open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
10 сентябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
### Миллӣ
 
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 10 сентябр]]*
*2006 - Дар Википедиаи Тоҷикӣ тақрибан соатҳои 18:30 - 19:00 бо вақти Тоҷикистон - шумораи мақолаҳо ба 2000 расид. 
 
## Зодрӯзҳо
* 1903 — 1938 — Нарзулло Бектош, адабиётшинос.
* 1938 — Саттор Исҳоқов, олими соҳаи биология.
* 1933 — Усмон Маҳмадқулов, доктори илми биологӣ.
* 1953 — Толиб Набиев, доктори илми кишоварзӣ, профессор.
* 1948 — Абдукарим Назиров, олими соҳаи иқтисод.
* 1938 — 2002 — Толиб Носиров, олими соҳаи педагогика.
* 1933 — 2005 — Мирзо Сабуров, рӯзноманигор, шореҳи шоҳмот.
* 1948 — Иброҳим Усмонов, доктори илми таърих, профессор, Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон.
* 1958 — 2016 — Ғаффурҷон Усмонов, олими соҳаи физика.
* 1953 — 1994 — Ҳасан Форсо, шоир.

*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 10 сентябр]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 10 сентябр]]*
## Тақвими мардумӣ
**Сунбула** (23 Август — 22 Сентябр) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Сунбула

## Ҳамчунин нигаред

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0910.html 
* http://www.calend.ru/day/9-10/ 
* Наука, 10.09 
* BBC On this day, 10.09
Бурундӣ

**Бурунди** — яке аз кишварҳои Африқо аст.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Мардум

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Бурунди
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Иттиҳоди Қамар

**Иттиҳоди ҷазираҳои Қамар** — (, , com. Udzima wa Komori, ҷазираҳои Қамар), номи расмӣ Иттиҳоди Қамар мебошад. Давлат дар Африқои Шарқӣ. Дар Уқёнуси Ҳинд дар қисми шимолии канали Мозамбик дар байни шимоли Мадагаскар ва шимоли Мозамбик ҷойгир аст. Масоҳат - 1862 км² (бо ҷазираи Майота - 2235 км²). Аҳолӣ - 846,281 нафар (2020, ба истиснои Майотта, бо он - зиёда аз 1,050,000 нафар). Пойтахт — шаҳри Моронӣ.

Забонҳои расмӣ коморӣ (ба суоҳилӣ алоқаманд), фаронсавӣ ва арабӣ. Дини давлат Ислом аст.
## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Пайвандҳо

 
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Иттиҳоди Қамар
Гурӯҳ:Давлатҳои ҷазиравӣ
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Ню-Йорк

**Ню-Йо́рк** (, МФА: ,  или ) — шаҳри калонтарини ИМА, ки ба яке аз калонтарин агломератсияҳои ҷаҳонӣ дохил мешавад. Аҳолии шаҳр 8 405 837 нафар мебошад, агломератсияҳо — 20,63 млн (дар соли 2015). Ню-Йорк дар соҳили Уқёнуси Атлантик дар ҷанубу-шарқи иёлати Ню-Йорк. Шаҳр дар аввали асри XVII аз тарафи колонистҳои ҳолландӣ таъсис шуда буд ва то соли 1664 Амстердами Нав ном дошт.

Ню-Йорк шомили 5 ҳавзаи маъмурӣ (ноҳияҳо, боро) аст: Бронкс, Бруклин, Куинс, Манхэттен ва Статен-Айленд.
Ҷойҳои тамошобоб асосан дар борои Манхэттен ҷойгиранд. Дар байни онҳо: бурҷҳои таърихӣ (Эмпайр-стейт-билдинг, Крайслер-билдинг), Маркази Рокфеллер, Вулворт-билдинг, Метрополитен-музей-и санъатӣ, Метрополитен-опера, Карнеги-холл, Осорхонаи Соломон Гуггенҳейм (наққошӣ), Осорхонаи амрикоии таърихи табиӣ (скелети динозаврҳо ва планетарияҳо), меҳмононхонаи «Плаза», меҳмонхонаи «Уолдорф-Астория», меҳмонхонаи «Челси», штаб-квартираи СММ, Гарлем.

Ню-Йорк — маркази муҳими ҷаҳонии молиявӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ.

## Таърих

[thumb|left|[Амстердами Нав дар соли 1664]]
thumb|left|Мубориза барои Лонг-Айленд, бузургтарин даргирӣ дар вақти Инқилоби Амрикоӣ
Дар ҳудуде, ки ҳозира Ню-Йорк ҷойгир аст, то пайдоиши дар инҷо аврупоиҳо  Манахаттоу ва Канарси мезистанд.  Инро кофтукобҳои археологӣ дар минтақаҳои шаҳр, ки биноҳо бунёд нашудаанд, мисол дар Инвуд-Хилл-парк ва , тасдиқ менамоянд. Ақалиятҳои аврупоӣ дар инҷо дар соли 1624 пайдо шудаанд. Дар соли 1625 дар  Манхэттен маҳаллаи аҳолинишини ҳолландии Амстердами Нав () таъсис дода шуд. Соли 1664 шаҳрро англисҳо забт карданд, ки бо мухолифат аз тарафи губернатор  рӯбарӯ нашудаанд, ва баъдан шаҳрро  ба Ню-Йорк (*англ.* Йорки Нав) ба хотири забткунанда — , номгузорӣ карданд. Тибқи натиҷаи  дар соли 1967 ҳолландиҳо расман Ню-Йоркро бар ивази мустамликаи Суринам ба англисҳо доданд.

Дар аввали  ҳудуди ҳозираи шаҳр макони муборизаҳои муҳим буд. Дар натиҷаи Ҷанги назди Бруклин дар Ню-Йорк  шуд, ки дар он қисми зиёди шаҳр ба коми оташ рафт. Ню-Йорк ба дасти Британияи Кабир гузашт, то даме ки амрикоиҳо онро дар соли 1783 бозпас гирифтанд. Ин рӯз, чун рӯзи «Рӯзи таҳвил (Ню-Йорк)», дар Ню-Йорк боз чанд сол ҷашн гирифта мешуд.
[thumb|left|[Бродвей (Ню-Йорк)|Бродвей, тақр. соли 1840]]

Дар давоми асри XIX аҳолии шаҳр бо ҳиҷрати зиёди муҳоҷирон зиёд мешуд. Дар соли 1811 нақшаи генералии рушди шаҳр ба тартиб оварда шуд, ки тибқи он кӯчаҳо васеъ гардиданд, ва ҳудуди кунунии Манхэттенро ишғол карданд. Дар соли 1835 Ню-Йорк аз рӯи аҳолӣ Филаделфияро гузашт ва бо чунин тарз шаҳри сераҳолитарини ИМА гардид.

## Ҷуғрофия

## Аҳолӣ

## Пайвандҳои берунӣ

## Эзоҳ
Намибия

**Намибия** — яке аз кишварҳои Африқо аст. Дар Африқои Ҷанубӣ қарор гирифтааст. Масоҳаташ 825418 км² буда аҳолиаш аз 1820916 тан иборат аст.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва мааориф

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Намибия
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Мавритания

**Мавритания** — яке аз кишварҳои Африқо аст, ки дар Африқои Ғарбӣ ҷой гирифтааст. Масоҳаташ 1030700 км² буда аҳолиаш аз 2828858 тан иборат аст. Пойтахт — Ноуакшот.

## Таърих
### Таърихи қадим
Як чанд ҳазор сол пеш аз милод, қисми ҷанубии Мавританияи имрӯза аҳолии нажоди муғули сукунат мекард, ки бо шикор ва кишоварзӣ машғул будан.
Дар 1-ум ҳазораи пеш аз милод аз самти шимол маскуншавӣ бо қабилаҳо бербер, ки бо чорводорӣ машғул буданд авҷ гирифт ва зангиҳоро оҳиста оҳиста ақиб ба сӯи ҷануб ронданд. Берберҳо дар инҷо конфедератсияи қабилаҳои Санҳоҷиро ташкил карданд.

## Сиёсат ва ҳукумат

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Сарчашма
* Все о Мавритании
* Конвертор валют. 

