open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Валиғонд (деҳа, н. Кӯҳистони Масчо)

**Валиғонд** (Валиғунд — ҷойи ҷамъ омадани валиҳо) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лангари ноҳияи Кӯҳистони Масчо. Дар соҳили чапи дарёи Зарафшон ва доманаи қаторкӯҳҳои Зарафшон воқеъ гардидааст. Аз Валиғонд то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 40 км. Аҳолиаш 692 нафар (2017).

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, 2 нуқтаи савдои хусусӣ, НБО-и хурди Валиғонд, 1 масҷид дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва картошкапарварӣ. Заминҳо аз рӯдхонаи Валиғонд ва дараи Такоб обёрӣ мешаванд. Аз ҳунарҳои мардумӣ косибӣ, наҷҷорӣ, оҳангарӣ, намадсозӣ ривоҷ дорад.

## Таърих
Аҳолӣ тақрибан дар асрҳои 12 — 13 маскун шудаанд. Олим ва донишманд Мулло Муҳаммадшариф бо тахаллуси Эшони Мударрис зодаи Валиғонд буда, соли 1890 аз тарафи ҳукумати Бухоро ба сифати сафир ба Англия сафар кардааст. Соли 1956 мардумаш куллан ба Дашти Дилварзин кӯчонида шуда, Валиғонд беодам монда буд. Як қисми аҳолӣ (тақрибан 500 хоҷагӣ) бо нишони эътироз ба ноҳияи Букаи Ҷумҳурии Ӯзбекистон кӯч бастанд. Айни замон тақрибан 3 ҳазор нафар аҳолии Валиғонд дар ноҳия Бука, 500 нафар дар шаҳраки Зарнисори ноҳияи Қайроққум ва 800 нафар дар ноҳияи Мастчоҳ зиндагонӣ мекунанд. Аз ёдгориҳои таърихӣ мадфану мақбараи Шайх Ғиёсуддини Валӣ (асри 17), Мулло Абдувоҳид (аз Бухоро таъкиб шудааст), Мулло Абдулҳафизи Балогардон, Хоҷа Иброҳим, Хоҷаи Ёлдор, Хоҷаи Белдор (асрҳои 17-18) маҳфуз мондаанд, ки зиёратгоҳи мардум мебошанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Кӯҳистони Масчо
Гурӯҳ:Ҷамоати Лангар
Валиғонд (деҳа, н. Масчо)

**Валиғонд** (*Валиғунд* — ҷойи ҷамъ омадани валиҳо) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Палдораки ноҳияи Масчо. Аз Валиғонд то маркази ноҳия 20 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 651 нафар (2013).

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 5 нуқтаи савдои хусусӣ, сартарошхона ва масҷиди ҷомеъ (ба номи Имом Ғаззолӣ) дорад. Дар Валиғонд хоҷагиҳои деҳқонии «Дӯстӣ», «Усто Наим», «Барзгар», «Мирзо Ҳаким», заводи пахтақабулкунии «Солеҳ», заводи равғанкашии «Ҷаъфар» мавҷуданд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Дилварзин обёрӣ мешаванд. Аҳолиаш солҳои 1956 бо мақсади обод намудани заминҳои бекорхобидаи Дашти Дилварзин ва васеъ намудани майдонҳои кишти пахтаи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ноҳияи Куҳистони Мастчоҳ муҳоҷир шудаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Масчо
Гурӯҳ:Ҷамоати Палдорак
Лайлӣ Бобоева

**Лайлӣ Яъқубҷоновна Бобоева** (13.08.1963, Душанбе) — доктори илми фалсафа (2009).

## Зиндагинома
Лайлӣ Яъқубҷоновна Бобоева соли 1985 факултаи фалсафаи Университети давлатии Маскавро хатм намуда, дар аспирантураи он хондааст. Ба сифати муаллими калон ва дотсенти кафедраи фалсафаи ИДПД (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ), муҳаққиқи факултаи фалсафаи Университети давлатии шаҳри Маскав, сармутахассиси (1990—2000) кор карда, солҳои 2000—2005 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон буд. Ҳоло корманди Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи илмҳои Тоҷикистон мебошад.

## Фаъолияти илмӣ
Камбизоатӣ ва сиёсати иҷтимоии давлат дар Ҷумҳурии Тоҷикистон меҳвари аслии таҳқиқоташро фароҳам овардааст.

## Осор
* Проблемы художественного творчества в эстетике И. И. Лапшина. — М., 1995;
* Бедность и социальная политика государства в Республике Таджикистан. — Д., 2008.
*

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Тоҷикистон
Шипраге

**Шипраге** (сербӣ Шипраге, Šiprage) як деҳа дар музофоти Kотор Вароши  Босния ва Ҳерсеговина. Дар соҳили рости дарёи Врбаня воқеъ аст.

## Демография

## Эзоҳ
  

## Пайвандҳо

*http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
*http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
*http://www.distancesfrom.com/distances-in-%C5%A0iprage/6308019.aspx
*http://www.kartabih.com/

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Босния ва Ҳерсеговина
Баҳрулло Нарзуллоев

**Баҳрулло Нарзуллоев** (02.05.1927, шаҳри Самарқанд — 17.06.1982, шаҳри Душанбе) — олим, доктори илмҳои физикаву математика (1969), профессор (1970), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1977).

## Зиндагинома
Баҳрулло Нарзуллоев соли 1948 факултаи физикаи Университети давлатии Самарқандро ба итмом расонда, дар ҳамин ҷо муаллимӣ кардааст. Солҳои 1954—1955 дар Пажӯҳишгоҳи сейсмология ва сохтмони зилзилабардори АИ Тоҷикистон чун ходими илмӣ кор карда, аз соли 1955 дар ДДТ ба номи В.И Ленин фаъолият доштааст. Вазифаҳои мудири кафедраи физикаи таҷрибавӣ (1955—1956, 1958—1965) декани факултаи физикаю математика (1956—1958), ноиби ректор оид ба илм (1965—1968), мудири лабораторияи проблемавии физикаи мустаҳкамии полимерҳоро (1968—1971) ДДТ ба номи В.И Ленин адо намудааст. Аз соли 1972 то поёни умр мудири кафедраи физикаи ҷисмҳои сахт ДДТ ба номи В.И Ленин буд.

## Фаъолияти илмӣ
Нарзуллоев муаллифи зиёда аз 200 таълифоти илмӣ оид ба илми физика мебошад.
Асосан оид ба физикаи мустаҳкамӣ ва вайроншавии ҷисмҳои сахт, хусусан полимерҳо ковиши илмӣ анҷом дода, бо роҳбариаш бар асоси таҳқиқи сохтор ва механикаи вайроншавии нахҳои полимерии табиӣ (абрешим, пахта, пашм) роҳҳои беҳтаргардонии хосиятҳои коршоямии онҳо (мустаҳкамӣ, тобоварӣ ба таъсири муҳит, афканишот) пешниҳод гардидаанд. Таҳти роҳбарии илмии Баҳрулло Нарзуллоев — 14 наф. рисолаҳои докторӣ ва 57 наф. рисолаҳои номзадиро дифоъ намудаанд.

## Осор
* Временная зависимость прочности твердых тел. — Ленинград, 1954;
* Физикаи молекулавӣ. Китоби дарсӣ барои студентон. — Д., 1967.

