open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Осасуна (бошгоҳи футбол)

**«Осасу́на»** () — яке аз бошгоҳи футболи испониёӣ, ки дар шаҳри Памплона қарор дорад. Номи бошгоҳ аз забони баскӣ «саломатӣ» тарҷума мешавад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]**
** 15px **Финалист (2):** 2004/05; 2022/23

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи Осасуна

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё
Селта (бошгоҳи футбол)

**«Се́лта»** () — бошгоҳи футболи ҳирфаии испониёӣ, аз шаҳри Виго, ки дар Ла Лига баромад мекунад. Бошгоҳ 23-юми августи соли 1923 дар натиҷаи якҷошавии дастаҳои «Спортинг» ва «Фортуна» таъсис ёфтааст.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]**
** 15px **Финалист (3):** 1947/48; 1993/94; 2000/01
### Байналмилалӣ
* 15px **[[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** **Нимниҳоӣ:** 2016/17
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Ғолиб:** 2000

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Селта Виго»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё
Ҳаракати сиёсӣ

мини|Ҳаракати сиёсии Скандинавия дар нимаи асри 19 боиси истифодаи муосири истилоҳи Скандинавия гардид.
Дар илмҳои иҷтимоӣ, **ҳаракати сиёсӣ** — як гурӯҳи иҷтимоиест, ки барои ноил шудан ба ҳадафи сиёсӣ дар сатҳи маҳаллӣ, минтақавӣ, миллӣ ё байналмилалӣ якҷоя  мубориза мебаранд. Ҳаракатҳои сиёсӣ  таблиғоте таҳия намуда, ҳамоҳангсозӣ,  таҷдиди назар, тағйир, таъбир ва таълиф мекунанд, ки барои ноил шудан ба ҳадафҳои аслии ҳаракат равона шудаанд.

Ҳаракати иҷтимоӣ дар  сиёсати дохили кишвар метавонад дар атрофи як масъала ё гурӯҳи масъалаҳо, ё дар атрофи маҷмӯи нигарониҳои умумии як гурӯҳи мушаххаси иҷтимоӣ ташкил карда шавад. Дар ҳизби сиёсӣ, як созмони сиёсӣ мекӯшад, ки ба сиёсати ҳукумат таъсир расонад ё онро назорат кунад, одатан бо пешбарӣ кардани номзадҳои худ барои вазифаҳои сиёсӣ ва давлатӣ кӯшиш ба харҷ медиҳад. Ҳизбҳо инчунин дар маъракаҳои интихоботӣ ва фаъолиятҳои таълимӣ ё эътирозӣ иштирок мекунанд, ки ба водор кардани шаҳрвандон ё ҳукуматҳо барои андешидани чораҳо дар масъалаҳо ва мушкилоте, ки диққати ҳаракатро ба худ ҷалб мекунанд, равона шудаанд. Ҳизбҳо аксар вақт ба идеологияе, ки дар барномаи ҳизбӣ ифода ёфтааст ва аз ҷониби идеолужии сиёсӣ бо ҳадафҳои мушаххас дастгирӣ мешавад, пайравӣ мекунанд.

## Нигаред низ
* Фаъолияти сиёсӣ
* Фарҳанги сиёсӣ
* Ташаббус аз поён

## Пайвандҳо
* Харрисон, Кевин; Бойд, Тони (2003). *Дарки ғояҳо ва ҳаракатҳои сиёсӣ: дастур барои донишҷӯёни сиёсати A2* . Нашриёти Донишгоҳи Манчестер.
* Опп, Карл-Дитер (2009). *Назарияҳои эътирози сиёсӣ ва ҳаракатҳои иҷтимоӣ: Муқаддима, танқид ва синтези бисёрсоҳавӣ* . Рутлеҷ.
* Сноу, Дэвид; Делла Порта, Донателла; Кландеманс, Берт; МакАдам, Дуг. *Энсиклопедияи Вили-Блэквелл оид ба ҳаракатҳои иҷтимоӣ ва сиёсӣ*. Ҷон Вили.

Гурӯҳ:Ҳаракати иҷтимоӣ
Гурӯҳ:Сиёсат
Гурӯҳ:Мафҳумҳои сиёсӣ
Ғуломон (сипоҳ)

**Ғуломон** - номи табақае аз сипоҳиён дар таърих, ки ба ду гурӯҳ гуфта мешавад:

1. Дастаи сипоҳиёни турк дар хилофати Бағ­дод, ки аз дав­раи ҳукмронии ал-Муътасим (794–842) барои ҳифзи ам­ният ва саркӯб кардани ошӯбҳо дар қалам­ра­ви хило­фат ташкил карда шуда буд. Аксарияти ғуломон аз бо­зорҳои бар­да­фу­рӯшии Хоразм, Самарқанд, Бухоро, Хуросон ва наво­ҳии баҳ­ри Хазар харидорӣ шуда, қисми дигар ҳамчун ҳадя ё хи­роҷи солона ба дарбори Бағдод фиристода мешуданд. 

## Фарқ аз лашкариёни дигар
Ғуломон аз дигар сипоҳиён бо далерӣ, маҳорати асп­са­во­рӣ, ти­ран­дозӣ фарқ карда, ба сабаби бегонагиашон аз мардуми ма­ҳал­лӣ шуришҳои оммавиро бераҳмона пахш мекарданд. Бо зиёдшавии шумораи ғуломон дар Бағдод ва зулму ситами он­ҳо бар мардуми шаҳр қароргоҳи халифа дар аҳди ал-Муъ­тасим ба Сомарро кӯчонида шуд. 

## Нақш дар корҳои идории давлат
Нуфузи ғуломон дар аҳди хилофати Восиқ Биллоҳ афзоиш ёфта, баъзеашон ба монанди Итох (волии Хуросону Синд) ва Буғо, волии музофот ва сарлашкар таъйин мешуданд. Пас аз фавти Во­сиқ Бил­лоҳ рақобати миёни ғуломон ва доираҳои ҳукм­рони аб­босӣ барои таъйини валиаҳд бо ғалабаи гурӯҳи аввалӣ хо­тима ёф­та, номзади пешниҳодкардаи ғуломон – Мутаваккил халифа шуд. Кӯшишҳои Мутаваккил барои коҳиш додани нуфузи ғуломон дар хилофат бенатиҷа анҷом ёфта, ахиран ху­ди халифа ба дасти онҳо кушта шуд. Пас аз қатли Мутаваккили II ха­лифаи дастнишондаи ғуломон тавас­сути ху­ди онҳо сарнигун ё ба қатл расонида шуданд.

## Ғуломон дар Хуросон
Баъдан дар пайравӣ ба хилофати Бағдод дар аҳди Сомониён, Ғазна­виён, Ғуриён ва Салҷуқиён дастаҳои ҳарбии ғуломон ташкил ёфтанд. Ба қавли Низомулмулк, дар аҳди Сомониён тартиби муайяни тарбия ва парвариши ғуломон вуҷуд дошт: ғулом муддати як сол бо қабои занданеҷӣ пиёда хидмат карда, вобаста ба шу­ҷо­ату вафодориаш сол ба сол мартабааш боло мерафт ва дар синни 35-солагӣ ба мансаби амирии лашкар таъйин ме­шуд. Дар аҳди Сомониён сипаҳсоло­рони зиёде, ба монанди Алптегин, Сабуктегин, Бектузун, Тош ва Фоиқ аз миёни ғуломон баромада, давлаташон ниҳоят ба дасти онҳо таназзул ёфт ва дар ниҳоят шикаста шуд.

## Давлатдорӣ дар Ҳинд
2. Сулолаи ҳукмрон дар Ҳинд (1206–90). Аксарияти султон­ҳои ин хонадон то давраи салтанаташон ғуломони Ғу­риён буданд ва ба ин сабаб сулола бо номи Ғуломон шуҳрат ёфт. Намояндагони сулолаи Ғуломон: Қутбуддини Ойбек (1206 –10), Оромшоҳ (1210–11), Шамсуддини Илтутмиш (1211 –36), Рукнуддини Фи­рӯз­шоҳ (1236), Разия (1236–40), Муизуддини Баҳромшоҳ (1240–42), Алоуддини Масъудшоҳ (1242–46), Носирудди­ни Маҳмудшоҳ (1246–65), Ғиёсудди­ни Балбан (1265–87), Каю­марс (1287–90).

