Феҳристи ҳокимони Колумбия

Дар мақола **феҳристи сарони сохторҳои давлатӣ, ки дар қаламрави [[Колумбия|Колумбияи]] муосир сарварӣ мекарданд,** аз оғози истилои Испания (1538) то имрӯз оварда шудааст.

Сарвари давлати ҳозираи Колумбия — Президенти Колумбия мебошад, ки вай ҳам ба ҳукумат роҳбарӣ мекунад.

## Музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав (1812—1816)
Дар аввал музофоти Тунха иқдоми Боготаро барои эълони истиқлолият аз Испания ҷонибдорӣ накард, аммо чун шаҳрҳои ин музофот хоҳони истиқлолият шуданд ва Кундинамаркаро дастгирӣ карданд, ҳукумати Тунха маҷбур шуд, ки зуд амал кунад. 26 ноябри соли 1811 Санади конфедератсия ба имзо расид, ки дар натиҷаи он Тунха ба *Музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав* ҳамроҳ карда шуд ва 9 декабри соли 1811 истиқлолияти он аз Испания расман эълон карда шуд. Аммо аз сабаби ихтилофоти байни Кундинамарка ва музофотҳои Муттаҳида президенти Тунха маҷбур шуд, ки бо Кундинамарка, ба ном «Пактаи Санта-Роза», ки мувофиқи он Тунха аз ҳукумати федеролии Музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав чудо шуда, созишнома бандад. хукумати марказии Кундинамарка. Аз он вақт инҷониб, *Ҷумҳурии Тунха* ниҳоят аз ҷониби президент-губернатори Хуан Непомусено Нино роҳбарӣ карда шуд, то он даме, ки *Кундинамарка* дар ниҳоят мағлуб шуд, пас аз он Тунха ба *Музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав*  ҳамроҳ шуд  .

Пас аз оғози ҳукмронии мустамликаи Испания дар соли 1550,  Гранадаи Нав таъсис дода шуд, ки дар натиҷа он бори аввал ба як воҳиди маъмурии алоҳида дар дохили шоҳигарии Перу дохил карда шуд. Пас аз соҳиб шудан ба тахти испаниягӣ, сулолаи Бурбон (асри XVIII), мақоми ноиби подшоҳии алоҳидаи Гранадаи Нав таъсис дода шуд, ки ба он қаламрави Кито ( Эквадори муосир),  генерал-губернатории Венесуэла ва қаламрави Панамаи муосир дохил мешуданд.

Давраи баъд аз эълони истиқлолият аз Испания ва таъсиси ҳукумати муваққатӣ, ки бо номи "Ватани беақл" маъруф аст. Дар солҳои 1819—1823, дар рафти ҷангҳои зидди мустамликадорӣ ниҳоят дар Колумбия истиқлолият тасдиқ карда шуд. Соли 1829 Венесуэла аз Колумбия ҷудо шуд ва соли 1830 — Эквадор. Ба ин муносибат иёлат номи худро ба Гранадаи Нав иваз кард. Номи муосири Колумбия аз ҷониби давлат дар соли 1886 таъсис дода шудааст.

*Музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав* 26 ноябри соли 1811 ҳамчун конфедератсияи музофотҳои мустақили Тунха, Памплона, Антиокия, Картахена ва Нейва ташкил карда шуданд. Дар аввал мансаби президент набуд, зеро музофотҳо намехостанд, ки қудратро ба дасти як нафар гузоранд, то аз табъизӣ канорагирӣ кунанд. Конгресси федеролӣ дар нахустин ҷаласаи расмии худ Камило Торрес Тенориоро аввалин президенти худ интихоб кард ва то замони таъсиси сегона ҳокимияти иҷроияро ба ӯ бовар кард. Охирин шакли таҷрибавии ҳокимияти иҷроия буд, ки дар он се нафар салоҳиятҳои (Триумвират- аъзои сегона) баробар доштанд ва ин имкон медиҳад, ки намояндагии ҳамзамон вилоятњои гуногун васеъ карда шавад. Аммо, чунин система беэътимод буд ва ниҳоят нокомии худро дар пасманзари ҳуҷуми Пабло Морилло нишон дод, аъзои сегона таъқиб карда шуданд, маҷбур шуданд, ки қудратро бо навбат ба ҳамдигар интиқол диҳанд, то даме ки ҳама кушта шаванд ё дастгир карда шаванд.

### Солнома
* 1509—1520 — Оғози мустамликадории Испания. Аз ҷониби конкистадор Гонсало Хименес де Кесада таъсис намудани ноиб-подшоҳии Гранадаи Нав  дар қаламрави Колумбия, Эквадор ва Венесуэлаи муосир  
* 17 июли 1549 — дар ҳайати ноиб-подшоҳии Перу, авдиенсия Санта—Фе де Богота таъсис дода шуд, ки ба он Картахена-Де-Индиас, Санта-Марта Ва Попаян (то 1563) дохил шуданд.
* 27 майи 1717 — ноиб-подшоҳии Гранадаи Нав аз ноиб-подшоҳии  Перу ҷудо карда шуд (соли 1718 эътибор пайдо кард). Ба он Андалусияи Нав, Гайана, Венесуэла, Мерида Ла Грита, Попаян, Кито( Эквадор), Картахена-де-Индиас ва Санта-Марта дохил шуданд.
* 11 майи 1724 — 20 августи 1739 —  боз дар ҳайати ноиб-подшоҳии Перу
* 20 августи 1739 — ноиб-подшоҳии Гранадаи Нав барқарор карда шуд. Ба қаламравҳои қаблӣ Панама илова карда шуд
* 8 сентябри 1777 — генерал— капитани Венесуэла ҷудо карда шуд, ки ба он қаламравҳои Андалусияи Нав, Гайана, Венесуэла Ва Мерида Ла Грита дохил шуданд
* 4 апрели 1811 — хунтаҳои маҳаллӣ, ки расман ба манфиати шоҳи сарнагуншудаи Испания Фернандо VII амал мекарданд, ҳокимияти Наполеонро сарнагун карданд, ноиби подшоҳро аз вазифа барканор карданд ва ҳокимияти маҳаллиро эълон карданд. Панама ва Сантяго дар ҳайати мустамликаи Испания монданд
* 27 ноябри 1811 —  Музофотҳои Федеративии Гранадаи Нав ташкил карда шуданд
* 4 октябри 1812 — Музофотҳои Гранадаи Нав ташкил карда шуданд
* декабри 1815&nbsp;— июли 1816 — Реконкистаи испанӣ Дар Гранадаи Нав
* 17 декабри 1819 — истиқлолият аз Испания
* 21 ноябри 1831 — Венесуэла ва Эквадор аз Колумбияи Бузург ҷудо шуданд
* 21 ноябри 1831 — давлати Гранадаи Нав дубора эълон карда шуд
* 20 апрели 1843 — Ҷумҳурии Гранадаи Нав эълон карда шуд
* 22 майи 1858 — Конфедератсияи Гранада таъсис дода шуд
* 18 июли 1861 — Иелоти Муттаҳидаи Гранадаи Нав таъсис дода шуд
* 20 сентябри 1861 — Иелоти Муттаҳидаи Колумбия таъсис дода шуд
* 5 августи 1886 — Ҷумҳурии Колумбия эълон карда шуд
* 4 ноябри 1903 — Панама аз Колумбия ҷудо шуд
* 8 сентябри 1972 — Иелоти Муттаҳидаи Амрико Кита Суэня, риф Ронкадор ва бонки Серранро ба Колумбия баргардонд (созишнома 17 сентябри  соли 1981 эътибор пайдо кард)

## Феҳристи сарони давлатҳо аз рӯи сол

## Конфедератсияи Гранада (1858-1861)
Соли 1810 Ҷумҳурии Антиохия низ истиқлолияти худро эълон кард. Дар он ҷо хунтаи ҳукуматии он ташкил карда шуд ва президент сарвари субъекти нави давлатӣ гардид. Дар июли соли 1815 ҳудуди музофотро аскарони Испания ишғол намуда, дар моҳи апрели соли оянда волии Испания ба сари вилоят гузошта шуд  .

## Истинодҳои таърихӣ
Бо дарназардошти он, ки дар таърихи Колумбия давраҳои гуногун вуҷуд доштанд, мувофиқан, ҳокимон бо номҳои гуногун номгузорӣ карда шуданд. Ҳатто пас аз ба даст овардани истиқлолият мақоми сарвари давлатро баъзан шахсоне ишғол мекарданд, ки мансабашон президент ном надошт.

## Ноиб - подшоҳии Гранадаи Нав (1718—1724)

## Гранадаи нав ҳамчун як қисми ноиб - подшоҳии Перу (1724-1740)

## Ноиб - подшоҳии Гранадаи Нав (1740—1813)

## Иёлоти Муттаҳидаи Колумбия (1861-1886)
Натиҷаи ҳамлаи испанӣ ба Гранадаи Нав барқарор кардани қудрати ноиб буд. Вазифаи президент бархам дода шуд, муборизони истиклолият ба зиндон андохта, кушта шуданд, дигарон мачбур шуданд, ки пинхон шаванд ва ё тарки кишвар кунанд. Он давра "Ҳукмронии террор" номида шуд.

## Кудинамарка (1810-1814)
Дар қаламрави Колумбияи ҳозира аз замонҳои қадим то имрӯз давлатҳои гуногуни дорои системаҳои гуногуни идоракунҳ мавҷуд буданд. Дар замонҳои қадим фарҳанги аз ҳама муҳим дар он қаламравҳо фарҳанги Чибча буд, ки намояндагони он як қатор сохторҳои давлатиро ташкил медоданд. Қисми ҷанубу ғарбии кишвар, минтақаи кӯҳҳои Анд дар сарҳади муосир бо Эквадор, қисми империяи Инкҳо буд.

## Картахена де Индиас (1810-1812)
Вақте ки хабари маҷлиси шаҳрдории Богота дар бораи эълони истиқлолият ба шаҳри бандарии Картахена де Индиас расид, ҳукумати маҳаллӣ 13 августи соли 1810 Хунтаи олии худро таъсис дод ва сипас 11 ноябри соли 1811 истиқлолияти мутлақи Испания ва ноиб-подшоҳии Гранадаи Навро эълон кард. Гранада ба як давлати мустақил табдил ёфт, ки дар аввал Игнасио Каверо ҳамчун сардори хунта ва баъд губернатор-президент роҳбарӣ мекард. Дар давоми ду сол Картахена ба музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав ҳамроҳ карда шуд.

## Ҷумҳурии Антиохия (1810-1815)
Соли 1810 Ҷумҳурии Антиохия истиқлолияти худро эълон кард. Дар он ҷо хунтаи ҳукуматии он ташкил карда шуд, президент сарвари субъекти нави давлатӣ гардид. Дар моҳи июли соли 1815 қаламрави музофот аз тарафи артиши испанӣ забт карда шуд ва дар  апрели соли оянда дар сари вилоят губернатори Испания гузошта шуд.
## Ҷумҳурии Тунха (1812)
Дар аввал музофоти Тунха иқдоми Боготаро барои эълони истиқлолият аз Испания ҷонибдорӣ накард, аммо чун шаҳрҳои ин музофот хоҳони истиқлолият шуданд ва Кундинамаркаро дастгирӣ карданд, ҳукумати Тунха маҷбур шуд, ки зуд амал кунад. 26 ноябри соли 1811 Санади конфедератсия ба имзо расид, ки дар натиҷаи он Тунха ба музофотҳои муттаҳидаи Гранадаи Нав ҳамроҳ карда шуд ва 9 декабри соли 1811 истиқлолияти он аз Испания расман эълон карда шуд. Аммо аз сабаби ихтилофоти байни Кундинамарка ва музофотҳои Муттаҳида президент Тунха маҷбур шуд, ки бо Кундинамарка, ба ном «Пакти Санта-Роза», ки мувофиқи он Тунха аз ҳукумати федеролии музофотҳои Муттаҳида ҷудо шуда, бо  ҳукумати марказии Кундинамарка созишнома бандад.  Аз он вақт инҷониб, Ҷумҳурии Тунха ниҳоят аз ҷониби президент-губернатор Хуан Непомусено Нинйо роҳбарӣ карда шуд, то он даме ки Кундинамарка дар ниҳоят мағлуб шуд, пас аз он Тунха ба музофотҳои муттаҳида ҳамроҳ шуд

## Давраи пеш аз Колумбия

## Ноиб - подшоҳии Гранадаи Нав (1718—1724)
*Ватани беақл* — давраи таърихи Колумбия, ки мустамликаҳои ноиб- - подшоҳии Гранадаи Нав бори аввал дар худидоракунӣ таҷриба ҳосил карданд. Пас аз боздошти шоҳи Испания Фернандо VII аз ҷониби Наполеон, якчанд шаҳрҳои моликияти Испания робитаҳоро бо ҳукумати лухтаки бародари Наполеон Ҷозеф, ки шоҳи Испания буд, қатъ карданд. Танҳо хабари он ошӯбҳо ба Ҷаҳони Нав расид, шаҳрҳои гуногун аз Испания истиқлолият эълон карданд. Ҳудуди Гранадаи Нав пароканда шуд, музофотҳои гуногун истиқлолият эълон карданд ва ҳукуматҳои худро бо роҳбарии креолҳо таъсис доданд. Дар аввал сарони вилоятҳо (давлатҳо) президент номида мешуданд.

## Ватани беақл

## Ҷумҳурии Колумбия (аз 1886)

## Адабиёт)

*  
*   
*  
*   
*  
* 
* 
*  
*  
*  
*  
*  

## Пайвандҳо

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи ҳукуматдорон