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Мавритания
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Нигерия

**Ниге́рия** ( ), **Ҷумҳу́рии Федерати́вии Ниге́рия** (; игбо *Republic ndi Naigeria*; йоруба *Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà*; хауса *Jam-huriyar Taraiyar Nijeriya*; фула *Republik Federaal bu Niiseriya*) — кишвар дар Африқои Ғарбӣ. Масоҳати қаламрави Нигерия 923 768 км2-ро ташкил медиҳад: аз рӯи ин нишондод кишвар ҷои 3-юмро дар минтақа, 14-ум ҷоро дар Африқо ва 31-ум ҷойро дар ҷаҳон ишғол менамояд.
Аз рӯи аҳолӣ аз ҳамаи кишварҳои дигари африқоӣ пештар аст: аҳолӣ ба вазъи с. 2020 210 млн нафарро ташкил медиҳад, ва 7-ум дар ҷаҳон аст.

Пойтахт — Абуҷа, ҳамчунин дар таркиби кишвар Лагос, шаҳри калонтарини Африқо (пойтахт то 12 декабри соли 1991), ҷойгир аст. Забони давлатӣ — англисӣ, дар умум зиёда аз 500 забон аст, қисми зиёди аҳолӣ бо ду ё 3 забон ҳарф мезананд.

Ҷумҳурии федеративии президентист. Тибқи натиҷаҳои интихоботи 23 феврали соли 2019 Муҳаммаду Бухорӣ бори дуюм сарвари кишвар гашт: муҳлати дуюми раёсатҷумҳуриаш 29 майи соли 2019 оғоз ёфт. Вазифаи ноиби президент барои 4 соли минбаъда боз соҳиби Йеми Осинбаҷо гашт.

Ба 36 иёлат ва як қаламрави федералии пойтахт тақсим мешавад, ки дар навбати худ ба 774 қаламрави идораи маҳаллӣ тақсим мешаванд.

Дар қисми ғарби қитъаи Африқо ҷойгир аст. Бо обҳои Уқёнуси Атлантик шуста мешавад. Бо Бенин — дар ғарб, дар шимол — бо Нигер, дар шимолу-шарқ — бо Чад, дар шарқ — бо Камерун ҳамсарҳад аст.

Бо бисёрфарҳангӣ фарқ мекунад. Ислом ва масеҳият тақрибан баробар ҷойгир шудаанд, аз рӯи шумораи мусулмонон дар Африқо 1-ум ҷоро ишғол мекунад.

Давлати асосан аграрӣ бо захираҳои зиёди нафт ва дигар захираҳои табиӣ, аъзои ОПЕК. ММД аз рӯи паритети тавоноии харид ба вазъи с. 2019 1,169 трлн долларро ташкил медиҳад (1-ум ҷо дар Африқо, 24-ум дар ҷаҳон), ба сари аҳолӣ — 5,967 долларро (132-юм дар ҷаҳон). Воҳиди пул — найраи нигериягӣ.

Истиқлоли кишвар 1 окт. соли 1960 эълон шуд. Дар соли 1912—1960 мустамликаи Британияи Кабир буд. Пештар ба ду қисм — Шимолӣ ва Ҷанубӣ, ки 1 январи соли 1900 сохта шуд буданд, тақсим буд.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Мардум

## Фарҳанг ва маданият

## Эзоҳ

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Ниҷерия
Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Африқои Ҷанубӣ

thumb|360px|

**Áфриқои Ҷанубӣ** — ноҳияи табиии Африқо, дар ҷануби пуштакӯҳи Конго – Замбезӣ. Африқои Ҷанубиро аз Ғарб Уқёнуси Атлантик, аз Шарқ Уқёнуси Ҳинд иҳота кардааст. Дар Африқои Ҷанубӣ аксари навъҳои сатҳи замин (ландшафт)-и Африқо дар миқёс (масштаб)-и хурд такрор мешаванд, аз ҳамин сабаб онро баъзан Африқои Хурд ҳам меноманд. Африқои Ҷанубӣ аз ҷиҳати сохти геологӣ як қисми платформаи Африқо аст. Дар ҷойҳои барҷастаи таҳкурсии платформа ҷинсҳои булӯрии токембрий ва интрузияҳое, ки дар палеозой пайдо шудаанд, намудоранд. Пастхамии Калахари бо ҷинсҳои мезозою кайнозой пӯшидааст. Канори ҷанубиашро кӯҳҳои чиндори Кап иҳота кардаанд, ки аз тамоми қисми боқимондаи Африқои Ҷануб ҷавонтаранд. Африқои Ҷануб аз моддаҳои маъда­­нии арзишманд – тило, платина, уран, қалъагӣ, манган, мис, хромит, асбест, алмос ва ғайра ғанӣ аст. Таҳнишастҳои давраи перм конҳои калони ангиштсанг дорад. Қисми марказии ноҳия аз ҳамвориҳои баланд (то 900–1000 м) иборат буда, атрофи он асосан бо паҳнкӯҳҳои баландиашон 1200–1800 м иҳота шудааст. Ноҳия дар минтақаҳои иқли­маш истивоӣ, тропикӣ, субтропикӣ ҷой гирифтааст. Боришоти солона 500–600 мм. Ҳарор. миёнаи моҳона 290, 270С (дар Мозамбик), дар соҳилҳои ғарбӣ 11,60, 15,30С. Қисми зиёди Африқои Ҷанубиро дашт ишғол кардааст. Соҳилҳои шарқӣ ва ҷанубу шарқии серборишашро бешаҳои зичи тропикӣ ва субтропикии сернам пӯшондаанд. Ба тарафи ғарб наботот торафт кам мешавад. Аз ҳайвонот шер, паланг, кафтор, шағол, фил, каркадан, говмеш, заррофа, оҳу дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Минтақаҳои Африқо
Гурӯҳ:Африқо
Зимбабве

**Зимбабве** — яке аз кишварҳои Африқо аст. Дар Африқои Шарқӣ қарор гирифтааст. Масоҳаташ 390580 км² буда аҳолиаш аз 11376676 тан иборат аст. Пойтахт — Хараре.

## Таърих

## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Зимбабве
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Афъӣ

**Афъӣ** (Echis carinatus) — мори афъӣ, афъо, эфа — як навъ мори заҳрнок.

## Мавзеъҳои дучоршавӣ
Дар Африқои Шимолӣ, Эрон, Ироқ, Афғонистон, Ҳиндустон,,Осиёи Марказӣ ва дигар мавзеъҳо дучор меояд. Дар Тоҷикистон асосан дар ноҳияҳои ҷанубу ғарбӣ вомехӯрад. Дар шароити мусоид миқдори афъӣ хеле зиёд мешавад. Масалан, дар водии дарёи Мурғоб аз масоҳати 1,5 км2 моргирҳо дар тӯли 7 сол зиёда аз 2 ҳазор адад мори афъӣ гирифтаанд. Дар Осиёи Марказӣ аз охири феврал то июн рӯзона ва тобистон шабона фаъол мешавад.

## Шакл
Дарозиаш 50–60 (баъзан 70–80) см; нарина аз модинааш дарозтар аст. Сараш пулакчаҳои майдаи нуқратоб дорад (дар фарқи сараш нақши салибшакл мавҷуд аст), рангаш хокистарӣ.

### Макони зист
Маъмулан дар хомаҳои рег, даштҳои зардхок, буттазорҳо, харобазор ва дигар ҷойҳо зиндагӣ мекунад. Моҳҳои июл–август насл медиҳад (3–15 бача мезояд; дарозиашон 10–16 см). Ғизои афъӣ асосан хояндаҳои хурд, калтакалос, парандаҳои хурд ва қурбоқа мебошад. Заҳри мори афъӣ барои ҳайвоноти хурд (муш, калламуш, калтакалос ва ғайра) марговар аст. Аз заҳри афъӣ доруҳои гуногун тайёр мекунанд.

## Эзоҳ

* Чернов  С. А., Фауна Таджикской  ССР, Т. 18;  
* Пресмыкающиеся, Д., 1959; Ананьева Н. Б., Боркин Л. Я. Земноводные и пресмыкающееся ⁄⁄ Энциклопедия природы России. М., 1998.

