open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
AutoCAD

**AutoCAD** — системаи ду ва се лоиҳакашии автоматии нақшакашист, ки аз ҷониби ширкати Autodesk коркард шудааст. Тафсири аввалинаш соли 1982 ба истифода дода шуда буд. AutoCAD ва барномаҳои дар асоси он сохта шуда дар мошинсозӣ, сохтмон, меъмори ва дигар соҳаҳои саноат васеъ истифода мешаванд. Барномаи AutoCAD ба 18 забонҳои дунё коркард мешавад, аммо AutoCAD бо забонҳои дигар аслан маълумотномааш ва қисман тарҷума шудааст, асоси ин барнома ба забони англисӣ тартиб дода шудааст.

## Барномаҳои дар асоси AutoCAD ташкил ёфта
* *AutoCAD Architecture*
* *AutoCAD Electrical *
* *AutoCAD MEP*
* *AutoCAD Map 3D *
* *AutoCAD Raster Design*
* *AutoCAD Structural Detailing*
* *AutoCAD Mechanical*
* *AutoCAD P&ID*
* *AutoCAD Plant 3D*
## Иҷозатнома барои донишҷӯён
Бо мақсади омӯзиш, барои омӯзгорон ва донишҷӯён, *AutoCAD* дар сомонаи расмии худ барномаашро бе пул пешниҳод кардааст. Шакли бе пули *AutoCAD*, ки барои омӯзиш пешниҳод шудааст, аз шакли пулакии он фарқияташ дар он аст, ки андозаи *DWG* дорои қайди махсуси *educational flag* аст ва ҳангоми чопи нақшаҳо аз шакли пулакӣ бе таъғиротҳо мемонад.

## Таърихи тафсирҳои AutoCAD

Аломатҳои шарти:

## Адабиётҳо
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳо

## Сарчашма
* twitter.com/autodesk official
* autocad code/  reference
* Linkdin official/ 

Гурӯҳ:CAD
Гурӯҳ:Autodesk
Гурӯҳ:Нармафзорҳо аз рӯи алифбо
Донишгоҳи Базел

**Донишгоҳи Базел** (, ) — яке аз муҳимтарин донишгоҳҳои ин кишвари Суис дар шаҳри Базел.

## Эзоҳ
Гунӣ

**Гунӣ** () — навъи ҷуволест, ки барои нигоҳдорию кашондани ғалла, орд ва чизҳои дигари аксаран шоро ба кор мерафт. Решаи истилоҳ аз забони ҳиндист, ки ба маънои ҷувол ва халта истифода мешавад. Гуниро, маъмулан, аз порчаҳои ғафсу дағал медӯхтанд, ки риштааш аз лифи канаб, риштаҳои пашму пахта бофта мешуд. Гунӣ аз панҷ то ҳашт пуд гунҷоиш дошт.

## Нигаред низ
* Ҷувол

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Нассоҷӣ
Забони осетӣ

**Забони осетӣ** (*Ирон æвзаг*) – ё **забони осӣ** забони эронӣ дар гурӯҳи  забонҳои эронии шарқӣ ва забони расмӣ дар Русия (Осетияи Шимолӣ) ва Осетияи Ҷанубӣ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забонҳои эронӣ
Олаф Шолтс

**Олаф Шолтс** (; ) — канслери Олмон. Ва узви ҳизби ҲСД () мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
Ситора Песёнӣ

**Ситора Песёнӣ** (; ) — бозигари синамо, телевизиюну театри аҳли Эрон.

## Эзоҳ
Мулло Алӣ Қорӣ

**Нуруддин Абулҳасан Алӣ ибни Султон Муҳаммад Ҳиравии Қорӣ** (; ), маъруф ба **Мулло Алӣ Қорӣ** () — фақеҳ, муҳаддис, яке донишмандони бузург ва аз муҳаққиқони барҷастаи олами ислом.

## Зиндагинома
Ӯ дар Ҳирот таваллуд шуда, таҳсилоти ибтидоии исломиро дар ҳамон ҷо гирифтааст. Пас аз он ӯ ба Макка сафар кард ва дар назди олим Шайх Аҳмад ибни Ҳаҷари Ҳайтамии Маккӣ таҳсил кард ва дар ниҳоят Алӣ Қорӣ тасмим гирифт, ки дар Макка бимонад, дар он ҷо дарс дода, даргузашт ва ба хок сипурда шуд.

Дар доираҳои ҳанафӣ аз устодони ҳадис ва имомони фиқҳ, тафсири Қуръон, забон, таърих ва тасаввуф маҳсуб мешавад. Ӯ ҳофизи Қуръон ва хаттоти машҳуре буд, ки ҳар сол бо дасти худ Қуръон менавишт.

## Таълифот
Алӣ Қорӣ чанд китоб навиштааст, аз ҷумла тафсири «Ал-Мирқот» дар «Мишкоту-л-масобиҳ» дар чанд ҷилд, тафсири дуҷилдаи «аш-Шифо»-и Қозӣ Ъиёз, тафсири «Шамоилу-т-Тирмизӣ», ва тафсири дуҷилдаи Ғаззолӣ дар ихтисори «Эҳёу-л-улуми-д-дин» бо номи «Ъайну-л-илм ва зейну-л-ҳилм» (Чашми дониш ва зиннати ақл). Вай инчунин «Давъу-л-маъолӣ шарҳи Бадъу-л-амолӣ»-ро (), ба шарҳи қасидаи «Бадъу-л-амолӣ»-и Сироҷуддини Ушӣ навиштааст.

Маъруфтарин асари ӯ маҷмӯъаи дуоҳост, ки аз Қуръон ва ҳадис гирифта шудааст, ки «Ҳизбу-л-аъзам» ном дорад. Маҷмӯъа ба ҳафт боб тақсим шуда, барои ҳар рӯзи ҳафта як боб дода мешавад. Ин асар баъзан дар маҷмӯъа бо «Далоилу-л-хайрот» дида мешавад.

Дар Макка вафот кард ва дар қабристони Ҷаннатулмуъалло ба хок супурда шуд.

## Эзоҳ
Ҷалолуддин Суютӣ

**Ҷалолуддин Абдурраҳмон ибни Камол ибни Абӯбакр ибни Муҳаммади Суютӣ** (; ) — муҳаддис, муфассир, , ҷуғрофиёдон ва забоншиноси эронитабори мисрӣ.

## Осор
Зиёда аз 300 асар навиштааст. Дар асари машҳури ӯ «Ал-Музҳир фӣ улум-ил-луға» (падараш 1865, Миср) асосҳои фалсафӣ ва таркиби луғавии забони арабӣ ва робитаи он бо дигар забонҳои сомӣ мавриди омузиш қарор гирифтаанд. Асарҳои дигари Суютӣ «Ал-Ашбоҳ ва-ш-назоир» (4 ҷидд, нашраш 1899, Ҳайдаробод) ва «Ҷамъ-ул-ҷавомеъ» (2 ҷилд, 1909) роҷеъ ба грамматикаи забони арабӣ баҳс мекунанд. Муҳимтарин осори таърихии Суютӣ «Табақот-ул-ҳуффоз», «Табақот-ул-муфассирин» мебошад. Як қисми асари ӯ «Табақот-ун-наҳвийин» соли 1940 дар Порис нашр шуд, қисми дигараш бо номи «Буғят-ул-вуъот фӣ табақот-ил-луғавийин ва-нуҳот» дар Қоҳира (1908) ба табъ расидааст.

## Эзоҳ
Айюб Ҳайдаров

**Айюб Ҳайдаров** () — ходими давлатӣ ва сиёсии тоҷику шӯравӣ.

## Зиндагинома
Айюб Ҳайдаров 7 ноябри соли 1922 дар шаҳри Ӯротеппа ба дунё омадааст. Замони дусола буданаш, падараш даргузашт ва ӯ зери тарбияи модар бузург шуду мактаби № 1 шаҳр ва дар солҳои 1939-1941 Институти педагогии Ленинобод ба номи С. М. Кировро хатм кард.

## Корнома
* 1941—1946 — муаллими синфҳои ибтидоӣ, корманди шуъбаи маориф ва инструктори кумитаи ҳизбӣ дар шаҳри Ӯротеппа.
* 1946—1948 — шунавандаи мактаби дусолаи хизбӣ дар шаҳри Душанбе.
* 1948—1950 — котиби кумитаи ҳизбии ноҳияи Калининобод.
* 1950—1951 — котиби дуюми кумитаи ҳизбии ноҳияи Ӯротеппа.
* 1951—1952 — ҷонишини раиси комиҷроияи вилояти Ленинобод.
* 1952—1955 — шунавандаи мактаби олии ҳизбӣ дар шаҳри Маскав.
* 1955—1963 — ҷонишини сардори шӯъбаи сиёсӣ, котиби дуввум ва котиби якуми кумитаи ҳизбии шаҳри Чкаловск.
* 1963—1983 — раиси Шӯрои ҷумҳуриявии Иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон.

Аз соли 1959 то соли 1986 ӯ узви КМ ҲК Тоҷикистон буд. Солҳои 1959—1967 депутати Шӯрои Олии Тоҷикистон ва дар солҳои 1966—1986 депутати Шӯрои Олии ИҶШС даъватҳои 7, 8, 9, 10 интихоб шудааст.

## Ордену ҷоизаҳо
Бо се Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ду ордени «Нишони Фахрӣ», 4 медал ва 4 Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии Тоҷикистон унвони ифтихории «Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон» (1982) қадрдонӣ шудааст.

## Даргузашт
Айюб Ҳайдаров 23 январи 1999 дар Душанбе даргузашт.

## Эзоҳ
Базел

**Базел** ( , , ) — севумин шаҳри пурҷамъияти кишвари Суис аст.

## Эзоҳ
Кристиан Фридрих Шёнбейн

**Кристиан Фридрих Шёнбейн** (; ) — шимидони олмонӣ-суисӣ, муаллифи истилоҳи заминшимӣ.

## Зиндагинома
Кристиан Фридрих Шёнбейн дар донишгоҳҳои Тубинген ва Эрланген таҳсил кардааст. Дар Суис кор кардааст, профессори Донишгоҳи Базел (аз 1828), озон (1839) ва пироксилин (1845) кашф кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Шенбейн, Христиан-Фридрих // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* *Волков В. А.* Выдающиеся химики мира. : Высшая школа, 1991 [уточнить]

## Пайвандҳо
* Китобнигорӣ дар бораи Кристиан Шёнбейн  Нусхаи бойгонишудаи pdf
Ҳумоюн Хуррам

**Амир Ҳумоюни Хуррам** (; ) — навозандаи виюлун, мусиқидону оҳангсози аҳли Эрон. Ӯ яке аз аъзои Шӯрои олии хонаи мусиқии Эрон буд.

Ҳумоюн Хуррам аз бузургтарин оҳангсозони эронӣ ва холиқи мусиқиҳои беназире мисли «Ғавғои ситорагон», «Афсонаи ширин», «Расвои замона», «Ту эй парӣ куҷоӣ», «Овои хастадилон», «Шаҳзодаи рӯъё», «Пайки саҳарӣ», «Тоқатам деҳ» («Соғарам шикастаӣ соқӣ»), «Зи кӯи балокашон» ва даҳҳо асари ҷовидонаи дигар асту таъсири зиёде дар мусиқи эронӣ доштааст. Вай бо хонандагони саршиноси замонаи худ аз ҷумлаи Марзия, Илоҳа, Дилкаш, Ҳусайни Қаввомӣ, Маҳастӣ, Ҳойида, Шаҷариён ва дигар хонандагони бузург ҳамкорӣ дошт ба тавре ки Парвин аз хонандагони инҳисории таронаҳои Хeррам мeҳсуб мешуд.

## Эзоҳ
Акбар Муҳсинӣ

**Акбар Муҳсинӣ** (; ) — оҳангсозу навозандаи соҳибноми ъӯд (барбат), тору виюлун ва муаллими мусиқии Эронӣ буд.

Аз осори ӯ таронаи бисёр маъруф «Илоҳаи ноз» бо шеъри Карими Факӯр ва овозхонии Ғуломҳусайни Банон мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Оҳангсозони Эрон
Ҳунн

**Ҳунн** (, ) — иттиҳоди қабилаҳои бодиянишин, ки сараввал дар Осиёи Марказӣ ташаккул ёфта, дар охири ҳазорсолаи 3 то м. дар минтақаҳои Туркистони Шарқӣ ва Чин паҳн шуданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гунобегим

**Гунобегим** () **Олия Султонбегим**, маъруф ба **Гунои Даканӣ** (гуно дар забони урду найшакар аст; фавт 1775) — и форсизабони Ҳиндустон, духтари Волаи Доғистонӣ.

## Зиндагинома
Зодгоҳаш Деҳлӣ. Устодаш дар шоирӣ шоирони дав­раш Мир Қамаруддин, Мирсӯз мутахаллис ба Мин­нат ва Мирзо Рафеи Савдо буданд. Тазкиранависон Гунобегимро чун шоири дорои табъи латифу зариф ва гӯяндаи шеър дар анвои гуногун ёд кардаанд. Ба забони урду низ шеър мегуфт. Аз девонаш иттилое нест. Намунаҳои ашъо­раш дар таз­кираҳои «Аз Робия то Парвин», «Тазкирату-л-хавотин», «Риё­зу-л-орифин», «Занони суханвар» ва ғ. сабт гардидаанд. Байти зерин аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шарл Гуно

**Шарл Франсуа́ Гуно́** (; ) — оҳангсози фаронсавӣ, мусиқишинос ва нависанда; бунёдгузори операи лирикии Фаронса.

## Зиндагинома
Аз хонадони аҳли ҳунар ба дунё омадааст. Падараш наққош ва модараш пианинонавоз буданд. Солҳои 1936-38 дар Консерваторияи Порис дар назди Ф. Галеви ва Ж. Ф. Лесюэра таҳсил кард. Соли 1839 барои кантатаи «Фернан» соҳиби Ҷоизаи бузурги Рум шуд ва ду сол дар Итолиё зиндагӣ карда, баъдан ба Австрия ва Олмон мусофират намуд. Нахустин операҳои Шарл Гуно ибтидои соли 1850 ба саҳна гузошта шуданд, вале муваффақият пайдо накарданд. Соли 1858 дар театри «Лирик»-и Порис нахустнамоиши операи мазҳакавии «Табиби зӯракӣ» (аз рӯи асари Молер) баргузор шуд, ки он вижагиҳои сабки болиғи Шарл Гуно, ба монади хушоҳангӣ, ки ба оҳангҳои шаҳриёни фаронсавӣ, мусиқии равону сода, итминони равонӣ дар тасвири образҳову персонажҳо асос ёфта буд, ба таври равшан намудор гашт. Шарл Гуно аз он замон ба андешаи навиштани операи «Фауст» (яке аз маъруфтарин асарҳо дар тамоми таърихи жанри опера) афтод, ки соли 1859 ба саҳна гузошта шуд. Пас аз он Шарл Гуно ба фикри таҳаввули ҷадиде дар мусиқии Фаронса афтод, аммо аз чанд операе, ки пас аз «Фауст» навишт («Филемон ва Бувкида», «Малика Сабо» ва «Кабӯтар»), ҳеч як ба он баробар нашуд, танҳо операи «Мирейл» («Mireille»), ки соли 1864 дар театри «Лирик»-и Порис ба намоиш гузошта шуд, асари қобили мулоҳизае буд. Шарл Гуно соли 1868 асари дигари хеш — «Ромео ва Ҷулетта»-ро рӯи саҳна овард, ки муваффақияти бузурге пайдо кард. Дар миёни таълифоти сершумори динии ӯ «Муноҷоти ботантанаи Ситсилияи муқаддас» (1855) бештар маъруф аст. Шарл Гуно ҳамчунин барои гурӯҳҳои мухталифи камерӣ, хорҳо, намоишномаҳои фортепианӣ беш аз 200 романсу суруд ва асар навиштааст. Охирин асарҳои Шарл Гуно ораторияҳои «Кафорат» (1881) ва «Марг ва ҳаёт» (1884) буданд.

Операи «Фауст»-и ӯ дар Театри давлатии академии опера ва балети тоҷик ба номи С. Айнӣ аз соли 1952 намоиш дода мешавад.
## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Russian Woman

**«Russian Woman»** (англ. — «Зани рус» ё ин ки «Зани Русия») — суруди овозхони тоҷик Манижа Сангин, ки дар мусобиқоти байналмилалӣ мусиқии «Евровижн-2021» Русияро муаррифӣ карда буд. Ин суруд аввалин бор дар даври интихобии мусобиқоти мусиқии «Евровижн-2021», ки 8 марти соли 2021, аз ҷониби шабакаи аввали телевизионии Русия бо овози Манижа Сангин садо дод ва аз тарафи доварону тамошобинон бо соҳиб шудани холҳои зиёд нисбат ба рақибон, ба озмуни мусиқӣ байналмилалии «Евровижн-2021» роҳ ёфт.

Даври финалии озмуни мусиқии Евровижн-2021, ки 22 майи соли 2021, дар шаҳри Роттердам, давлати Ҳолланд баргузор гардид, бо соҳиб шудан ба 204 хол дар байни иштирокчиёни ин озмун Манижа Сангин бо иҷрои суруди *Russian Woman* ҷойи нуҳумро ишғол кард.

Суруди *Russian Woman* моҳи марти соли 2021 дар шакли ададӣ ба кулли ҳаводоронаш пешниҳод гардид.

## Ҷоизаҳо
* Моҳи апрели соли 2021  суруди «Russian Woman» барои гирифтани ҷоизаи «Eurostory Award», ки ба матни беҳтарин, байни сурудҳои «Евровижн-2021» баргузор шуда, пешниҳод шуд.
* Дар овоздиҳии муттаҳид, байни доварон ва ҳаводорони Озмуни Евровижн-2021 ҷои дуюмро ишғол намуд, пас аз суруди *Zitti e buoni* гурӯҳи мусиқии *Måneskin* аз Итолиё, ки ҷои якумро соҳиб шуд.

## Донистаниҳо
Навори видеоии Манижа Сангин ба суруди Russian Woman («Зани рус»), ки бо он Русияро дар 65-умин озмуни байналмилалии «Евровижн-2021» дар Роттердами Ҳолланд апрели соли 2021 муаррифӣ карда буд, дар шабакаи расмии озмун, дар YouTube миёни 39 клипи иштирокчиёни намоиши соли 2021 беш аз 6,7 миллион тамошобин пайдо карда, дар байни онҳо машҳуртарин шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Суруд аз рӯи алифбо
Жуир Булсунору

**Жуир Булсунору** (    ; (  таваллуд шудааст) сиёсатмадори бразилӣ ва президенти Бразилия аст. Вай аз соли 1991 намояндаи Рио-де-Жанейро дар Палатаи Намояндагони Бразилия мебошад. Вай узви Ҳизби сотсиал-либералӣ мебошад. Вай инчунин пас аз даҳ рӯзи ҳикаки шадид ба бемористони Сан-Паулу бистарӣ шуд.

Булсунору дар тӯли давраи 27-солаи намояндагии худ ҳамчун,  бо мухолифати шадиди худ ба чап машҳур аст. Муҳимтар аз ҳама мухолифати ошкори ӯ ба издивоҷи ҳамҷинсгароён, исқоти ҳамл, табъизи ҷубронӣ, танзими маводи мухаддир, ислоҳоти замин, ва дунявӣ мебошад. Дар вактҳои охир вай сиёсати либерализми иктисодиро дастгирӣ кард. Андешаҳо ва изҳороти баҳсбарангези ӯ ҳамчун ифротгароӣ тавсиф шудаанд.

Дар ҷараёни овоздиҳӣ рӯзи  28 октябри соли 2018, Булсунору аз ҷониби ифротгароёни рост бар рақиби чапгараш Фернандо Ҳаддад пирӯз шуд.

## Зиндагинома
### Зиндагии пешина
Жуир Булсунору 21 марти соли 1955 дар иёлати Сан-Паулу таваллуд шудааст. Асли ӯ итолиёӣ аст. Бобою бибии модараш аз Лукка (Итолиё) мебошанд. Бобою бибии падараш аз Венето ва Калабрия мебошанд.

### Пешаи ҳарбӣ
Дар  охирин солҳои мактаби миёна Булсунору дар Мактаби омодагии артиши Бразилия таҳсил карда, сипас ба Академияи ҳарбии  (Агулхас Неграс) дар Бразилия дохил шуд. Дар артиш дар қисми десантчиён хидмат кардааст. Афсарон  ӯро "шуҳратпараст ва ҷангҷӯ" тавсиф кардаанд.

### Пешаи сиёсат
Пас аз пирӯзӣ дар интихоботи Шӯрои шаҳрӣ дар соли 1988 ба сиёсат ворид шуд.

### Маъракаи президентии соли 2018
22 июли соли 2018 Жуир Булсунору ба мақоми президентии Бразилия (2018) пешбарӣ карда шуд.

## Андешаҳои сиёсӣ
Гуфта мешавад, ки ақидаҳои сиёсии Булсунору табиати миллатгароӣ ва популистӣ доранд ва ӯ ҷонибдори сиёсати ростгароён аст. Аммо тарафдорони ӯ мегӯянд, ки ақидаҳои ӯ ба Муҳофизакории анъанавӣ мувофиқанд.

## Манбаъ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jair Bolsonaro». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۸.

Гурӯҳ:Президентҳои Бразилия
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бразилия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1955
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Фарҳанги донишномаии бузург

**Фарҳанги донишномаии бузург** () — фарҳанги донишномаии ҷомеъ аст, ки нашри якум дар ду ҷилд ва баъд як ҷилди нашриёти Энсиклопедияи калони Русия (рус. *«Большая российская энциклопедия»*) тули солҳо нашр кардааст:
* 1991 (нашри якум);
* 1997 (нашри дуюм, коркард ва иловашуда);
* 2002 (нашри дуюм, коркард ва иловашуда бо расмҳо; ISBN 5-85270-160-2, ISBN 5-7711-0004-8).

Луғат қариб 80000 мақола ва 20000 зиндагиномаро дар бар мегирад.
Андозааш 84×108/16, ҳаҷмаш 152,88 саҳифаҳои чопи (1456 саҳифа дар нашрҳои солҳои 1997 ва 2002). Сармуҳаррираш — академик А. М. Прохоров.

Луғат ҳамчун маълумотномаи универсали ҳама ҷанбаҳои донишҳои муосирро дар бар мегирад ва дар баробари ин диққати махсус оиди мушкилоти ягонагии Русия дода шудааст.
Ин луғат идомаи **Луғати энциклопедии Шӯравӣ** (рус. *«Советский энциклопедический словарь»*) баъд аз пош хӯрдани ИҶШС ва ташкилёбии нашриёти ***«Большая российская энциклопедия»*** мебошад.
Нашри электронии Энсиклопедияи калони Кирил ва Мефодия (рус. *«Большая энциклопедия Кирилла и Мефодия»*) дар асоси Луғати калони энсиклопеди (рус. *«Большой энциклопедический словарь»*) навишта шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Луғатикалони энсиклопеди
* Гурӯҳ:Донишномаҳои шӯравӣ
* Гурӯҳ:Донишномаҳои Русия
Мишел Темер

**Мишел Мигел Илйос Темер** ( ;  таваллуд шудааст) — сиёсатмадор ва ҳуқуқшиноси бразилӣ, асли табори Лубнон аст. Вай 37-умин президенти Бразилия буд.

## Фаъолияти сиёсӣ
Ӯ аз соли 2011 муовини президенти Бразилия буд ва пас аз рақобат дар канори Дилмо Русеф, номзади Ҳизби Коргар, дар интихоботи соли 2010 ба ин мақом расид.  Вай қаблан иёлати Сан-Паулуро дар Палатаи вакилони Бразилия  намояндагӣ мекард  ва ба ҳайси президенти он барои се давраи алоҳидаи дусола (дар солҳои 1997–1998, 1999–2000 ва 2009–2010) фаъолият кардааст. 

Баъди таваққуфи Дилмо Русеф, аз президенти Бразилия, Темер кафили раёсати ҷумҳурии Бразилия буд ва пас аз барканор шуданаш Президенти Бразилия шуд. Вай ин мақомро то поёни давраи раёсати ҷумҳурӣ дар соли 2019 бар ӯҳда дошт. 

Вай ноиби дуюми президенти Бразилия аз табори Лубнон аст. Хонаводаи ӯ аз Батабура дар шаҳри Кораҳ, дар ҳамсоягии Триполи дар вилояти шимолии Лубнон буданд.  

Бар асоси назарсанҷиҳо, Тамер бо ҳамагӣ 5% маъруфият яке аз маъруфтарин пешвоёни таърихи Бразилия мебошад. 

 
 
## Манбаъ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Michel Temer». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۰ آوریل ۲۰۱۶.

Гурӯҳ:Президентҳои Бразилия
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бразилия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Зодагони соли 1940
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас
Гуногунбаргӣ

thumb|upright=1.2|
**Гуногунбаргӣ**, **гетерофиллия** (от  — «гуногун» ва  — «барг») — вуҷуд доштани баргҳои гуногуншакл дар як рустанӣ ё навдаҳои он.

Гуногунбаргӣ асосан дар рустаниҳои обӣ (мас., найзабарг, чинорак, баъзе обсабзҳо) мушоҳида мешавад. Дар онҳо баргҳои зериобӣ аз баргҳои рӯиобӣ куллан фарқ мекунанд. Гуногун будани барг барои ба шароити номусоиди зист мутобиқ шудани рустаниҳои обӣ муҳим аст. Масалан, баргҳои зериобии ин гуна рустаниҳо, ки чокҳои амиқ доранд, гази карбонати дар об ҳалшударо хеле хуб меҷабанд. Гуногунбаргӣ дар рустаниҳои хушкӣ (мас., тут, баъзе намудҳои эвкалипт, гули печак ва ғ.) низ дучор омада, асосан ба тағйироти синусолии онҳо алоқаманд аст. Чунончи, баргҳои шохчаи наврустаи тути бесамар чокҳои дарозрӯя дошта, баргҳои навдаи нисбатан куҳнаи он байзашакли паҳн мебошанд. Баргҳои баъзе рустаниҳо вобаста ба вазифа низ гуногун мешаванд. Мас., баргҳои аввали платитсериум ном сарахси тропикӣ косашакл буда, дар даруни онҳо аз баргу шохчаҳои пӯсида қабати хок ҳосил мешавад, ки минбаъд барои рушди решаҳои ҳавои (иловаги)-и сарахс мусоидат мекунад; баргҳои дигари платитсериум дарозрӯя буда, барои мубодилаи моддаҳо муҳимманд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Недуха А. М. Гетерофиллия у растений. Киев. 2011.

Гурӯҳ:Зистшиносӣ
Euronews

**Euronews** (**Евронюс**, ё **Ахбороти Аврупо**) — шабакаи телевизионии шабонарӯзии аврупои, ки 1 январи соли 1993 ташкил ёфтаас ва рӯйдодҳои оламро ба сенздаҳ забон пахш менамояд. Идораи асосиаш дар шаҳри Лион, Ҷумҳурии Фаронса қарор дорад. 

Пахши ноқили, моҳвораги ва эфири Euronews — ро соли 2009 дар зиёда аз 294 миллион хонаҳо, дар 150 кишварҳои олам тамошо кардаанд.

### Шабакаҳои телевизиюни

Тавассути ноқили, моҳвораги, интернет ва IPTV дастрас аст.

## Эзоҳ
Нозиобод (Теҳрон)

**Нозиобод** () яке аз маҳаллаҳо дар ҷануби Теҳрон аст. Ин маҳалла дар шимолу шарқи маҳаллаи Хазана, шимолу ғарби маҳаллаи Ҷаводия, ғарби маҳаллаи Хониобод ва дар ҷануби роҳи оҳани Теҳрон ҷойгир аст.

## Номгузорӣ
Дар гузашта дар ин маҳал аз Теҳрон деҳае бо номи Назобод буд. Гуфта мешавад, ки Носируддиншоҳ ин маҳалларо барои яке аз вассалҳои худ бо номи Назхотун харидааст . Носириддиншоҳ дар ин макон барои Назхотун қасре сохт, ки баъдтар ба боғ табдил ёфт. Бо илова шудани ин маҳалла ба ҷануби Теҳрон дар соли 1334 номи маҳаллаи Назхатун ба "Назобод" ва сипас ба "Нозиобод" табдил ёфт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳаллаҳои Теҳрон
РБК

**РБК** — шабакаи телевизионии  корист, ки ахбороти иқтисодӣ, молияви ва сиёсии Русия ва кишварҳои хориҷаро пахш менамояд. Пешгӯиҳо, шарҳи мутахассисон, мусоҳибаҳо бо сиёсатмадорон ва соҳибкорони маъруф, матбуоти корӣ, барномаҳои махсуси корӣ доир ба мавзӯъи рӯзмарра ва камбудҳои бизнеси Русия ва бозори молиявии ҷаҳонро пахш менамояд. Аввалҳои моҳи ноябри соли 2012 *Хизматрасонии зидди монополиявии Русия*, шабакаи телевизиюнии «РБК»-ро шабакаи федеролии Русия эълон кард.

Дар ин шабакаи телевизиони зиёда аз 50 нафар кор мекунанд. Дар штати шабакаи телевизионии РБК — зиёда аз 40 тадқиқотчиён, аз бонкҳо ва ширкатҳои молиявӣ фаъолият мекунанд.

## Тамошобинон
Аз натиҷаҳои тадқиқотии иҷтимои, шабакаи телевизионии РБК-ро одамони дорои маълумоти олӣ ва даромадашон болотар аз миёна, инчунин кормандони бонкҳо, сармоягузорон, рӯзноманигорон, намояндагони корхонаҳои давлатӣ, соҳибкорон, менеҷерҳо ва донишҷӯёни Донишгоҳҳои иқтисодии Русия тамошо мекунанд. Ба иттилоъи *"Роспечать"* бар асоси санҷишҳои *TNS Gallup Media*, шумораи як моҳаи тамошобинони шабакаи телевизионии РБК дар соли 2015 — 20015 нафарро ташкил дод.

## Роҳбарон

### Директорони генералӣ
* Артём Инютин (2003—2011)
* Александр Любимов (2011—2014)
* Глеб Шагун (2014—2016)
* Тимофей Щербаков (с 2016)

### Ретрансляторҳои маҳаллӣ
* ТВ Обнинск (27 ТВК);
* Эврика (30 ТВК, Железногорск, Красноярский край);
* РБК Новосибирск (21 ТВК).

## Сарчашма

Гурӯҳ:Шабакаи телевизионӣ
Корхонаи коркарди нафти Маскав

**Корхонаи коркарди нафти Маскав**, (рус. *Московский нефтеперерабатывающий завод, МНПЗ, Акционерное общество «Газпромнефть — Московский НПЗ»*) — як корхонаи ширкати «Газпром нефт» аст, ки дар шаҳри Маскав, ноҳияи Капотня қарор дорад. Корхона соли 1938 ба кор шурӯъ кард. Самти фаъолияти ин корхона сузишворӣ ба ҳисоб меравад.

Ин корхона бензин бо тамғаҳои АИ-80ЭК; АИ-92ЭК; АИ-95ЭК, сӯзишвории дизелӣ, сӯзишвори барои муҳаррикҳои реактиви, битум, серу ва полимерҳои гуногун истеҳсол мекунад. Корхона ба шоҳроҳи нафтгузаронии Сибири Ғарбӣ ва Тотористон пайванд аст. Ин ҷо чор зарф барои захираи нафт мавҷуд аст, ки ҳар кадомаш 50 ҳазор тонна нафтро ҳар рӯз ҷойгир мекунанд.

## Пайвандҳо
Гуноҳ (фиқҳ)

**Гуноҳ** —дар  фиқҳ нофармонӣ ва табаҳкорӣ, сарпечӣ аз амрҳои Худованд, мухолифати бевосита ё бавоситаи меъёру муқаррароти шаръӣ, ахлоқӣ ва маънавӣ аст. 

Гуноҳ на танҳо ба худи содиркунандаи он, балки ба дигарон, ҳатто ба тамоми инсоният зарари мудҳиш расонида метавонад. Масалан, гуноҳҳое аз қабили дурӯғгӯӣ, дашномдиҳӣ, эҳтиром накардани падару модар, ҳасадбарӣ, кинагирӣ, судхӯрӣ, ришваситонӣ, фиребгарӣ, қаллобӣ, зинокорӣ, дуздӣ, одамкушӣ ва ғ. унсурҳои ба табиати инсон зарарноку нописанд, нохушоянду бегона ба шумор рафта, бештар ҷисму ҷони гунаҳкорро азият медиҳанд. Гуноҳ зараррасонӣ ба худии худ тавассути вайронсозии қонунҳои солими ҳастии инсоният мебошад. Бо содир кардани гуноҳ инсон худро аз Худо ва одамон дур мегардонад ва ба худии худ нафрат мекунад.

## Дар масеҳият
Дар дини насронӣ се навъи гуноҳшинохта мешавад: нахустгуноҳи Одами Абулбашар ба ҳамаи фарзандони вай то ин замон тааллуқ дошта, инсон танҳо тавассути ғусли таъмид ва шафоати Исо аз гуноҳпок мегардад; гуноҳи авлодӣ ё меросӣ, ки аз падару модар ё аҷдодони гузашта ба мерос расидааст; гуноҳи шахсӣ — рафтори зидди виҷдон ва зидди 10 фармони Худо содиршуда.

## Дар ислом
Дар дини ислом гуноҳ содир кардани рафтор ё нияти анҷом додани амалест, ки хилофи фармудаҳои динӣ буда, шариат онро манъ кардааст. Инсони гунаҳкор шахси болиғу солимақлест, ки гуноҳро барқасд, бе он ки касе ӯро маҷбур намуда бошад, содир кардааст. Одами гуноҳкор ҳамеша имконияти тавба аз гуноҳро дорад ва дари тавба то дами вопасин боз аст. Аммо тез-тез содир кардани гуноҳ , ҳарчанд он ночиз ҳам бошад, ба ҷисму ҷони инсон таъсири баду зиёнбор расонида, ӯро ба гуноҳи бузург мекашонад ва имонро суст мегардонад. Гуноҳҳо ба кабира ва сағира ҷудо мешаванд. Гуноҳҳои кабира: инкори ҳастии Худо, ширк (бисёрхудоӣ, ба Худо шарикеро қоил будан), нашинохтани аҳкоми динӣ, одамкушӣ, содир кардани зино, ҳамҷинсгароӣ, сеҳру ҷоду, судхӯрӣ (рибо), хӯрдани моли ятим, гурез аз майдони ҷанг, қазф — шаҳодати дурӯғ ба зино кардани зан, эҳтиром накардани падару модар, таҷовуз ба номуси касе, гувоҳии бардурӯғ, қасами бардурӯғ, иҷро накардани муқаррароти шариат, тундравӣ дар содир кардани ягон гуноҳ Дараҷаи заранокии гуноҳҳои сағира камтар аст, аммо дар сурати такрори зиёд онҳо ба гуноҳи кабира баробар мешаванд. Тибқи тақсимбандии дигар гуноҳ эътиқодӣ, қалбӣ ва амалӣ мешавад. Мас. , ширк аз ҷумлаи гуноҳони эътиқодӣ, кибр аз қабили гуноҳони қалбӣ ва шурби хамр (шаробхорӣ) аз қабили гуноҳони амалӣ аст. Аз рӯи эътиқоди динӣ, танҳо пайғомбарон аз гуноҳҳо мубарро буда, аз онҳо содир шудани баъзе хатоҳо (заллат) имкон дорад. Ислом нахустгуноҳи Абулбашарро қабул надорад; тибқи ақидаи исломӣ ҳамаи инсонҳо аз модар бегуноҳ тавлид мешаванд, вале дар тӯли умр ба содир кардани гуноҳҳо гирифтор мегарданд. Баъзан ба ҷои гуноҳ муродифҳои он ҷурм ва базаҳ низ истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Али-зода, А. А. Исламский энциклопедический словарь. М. , 2007.


Гурӯҳ:Истилоҳоти динӣ
Ғазал Шокирӣ

**Ғазал Шокирӣ** (; ) — ҳунарпеша ва тарроҳи саҳнаву либоси эронӣ.

## Эзоҳ
Гуноҳ

**Гуноҳ**&nbsp;- таҳдиди ҷазо барои ҷиноят, ки дар муҷозоти қонуни ҷиноятӣ пешбинӣ шудаанд. Ҷазо аз рӯи моҳияти худ аз хавфи қамъиятӣ ва ғайриконунӣ будани кирдор бармеояд. Кирдор ҷазои ҷиноятӣ дорад, зеро он барои ҷамъият хавфнок буда, дар қонуни чиноятӣ ҳамчун чиноят пешбинй шудааст.

Дар баробари ин кирдоре, ки дар қонун барои он ҷазои ҷиноятӣ пешбинй шудааст, агар дар ҳолати мушаххаси содир кардани он барои содир намудани он чазо таъин нашуда бошад, хусусияти ҷиноятро гум намекунад.

Ба сифати хусусияти ҷиноят бо татбиқи ҷазо дар ҳар ҳолати содир намудани он ҷазо додан комилан нодуруст аст. Ҷазопазирӣ бояд ҳамчун дар қонун муқаррар намудани ҷазои ҷиноятӣ барои содир намудани кирдори муайяне фаҳмида шавад, ки имкон медиҳад, ки ҷазо дар ҳолатҳои мувофиқ татбиқ карда шавад (вале на ҳамеша).
Гурӯҳ:Ҳуқуқи ҷиноятӣ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Самиро Ҳасанпур

**Самиро Ҳасанпур** (; ) — ҳунарпешаи синамо, телевизиюн ва театри аҳли Эрон аст.

мини

## осор
Иззатуддавла

**Маликнисо Хонум** (), маъруф ба **Иззатуддавла** () ё **Маликзода Хонум** () (1834 or 1835 — 27 June 1905) — духтари Муҳаммадшоҳи Қоҷор ва Маликҷаҳон Хонум, ҳамсари Амиркабир ва хоҳари Носируддиншоҳ буд. Изаттудавла дар тӯли зиндагии худ чаҳор бор издивоҷ кард.

## Эзоҳ
Шоҳид 129

**Шоҳид 129** () — як паҳподи интиҳории сохти Эрон, ки дар асл барои нобуд кардани ҳадафҳои заминӣ аз роҳи дур тарроҳӣ шудааст.

## Амсила
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Shahed_129.jpg/220px-Shahed_129.jpg|чап|мини| Шоҳид129, насли якум
Таҳияи ин ПАҲПОД-и дар соли 2005 замоне оғоз шуд, ки Ширкати саноеъи ҳавопаймосозии Эрон (HESA) ба тарҳрезии ҳавопаймои HESA-100 оғоз кард. Он аслан як тарҳи Шоҳид 129 буд, аммо кӯтоҳтар ва бо фюзеляжи мураббаъ. HESA-100 баъдан Шоҳид 123 номида шуд ва баъдан ба Шоҳид 129 табдил ёфт. Чандин манбаъҳо қайд мекунанд, ки Шоҳид 129 аз ҳавопаймои исроилии Ҳермес 450, ки дар Эрон суқут карда аст, нусхабардорӣ шудааст.

## Тавсиф

### Умумӣ
* Ҳайат: надорад
* Иқтидори борбардорӣ: 400 кг
* Дарозӣ: 8 м
* Дарозии болҳо: 16 м
* Баландӣ: 3,1 м
* Пропеллерҳо: 3-пара

### Намоиш
* Суръати крузӣ: 150 км/соат
* Масофаи ҷанг: 170 км
* Масофаи комил: 3400 км
* Мухторияти парвоз: 24 соат
* Иртифоъи ниҳоии амалиёт: 7300 м

## Корбурд
Эрон шуморе аз ин паҳподҳоро дар ихтиёри ҷунбиши Ҳусиҳои Яман ё Ансоруллоҳ додааст, ки онҳо дар манотиқи таҳти контроли худ истифода мебаранд. Иллати шуҳрати паҳподи навъи Шоҳид Ҳамлаи Русия ба Укроин мебошад, вале Эрон дар тамоми баёнияҳои расмии худ фурӯши чунин паҳподҳоро ба Русия рад кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Паҳподҳо
Паҳпод

**Ҳавопаймои бесарнишин**, **парандаи ҳидоятпазир аз дур** ё **паҳпод**, **ҳавопаймои бидуни сарнишин** () **дрон** () — гунае аз ҳавогарди ҳидоятпазир аз роҳи дур бе халабон аст. Парвози паҳподҳо мумкин аст таҳти контрол аз роҳи дур тавассути як оператори инсонӣ, ё бо дараҷоти мухталифе аз худмухторӣ, монанди кумак тавассути халабони худкор (autopilot), то ҳавопаймоҳои комилан худмухтор ки ҳеҷ шарте барои мудохилаи инсонӣ надоранд, анҷом шавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Паҳподҳо
Луис Иносийу Луло до Силва

**Луис Иносийу Луло до Силва**  (به پرتغالی: Luiz Inácio Lula da Silva) — сиёсатмадори Бразилия ва собиқ президенти Бразилия. Ӯ ду маротиба пайиҳам дар солҳои 2002 ва 2006 президенти Бразилия интихоб шуд.  Қаблан ӯ дар интихоботи президентии Бразилия дар солҳои 1989, 1994 ва 1998 ширкат карда буд, аммо дар ин замина муваффақ нашуд.  До Силва,  яке аз асосгузорони Ҳизбии меҳнатии Бразилия мебошад.Дар давраи ҳукмронии ӯ иқтисодиёти Бразилия босуръат рушд кард ва Бразилия ҳамчун яке аз кишварҳои иқтисодии рушдёбандаи ҷаҳон баромад. 

Луис панҷумин раисиҷумҳури Бразилия аст, ки аз зиндон раҳо шуд ва ҳамзамон нахустин раиси ҷумҳури ин кишвар аст, ки бо ҷурми фасод боздошт шудааст.  Луло яке аз маъруфтарин президентҳои таърихи Бразилия ва яке аз маъруфтарин сиёсатмадорони ҷаҳон маҳсуб мешавад.   

## Зиндагинома
Луис Иносийу Луло да Силва 27 октябри соли 1945 дар Кайтес, воқеъ дар 250-километрии шаҳри Ресифи дар шимолу шарқи Бразилия таваллуд шудааст. Ӯ ҳафтумин писар аз ҳашт фарзанди як оилаи камбизоат буд. Ӯ аз синни 12-солагӣ маҷбур шуд, ки ба кор машғул шавад ва дар кӯча кафшҳои раҳгузаронро мум карда, пул кор мекард. Ӯ дар синни 14-солагӣ нахустин кори расмии худро ба ҳайси харрот дар корхонаи коркарди мис оғоз кардааст. Луис дар синни 19-солагӣ ҳангоми кор бо дастгоҳ дар натиҷаи садама як ангушташро аз даст дод. Луис оҳиста-оҳиста ба масъалаҳои иттифоқи касаба дохил шуда, фаъолияти худро дар ин соҳа вусъат дод. Сипас узви иттифоқи коргарони металлургии Бразилия шуд ва дар соли 1975 раёсати ин иттиҳодияро ба ӯҳда гирифт. Аз сабаби он, ки бояд кор мекард, мунтазам таҳсилоташро идома дода  наметавонист ва танҳо то синфи ҳаштум таҳсил намудааст. 

## Сафар ба Эрон
[пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Lula_Khamenei_Teer%C3%A3_2010.jpg/220px-Lula_Khamenei_Teer%C3%A3_2010.jpg|мини| Луло дар мулоқот бо [оятуллоҳ Сайид Алӣ Хоманаӣ]]
Дар моҳи майи соли 2009 До Силва бо мақсади ширкат дар нишасти G15 дар раъси як ҳайати баландрутбаи сиёсӣ ва иқтисодӣ ба Эрон сафар кард  Дар ин сафар ӯ бо Сайид Алӣ Хоманаӣ, президент Маҳмуди Аҳмадинажод ва Алӣ Лоринҷонӣ мулоқотҳо дошт. Дар замони президентии Луло ҳаҷми муомилоти миёнаи мол байни Эрон ва Бразилия аз 14 миллион доллар ба ҳудуди 3 миллиард доллар афзоиш ёфт. 

## Боздошт
Моҳи марти соли 2016 пулис ба хонаи Луло до Силва дар канори шаҳри Сан-Паулу рафт ва субҳи ҳамон рӯз ӯро боздошт кард. Пулис сабаби боздошти ӯро мавҷуд будани далелҳои гирифтани фоидаи ғайриқонунӣ аз ширкати нафтии «Petrobras» унвон кард. 

## Манбаъ

Гурӯҳ:Президентҳои Бразилия
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бразилия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Зодагони соли 1945
Итомор Фронку

**Итомор Агусту Котрийу Фронку** (); (таваллуд 28 июни 1930 - вафот 2 июли 2011) — сиёсатмадори бразилӣ, ки аз 29 декабри соли 1992 то 31 декабри соли 1994 президенти ин кишвар буд. Дар тӯли фаъолияти тӯлонии сиёсии худ ӯ дар вазифаҳое чун сенатор, шаҳрдор, сафир, губернатор ва ноиби президент кор кардааст. Дар замони маргаш ӯ сенатори иёлати Минас Ҷерайс буд, ки дар интихоботи соли 2010 пирӯз шуда буд. Итомор Фронку 2 июли соли 2011 дар синни 81-солагӣ даргузашт.

## Манбаъ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Itamar Franco». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ آبان ۱۳۹۲.

Гурӯҳ:Президентҳои Бразилия
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бразилия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX 
Гурӯҳ:Зодагони соли 1930 
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2011
Харкив

**Харкив** (укр. *Ха́рків*) — шаҳр дар қисми шимолу шарқии Укроин, маркази муҳими саноати ва илмии Укроин аст. Маркази маъмурии вилояти Харкив. Дуюмин шаҳри Укроин аз ҷиҳати аҳолӣ бо шумораи аҳолии 1421125 нафар дар соли 2022. Харкив бо шаҳрҳои тобеияташ якҷоя зиёда аз 2 миллион аҳолӣ дорад. Харкив унвони шаҳри қаҳрамонро (рус. *город-герой*) соҳиб аст.

Шаҳри Харкив 142 донишкадаҳои илмӣ-тадқиқоти, 45 муассисаҳои таҳсилоти олӣ, 16 осорхонаҳо, 6 театр, 80 китобхона дорад. Дар замонҳои ИҶШС Харкив маркази бузурги истеҳсоли танк-, трактор-, турбинасозӣ ва сеюмин маркази бузург аз ҷиҳати саноат, илм ва нақлиёт ба ҳисоб мерафт.

## Иқтисодиёт
Харкив яке аз шаҳрҳои саноатии Укроин мебошад. Асоси истеҳсолоташро корхонаҳои саноати мошинсозии энергетикӣ, нақлиёт, мошинсозии хоҷагии халқ, асбобсозӣ, радиоэлектроника, саноати авиатсияи кайҳонаварди ташкил медиҳанд. Дар корхонаҳои Харкив тамоми турбинаҳои Укроин истеҳсол мешаванд, 60 % тракторҳо, 55 % подшипникҳо, қариб нисфи дастгоҳи идорашавандаи ададӣ, 44 % тахтасангҳои керамики барои ороиши дарунии биноҳо, 23 % шифер, қариб 20 % семент, кранҳои кӯпруки, содаи каустики, лулаҳои асбестосементи ва муфт истеҳсол мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Укроин
Гурӯҳ:Укроин
Нурафшон (шаҳрак)

**Нурафшон** (1909-1929 *Санто*, 1929-2012 *Ким*) — шаҳрак дар вилояти Суғд, Тоҷикистон. Тобеи шаҳри Исфара аст.
Дар соли 2022 — 1500 (соли 2020 — 1600) нафар аҳолӣ дошт.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ
Арча (ноҳияи Вахон)

**Арча** () — деҳа дар вилояти Бадахшони Афғонистон. Дар ноҳияи Вахон ҷойгир аст.  Аҳолӣ — 112 нафар (2003).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бадахшон
Фернонду Ҳенрике Кордусу

**Фернанду Ҳенрике Кордусу** ( ;  таваллуд шудааст) — сиёсатмадор аз Бразилия. Президенти Бразилия дар солҳои 1995-2003. Нахустин аз президентҳои кишвар, ки бори дуюм ба мансаби Президенти Бразилия интихоб карда шудааст.

Вай чунин ҷоизаҳоро ба мисли гранти Гуггенхайм гирифтааст.

## Манбаъ

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Fernando Henrique Cardoso». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۱ مه ۲۰۱۶.

Гурӯҳ:Президентҳои Бразилия
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Бразилия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Зодагони соли 1931
Гурӯҳ:Зодагони соли 1930
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас
Ришод Нурӣ Гунтекин

**Ришод Нурӣ Гунтекин** (25.11.1889, Истанбул — 7.2.1956, Лондон) — , драматург, тарҷумон ва адабиётшиноси турк.

## Зиндагинома
Дар ташаккули шахсияти ӯ падараш (пизишки низомӣ ва донандаи забонҳои форсию арабию фаронсавӣ) нақши муассир доштааст. Хатмкардаи факултаи адабиёти Донишгоҳи Истанбул (1912). Дар чанд мактаби Истанбул аз адабиёту забони туркӣ ва фалсафа дарс додааст. Сипас (солҳои 1933-43) намояндаи парлумон, бозраси Вазорати омӯзишу парвариши миллӣ (1947), ройзани фарҳангӣ дар Порис ва ҳамзамон намояндаи ҳукумати Туркия дар ЮНЕСКО (1950) буд. Ришод Нурӣ Гунтекин дар поёни Ҷанги якуми ҷаҳонӣ бо тахаллуси Ҷамол Неъмат вориди саҳнаи адабиёт шуда, як силсила ҳикоёт ва нахустин повесташро бо номи «Дӯсти дерина» (1917) таълиф намуд. Дар нахустин асарҳояш («Дӯсти дерина»; «Ханҷар», 1918; «Гули харобаҳо», 1918; намоишномаҳои «Қаҳрамони воқеӣ», 1918; «Сангпора», 1926 ва ғ.) норасоиҳои маъмули ҷамъияташро фош сохтааст. Ришод Нурӣ Гунтекин дар адабиёти турк бори нахуст тавассути роману повестҳояш шаҳрҳои музофотӣ, аз ҷумла Анталия ва рустоҳои дурафтодаи кишварашро воқеъгароёнаву ба сурати ҷомеъ ба тасвир кашид. Чунончи, дар романи машҳури ӯ «Чаманоро» («Çalıkuşu», 1922, баргардони тоҷикӣ — 1965, соли 1966 аз рӯи он филме бардошта шуд) сарнавишти муаллимаи ҷавоне дар Анталия қаламдод шудааст. Ришод Нурӣ Гунтекин ҳамчунин ба мавзӯъҳои ҳассоси мушкилоти хонавода, равобити шахсиятҳову ҷомеа даст зада, рӯҳониёнро фошу маҳкум мекунад. Дар романи «Шаби сабз» (1928) Ришод Нурӣ Гунтекин муборизаҳои миллию озодихоҳии мардуми туркро бозтоб кардааст. Бархе аз асарҳои ӯ дар рӯҳияи сентименталистӣ офарида шудаанд. Осори Ришод Нурӣ Гунтекин дар 24 ҷилд мураттабу чоп гардидааст (1958-61); ӯ муаллифи 19 роман, 7 маҷмӯаи ҳикояҳо, даҳҳо намоишномаву осори тарҷумашуда мебошад. Аз ҷумла китобе дорад бо номи «Лев Толстой, ҳаёт ва эҷодиёти ӯ» (1933).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Энциклопедияи советии тоҷик. Ҷ. 2. Д., 1980;
* Алькаева Л. О. Очерки по истории турецкой литературы 1908—1939 гРишод Нурӣ Гунтекин М., 1959.
Гунҷишк

**Гунҷишк**, **чумчуқ**, **бунҷишк**, **ванҷ**, **миргу**, **мурғӯ**, **усфур**, **чоғу**, **залич**, **видич** () — як ҷинси парандаҳо; парандаи хурди маъруф.

Пару болаш кӯтоҳи зич, нӯлаш боқувват. Рангаш ҷигарии хокистарӣ, холдор. Гунҷишки наринаро аз гунҷишки модина аз рӯи рангашон фарқ кардан мумкин аст (парҳои гардани гунҷишки нар сиёҳ мебошанд). Гунҷишкҳо 16 намуд дошта, дар Африқо, Аврупо ва Осиё паҳн шудаанд. Баъзе намудҳои онро ба Амрико, Австралия ва Зеландияи Нав бурдаанд. Дар Тоҷикистон 4 намуди гунҷишкҳо зиндагӣ мекунанд: гунҷишки хонагӣ, гунҷишки синасиёҳ, гунҷишки саксаулӣ ва гунҷишки даштӣ. 

Гунҷишк ҳашароти зараррасон ва тухми алафҳои бегонаро хӯрда фоида меорад. Бо вуҷуди ин, ғайр аз гунҷишки саксаулӣ дигар намудҳои гунҷишк ба кишоварзӣ ва боғдорӣ зарари ҷиддӣ мерасонанд. Гунҷишки хонагӣ ғалла, ангур, олуболу, гелосро мехӯрад, канаҳои анбор ва паразиту ангезандаи касалиҳои парандаҳои хонагиро паҳн мекунад. Дар мавзеъҳое, ки зарари гунҷишк бисёр аст, мулуҳҳои заҳрӣ ва воситаҳои хӯсонандаро истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Абдусалямов И. А. Птицы долины озера Рангкуль на Памире. Д., 1961;
* Иваницкий В. В. Воробьи и родственные им группы зерноядных птиц: поведение, экология, эволюция. М., 1997;
* Балацкий Н. Н. Ревизия видов семейства Passeridae. М., 2001.
Гунҷишки тоғӣ

**Гунҷишки тоғӣ**, **гунҷишки саксаулӣ** () — парандае аз хонаводаи гунҷишкиён.

Гунҷишки саксаулӣ бештар дар саксаулзор дучор меояд. Рангаш хокистарии кушод, тахтапушт ва болои думи наринааш зардча. Болои чашмаш рахи сурхча дорад, ки бо ҳамин аз дигар намудҳо фарқ мекунад. Дар ковокии дарахт, баъзан иморатҳо лона сохта, 4-6 тухм мегузорад.

## Эзоҳ
Кишвари Олтой

[thumb|260px|[Қаторкӯҳи Башелак дар райони Чариш ]]
**Кишвари Олтой** — кишваре дар Русия. Ба округи федералии Сибир дохил, ва ба райони иқтисодии Сибири Ғарбӣ дохил мешавад.

28 сентябри соли 1937 таъсис ёфтааст. Маркази административӣ — шаҳри Барнаул.

Бо Республикаи Олтой, вилояти Новосибирск, вилояти Кемерово вилоятҳои Русия, ва вилояти Павлодар, вилояти Абайск, вилотҳои шарқии Қазоқистон ҳамсарҳад мебошад.

Таркиб:
* русҳо — 2 234 324 (93,9 %),
* немисҳо — 50 701 (2,2 %),
* украинҳо — 32 226 (1,4 %),
* қазоқ — 7979 (0,3 %),
* армян — 7640 (0,3 %),
* тоторҳо — 6794 (0,3 %),
* белорусҳо — 4591 (0,2 %),
* олтойҳо — 1763 (0,1 %),
* кумандиниҳо — 1401 (0,1 %).

## Ҳамчунин нигаред
* Туризм дар Кишвари Олтой
* Руссия

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* *[[Мурзаев, Эдуард Макарович|Мурзаев Э. М.]]* Словарь народных географических терминов. 1-е изд. — М., Мысль, 1984.
* *[[Мурзаев, Эдуард Макарович|Мурзаев Э. М.]]* Тюркские географические названия. — М., Вост. лит., 1996.
* Энциклопедия Алтайского края: в 2 т. / [редкол.: В. Т. Мищенко (гл. ред.) и др.]. — Барнаул: Алт. кн. изд-во, 1995—1996. — 5000 экз.

## Пайвандҳо

* Официальный сайт органов власти 
* 
* Алтай в фотографиях 
* Карты Алтайский край
* Состав Алтайского края по ОКАТО

Гурӯҳ:Руссия
Гунҷишки синасиёҳ

thumb|''Passer hispaniolensis''
**Гунҷишки синасиёҳ**, ё **гунҷишки испониёӣ** () — парандае аз хонаводаи гуниҷишкиён.

Гунҷишкҳои синасиёҳ  села-села дар дарахтон лона месозанд. Вазнаш 27-30 г. Соле як, баъзан ду бор тухм мегузорад. Тахтапушт ва синаи наринааш сиёҳ, паҳлуҳояш ало. Дар марғзор, боғ, туғай, атрофи шаҳру деҳот зиндагӣ мекунад.

## Эзоҳ
Зарфияти киштӣ

**Зарфияти киштӣ** — яке аз тавсифоти асосии ҳама гуна нақлиёти обӣ; миқдори умумии обе, ки қисми зериобии киштӣ танг карда мебарорад.

Массаи ин миқдори об ба массаи тамоми киштӣ, сарфи назар аз андоза ё ҳаҷм, масолеҳ ва шакли он вобаста мебошад. Зарфияти ҳаҷмӣ ва массаиро фарқ мекунанд. Зарфияти ҳаҷмии киштӣ ба тамоми ҳаҷми қисми зериобии танаи киштӣ поинтар аз ватерхат (хатти расиши сатҳи ороми об ба танаи киштии шинокунанда), аз ҷумла қисми барҷаста (гурӯҳи рулӣ, парраҳои винтҳои шиноварӣ, кронштейнҳо ва ғ.) баробар аст. Зарфияти массаӣ ба массаи тамоми киштӣ, аз ҷумла захираҳои киштӣ ва тавозунбор (балласт)-и он баробар мебошад. Дар ҳолати доимӣ будани зарфияти массаии киштӣ зарфияти ҳаҷмии он метавонад вобаста ба зичии об тағйир ёбад (мас., ҳангоми гузаштани киштӣ аз оби ширин ба оби шӯри баҳр). Вобаста ба бори киштӣ зарфияти стандартӣ, меъёрӣ (нормалӣ), бузургтарин ва холӣ ва барои киштиҳои зериобӣ зарфияти зериобӣ ва рӯиобии киштиро фарқ мекунанд.

## Адабиёт
* Гунҷоиши киштӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Киштӣ
Гунҷоиши электрӣ

**Гунҷоиши электрӣ** — тавсифи ноқил ва қобилияти барқаҳои электриро нигоҳ доштани он.

Дар майдони электростатикӣ ҳамаи нуқтаҳои ноқил дорои ҳамон як потенсиали φ мебошанд. Потенсиали φ (ки дар беинтиҳоӣ аз савияи сифрӣ ҳисоб карда мешавад) ба барқаи q-и ноқил мутаносиб аст (яъне, нисбати q ба φ ба q вобастагӣ надорад). Ин имкон медиҳад, ки мафҳуми гунҷоиши электрии ноқил танҳо (С) истифода гардад, ки ба нисбати барқаи ноқил ва потенсиал баробар аст: С=q/φ. Гунҷоиши электрӣ ҳар қадар ки зиёд бошад, ноқил ҳангоми φ-и додашуда ҳамон қадар миқдори зиёди барқаро захира мекунад. Гунҷоиши электрӣ ба андозаҳои геометрии ноқил, шаклу хосиятҳои электрии муҳит (нуфузпазирии диэлектрии он) вобаста буда, ба масолеҳи ноқил вобастагӣ надорад. Аз мавҷудияти ҷисмҳои дигар дар назди ноқил гунҷоиши электрии он тағйир меёбад, зеро потенсиали ноқил ба майдони электрие, ки дар ҷисмҳои атроф барқаҳои дар натиҷаи индуксияи электростатикӣ пайдошуда ҳосил мекунанд, низ вобастагӣ дорад. Дар Системаи воҳидҳои СГС (сантиметр-грамм-сония) гунҷоиши электриро бо сантиметр, дар Системаи байналмилалии воҳидҳо (СИ) бо фарада чен мекунанд:1ф = 9·1011 см.

Мафҳуми гунҷоиши электрӣ на фақат ба як ноқил, балки ба маҷмӯи ноқилҳо, аз ҷумла ба маҷмӯи ду ноқил, ки бо қабати тунуки диэлектрик (конденсатори электрӣ) пӯшида шудааст, низ тааллуқ дорад. Гунҷоиши электрии конденсатор (гунҷоиши мутақобили рӯяҳои он) С=q(φ1-φ2) аст, ки дар ин ҷо q — барқаи яке аз рӯяҳо (барқаи рӯяи дигар -q) ва φ1-φ2-фарқи байни потенсиалҳои байни рӯяҳо мебошад. Гунҷоиши электрии конденсатор амалан ба мавҷудияти ҷисмҳои атроф вобаста набуда, дар ҳолати хурд будани андозаҳои геометрии конденсатор ба қиматҳои бузург соҳиб мегардад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Электрика
Гупсар

**Гупсар**, **саноч** — навъи амадест, ки барои аз як соҳил ба соҳили дигари дарё гузаштан ё гузаронидани бор истифода мешуд. Гупсарро, маъмулан, аз пӯсти яклухт кандаву ошдодаи буз, гӯсфанд ё гӯсола месозанд. Барои набаромадани ҳаво сӯрохҳои пӯсти яклухт (хик)-ро бо чилбур маҳкам баста, онро дам мекунанд. Барои дам кардани гупсар ба яке аз пойҳои қафо найча гузошта мешавад. Ҳангоми аз дарё гузаронидани одамон ё бори вазнин 8-12 гупсарро паҳлуи ҳам ҷафс карда, аз болои онҳо чанд қатор чӯбдастаро чилликвор бо ресмон мебанданд ва онро чун амад истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Абзорҳо
Гуптҳо

**Гуптҳо** (, gupta, ) — номи сулола ва давлати асримиёнагӣ дар шимоли Ҳинд (320—550).

Ба қавли олимон, ватани аслии Г. қисми шарқии иёлати имрӯзаи Уттар Прадеш ва ё вилояти Магадҳаи Ҳинд маҳсуб мешавад. Пойтахти давлати Г. аввал Праяга (Аллоҳободи имрӯза) ва баъд Паталипутра (Патнаи имрӯза) буд. Подшоҳони сулолаи Г.: Шри-Гупта (275—300), Гхатоткача (300—320), Чандрагуптаи I (320—350), Самудрагупта (350—376), Чандрагуптаи II (376—415), Камарагуптаи I (425—455), Скандагупта (455—470), Кумарагуптаи II (470—475), Бадхагупта (475—500), Вайнягупта (500—515), Нарасимҳагупта (515—530), Кумарагуптаи III (530—540), Вишанугупта (540—550). Соли 275 саромади сулола Шри-Гупта ҳокимиятро дар Магадҳа ба даст оварда, худро маҳараҷа (шоҳи бузург) эълон кард. Асосгузори давлати Г. набераи Шри-Гупта — Чандрагуптаи I (320—350) ба ҳисоб меравад, ки бо шоҳдухтари қабилаи Личчахавҳо хонадор шуда, унвони маҳараҷаҳираҷа (шоҳи шоҳон)-ро гирифт. Ӯ ҳудуди давлати худро васеъ намуда, ислоҳоти пулӣ анҷом дод ва динорҳои тилои қурбаш устуворро ба муомилот баровард. Писари Чандрагуптаи I — Самудрагупта (350—376) водии Ганг ва баъдан 20 шоҳигарии Ҳиндустони Ҷанубиро ба худ тобеъ карда, барои ривоҷи дини буддоӣ дар Будогоё дайри машҳури Моҳобудиро бино кард. Самудрагупта ба шоирӣ ва мусиқинавозӣ таваҷҷуҳи зиёд дошта, дар сиккаҳояш ҳангоми мусиқинавозӣ тасвир ёфтааст. Пас аз вафоти ӯ писараш Рамагупта (370—376) дар ҷанг бо шоҳи Кшатрап аз қабилаи шакҳо шикаст хӯрд, вале бародари ӯ Чандрагуптаи II (376—415) дар муҳорибаи навбатӣ бар онҳо пирӯз шуд. Ин ғалаба боиси заиф гардидани нуфузи Рамагупта ва баланд шудани обрӯи Чандрагуптаи II гардида, дар натиҷаи ҷангҳои дохилии онҳо Рамагупта кушта шуд. Чандрагуптаи II соли 395 шоҳии Кшатрапро барҳам дода, Гуҷарот, Малва ва Панҷобро ба давлати Г. ҳамроҳ кард. Замони ҳукмронии ӯ ва писараш Кумарагуптаи I (415—455) давраи ривоҷу равнақи давлати Г. ба шумор меравад. Дар аҳди Скандагупта (455—467) давлати Г. ба ҳуҷуми ҳайтолиён рӯ ба рӯ шуда, дар охири асри 5 шоҳони ҳайтолӣ Тораман ва Михиракул давлати Г.-ро ба хироҷгузори давлати Ҳайтолиён табдил доданд. Дар миёнаи асри 6 ҳукмронии хонадони Г. танҳо дар ҳудуди Магадҳа боқӣ монда, то асри 7 идома меёбад. Замони давлатдории Г. дар таърихи Ҳинд давраи тилоӣ маҳсуб мешавад, зеро дар ин давра забони санскритӣ, адабиёт, санъати тасвирӣ, меъморӣ, улуми гуногун ва ҳикматшиносии ҳиндуҳо ташаккул ёфтааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Давид Гурамишвили

**Давид Георгиевич Гурамишвили** (; ) — и гурҷӣ.

## Зиндагинома
Бинобар ашъораш, ӯ дониши хуби динию дунявӣ дарёфт кардааст. Дар ҷавонӣ ба асорати лазгиҳо афтода, ба Руссия фирор кард. Солҳои 1729-30 дар Маскав аз надимони шоҳ Вахтанги IV буд. Соли 1738, пас аз он ки табаияти Руссияро пазируфт, ҳамчун сарбози қаторӣ дар як полки саворанизоми гурҷӣ ба лашкари Руссия пайваста, дар Ҷанги ҳафтсола 1756-63 ширкат кард ва асири пруссиягиҳо шуд (1758). Аз хидмати сарбозӣ истеъфо дода, соли 1760 дар Миргород ба кишоварзӣ машғул шуд. Маҷмӯаи ҳасбиҳолии «Давидиани» (1787, ки ду достон — «Бадбахтиҳои Гурҷистон», «Чӯпон Катсивая» ва ашъори лирикашро дар бар гирифтааст), рисолаи таълимии «Дастуре барои донишомӯзон» аз осори маъруфи ӯ ба шумор мераванд. «Давидиани» санади муҳиммест, ки рӯзгори сиёсии Гурҷистонро дар асри 18 бозтоб мекунад. Дар достони «Бадбахтиҳои Гурҷистон», ки аз фоҷиаи таҷовузи аҷнабиён ба Гурҷистон ривоят мекунад, Г. аз мавқеи як шаҳрванди ватанпараст ихтилофҳои байниҳамдигарӣ ва ҷангҳои хонумонсӯзи дохилиро маҳкум карда, ба якпорчагию ваҳдати миллӣ даъват кардааст. Ӯ баробари тараннуми рӯзгори кишоварзон, суннатҳои неку самимияту зиндадилии ононро ситоиш мекард. Назми Г. бо сабки зариф эҷод шуда, аз алфози мардумию ҳазлу шӯхӣ шодоб аст. Осораш ба назми асрҳои 18-19-и Гурҷистон таъсири бузург расонидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
*
Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик

«**Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик**» — асари бисёрҷилдаи донишномаӣ доир ба анъанаҳо, урфу одатҳо, маросим ва дигар суннатҳои миллии мардуми тоҷик, ки токунун 7 ҷилди он чоп шудааст.

Ду ҷилди нашршудаи донишнома дар асоси фарҳанги моддӣ ва ғайримоддии мардуми тоҷик дар СИЭМТ таҳия шуда, таҳкурсии ин китоби бузургҳаҷм маҳсуб мешаванд. Китоби мазкур фарҳанги ғаниву рангоранги мардуми тоҷикро ба ҷаҳониён муаррифӣ мекунад. Ҷилди 1 (2015) аз маҷмӯи мақолаҳои сароғози мавзӯъҳои таҳти ҳарфҳои А — М (776 саҳ.) ва ҷилди 2 (2017, 756 саҳ.) аз Н — Я иборат буда, дӯстдорони мероси фарҳангии халқи тоҷикро бо суннату ҳунарҳои мардумӣ шинос мекунад. Донишнома бо тасвирҳо оро ёфта, бо теъдоди 5000 нусха дар матбааи «Эр-граф» ба табъ расидааст. Ҷилдҳои 1 ва 2-и ин китоб дар Намоишгоҳи байналмилалии «Санъати китоб»-и ИДМ сазовори Шоҳҷоиза гардид (2018).

Ҷилди 3 «Наврӯз», ҷилдҳои 4-5 «Таъомҳои мардумӣ», ҷилдҳои 6-7  «Мардумшиносӣ» (ё *«Тоҷикони Қаротегин ва Дарвоз»*) ва ҷилдҳои баъдӣ мавзӯъҳои «Бозиҳои бачагона», «Сӯзанӣ», «Бофандагӣ», «Косибӣ», «Либосҳои мардумӣ», «Ҷашнҳои иҷтимоъии мардумӣ» ва ғайраро фаро хоҳанд гирифт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Донишномаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Донишномаҳои тоҷикӣ
Гунҷоиши киштӣ

**Гунҷоиши киштӣ** — ҳаҷми кулли фазоҳои (анборҳои) киштӣ аст, ки барои қарор додани бор дар назар гирифта шудааст.

Гунҷоиши киштӣ нишондиҳандаи андозаи киштӣ буда, бо тоннаҳои феҳристӣ чен карда мешавад: 1 т феҳристӣ = 100 фунти мукааб= 2,83м3. Гунҷоиши умумӣ ё маҷмӯӣ ва гунҷоиши холиси киштӣ маъмул аст. Гунҷоиши умумӣ зарфияти тамоми фазои дохилии киштӣ (ба ғайр аз систернаҳои сарборӣ ё мизонии киштӣ), гунҷоиши холис — зарфияти фазои махсуси киштӣ барои интиқоли бор ва мусофирон мебошад. Гунҷоиши киштӣ бо шаҳодатномаи андозагирӣ, ки онро созмони таснифотӣ медиҳад, тасдиқ карда мешавад. Тартиби муқаррарсозии гунҷоиши киштиро қоидаҳои байналмилалӣ ё маҳалли (дохилидавлати)-и андозагирии киштиҳо (мас., канали Панама ё канали Суес) муайян мекунанд. Ҳаҷми боҷу хироҷ ва андозҳое, ки аз киштӣ рӯёнда мешавад (мас., барои истифодаи хадамоти бандарҳо, киро кардани киштӣ, хидматрасониҳои роҳбаладӣ ё лосманӣ ва ғ.) ба гунҷоиши киштӣ вобаста аст.

## Нигаред низ
* Зарфияти киштӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Киштӣ
Гунҷишки даштӣ

**Гунҷишки даштӣ** () — гунае аз гунҷишкиён.

Гунҷишки даштӣ нисбат ба гунҷишки хонагӣ хурдтар аст. Вазнаш 20-25 г. Фарқи сараш ҷигарӣ буда, бари рӯяш холҳои нохунакмонанди сиёҳ ва болаш ду рахи сафед дорад. Нарина ва модинааш қариб ҳамранганд. Дар маҳалҳои аҳолинишин зиндагӣ мекунад.

## Эзоҳ