## Ҷоизаҳо
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1977).
  

## Адабиёт
# Факултети физика 50-сол / Муҳаррирон: Солиҳов Д.Қ., Махсудов Б. И., Исломов З. З. — Душанбе: Эр-граф, 2016. — 208 с.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Физикони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон
Облоқул Бозоров

**Облоқул Бозоров** (зод. 5 октябри 1932, ноҳияи Булунғур, вилояти Самарқанд, ҶШС Узбакистон) — файласуф, доктори илми фалсафа (1973), профессор (1976).

## Зиндагинома
Соли 1956 факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Самарқандро хатм намуда, дар ҳамин ҷо ассистенти кафедраи фалсафа буд. Соли 1958 ба Душанбе омада, аспирант, ассистент ва дотсенти кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, аз соли 1965 мудири кафедраи атеизми ҳамин донишгоҳ буд.

## Корнома
Солҳои 1961—1964 ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин, солҳои 1964—1976 мудири ҳамин кафедра. Аз соли 1977 фаъолияташ дар муассисаҳои илмию маърифатии ҶШС Узбакистон гузаштааст.

Дар бораи ҳавасмандкунии моддию маънавӣ дар истеҳсолот, ҷаҳонбинии атеистии деҳқонон, асосҳои озодии виҷдон ва ғайра асару мақола навиштааст.

## Осор
* О соотношении материальных и моральных стимулов в производственной деятельности людей. — Д., 1961;
* Дӯстӣ ва бародарии халқҳои СССР — принсипи кодекси ахлоқи бинокори коммунизм. — Д., 1965;
* Правовые основы свободы совести в Таджикистане. — Д., 1968 (соавтор); Меҳнат ва дин. — Д., 1969;
* Боқимондаҳои дини ислом ва роҳҳои бартараф намудани онҳо. — Д., 1969;
* Некоторые особенности и пути формирования атеистического мировоззрения таджикского дехканства. — Д., 1971;
* Основные факторы и особенности формирования атеистического мировоззрения дехканства (на материалах Таджикской ССР): Дисс…доктора философ. наук. — Ташкент, 1971;
* Хусусиятҳои ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ-атеистии меҳнаткашони деҳот. — Д., 1975.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Саъдулло Раҳимов

**Саъдулло Раҳимов** (*Раҳимов Саъдулло Хайруллоевич*; 8 ноябри 1951, ноҳияи Ромитан, вилояти Бухоро — 4 майи 2024 Душанбе, Тоҷикистон)   — фарҳангшинос, муҳаққиқ ва мунаққиди синамо, доктори илмҳои фалсафа (2007). Узви Иттиҳодияи синамогарони ИҶШС (1985) ва Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Саъдулло Раҳимов факултаи забон ва адабиёти руси Университети давлатии Тоҷикистонро соли 1974 хатм карда, дар Институти фалсафаи АИ Тоҷикистон фаъолият намуда, аз лаборант то котиби илмӣ расидааст. Бо танаффус 1987—1993, 1995—1997 директори киностудияи «Тоҷикфилм», 1997—1998 муовини раиси Кумитаи телевизион ва радиошунавоии ҷумҳурӣ заҳмат кашидааст. Саъдулло Раҳимов Таҳқиқгари муваффақи синамои тоҷик ба шумор меравад, аз соли 2011 то 2024 котиби Иттифоқи кинематографистони Тоҷикистон буд. Ӯ яке аз ташабускорони кинофестивали байналмилалии “Дидор”, ки соле ду маротиба дар пойтахти Тоҷикистон, шаҳри Душанбе баргузор мегардид, буд.

## Эҷодиёт дар синамо
Муаллифи сенария, коргардони бисёр филмҳои мустанад, аз қабили «Занон-сармоядорон», «Маҳваш», «Сайёҳат дар Ватан», «Арӯсак», «Ҷойҳои муқаддас», «Насими Қаратоғ», «Ман мунаққиди одилам», «Академик Диноршоев», силсилафилмҳо дар бораи ВМКБ: «Ишкошимиҳо», «Рӯшониҳо», «Гулбек» аст.

Саъдулло Раҳимов, фарҳангшинос, муҳаққиқ ва мунаққиди синамо ва доктори илмҳои фалсафа пас аз як ҷарроҳӣ субҳи 4 майи соли 2024 дар ш Душанбе аз олам чашм пӯшид.

## Фаъолияти илмӣ
Бобати таърихи афкори эстетикии халқи тоҷик, марҳилаҳои он, эстетика ва ақоиди фалсафии Зардуштия таҳқиқоти судманд анҷом додааст. Ҳамчун муҳаққиқ ва мунаққиди синамо доир ба таъриху эҷодиёти синамогарони Тоҷиксистон мақолаву асрҳои зиёде таълиф намудааст. Ӯ яке аз ҳаммураттибони китоби «Энциклопедия кино Таджикистана. Краткая история кино Таджикистана», (Д., 2012, (ба заб. русӣ) мебошад.

## Осор
* Характерные особенности таджикского искусства в период развитого социализма. — Д., 1978;
* Нури парда. — Д., 2004 (тоҷикӣ ва русӣ); 
* Таджикский народный театр. — Д., 2005 (ҳаммуаллиф);
* Из истории эстетических воззрений таджикского народа. — Д., 2005;
* Три этапа из истории эстетических воззрений таджикского народа. — Д., 2006;
* Эстетика зороастризма. — Д., 2006; 
* Философско-эстетические идеи зороастризма: Дисс… док. филос. наук. — Д., 2007;
* Из одиночества - с любви. — Д., 2009; 
* Документальное кино в фокусе. — Д., 2011;
* Энциклопедия кино Таджикистана. Краткая история кино Таджикистана — Душанбе, 2012.(ҳаммуаллиф); 
* Нури ситораи хомӯш. Зиёдулло Шаҳидӣ ва суннатҳои бадеии мусиқии тоҷик. — Д., 2015 (ҳаммуаллиф).
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* ВАЗЪИ НОХУБИ ПЕШНИҲОДИ МАВОД БА БОЙГОНИИ ДАВЛАТӢ
* Синамогарон ба «Дидор»-и ҳам мерасанд

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон
Босния

**Босния** (, , ) — минтақаи таърихӣ, як қисмаш дар ҳайати давлати Босния ва Ҳерсеговина аст, ки 80% масоҳати онро дарбар  гирифтааст.  Босния  миёни Уна (дар ғарб), дарёи Драва (дар шарқ), дарёи Сава (шимол) ва кӯҳҳои Иван (дар ҷануб) воқеъ аст. Масоҳати Босния тахминан 41 ҳазор км², яъне  80% масоҳати давлати Босния ва Ҳерсеговина мебошад. Боқимонда  20 % масоҳатро Ҳерсеговина дарбар мегирад, ки то соҳили баҳри Адриатика (дар ҷануб) тӯл мекашад
 
Калонтарин шаҳрҳои Босния ва Ҳерсеговина Сараево ва Банийа Лука мебошанд .

## Адабиёт

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Босния ва Ҳерсеговина
Саидхон Аҳмадов

**Саидхон Аҳмадов** (*Аҳмадов Саидхон Шарифович*; тав. 18 сентябри 1937, Бухоро - ваф. 2 декабри 2021, Душанбе) — и тоҷик, доктори илмҳои физикаву математика (2004)

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти электротехникии алоқаи шаҳри Маскав (1960). Муддате дар маркази техникии радиошунавонӣ кор карда, солҳои 1962-1965 дар аспирантураи Институти физикаи АИ ИҶШС таҳсил намудааст. Аз соли 1966 то 2020 дар Институти физика ва техникаи ба номи С. Умарови АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон чун ходими хурди илмӣ, ходими пешбари илмӣ, мудири лаборатория, мудири шуъба, ходими пешбари илмӣ кор мекард. Мутахассиси соҳаи физикаи ҳароратҳои паст ва техникаи криогенӣ буданд. Саидхон Аҳмадов 2 декабри 2021, дар ш. Душанбе даргузаштааст.