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Зоология
Гурӯҳ:Морҳо
Уганда

**Уга́нда** (, ), номи расмӣ — **Ҷумҳурии Уганда** ( ,  ) — кишвар дар Африқои Шарқӣ. Узви Иттиҳоди кишварҳои муштаракулманофеъ. Дар шимол бо Судони Ҷанубӣ, дар ғарб — бо Ҷумҳурии Демократии Конго, дар ҷануб — бо Руанда ва Танзания, дар шарқ — бо Кения сарҳад дорад. Дар ҷанубу шарқи кишвар кӯли Виктория ҷойгир аст, ки қисми сарҳади Угандаро ташкил медиҳад. Кишвар ба баҳр баромад надорад.

## Таърих



## Сиёсат ва ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Мардум

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ



## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Уганда
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Себ

thumb|Себи сурх|200px
**Себ** () — дарахтест, ки он мева медиҳад. Аз 5 то 12 метр қад мекашад. Дар таркиби себ микроэлементи Fe (оҳан) ва дигар моддаҳои ба организми инсон муфид мавҷуд аст. Себ сурху сафед ва кабуд мешавад.
Себ ширин ва турш мешавад.

## Манбаъ
* 


Гурӯҳ:Дарахтони мева
Картошка

**Картошка**, ё **себзаминӣ** () — сабзавоти ҳаррӯза  Solanaceae мебошад. Картошкаро асосан дар заминҳои полезӣ мекоранд.
Душмани асосии картошка гамбуски колорадоӣ аст. Асоси хӯроки инсон картошка мебошад.

## Эзоҳ
Курдистон

**Курдистон** ( [ˌkʊɾdɪˈstɑːn])  ё **Курдистони Бузург**   як қаламрави тахминан муайяншудаи геофарҳангӣ дар Осиёи Ғарбӣ аст, ки дар он курдҳо аксарияти аҳолиро ташкил медиҳанд  ва аз фарҳанг, забонҳо ва миллии курдҳо шахсияти таърихӣ асос ёфтааст.  Аз ҷиҳати ҷуғрофӣ Курдистон тақрибан шимолу ғарби Загрос ва қаторкӯҳҳои шарқии Тавросро фаро мегирад. 

Курдистон дар маҷмӯъ чаҳор минтақаи зеринро дар бар мегирад: ҷанубу шарқи Туркия (Курдистони Шимолӣ), шимоли Ироқ (Курдистони Ҷанубӣ), шимолу ғарби Эрон (Курдистони Шарқӣ) ва шимоли Сурия (Курдистони Ғарбӣ).   Баъзе таърифҳо инчунин қисматҳои ҷануби Закавказиро дар бар мегиранд.  Баъзе созмонҳои миллатгароёни курд кӯшиш мекунанд, ки як давлати мустақили миллии иборат аз баъзе ё ҳамаи ин минтақаҳо бо аксарияти курдҳо таъсис дода шаванд, дар ҳоле ки баъзеи дигар барои мустақилияти бештар дар ҳудуди мавҷудаи миллӣ таблиғ мекунанд. 

Таърихан, вожаи «Курдистон» бори нахуст дар солномахои асри 11 Салҷуқиён тасдиқ шудааст.  Дар ҳоле ки шумораи зиёди сулолаҳои нобаробари курдҳо, аморатҳо, князиҳо ва сардорон аз асрҳои 8 то 19 таъсис ёфта буданд. Аз ҷиҳати маъмурӣ дар асри 20 минтақаҳои кӯтоҳмуддати давлати Курдҳо (1918–1919), Подшоҳии Курдистон (1921–1924), Уезди Курдистон, яъне «Курдистони Сурх» (1923—1929), Ҷумҳурии Арорат (1927—1930) ва Ҷумҳурии Маҳобод (1946) вуҷуд доштанд. 

Курдистони Ироқ бори аввал дар соли 1970 бо ҳукумати Ироқ мақоми худмухторӣ ба даст овард ва мақоми он дар соли 2005 ҳамчун минтақаи худмухтори Курдистон дар таркиби ҷумҳурии федеролии Ироқ таъйид шуд.  Дар Эрон устони Курдистон низ вучуд дорад, аммо он худкома нест. Курдҳое, ки дар ҷанги шаҳрвандии Сурия меҷанганд, тавонистанд қисматҳои зиёди шимоли Сурияро зери назорат гиранд ва дар маъмурияти худмухтори Сурияи шимолӣ ва шарқӣ минтақаҳои худидоракунанда таъсис диҳанд, ки дар онҷо онҳо пас аз ҷанг дар Сурияи федеролӣ автономия талаб мекунанд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои таърихӣ
Вилояти Боми

**Вилояти Боми** () — яке аз вилоятҳои Либерия аст.

Гурӯҳ:Либерия
Рӯихати шаҳрҳои Туркия

**Рӯйхати шаҳрҳои [[Туркия]]** бо миқдори аҳолӣ мувофиқи моҳи сентябри соли 2006.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Феҳристи шаҳрҳо аз рӯи аҳолӣ
Гурӯҳ:Феҳристи шаҳрҳо аз рӯи кишвар
Вилоятҳои Либерия

frame|right
# Боми
# Бонг
# Гбарполу
# Гранд Басса
# Гранд Чапе Моунт
# Гранд Гедеҳ
# Гранд Кру
# Лофа
# Маргиби
# Марйланд
# Монтсеррадо
# Нимба
# Ривер Чесс
# Ривер Гэ
# Синое

Гурӯҳ:Либерия
13 сентябр

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*
* 1933 — ба кор даромадани канали обёрикунии Вахш.
* Рӯзи мелиораторон
* Рӯзи байналмилалии ёдбуди қурбониёни фашизм — аз соли 1962, ҳар як рӯзи дуюми моҳи сентябр ҳамчун **Рӯзи байналмилалии ёдбуди қурбониёни фашизм** ҳисобида мешавад.

### Миллӣ
 

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 13 сентябр*
* 1956 — IBM якум ҳофизаи диски сахти компютериро баровард
* 1959 — асбоби кайҳонии Луна-2 якум дар ҷаҳон ба болои Моҳ расид
* 1993 — байни Арафот, Ёсир ва Исхак Рабин дар бораи шинохтани Автономияи Фаластин созишнома ба имзо расид.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 13 сентябр]]*

* 1660 — 11731 — Даниел Дефо, рӯзноманигор, румоннавис, насрнавис, нависандаи кӯдакон, публисист, нависанда, тоҷир, публитсисти инглис.
* 1908—1987 — Порфирий Аленников, актёри театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.
* 1923—2005 — Александр Коннов, олими соҳаи зилзиласанҷӣ.
* 1938 — Маъруфи Хушзод, нависанда.
* 1951 — Александр Розенбаум, овозхони шӯравӣ ва рус
* 1959 — Усмонали Усмонов, собиқ Вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон
* 1888—1965 — Иван Антипов-Каратаев, хокшинос, доктори илми кишоварзӣ, профессор. Академики Академияи илмҳои Тоҷикистон

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 13 сентябр]]*

## Тақвими мардумӣ
Сунбула (23 Август — 22 Сентябр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Шаҳривар дар тақвими Эронӣ аст.

40px|none|Сунбула

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0913.html 
* http://www.calend.ru/day/9-13/ 
* Наука, 13.09 
* BBC On this day, 13.09

## Эзоҳ
Барг

thumb|200px
**Барг** — яке аз узвҳои рустаниҳои дараҷаи олӣ. Вазифаи ҳосил кардани моддаҳои органикӣ, бухор ва мубодилаи газро иҷро мекунад.

