамом монд ва пас аз марги Вергилий аъзои маҳфили Майкенос онро мунташир карданд. «Инаид» бо достонҳои Ҳомер шабоҳат дорад, ҷилдҳои 1-6 ба «Одиссея», 7-12 ба «Илиада» монанд мебошанд. Аммо ин асари Вергилийро бархе аз пажӯҳишгарон ҳамчун тақлиди ноуҳдабароёна дар пайравии достонҳои Ҳомер баҳо додаанд, ҳарчанд ки ин ду адиб дар тасвири чандин ҳодиса бархурди муштарак доранд, ба мисли Трояи оташгирифта, разми Энея ва шоҳи Турин, масири саёҳат ва ғайра. Вергилий вазнҳои шеърии Ҳомерро низ риоя кардааст.

Дунёи масеҳият ба Вергилий баҳои баланд додааст (барои он ки гӯё дар яке аз сурудҳои достони «Буколика», ӯ зуҳури Исои Масеҳро пешгӯӣ кардааст). Иқтибосҳои масеҳиён аз «Буколика» бавижа «Гуфтугӯи чаҳорум», эътибори Вергилийро дар асрҳои миёна афзуданд, то он ҷо ки Данте дар «Мазҳакаи илоҳӣ» барои тавсифи ҷаҳони пас аз марг аз Вергилий илҳому ибрат гирифтааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қуфли марказӣ

thumb|right|Пӯёнамоие аз наҳваи амалкарди қуфли марказӣ
**Қуфли марказӣ** (, ё ) — сомонае, ки тамоми дарҳои худравро метавон бо он аз як нуқта ҳамзамон боз кард ё баст.

Қуфли марказӣ ба мусофирин ҷилави худрав имкони қуфли ҳамзамони ҳама дарҳои худравро бо фишурдани як дукма ё задани як калидро медиҳад. Дар муделҳои аввалия, фақат дарҳои худрав қуфл мешуд вале акнун имконоте назири қуфл дари махзан сӯхт ва сандуқи ақиби низ афзуда шудааст. Аввалин созандаи қуфли марказии худрав ширкати Мерседес Бенз буда дар соли 1977 қуфлҳо ба сурати вакуум амал карда дари бок ва сандуқ низ шомил мешуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Қуфлҳо
Вергул

**Вергул (,)** (фаронс. virgule — ҷудокунанда, бахшкунанда) — яке аз аломатҳои китобат (нигориш) дар забони тоҷикӣ.

Ин аломат дар забони тоҷикӣ замони истифода аз алифбои лотинӣ (1929—1940) роиҷ гардид; пас аз гузариш ба алифбои русӣ (кириллӣ) истифодаи вергул то имрӯз (2014) идома дорад. Дар алифбои арабиасоси форсии тоҷикӣ вергул дар охири асри 19 — ибтидои асри 20 тавассути забонҳои англисӣ, фаронсавӣ роиҷ гардид. Дар забони имрӯзаи тоҷикӣ вергул аломати ҷудокунандаест, ки дар таркиби ҷумлаҳои сода ва мураккаб барои таъйини ҳудуди аъзои ҷумла, калимаҳову таркибҳо, ибораҳо, ҳудуди ҷумлаҳои дохили ҷумлаҳои мураккаб, ҷумлаҳои туфайливу истисноӣ, мухотаб, нидо, ҳиссача ва ғ. ба кор бурда мешавад. Мисолҳо:

# ҷудо кардани ҷумлаҳои содаи таркиби ҷумлаи мураккаб: Насими баҳор зулфони Гуландомро ба ҳар сӯ парешон месохт, овози шар-шари об бо савти мурғон аз дур шунида мешуд;
# дар ҷумлаҳои мураккаби пайваст пеш аз пайвандакҳои аммо, вале, лекин, балки ва ғ.: Сабзаву себаргаи кӯҳу даман дил мебарад, вале қабои зумуррадгуну хирман-хирман гулҳои зарҳалини қоқуи гӯристон бештар ҷаззоб аст (А. Самадов); 
# дар ҷумлаи мураккаби тобеъ, пеш аз пайвандакҳои тобеъкунанда, махсусан, пайвандаки «ки» ва баъд аз сифати феълӣ: Тадбири андешидаи ман ин аст, ки бо одамони худ аз ҳамон роҳ рафта, аз деҳаи шириниён гузашта, аз пушти онҳо мебароям (С. Айнӣ);
# барои ҷудо кардани аъзои истисноӣ, воҳидҳои туфайлӣ, мухотаб, ҳиссача, нидо: Мо, талабагон, дар шабҳои барф ҳам такрори рӯйисаҳнии худро тарк намекардем (С. Айнӣ); Лекин, мутаассифона, Зариф гоҳе насиҳати падарро фаромӯш мекард (А. Шукӯҳӣ);

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Аломатҳои китобат
Президентҳои Гватемала

мини| Стандарти Президенти Гватемала
**Президенти Гватемала**&nbsp;— сардори давлат ва хукумати Гватемала аст.

## Президентҳо
Аз 20 октябри соли 1944 то 15 марти соли 1945 Гватемаларо хунтаи хукуматӣ иборат аз Франсиско Хавйер Арана, Хакобо Арбенс Гусман ва Хорхе Торелло Гарридо идора мекард.

Аз 29 июн то 8 июли соли 1954 дар кишвар хунтаи ҳарбии Элфего Монсона Агирре хукмрон буд; то 26 июли соли 1957 ба хунта Карлос Кастилло Армас сардорӣ мекард

Аз 24 то 26 октябри соли 1957 дар Гватемала хунтаи ҳарбӣ бо сардории Оскар Мендоза Асурдия хукмрон буд.

## Адабиёт

* 
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Вентили электрикӣ

**Вентили электрикӣ** — абзори электротехникӣ, ки ноқилияташ асосан ба самти ҷараёни электрикӣ вобаста буда, дар самти «рост» назар ба самти «акс» як ё якчанд дараҷа зиёд аст.

Ба туфайли ин хосияти худ вентили электрикӣ дар таҷҳизоти ростгари ҷараён васеъ истифода мешавад. Падидаи вентилӣ дар ҳудуди филизз-электролит (вентили электролитӣ), филизз-газ (вентили ионӣ), филизз дар вакуум (вентили электронӣ ё электровакуумӣ), филизз ва нимноқил ё ду нимноқили дорои омезаҳои гуногун (вентили нимноқилӣ) ба амал меояд. Вентили электрикиҳои идорашаванда ва идоранашаванда мавҷуданд. Дар вентили электрикиҳои идорашаванда ноқилият дар лаҳзаи омадани сигнали идоракунанда тағйир меёбад. Дар вентили электрикиҳои идоранашаванда электроди идоракунанда вуҷуд надорад ва онҳо аз вазъи ноқилияташ кам ба вазъи ноқилияташ зиёд тавассути ба вентил додани шиддате, ки аз шиддат ҳангоми пайвастшавӣ бештар аст, мегузаранд. Вентили электрикиҳо ба тавоноӣ (аз даҳяк ҳиссаи Вт то даҳҳо кВт), қувваи ҷараёни ростшуда (аз садяк ҳиссаи А то садҳо А), шиддати корӣ (аз як ҳиссаи В то садҳо кВ), пастшавии мустақими шиддат (аз даҳяк ҳиссаи В то даҳҳо В), шиддати рахнаовари «акс» (аз даҳҳо В то садҳо кВ), вақти пайвастшавию барқароршавӣ, ба ҳаҷму вазн доро мебошанд. Вентили электрикиҳои электронию нимноқилӣ, асосан, барои табдили энергияи электрикӣ дар олоти тавоноияшон кам, масалан, дар таҷҳизоти қабули мавҷҳои радио, вентили электрикиҳои ионӣ дар дастгоҳҳои тавоноияшон зиёд, ҳаракатоварҳои электрикӣ, хатҳои интиқоли ҷараёни электрикии доимӣ ва ғ. истифода мешаванд. Вентили электрикиҳои нимноқилии идорашавандаи тавоно (тиристорҳо) сифатан ба вентилҳои ионии идорашаванда монанд бошанд ҳам, бо нишондодҳои электрикию механикиашон бартарии зиёд доранд ва дар соҳаи энергетикаи барқӣ (электроэнергетика) васеъ ба кор бурда мешаванд. Вентили электрикиро дар автоматика ва таҷҳизоти бетамоси баҳамивазшаванда (коммутатсионӣ) ва муҳофизӣ, дастгоҳҳои сигналдиҳӣ ва воситаҳои техникаи ҳисоббарорӣ барои тасбити нишондодҳо (параметрҳо), амалисозии функсияҳои мантиқӣ ба сифати ҷузъҳои ташаккулӣ, дар техникаи фавқулҳассоси басомад (СВЧ) ва таҷҳизоти қабули мавҷҳои радио ба сифати детектору ростгарҳо истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Электротехника
Алехондро Ҷамматтеи

**Алехондро Ҷамматтеи** ё **Алехондру Ҷиомотӣ** ( ;  таваллуд шудааст)  — сиёсатмадор аз Гватемала аст. Вай дар соли 2006 сардори хадамоти зиндонҳои Гватемала буд.   Ҷиомотӣ дар интихоботи президентии Гватемала дар солҳои 2007, 2011, 2015 ва 2019 ширкат карда, дар даври дуюми интихоботи президентии 11 августи соли 2019 бо касби 57,96% овозҳо президенти кунунии Гватемала интихоб шуд  Ӯ мӯҳлати президентии худро 14 январи соли 2020 оғоз мекунад. 