## Фаъолияти илмӣ
Дар Осиёи Марказӣ аввалин лаб. криогенӣ таъсис дода, доир ба хусусиятҳои спектри энергетикии барандаҳои ҷараён дар нимфилиззот ва нимноқилҳои майдони энергетикиашон танг таҳқиқот анҷом додааст. Кашфиётҳои илмии ӯ дар саноат, кишоварзӣ, чорводорӣ ва тиб истифода мешаванд. Дар соҳаҳои гуногуни тиб абзори гуногуни криотиббӣ сохтааст, ки ҳоло мавриди истифода қарор доранд. Аҳмадов узви Шӯрои илмии Маркази илмии онкологӣ, раиси Шӯрои илмии Ассосиатсияи тибби анъанавӣ ва узви Академия Илмии Ню-Йорк буд.

## Осор
* Влияние диэлектрического покрытия на свойства пленок и сплава. — Д., 1992;
* Особенности энергетического спектра носителей висмута и сплавов висмут — сурьма. — Д., 1994.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

## Пайвандҳо
* Влияние диэлектрического покрытия на свойства пленок и сплава

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Физикдонони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Муъмин Шарифзода

**Муъмин Шарифзода** (*Шарифзода Муъмин Машокир*; зод. 16 апрели 1965, ноҳияи Ашт) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисод, профессор.

## Зиндагинома
Мумин Машокир Шарифзода соли 1965 дар ноҳияи Ашт деҳаи Понғоз таваллуд шудааст. Соли 1991 Донишкадаи савдои советии кооперативии шаҳри Новосибирскро бо ихтисоси молшиносӣ ва ташкили савдои молҳои хӯрокворӣ, иқтисодчӣ хатм кардааст.
Шарифзода Мумин Машокир тайи солҳои 1982—1983 ба ҳайси коргари совхози Съезди ХУ- уми КПСС ноҳияи Ашт фаъолият бурдааст. Давоми солҳои 1983—1985 дар сафи Қувваҳои мусаллаҳи Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1985—1987 донишҷӯи Техникуми кооперативии шаҳри Ленинобод; солҳои 1987—1991 донишҷӯи Донишкадаи советии савдои кооперативии шаҳри Новосибирск; солҳои 1991—1994 аспиранти Академияи кооперативии матлуботи Сибир; солҳои 1994—1997 директори ҶММ «Шарбат»-и шаҳри Новосибирск буд.
Солҳои 1997—1998 ба вазифаҳои дотсенти кафедраи маркетинги Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон, солҳои 1998—2005 мудири кафедраи тиҷорат ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии тиҷоратии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд, солҳои 2005—2008 ҷонишини директори ДДТТ шаҳри Хуҷанд фаъолият бурдааст.
Аз соли 2008 то имрӯз ба ҳайси ректори Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон ифои вазифа намудааст.
Профессор Шарифзода Мумин Машокир барои хидматҳои шоён бо медали «Хизматҳои шоиста» сарфароз гардонида шудааст. Ӯ бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 марти соли 2017 № 131 ректори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон
Чашмпизишкӣ

thumb|Чашм ва мушакҳои чашм
**Чашмпизишкӣ**, **офталмология** (калимаи юнонӣ: ὀφθαλμός «чашм» + λόγος «таълимот, илм») — яке аз соҳаҳои тиб, ки ба омӯзиши чашм, анатомия, физиология, бемориҳои он ва таҳияи усулҳои табобат ва пешгирии бемориҳои чашмро дар бар мегирад.

## Таърихи чашмпизишкӣ
Корнелий Селс (асри I пеш аз мелод) мавҷуд будани айрис, ҷисми силиарӣ, камераҳои пеш ва пушти чашмҳоро исбот кардааст. Табибони араб и бо ба низом даровардани дониши тамаддунҳои қадим ва истифодаи амалии онҳо саҳми худро дар соҳаи чашмпизишкӣ гузоштаанд. Ибни ал Хайсам (Алхазен, асрҳои X—XI мелодӣ) «Китоб дар бораи оптика»-ро навиштааст, ки асосан ба айнак ихтироъ намудан ва ба вуҷуд омадани назарияи муосир дар Аврупо мусоидат намуд. Дар асари машҳури Абуалӣ ибни Сино (асрҳои Х-ХI) «Ал-қонун фи-т-тиб» як роҳнамои асосӣ оид ба бемориҳои чашм дар олами араб буд, ва дар Аврупо, беш аз 500 сол. Абу Қосим Халаф ибни Аббос ал-Захрави (асри X) — ҷарроҳи машҳур ва асосгузори чашмпизишкии (офталмология) амалӣ. Боз олимони зиёде ҳастанд, ки ба рушду инкишофи чашмпизишкӣ саҳми худро гузоштаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Сорокина Т. С., История медицины, Академия, Academia; Москва; 2008

Гурӯҳ:Илм
Гурӯҳ:Пизишкӣ
Уилл Кин

**Уилям Уолтер Маврис Кин** (тав 4 марти 1970, Оксфорд, Англия, Британияи Кабир) - ҳунарпешаи англис. Ӯ ҳунарманди телевизиони Британияву Испания мебошад. Дорандаи ҷоизаи Ҷэймс Митчен Китчен Эвард, ҷоиза барои дироктори ҷавони театр барои хотироте, ки директораш Кин буд супорида шуд.

## Зиндагинома
Кин дар Оксфорд, Оксфордшир таваллуд шудааст, писари Чарлз Уилям Лайд Кин ва Хонум Прискилла Мэри Роуз Курзон мебошад, писари Эдварди Курзон 6-ум Эрл Нов. Дар Коллеҷи Этон таҳсил гирифтааст ва дар синифи якумаш дорои дараҷаи олимӣ оид ба адабиёти англисӣ дар Донишгоҳи Оксфорд шудбст. Бо ҳунарпешаи испанӣ, продюсери театр, ва нависанда Мария Фернандес Ачи оиладор шудааст, ки соҳиби як духтар Дафни Кин аст. Духтараш низ ҳунарпеша мебошад.
## Маснад
Якчанд эҷодкориҳояш дар саҳнаи театр *Рӯҳҳо*, *Waste*, *Том ва Вив*, *Панҷ Ангӯштарини Тилоӣ* (Театри Алмейда), 'Huis Clos' (Студиёи Трафалгар), 'Macbeth', 'The Changeling', *[[The Arsonists (play)|Арсонӣ]]* (Театри Шоҳонаи Курт), *[[Kiss of the Spider Woman (play)|Зани тортанакро бибус]]* (Donmar Warehouse), *[[Бусаи Рубенштейн]]* (Театри Ҳампстед), *Hysteria*, *Дон Жуан*, *[[Mард ва Супермард]]* (Theatre Royal, Bath), *Pericles*, *Шоҳписари Ҳомбург* (Lyric Hammersmith), *The Duchess of Malfi*, *The Coast of Utopia*, *Мэри Стюарт*, *Чӣ хел* (Театри Миллӣ), ' *The Two Noble Kinsmen*, *The Tempest*, *Dido Queen of Carthage* (Глобуси Шекспир), *The Seagull*, *Present Laughter*, *The Tempest* (Беҳтарин Песаи Йоркшир), ва *Quartermaine's Terms*, *A Midsummer Night's Dream*, *[[Elton John's Glasses]]* (Поёни Ғарбӣ).