Барги дарахтони мева, одатан, аз паҳнак ва думча иборат аст. Дар паҳнаки барг амалиёти физиологӣ (мас., фотосинтез, нафаскашӣ) ба амал меояд. Думча баргро ба навда пайваст мекунад. Шакли барги дарахтони мева ниҳоят гуногун аст. Мас., барги анор байзашакли нӯгтез, анҷир панҷпарраи панҷамонанд, афлесун гирда ва нӯгтез, биҳӣ мудаввар ё байзашакли дарозрӯя, бодом нештармонанд ё байзашакл, гелос калони дандонадор, дӯлона яклухти паргӯша, мурӯд мудаввар ё байзашакли чармгун, лиму ғафси тухмшакл, олуболу думчадарози байзашакл ё дарозрӯяи дандонадор, санҷид борики бедандона, тут паҳни дандонадор, хурмо паҳни бедандона, шафтолу нештаршакли дандонадор, ток панҷашакл ва ғ. барг хусусан баъди гум кардани қобилияти ассимилятсия шаклашро сахт тағйир медиҳад. Пулакчаҳои муғчаи дарахтон аз қабили чунин барг буда, нуқтаи сабзишро аз таъсири номусоиди ҳаво ҳифз мекунанд. Сохти микроскопии баргҳо ниҳоят гуногун бошад ҳам, аломатҳои умумиашон қариб як хел аст. Паҳнаки барг аз ҳар ду тараф бо эпидермаю пӯст пӯшида шудааст. Дар зери эпидерма   нарма (мезофилл), ки аз чанд қабат бофтаҳои сабз (хлоренхима) иборат аст, ҷойгир мебошад (дар хлоренхима ҷараёни фотосинтез ва нафаскашӣ сурат мегирад). Рагҳои барг барои бунёди асоси барг аҳаммияти калон доранд. Ба воситаи ксилемаи рагҳо ба барг аз реша об ва моддаҳои ғизоӣ омада, ба воситаи флоэма маҳсули фотосинтез ба диг. узвҳои рустанӣ меравад. Ҳуҷайраҳои эпидерма, одатан, ҳамвору беранг буда, ба якдигар хеле ҷафс ҷойгиранд. Сатҳи онҳоро бештар кутикула ва баъзан мумпарда пӯшидааст (баргро аз ҳашарот, занбӯруғҳо, микроорганизмҳо, бисёр бухор шудани об ва хушкидан ҳифз мекунад). Дар эпидерма масомаҳо мавҷуданд, ки барои мубодилаи газ ва бухори об аҳаммияти калон доранд.

## Корбурд
Одам баргро бо мақсадҳои гуногун истифода мебарад, мас., аз барги ток оши токӣ ва хӯрокиҳои дигар таҳия мекунад. Барги тут ғизои асосии кирмак аст.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Жуковский П. М. Ботаника. М., 1964;
* Александров В. Г. Анатомия растений. М., 1966;
* Эсау К. Анатомия растений. М., 1969;
* Фотосинтез и использование солнечной энергии. Л., 1971. 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Фотосинтез
Досак

**Досак** - паррандаест дарозбол Зоҳиран фароштурукро монанди доранд нӯлаш кутоҳ даҳонаш калон нӯги болҳояш чангак монанд аст. Пойҳояш кутоҳ аст. Ҳар 4 пойҳояш ба пеш нигарон аст. Ба замин барои гирифтани лой ва хас мефурояд. Ранги пушташ сиёҳтобаст.
## Манбаъ

Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Гунҷишкрангҳо
Афитист

**Афитист** як навъ хашарот. Паразити беруни зирехакҳои модина (баъзан кирминаи Афитис тухмизирахакро  мехурад ). дарозии баданаш тақрибан 1мм, рангаш зард, баъзан догҳои сиёҳ дорад.

кирминааш лунда ё байза шакл буда, зарди чиндор аст. Афитис беш аз 40 намуд дошта, дар ҳама ҷо во мехурад. Дар ИҶШС аз вилояти Леннинград то закавказия ва аз Закарпатия то шарки дур пахн шудааст.

Гурӯҳ:Ҳашарот
Забони туркӣ

**Забони туркӣ** забони давлатии Туркҳо, Булгорҳо, Римҳо ва дигар давлатхо мебошанд.

## Таснифот
## Тақсимоти ҷуғрофӣ
### Шеваҳо

## Фонология
### Садонокҳо

Ҳашт ҳарфи садонок вуҷуд дорад

### Ҳамсадоҳо
## Грамматика
### Мор­фология
### Синтаксис
## Луғат
## Системаи навиштан

Забони Туркиро бо ҳуруфи арабӣ аз солҳои 1000 то соли 1928 истифода мебаранд.  Дар империяи Оттоман забони Туркӣ адабиёти хеле каввй дошт. Бисёр китобхо дар ин замон ба забони Туркӣ навишта шуда буданд. То замоне ки Мустафа Кемал Ататурк онро ба алифбои лотинӣ тарчума кард.  Барои он ки у мехост ки давлати худро ба суйи ҷануб наздик намояд. Ва дар натича холо бисёр туркхо китобҳои дар пеш навишта шударо хонда наметавонанд.

## Таърих
## Мисолҳо
## Инҷоро ҳам бингаред
## Сарчашмаҳо

туркӣ
Лаклак

**Лаклак** () — паррандаест аз сардаи лаклаксонон.

## Мушаххсот
Дарозии танааш 1 — 1,1 м, вазнаш 2 — 4 кг мебошад. Лаклакҳо якҳамсар (моногам) ҳастанд. Дар шаҳрҳо, нӯги манораҳо ва дарахтҳо лона (кутраш 1-2 м) месозад. Дар мавсими тавлид 3-5 то тухм гузошта, нарина ва модина бо навбат то 30 рӯз зер мекунанд.

## Эзоҳ
Абел Тасман

**Абел Чонсзун Тасман** () (1603 — 10 октябр, 1659) тадқиқотчии баҳрии Нидерландия/Дания буд. Дар саёҳатҳои солҳои 1642 ва 1644 дар Ширкати Индияи Шарқии Данияву Тасмания ва Зеландияи Навро тадқиқ кард. Хаминтавр у як қисми калони Австралияро ҳам тадқиқ кард. Якчанд ҷойҳоро баъд аз ӯ ба номаш гузоштанд.

## Тасмания ва [[Баҳри Тасман]]

## Пайвандҳои берӯнӣ
*A transcript of a paper on the voyages of Tasman, read to the Royal Society of Tasmania in 1895
*The Tasman page at Project Gutenberg of Australia
Гулҳои обӣ

**Гулҳои обӣ** гиёҳҳо ва ё растаниҳоеро гўянд ки ҷои сукунаташон об аст. Асосан 2 навъи гидроФидхо Фақат қисмҳои поёниашон зери об аст ва гидатоФитхо пурра ё қисми зиёдашон зери об аст мешанд 
## Нигаред
*Растаниҳои обӣ
*Гул
Рустаниҳои хонагӣ

thumb|right|Яке аз рустаниҳои маъруфи хонагӣ —
**Гиёҳи хонагӣ** ё **рустании хонагӣ**, **гули хонагӣ** — гиёҳест, ки дар ҷоҳои дарбаста мисли хонаҳо ва идораҳо рушд мекунад. Гиёҳони хонагӣ маъмулан бо аҳдоф ороишӣ, таъсироти мусбати равоншиносона, тоза нигаҳ доштани ҳаво ё ба далоиле, ки бар саломатӣ дорад монанди тамизсозии ҳавои дохили хона парвариш дода мешаванд.

Гиёҳони хонагӣ, ба миқдори муносиби рутубат, нури ғайримустақим, таркиботи мавҷуд дар хок, дамои муносиб, нурӣ ва зарф ё гулдони муносиб ниёз доранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Гиёҳон
Забони савоҳилӣ

**Забони савоҳилӣ** () — забонест, ки ба он дар Африқои Шарқӣ ба тари густарда ҳарф мезананд. Ин яке аз забонҳои Банту мебошад. Бо забони савоҳилӣ дар шимолӣ Сумолӣ ва ҷануби Музомбик ба таври густарда ҳарф мезананд. Ин забон барои ҳудуди 5 миллиюн нафар забони аввал ва барои ҳудуди 50 милиюн нафар забони дувум аст. Савоҳилӣ як забони миёнҷӣ дар минтақаи Африқои Шарқӣ мебошад. Забони савоҳилӣ аз Зангибор, дар ҷазираи Тонзониё пайдо шудааст. Забони савоҳилӣ дар Тонзониё ва Кениё расмият дорад. Он бо бисёр забонҳо, аз ҷумла бо забони арабӣ омехта шудааст. Номи ин забон аз вожаи арабии "соҳил" (ساحل) ва шакли ҷамъи он "савоҳил" (سواحل) омадааст, зеро ин забон дар савоҳили шарқии Африқо ба вуҷуд омад ва истифода мешавад. Дар поён аз забони свахилӣ мисолҳо оварда шудааст.