## Андешаҳои сиёсӣ
Алехондро Ҷамматтеи ваъда дод, ки ҳукми қатлро бозгардонад, то "ба нобуд кардани гурӯҳҳои зӯровар, мубориза бо фақр ва ҷилавгирӣ аз муҳоҷират ва хотима додан ба фасоди нафратовар" кумак кунад.

## Ҳаёти шахсӣ
Алехондро Ҷамматтеи 11 феврали 1989 бо Розанна Касерес издивоҷ кард ва соҳиби се фарзанд бо номи Марселло, Стефону ва Алехондро Ҷамматтеи аст. 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Alejandro Giammattei». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۹.

Гурӯҳ:Зодагони соли 1956
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Ҷимми Моралес

**Ҷимми Моралес** (    ; (  таваллуд шудааст) - сиёсатмадор ва президенти Гватемала аст.

Ҷимми Моралес як ҳаҷвнигори собиқи телевизион аст, ки дар сиёсат маълумот надошт, аммо дар интихоботи президентии Гватемала дар соли 2015 пирӯз шуд. Шиори ӯ, ки дар даври дуввуми интихобот 72 дарсади ороро ба даст овард, мубориза бо фасод дар Гватемала буд. 

## Эзоҳ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jimmy Morales (politician)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۵.
Гурӯҳ:Зодагони соли 1969
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Алехандро Малдонадо

**Алехандро Малдонадо** ( ;  таваллуд шудааст) — ҳуқуқшинос ва сиёсатмадор аз Гватемала аст. Ӯ солҳои 2015-2016 Президенти Гватемала буд.

## Эзоҳ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Alejandro Maldonado». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ مه ۲۰۱۶.

Гурӯҳ:Зодагони соли 1936
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Веризм

**Вери́зм** (, аз вожаи vero — ҳақиқӣ, ҳақиқатовар) — ҷараёни реалистӣ дар адабиёт ва ҳунари Итолиёи чоряки охирини асри 19.

## Таърих
Пайдоиш ва инкишофи веризм бо вазифаи нави адабиёт ва санъат дар Итолиёи муттаҳидшуда (пас аз давраи Рисорҷименто), ки ба роҳи тараққиёти буржуазӣ даромада буд, вобаста аст. Веризм дар таъсири реализми танқидии англис, фаронсавӣ ва рус, ҳамчунин натурализми Э. Золя шакл гирифтааст. Он дар фарҳанги итолиёӣ миёнаҳои асри 19 пайдо шуда (операи «Травиата»-и Ҷ. Верди, 1853), дар солҳои 1860 шакл гирифт ва дар солҳои 1880 мавқеи ҳукмронро ишғол кард. Соли 1880 Ҷ. Верга ва Л. Капуана манифести веризмро навиштанд, Ҷ. Верга новеллаи «Ифтихори деҳот» — машҳуртарин асари веризмро чоп кард. Муҳимтарин хусусиятҳои ғоявии эҷодиёти намояндагони веризм инъикоси ошкоро ва сахтгиронаи нақсу иллатҳои ҷамъият, ҳатто шаклҳои дағалу маъюби он, ҳақгӯёна ва бо ҳисси ҳамдардӣ нишон додани ҳаёти деҳқонону табақаҳои бечораи шаҳр, ҷустуҷӯи баробарию адолати иҷтимоӣ ва дар айни вақт бовар ба қисмат ва ҳаққонияти ифодаи роҳи беҳбудро дида натавонистани веристҳо мебошад. Ғоя, мазмун ва услуби веризм бештар дар наср (Ҷ. Верга, Л. Капуана, Г. Деледда), театр (мазҳакаҳои Ҷ. Роветта, Ҷ. Ҷакоза), мусиқӣ (П. Маскани, Р. Леонкавалло, Ҷ. Пуччини), ҳайкалтарошӣ (веризм Вела, веризм Ҷемито), рассомӣ (Ҷ. Пелисса да Волпедо, Ф. Палисса, А. Манчини, Ф. П. Микетти) ифода ёфтааст. Дар мусиқӣ веризм бештар дар опера муваффақият пайдо кард, вале оҳангҳои иҷтимоии ба адабиёт хосси веризм дар онҳо камтар ба назар мерасиданд. Оҳангсозон қаҳрамонҳои худро аз аҳолии деҳот, шаҳрвандони камбағал, намояндагони богема (зиёиёни камбизоат) интихоб намуда, диққати асосиро ба драмаҳои маишӣ (моҷароҳои зиндагӣ), асосан ба муноқишаҳои ишқӣ равона месохтанд. Нахустин операҳои веристӣ «Ифтихори деҳот»-и П. Маскани (1890) ва «Масхарабозон»-и Р. Леонкавалло (1892) буданд. Баъд операи веристӣ дар эҷодиёти Ҷ. Пуччини — «Манон Леско» (1893), «Богема» (1896), «Ғам» (1900), «Чио-чио-сан» (1904), «Хонум Баттерфляй» (1904), «Духтаре аз ғарб» (1910), «Плаш» (1918) муваффақияти бештар пайдо кард. Веризм дар давоми се даҳсола (1890—1920) дар опера ҳукмрон буд. Ба ғайр аз Маскани, Леонкавалло ва Пуччини ба ин ҷараён У. Ҷордано, Ф. Чилеа, Э. Волфа-Ферари ва дигарон ворид буданд. Ҷараёнҳои ба веризм монанд дар Олмон (операи «Водӣ»-и Э. д̓, Алберто), Фаронса (операҳои А. Брюно, «Луиза»-и Г. Шарпанте, асарҳои охирини Ж. Массне) вуҷуд доштанд. Беҳтарин анъанаҳои веризм дар асарҳои адибони муосири пешқадами Итолиё (Ф. Йовине, К. Леви, веризм Партолини ва дигарон) инкишоф ёфтаанд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 


Гурӯҳ:Мусиқии Итолиё
Леонид Верешагин

**Леонид Фёдорович Верешагин** () — и шӯравӣ, академики АИ ИҶШС (1966; узви вобаста, 1960). Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1963).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Одесса (1928). Фаъолияти меҳнатиаш дар Институти физикаи Донишгоҳи Одесса (1926) оғоз гардидааст. Солҳои 1934—1939 дар Институти физика ва техникаи АИ Украина (Харков) кор кардааст. Солҳои 1939—1954 мудири лабораторияи Институти кимиёи органикии АИ ИҶШС, 1954—1977 директори лабораторияи фишорҳои баланди АИ ИҶШС (аз 1958 Институти фишорҳои баланди АИ ИҶШС) буд. Аз соли 1953 ҳамзамон проф. ва мудири кафедраи физика ва кимиёи фишорҳои баланди Донишгоҳи давлатии Маскав. Соли 1973 таҳти роҳбарии Леонид Верешагин дар Институти физика ва техникаи Маскав кафедраи физикаи фишорҳои баланд таъсис ёфт. Корҳои илмии асосии Леонид Верешагин ба физика ва техникаи фишорҳои фавқулбаланд (дар ин соҳа бештар аз 150 асари илмиаш нашр гардидааст) бахшида шудаанд. Леонид Верешагинхусусиятҳои физикавии ҷисмҳои сахт (хусусиятҳои физикавию механикӣ, сохтор, ноқилияти электрикӣ ва ғ.)-ро дар фишорҳои баланд таҳқиқ намуд, усулҳои ченкунии бузургиҳои гуногуни физикӣ (тазйиқ ё деформатсия, суръати садо ва ғ.)-ро дар фишорҳои баланд кашф кард. Ӯ реаксияҳои кимиёиро дар фишору ҳароратҳои баланд, аз ҷумла суръати реаксияҳои полимершавӣ ва хусусиятҳои катализиро, ки синтези моддаҳои навро метезонанд, инчунин хусусиятҳои физикии як қатор моддаҳои органикиро омӯхт, якҷо бо ҳамкоронаш усулҳои ҳосил кардани фишорҳои баландро таҳия намуд. Соли 1960 бо роҳбарии Леонид Верешагин бори нахуст дар ИҶШС алмоси сунъӣ ва мушобеҳи фавқулсахти он — нитриди кубии бор ҳосил карда шуд.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1952) ва Мукофоти ленинӣ (1961). Бо 3 ордени Ленин ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Отто Перес Молина