## Эзоҳ
Логан

**Логан** () — термини бисёрзабона. Маъноҳои машҳур:

## Объектҳои ҷуғрофӣ
* Фурудгоҳи Байналмиллалии Логан — фурудгоҳи калонтарини Бостони ИМА
* Логан (кӯҳ) — кӯҳи баландтарини Канада (5956 метр).
* Логан (Гуанчжоу) — наздшаҳри шаҳри Гуанчжоу дар Чин
* 
* Логан (Виргинияи Ғарбӣ) — шаҳр дар иёлати Виргинияи Ғарбӣ
* Логан (Юта) — шаҳр дар иёлати Юта
* Логан (Квинсленд) — шаҳр дар Квинсленд, Австралия

## Шахсиятҳо
* Логан (около 1725—1780).
* Брэд Логан — панк-рок/хардкор-гитаристи гурӯҳ F-Minus.
* Ҷон Логан (тав. 1961) — кинопродюсер, драматург ва филмноманависи амрикоӣ.
* Ҷон Александер Логан (1826—1886) — сиёсатмадор ва ходими ҳарбӣ.
* Ҷонни Логан (тав. 1954) — сароянда ва композитори ирландӣ.
* 
* Ҷонни Логан (1921—1977) — баскетбози амрикоӣ.
* Ҷошуа Логан (1908—1988) — режиссёри театр ва кино, актёр, нависанда аз ИМА.
* Карл Логан (тав. 1965) — гитарист хеви-метал-гурӯҳи Manowar.
* М. Логан — регбисти британӣ, ҷоизадори медали нуқрагини Бозиҳои Олимпӣ 1900.
* Саманта Логан (род. 1996) — ҳунарпешаи амрикоӣ.
* Уилям Эдмунд Логан (1798—1875) — геолог аз Канада.
* Уолтер Логан (1876—1940) — скрипач.
* Филлис Логан (тав. 1956) — ҳунарпешаи шотландӣ.

## Дигар
* «Логан» — филм дар бораи «Мардони Икс»и соли 2017.
* Клан Логан — яке аз кланҳои ноҳияҳои кӯҳии Шотландия.
* Чиф-Логан — парк дар иёлати Виргинияи Ғарбӣ (ИМА).
* Логан — яке аз лақабҳои Росомахаи Marvel Comics мебошад.

## Logan
* Logan — автомобили Renault Group.
Ботурхон Валихоҷаев

**Ботурхон Валихоҷаев** (1 апрели 1932, Самарқанд — 25 августи 2005, ҳамон ҷо) — олим, доктори илмҳои филология (1968), профессор (1971). Арбоби шоистаи илми Ӯзбекистон. Академики АИ Узбекистон (2000)

## Зиндагинома
Ботурхон Валихоҷаев соли 1953 факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Самарқандро ба итмом расонда, дар ҳамин ҷо фаъолияташро ҳамчун муаллими кафедраи забон ва адабиёти тоҷик дар Донишгоҳи давлатии Самарқанд оғоз намудааст. Солҳои 1956—1974 муаллими калон ва дотсент ва 1974—1985 мудири ҳамин кафедра буд. Солҳои 1985—2005 вазифаи мудири кафедраи адабиёти классикии ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Самарқандро иҷро кардааст.

## Фаъолияти илмӣ
Оид ба масъалаҳои муҳими адабиёти классики форс-тоҷик, таърихи адабиёти тоҷику узбек, робитаҳои адабии ин ду халқ асару мақолаҳо навиштааст. Таҳқиқоташ бобати таъсири эҷодиёти Рӯдакӣ, Ҷомӣ, Сайфи Бухороӣ ба адибони ӯзбек ва таъсири Навоию Бобур ба адибони тоҷик ҷолиб аст. Ӯ дар саҳифаҳои рӯзномаи Овози Самарқанд (рӯзнома) мақолаҳои пурмӯҳтаво чакидаҳои хомаи шоиру нависандагони тоҷикзабонро пайваста чоп мекард. Ботурхон Валихоҷаев Арбоби шоистаи илми Ӯзбекистон ва ба дараҷаи академики АИ Ӯзбекистон (2000) расидааст.

## Ҷоизаҳо
Арбоби шоистаи илми Ӯзбекистон
Медали «Барои меҳнати шуҷоатнок»

## Осор
* Дыхание веков. — Самарқанд, 1970;
* Мирӣ ва муосирони ӯ. — Тошканд, 1977;
* Муҳаққиқи бузурги ду адабиёт. — Душанбе, 1977;
* Ҷомӣ ва адабиёти ӯзбек. — Самарқанд, 1984;
* Ҷомӣ ва робитаҳои адабӣ. — Душанбе, 1989;
* Чакидаи қалам. — Душанбе, 1992.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ботурхон Валиходжаев. Краткий библиографический указатель. — Самарқанд, 2008.

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Филологони тоҷиктабори Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Самарқанд
Пахтакорӣ

thumb|300px|Парвариши пахта
**Пахтакорӣ** — як намуди рустанипарварӣ аст, ки бо киштукори пахта машғул аст. Ватани пахта Ҳиндустон мебошад. Пахтакорӣ яке аз соҳаҳои асосии кишоварзии ҷумхурии Тоҷикистон ва давлатҳои Осиёи Марказӣ, Озарбойҷон, ИМА, Ҳиндустон ва Чин ба ҳисоб меравад ва дар иқтисодиёти мамалакатҳо мавқеи муҳим дорад.

Даромад аз фуруши маҳсулоти асосии пахта — нах, инчунин чигит, тибит ва ғайра мебошад. Аз пахта ба воситаи коркард беш аз 300 намуди маҳсулоти хочагии халқ истеҳсол мешавад.

## Пахтакорӣ дар Тоҷикистон
Пахта зироати қадимтарини Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Таърихи киштукори пахта аз замонҳои хеле қадим-давраи палеолит (15-30 ҳазор сол пеш) шурӯъ мешавад. Мувофиқи ҳафриёти археологи аз асрҳои I—IV мелоди дар Осиёи Миёна пахта кишт мекунанд. Тоҷикон ҳануз аз замонҳои қадим ба пахтакори машғул буданд. Асрҳои VII—X дар қисми шимолии Истаравшан пахта парвариш мекарданд. Соҳаи коркарди пахта — пахтакорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон имрӯз яке аз соҳаҳои асосии стратегии ҷумҳурӣ ба шумор меравад. Даромад аз фуруши маҳсулоти асосии пахта — нах, инчунин чигит, тибит ва ғайра ба миқдори 20-25 фоизи даромади солонаи миллиро ташкил медиҳад. Бар ивази содироти нах, тибит ва тораки пахта ба ҷумҳурӣ маводи хурока, сузишворӣ, нуриҳои маъданӣ, захрхимикатҳо, техника ва қисмҳои эҳтиётии он, тиббӣ, мудофиа ва ғайра ворид мешаванд. Аз пахта ба воситаи коркард беш аз 300 намуди маҳсулоти хочагии халқ истеҳсол мешавад.