## Таснифот

## Тақсимоти ҷуғрофӣ
thumb|300px|right

## Фонология

### Садонокҳо
/ɑ/, /ɛ/, /i/, /ɔ/, ва /u/

### Ҳамсадоҳо

## Грамматика

### Мор­фология

### Синтаксис

## Луғат

## Системаи навиштан

## Таърих

## Мисолҳо

## Инҷоро ҳам бингаред

## Сарчашмаҳо
* Kamusi Project  Internet Living Swahili Dictionary

свахилӣ
Ҷомеъа

**Ҷaмъият** () - ин:
# маҷмӯи мардум, ки дар шароити муайяни тараққиёти таърихӣ дар асоси тарзи истеҳсоли неъматҳои моддӣ ва муносибатҳои муайяни истеҳсолӣ ба ҳам омадаанд, ҷомеа: ҷамъияти ибтидоӣ, ҷамъияти ғуломдорӣ, ҷамъияти феодалӣ.  
# гурӯҳи одамон, ки аз рӯи мақсад, манфиат, ихтисос ё ягон ҷиҳати дигар ҷамъ омадаанд, созмон: ҷамъияти ихтиёрӣ, ҷамъияти саҳомӣ, ҷамъияти китобдӯстон.  
# доираи одамон, ки бо умумияти шароити иҷтимоӣ, баромад ва мансубияти табақавӣ муайян шудааст: ҷамъияти коргарон.  
# нуфус, аҳолии шаҳре ё маҳаллае.  
# гурӯҳ (ҷомеа), тӯда, доира, иҳота: ҷамъияти дӯстон; ҷамъияти хотир, хотири ҷамъ  
  
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Фарҳанги мукаммали забони тоҷикӣ 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои сотсиология
Гурӯҳ:Ҷамъият
Осорхонаи адабии Лоҳутӣ

**Осорхонаи адабии Лоҳутӣ** — осорхонаи ёдгорӣ-адабии Абулқосим Лоҳутӣ, бо қарори бюрои КМ ҲК Тоҷикистон соли 1981 дар Душанбе (кучаи Истаравшан 4, х. 1) таъсис ёфта буд. Осорхонаи адабии Лоҳутӣ ба маркази осорхонаҳои адабӣ дохил мешавад, ки он дар назди Осорхонаи адабии Турсунзодаи шаҳри Душанбе воқеъ аст.

## Сарчашма
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. — Душанбе: Бухоро, 2013. — 224 с.- Матн ба заб. тоҷ. ва русӣ.
## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Душанбе
Монтсит

**МОНАCИТ** (нем. Monazit, аз юн. monazo — танхо зиндагӣ мекунам), минерал, фосфати элементҳои нодир-замин, мансуби гурӯҳи церий; тар-киби химиявиаш (Се, La...) [POJ. Аксар омехтаҳои ТпО2 (то 10% ва баъзан зиёдтар), UO2 (то 6,6%), ZrOj, CaO, инчунин SiO2, SOa ва г. дорад. Системаи кристаллбандиаш моноклинӣ. Кристаллҳояш пластинка ва тахтачамонанд буда, дар шакли дона-дона ва массаҳои донадор низ вомехурад. Рангаш зард, зарди бур, чигари, сурх, баъзан сабз; чилояш шишагун. Сахтиаш 5—5,5; зичиаш (вобаста ба таркиб) аз 4900 то 5500 кг/м3. Дорой хосияти баланди радиоактивист. Монатсит дар пегматитхр, гвейсхр, рагх,ои карбонатии гидро-термалӣ ва граниту сиенитҳои иш-цорӣ аксар хамрохи шпатхри даш-тӣ, циркон, магнетит, ильменит ва диг. минералхр ёфт мешавад. Монатситро асосан аз конҳои пошхӯрдаи дарёи ва баҳрӣ мегиранд (масалан, дар Ҳиндустон, Шри-Ланка, Бразилия). Аз Монатсит серий ва торий чудо карда мегнранд.

## Пайвандҳо
*Monazite
Монблан

**Монблан** (, ), массиви кухиест дар кӯҳҳои Алпи Ғарбӣ, дар сарҳади Фаронса, Италия ва Швейтсария. Тӯлаш 50 км, баланднаш то 4807 м (нуқтаи баландтарини кӯҳҳои Алп ва умуман Аврупои Ғарбӣ). Аз гранит, гнейс ва варақсанги кристаллӣ таркиб ёфтааст. Майдонн умунии пиряххо 277 км 2. Пиряхи калонтаринаш Мер-де-Глас (тулаш 15 км). Дар Монблан расадхонаҳои астрономӣ ва метеорологӣ сохта шудаанд. Аз Монблан туннел (11,6 км) мегузарад, ки шоссеи он Франтсия ва Италияро ба ҳам мепайвандад. Монблан ҷои кӯҳнавардист.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Кӯҳҳои Фаронса
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Италия
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Алп
Гурдаи гов

**Гурдаи гов** — номи умумии чанд навъи ангури маҳаллӣ, масалан., Гурдаи гови турконӣ, Гурдаи гови хуфакӣ ва Гурдаи гови ҳисорӣ.

Гурдаи гови турконӣ дар деҳаи Турконии ноҳияи Муъминободи вилояти Хатлон ва деҳаҳои гирду атрофи он, Гурдаи гови хуфак асосан дар деҳаи Хуфаки ноҳияи Рашт ва деҳаҳои гирду атрофи он ва Гурдаи гови ҳисорӣ асосан дар деҳаҳои Хонақоҳи Кӯҳӣ ва Бедаки ноҳияи Ҳисор, инчунин деҳаи Қаратоғи ноҳияи Турсунзода ва баъзе навоҳии вилояти Сурхондарё (бо номи «Гурдаи гов» ё «Дили гов») ва ноҳияи Китоби вилояти Қашқадарё (бо номи «Сагал қаро»)-и Узбакистон парвариш меёбад. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ангурҳо
Осорхонаи адабии Турсунзода

**Осорхонаи адабии Турсунзода** — осорхонаи ёдгорӣ-адабии Мирзо Турсунзода, ки бо қарори КМ ҲК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон 21 марти соли 1978 дар хонаи шоир шаҳри Душанбе, (кучаи Л. Шерали 79) таъсис ёфтааст. Осорхона соли 1981 дар рӯзҳои ҷашни 70-умин солгарди таваллуди Мирзо Турсунзода барои тамошобинон кушода шуд. 
Дар даромадгоҳи Осорхона мизи кории Шоири халқии Тоҷикистон, Қаҳрамони Тоҷикистон, устод Мирзо Турсунзода гузошта шудааст, ки он аз китобҳо, медалҳо, телефони корӣ ва дигар ашёе, ки худи шоир дар зиндагиашон истифода намудаанд, иборат мебошад. Дар бинои дигари ин осорхона санъати ҳунарҳои мардуми деҳаи Қаратоғ ҷо гирифтааст. Муҳаққиқ Руҳулло Ҷӯрабоев мегӯяд “Касбу косибӣ пешаи ҳунармандони ин деҳа аст. Ҳар як касб ба худ ному хусусияти худро дорост. Мардуми ин деҳа зиёда аз 95 касбу кори гуногун доштанд”.
Қаратоғ аз аҳди Кушониён то садаи XV, яъне то кушодашавии роҳҳои баҳрӣ яке аз шохаҳои тиҷорати “Роҳи Абрешим” маҳсуб ёфта, Самарқанду Бухоро ва дигар ноҳияҳоро бо ҳам мепайваст. Далели ин гуфтаҳо он аст, ки аз мавзеъҳои харобгаштаи деҳаи Қаратоғ зангулаҳои корвони шутурҳо, зарфҳои чинӣ, мисин, шишаву оина ба даст омадаанд. Ва онҳо имрӯз бо номи табақу коса ва пиёлаи қошғарӣ дар Осорхона ва хонаҳо ҳифз карда мешаванд. Яке аз харитаҳои “Роҳи Абрешим” дар ин осорхона боқӣ мондааст”.

Дар назди осорхона маркази осорхонаҳои адабӣ амал мекунад, ки дар он шуъбаҳои Осорхонаи адабии Айнӣ ва Осорхонаи адабии Лоҳутии шаҳри Душанбе дохил мешаванд.

## Нигаред
*Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
*Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон

## Адабиёт
* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва руси.
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Осорхонаҳои Душанбе
Мино

:*Барои шаҳри [[Ҷопон]], [[Мино, Гифу]] бингаред.*

**Мино** як намуди гул аст. Гули мино гиёхҳои 1 ва бисёрсолаест аз оилаи мураккабгулхо. Мино дар шароити Тоҷикистон гули 1 сола аст. Дар дунё 4 намуди мино маълум буда, Дар Америкаи тропики меруяд. Мино дар бисёр давлатҳо гули маъмул аст. Ду намуди онро дар Тоҷикистон аз соли 1940 парвариш мекунанд. Баландиаш 70-140 см. Пояи рости сершоха, барги рубару ҷойгиршудаи паррадор ё паршакл дорад. Гулаш дар гулпояи дароз ё дар хушагули чалгузамонанд мешукуфад; найчагулаш зард, забонакгулаш сафед, сурх, норинчи ва аргувони мешавад. Мино дар шароити Тоҷикистон (Душанбе) аз нимаи якуми июн то вакти барфбори гул мекунад. онро аз тухм зиёд мекунанд. Моҳи апрел бо усули катори (байни каторхо 30х40 ё 40х60 см) кишт мешавад. Нихоли мино дар қитъаи кушод, хоки серпору ва намии муътадил нагз нашъунамо мекунад.

Гурӯҳ:Гулҳо
Айрон

**Дӯғ** ё **дӯғоб** — нӯшокиест аз навъи ҷуғрот, ташнашикан ва ҳозим. Тариқи омодасозии он: шири уштур, қутос, буз ё гӯсфандро дар машк бо сафедӣ туршонда, 12-24 соат нигоҳ медоранд. Дӯғ нӯшидании серғизо ва шифобахш буда, 3,2-9 % равған, қанд, ферменту витаминҳо, спирт ва ғайра дорад. Бештар дар Эрон, Осиё Сағир, Сибир, Қафқоз, Осиёи Миёнаю Қазоқистон маъмул аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳсулоти ширӣ
Гренланд

**Гренландия** (, ) — яке аз кишварҳои Амрико аст.

## Чугрофия

## Таърих

## Таксимоти маъмури
thumbnail|300px

## Иқтисодёт

## Мардум

## Фарҳанг ва маданият

## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо
Соли 1860

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 1860]]*
* 24 Июл — Алфонс Муха таваллуд шудааст, рассоми чех
*Антон Павлович Чехов — нависандаи класикии адабиёти русӣ

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1860]]*

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 1860
Суруди миллии Ҷумҳурии Мақдуния

**Имрӯз дар Мақдуния** — Суруди миллии Ҷумҳурии Мақдуния. Соли 1943 аз тарафи Владо Малески эҷод шудааст.

**ДЕНЕС НАД МАКЕДОНИJA **
: Денес над Македонија се раѓа
: ново сонце на слободата! 
: Македонците се борат
: за своите правдини! 
: Македонците се борат 
: за своите правдини! 

: Од сега веќе знамето се вее 
: на Крушевската република! 
: Гоце Делчев, Питу Гули, 
: Даме Груев, Сандански! 
: Гоце Делчев, Питу Гули, 
: Даме Груев, Сандански! 

: Горите шумно пеат
: нови песни, нови весници! 
: Македонија слободна, 
: слободна живее! 
: Македонија слободна, 
: слободна живее!

Мақдуния
Гурӯҳ:Аломатҳои давлатии Мақдуния
Курпача

**Курпача** ашёи махсуси рӯзгор, ки аз бостонулайём дар байни халкҳои Осиёи Миёна, аз он ҷумла тоҷикон маълум аст. Курпачаро мисли курпа медузанд. Тафовути он аз курпа танхо дар андозаву таъйинот мебошад. Курпача асосан барои нишастан, баъзан барои хоб низ истифода мешавад.
Носир Раҳимов

**Носир Рахимов** () — овозхони тоҷик.

## Зиндагинома
Соли 1997 гуруҳи «Савти Арбоб»-ро ташкил кардааст. Муаллифи беш аз 50 суруд мебошад.

## Даргузашт
Носир Раҳимов субҳи 25 августи 2024 бар асраи беморӣ вазнин даргузашт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мусиқинавозони Тоҷикистон
Кӯррӯда

**Кӯррӯда** рӯдаест, ки ба халтачаи дарозиаш 3-8 см монанд буда, дар қисми рост поёнтар аз даромадгоҳи рӯдаи борик ба рӯдаи ғавс ҷой гирифтааст. Аз кӯррӯда рӯдачаи кирммонанд (аппендикс) баромада меистад. Як намуди бемории вазнинро низ бемории кӯррӯда меноманд.

Гурӯҳ:Гастроэнтерология
Бедгул

**Бедгул**, **харзаҳра** () — буттаест ҳамешасабз ва ороишӣ.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Асосан дар минтақаҳои субтропикӣ мерӯяд. То 2-2,5 м қад мекашад. Баргаш ғафси дарозрӯя, ба барги бед монанд буда, дар танаи навдаҳо 3-4-тоӣ рӯ ба рӯйи якдигар ҷой гирифтааст. Гулаш сурх, гулобӣ, сафед ё зард, аз 5 гулбарг иборат мебошад. Мевааш баргмонанд, сертухм; тухмаш пӯпакдор. Танаи Бедгул шираи сафеди ширмонанд дорад.

## Густариш
Дар соҳилҳои ҷан. Қрим, соҳили Баҳри Сиёҳи Қафқоз, Моварои Қафқоз ва ноҳияҳои ҷан. Осиёи Марказӣ парвариш мекунанд. Баъзан дар хона ҳам мепарваранд.

## Заҳрнокӣ
Бедгул рустании заҳрнок аст. Ҳангоми заҳролуд шудан (дард кардани шикам, васеъ шудани гавҳарак, дилбеҳузурӣ, қай, тез задани дил, исҳол, галлютсинатсия) бояд бетаъхир ба табиб муроҷиат кард.

Ҳамаи узвҳои бедгул аз сабаби гликозидҳои олеандрин, корнерин, адинерин, нериантин, нериин ва ғ. доштанашон заҳрноканд. Бо доруҳое, ки аз барги бедгул мегиранд (нериолин ва корнерин), ихтилоли фаъолияти дилу рагҳоро бартараф менамоянд. Онҳоро фақат бо тавсияи духтур истифода бурдан мумкин аст.

## Корбурди пизишкӣ
Дар тибби халқӣ бо барги бедгул варам, дарди миён, рагкашӣ, тарбод ва бо гулаш назларо табобат мекунанд; бо оби гулаш муш, мӯрча ва дигар ҳашаротро аз хона гурезондан мумкин аст. Баргу гули бо равғани зайтун ҷӯшондаи бедгул шукуфа, сарсом ва хоришро нест мекунад. Ба ақидаи табибони мардумӣ, агар барги Бедгулро пухта ё кӯфта гузошта банданд, варамҳои сахтро таҳлил медиҳад, дарди кӯҳнаи пушт ва зонуро таскин мебахшад, ирқуннисо (радикулит), хоришак, доғҳои пӯстро дафъ мекунад. Оби баргашро бимоланд, қӯтури пӯстро шифо мебахшад, барги хушкашро кӯфта бипошанд, захмҳоро ба ҳам оварда, сиҳҳат мекунад.

## Адабиёт
*
Ҷадвали даврии унсурҳои кимиёӣ

**Ҷадвали даврии элементҳои химиявӣ** (*ҷадвали Менделеев*) — таснифи элементҳои химиявӣ аст, ки он иҷозат медиҳад вобастагии байни хосиятҳои гуногунро аз массаи атомӣ (аниқтараш, аз миқдори протонҳо дар ядрои атом) муайян созем. Ин низомро химики рус Д.&nbsp;И.&nbsp;Менделеев дар солҳои 1869—1871 дар асоси қонуни даврӣ, ки худ соли 1869 кашф намудааст, таҳия кардааст ва он ифодаи аёнии ин қонун мебошад. Чанд сад намуди тасвири системаи давриро пешниҳод кардаанд, вале шакли маъмули он дар шакли ҷадвали дученака аст, ки дар он ҳар як сутун (ҳамагӣ 8 то сутун) хосиятҳои физикиву химиявии асосиро муайян мекунад. Сатрҳо бошанд, даврҳое мебошанд, ки ба ҳам монандие доранд.

## Таърихи кашф
Кори нахустини Менделеев аз ҷониби ӯ ҳамчун "Таҷрибаи системаҳои элементҳо дар массаи атомии онҳо ва мувофиқати кимиёвӣ" номгузорӣ карда шуд. Достоне мавҷуд аст, ки мувофиқи он системаи давриро Менделеев дар хоби худ дида аст.

Олими олмони Л. Мейер соли 1864 элементҳоро мувофиқи вазни атомии онҳо ҷойгир намуда ҷадвалеро пешниҳод намуд, ки даврӣ будани хосиятҳои элементҳои кимиёвиро нишон дод. Аксари мардуми Аврупо бахусус дар Олмон чунин ҳисоб мекунанд, ки Мейер новобаста аз Менделеев системаи давриро кашф намуд.  
Барои он ки ҳуқуқҳои муаллифӣ риоя карда шаванд, аксари толибилмони мамолики Ғарб ин системаро ҳамчун "Системаи даврии элементҳо" меомузанд ва номи аввалин кашфкунандаи онро зикр наменамоянд.

Моҳияти кашф аз он иборат аст, ки бо зиёдшавӣ вазни атомӣ-и элементҳои кимиёвӣ хосиятҳои онҳо ба таври даврӣ тағйир меёбанд. Баъди миқдори муайяни элементҳои аз рӯи хосиятҳояшон гуногун, ки аз рӯи зиёдшавии вазнашон ҷойгир карда шудаанд, хосиятҳояшон такрор мешаванд. Масалан, натрий ба калий монанд буда, неон ба аргон ва тило ба нуқра ва мис шабоҳат дорад. Албатта хосиятҳои элементҳо айнан такрор нашуда, балки илова ё тағйир меёбанд.

Дар охир маълум гардид, ки даврияти системаҳои элементҳоро на ин ки тавассути массаи атомӣ, балки бо ёрии заряди ядро ё рақами атомӣ муайян карда шуда, ки сохт ва пуршавии қабатҳои электронии атоми элементҳо аз онҳо вобаста мебошад.

## Сохти ҷадвали даврии элементҳо

## Пайвандҳо
* Периодическая система элементов  (pdf)
* Периодическая система элементов (flash-версия) 
* CompuLenta.ru 

Гурӯҳ:Кимиё
Даста

**Даста** барои пила танидани кирмак. Дастаро аз гиёҳҳои қадпаст, майда барг, сершох ва бехор (чормагзак, шибог, саврак, дехкон чуроб шура ва ғайра )таёр мекунанд. Баъзан гуза поя, шохи сада ва сафедаро низ истифода мебаранд. Барои хар кути тухми кирмак 330-350даста лозим аст.дастаро аз масолеҳи суни, масолеҳи картон, чӯб, ва ғайра низ таёр мекунанд.

Гурӯҳ:Пиллапарварӣ
Шер

**Шер,** ғазанфар, арслон, ҳайдар () — як навъ ҷонвари ширхӯри дарранда.

## Таснифоти зоологӣ
Бино бар таснифоти зоологи мансуби оилаи гурбашаклҳост. Сар ва ҷуссаи калон дорад. Дарозиаш то 210 см, думаш то 110 см,  вазнаш то 280 кг. Шер пурқуввату чолок аст. Мӯйи танаш паст ва зарди беранг мебошад; як қисми сар, гардан, сина ва зери шиками шери нар бо мӯйҳои дарози жӯлтда пӯшида шудааст.

## Зернамудҳо
2 зернамуд дорад:
* Шери осиёӣ
* Шери африқоӣ

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Кишвар

**Кишвар** — масоҳати ҷуғрофӣ, ки сарҳади давлатии худро дорад ва ё зери нуфузи мустамликаи дигар давлат аст.

### Кишвар ё давлат
**Кишвар** ва **давлат** мазмуни як дошта бошанд ҳам, байни онҳо фарқияте ҳаст. 
*Давлат* — дар аввал мазмуни *сохти сиёсӣ, [[ҳукумат]]*, ки аз рӯи масоҳат мебошад, дар як вақт мазмуни *Кишвар* — мазмуни *маданӣ, умумиҷуғрофӣ* дорад. 
 
Вожаи *Кишвар* назар ба *давлат* бештар расмӣ мебошад.

Масалан, Империяи Бритониё ягона *кишваре* мебошад, ки аз якчанд *давлатҳо* (метрополия) ва бисёр мустамликаҳо иборат аст. 

Дигар: Лаҳистони ҳозира ва даври коммунистии Лаҳистон — кишвар як аст, аммо давлати дигар.

## Нигаред
* Кишварҳои ҷаҳон
*Давлат

Гурӯҳ:Давлат
*
Муҷассамаи Аполлон

thumb|200px

**Муҷассамаи Аполлон** -(дар маъхазҳои руси Колос Родосский Гелиос) — яке аз ҳафт мӯъҷизаи олам, ки дар даромадгоҳи бандари Родос (аз ҷазираҳои юунони Мавританияи Шарки) қарор дошт. Баландии он 60 м. буда,аз пӯлод рехта шудааст. Муҷассама дар мобайни майдони васеи Дегма, байни соҳили баҳр ва девори шаҳр вокеъ буд. Сохтмони ин муҷассама 12 сол (аз с.300 то 288 то м.) тӯл кашида Хорес парези ва сохта шудааст. У дар ибтидо ин муҷассамаро баробари кади инсон сохт. Бандубасти минбаъди муҷассама низ аҷиб сурат гирифтааст. Хорес аввал корро аз пойҳои мучассама огоз намуд, давродаври мучассамаро то рафт хок пур кард нихояд М.А. ки аз он теппаи баланде ба амал омад, ки аз он танхо сари Гелмос ва точи шаъшаъапоии он намойон буд. Муҷассама баъд аз панҷоҳу шаш сол кӯчида қисмҳои муҷассама аз тарафи арабҳо фурухта шуданд.
Алифбои олмонӣ

**Алифбои олмонӣ** - Ҳуруфи лотинӣ

: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z
: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z
: ()
## Транскрипсия

## Ҳарфҳои дигар

: ä, ö, ü / Ä, Ö, Ü
: ß  (called *es-zett* or *scharfes s*)
: ()

Гурӯҳ:Забони олмонӣ
Ҷанет Гайнор

**Ҷанет Гайнор** (; 6 октябри 1906 — 14 сентябри 1984) — ҳунарпешаи синамои амрикоӣ. Дар 1928 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Марие Дресслер

**Марие Дресслер** () (9 Ноябр, 1868 — ) ҳунарпешаи аҳли Канада аст. Дар 1931 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Канада
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои асри XXI
Ҳелен Ҳайес

**Ҳелен Ҳайес** (; ) — ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1932 ҷоизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Катарин Ҳепбурн

**Катарин Ҳепбурн** () (12 май, 1907 — 29 июн, 2003) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1933, 1967, 1968, ва 1981 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред
Марӣ Пикфорд

**Марӣ Пикфорд** () (8 апрел, 1892 — 29 Май, 1979) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Вай дар соли 1929 ҷоизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

## Инҷоро ҳам бингаред
Бетте Давис

**Бетте Давис** () (5 Апрел, 1908 — 6 Октябр, 1989) ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Вай дар соли 1938 ҷойизаи Оскар гирифтааст.

## Инҷоро ҳам бингаред

 
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА 
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо  
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо 
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Луиз Райнер

**Луиз Райнер** (; ) — ҳунарпешаи аҳли Олмон аст. Дар 1937 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ
Вивиен Леи

**Вивиен Леи** () (5 Ноябр, 1913 — 8 Июл, 1967) — ҳунарпешаи аҳли Англия аст. Вай дар соли 1939 барои иҷрои нақши *Скарлетт О’Хара* () ва 1951 нақши *Бланш Дюбуа* () барандаи ҷойизаи Оскар дар номинатсияи Нақши беҳтарини занона гардидааст.

## Инҷоро ҳам бингаред

## Адабиёт
* Edwards, Anne. *Vivien Leigh, A Biography*, Coronet Books, 1978 edition. ISBN 0-340-23024-X
* John Russell Taylor. *Vivien Leigh*, Elm Tree Books, 1984. ISBN 0-241-11333-4
* Vickers, Hugo. *Vivien Leigh* Little, Brown and Company, 1988 edition.
* Walker, Alexander. *Vivien, The Life of Vivien Leigh*, Grove Press, 1987. ISBN 0-8021-3259-6
* Berg, A. Scott. *Goldwyn*. London: Sphere Books, 1989. ISBN 0-7474-0593-X.
* Briggs, Asa, ed. *A Dictionary of Twentieth Century World Biography.* London: Book Club Associates, 1992. ISBN 978-0-19-211679-6.
* Coleman, Terry. *Olivier, The Authorised Biography*. London: Bloomsbury Publishing, 2005. ISBN 0-7475-8306-4.
* Fury, David. *Maureen O’Sullivan: No average Jane*. Minneapolis, Minnesota: Artist’s Press, 2006, ISBN 0-924556-06-4.
* Haver, Ronald. *David O. Selznick’s Hollywood*. New York: Bonanza Books, 1980. ISBN 0-517-47665-7.
* Hartnoll, Phyllis, *The Concise Companion to the Theatre*. Peachtree City, Georgia, USA: Omega Books, 1972. ISBN 1-85007-044-X.
* Holden, Anthony. *Olivier*. London: Sphere Books Limited, 1989. ISBN 0-7221-4857-7.
* Kael, Pauline. *5001 Nights At The Movies*. Minneapolis, Minnesota: Zenith Books, 1982. ISBN 0-09-933550-6.
* Maltin, Leonard. *1998 Movie and Video Guide*. New York: Signet Books, 1997. ISBN 978-0-452-25993-5.
* McGilligan, Patrick. *Alfred Hitchcock, A Life in Darkness and Light*. Chichester, West Sussex, UK: Wiley Press, 2003. ISBN 0-470-86973-9.
* More, Kenneth. *More or Less*. London: Hodder & Staughton, 1978. ISBN 0-240-22603-X.
* Olivier, Laurence. *Confessions Of an Actor*. New York: Simon & Schuster, 1982. ISBN 0-14-006888-0.
* Selznick, David O. Rudy Behlmer, editor. *Memo from David O. Selznick*. New York: Modern Library, 2000. ISBN 0-375-75531-4.
* Shipman, David, *Movie Talk*. New York: St Martin’s Press, 1988. ISBN 0-312-03403-2.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Британияи Кабир

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Ҷинҷер Роҷерс

**Ҷинҷер Роҷерс** (; ) — ҳунарпеша ва намоишноманависи амрикоӣ. Барандаи ҷойизаи Оскар дар соли 1940.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Ҷоан Фонтаин

**Ҷоан Фонтаин** () (22 октябр, 1917 &mdash; 15 декабр 2013) ҳунарпешаи синамои Англия аст. Дар 1941 ҷоизаи Оскар гирифтааст.

## Эзоҳ

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА
Клаудет Колберт

**Клаудет Колберт** () (13 Сентябр, 1903 — 30 Июл, 1996) ҳунарпешаи аҳли Фаронса аст. Дар 1934 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Ҷеннифер Ҷонес

**Ҷеннифер Ҷонес** () (2 марти 1919 - 17 декабри 2009) — ҳунарпешаи амрикоӣ. Гирандаи ҷоизаи Оскар 1943 мебошад.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Ингрид Бергман

**Ингрид Бергман** (; ) — ҳунарпешаи аҳли Суэд аст. Вай дар солҳои 1944 ва 1956 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ
Ҷоан Крауфорд

**Ҷоан Крауфорд** () (23 март, 1904 — 10 май, 1977) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1945 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Оливиа де Ҳавилланд

**Оливиа де Ҳавилланд** (; ) — ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Дар 1949 ҷойизаи Оскар гирифтааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Лоретта Юнг

**Лоретта Юнг** (; ) — ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1947 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ
Ҷане Уйман

**Ҷане Уйман** () (4 Январ, 1917 &mdash; 2007) ҳунарпешаи аҳли ИМА буд. Дар 1948 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Ҷудӣ Ҳоллидей

**Ҷудӣ Ҳоллидей** (; ) — ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Дар соли 1950 дар номинатсияи Нақши беҳтарини занона ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

* 
  

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Ширлей Боот

**Ширлей Боот** () (30 Август, 1898 &mdash; ) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1952 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Аудрей Ҳепбурн

**Аудрей Ҳепбурн** () (4 Май, 1929 — ) ҳунарпешаи аҳли Англия аст. Дар 1953 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Грайс Келлй

**Грайс Келлй** () (12 ноябр, 1929 — 14 сентябр, 1982) ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Вай дар соли 1954 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико‎
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Ҷоанне Уоодуард

**Ҷоанне Уоодуард** () (27 Феврал, 1930 — ) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1957 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Симоне Сигнорет

**Симоне Сигнорет** (; 25 марти 1921 - 30 сентябри 1985) — ҳунарпешаи фаронсавӣ. Соли 1959 ҷоизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ
Елизабет Тайлор

**Елизабет Тейлор** () () ҳунарпешаи синамои Англия ва ИМА аст. Дар 1960 ва 1966 барандаи ҷойизаи Оскар шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико‎
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Дар 23 март вафот кардаанд
Софиа Лорен

**Софиа Лорен** () (20 сентябр, 1934 — ) ҳунарпешаи аҳли Итолиё аст. Дар 1961 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Патриша Неал

**Патриша Неал** () (20 январ, 1926 &mdash; 8 август, 2010) — ҳунарпешаи аҳли Англия аст. Дар 1963 ҷоизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

## Инҷоро ҳам бингаред
Ҷулие Андреус

**Ҷулие Андреус** () (1 октябр, 1935 — ) ҳунарпешаи аҳли Англия аст. Дар 1964 ҷоизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (занҳо)-и Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Ҷулие Кристие

**Ҷулие Кристие** () (14 Апрел, 1941 &mdash; ) ҳунарпешаи синамои Англия аст. Дар 1965 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Мэггӣ Смит

**Мэггӣ Смит** (; ) — ҳунарпешаи аҳли Инглистон аст. Соли 1969 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир
Гленда Ҷаксон

**Гленда Мэй Ҷаксон** () (9 май, 1936 — 15 июн, 2023) ҳунарпешаи аҳли Англия аст. Дар 1971 ва 1973 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Британияи Кабир
Ҷейн Фонда

**Ҷейн Фонда** () (21 Декабр, 1937 — ) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1971 ва 1978 ҷойизаи Оскар гирифт.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико‎
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар
Лиза Миннелли

**Лиза Миннелли** () (12 Март, 1946 — ) ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Дар 1972 ҷойизаи Оскар гирифтааст.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико‎
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА
Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Еллен Бурстйн

**Еллен Бурстйн** () (7 Декабр, 1932 &mdash; ) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1974 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои ИМА

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Луиз Флечер

**Луиз Флечер** () (22 Июл, 1934 &mdash; ) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1975 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Фэй Данауэй

**Файе Дунауай** () (14 январ, 1941 — ) ҳунарпешаи аҳли ИМА аст. Дар 1976 ҷойизаи Оскар гирифт.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Дайан Китон

**Дайан Китон** (; 5 январ, 1946, Лос-Анҷелес, Калифорния, ИМА — 11 октябри 2025, ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи аҳли ИМА. Гирандаи ҷоизаи Оскар дар соли 1977 мебошад.

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Оскар