**Отто Перес Молина** (таваллуд 1 декабри 1950 дар шаҳри Гватемала) — собиқ президенти Гватемала,   генерали мустаъфӣ ва собиқ раҳбари созмони ҷосусии Ҳизби муҳофизакори «Патриотист». 

Молина дар интихоботи президентии Гватемала ду давра ширкат кард. Аввалан, дар соли 2007, ӯ аз Алваро Колом, раҳбари ҳизби чапи марказии Иттиҳоди Миллии Умед мағлуб шуд.   Аммо дар интихоботи моҳи ноябри соли 2011 ӯ дар интихобот аз Ҳизби ростгарои *Ватандӯст* ширкат кард ва бо 54 дарсади овозҳо бар *Мануэл Балдизон* аз Ҳизби демократи "Эҳёи Озодӣ", ки 46 дарсади овозҳоро ба даст овард, пирӯз шуд.

Молина пас аз поёни ҷанги шаҳрвандӣ дар соли 1990 то кунун нахустин "низомии собиқ" буд, ки дар курсии ҳукуматӣ кор мекард. Вай инчунин занеро (Роксана Болд Тӣ) аввалин бор дар таърихи Гватемала ноиби президенти Гватемала таъин кард. 

Молина, ба ҷои Алваро Колом (Álvaro Colom) сарвари давлат шуд; Вай президенти сотсиал-демократ буд.

Гватемала дар сатҳи баландтарини куштор дар ҷаҳон аст. Молина ваъда дод, ки бар зидди ҷиноятҳо ва зӯроварии қочоқи маводи мухаддир мубориза мебарад. Ӯ, ки аз сӯи созмонҳои дифоъ аз ҳуқуқҳои башар дар нақзи ҳуқуқи инсон дар замони ҷангҳои дохилӣ муттаҳам шуда буд, ин иддаъоро рад мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1950
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Алфонсо Портилло

**Алфонсо Портилло** ( ;  таваллуд шудааст) — сиёсатмадор аз Гватемала аст.    Вай аз 14 январи соли 2000 то 14 январи соли 2004 президенти Гватемала буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1951
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Алваро Арзу

**Алваро Арзу** ( ;  таваллуд шудааст) — сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 14 январи соли 1996 то 14 январи соли 2000 президенти Гватемала буд. 

Алваро Арзу 27 апрели соли 2018 дар синни 72-солагӣ бар асари сактаи қалб даргузашт. 

Вай инчунин соҳиби ҷоизаҳо ба монанди Ҷоизаи сулҳи Феликс Ҳуфит-Бовини шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Алваро Колом

**Алваро Колом** (; ) — сиёсатмадор аз Гватемала аст.

Алваро Колом аввалин президенти демократии маркази чапи Гватемала (2008—2012), пас аз панҷ даҳсолаи ҳукуматҳои низомӣ ва ғайридемократӣ буд. Охирин президенти чапгаро, ки соли 1954 бар асари табаддулоти Амрико барканор шуда буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Оскар Бергер

**Оскар Бергер** ( ;  таваллуд шудааст) —  сиёсатмадор ва [ҳуқуқшинос] аз [Гватемала аст. Президенти Гватемала дар солҳои 2004—2008.

## Эзоҳ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Óscar Berger». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۳ مه ۲۰۱۶.

Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Андархам

**Андархам** (қаблан Карл Маркс; ) — деҳа дар ноҳияи Лайлаки вилояти Бодканд, Қирғизистон

Аҳолӣ — 2103 нафар дар соли 2009, 2751 нафар дар соли 2020.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Лайлак
Эски-Овчӣ

**Эски-Овчӣ** () — деҳа дар ноҳияи Лайлаки вилояти Бодканд, Қирғизистон

Аҳолӣ — 1448 нафар дар соли 2009, 1497 нафар дар соли 2020.

Дар ҷануби деҳаи Овчиқалъачаи Тоҷикистон ҷойгир аст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Лайлак
Рамиро Леон Карпио

**Рамиро Леон Карпио** ( ;   - ) — сиёсатмадор ва ҳуқуқшинос аз Гватемала буд.  Вай аз 6 июни соли 1993 то 14 январи соли 1996 президенти Гватемала буд.
Рамиро Леон Карпио 16 апрели соли 2002 дар синни 60-солагӣ даргузашт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2002
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Винисио Сересо

**Винисио Сересо** (таваллуд 26 декабри 1942) — сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 14 январи соли 1986 то 14 январи соли 1991 президенти ин кишвар буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Оскар Умберто Мехиа

Генерали бригада **Оскар Умберто Мехиа** (9 декабри соли 1930 таваллуд шудааст - 1 феврали 2016 вафот кардааст) — генерал ва сиёсатмадори Гватемала. Вай аз 8 августи соли 1983 то 14 январи соли 1986 президенти Гватемала буд.

Аскар Ҳумберту Меҷио Виктурз 1 феврали соли 2016 дар синни 85-солагӣ пас аз бемории тӯлонӣ даргузашт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1930
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2016
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Хосе Эфраин Монтт

**Хосе Эфраин Монтт** ((16 июни соли 1926 таваллуд шудааст - 1 апрели 2018 вафот кардааст) генерал ва сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай солҳо 1982 - 1983 президенти Гватемала буд.
Хосе Эфраин Монтт 1 апрели соли 2018 дар синни 91-солагӣ бар асари сактаи қалб даргузашт. 

## Дастгирии маъмурияти [[Роналд Рейган]]
Тибқи иттилои National Press Watchdog Group (FAIR),  дар MSNBC қайд мекунад, ки генерал Хосе Эфраин Монтт куштори тақрибан 2,000 мардуми бумии Гватемаларо нодида гирифт. Дар айни замон, шумораи кушташудагон тақрибан 200 000 нафарро ташкил медиҳад ва он наслкушии Гватемала номида мешавад.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1926
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Фернандо Лукас Гарсиа

**Фернандо Лукас Гарсиа**  (таваллуд 4 июли 1924 - вафот 27 май 2006) — генерал ва сиёсатмадори Гватемала. Вай аз 1 июли соли 1978 то 23 марти соли 1982 президенти Гватемала буд.

Фернандо Лукас Гарсиа 27 майи соли 2006 дар синни 81-солагӣ дар муҳоҷират дар Венесуэла даргузашт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1924
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2006
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Юҷиниу Лоюгеруд Горсио

**Юҷиниу Лоюгеруд Горсио** (; ) — сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 1 июли соли 1974 то 1 июли соли 1978 президенти Гватемала буд.

Юҷиниу Лоюгеруд Горсио 9 декабри соли 2009 дар синни 79-солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Корлус Монуел Орано Усуриу

**Корлус Монуел Орано Усуриу** ( ;  таваллуд шудааст  -  вафот кардааст) сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 1 июли соли 1970 то 1 июли соли 1974 президенти Гватемала буд.

Корлус Монуел Орано Усуриу  6 декабри соли 2003 дар синни 85-солагӣ даргузашт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1918
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2003
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Хулиу Сезар Мендез

**Хулиу Сезар Мендез аз Черногория** (    ; 23 ноябри 1915  - 30 апрели 1996) сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 1 июли соли 1966 то 1 июли соли 1970 президенти Гватемала буд.