## Нигаред низ
* Пахта
* Таърихи пахтакории Тоҷикистон

## Адабиёт
* Хлопководство // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* журнал «Хлопководство» // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рустанипарварӣ
Гурӯҳ:Кишоварзӣ дар Тоҷикистон
Гӯсфанди маҳинпашми дарвозӣ

**Гӯсфанди маҳинпашми дарвозӣ** - ба гурӯҳи гӯсфандҳои зотҳои гӯшту маҳинпашм тааллуқ доранд. Онҳо дар минтақаи кӯҳии ҷумҳурӣ бо усули ҷуфтикунонии мешҳои маҳаллии хеле ҳам каммаҳсули дарвозӣ бо қӯшқорҳои *зоти вертембергӣ* ва қирғизӣ, сипас дурагаи онҳо бо *зоти қӯшқорҳои қафқозӣ* офарида шудаанд (Лебедев И. Г., ва дигар). Дар онҳо ба андозаи бештар сифатҳои мусбии зотҳои авлодӣ таҷассум ёфтаанд. 
Гӯсфандҳо андозаи хеле барҷаста, шакли дурусти экстерер, конститутсияи пурқувват, устухонбандии устуворро, ки дар мавзеъҳои ноҳамвори кӯҳӣ, ҳаракати хуб, тобоварӣ, қобилияти такрористеҳсолкунии мӯътадилро таъмин мекунад, доро мебошанд.
Пашмашон маҳин, сафед, якҷинса, бо дарозии камволӣ, асосан сифати 64-ум бо хосиятҳои мӯътадили технологӣ тавсиф меёбад. Тароши пашм дар намуди табиӣ: дар мешҳо 4 кг, қӯшқорҳо7кг, баъзан то ба 8 ва 10,5 кг мерасад. Баромади нахи соф 50-52%-ро ташкил медиҳад. Наслнокӣ 120-125 барра ба 100 сар меш мебошад. Дар баробари пашм, гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ (помирӣ) маҳсулнокии хуби гӯштӣ низ доранд. Ин гӯсфандон дар сурати мӯътадил фарбеҳ буданашон 52-53% гӯшти соф медиҳанд. Қабати гӯшт равғандор буда, нисбат ба гӯшти дигар зотҳои маҳинпашми берун аз ҷумҳурӣ, бо хуштаъмияш фарқ мекунад.
## Парвариши зоти маҳинпашми дарвозӣ
Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ (помирӣ) ҷисман хеле мустаҳкаманд, дар пастию баландиҳои кӯҳ чобук ҳаракат мекунанд, ба тағйироти обу ҳавои кӯҳистон мувофиқ ва бинобар ғафсии қабати пашмашон ба сармои зимистон тобовар мебошанд.Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ дар ноҳияҳои кӯҳистони ҷумҳурӣ ноҳиябандӣ гардида, ҳоло дар хоҷагиҳои зотпарвари «Оличабулоқ»  «Кангурт»-и ноҳияи Темурмалик, «Тебалай» -и ноҳияи Муъминобод ва «Сағирдашт»-и ноҳияи Дарвоз афзоиш дода мешаванд.
## Нигаред низ
* Гӯсфанди ҳисорӣ
* Гӯсфанди тоҷикӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Жовандаҳо
Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр
Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ
Гурӯҳ:Гӯшт
Вамд

**Вамд** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Назаршо Додихудоеви ноҳияи Рӯшон.

## Ҷуғрофиё
Дар соҳили дарёи Панҷ, дар сари роҳи автомобилгарди Душанбе – Хоруғ воқеъ аст. Аз Вамд то маркази ноҳия 20 км, то шаҳри Хоруғ 84 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 809 нафар (2012), тоҷикон. Вамд мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, клуб, нуқтаи савдои хусусӣ ва ошхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ ва сабзавоткорӣ Заминҳо аз Вамддара ва ба воситаи қубури обкаш аз дарёи Панҷ обёрӣ мешаванд.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯшон
Гурӯҳ:Ҷамоати Назаршо Додихудоев
Ванвани Боло

**Ванвани Боло** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Рованди ноҳияи Ванҷ.

## Ҷуғрофиё
Аз Ванвани Боло то маркази ҷамоати деҳот 10 км, то маркази ноҳия 70 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 377 нафар (2012), тоҷикон. Ванвани Боло мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, сабзавоткорӣ, боғдорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёчаи кӯҳӣ ва оби чашма обёрӣ мешаванд.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ванҷ
Гурӯҳ:Ҷамоати Рованд
Ванвани Поён

**Ванвани Поён** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Рованди ноҳияи Ванҷ.

## Ҷуғрофиё
Ванвани Поён, деҳа дар ҷамоати деҳоти Рованди ноҳияи Ванҷ. Аз Ванвани Поён то маркази ноҳия 71 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 143 нафар (2012), тоҷикон. Мактаби таҳсилоти ибтидоӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз оби чашмаҳои кӯҳӣ обёрӣ мешаванд.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ванҷ
Гурӯҳ:Ҷамоати Рованд
Бойд Холбрук

**Роберт Бойд Холбрук** (; тав. 1 сентябри 1983; Престонсбург, Кентукки, ИМА) — ҳунарманди синамо ва телевизиони амрикоӣ, модел ва рассом. Машҳурияти бисёрро аз силсилафилми телевизионии «Нарко» гирифтааст, ки нақши агенти Хадамоти мубориза бар зидди маводи нашъаовар Стив Мёрфиро бозидааст.

## Зиндагинома
Холбрук дар ш. Престонсбург, штат Кентукки, дар оилаи Эллен ва Дон Холбрукҳо таваллуд шудааст. Дар аёми кӯдакӣ дар театри маҳаллӣ кор мекард.

Дар соли 2001 Бойд шартнома бо оҷансии моделии Elite Model имзо кард, дертар дар фэшн-ҷамъомаданиҳои Wilhelmina Models кор мекард. Холбрук (чун модел) бо дизайнер ва лейблҳои зербуда ҳамкорӣ мекард: Gucci, Жан-Пол Готе, Versace, Hugo Boss, Билл Бласс, Calvin Klein, Moschino, Марк Ҷейкобс, DSquared².

Бойд ва модел Омахира Мота дар назди суратгир Эллен фон Унверт барои баромади парижии «Omahyra & Boyd» (2005) сурат гирифтанд, дертар як китоб бо ин аксҳо баромад — «Exhibitions International».

## Маснади синамо
Холбрук мини-серияи шеърҳоро дар веб-гоҳи Model-Max.com дар ҳамкорӣ бо Ҷейми Страчан баровард.

Дар фэшн-намоишҳои Аврупову Осиё иштирок карда, Холбрук пули лозимаро барои омӯзиши киностудия дар донишгоҳи Ню-Йорк ҷамъ кард, ва дар онҷо соҳиби сертификати «SCPS 16mm Film» гашт. Баъдтар Бойд дар  донишгоҳи Колумбия дар кафедраи таърихи синамо ва корҳои сенариявӣ мехонад. Аз ҳамон вақтҳо вай сенарияи панҷ филми хурдҳаҷмаро навиштааст.

Бойд мастерии актёриро дар студияи Уилям Эспер омӯхт, ва дар онҷо курси дусоларо хонд, ҳамчунон дар барномаи барои тайёрии махсус аз Шейн Энн Янтс ( иштирок кард — дар онҷо  нутқ ва садояшро созтар мекард. Дар соли 2007, вақте ки сенарияи худро ба режиссёр Гасу Ван Сент равон кард, ки ҳайрон ва хурсанд шуд аз эҷодиети синамогари ҷавон, ва нақшеро дар филми «Харви Милк» ба ӯ пешниҳод кард. Боз дар ҳамон вақтҳо дар видеои барои мусиқии суруди «Allison» панк-гурӯҳи Permanent Me, бо ҳамроҳи як модели дигар — Тиа Экхардт иштирок намуд.