## Эзоҳ
Хилофати Аббосиён

Давлати Сомониён

Салтанати Ғуриён

Салтанати Деҳлӣ

## Адабиёт
Эспанёл (бошгоҳи футбол)

**«Эспанёл»** (, , ) — бошгоҳи футболи ҳирфаии испониёӣ, аз шаҳри Барселона, ки дар Ла Лига баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]**
** 15px **Ғолиб (4):** 1928/29; 1940; 1999/2000; 2005/06
** 15px **Финалист (5):** 1911; 1915; 1941; 1947; 1957
* 15px **[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]**
** 15px **Финалист (2):** 2000; 2006
* 15px **[[Ҷоми Эва Дуарте]]:**
** 15px **Финалист:** 1940

### Байналмилалӣ
* **[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА]]**
** 15px **Финалист (2):** 1987/88; 2006/07

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Эспанёл»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё
Ғулув

Ғулув(в) (ар. غلوو аз ҳад гузаштан, дастро то ҳадди им­кон боло кардан, зиёдаравӣ, ифрот) - дар адабиёт­шино­сӣ як навъи муболиғаест, ки шоирону нависандагон барои ба таври фавқулода нишон додани сифати хубу бади ин­сон­ҳо, хосияти ашё аз он истифода мекунанд.
Ғулув яке аз санъатҳои маънавӣ ва воситаҳои тасвири бадеист. Бештари тасвирҳое, ки дар ғулув оварда мешаванд, ба тасаввуру ақл рост намеоянд ва аз воқеият дур мебошанд. Ғулув  нисбат ба дигар навъҳои муболиға – таблиғ ва иғроқ дар ашъори шои­рони адабиёти класикии форс-тоҷик камистеъмол аст. Ғулув  бисёртар дар ашъору эҷодиёти намояндагону пайравони сабки ҳиндӣ ба назар мерасад ва ҳамчун навъи муболиға, асосан дар қасидаи мадҳӣ бештар мавриди истифода қа­рор мегирад. Шоирони мадеҳасаро ҳангоми мад­ҳу санои мамдӯҳ аз ҳадди назокат дур рафта, ҳолат­ҳоеро тас­вир кардаанд, ки аз ҳақиқат дур мебошанд.

Мас., тас­вирҳои бай­ти:

Нуҳ курсии фалак ниҳад андеша зери пой, 

То бӯса бар рикоби Қизил-Арслон диҳад 

-и шоири қасидасаро Заҳири Форёбиро шоирони бузурги ада­биёти форс-тоҷик Саъдии Шерозӣ ва Абдурраҳмони Ҷо­мӣ написандидаанд ва ба чунин тарзи ғулуви шоир эътироз баён кардаанд:

Чӣ ҳоҷат, ки нуҳ курсии осмон
Ниҳӣ зери пойи Қизил-Арслон?  

Магӯ: «Пойи иззат бар афлок неҳ!»
Бигӯ: «Рӯи ихлос бар хок неҳ!» 

                                Саъдии Шерозӣ

Абдурраҳмони Ҷомӣ дар шеър ба кор бурдани ғулувро ҷоиз намедонист. Ӯ байти шоири ҳамасраш – Амир Шайхами Суҳайлӣ:

Шаби ғам гирдбоди оҳам аз ҷо бурд гардунро, 

Фурӯ хӯрд аждаҳои сели ашкам рубъи маскунро,  

хонда, аз ӯ пурсидааст: «Мавлоно, шеър мегӯед ё одам метарсонед?».

Зайнуддин Маҳмуди Восифӣ дар «Бадоеъу-л-вақоеъ» аз Ғ. ба таври фаровон истифода бурдааст. Ғулув дар фолк­лор, дар афсонаҳои тахайюлӣ низ бештар ба кор бурда мешавад. Инчунин дар асотиру достонҳои ҳамосию қаҳра­мо­нӣ − афсонаи «Эраҷи тилисмшикан», дос­тонҳои «Шоҳ­но­ма»-и Фирдавсӣ (Каюмарс, Ҷамшед), «Гаршосп­нома»-и Асадии Тӯсӣ, «Ҳотамнома»-ҳо, қиссаи «Самаки айёр», нақл­ҳои динӣ, маноқиб ва қасидаҳои фахрия, асарҳои дра­ма­вӣ, ҳаҷвӣ ва ғ. аз ғулув ба таври фаровон истифода бурдаанд.  

На­мунаҳо аз ғулув дар ашъори шоирони классики форс-тоҷик:

Ғами ишқат басе афрӯхт ҷисми нотавонамро,

Ҳумо айнак гузорад, то бибинад устухонамро.

                                    Шавкати Бухороӣ

Зи сумми сутурон дар он паҳндашт 

Замин шуд шашу осмон гашт ҳашт. 

                           Фирдавсӣ

Бикшой турбатамро баъд аз вафоту бингар, 

К-аз оташи дарунам дуд аз кафан барояд. 

                                     Ҳофиз

Тамоми шоиронро ҷамъ агар оранд дар маҳшар, 

Ҳама як сӯ буванд, ин Ҷомии ширинсухан як сӯ. 

                                         Ҷомӣ

## Эзоҳ
Муболиға

Иғроқ

## Адабиёт

* Атоулло Маҳмуди Ҳусайнӣ. Бадоеъ-ус-саноеъ. Д., 1974; 
* Ша­рифов Х., Тоиров У. Назмшиносӣ. Д., 2005; 
* Тоиров У. Каломи манзум. Д, 2006; 
* Ҳусайн Воизи Кошифӣ. Бадоеъу-л-афкор. Д., 2007.
Тахикардия

**Тахикардия** (аз  — тез ва  — дил) — зиёдшавии басомади кашишхӯрии дил (БКД) аз 100 ва зиёда зарба дар як дақиқа. Тахикардияро ҳамчун падидаи патологӣ (яъне зиёдшавии БКД дар ҳолати оромӣ) ва тахикардияро ҳамчун падидаи муқаррарии физиологӣ (зиёдшавии БКД дар натиҷаи бори ҷисмонӣ, ҳаяҷон ё тарс) фарқ мекунанд.

Тахикардия — ин беморӣ нест, балки нишона (симптом) мебошад, зеро он метавонад ҳамчун зуҳуроти бисёр бемориҳо пайдо шавад. Сабабҳои маъмултарини тахикардия халалдоршавии системаи асаби вегетативӣ, халалдоршавии системаи эндокринӣ, вайроншавии гемодинамика ва шаклҳои гуногуни аритмия мебошанд.

Тахикардияи патологӣ ба оқибатҳои номатлуб оварда мерасонад. Аввалан, ҳангоми метапиши зиёди дил самаранокии кори он паст мешавад, зеро батнчаҳо фурсат намеёбанд, ки бо хун пур шаванд, ки дар натиҷа фишори шараёнӣ паст шуда, ҷараёни хун ба узвҳо кам мегардад. Сониян, шароити хунрасонии худи дил бадтар мешавад, зеро он дар воҳиди вақт кори зиёдеро иҷро карда, оксигени бештар талаб мекунад, ва шароити бади хунрасонии дил хавфи бемории ишемиявии дил ва инфаркти миокард-ро зиёд мекунад.

= Эзоҳ =

= Адабиёт =

Гурӯҳ:Вайроншавии ритми дил
Шаффофият

**Шаффофият** () — онгуна ки дар илм, муҳандисӣ, касбу кор, улуми инсонӣ ва дигар заминаҳои иҷтимоӣ истифода мешавад, ба гунае рафтор гуфта мешавад, ки дар он он чӣ ки мегузарад ва иқдомоте ки анҷом мешавад ба гунае бошад, ки дигарон битавонанд онро ба осонӣ бубинанд. Шаффофият ба маънои надоштани рафтори мубҳам, ироаи иртибот, ва посухгӯ будан аст.

Шаффофият дар ширкатҳо, созмонҳо, мудириятҳои иҷроӣ (идораҳои кулл, сиёсатгузориҳо, тақсимоти вазоратхонаӣ) ва ҷомеаҳо матраҳ аст ва мавриди истифода қарор мегирад. Барои мисол, як сандуқдор пас аз анҷом гирифтани як муомилаи фурӯш бо ироаи феҳристе аз ақломи харидоришуда (ба унвони мисол як расид) ва ҳамчунин шуморши ошкори бақияи пули муштарӣ дар ҳамон ҷо, гунае аз шаффофиятро ба намоиш мегузорад.

## Дар амнияти иттилоот
Истилоҳи шаффофият, маънои бисёр мутафовите дар амнияти иттилоот дорад, ки дар он; механизмҳои амниятӣ, ки барои тавсиф истифода мешавад таъаммадан қобили ташхис ҳастанд ё аз назар пинҳон мемонанд. Мисолҳо дар ин бора; пинҳон кардани имконот ва абзорҳое, ки корбар барои ба кор бурдани он ниёзе ба донистани онҳо надорад, монанди нигаҳ доштани таъйиди ҳувият аз роҳи дур ва дубора таъйиди ҳувият шудан; масалан дар протоколи чолиш — дастдеҳии таъйиди ҳувият, ки аз корбар пинҳон шудааст.

## Дар ҳуқуқ ва даромад
Дар Норвеж ва Шветсия, мақомоти молиётӣ ҳар сола ба интишори расмӣ («skatteliste») ё «листи молиётӣ»; парвандаҳои молиётӣ, ки нишондиҳандаи даромади солона ва сарвати куллии тақрибан ҳар молиётпардоз аст, иқдом мекунанд.

Дар Ҳонгконг муқаррарот аз бонкҳо мехоҳад, ки феҳристи даромаддоштаҳои болои худро — бидуни номи онҳо — бар мабнои радаи пардохт эълом кунад.

Ҳамчунин дар соли 2009, давлати Испания барои нахустин бор иттилоотеро дар ин бораи арзиш (дороии) ҳар узви кобина, мунташир карда, аммо иттилооти марбут ба шаҳрвандон оддии ин кишвар амри хусусӣ аст.

## Дар расонаҳо

Шаффофияти расонаҳо мафҳумест, ки муайян мекунад иттилоот чӣ гуна ва бо кадом сабаб тавассути воситаҳои гуногун интиқол дода мешавад. Агар расонаҳо ва ҷомеа аз ҳама рӯйдодҳое, ки дар тамоми мақомоти ҳокимият ва идораҳои маҳаллӣ сурат мегиранд, огоҳ бошанд, аз ҷониби расонаҳо ва ҷомеа саволҳо, эътирозҳо ва пешниҳодҳои зиёд ба миён меоянд. Афроде, ки ба масъалаи муайян манфиатдоранд, кӯшиш мекунанд ба қабули қарорҳо таъсир расонанд. Шаффофият иштироки ҳамарӯзаи расонаҳо ва ҷомеаро дар равандҳои сиёсӣ фароҳам меорад. Яке аз абзорҳое, ки барои афзоиши чунин иштироки ҳамарӯза истифода мешавад, қонунгузорӣ ва дархостҳо дар бораи озодии дастрасӣ ба иттилоот мебошанд. Демократияи муосир маҳз бар чунин иштироки мардум ва расонаҳо такя мекунад.

Барои ҳар шахсе, ки манфиатдор аст, роҳҳои зиёде барои таъсир расонидан ба қарорҳо дар ҳамаи сатҳҳои ҷомеа вуҷуд доранд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Улуми инсонӣ
Гурӯҳ:Сиёсат аз рӯи самтҳо
Адолати интиқолӣ

Дар охири солҳои 1980 ва аввали солҳои 1990, бо таъсири мавҷи ҷаҳонии демократикунонӣ, бахусус мавҷи сеюм, адолати интиқолӣ доираи худро васеъ кард. Он аз масъалаҳои маҳдуди ҳуқуқшиносӣ ба масъалаҳои сиёсӣ, аз ҷумла рушди ниҳодҳои устувори демократӣ ва эҳёи ҷомеаи шаҳрвандӣ гузашт. Тадқиқотҳо нишон доданд, ки адолати интиқолӣ метавонад ба ҳисоботдиҳӣ, поён додан ба беҷазоӣ, бозсозии муносибатҳои давлату шаҳрванд ва таъсиси ниҳодҳои демократӣ мусоидат намояд.

Кишварҳое чун Канада, Австралия ва Зеландияи Нав равишҳои адолати гузариширо барои баррасии зулм нисбат ба мардуми бумӣ истифода кардаанд. Масъалаҳои адолати нажодӣ дар Иёлоти Муттаҳида низ бо истифода аз забон ва чаҳорчӯби адолати гузаришӣ муҳокима шудаанд.

Яке аз навовариҳои муҳими институтсионалӣ пайдоиши комиссияҳои ҳақиқат аст. Аз Аргентина (1983), Чили (1990) ва Африқои Ҷанубӣ (1995) оғоз ёфта, онҳо ба рамзи адолати гузаришӣ табдил ёфтанд. Ҳамзамон, барномаҳои гуногуни люстратсия дар Аврупои Марказӣ ва Шарқӣ низ ҷорӣ шуданд.

Ба гуфтаи Маркази байналмилалии адолати гузаришӣ (ICTJ) ва Task Force on Justice, яке аз унсурҳои муҳими Ҳадафҳои рушди устувор (SDG) коҳиши «холигии адолат» мебошад. Гурӯҳи корӣ таъкид мекунад, ки гарчанде SDG-ҳо умумӣ мебошанд, нақзи ҷиддӣ ва густурдаи ҳуқуқи инсон дахолатҳои махсуси адолатиро талаб мекунад, то ба сулҳ ва рушди устувор ноил шуд.
## Таърифҳо
Ба гуфтаи ICTJ, истилоҳи «адолати гузаришӣ» дар солҳои 1990-ум аз ҷониби як қатор олимони амрикоӣ ба кор бурда шуд, то «роҳҳои гуногуне, ки кишварҳо ҳангоми ба қудрат расидани режимҳои нав дар баробари нақзи густурдаи ҳуқуқи инсон аз ҷониби ҳокимони пешина истифода мекарданд», тавсиф намояд.
## Ҳамчунин нигаред
* Адолати умумиҷаҳонӣ
## Манбаъ
Ғумай

**Ғумай** (Sorghum halepense), ғумой, ғумо, ҷу­во­ри­каҳак - як навъ рустании бисёрсола. 

## Тавсифи ботаникӣ
Решааш сафеди сер­бу­ғум, ба хок 60–80 см чуқур меравад. Пояаш рост (то 2 м қад мекашад), баргаш да­роз (20–60 см), паҳн (5 см), нӯг­тез ва дурушт. Гу­лаш ду­ҷин­са, хӯ­шааш сердон (то 2–4 ҳазор), донаш дор­чинӣ, бо пу­лакчаҳо пӯ­ши­да шудааст (то 4 сол қо­би­лия­ти сабзиш дорад). Ғ. рустании гар­мипарвар аст. Май – ноябр гул карда, донаш мепазад. 

## Макони рӯидан
Ғумай дар Ҳин­дус­тон, кишварҳои баҳ­ри Миёназамин, Хитой, Қаф­қоз, Қрим, Осиёи Мар­ка­зӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, ме­рӯяд. 

## Таъсир ба кишоварзӣ
Алафи бегонаи пахтазор, замини юнучқа ва ган­думу ҷав аст. Заминҳое, ки ғумай пахш кардааст, камҳосил мешаванд. 

## Аҳаммият
Баргу пояи сабзи ғумай хӯро­ки хуби чорвост. Аз он силоси хушсифат тайёр мекунанд. Дар таркиби хошоки ғумай протеин (11,5%), сафеда (10,2%), равған (2,3%), клетчатка (45,9%) ва моддаҳои қиё­мии бенитроген (32,4%), дар тар­киби решааш оҳар (27%), қанд (13%) ва гликозиди дур­рин мавҷуд аст. 

## Истифода дар тиб
Табибони гузашта бо ғумай бемории сифилис­ро табобат мекарданд. Дар тибби халқӣ бехи он барои манъ кардани хун­равӣ, муолиҷаи тарбод, бемории оташак, ниқ­рис, нев­ралгия истифода мешавад. Нақеи дони ҷувори­ка­ҳак давои хуби пешоброн аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 

* Комаров Б. М. Определитель растений северного Тад­жи­кис­тана. Д., 1967; 
* Штерншис М. В. Биологическая защита растений. М., 2004; 
* Артохин К. С. Сорные растения. Ростов-на-Дону, 2004.
Вера Звягинсева

**Звягинсева Вера Клавдиевна** () —  ва и рус.

## Корнома
Соли 1917, пас аз хатми мактаби драмавӣ, муддате ҳунарпешаи касбӣ шуд. Бо нашри нахустин маҷмӯаи ашъораш «Дар болои пул» (1922) саҳнаро тарк карда, ба тарҷумонӣ машғул шуд. Звягинсева осори адибони украин, арман, гурҷӣ, беларус, кабардин ва литвониро ба забони русӣ тарҷума кард. 

Аз адабиёти форс-тоҷик намунаҳоро аз эҷодиёти Ҷалолуддини Балхӣ, Камоли Хуҷандӣ, Ҳофизи Шерозӣ, Убайди Зоконӣ, Абдурраҳмони Ҷомӣ ва Абдулқодирхоҷаи Савдо ба забони русӣ тарҷума кардааст. Муаллифи маҷмӯаҳои «Шамоли Маскав» (1926), «Бо роҳҳои рус» (1946), «Ситораи зимистон» (1958), «Шомгоҳ» (1963), «Достони Радишев» (1964), «Тавба» (1967), «Арманистони ман» (1969).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҳисоботдиҳӣ

**Ҳисоботдеҳӣ** () — дар ахлоқ ва идоракунӣ, бо ҷавобгӯӣ, гунаҳкорӣ, масъулияти ҳуқуқӣ ва интизории додани ҳисобот баробар дониста мешавад. Ҳамчун ҷанбаи идоракунӣ, он дар мубоҳисаҳои марбут ба мушкилот дар бахши давлатӣ, ғайритиҷоратӣ, хусусӣ (корпоративӣ) ва заминаҳои фардӣ мавқеи марказӣ дорад. 

## Таъриф ва моҳият
Ҳамчуноне ки дар мавриди ҷанбаи идоракунӣ дида мешавад, ҳисоботдиҳӣ дар мубоҳисаҳои марбут ба мушкилот дар бахши давлатӣ, бахши ғайритиҷоратӣ, заминаҳои хусусӣ (корпоративӣ) ва инфиродӣ мавқеи марказиро ишғол мекунад. Дар нақшҳои роҳбарӣ, ҳисоботдиҳӣ — ин эътироф ва қабули масъулият барои амалҳо, маҳсулот, қарорҳо ва сиёсатҳо, аз ҷумла маъмурият, идоракунӣ ва амалисозӣ мебошад, ки вазифаи гузориш додан, асоснок кардан ва ҷавобгӯ будан дар назди оқибатҳои бамиёномадаро дар бар мегирад.

Дар идоракунӣ, мафҳуми ҳисоботдиҳӣ аз таърифи оддии «даъват шудан барои гузоришдиҳӣ аз амалҳои худ» фаротар рафтааст. Он зуд-зуд ҳамчун муносибати ҳисоботдиҳанда миёни афрод тасвир мешавад, масалан: «A дар назди B ҳисоботдиҳанда аст, вақте ки A вазифадор аст B-ро дар бораи амалҳо ва қарорҳои худ (гузашта ё оянда) огоҳ кунад, онҳоро асоснок намояд ва дар сурати рафтори нодуруст ҷазо бинад».

Ҳисоботдиҳӣ бидуни таҷрибаи дурусти ҳисобдорӣ вуҷуд дошта наметавонад; ба ибораи дигар, набудани ҳисобдорӣ маънои набудани ҳисоботдиҳиро дорад. Соҳаи дигари калидӣ, ки ба ҳисоботдиҳӣ мусоидат мекунад, идоракунии хуби ҳуҷҷатгузорӣ мебошад.

## Навъҳои ҳисоботдиҳӣ
Адабиёти илмӣ чанд шакли ҳисоботдиҳиро муайян мекунад:

* Ҳисоботдиҳии маъмурӣ
* Ҳисоботдиҳии судӣ
* Ҳисоботдиҳии бозорӣ
* Ҳисоботдиҳии сиёсӣ
* Ҳисоботдиҳии касбӣ
* Ҳисоботдиҳии иҷтимоӣ

### Ҳисоботдиҳии сиёсӣ
Ҳисоботдиҳии сиёсӣ вақте ба амал меояд, ки сиёсатмадор аз номи мардум интихоб мекунад ва мардум имкони мукофотонидан ё ҷазо додани сиёсатмадорро доранд. Дар демократияҳои намояндагӣ, шаҳрвандон тавассути интихоботҳои даврӣ қудратро ба шахсони интихобшуда месупоранд.

### Ҳисоботдиҳӣ ва коррупсия
Коррупсияи сиёсӣ ба «суиистифода аз мансаби давлатӣ барои манфиатҳои шахсӣ» ишора мекунад. Коррупсия метавонад боиси манфӣ арзёбӣ шудани сиёсатмадорон аз ҷониби мардум гардад. Озодии матбуот дар коҳиши коррупсия тавассути фош кардани амалҳои нодуруст нақши муҳим дорад.

### Ҳисоботдиҳӣ дар соҳаи маориф
Тибқи таърифи Шӯрои миллии андозагирӣ дар маориф (NCME), ҳисоботдиҳӣ — ин барномаест, ки масъулияти омӯзиши донишҷӯёнро ба дӯши омӯзгорон, маъмурони мактаб ё худи донишҷӯён мегузорад. Натиҷаҳои санҷиш одатан барои баҳодиҳии ҳисоботдиҳӣ истифода мешаванд.

### ВАО ва ҳисоботдиҳӣ
Тадқиқотҳои эконометрикӣ нишон доданд, ки кишварҳои дорои озодии бештари матбуот сатҳи коррупсияи камтар доранд. Вақте ки шахсони интихобшуда ва ҷомеа иттилоот мегиранд, ҷомеа барои талаб кардани ҳисоботдиҳӣ аз сиёсатмадорон беҳтар омода мешавад.

## Эзоҳ
Қарабоғ (бошгоҳи футбол)

**«Қарабоғ»** () — бошгоҳи футболи озарӣ, аз шаҳри Оқдом, ки дар Лигаи бартари футболи Озарбойҷон баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### ҶШС Озарбойҷон
* **[[Чемпионати футболи ҶШС Озарбойҷон|Чемпионати ҶШСО]]**
** 15px **Қаҳрамон (2)**: 1988, 1990
** 15px **Ноиби қаҳрамон**: 1969
* **[[Ҷоми футболи ҶШС Озарбойҷон|Ҷоми ҶШСО]]**
** 15px **Ғолиб**: 1990

### Озарбойҷон
* **[[Чемпионати футболи Озарбойҷон|Чемпионати Озарбойҷон]]**
** 15px  **Қаҳрамон (12, рекорд)**: 1993, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25
** 15px **Ноиби қаҳрамон (4)**: 1993/94, 1996/97, 2012/13, 2020/21
** 15px **Мақоми сеюм (4):** 2001/02, 2003/04, 2009/10, 2010/11
* **[[Ҷоми футболи Озарбойҷон|Ҷоми Озарбойҷон]]**
** 15px **Ғолиб (8, рекорд):** 1993, 2005/06, 2008/09, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2021/22, 2023/24
** 15px **Финалист (4):** 1995/96, 1997/98, 1999/00, 2024/25
* **[[Суперҷоми футболи Озарбойҷон|Суперҷоми Озарбойҷон]]**
** 15px **Ғолиб:** 1994

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Қарабоғ»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1951
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Озарбойҷон
Шаҳриёр Қанбарӣ

**Шаҳриёр Қанбарӣ** (; зод. 28 июли 1950, Теҳрон) — таронасаро, , оҳангсоз, хонанда, намоишноманавис, филмсоз,  ва муҷрии радиову телевизиони эронии сокини ИМА. Қанбарӣ дар даврони пеш аз инқилоби соли 1979 ба як таронасарои шинохта табдил ёфт ва ӯро яке аз оғозгарони таронасароии навин дар Эрон медонанд.

## Зиндагинома
Шаҳриёр Қанбарӣ 28 июли соли 1950 (6 мурдоди 1329) дар оилаи ҳунарманд дар Теҳрон ба дунё омадааст. Падари ӯ Ҳамид Қанбарӣ, яке аз дублурҳои машҳури эронӣ буд. Шаҳриёр фаъолияти адабии худро аз наврасӣ оғоз карда, барои нашрияи «Иттилооти кӯдакон» достонҳои кӯтоҳ менавишт ва гоҳе шеър месуруд. Сипас барои идомаи таҳсил ба Лондон рафт ва дар миёнаи даҳаи 1960 ба Эрон баргашт.

## Фаъолият то инқилоби соли 1979
Шаҳриёр пас аз бозгашт ба Эрон, бархилофи хости падараш, ки мехост ӯ меъмор шавад, ба сурудани тарона оғоз кард. Нахустин таронаи ӯ «Дига ашкам восе ман ноз мекунад» (Дигар ашкам барои ман ноз мекунад) бо оҳангсозии Исфандиёр Мунфаридзода ва сипас «Ситора ай ситора» бо оҳангсозии Парвиз Атабакӣ буд, ки ҳарду бо садои Гугуш мунташир шуданд.

Ба назари таронасароёне мисли Ардалон Сарфароз, таронаи «Қиссаи ду моҳӣ» бо оҳангсозии Бобак Афшор, ки дорои навварӣ дар вожа ва мазмун буд, сароғози таронаи навини форсӣ ва таронаи муосири Эрон маҳсуб мешавад. Худи Қанбарӣ дар ин бора мегӯяд: «Қиссаи ду моҳӣ милоди ман аст. Банди нофи таронаи ман ин чунин бурида мешавад…»

Ҳамкории Шаҳриёр бо Воружон марҳалаи навине дар зиндагии ҳунарии ӯ буд. Таронаи «Бӯи хуби гандум» бо иҷрои Дориюш боис шуд, ки хонанда ва шоир ҳарду ба зиндон афтанд. Шаҳриёр Қанбарӣ дар тӯли ин солҳо бо офаридани таронаҳое чун «Намоз», «Агар бимонӣ», «Ҳарф», «Нафас», «Ҳиҷрат», «Ҷумъа», «Марди танҳо», «Ҳафтаи хокистарӣ», «Бӯи идӣ» ва «Суқут» ба қуллаҳои баланди ҳунарӣ расид.

## Пас аз инқилоб
Пас аз инқилоби соли 1979, Қанбарӣ ба хориҷ аз кишвар кӯчид ва ҳамкориро бо ҳунармандони саршиноси муқими хориҷа, аз ҷумла Маҳастӣ, Эбӣ, Дориюш, Гугуш, Ромиш, Мартик, Шоҳрух, Саттор, Муъин, Сиёвуш Қумайшӣ, Лайло Фуруҳар, Ҳасан Шумоизада ва дигарон идома дод. Ӯ дар ҳоли ҳозир дар шаҳри Лос-Анҷелес зиндагӣ мекунад.

## Осор
Маҷмӯаи панҷ китоб аз шоир бо номи «Панҷ ҳарфи дурушт дар мушт» аз ҷониби интишороти «Нигоҳ» ба чоп расидааст:

* *درخت بی‌زمین*. تهران: نگاه، ۱۳۹۶. شابک ۹۷۸۶۰۰۳۷۶۲۴۸۰
* *بنویس! ساعتِ پاکنویس: روایت کامل*. تهران: نگاه، ۱۳۹۶. شابک ۹۷۸۶۰۰۳۷۶۲۴۷۳
* *دریا در من: گزینهٔ ترانه‌ها ۱۹۹۵–۱۹۶۹*. تهران: نگاه، ۱۳۹۶. شابک ۹۷۸۶۰۰۳۷۶۲۳۴۳*
* *گفتن برای زیبا شدن*. تهران: نگاه، ۱۳۹۶. شابک ۹۷۸۶۰۰۳۷۶۲۳۸۱
* *لیونارد شهیار*. تهران: نگاه، ۱۳۹۶. شابک ۹۷۸۶۰۰۳۷۶۲۳۵۰
* پای گوش ماهی‌ها. تهران: LCR2000، ۱۴۰۳

## Эзоҳ
Қайрат (бошгоҳи футбол)

**«Бошгоҳи футболи Қайра́т»** () — бошгоҳи футбол аз шаҳри Олматӣ, ки дар Лигбартари футболи Қазоқистон баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### ИҶШС
* **[[Ҷоми федератсияи футболи ИҶШС|Ҷоми ИҶШС]]**
** 15px **Ғолиб:** 1988

### Қазоқистон
* **[[Чемпионати футболи Қазоқистон|Чемпионати Қазоқистон]]**
** 15px  **Қаҳрамон (5)**: 1992, 2004, 2020, 2024, 2025
** 15px **Ноиби қаҳрамон (5)**: 2015, 2016, 2017, 2018, 2019
** 15px **Мақоми сеюм (6):** 1997, 1999, 2005, 2013, 2014, 2021
* **[[Ҷоми футболи Қазоқистон|Ҷоми Қазоқистон]]**
** 15px **Ғолиб (10, рекорд):** 1992, 1996/97, 1999/2000, 2001, 2003, 2014, 2015, 2017, 2018, 2021
** 15px **Финалист (3):** 2004, 2005, 2016
* **[[Суперҷоми футболи Қазоқистон|Суперҷоми Қазоқистон]]**
** 15px **Ғолиб (3):** 2016, 2017, 2025

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Қайрат» 

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1954
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Қазоқистон
Парвиз Ниёзов

**Парвиз Ниёзов** (*Ниёзов Парвиз Ёдгорович*; 1 октябри 1981, шаҳри Душанбе) — видеоблогер, соҳибкори тоҷик, маъруф дар шабакаҳои иҷтимоӣ, аз ҷумла YouTube ва Instagram.

## Зиндагинома
Парвиз 1-уми октябри соли 1981 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Пас аз хатми литсейи тоҷикӣ-туркии шаҳри Душанбе дар Донишгоҳи давлатии Улудаги Туркия таҳсил карда, онро ба анҷом расонд.
Солҳои охир ӯ дар Иёлоти Муттаҳида зиндагӣ мекунад ва фаъолияти худро ба масъалаҳои муҳоҷират ва зиндагии муҳоҷирони тоҷик бахшидааст.

## Ҳаёти шахсӣ

## Фаъолият
Парвиз Ниёзов ҳамчун видеоблогер ва машваратдиҳандаи муҳоҷирон фаъолият мекунад. Мавзӯи асосии фаъолияти ӯ ба муҳоҷират, зиндагӣ ва мутобиқшавии шаҳрвандони Тоҷикистон дар Иёлоти Муттаҳида бахшида шудааст. Ӯ дар блогҳо ва пахшҳои зинда аз таҷрибаи шахсии худ дар бораи ҳаёт, кор ва кӯчидан ба ИМА нақл мекунад.

Парвиз бо муҳоҷирони тоҷик, ки дар иёлатҳои гуногуни ИМА зиндагӣ мекунанд, мусоҳиба мекунад ва таҷрибаҳои онҳоро дар бораи зиндагӣ, тиҷорат ва мутобиқшавӣ ба муҳити нав нашр мекунад. Ҳамчунин бо муҳоҷирони нав, ки ба ИМА омадаанд, дар бораи рафти ҳуҷҷатгузорӣ, гирифтани грин-корт ва мутобиқшавӣ суҳбат мекунад. Ӯ шароитҳои мусбӣ ва мушкилоти муҳоҷиронро дар иёлатҳои гуногун қайд мекунад, ки барои ҳамватанони дигар маълумоти амалӣ фароҳам меорад.

Дар видеоблогҳои худ, Парвиз Ниёзов бо ибораи шинохташаванда маҳбуб аст:
 «Эээ, салом алейкум мардум, ман Парвиз аз Ню-Йорк»  ин ибора ба унвони тамғаи шинохташаванда ва услуби шахсӣ дар байни пайравонаш маъруф аст.

## Эҳсонкорӣ

## Ҷоизаҳо

## Интиқод

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 
* 

Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Душанбе
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Тоҷикони Амрико
Аслиддин Осимӣ

**Аслиддин Сайфиддинович Осимӣ** (29 январи 1933, Хуҷанд — 8 августи 2019, Душанбе) — пизишк ва урологи тоҷик, номзади илмҳои тиб, профессор. Пизишки шоистаи Тоҷикистон (1983).

## Зиндагинома
Аслиддин Осимӣ 29 январи соли 1933 дар шаҳри Хуҷанд дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Соли 1959 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро бо ихтисоси «корҳои тиббӣ» хатм намудааст.

Пас аз хатми донишгоҳ, фаъолияти кориашро дар зодгоҳаш оғоз карда, аз соли 1959 то 1963 дар беморхонаи шаҳрии Хуҷанд ба ҳайси духтури ҷарроҳ фаъолият намудааст.

## Фаъолияти илмӣ ва омӯзгорӣ
Соли 1963 ба аспирантураи назди кафедраи ҷарроҳии факултетӣ дар курси урологияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон дохил шуд. Соли 1969 таҳти роҳбарии профессор Василий Николаевич Дунчик рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Лечение мочекаменной болезни в условиях курорта Ходжа-Оби-Гарм» (Табобати бемории роҳҳои шошадон дар шароити осоишгоҳи Хоҷа Оби Гарм) дифоъ намуд.

Профессор Осимӣ дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон зинаҳои гуногуни касбиро тай кардааст:

* 1974–2010: Мудири кафедраи урология;
* 1975–1982: Декани факултети тиббӣ;
* Сарурологи Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Дастовардҳои илмӣ
Аслиддин Осимӣ ҳамчун олими варзида дар доираҳои илмии Русия, Украина, Беларус ва Осиёи Марказӣ маҳсуб меёфт. Ӯ узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи бонуфузи «Урология ва нефрология»-и ИҶШС буд.

Муаллифи 2 монография, 6 дастури таълимӣ, беш аз 200 мақолаи илмӣ ва 10 пешниҳоди ратсионализаторӣ буда таҳти роҳбарии ӯ 4 кас рисолаи номзадӣ ҳимоя кардааст.

## Унвону ҷоизаҳо

* 1978 — Аълочии тандурустии ИҶШС;
* 1983 — Пизишки шоистаи Тоҷикистон;
* Медали «Собиқадори меҳнат» ва мукофоти «Мактаби олии ИҶШС»;
* 2009 —Медали «Шафқат»;
* 2011 —Унвони «Профессори сол».

## Даргузашт
Аслиддин Осимӣ 8 августи соли 2019 дар синни 86-солагӣ аз олам даргузашт. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Вестник Авиценны Том 20 № 1 2018 Юбилеи АСИМОВ АСЛИДДИН САЙФИДДИНОВИЧ кандидат медицинских наук, профессор 85 лет со дня рождения. — С. 130.
Бобо Бегмуродзода

**Бобо Бегмуродзода** (*Бобо Бегмуродов*; 11 январи 1952, ноҳияи Панҷакент — 8 январи 2016) — и тоҷик, корманди телевизиони Тоҷикистон ва асосгузори барномаи радиоии «Хоки Ватан». Собиқадори ҷанги Афғонистон.

## Зиндагинома
Бобо Бегмуродов 11 январи соли 1952 дар ноҳияи Панҷакент ба дунё омадааст.. Соли 1969 мактаби миёнаи рақами 18-и деҳаи Артуч ва соли 1974 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанберо хатм кардааст.

## Корнома
Фаъолияти нахустини кории ӯ аз моҳи сентябри соли 1974 ба ҳайси муҳаррири барномаҳои ҷавонии телевизионии Тоҷикистон оғоз ёфта, худи ҳамон сол ба хизмати ҳарбии артиши Шӯравӣ дар вилояти Витебски Ҷумҳурии Белоруссия ҷалб мешавад. Баъд аз адои хидмати Ватан аз феврали соли 1976 Бобо Бекмуродзода аз нав ба телевизон баргашта, ба сифати муҳарири сиёсии телевизиони Тоҷикистон ба кор шурӯъ намуда, то соли 1980 дар ҳамин вазифа хидмат мекунад.
Бобо Бегмуродов аз моҳи декабри соли 1980 то январи соли 1983 дар ҳайати Қувваҳои маҳдуди Иттиҳоди Шӯравӣ дар Афғонистон дар вилоятҳои Фараҳ, Нимрӯз, Қандаҳор, Ҳирот ва Кобул фаъолият карда, аз моҳи декабри соли 1985 то соли 1989 бо гуруҳи мушовирони Шӯравӣ дар вазорату идораҳои Афғонистон корро идома медиҳад ва ҳамчун тарҷумони муовини аввали раиси вазирони Ҷумҳурии Афғонистон чанд сол адои вазифа кардааст.
Ӯ аз соли 1989 то соли 2009, яъне то бемор шуданашон мухбири Шабакаи 1-и телевизиони Тоҷикистон дар шаҳру ноҳияҳои Панҷакент, Айнӣ, Кӯҳистони Мастчоҳ, Истаравшан, Шаҳристон буд.

## Даргузашт
Бобо Бегмуродзода 8 январи 2016 дар синни 64-солагӣ даргузашт.

## Ҷоизаву орденҳо
Барои хизматҳои арзандаи ҷангӣ ва касбӣ бо мукофотҳои давлатии ИҶШС ва Афғонистон сарфароз гаштааст:

* Ордени «Дӯстии халқҳо»;
* Ордени «Ситораи сурх»;
* Медали «Ҷасорат»;
* Медали «Ташаккурнома аз халқи миннатпазири афғон»;
* Грамотаи Совети Олии СССР.

## Эзоҳ
Фаъолияти сиёсӣ

**Фаъолияти сиёсӣ** — қисми ҷудонашавандаи фаъолияти умумии инсон аст, ки моҳияти хоси он аз маҷмӯи амалҳои афрод ва гурӯҳҳои бузурги иҷтимоӣ иборат аст, ки барои амалӣ кардани манфиатҳои сиёсии онҳо, пеш аз ҳама ба даст овардан, нигоҳ доштан ва истифодаи қудрат равона шудаанд. Фаъолияти сиёсиро бояд аз амал ва рафтори сиёсӣ фарқ кард.

## Хусусиятҳои фаъолияти сиёсӣ
Фаъолияти сиёсӣ ҳамчун яке аз намудҳои фаъолияти инсонӣ, хусусиятҳои хоси зеринро дорад:

* Фаъолияти сиёсӣ бо қонеъ кардани ниёзҳои фаврии инсон алоқаманд аст
* Ин як фаъолияти эҷодии давлатӣ-хусусӣ аст, ки омилҳои оқилона ва ғайриоқилонаро муттаҳид мекунад.
* Фаъолияти сиёсӣ ҳамзамон ҳамчун илм ва санъат амал мекунад.

## [[Ангезиш|Ангезаи]] фаъолияти сиёсӣ
Умуман, чор омили асосии ангезандаи иштирок дар фаъолияти сиёсӣ метавонанд муайян карда шаванд:

* некӯаҳволии умумӣ
* худшиносӣ
* қонеъ гардонидани манфиатҳои шахсӣ
* хоҳиши қудрат
Макс Вебер таъкид мекунад, ки муваффақияти фаъолияти сиесӣ на танҳо аз ангезаи пешво вобаста хоҳад буд, ки барои ӯ имон ва садоқат ба идея шарти ҳатмӣ аст, балки аз ангезаҳои атрофи ӯ низ вобаста аст:

Ежи Вятр ангезаҳои асосии зеринро дар фаъолияти сиёсӣ номбар мекунад:

* иҷтимоӣ-марказӣ
* худпарастӣ

## Сохтор ва шаклҳои фаъолияти сиёсӣ
Иштироки сиёсӣ амалҳои муваққатӣ мебошанд, ки барои муайян кардани манфиатҳои худ ё таъсир расонидан ба қудрати сиёсӣ бо мақсади амалӣ кардани онҳо равона шудаанд. Он худро дар шаклҳои зерин зоҳир мекунад: интихобот (ҳамчун интиқоли қудрат), гирдиҳамоӣ, маҷлиси дастаҷамъӣ, намоиш ).

Мувофиқи меъёри тарзи фаъолияти сиёсӣ, услубҳои фаъолияти сиёсии ифротгароӣ ва созишӣ-тарафдор фарқ карда мешаванд.

Макс Вебер фарқи байни инҳоро дорад:

# Иштироки тасодуфӣ дар фаъолиятҳои сиёсӣ
# Фаъолияти сиёсии ҳаррӯза
# Фаъолияти касбии сиёсӣ

Вобаста аз шиддати фаъолияти сиёсӣ, онҳо ба инҳо тақсим мешаванд:

* вокуниш ба равандҳои сиёсӣ
* иштирок дар чорабиниҳои даврӣ
* фаъолият дар созмонҳои сиёсӣ
* иҷрои вазифаҳои сиёсӣ дар дохили ниҳодҳои сиёсӣ
* амалиёти мустақими сиёсӣ бар зидди низоми сиёсии мавҷуда

## Инчунин нигаред
* Низоми сиёсӣ
* Активизм
* Ҳаракати сиёсӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт

* *В. Гусев* . Намоиши сиёсӣ // Энсиклопедияи сиёсӣ. Муҳаррирон: Ю. Левенец (раис), Ю. Шаповал (муовини раис) ва дигарон.&nbsp;— Киев: Нашриёти Парламентӣ, 2011.&nbsp;- саҳ.197 ISBN 978-966-611-818-2
* *О. Майборода* . Маъракаи сиёсӣ // Энсиклопедияи сиёсӣ.&nbsp;— саҳ. 311
* *М. Слюсаревский* . Ангезаи сиёсӣ // Энсиклопедияи сиёсӣ.&nbsp;— саҳ. 469
* *В. Тертичка* . Қарори сиёсӣ // Энсиклопедияи сиёсӣ.&nbsp;— саҳ. 640
* *Т. Траверс* . Фаъолияти сиёсӣ // Энсиклопедияи сиёсӣ.&nbsp;— саҳ. 575
* *Вебер М.* Сиёсат ҳамчун касб ва касб http://www.kant.narod.ru/weber.htm 
* *Шляхтун П.* Сиёсатшиносӣ http://politics.ellib.org.ua/pages-cat-52.html 

## Пайвандҳо

* Фаъолияти сиёсӣ  // Юридична енциклопедія : [дар 6 ҷилд] / таҳрири кол.: Ю. С. Шемшученко (муҳаррир) [ва диг.] . — К .: Энсиклопедияи украинӣ ба номи М. П. Бажан, 2002. — Ҷилди 4: Ш — П. — 720 саҳ. — .

Гурӯҳ:Пешаҳо
Гурӯҳ:Активизм
Гурӯҳ:Сиёсатшиносӣ
Бешиктош (бошгоҳи футбол)

**«Бешикто́ш»** () — бошгоҳи футболи туркӣ, аз шаҳри Истанбул, ки дар Суперлигаи Туркия баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* **[[Чемпионати футболи Туркия|Чемпионати Туркия]]**
** 15px  **Қаҳрамон (16)**: 1956/57, 1957/58, 1959, 1959/60, 1965/66, 1966/67, 1981/82, 1985/86, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 1994/95, 2002/03, 2008/09, 2015/16, 2016/17, 2020/21
** 15px **Ноиби қаҳрамон (14)**: 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1967/68, 1973/74, 1984/85, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1992/93, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2006/07
** 15px **Мақоми сеюм (13):** 1960/61, 1961/62, 1968/69, 1995/96, 2001/02, 2003/04, 2005/06, 2007/08, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2018/19, 2022/23
* **[[Ҷоми футболи Туркия|Ҷоми Туркия]]**
** 15px **Ғолиб (11):** 1974/75, 1988/89, 1989/90, 1993/94, 1997/98, 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2010/11, 2020/21, 2023/24
** 15px **Финалист (6):** 1965/66, 1976/77, 1983/84, 1992/93, 1998/99, 2001/02
* **[[Суперҷоми футболи Туркия|Суперҷоми Туркия]]**
** 15px **Ғолиб (10):** 1967, 1974, 1986, 1989, 1992, 1994, 1998, 2006, 2021, 2024

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]**
** **Чаҳорякниҳоӣ:** 1986/87
* 15px **[[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** **Чаҳорякниҳоӣ (2):** 2002/03, 2016/17

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Бешиктош»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Туркия
Фенербоғча (бошгоҳи футбол)

**«Фенербоғча»** () — бошгоҳи футболи туркӣ, аз шаҳри Истанбул, ки дар Суперлигаи Туркия баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* **[[Чемпионати футболи Туркия|Чемпионати Туркия]]**
** 15px  **Қаҳрамон (19)**: 1959, 1960/61, 1963/64, 1964/65, 1967/68, 1969/70, 1973/74, 1974/75, 1977/78, 1982/83, 1984/85, 1988/89, 1995/96, 2000/01, 2003/04, 2004/05, 2006/07, 2010/11, 2013/14
** 15px **Ноиби қаҳрамон (26)**: 1959/60, 1961/62, 1966/67, 1970/71, 1972/73, 1975/76, 1976/77, 1979/80, 1983/84, 1989/90, 1991/92, 1993/94, 1997/98, 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2009/10, 2011/12, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25
** 15px **Мақоми сеюм (8):** 1962/63, 1971/72, 1978/79, 1981/82, 1996/97, 1998/99, 2016/17, 2020/21
* **[[Ҷоми футболи Туркия|Ҷоми Туркия]]**
** 15px **Ғолиб (7):** 1967/68, 1973/74, 1978/79, 1982/83, 2011/12, 2012/13, 2022/23
** 15px **Финалист (11):** 1962/63, 1964/65, 1988/89, 1995/96, 2000/01, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2015/16, 2017/18
* **[[Суперҷоми футболи Туркия|Суперҷоми Туркия]]**
** 15px **Ғолиб (10):** 1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990, 2007, 2009, 2014, 2025

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]**
** **Чаҳорякниҳоӣ:** 2007/08
* 15px **[[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** **Нимниҳоӣ:** 2012/13
* **[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]**
** **Чаҳорякниҳоӣ:** 1963/64
* **[[Ҷоми Балкан]]**
** 15px  **Ғолиб:** 1966/67

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Фенербоғча»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Туркия
Фирӯзаи Саид

**Фирӯзаи Саид** (зод. 9 сентябри 1975, Тоҷикистон) — , ровӣ ва муаллифи барномаҳои радиову телевизиони Тоҷикистон. Барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2012).

## Зиндагинома
Фирӯзаи Саид 9 сентябри соли 1975 ба дунё омадааст. Ӯ аз овони мактабхонӣ ба калому шеър дилбастагии зиёд дошт ва дар чорабиниҳои мактабӣ нақши ровиро иҷро мекард. Соли 1992, бо вуҷуди вазъияти ноустувори сиёсӣ дар кишвар, ӯ ба факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил шуд. Дар ҳамон давраи мушкили таърихӣ, муҳаббат ба сухан ӯро ба Хонаи радио овард, ки ин оғози масири тӯлонии касбии ӯ гардид. Ӯ дар ибтидо ҳамчун коромӯз дар барномаи «Хоки Ватан» фаъолият карда, қиссаҳои ғамангези мардумро, ки дар ҷустуҷӯи пайвандонашон буданд, бо садои раҳму шафқат ба гӯши шунавандагон мерасонд.

## Фаъолият
Дар тӯли фаъолияти худ дар радио ва телевизион, Фирӯзаи Саид садҳо барномаи хотирмон офаридааст, ки бисёре аз онҳо дар хазинаи тиллоии радио маҳфузанд. Барномаи «Ҳамсолон»-и ӯ, ки ба масъалаҳои мубрами ҷавонон, аз ҷумла нашъамандӣ ва ҷинояткорӣ бахшида шуда буд, ҷасорати касбии ӯро нишон дод. Инчунин, барномаҳои «Асолати миллӣ» ва «Рисолати муқаддас» ҳамчун ҳуҷҷатҳои таърихӣ дар шинохти донишмандони кишвар нақши муҳим доранд. Яке аз барномаҳои маҳбуби ӯ «Шабзиндадор» ба шумор меравад, ки дар дили шаб бо шунавандагон суҳбатҳои самимиву фалсафӣ барпо мекард ва робитаи ӯро бо мардум боз ҳам қавитар сохт.

Фирӯзаи Саид дар вазифаҳои сармуҳаррири идораи ҷавонони Радиои Тоҷикистон, сармуҳаррири идораи фарҳангии ТВ Сафина, муовини аввали директори Радиои Тоҷикистон ва муовини директори ТВ Тоҷикистон фаъолият намудааст. Барои боло бурдани сатҳи касбият, ӯ дар ширкатҳои бузурги Токио, Анқара, Истанбул ва «Мавҷи Олмон» (Deutsche Welle) курсҳои такмили ихтисос гузашта, инчунин курси «Зан — роҳбар»-ро дар дохили кишвар хатм кардааст.

## Таълифот
Истеъдоди ӯ дар соҳаи адабиёт низ ҳувайдост ва ӯ муаллифи китобҳои «Инқилоби орзуҳо», «Пайғоми рӯшноӣ» ва «Меҳроби сухан» мебошад.

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2012);
* Нишони «Сухан»-и Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон;
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон;
* Аълочии фарҳанги Тоҷикистон;
* Аълочии радио ва телевизиони Тоҷикистон;
* Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Эзоҳ
Сироҷиддин Ҷӯраев

**Сироҷиддин Ҷӯраев** (зод. 1975, вилояти Ленинобод) — навозандаи чирадаст, оҳангсоз ва яке аз чеҳраҳои калидии мусиқии суннатии муосири тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. 

## Зиндагинома
Сироҷиддин Ҷӯраев дар оилаи ҳунарманд ба дунё омада, навохтани сози дуторро ҳанӯз дар кӯдакӣ аз падар ва бобояш омӯхтааст. Ӯ таҳсилоти ибтидоии мусиқиро дар Коллеҷи санъати шаҳри Хуҷанд оғоз намуда, сипас дониши худро дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон мукаммал кард. Марҳалаи муҳимтарини ташаккули касбии ӯ ба Академияи мақом дар шаҳри Душанбе рост меояд, ки он ҷо таҳти роҳбарии устод Абдувалӣ Абдурашидов асосҳои илмиву амалии Шашмақомро амиқ омӯхт. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Ҷеноа (бошгоҳи футбол)

**«Ҷе́ноа»** (номи пурра — **Бошгоҳи крикет ва футболи «Ҷе́ноа»**, ; ) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри Генуя, ки дар Силсилаи А ҳузур дорад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
мини|240px|Варзишгоҳи «Луиҷи Феррарис»

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:**
** 15px **Қаҳрамон (9):** 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1914/15, 1922/23, 1923/24
** 15px **Ноиби қаҳрамон (4):** 1901, 1905, 1927/28, 1929/30
* 15px **[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]**
** 15px **Ғолиб:** 1936/37
** 15px **Финалист:** 1939/40
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:**
** 15px **Қаҳрамон (6):** 1934/35, 1952/53, 1961/62, 1972/73, 1975/76, 1988/89
* **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:**
** 15px **Қаҳрамон:** 1970/71

### Байналмилалӣ
мини|240px|«Ҷеноа» ғолибиятро дар Ҷоми Алп ҷашн мегирад

* **[[Ҷоми Алп]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1961/62, 1963/64
* **[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]**
** 15px **Ғолиб**: 1994/95
* **[[Ҷоми Митропа]]**
** 15px **Финалист:** 1989/90
* 15px **[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** **Нимниҳоӣ:** 1991/92

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Ҷеноа»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Давобахш

**Давобахш** — ширкати истеҳсолии маҳаллӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки беш аз чор сол аст дар соҳаи истеҳсоли **равғанҳои табиӣ** фаъолият дорад. Маҳсулоти ширкат ҳамчун **иловаҳои биологӣ (биодобавка)** пешниҳод гардида, ба гурӯҳи доруворӣ дохил намешавад.

## Таърих
Ширкати Давобахш тақрибан чаҳор сол пеш таъсис ёфта, фаъолияти худро дар самти коркарди ашёи хоми растанӣ ва истеҳсоли равғанҳои табиӣ ба роҳ мондааст. Маълумоти муфассал дар бораи марҳилаҳои рушди ибтидоии ширкат дар манбаъҳои кушода маҳдуд мебошад.

## Самти фаъолият
Самти асосии фаъолияти ширкати Давобахш истеҳсоли равғанҳои табиӣ барои истифодаи ғизоӣ мебошад. Маҳсулот ҳамчун иловаҳои биологӣ пешниҳод шуда, ҳамчун воситаи табобатӣ муаррифӣ намегардад.

## Истеҳсол
Тибқи маълумоти дастрас, равғанҳои ширкати Давобахш бо усулҳои коркарди механикӣ, аз ҷумла **фишори хунук**, истеҳсол карда мешаванд. Ин усул барои нигоҳ доштани хусусиятҳои табиии ашёи хом истифода мешавад.

## Назорат ва мутобиқат
Равғанҳои истеҳсолии ширкати Давобахш аз назорати сифат гузашта, дорои **сертификати мутобиқат** мебошанд. Ин сертификатҳо мутобиқати маҳсулотро ба талаботи меъёрӣ ва стандартҳои амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мекунанд.

## Маҳсулот
Ширкати Давобахш танҳо равғанҳои табииро истеҳсол мекунад, ки онҳо дар доираи иловаҳои биологӣ истифода мешаванд. Ба маҳсулоти ширкат, аз ҷумла, равғанҳои зерин дохил мешаванд:
* Виталон
* равғани донаи каду
* равғани бодоми талх
* равғани кунҷид (виталис форте)
* равғани зира (сиёҳдона)
* равғани сирпиёз

## Паҳншавӣ ва истифода
Тибқи маълумоти дастрас дар манбаъҳои кушода, равғанҳои ширкати Давобахш дар бозори маҳаллӣ ва тавассути фурӯши интернетӣ дастрас мебошанд. Дар баъзе манбаъҳо ба истифодаи маҳсулот аз ҷониби истеъмолкунандагон ишора шудааст. Ин гуна арзёбиҳо хусусияти шахсӣ дошта, ба таҳқиқоти илмии мустақил баробар карда намешаванд.

## Вазъи ҳуқуқӣ
Маҳсулоти ширкати Давобахш ҳамчун иловаҳои биологӣ ба қайд гирифта шуда, ба гурӯҳи доруворӣ дохил намешавад. Фаъолияти ширкат мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.

## Манбаъҳо

Гурӯҳ:Ширкатҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иловаҳои биологӣ
Гурӯҳ:Саноати хӯроквории Тоҷикистон
Галатасарой (бошгоҳи футбол)

**«Галатасаро́й»** () — бошгоҳи футболи туркӣ, аз шаҳри Истанбул, ки дар Суперлигаи Туркия баромад мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* **[[Чемпионати футболи Туркия|Чемпионати Туркия]]**
** 15px  **Қаҳрамон (25, рекорд)**: 1961/62, 1962/63, 1968/69, 1970/71, 1971/72, 1972/73, 1986/87, 1987/88, 1992/93, 1993/94, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2011/12, 2012/13, 2014/15, 2017/18, 2018/19, 2022/23, 2023/24, 2024/25
** 15px **Ноиби қаҳрамон (11)**: 1959, 1960/61, 1965/66, 1974/75, 1978/79, 1985/86, 1990/91, 2000/01, 2002/03, 2013/14, 2020/21
** 15px **Мақоми сеюм (16):** 1959/60, 1963/64, 1964/65, 1966/67, 1967/68, 1975/76, 1977/78, 1980/81, 1982/83, 1983/84, 1988/89, 1991/92, 1994/95, 2004/05, 2006/07, 2009/10
* **[[Ҷоми футболи Туркия|Ҷоми Туркия]]**
** 15px **Ғолиб (19, рекорд):** 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1965/66, 1972/73, 1975/76, 1981/82, 1984/85, 1990/91, 1992/93, 1995/96, 1998/99, 1999/00, 2004/05, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2018/19, 2024/25
** 15px **Финалист (5):** 1968/69, 1979/80, 1993/94, 1994/95, 1997/98
* **[[Суперҷоми футболи Туркия|Суперҷоми Туркия]]**
** 15px **Ғолиб (17, рекорд):** 1966, 1969, 1972, 1982, 1987, 1988, 1991, 1993, 1996, 1997, 2008, 2012, 2013, 2015, 2016, 2019, 2023

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]**
** **Нимниҳоӣ:** 1988/89
* **[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** 15px **Ғолиб:** 2000
* **[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]**
** **Чаҳорякниҳоӣ:** 1991/92
* **[[Суперҷоми УЕФА]]**
** 15px **Ғолиб:** 2000
* **[[Ҷоми Иморот]]**
** 15px  **Ғолиб:** 2013
* **[[Ҷоми соатҳо]]**
** 15px  **Ғолиб:** 2016

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Галатасарой»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Туркия
Википедия бозиҳои олимпиро дӯст медорад

338x338пкс|2026 Winter Olympics logo
**Ба марафони «Вики бозиҳои олимпиро дӯст медорад» хуш омадед!**

Аз 26-уми январ то 26-юми феврали 2026 марафон оид ба навиштан ва такмили мақолаҳо дар бораи Бозиҳои олимпии зимистона баргузор мегардад.  
Дар марафон ҳар корбари сабтиномшудаи Википедиа метавонад ширкат кунад. Ғолибон бо туҳфаҳо қадрдонӣ мешаванд.



## Қоидаҳо ва шартҳои иштирок

* Ҳар корбаре, ки дар Википедиа сабтином шудааст, метавонад дар марафон иштирок кунад.
* Иштирокчиёне, ки ҳадди аққал **25 мақола** навиштаанд, метавонанд барои дарёфти ҷоизаҳо муроҷиат намоянд.
* Танҳо мақолаҳое ба ҳисоб гирифта мешаванд, ки дар давраи баргузории марафон эҷод ё ба таври ҷиддӣ такмил дода шудаанд.

### Талабот ба мақолаҳо

* Мақола бояд ба мавзӯи **Бозиҳои олимпии зимистона** бахшида шуда бошад.
* Мақола бояд аз ҷониби худи иштирокчӣ эҷод карда шавад.
* Ҳаҷми мақола бояд ҳадди аққал **3000 байт** бошад.
* Мавзӯи мақола бояд аҳамияти энсиклопедӣ дошта бошад.
* Мақола бояд ҳадди аққал **2 манбаи боэътимод** дошта бошад.
* Истифодаи тарҷумаи худкор (Google Translate, Yandex.Translate ва монанди инҳо) иҷоза дода намешавад; матн бояд дар сурати истифода таҳрир ва мутобиқ карда шавад.
* Мақола набояд дар шакли рӯйхат бошад.
* Мақола бояд пурмазмун ва мутобиқ ба меъёрҳои Википедиа бошад.

## Ҷоизаҳо

* **Ҷои 1-ум** — ТВА  
* **Ҷои 2-юм** — ТВА
* **Ҷои 3-юм** — ТВА 
* **Ҷои 4-ум** — ТВА  
## Ташкилкунандагон
* 
* 
* 

## Доварон
* 
* 
* 
* 
= Рӯйхати мақолаҳо =
Шумо метавонед мақолаҳои эҷодшударо дар рӯйхтаи мақолаҳо дар зер ворид кунед танҳо мақолаҳои дар рӯйхат буда ба ҳисоб гирифта мешавад.

Агар шумо корбари наве бошед, ки ба наздикӣ сабтином шудааст, барои кумак ва рафъи мушкилиҳо метавонед ба гурӯҳи зер муроҷиат намоед:  

Гурӯҳи Wikimedians-и тоҷик

## Мавзӯъҳои пешниҳодӣ барои навиштани мақоларо аз пайванди зер дарёфт кунед:

* Саҳифаи расмии бозиҳои олимпии 2026:
* Категория:Зимние Олимпийские игры ба забони русӣ

Гурӯҳ:Марафонҳои вироишӣ дар Википедияи тоҷикӣ
Гурӯҳ:Бозиҳои олимпӣ
Зиёдагармшавӣ

**Зиёдагармшавӣ:**

* **Зиёдагармшавӣ дар [[техника]]**, — гармшавии механизм ё абзори дигар то ҳарорате, ки ба кори муътадили он зарар мерасонад. Зиёдагармшавии дарозмуддат боиси зудхароб­ша­вӣ ва садама мешавад. Масалан, садамаи автомобилӣ дар нати­ҷаи зиёдагармшавии муҳаррики мошин;
* **Зиёдагармшавӣ дар обуҳавосанҷӣ** — баландша­вии ҳарорати ҳаво ва замин (хок) дар натиҷаи баланд будани шуоъпошии Офтоб, антисиклон ё адвексияи гармо;
* **Зиёдагармшавӣ дар физика** — гармшавии кристалл баландтар аз ҳарорати гузари­ши он ба шакли дигари кристаллӣ, гармшавии моеъ баланд­тар аз ҳарорати ҷӯшиш, баландшавии ҳарорати буғ аз ҳаро­рати сершавӣ ва ғ.;
* **Зиёдагармшавӣ дар биология** — вобаста ба омил­ҳои берунӣ аз ҳарорати муътадил баландтар шудани ҳаро­рати бадани инсон ё ҳайвонот;
* **Зиёдагармшавӣ дар иқтисодиёт** — вазъиятест, ки дар натиҷаи он суръати рушди иқтисодиёт хусусияти сада­мавӣ ва беназоратӣ касб намуда, ҳамаи маб­лағ­ҳои шахсӣ ва давлатӣ «фурӯ бурда шуда», рушди баъдии он номумкин мегардад, ки ин ба таназзули иқтисодиёт оварда мерасонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*