Хулиу Сезар Мендез 30 апрели соли 1996 дар синни 80-солагӣ даргузашт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1915
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1996
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Онрике Пералто Азордио

**Онрике Пералто Азордио** (    ;  таваллуд шудааст -  вафот кардааст) сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 31 марти соли 1963 то 1 июли соли 1966 президенти Гватемала буд.

Онрике Пералто Азордио 18 феврали соли 1997 дар синни 88-солагӣ даргузашт.
## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Зодагони соли 1908
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1997
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Густаво Эспина Салгуеро

**Густаво Эспина Салгуеро** ( таваллуд 1946 ) — ноиби президенти Гватемала дар назди президент Хорхе Серрано аз соли  1991 то 1993 ва президенти Гватемала аз соли  1 июни 1993 то 5 июни 1993 буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Хорхе Антонио Серрано

**Хорхе Антонио Серрано** (  ;  таваллуд шудааст) — сиёсатмадор аз Гватемала аст. Президенти Гватемала дар солҳои 1991 -1993 буд.

## Эзоҳ
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jorge Serrano Elías». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۵.
* «Jorge_Serrano_Elías». دریافت‌شده در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۵.. [پیوند مرده]

Гурӯҳ:Зодагони соли 1945
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Булоқ-Бошӣ

**Булоқ-Бошӣ** () — деҳа дар ноҳияи Лайлаки вилояти Бодканд, Қирғизистон

Аҳолӣ — 1612 нафар дар соли 2009, 1828 нафар дар соли 2020.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Лайлак
Александр Штанько

**Александр Алексеевич Штанько** (, 25 октябри 1988, Алмаато, ҶШС Қазоқистон, СССР ) ҳуқуқшиноси рус, сафири сулҳи СММ UPF мебошад. Муассис ва директори ширкати «Адвокать» ().

## Зиндагинома

### Солҳои аввал
чап|мини|дар маросими супурдани мукофотхо
Александр 25 октябри соли 1988 дар шаҳри Олматӣ дар оилаи оддӣ таваллуд шудааст. Соли 2001 бо волидонаш ба Белгород кӯчид. Александр дар солҳои мактабхонӣ чемпиони Белгород ва Қрим доир ба шашкабозӣ шудааст. Соли 2006 литсейи №32-и Белгородро бо дипломи аъло, соли 2011, факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии тадқиқотии Белгородро хатм намуда, дар онҷо соҳиби ихтисоси ҳуқуқшинос, ва дипломи аъло гардид.
Соли 2014 аспирантураро дар Донишгоҳи кооператсия, иқтисод ва ҳуқуқи Белгород хатм кардааст.

Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ оид ба вазнабардорӣ оид ба бисепс Ассотсиатсияи «Пауэрлифтинги миллии Русия» мебошад..

### Оила
* Падар — Штанко Алексей Жоржевич адвокат
* Модар — Авертсева Марина Георгиевна

## Фаъолияти меҳнатӣ
Дар соли 2008, Александр аз рӯи ихтисос ба сифати ёрдамчии ҳуқуқ ба кор шурӯъ кард. Аз соли 2010 ба ҳайси ҳуқуқшиноси корпоративӣ ба кор шурӯъ намуда, аз соли 2013 ҳомии ҳуқуқ ва молики ширкати ҳуқуқии «Адвокат» мебошад.
чап|мини|дар конференция
Дар ҷараёни фаъолияташ дар ҳамоишҳо ва чорабиниҳои гуногун ҳамчун маърӯзачӣ ва лектор баромад кардааст. Дар соли 2020 ӯ унвони «Пешрафти сол»-ро дар соҳаи ҳуқуқ ба даст оварда, «Ҳуқуқшиноси сол» гардид.

Дар соли 2021, Александр унвони сафири сулҳи СММ UPF гирифт; муҳофизи ҳуқуқи башари сол гардид. Ӯ созанда ва модератори ҷамъияти пӯшидаи ҳуқуқии "Сӯҳбати ҳуқуқии Белгород" мебошад.

### Ҳимоятгар
Александр ба роҳбарии як ширкати ҳуқуқшиносӣ шурӯъ кард, ки парвандаҳоро дар судҳои шаҳрҳои гуногуни Федератсияи Русия бомуваффақият баррасӣ мекунад ва оид ба парвандаҳои иқтисодӣ ва масъалаҳои муфлисшавии шахсони ҳуқуқӣ тахассус дорад.  Аз ҷониби маҷаллаи "Special" ӯ ҷоизаи «Ҳуқуқшиноси сол-2020» сазовор шудааст. Соли 2020 ӯ ҷоизаи Ҳуқуқшиноси солро барои саҳмаш дар рушди таҷрибаи ҳакамӣ аз ширкати байналмилалии ҳуқуқии "LegalWorld" гирифт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1988
Рафаэл Ороско Маестре

**Рафаэл Хосе Ороско Маестре** (1954-1992) — овозхон ва композитори колумбӣ.

## Дискография

### Альбомҳои студиявӣ

* Binomio de oro (1977)
* Por lo alto (1977)
* Enamorado como siempre (1978)
* Los Elegidos (1978)
* Súper vallenato (1979)
* Clase aparte (1980)
* De caché (1980)
* 5 años de oro (1981)
* Festival vallenato (1982)
* Fuera de serie (1982)
* Mucha calidad (1983)
* Somos vallenato (1984)
* Superior (1985)
* Binomio de oro (1986)
* En concierto (1987)
* Internacional (1988)
* De Exportación (1989)
* De fiesta con binomio de oro (1990)
* De américa (1991)
* Por siempre (1991)

## Пайвандҳо

* Discogs
* MusicBrainz
* Allmusic

Гурӯҳ:Зодагони соли 1954
Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони 24 март
Гурӯҳ:Сарояндаҳои колумбӣ
Меҳриноз Аббосова

**Меҳриноз Аббосова** (; зод. 23 июли 1995; ноҳияи Чортоқ, вилояти Намангон, Узбекистон) — ,  ва адабиётшиноси узбек. Узви Иттифоқи нависандагони Узбекистон (2018). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Зулфия (2012). Дорандаи медали «Шараф» (2017).

## Зиндагинома
Меҳриноз Аббосова 23 июли соли 1995 дар ноҳияи Чортоқи вилояти Намангон таваллуд шудааст. Дар оила хурдитарин аз 3 фарзанд.

Айёми кӯдакии Меҳриноз Аббосова дар ноҳияи Чортоқ ва шаҳри Намангон гузаштааст. Соли 2002 бори нахуст дар мактаби миёнаи № 45-и ноҳия ба таҳсил шуруъ кардааст. Дар соли 2004, пас кӯчидани хонаводааш ба Намангон дар мактаби миёнаи № 57 (2004—2007), мактаби тахассусии № 57 (2007—2011) ва аз соли 2011 дар литсейи академии рақами 2-и назди Донишгоҳи Намангон таҳсил кардааст. Ӯ аз синфи 4 дар курсҳои забони англисӣ таҳсил кардааст. Ӯ дар гимнастикаи бадеӣ ва маҳфилҳои рақс ширкат карда, дар мактаби мусиқӣ навохтани фортепиано ва дуторро омӯхтааст. Ӯ орзу дошт, ки дар Донишкадаи тиббии Тошканд таҳсил кунад, табиб шавад ва рӯзе дар Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ кор карда, аҳолии минтақаҳои аз ҷиҳати экологӣ осебпазири ҷаҳонро табобат кунад .

Соли 2014 Шоира ба факултаи рӯзноманигории байналмилалии Донишгоҳи давлатии забонҳои ҷаҳонии Узбекистон дохил шуд. Соли 2017 «Камолот» дар Анҷумани IV Ҷунбиши Ҷамъиятии Ҷавонон суханронӣ кард ва бинобар ин суханрониаш ба таваҷҷӯҳи раисиҷумҳури Узбекистон Шавкат Мирзиёев уфтод. Бо даъвати президент Меҳриноз Аббосова соли 2017 дар давраи донишҷӯӣ ба вазифаи раиси Шӯрои навтаъсиси рассомони ҷавони ҷумҳурӣ таъин шуд.

Соли 2018 узви Иттифоқи нависандагони Узбакистон шуд. Аз 11 феврали соли 2022 то имрӯз дар вазифаи мушовири директори Агентии кор бо ҷавонони Ҷумҳурии Узбакистон оид ба забони давлатӣ кор мекунад.мини|274x274px| Нишасти матбуотии WikiStipendia

Меҳриноз Аббосова дар ташкил ва татбиқи лоиҳаҳои зиёд, Агентии ҷавонони Ҷумҳурии Узбекистон, махсусан марафони WikiStipendia иштирок мекунад. Шавкат Мирзиёев, раисиҷумҳури Узбакистон, дар суханронии худ дар маросиме, ки ба муносибати Рӯзи ҷавонон дар 30 июни 2022 баргузор шуд, гуфт: 

## Эҷод
Ба шеър шавқ дошта, аз хурдӣ бо адибони маъруфи Намангон — Зиёвиддин Мансур, Ғуломҷон Акбаров ва дигарон ошно мешавад. Китобҳои шоир «Мен ёшликман» (2011) ва «Юлдузранг қўшиқлар» (2014) бо тавсияи Иттифоқи нависандагони Узбакистон нашр шудаанд.

## Хонавода
Шавҳари Меҳриноз Аббосова Хушнуд Худойбердиев блогнавис ва ҳуқуқшиноси маъруфи узбак аст. Онҳо писаре бо номи Мустафо доранд.

## Ҷоизаҳо
Соли 2012 барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Зулфия дар соҳаи адабиёт шудааст. 

## Эзоҳ
Хуан Хосе Аревало

**Хуан Хосе Аревало** ( ;  таваллуд шудааст -  вафот кардааст) — сиёсатмадор ва дипломат аз Гватемала буд.
Вай аз 15 марти соли 1945 то 15 марти соли 1951 президенти 24-уми Гватемала буд.

## Эзоҳ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Juan José Arévalo». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ ژوئیه ۲۰۱۸.

Гурӯҳ:Зодагони соли 1904
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1990
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Карлос Энрике Диас де Леон

**Карлос Энрике Диас де Леон** (به      (таваллуд 15 апрели 1915 - вафот 2014) сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 27 июни соли 1954 то 29 июни соли 1954 президенти муваккатии Гватемала буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1915
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2014
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Мигел Идигурос Фуэнтес

**Мигел Идигурос Фуэнтес** ( ;  таваллуд шудааст -  вафот кардааст) — сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 2 марти соли 1958 то 31 марти соли 1963 президенти Гватемала буд.

Мигел Идигурос Фуэнтес 27 октябри соли 1982 дар синни 87-солагӣ даргузашт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1895
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Гирму Флурес Овандону

**Гирму Флурес Овандону** ( ;  таваллуд шудааст -  вафот кардааст   Вай сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 26 октябри соли 1957 то 2 марти соли 1958 президенти Гватемала буд.

Гирму Флурес Овандону 26 майи соли 1982 дар синни 87-солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зодагони соли 1894
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1982
Гурӯҳ:Президентҳои Гватемала
Навгарзан

**Навгарзан** (дар гузашта *Янгиобод-3*) — шимолтарин минтақаи аҳолинишини Ҷумҳурии Тоҷикистон ба шумор рафта, тобеи шаҳри Гулистон (собиқ Қайроққум) мебошад ва дар ҳамсарҳадии ҷамоати деҳоти Пунуки ноҳияи Ашти Тоҷикистон ва минтақаҳои аҳолинишини сарҳадии Ӯзбекистон ҷойгир аст.

Аҳолӣ — 500 нафар (2022; 877 нафар — 2012).

## Эзоҳ
Ғурми помирӣ

**Ғурми помирӣ** () ё **гӯсфанди Марко Поло** () — зергунае аз ғурм аст, ки дар кӯҳсорони Помир (дар баландии 3500-5000 м) зиндагӣ мекунад.

Ин ҷонвар ҷуссаи калон ва пойҳои дарози боқувват дорад. Дарозии баданаш 110—200 см (модинааш нисбатан хурдтар аст), қадаш 65 — 125 см, вазнаш 110—230 (модинааш 90 — 100 кг) аст. Шохаш каҷак ва сахту мустаҳкам, зарди сафедтоб, дарозиаш 67-190 см, вазнаш то 30 кг: шохи модинааш нисбатан борик ва кӯтоҳ (то 160 см). Пашмаш дурушту кӯтоҳ ва вобаста ба фасли сол тағйир меёбад (зимистон зич ва тобистон нисбати тунук мешавад). Ғурмҳо ранги гуногун (масалан: бӯр, зарди сурхча, қаҳваранг) доранд. Рангаш қаҳваги зардтоб буда, таҳи шикамаш бо мӯйинаи сафедранг пӯшида шудааст. Андомҳои биноӣ, шунавоӣ ва бӯёии ғурмҳо нағз рушд кардааст. Ғурмҳо дар 2,5-солагӣ болиғ ва то 8-10-солагӣ калон мешаванд. Давраи ҳамлашон 5-6 моҳ аст. Хӯроки ғурм алаф (рӯзе қариб 18-18,5 кг модинааш то 16 кг) аст.

Дар бадани ғурми помирӣ 9 навъи гелминт, саркоспоридияҳо ва магасҳои хунмак паразитӣ мекунанд. Ғурми помирӣ барои дурага кардани гӯсфандон истифода шудааст. Масалан, дар натиҷаи ҷуфтӣ кунондани ғурми помирӣ ва гӯсфанди меринос архармериноси қазоқиро рӯёндаанд. 

## Муҳофизат
Солҳои пеш ғурми помирӣ барои гӯшт ва пӯсташ бисёр шикор карда мешуд. Бинобар ин саршумори он алҳол хеле кам гаштааст. Шикори ғурми помирӣ дар Тоҷикистон манъ мебошад. Ғурми помирӣ ба Китоби Сурхи Тоҷикистон дохил карда шудааст.

## Нигаред низ
* Ғурм
* Гӯсфанд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жовандаҳо
Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр
Гурӯҳ:Ҳайвонот
Истахрӣ

**Абӯисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Истахрӣ** (; ) — ҷуғрофиёдон ва нақшанигори барҷастаи форс-тоҷик, муаллифи «Суввару-л-ақолим», «Масолику-л-мамолик»..

## Зиндагинома
Ӯ ҳамдавраи Ибни Ҳавқал будааст. Онҳо дар Ҳинд бо якдигар дидор карданд ва натанҳо китобҳояшон ҳамном аст, балки дар бисёре аз маворид аз истилоҳоти яксоне истифода кардаанд. Вай аз Ҳинд то Уқёнуси Атлантикро гаштааст. Фаъолияти вай бештар дар тарсими нақша будааст.

## Эзоҳ
Падарсолорӣ

**Падарсолорӣ** (), **патриархат** () — низоме, чи дар сатҳи ҷомеъа ва чи дар сатҳи хонавода, ки дар он қудрати бартар дар дасти мардон аст.

## Эзоҳ
Ҷамшед Шайбонӣ

**Ҷамшед Шайбонӣ** (; ) — оҳангсоз, коргардон, таҳиякунанда, хонанда ва таронасарои мусиқии поп ва талфиқии Эрон буд. Таронаи «Симинбарӣ» яке аз таронаҳои маъруфи вай аст.

## Зиндагинома
Ҷамшед Шайбонӣ дар сол 1304 дар Теҳрон ва дар хонаводае ҳунарманд ба дунё омад. Ӯ наваи духтарии Мирзо Абдуллоҳ, падари мусиқии Эрон аст ва падараш Иноятоллоҳхон Шайбонӣ аз пешгомони ҳунар намоиш дар Эрон ба шумор меравад. Ӯ донишомӯхтаи ба тартиб, Ҳунаристони ҳунарпешагии Теҳрон, таълиму тарбият аз Донишгоҳи Сонтомунико ва синамо аз Донишгоҳи Колифурниё аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Оҳангсозони Эрон
Илҳомия

**Илҳомия** () — равияи диние, ки пайравонаш зоҳири динро ҳиҷоб ва ботини онро асл шумурда, ба ҷои омӯхтани қуръону шариат мунтазири ҷазбаву илҳом аз олами ғайбанд. Азбаски тибқи таълимоти илҳомия омӯхтани қуръону илмҳои динӣ ва амал кардан аз рӯи қонунҳои шаръӣ нолозим аст, уламои дин онро аз ислом надонистаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ аз рӯи алифбо
Каманд

thumb|right|Лассо в прериях (из книги ''Prairie Experiences in Handling Cattle and Sheep'', Major W. Shepherd, 1884)
**Каманд**, **таноб**, **ресмон**, **[[арғамчин]]** — банд ва дом барои зинда гирифтани сайд (дар шикор) ё душман (дар ҷанг).

Аз таноб ё чарм сохта мешавад ва нӯгаш ҳалқа­ давак дорад. Камандандоз каманд­ро ба сӯи шахс ё ҷонвари гурезпо партофта, ҳалқаро ба даври баданаш меандозад ва ба тарафи худ кашида, танг мекунад. Ҷондори гирифтор аз ҳаракат бозмонда, ба асорат меафтад. Камандро дар
ҷангҳои қадим барои асир гирифтани душман ва дар шикор истифода мебурданд.

Ҳангоми муҳосираи шаҳру қалъаҳо ба нӯги Каманд чангаки филиззӣ ва чанд шохаро насб карда, онро ба самти кунгу­раву девори қалъаҳо мепартофтанд ва тавассути он худро ба боло мерасонданд. Баъзан дармуҳосира будагон низ
барои аз девори қалъаҳо поин омадан ин усулро истифода мебурданд. Ҳоло камандро барои зинда гирифтани ҳайвонот -
асп, гавазн ва амсоли ин истифода мебаранд. Камандандозӣ тамрину таҷрибаи бисёрро талаб мекунад ва ковбойҳои амрикоӣ дар истифодаи он маҳорат доранд.
Каманд дар адабиёти классикӣ, бахусус дар «Шоҳнома»,
зиёд вомехӯрад:

Маҷозан ба маънои хами зулф ва гесу истифода шудааст:

Ба маънии воҳиди ченаки дарозӣ ё саъю кӯшиши бе­
фоида кардан низ истифода шудааст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Асбоби шикори ҳайвонҳо
Заминбардорӣ

**Заминбардорӣ** — дар санъати меъморӣ сабки хосси кандакории нисбатан ҳамвор. Замин ҳангоми ороиш ва нақшу нигори дар, дарвоза ва сутунҳо истифода мешавад.
Тарзу усули ин навъи кандакорӣ чунин аст: аввал ба рӯи чӯб бо қалам нақш мекашанд ва баъд онро бо абзори нӯгтези наҷҷорӣ бурида мегиранд. Сипас ба воситаи шутургардан-зидус (як навъ искана) замини онро тоза мекунанд. Умқи нақши Замин 5-10 мм буда, ҷои он бо гурсунба холкӯбӣ мешавад. Кандакорону гачкорон дар фаъолияти ҳунариашон барои ҳамвору назаррабо ва ҷолибу зебо шудани дару панҷара, дарвоза ва сутунҳо аз Замин истифода мебаранд. Устоҳои чӯбкору гачкори тоҷик аз шеваи Замин дар ороиши чойхонаҳои шаҳрҳои Хуҷанд, Кӯлоб, Хоруғ, Данғара, бахусус «Кохи Наврӯз» дар Душанбе ва ғ. истифода бурдаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д.,1988; М.
* Рузиев. Декоративно-прикладное исукусство таджиков. Д., 2003;
* .۱٣٧٩ ،تهران. هنر المعارف دایرة

Гурӯҳ:Меъморӣ
Ормоншаҳр

[мини|Амбросиус Голбейн. Ҷазираи Ормоншаҳр. Тасвир аз нашри сеюми Ормоншаҳр аз ҷониби [Томас Мор, Базел, 1518]]

**Ормоншаҳр** (), **утопия** (аз  «на» +  «ҷой», яъне «ҷойе, ки вуҷуд надорад»; мувофиқи нусхаи дигар аз  «хуб», яъне «ҷойи хуб») — тасвири системаи идеалии иҷтимоӣ дар гузашта ё ояндаи хаёлӣ (ухрония), ё кишваре, ки гӯё аллакай вуҷуд дошт ё дар ягон ҷое вуҷуд дорад (гетеротопия) ё ҳамчун дигаргунсозиҳои иҷтимоӣ, ки ба ҳаёт татбиқ намудани идеалҳо мерасанд.

## Нигаред низ
* Вайроншаҳр

## Эзоҳ

## Адабиётҳо

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳо
* 
* 
* 
* 
* 


Гурӯҳ:Жанрҳои адабӣ
Гурӯҳ:Фантастикаи иҷтимоӣ
Заминдорӣ

**Заминдорӣ** — низоми андози замин, ки ҳукумати мустамликавии Британияи Кабир бо ташаббуси генерал-губернатори Ҳинд Ч. Корнуоллис дар Бангол ва минтақаҳои ҳамҷавори он ҷорӣ кард (аз 1793). Мувофиқи ин низом заминдорон абадан меросбарони соҳибмулк эътироф гардида, дар иваз уҳдадор шуданд, ки 9/10 андози замини ҷамъоваришударо дар соли 1790 ба хазинаи ҳукумати мустамликавии Британияи Кабир супоранд; ҳамзамон маблағи мазкур ба таври доимӣ собит монда, вобаста ба ҳосилу андози ҷамъоварикардаи солона тағйир намеёфт. Дар сурати пардохт нашудани андоз мулки заминдор мусодира гардида, иҷборан фурӯхта мешуд; дар ин ҳолат ҳамаи уҳдадориҳои мутақобилаи заминдор ва деҳқонони зердасти он аз эътибор соқит мешуданд. Ҳукумати Британияи Кабир заминдорро «лендлорд» эълон карда, ҳуқуқи молумулкии деҳқононро барҳам зад ва роҳро барои истисмори золимона кушод, ки ин ба муфлисшавии комили заминдорон мусоидат мекард

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Низоми андози замин
Заминдовар

**Заминдовар**, **Замини Довар** () — минтақаи таърихии Сиистон, дар ҷануби кӯҳистони Ғур ва дар марзи шимолии вилояти Ҳилманди Афғонистон.

Водии паҳновари Заминдовар аз ҷануби қаторкӯҳи Ҳиндукуш, болооби д. Ҳилманд то минтақаи Бӯст тӯл кашида, заминҳои кишту боғҳои зиёд дошт. Маҳсулоти асосии содиротии Заминдовар заъфарон буд. Дар осори ҷуғрофиёнависони мусулмон бо номи «Арзи Довар», «Билоди Довар», «Сарзамини Довар» низ ёд мешавад, ки чор шаҳри калон — Дарталл (Тал), Дарғаш, Бағнин (Бағшин) ва Шарвон (Сарвон) дошт. Заминдовар дар аҳди хилофати Умавиён ва Аббосиён ҷузъи қаламрави Сиистон буда, баъдан ба ҳайати давлати Саффориён (аз 865), Сомониён (аз 911) ва Ғазнавиён дохил шуд. Заминдовар дар аҳди ҳукмронии Ғиёсуддин Муҳамммад Соми Ғурӣ ба яке аз пойтахтҳои зимистонии Ғуриён табдил ёфта, дар он ҷо боғе бо номи Ирам бунёд карда шуд. Дар паҳлуи боғи Ирам майдони шикоргоҳи султон қарор дошт. Баъди ташкил ёфтани давлати Дуррониҳо (1747) Заминдовар ба вилояти Қандаҳор тобеъ гардид. Ҳоло деҳаи хурде бо номи Заминдовар дар 5 км-ии вулусволии Мусоқалъаи вилояти Ҳилманди Афғонистон вуҷуд дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Минтақаҳои таърихӣ
Замингирӣ

**Замингирӣ**, **заминзехт** (ба шуғнонӣ) — навъи бозии наврасон, ки дар фасли баҳор доир мегардад. Дар заминҳои офтобрӯи нисбатан ҳамвортар аввалҳои баҳор барф об мешавад ва 5-6 нафар наврас ва аз ин ҳам бештар (то 10 нафар) бо роҳи қуръапартоӣ тавассути сангчаи нишонадор сардорро муайян мекунанд. Сардор дар рӯи замин ба қутри 2-3 ё 4 м дар шакли давра хат мекашад. Шахси аввал, ки худи сардор онро интихоб мекунад, мехи калони дарозиаш 15-20 см (сари мехро пачақ — ҳамвор мекунад) ё сими ба ҳамин андоза буридашудаву як нӯгаш ба шакли доирача хамкардашударо рост истода, ба дохили доира ҳаво медиҳад. Агар мех ё сим ба замин халида рост наистаду ба сӯе афтад, навбати бозӣ ба шахси дигар мегузарад. Агар мех ба замин халад, вобаста ба моилии мех ё сими истода доира тақсим мешавад. Яъне, як қисми доира аз ӯ мешавад. Агар шахсе то охир заминро тақсим ва аз худ кунад, ғолиб дониста мешавад ва ҳар яке аз бозигарон ӯро бо навбат пуштора карда, гирдогирди давра мегардонанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бозиҳои бачагона
Заминвасла

thumb|
**Заминвасла** — бо филиз ба замин пайваст намудани дастгоҳҳо, таҷҳизот, мошин ва абзорҳои электрӣ.

Заминвасла барои муҳофизат аз таъсири номатлуби ҷараёни электрӣ хидмат мекунад. Заминвасла аз филиззоти заминпайваст (лӯлаҳои пӯлодӣ ё филиззи р. о.-и ба таври амудӣ ба замин гӯркардашуда ё аксар вақт тасмаҳои уфуқии мисӣ) ё симҳое, ки онҳоро бо қисмҳои ба замин пайвастшавандаи таҷҳизот алоқаманд мекунанд, иборат аст. Барои кам кардани муқовимат заминпайвастҳоро дар сатҳи обҳои зеризаминӣ гӯр кардан лозим аст. Заминваслаи таҷҳизоти баландантенна (пойгоҳҳои густариши мавҷҳои радио ва телевизион) бодбаракшакл буда, симҳои он 35-50 дарсади дарозии мавҷи ирсолшавандаро ташкил медиҳанд. Вобаста ба таъйинот Заминваслаҳо муҳофизатӣ, корӣ ва барқгардон мешаванд. Заминваслаи муҳофизатӣ барои муҳофизати инсон аз шиддатҳои номатлуби тана ва ҷузъҳои асбоб, ки ба шиддат пайваст нестанд, хидмат мекунад. Муқовимати ноқилҳои заминпайваст нисбат ба муқовимати бадани инсон (тақрибан аз 500 то 4000 Ом) бояд хеле кам бошад, то ки ҳангоми расиш тамоми ҷараён пурра ба инсон таъсир накарда, ба замин интиқол ёбад. Заминваслаи абзорҳои электриро ба
лӯлаҳои обгузар ё лӯлаҳои марказгармӣ пайваст кардан мумкин нест. Заминваслаи корӣ дар ҳолати ба тарҳи электрии таҷҳизот дохил шудани замин ва барои кор кардан мавҷуд будани зарурати пайваст кардани он истифода мешавад (масалан р. о.-и аз замин муҳофизат, яъне изолятсиянашуда чун
ҷараёнгузари трамвай ва қатораҳои электрӣ хидмат мекунад). Заминваслаи барқгардон барои муҳофизат аз таъсири ҷараёни раъду барқ таъйин гардида, барои гузаронидани ҷараёни то 200 кА дар ҳиссаи сония мутобиқ гардонида шудааст (нигар Барқгардон). Дар ҳолати бо абзорҳои электрии рӯзгор ва компютерҳо кор кардан барои амнияти инсон ва кори босамари ин абзорҳо истифода бурдани Заминвасла зарур аст. Заминваслаи табиӣ (таҳкурсии оҳанубетонии бино ё иншоот) ва сунъӣ (заминпайвасти асбобҳо ва тачҳизот) мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷараёни электрӣ
Заминдӯзӣ

**Заминдӯзӣ** — як навъи нақшдӯзӣ дар ҳунари зардӯзӣ.

Дар заминдӯзӣ нақшҳо тамоми сатҳи матоъро фаро гирифта, бо зар ё абрешим дӯхта мешаванд. Усули заминдӯзӣ дар давраҳои гуногун ба кор рафта, дар асри 19 бештар рушд кард. Дар ин давра сарулибоси аҳли дарбор ва сарватмандон бо усули заминдӯзӣ зардӯзӣ мешуданд. Усули заминдӯзӣ ниҳоят мураккаб, нозук ва заҳматталаб аст. Бо ин усул аз қадим камзӯл, камарбанд, воскат, чойхалта, тоқиҳои мардонаву занона, кафш, ҷиҳози асп ва ғ-ро зардӯзӣ мекарданд. Барои заминдӯзӣ бештар матои рангаи махмалро интихоб мекунанд, ки дар он риштаҳои заррин хуб ҷилвагар шаванд. Баъзан сарулибоси бо ин усул дӯхташударо бо сангҳои қиматӣ (алмос, фирӯза, дурдона, лаъл, гавҳар) оро медоданд. Дар гузашта аксари ҳунармандони Осиёи Миёна, аз ҷумла Бухоро, Самарқанд, Хуҷанд, Истаравшан, Исфара, Ҳисор аз усули заминдӯзӣ фаровон истифода мекарданд. Заминдӯзӣ баъзан бо зардӯзию гулдӯзӣ тавъам буда, ду навъи дӯхт дорад: яке зардӯзӣ дар рӯи матоъ ва дуввумӣ «сиддӣ» (заминдӯзии сатҳи матоъ бо истифода аз риштаҳои пахтагӣ ё абрешимӣ). Навъи дуввум бештар роиҷ аст. Ҳоло зардӯзон, маъмулан, усули «зардӯзӣ-гулдӯзӣ-заминдӯзӣ»-ро якҷо ба кор мебаранд

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зардӯзӣ
Веркблей

**Веркблей** (, аз Werk — маснуот ва Blei — сурб) — сурби нохолис, сурб бо омехтаи дигар филиззот, ки ҳангоми гудохтани маъданҳои сурбдор ё шикастпораҳои ҷинсҳои гуногуни кӯҳӣ ҳосил мекунанд.

Миқдори омехтагиҳо дар веркблей 2-3, баъзан то 10%-ро ташкил медиҳад. Одатан, дар таркиби веркблей бештар мис ва сурма, каме марги муш, қалъагӣ, висмут, баъзан ба миқдори кам руҳ, никел ва кобалт вомехӯранд. Ғайр аз ин сулфидҳои сурб, оҳан ва мис вуҷуд доранд. Дар таркибаш қариб ҳама вақт тило ва нуқра мавҷуд аст. Барои ба даст овардани сурби холис веркблейро аз омехтагиҳо тоза мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Филиззот
Гурӯҳ:Сурб
Заминбофӣ

**Заминбофӣ** — як тарзи бофтани матоъ, ки дар дукони заминӣ иҷро мешуд. Заминбофӣ бештар дар минтақаҳои Зарафшон ва Рашту Дарвоз маъмул буд. Онро бонувон аз ресмони пахтагину пашмин дар дастгоҳи одие, ки дар замини ҳамвор устувор шуда буд, анҷом медоданд. Дукони заминбофӣ аз ду чӯби мувозӣ ва болочӯб барои овехтани тахтачаи ресмонбандӣ иборат буд. Чӯбҳо аз ду тарафи муқобил ба замин мустаҳкам кӯфта мешуданд ва нӯги торҳоро ба онҳо мебастанд. Дар Варзоб онро «дукони заминакӣ» мегуфтанд ва дар он пойтоба мебофтанд. Дарозии матоъ барои пойтоба 2,5 м, бараш 15-20 см буд. Бонувони Дарвоз тавассути дукони Заминбофӣ ғайр аз матоъ, инчунин барои куртаву тоқиҳо шероза мебофтанд. Шерозаҳо аз 3 ё 5 рах иборат буда, бо риштаҳои сурху сиёҳ бофта мешуданд. Ва ҳар нақш номи худро дошт, масалан, нақши серахаро «секӯка» ё «кирмак» ва нақши панҷрахаро чашми булбулак" меномиданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Широкова З. А. Одежда // Таджики Каратегина и Дарваза. Д., 1970;
* Хамиджанова М. А. Материальная культура матчинцев до и после переселения на вновь орошенные земли. Д., 1974.

Гурӯҳ:Бофандагӣ
Заминдор

**Заминдор** (аз ) – соҳиби замин, молики милк), унвони меросии гурӯҳе аз ашрофи маҳаллӣ дар Ҳинди асримиёнагӣ, ки нисбат ба ҷогирдор имтиёз дошт, то вориси худро мустақилона интихоб кунад; дар қитъаи заминаш ҳаҷм ва усули ҷамъоварии андозро аз маҳсулоти кишоварзӣ муқаррар намояд. Аксари заминдорҳо ашрофи ҳинду буданд, ки баъди ишғоли минтақаи сукунаташон аз ҷониби мусулмонон, ба ҳукумати ин ё он сулолаи ҳукмрони Ҳинд тобеъ гардиданд. Заминдор тавассути кишоварзон қитъаи заминашро корида, уҳдадор буд, ки новобаста ба масоҳати майдони кишту ҳаҷми ҷамъоварии маҳсулот андози муқаррарии солонаро ба хазинаи ҳукумат супорад. Давлат танҳо дар сурати хиёнат варзидан ба ҳукумати марказӣ ё сарпечӣ кардани заминдор аз пардохти андоз метавонист заминҳои ӯро бозпас гирад. Дар аҳди Ҷалолуддин Муҳаммади Акбар қисми зиёди заминдорон дар минтақаҳои кӯҳистони дурдаст, аз қабили Роҷпутон, Орис, Бирор, Кобул, Гуҷарот ва Бангол имтиёзҳои худро ҳифз карданд. Баъди фавти Акбар аксарияти заминдорон ба хидмати дарбор роҳ ёфта, изофа
бар қитъаи заминашон ҷогир гирифтанд ва оҳиста-оҳиста фарқи заминдорӣ ва ҷогирдорӣ аз миён рафт.

## Адабиёт
Ад.: Антонова К. А. Очерки общественных отношений и политического строя Могольской Индии времен Акбара (1556–1605). М.,
1952; Ашрафян К. З. Аграрный строй Северной Индии (XIII – середина XVIII в.). М., 1965; .بهمنیان دورۀ در دکن اسالمی-ایرانی تمدن و فرهنگ. معصومی
.Ҳусайнов. С تهران، ۱۳۸۹ ه. ش.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Кишоварзӣ
Пол Верлен

**Пол Мари́ Верле́н** (; ) — и фаронсавӣ.
Бо нашр шудани ду маҷмӯаи шеърҳои худ — «Манзумаҳои ғамангез» (1866) ва «Ҷашнҳои шӯрангез» (1869) дар байни мардум шуҳрат ёфт. Пол Верлен яке аз асосгузорони ҷараёни ашъори рамзӣ, муаллифи китобҳои «Достонҳои муштарӣ» (1966), «Суруди дилнишин» (1870), «Хирад» (1881), «Романҳои бекалом» (1874), «Дур ва наздик» (1884), «Ишқ» (1888), «Бахт» (1891), «Сурудҳо барои маҳбуба» (1891) ва ғ. мебошад. Вай ба оҳангу мазмуни шеър аҳаммияти бисёр медод. Забони шеъру достонҳояш равону оммафаҳм аст, сурудҳои ӯ хеле дилангез, дорои образҳои рамзӣ мебошанд. Мавзӯи асосии офаридаҳои Пол Верлен ишқу муҳаббат, гузашти айём, табиат, бахти инсон, зиндагии дӯстону наз дикон аст. Ба эҷодиёти Пол Верлен оҳангҳои рӯҳафтодагӣ хосанд. Ба забони тоҷикӣ шеърҳои «Шикаст», «Шеъре, ки аз барои он туҳматам мекунанд», «Чӣ мегӯӣ?», «Баҳрӣ», «Дилам оҳиста мегиряд», «Соати мулоқот», «Суруди тирамоҳӣ», «Паҳлавони қисмати ман» тарҷума ва нашр шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Занаби Уқоб

**Занаби Уқоб**, **Занабу-л-уқоб** ( — думи уқоб; δ-Уқоб) — ҷуфтситораи бурҷи Даҷоҷа, ки гурӯҳе аз мунаҷҷимон бо роҳбарии Улуғбек онро номгузорӣ кардаанд. 

Қадри ситоравиаш 3.36m, ба гурӯҳи тайфии F3 IV дохил аст. Радифи Занаби Уқоб бо қадри ситоравии 10.9m дар масофаи кунҷии 108.9" ҷойгир буда, аз Офтоб дар масофаи 49 с. р. дур воқеъ аст. воқеъ аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ситорагон
Эмма Майерс

**Эмма Майерс** (таваллуд 2 апрели 2002) — ҳунарпешаи амрикоӣ аст. Ӯ фаъолияти худро ҳамчун ҳунарпешаи кӯдакона дар соли 2010, вақте ки дар филми *The Glades* зоҳир шуд, оғоз кард.  Ӯ дар *соли* 2022 дар силсилафилми *Уэнздей* аз Netflix ҳамчун Энид Синклер нақш бозида, хеле пешрафт кард.

## Зиндагинома
Эмма Майерс 2 апрели соли 2002 дар Орландо, иёлати Флорида таваллуд шудааст. Ӯ дар як кооперативи хонагӣ таҳсил мекард ва "ҳеҷ гоҳ таҷрибаи анъанавии мактаб надошт".

## Касбнома
Майерс дар соли 2010 ҳамчун ҳунарпешаи кӯдакона фаъолиятро оғоз карда, аввалин бор худро дар силсилафилми телевизионии *The Glades* санҷид.  Ӯ дар синни 16-солагӣ ба ҳунари касбӣ шурӯъ кард  Майерс дар *Southern Gospel* (2020), *A Taste of Christmas* (2020) ва *Girl in Basement* (2021) пайдо шудааст.  Ӯ пешравии худро замоне ба даст овард, ки дар сериали Netflix Уэ*нздей* дар соли 2022 нақши Энид Синклерро, ҳамхонаи Уэнздей Аддамсро бозӣ кард.  

## Ҳаёти шахсӣ
Майерс мухлиси K-pop аст, махсусан гурӯҳи Seventeen. Тибқи мусоҳибаи ӯ дар соли 2022 бо *Teen Vogue*, мухлисони *"Худованди ҳалқаҳо"* ва *[[Ҷангҳои ситораӣ|"Ҷангҳои ситораҳо"]]* "ду сутуни афсонавии мухлисони онлайн буданд, ки тарзи дидани Эмма ба ҷаҳонро шакл доданд". Вай худро ҳамчун интроверт тавсиф мекунад.

## Филмнома

### Филм

### Телевизион

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (занҳо)-и ИМА
Замини Иштар

**Замини Иштар** (аз ) — яке аз минтақаҳои асосии кӯҳии Зуҳра, ки аз рӯи андоза баъд аз Замини Афродита ҷой гирифтааст. Иттиҳоди байналмилалии ас­­­трономҳо соли 1979 онро ба шарафи илоҳаи Иштар (бузургтарин давлати асрҳои 24–22 то м., ки дар қисмати миёнаи Байнаннаҳрайн, марзи Ироқи имрӯза қарор дошт) ном гузоштааст. Кӯҳҳои баландтарини сайёра дар ҳамин минтақа ҷойгиранд. Замини Иштар дар нимкураи ба самти Замин нигарони Зуҳра (ҳангоми ба Замин наздик буданаш), дар наздикии Қутби шимол ҷойгир аст. Он аз шимол ба ҷануб дар ҳудуди 2500 км ва аз ғарб ба шарқ дар масофаи 8000 км тӯл кашидааст. Масоҳаташ ба 8,5 млн км2 баробар буда, аз масоҳати Австралия бузургтар ва аз масоҳати Амрико хурдтар мебошад. Дар маркази Замини Иштар баландтарин кӯҳи сайёра – кӯҳи Максвелл (баландиаш 11 км) воқеъ аст. Дар самти ғарбии он пуштакӯҳи баланди Лакшми ҷой гирифтааст, ки онро аз шимол кӯҳи Фрейи, аз шимолу ғарб кӯҳи Акна ва аз ҷанубу шарқ кӯҳи Дану иҳота кардааст. Дар ташаккули релефи сатҳи Замини Иштар равандҳои тектонӣ, вулканӣ ва ба ҳам бархӯрдани астероидҳо мақоми хосса доранд. Пуштакӯҳи Лакшми эҳтимол пайдои ши вулканӣ дошта бошад, зеро вулканҳои азими Сакаҷавеи ва Колетт дар он ҷо қарор доранд. Дар кӯҳи Максвелл
танӯраи зарбатии бо ҷинсҳои гудохташуда пӯшидашудаи Клеопатра ҷойгир шудааст, ки то 100 км тӯл кашидааст.

## Ҳамчунин нигаред
* Замини Афродита

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Сатҳи Зуҳра