Боз Холбрук акс ва тарошидан ҳайкалҳоро дӯст медорад. Арт шоуи дебютии ӯ — «Iscariot», аз 19 апрел то 17 майи 2008 дар галереяи Ню-Йорк мегузашт RARE.

## Зиндагии шахсӣ
Холбрук бо ҳунарпеша Элизабет Олсен дар сентябри 2012 баъди ошноӣ дар наворгирии филми «Очень хорошие девочки» вохӯрданро сар кард. Дар марти 2014 онҳо ақди никоҳ карданд. Аммо дар январи соли 2015 онҳо ҷудо шуданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико‎
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони асри XXI
Динозаври хуб

**Динозаври хуб** () — филми компютерӣ-аниматсионии пурраметражи амрикоӣ маҳсули студияи Pixar. Аввалнамоишаш 25 ноябри соли 2015 баргузор гардид. Коргардон — Петрус Хоб, ки қаблан дар мултфилми «Нимаабрӣ» кор кардааст..

## Достон

## Овоздиҳандаҳои нақшҳо

Филм дар студияи "Невафильм" бо фармоиши ширкати "Disney Character Voices International" дар соли 2015 ба забони русӣ тарҷума шуд.
* *Студияи маълумот* — Shepperton International
* *Директори дубляж* —Артём Антонов
* *Тарҷумон ва муаллифи матни синхронӣ* — Михаил Черепнин
* *Коргардони овоз* — Даря Василева
* *Менеҷери лоиҳа* — Екатерина Синенко
* *Мушовири эҷодӣ* — Юлия Баранчук

## Офариниш

### Мусиқии миёни филм
Мусиқӣ барои филм аз ҷониби композиторон Майкл ва Ҷефф Данна эҷод шуда буд, ва нахустин таҷрибаи ҳамкорӣ бо Pixar шуд . Walt Disney Records  20 ноябри соли 2015 мусиқии филмро баровард.
; Рӯйхати мусиқиҳо

## Қабул

### Ҳазинаи нақд
Бино бар ҳолати апрели соли 2016 филми тасвирӣ 123 087 120 $ дар Амрикои Шимолӣ ва 209 120 551 $ дар кишварҳои дигар ҷамъ оварда, ҳамин тавр ҳазинаи умумии 332 207 671 $  бо буҷети 200 миллион $ ташкил кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* «Динозаври хуб» (англ.) дар сайти Big Cartoon DataBase
* ''Динозаври хуб'' at Metacritic

Гурӯҳ:Филмҳо
Гурӯҳ:Филмҳои Pixar
Гурӯҳ:Филмҳои Walt Disney Pictures
Гурӯҳ:Филмҳои Disney
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Бароат Ҳоҷибоева

**Бароат Абдураҳимовна Ҳоҷибоева** (27.11.1928, шаҳри Самарқанд – 03.01.2016, Хуҷанд)  – олим, доктори илмҳои педагогика, профессор (1995), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1997).
## Зиндагинома
Соли 1948 факултаи забон ва адабиёти руси ДДХ ба номи академик Б. Ғафуровро хатм намуда, дар макотиби миёна дарс додааст. Аз соли 1958 фаъолияташро дар ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров шурӯъ намуда, ба сифати муаллим, муаллими калон ва дотсенти кафедраи методикаи таълими забон ва адабиёти руси ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров заҳмат кашидааст. Чандин сол мудири ҳамин кафедра буд. 
Оид ба масоили таълими забони русӣ дар мактабҳои тоҷикӣ, омӯзиши ҳаёту осори адибони барҷастаи рус дар синфҳои тоҷикӣ ва ғайра беш аз дусад таълифот ба табъ расондааст. 
## Осор
* Изучение лирики А. С. Пушкина в 8 классе таджикской школы. – Д., 1967; 
* Изучение лирики В. В. Маяковского в 10 классе таджик-ской школы. – Ленинабад, 1968; 
* Изучение лирики на уроках русской литературы в старших классах таджикской школы. – М., 1968; 
* Изучение русской литературы в её взаимосвязах с родным языком в школах с таджикским языком обучения. – Д., 1976 (соавтор); 
* Изучение жизни и творчество А. Фадеева в 10 классе таджикской школы. – Ленинабад, 1977 (соавтор); 
* Упражнение и задание по русской литературе для учащихся профессионально-технических училищ Таджикской ССР. – Д., 1988 (соавтор); 
* Изучение жизни и творчество Н. А. Островского в Х классе таджикской школы. – Д., 1988; 
* Русская советская литература. Хрестоматия для 11-го класса школ с таджикским языком обучения. – Д., 1990; 
* Актульные проблемы преподования русской литературы в таджикской школе. – Х., 1993; 
* Изучение повести А. С. Пушкина «Капитанская дочка». – Х., 1998; Абдурахим Хаджибаев. Страницы короткой жизни. – Х., 2000.

## Пайвандҳо
* Факултети филологияи рус. Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XX
Чинор Имомов

**Чинор Имомов** ( — Чинор (Очилдӣ) Искандарович Имомов; 16 октябри 1898, Ноҳияи Панҷакент — 14 октябри 1939, Сахалин) — арбоби давлатии тоҷик, узви КМ ҲК ҶШС Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Чинор (Очилдӣ) Искандарович Имомов 16 октябри соли 1898 дар деҳаи Зебони волости Панҷакенти вилояти Самарқанд, генерал – губернатории Туркистон таваллуд шудааст. Чинор Имомов дар кӯдакӣ аз волидайн маҳрум мемонад. Соли 1909 бешабони рус Василий  Волков (дӯсти оилаи Имомовҳо) Чинорро ба тарбияи худ гирифт. Ӯ дар ҳамин оила забони русиро омӯхт ва соли 1911 ӯро ба мактаби русӣ барои маҳаллиёни шаҳри Самарқанд месупоранд.  Ч. Имомов соли 1917 мактабро бо муваффақият хатм мекунад. Вай дар вазифаҳои котиби созмони ҷамъиятии “Иттифоқи меҳнаткашони мусулмон”( дар соли 1918), моҳи июни соли 1918 ба сафи ҳизби комунистӣ дохил мешавад. Ва моҳи декабри ҳамин сол раиси кумитаи инқилобии уездию шаҳрии Истаравшан (Уротеппа), соли 1920—1922 ӯ сарварии кумитаҳои ҳизбии уездию шаҳрии Ҷиззах ва Самарқандро ба уҳда дошт.  Чинор Имомов моҳи октябри соли 1923 ба вазифаи ҷонишини якуми раиси Комиссияи марказии назорат ва Комиссари халқии Инспектсияи коргару деҳқони Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Туркистон пешбарӣ мегардад. Чинор Имомов дар солҳои 30 – юми асри XX, мутаассифона қурбони дасисаҳо гардид.  Ҳанӯз ба синни 40 нарасида риштаи умраш ба таври фоҷиавӣ канда мешавад.(Чинор Имомов қаҳрамон аст?|бештар... )

Одамони ҳамзамону ҳаммаслакони Чинор Имомов:  Абдуқодир Муҳиддинов,  Нусратулло Махсум, Алексей Дьяков, Файзулло Хочаев, Абдулло Раҳимбоев, Ашӯров Урунбой, Абдуллоев Сайфулло, Исмоилов Иброхим, Анваров Саидаҳмад, Мавлонбеков Аҳмадбек, Абдураҳим Ҳоҷибоев буданд.

## Нигаред
* Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон
* Абдуқодир Муҳиддинов
* Ашӯров Урунбой
## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* Чинор Имомов қаҳрамон аст? 
* rus.ozodi.org 

Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон
Девори бузург (филм)

**Девори бузург** (, ) — филми коргардон Чжан Имоу соли 2016 истеҳсоли муштараки  ИМА ва Чин. Нахустнамоиши филм дар Чин 15 декабри соли 2016, дар Тоҷикистон 26 январи соли 2017 баргузор гардид.

## Достон
Филм дар бораи таърих ва ҳодисаҳои «Девори бузурги Чин» дар садаи XV ҳикоятгарӣ мекунад. Ҷосусони махсуси Британияи Кабир ба сӯйи Империяи шимолии Сун ба Хитой ба мақсади харидани хокаи яроқ меоянд. Дар онҷо онон ба тарҳи сохтмонии девори сангину киматбаҳои Чин ошноӣ пайдо мекунанд, ки ин девори бузургро барои ҳифзи марзу буми хеш бар зидди Муғулҳо сохта буданд. Сараввал шоҳигарии Сун қаҳрамонони филмро ғоратгар номида, онҳоро зиндонӣ мекунанд. Вале аз ҳуҷуми ногаҳонии ҷонварони бадҳайбат — тоутӣ ду зиндониро, ки санъати баланди ҷангӣ доштанд ба майдони ҳарбу зарб мебароранд. Филм саросар аз саҳнаҳои ҷолиби синамоӣ ороста шудааст.

## Дар нақшҳо

## Истеҳсол
Наворбардории филм  30 марти соли 2015 дар Синдао оғоз гардид. «Девори бузург» гаронарзиштарин филм шуда, пурра дар Чин ба навор гирифта шудааст.

## Буҷет ва ҳазина
Филм дар жанрҳои тахайюлӣ-афсонавӣ, таърихӣ, ҷангӣ-саргузаштӣ ва ҳаётӣ бо маблағи 150 млн доллар наворбардорӣ шудааст. Филм то имрӯз зиёда аз 600 млн доллар ба хазинаи худ суди соф овардааст. Бисёр аз ҳаводорони филмро раъяти давлатҳои Амрико, Хитой, Фаронса, Россия ва давлатҳои муштаракулманофеъ дар бар мегирад. Ҳаҷми умумии филм 104 дақиқаро ташкил мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои фантастикии ИМА
Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

250px|thumb|Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

**Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон**  дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон **Дар бораи рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон** аз 28 июли соли 2006  № 192
мавриди истифода қарор дорад.

Бо Қарори Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 июни соли 2006, № 341 (Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2006, № 6, моддаи 300) қабул гардидааст.

Бо Қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 июли соли 2006, № 221 (Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 2006, № 7, моддаи 355) ҷонибдорӣ гардидааст.
Қонуни мазкур рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро муқаррар намуда, вазъи ҳуқуқӣ, тасвир ва тартиби истифодаи расмии онҳоро танзим мекунад. Қонун аз 5 модда иборат аст:

* Моддаи 1. Рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Моддаи 2. Тасвири Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Моддаи 3. Тасвири Нишони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Моддаи 4. Маҳали нигоҳдошт ва тартиби истифодаи Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Моддаи 5. Тартиби истифодаи Нишони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Моддаи 6. Ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон супоридани рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,
* Моддаи 7. Ҷавобгарӣ барои риоя накардани талаботи Қонуни мазкур,
* Моддаи 8. Мавриди амал қарор додани Қонуни мазкур.
 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рамзҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
Феҳристи парчамҳои Тоҷикистон

Дар ин саҳифа феҳристу аксҳои парчамҳои гуногуне, ки дар давраи гузашта дар қаламрави ҳозираи   **[[Тоҷикистон]]** мавриди истифода қарор доштанд, оварда шудааст.

### Парчами давлатӣ

## Ливои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Прачамҳои таърихӣ

## Эзоҳ

*
Гурӯҳ:Феҳрист: Тоҷикистон
Тоҷикистон
Ангуштарин аз Амстердам

**«Ангуштарин аз Амстердам»** () — филми шуравӣ, ки аз тарафи Киностудияи «Мосфилм» дар соли 1981 аз тарафи коргардон Владимиром Чеботарёв ба навор гирифта шудааст.

Аввалин намоиши филм дар марти 1982 баргузор гашт.
## Сужа
Юрий Фастов дар флоти фурӯшӣ чун штурман кор мекунад. Бо Мишае, ки ӯ шинос шуд метавонад пул барояш барои «Волга» диҳад, ва ҳамчунон метавонист барои зани Юрий ангуштарин харад. Дар корҳои бад овора шуда, Фастов бо бриллиантҳои дуздидашуда кор карданро сар мекунад. Дар вақти гузаронидани бриллиантҳо аз сарҳад Юрийро бегонагоне мебинанд. Барои он ки аз корҳояш хабардор нашаванд, ӯ мемонад, ки худро камтар масхара кунанд. Аммо хоксорияш ӯро маҷбур мекунад, ки раваду ҳама чизро ба Комитети бехатарӣ гӯяд. Аз ҳамин вақт бозии дунақшаро сар кунад.
## Дар нақши асосӣ
* Александр Збруев — *Юрий Викторович Фастов, штурман дар теплоходи «Албатрос»*
## Дар нақшҳо
* Паул Буткевич — *Фред*
* Михаил Волков — *оғои Гутман («Пётр Иванович»)*
* Геннадий Королков — *Краснов, майори бехатарии давлатӣ*
* Всеволод Ларионов — *Миша Суликов, контрабандист*
* Людмила Стоянова — *Валентина, зани Фастов*
* Валентина Воилкова — *Лена, донишҷӯи донишгоҳи фарҳангӣ*
* Александр Дик — *Ҷорҷ Скейнс, шпион-резидент бо насаби Синелников Виктор Петрович*
* Валерий Шитовалов — *Геннадий Иванович Гринёв, полковники бехатарии давлатӣ*
* Александр Юшин — * Андрей, фартсовшик*
* Олга Мясникова — *Зоя, дугонаи Лена*
* Валерий Афанасев — *Вася, коргари бехатарии давлатӣ*
* Владимир Ферапонтов — *Владимир Петрович Досенко, баҳрнавард, суруди «Любимые, дождитесь нас»-ро мехонад*
* Андрей Ширнин — писари Фастов*
== Дар эпизодҳо ==
* [[Владимир Балон]] — *ҷаноби Линч*
* [[Лариса Барабанова]] — *коргари бассейн*
* [[Эве Киви]] — *корбари аъзои махсус*
* [[Вера Новикова]] — *Нина, дугонаи Андрей*
* [[Борис Гусаков]] — *баҳрнавард Александр Соколов, дусти Фастов*
* [[Николай Сморчков]] — *Геннадий Иванович, полковник"
* Вячеслав Врачев "Е. Зинковский, Александр Куритсин"
## Гурӯҳи эҷодӣ
* Муаллифони сенария — Олег Шмелев, Владимир Востоков
* Коргардон-таҳиягар — Владимир Чеботарёв
* Наворбардор-таҳиягар — Александр Княжинский
* Рассом-таҳиягар — Евгений Серганов
* Оҳангсоз — Андрей Петров
* Оҳангсози садо — Владимир Курганский
* Матни сурудҳо — Григория Поженяна
* Дирижёр — Сергей Скрипка
* Коргардон — Вячеслав Врачев
* Наворбардорон — В. Милиоти, Д. Смидович
* Рассомҳои либоса — А. Духавина
* Монтажёр — Н. Аникеева
* Рассом-гримкунанда — М. Подсухская
* Наворҳо комбинатсиягузоридашуда:Наворбардор — Г. ЗайтсевРассом — А. Клименко
* Консултантҳо — Н. Кримов, Э. Вересотский
* Редактор — О. Козлова
* Редактори мусиқӣ — Раиса Лукина
* Иҷрокунандаи амалҳо — Алдо Таммсаар
* Директори расм — Сергей Вулман
## Мусиқӣ
* Суруди «Море не кончается нигде»-ро (мусиқии Андрей Петрова — сл. Григорий Поженяна) Эдуард Хил месарояд.
## Критика
Дар маҷалаи «Крокодил» эпиграммаи Владимир Волин ба ин филм нашр шуда буд:

Загранка, бриллианты и фарцовка, 
Любовница, вербовка и шифровка, 
Раскаянье, душевный разговор… 
Поистине «новаторский» набор!

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* «Кольцо из Амстердама» — Дом кино
* 

Гурӯҳ:Фильмҳо студияи «Мосфилм»
Шомил Аминов

**Шомил Аминов** (20 марти 1935, Самарқанд) — иқтисоддони тоҷик, доктори илмҳои иқтисодӣ (1981).

## Зиндагинома
Шомил Аминов соли 1959 факултаи иқтисоди Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин хатм намуда, дар Пажӯҳишгоҳи иқтисоди Академияи илмҳои Тоҷикистон ба сифати лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими калони илмӣ, мудири бахш (1959—1984) кор кардааст. Солҳои 1985—1991 мудири шуъбаи Институти иқтисоди Госплани Тоҷикистон буд.

Соли 1991 ба ИМА ҳиҷрат намуд ва ҳоло муқими шаҳри Нию-Ёрк мебошад.

## Фаъолияти илмӣ
Шомил Аминов оид ба масъалаҳои тараққиёти комплексӣ ва ҷойгиронии саноатии масолеҳи бинокорӣ дар шароити Осиёи Миёна ва махсусан Тоҷикистон қариб 100 таълифот ба забонҳои гуногун нашр намудааст.

## Осор
* Индустрияи бинокории Тоҷикистон. — Д., 1967;
* Асосҳои бинокории Тоҷикистон. — Д., 1975;
* Комплексное развитие промышленности строительных материалов Средней Азии. — Д., 1973;
* Проблемы размещения производства строительных материалов Средней Азии. — Д., 1974.
 
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Сидней (мазмунҳо)

**Сидней** ():

* **[[Сидней]]** — шаҳр дар Австралия.
** Сидней (фурудгоҳ) — фурудгоҳи Австралия.
** Сидней (клуби футбол) — бошгоҳи футболи Австралия.
Википедияи Аварӣ

**Википедияи Аварӣ** (авар. *Авар Википедия*) — фасли Википедия ба забони аварӣ. Ин забон гӯиши яке аз халқиятҳои Русия мебошад. Оғоз — соли 2005.
Википедияи Аварӣ ҳоло дорои  саҳифа ва  корбарони фаъол мебошад. Дар Википедияи Аварӣ то имрӯз аллакай  вироиш иҷро шудааст.

* Шумораи мақолот:  (215-ум ҷой)
* 
* Шумораи парвандаҳо: 
* 
* Шумораи саҳифаҳо:  
* 
* Шумораи вироишот:  
* 
* Корбарони сабтиномшуда:  
* 
* Корбарони фаъол:  
* 
* Мудирон:  
* 
* Жарфо:

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фаслҳои Википедия
Шарофат Ғуломова

**Шарофат Ғуломова** () — доктори илмҳои биологӣ (1998), профессор (2000).

## Зиндагинома
Шарофат Ғуломова факултаи биологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин соли 1962 хатм карда, ба сифати ассистенти кафедраи зоологияи Институти педагогии шаҳри Бухоро фаъолияташро шурӯъ намудааст. Солҳои 1963—1991 лаборанти калон, ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедраи физиологияи одам ва ҳайвоноти Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин ва ҳамзамон солҳои 1986—1991 дотсенти кафедраи физиологияи эътимолии ДДТТ ба номи Ибни Сино, 1991—2000 дотсент ва мудири кафедраи физиологияи эътимолии Институти давлатии тиббии шаҳри Бухоро, 2001—2002 профессори кафедраи физиологияи эътимолии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, 2003—2004 корманди Пажӯҳишгоҳи пешгирии бемориҳои ҷумҳурӣ, 2004—2006 профессори кафедраи физиологияи чорвои Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Ш. Шоҳтемур кор кардааст. Аз соли 2006 вазифаи профессори кафедраи озмоиши тиббии Донишкадаи баъдидипломии такмили ихтисоси кормандони тиббии Тоҷикистонро адо намудааст.
Оид ба раванди муътадилшавии системаи маҳфуздорандаи муовзанаи обу намак ба шароити баландкӯҳ, таъсири денерватсияи васеи гурда бо фаъолияти митозии он дар раванди гипертрофияи талофӣ таҳқиқот анҷом додааст.

## Осор
* Методические указания по «Анатомии человека». — Д., 1986;
* Физиологияи хоб. Дастури таълимӣ. — Д., 2005;
* Механизм регуляции водно-солевого обмена и функции компенсаторно-гипертрофирующейся почки в условиях высокогорья. — Д., 2005.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Субҳиддин Ҷалолов

**Субҳиддин Солиевич Ҷалолов** — доктори илмҳои химия (1994), дотсент   
## Зиндагинома
Субҳиддин Солиевич Ҷалолов cоли 1966 Донишкадаи давлатии Тоҷикистон)ро ба поён расонда, дар кафедраи химияи узвии Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон ба сифати ассистент ба фаъолият шурӯъ менамояд. Соли 1974 аспирантураи Пажӯҳишгоҳи химияи АИ Тоҷикистонро хатм карда, дар ин ҷо ба сифати ходими илмӣ, ходими калони илмӣ кор кардааст. Солҳои 1986-1990 дотсент ва 1991-1993 мудири кафедраи химияи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Ш. Шоҳтемур буд. Аз соли 1994 фаъолияташ дар Пажӯҳишгоҳи кимиёи Академияи илмҳои Тоҷикистон ҷараён гирифтааст. 
## Осор
* Бромирование и хлорирование I - тиаинданов и их сульфонов. – Д., 1972.
## Пайвандҳо
*Донишгоҳи Аграрии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон
Маъруф Орифӣ

**Маъруф Орифӣ** (1907, вилояти Бухоро  – 1978, ш.Душанбе) — доктори илмҳои педагогӣ (1970), профессор (1971).
## Зиндагинома
Иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1945). Соли 1929 Институти муаллимтайёркунии ш. Самарқанд ва 1939 Донишкадаи давлатии педагогии Душанбе (ДДОД ба номи Т. Шевченко)ро ба охир расондааст. Фаъолияташ пурра дар Донишкадаи давлатии педагогии Душанбе ба номи Т. Шевченко ҷараён гирифтааст. Солҳои 1939-1955 муаллим ва дотсент, 1955-1975 мудири кафедраи педагогика, аз соли 1975 то поёни умр профессори ҳамин кафедра буд. 
Беш аз шаст осори илмӣ ба ёдгор гузоштааст, ки дар миёни онҳо таҳқиқи афкори педагогии халқи тоҷик мақоми хосро дорост. Донишу малакаашро аз ҷавонони навкор дареғ надоштааст. 
## Осор
* Из истории педагогической мысли таджикского народа. – Д., 1962. Часть 1; Д.,1965, Часть 2

## Ҷоизаҳо
* Унвони фахрии “Муаллими шоистаи Тоҷикистон” (1958) 
* нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи ИҶШС».
 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон