open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Николае Чеаушеску

**Николае Чаушеску** (  ; 26 январи 1918, Скорничешти, Вилояти Олт — 25 декабри 1989, Тырговиште ) — арбоби давлатӣ, арбоби сиёсӣ ва ҳизбии Руминия, аз соли 1965  Котиби Генералии Ҳизби Коммунистии Ру.  Аз соли 1967 то соли 1974 (расмй — то соли 1989) раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Сотсиалистии Руминия, аз соли 1974 то соли 1989 Президенти Ҷумҳурии Сотсиалистии Руминия   .

Дар даҳсолаи аввали ҳукмронии худ, ӯ сиёсати боэҳтиёт либерализатсияи сиёсии дохилиро пеш гирифт ва дар соҳаи сиёсати хориҷӣ - нисбат ба Аврупои Ғарбӣ ва Иёлоти Муттаҳида ошкоро бештар буд. Дар робита ба Иттиҳоди Шӯравӣ, ӯ роҳи пешгузаштаи худро идома дода, аз бисёр ташаббусҳои Иттиҳоди Шӯравӣ  (масалан, дар соли 1968 ворид шудани нерӯҳо ба Чехословакия ва дар соли 1979 ворид шудани нерӯҳо ба Афғонистон ба Афғонистон ) дур шуда, ҳамчунин муносибатҳои хубро бо. кишварҳои блоки Шаркй нигоҳ медошт.

Ҳукмронии Чаушеску бо табаддулоти давлатӣ ба поён расид, ки сабаби бевоситаи он ошӯби венгерҳо дар Тимишоара буд, ки 16 декабри соли 1989 оғоз ёфт. Ҳангоми табаддулоти давлатӣ ба Чаушеску муяссар шуд, ки аз Бухарест фирор кунад, аммо дар ниҳоят ба дасти артиш асир афтода, ҳамроҳ бо занаш Елена ба  трибунали ташкилкардаи мақомоти нав  кашида шуд. Дар мурофиаи бетаъсир, ки андаке бештар аз як соат давом кард, вай ба ҷиноятҳои зидди давлат, геносид ба муқобили халқи худ, кушодани  пасандозҳои махфӣ дар банкҳои хориҷӣ ва ба «муфлисшавии иктисодиёти миллӣ» айбдор карда шуд. Ӯ ҳама гуна иттиҳомоти алайҳи ӯ эълоншударо рад кард, бе иҷозаи Маҷлиси Бузурги Миллӣ нолоиқ будани мурофиаи президенти феълии кишварро эълон кард    .

25 декабри соли 1989 бо ҳукми трибунал дарҳол баъд аз мурофиаи судӣ ҳамроҳи занаш ба қатл расонда шуд. Тамоми молу мулкаш аз ҷониби давлат  мусодира карда шуд .
 
## Пайвандҳо
* Николае ва Нику Чаушеску дар Москва (Вохурии саммит ё ёддоштҳои тарҷумон)
* *Николай Морозов* декабри соли 1989 дар Руминия: инқилоб ё табаддулот? - маҷаллаи «Захираи дахлнопазир» 2009, № 6 (68)
* Чаушеску CIA-ро сарнагун кард?  
* Асрори таърих. Охират. Эътирофҳои ҳассосонаи иштирокчиёни сарнагун кардани Чаушеску
* Марги Чаушеску. Ҳисоботи Дориан ба Марк
*  
* Беҳуда ба Transylvania ламс кард - мақолаи баррасии оид ба 20-солагии қатл
* Николае Чаушеску: суқути Бунёди худкома Горбачёв

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои қатлшуда
Гурӯҳ:Президентҳои Руминия
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1989
Гурӯҳ:Даргузаштагони 25 декабр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1918
Гурӯҳ:Зодагони 26 январ
Камил Шамъун

**Камил Шамъун** (; ) — яке аз пешсафони Лубнон дар давраи Ҷaнги Сард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешсафони лубнонӣ
Чианг Чинг-куо

**Чианг Чинг-куо** (; ; ) — яке аз пешсафони Тайван дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешсафони чинӣ
Чан Кай Шӣ

**Чионг Чиеҳ Шӣ** (; ) (31 октябри 1887 — 5 апрели 1975) — пешсафони ва ҳукфармоӣ чинӣ буд. Вай яке аз сарварони Тайван дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Тайван
Гурӯҳ:Сарварони асри XX 
Гурӯҳ:Ҳукмфармоён
Ҷимми Картер

**Ҷиммӣ Картер** (; ) () — сиёсатмадори амрикоӣ. Ӯ яке аз муҳимтарин роҳбарони ИМА дар даврони Ҷанги Сард ба ҳисоб мерафт. Ӯ аввалин раисиҷумҳири амрикоист, ки як қарн умр дидааст. Дар оилаи кишоварзе ба дунё омада буд, ки ба Кохи Сафед роҳ ёфт ва барои пуштибонӣ аз ормонҳои демократӣ барандаи ҷоизаи Нобел шуд. 

Ҷиммӣ Картер 39-умин президенти ИМА буд, ки солҳои 1977 то 1981 Иёлоти Муттаҳидаи Амрикоро роҳбарӣ кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои ИМА
Гурӯҳ:Сарварони ИМА
Ҳумберто де Аленсар Кастело Бранко

**Ҳумберто де Аленсар Кастело Бранчо** (; ) (20 сентябр, 1900 — 18 июл, 1967) пешсафони бразилиягӣ буд. Вай яке аз пешсафони Бразил дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони бразилиягӣ
Роберто Д'Аубуиссон

**Роберто Д'Аубуиссон** (; ) (23 август, 1944 &mdash; 20 феврал, 1992) пешсафони Салвадорӣ буд. Вай яке аз пешсафони Ел Салвадор дар давраи Ҷанги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони салвадорӣ
Давид Дакко

**Давид Дакко** (; ) (24 март, 1930 — 20 ноябр, 2003) пешсафони африқоӣ буд. Вай яке аз пешсафони Ҷумҳурии Африқои Марказӣ дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони африқоӣ
Алкиде Де Гаспери

**Алкиде Де Гаспери** (; ) — яке аз сарвазирони Итолиё (1945-1953) дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Дэн Сяопин

**Дэн Сяопин** (, ; ) — пешсафони чинӣ буд. Вай яке аз пешсафони Чин дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешсафони чинӣ
Самуел Дое

**Самуел Дое** (; ) (6 май, 1951 &mdash; 9 сентябр, 1990) пешсафони либериягӣ буд. Вай яке аз пешсафони Либерия дар давраи Ҷанги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони либериягӣ
Ҳосе Едуардо дос Сантос

**Ҳосе Едуардо дос Сантос** (; 28 августи 1942 — 8 июли 2022) сиёсатмадор ва президенти дуюми Ангола. Вай яке аз пешсафони Ангола дар давраи Ҷанги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешсафони анголагӣ
Клиффорд Дупонт

**Клиффорд Дупонт** (; ) (6 декабр, 1905 &mdash; 28 июн, 1978) пешсафони родесиягӣ буд. Вай яке аз пешсафони Родесия дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони родесиягӣ
Франсоис Дувалиер

**Франсоис Дувалиер** (; ) — яке аз пешсафони Ҳоитӣ дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешсафони ҳайтӣ
Дуонг Вăн Мин

**Дуонг Вăн Мин** (; ) (16 феврал, 1916 — 6 август, 2001) пешсафони ветнамӣ буд. Вай яке аз пешсафони Ветнам дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони ветнамӣ
Дуайт Эйзенҳоуэр

**Дуайт Эйзенҳоуэр** (; ) (14 октябр, 1890 — 28 март, 1969) пешсафони амрикоӣ буд. Вай яке аз пешсафони ИМА дар давраи Ҷaнги Сард буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешсафони амрикоӣ
Людвиг Эрҳард

**Людвиг Ерҳард** (; ) (4 феврал, 1897 — 5 майи 1977) пешсафони олмонӣ буд. Вай яке аз пешсафони Олмон дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони олмонӣ
Николай Коперник

**Никола́й Копе́рник** (, , ; 19 феврали 1473, Торун — 24 майи 1543, Фромборк) — , , , и лаҳистонӣ.

## Зиндагинома
Николай Коперник 19 феврали 1473 дар шаҳри Торун дар Полша тавалуд ёфт. Падараш як тоҷири миси сирватманд ва аз муҳтарамини турун бӯд ки дар соли 1460 аз кроку (пойтахти он замони Полша) ба он шаҳр муҳаҷират кард.

Вақте Коперник даҳ сола бӯд, падараш даргузашт ва дайӣ‌аш –ки усқуфе дар пирӯси шарқӣ бӯд- сарпарастии вай, бародар ва ду хоҳарашро ба ъуҳда гирифт.

## Эзоҳ
Ҷанги Сард

thumb|Харитаи Ҷанги Сард соли 1959
**Ҷанги Сард** (аз  — Ҷанги Сард) ном давраи аст, ки аз поёни Ҷанги дуюми ҷаҳон шурӯъ шуд ва то фурӯпоши Шӯравӣ идома ёфт. Дар ин давра кишварҳои Блоки Шарқӣ ва Блоки Ғарбӣ ба даргирии идеология ва ё айдиоложики сиёсӣ, иқтисодӣ дипломатик мепардохтанд бидуни ин ки Ҷанг миёни онон даргирд.

## Инҷоро ҳам бингаред

* Солшумори Ҷанги Сард

*
Гнассингбе Еядема

**Гнассингбе Еядема** (; ) (26 декабри 1937 — 5 феврал, 2005) пешсафони тогиягӣ буд. Вай яке аз пешсафони Того дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Гурӯҳ:Пешсафони тогиягӣ
Пули миллӣ

мини|рост|20 сомонӣ. Пули миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Аз солии 1999 инҷониб дар муомилот мебошад. Дар он Абӯалӣ ибни Сино, пизишк ва донишманди форс акс ёфтааст.
**Пули миллӣ** — пули миллӣ ин воҳиди ченаки нарх дар ин ё он кишвар мебошад. Пули миллии Тоҷикистон Сомонӣ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Иқтисод
Колхоз

**Колхоз**, *хоҷагии коллективӣ* (аз ; ) — шакли хоҷагидорӣ дар деҳот дар Иттиҳоди Шӯравӣ, ки дар он воситаҳои истеҳсолот (замин, таҷҳизот, чорво, тухмӣ ва ғайра) дар дасти иштирокчиёни ҷамъият буда, натиҷаҳои меҳнат низ дар байни онҳо тақсим карда мешуд.

Раиси хоҷагиро бо тариқи овоздиҳӣ интихоб мекарданд. Ба раис ҳайати идоравии колхоз ёрӣ мерасонд.

## Боз нигаред
* Совхоз

## Пайвандҳо
* http://enc.ex.ru/cgi-bin/n1firm.pl?lang=1&f=1491 
* http://www.kamfish.ru/
 
 

Гурӯҳ:Мафҳумҳои кишоварзӣ
Таърихи Олмон

**Таърихи Олмон** — Олмон як таърихи бузургу бой дорад, ки пур аз воқеаҳо мебошад. Дар таърихи Олмон воқеаҳо ва шахсони бузурги хуб ва дар як вақт ба ҳам буданд, ки ба сари Олмон ва халқи бузурги Олмон бадбахтиҳо оварда буд.

## Нигаред
* Нозисм

Гурӯҳ:Олмон
Девор

[thumb|right|[Девори Бузурги Чин.]]
**Девор** — девор ин барои тақсим кардани ҳавли ва дар баъзе ҳолатҳо тамоми шаҳр ва ё кишварро бо ёрии девор тақсим мекунанд.

## Нигаред
* Девори Бузурги Чин
* Девори Берлин

Гурӯҳ:Деворҳо
Санъаткор

мини|Бофандагӣ низ ҷузви пешаварӣ аст
**Пешавар** () ё **санъатгар** (), **санъаткор** — ба афроде гуфта мешавад, ки маҳорат дар сохти ашёи корбурдӣ доранд ва васоиле, ки месозанд ба анвоъи мухталифе мисли муҷассамасозӣ сохти васоили манзил ашёи декори зеваролот, тарроҳии либос ва ғайра тақсим мешавад.

Васоили хона абзоролот ва ҳамчунин мошинҳои содаи дастӣ низ ҷузви ин корҳо ба ҳисоб меоянд. Санъатгарӣ пешае аст, ки ниёз ба таҷриба ва маҳорати фаровон ва тамрини зиёд дорад ва шахсе, ки ин пешаро шуғли худ медонад бояд ба таҷриба ва маҳорати фаровон даст ёбад то битавонад аз пас ин кор барояд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пешаварон
Магистр

мини|Дипломи магистр дар Русияи муосир
**Магистр** (аз  &mdash; сардор, муаллим, роҳбар) — дараҷаи таҳсилоти олии касбӣ, ки пас аз супоридани имтиҳони давлатӣ ё ҳимояи рисолаи магистрӣ ба хатмкунандагони муассисаҳои олии касбии таълимӣ медиҳанд. Магистр, асосан, ба соҳаи муайяни илм машғул шуда, корҳои илмӣ-тадқиқотӣ мебарад ва аз рӯи ихтисос дар муассисаҳои таълимӣ, илмӣ ва дигар вазифаҳое, ки ба сатҳи таҳсилоташ мувофиқанд, кор мекунад.

Унвони **Магистр** ба шахсоне, ки дараҷаи "Бакалавр" гирифтаанд ва дар магистратураи макотиби олӣ таҳсил намудаанд, дода мешавад.

## Нигаред низ
* Магистратура
* Бакалавр

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Гурӯҳ:Таҳсилоти олӣ
Гурӯҳ:Унвон ва дараҷаи илмӣ
Шиор

**Шиор** - шиор ин як ҷумлаест, ки барои вазифаи гурӯҳ одамон ва ё наврасон интихоб мешаванд. Бисёр кишварҳо ва давлатҳо шиори худро доранд.
Донишҷӯ

thumb|right|Донишҷӯҳо дар Донишгоҳе  
**Донишҷӯ** (ё **Студент**) - шахсе, ки мактаби миёнаро хатм карда бо тартиби муқарраршуда ба муассисаи олии таълимӣ (Донишгоҳ ё Донишкада) қабул шуда, дар шуъбаи рӯзона, шабона, ғоибона ё экстернат бо мақсади дарёфти дараҷаи муайяни таълим ва ихтисос таҳсил мекунад. 
## Нигаред
* Худидоракунии Донишҷӯён
* Донишгоҳ
## Манобеъ

## Пайвандҳои беруна
 

Гурӯҳ:Таҳсилоти олӣ
Гурӯҳ:Донишгоҳ
Магистр (мазмунҳо)

Мазмунҳо:

* Магистр  — дараҷаи таҳсилоти олии касбӣ.
* Магистр —  дар Руми Бостон шахси мансабдор ба шумор мерафт, баъдтар дар Аврупо сарвари баъзе муассисаҳои динӣ ва дунявӣ.
 

Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Бакалавр

**Бакалавр** ( — мулк) — коршиносӣ (порсӣ:کارشناسی) дараҷаи аввали таҳсилоти олии касбӣ, ки дар ин давра мутахассиси ин ё он соҳа доир ба назария ва амалияи самти ихтисосаш донишу малака ва маҳорати кофии касбӣ ҳосил менамояд.

## Таърих
Дар донишгоҳҳои асри миёнаи Аврупои Ғарбӣ ба донишҷӯёне, ки зинаи якуми маълумотгириро ба охир мерасониданд, унвони бакалавр дода мешуд. Дар Россия муаллимони академияи рӯҳониро бакалавр меномиданд. Дар охири садаи XVIII унвони бакалавр ба хатмкунандагони Институти муаллимини Университети Маскав дода мешуд. Ҳоло дар як қатор мамлакатҳои ҷаҳон унвони бакалавр ба донишҷӯёне дода мешавад, ки зинаи аввали таълимро (3-4 сол) ба охир расонидаанд.

## Бакалавр дар Тоҷикистон
Дар аксари мактабҳои олии Тоҷикистон (ДМТ, Донишгоҳи технологии Тоҷикистон, Донишгоҳи техникии Тоҷикистон, Донишгоҳи славянии Россияю Тоҷикистон, ДДОТ, Донишгоҳи давлатии омӯзгории Қӯрғонтеппа, Донишгоҳи давлатии Хуҷанд, ДАТ, Донишгоҳи давлатии Хоруғ, Донишгоҳи омӯзгории Кӯлоб, Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон, Донишкадаи молия ва иқтисодии Тоҷикистон ва ғайра) ҳам дараҷаи бакалавр вуҷуд дорад. Барои гирифтани дараҷаи бакалавр имтиҳон дар ду давра — моҳи февр. ва июн қабул карда мешавад. Шахсоне, ки имтиҳонҳоро бомуваффақият месупоранд, дар яке аз соҳаҳои илм — гуманитарӣ, табиатшиносӣ, математика ё техника соҳиби дипломи бакалавр мегарданд.

## Дипломи бакалавр
# Дипломи бакалавр ҳангоми ба кор даромадан имконияти ҳуқуқӣ медиҳад, ки ба ишғоли вазифаи дорои ихтисосҳои дараҷаи таҳсилоти олии касбӣ роҳ дода шавад.
# Дипломи бакалавр инчунин имконияти ҳуқуқӣ медиҳад, ки таҳсилот барои соҳиб гардидан ба дипломи (унвон)и магистр давом дода шавад.
Дипломи бакалавр шаҳодат медиҳад, ки шахси соҳиби чунин диплом дорои таҳсилоти олии касбӣ аст ва маълумоти олии касбӣ дорад.

## Ҳамчунин нигаред
* Магистр (унвон)

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

## Пайвандҳо
* Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон


Гурӯҳ:Таҳсилоти олӣ
Кимиё

**Кимиё**()инчунин: (); (); () — илм дар бораи таркиб, сохт, хосиятҳо ва табдилёбии моддаҳо мебошад. Кимиё - яке аз соҳаҳои илмҳои муҳим ва васеътарини табиатшиносӣ, илме, ки моддаҳо, инчунин таркиб ва сохтор, хосиятҳои онҳоро вобаста ба таркиб ва сохтор, табдили онҳо, ки боиси тағирёбии таркиб мегардад - реаксияҳои кимиёчунинвӣ, инчунин қонунҳо ва намунаҳое, ки ин дигаргуниҳо ба онҳо итоат мекунанд.

Кимиё таркиби сифатӣ ва миқдории моддаҳоро муайян менамояд. Таркиби сифатӣ нишон медиҳад, ки моддаи додашуда аз кадом элементҳои кимиёӣ иборат мебошанд. Таркиби миқдорӣ бошад, дар кадом таносубҳои миқдорӣ мавҷуд будани элементҳои моддаҳоро нишон медиҳад. Масалан, молекулаи об сифатан аз атомҳои ҳидроген ва оксиген иборат аст. Ин молекула миқдоран бошад, аз ду атоми ҳидроген ва як атоми оксиген таркиб ёфтааст.
Таркиби сифатӣ ва миқдории модда дар натиҷаи таҳлили кимиёӣ муайян карда мешавад. 

Кимиё инчунин сохтори моддаҳоро муайян карда, ба тартиби ҷойгиршавии атомҳо ва ё гурӯҳҳои амалкунанда дар фазо нисбат ба якдигар рӯшанӣ меандозад. 

Кимиё хосиятҳои физикӣ ва кимиёии моддаҳоро меомўзад. Намуди зоҳирии моддаҳо, ҳолатҳои агрегатии онҳо, дамои ҷўшиш ва гудозиши моддаҳо, гармӣ- ва ҷараёнгузаронии онҳо бо хосиятҳои физикии моддаҳо мансубанд. Ба хосиятҳои кимиёӣ бошад, қобилияти ба дигар моддаҳо табдилёбии моддаҳои кимиёӣ мансуб мебошад. 

Кимиё ба бахшҳое тақсим мешавад, ки онҳо бо вазифаҳо ва усули кори худ аз ҳамдигар тафовут дошта, вале байни якдигар алоқаманд ва дорои соҳаҳои ҳаммарзӣ мебошанд.

Кимиёро шартан ба бахшҳои асосии зайл тақсим мекунанд: 
* кимиёи ғайриузвӣ, 
* кимиёи узвӣ, 
* кимиёҳои назарӣ, умумӣ, физикӣ ва коллоидӣ, 
* термокимиё, 
* электрокимиё, 
* фановарии кимиёӣ, 
* кимиёи таҳлилӣ, 
* кимиёи маводӣ, 
* биокимиё ва ғайра.

# Кимиёи ғайриузвӣ элементҳо ва мураккаботи (пайвастҳо) онҳоро (ба ҷуз мураккаботи дорои атоми карбон, ки онҳоро кимиёи узвӣ меомӯзад) меомӯзад.
# 
# Кимиёи узвӣ мураккаботи карбонро меомўзад (ба ҷуз оксидҳои карбон, тезоби карбон ва намакҳои он, карбидҳо, сианидҳо, роданидҳо ва баъзе дигар мураккаботи карбон).
# 
# Кимиёҳои назарӣ, умумӣ ва физикӣ сохти моддаҳо, ҳодисоти физикӣ ва қонунияти гузариши таомулҳои кимиёиро меомўзад.
# 
# Термокимиё табдилёбии энергияро зимни таомулҳои кимиёӣ меомўзад.
# 
# Фанноварии кимиёӣ равандҳои истеҳсолиеро меомўзад, ки дар онҳо таомулҳои кимиёӣ мегузаранд.
# 
# Электрокимиё алоқамандии байни таомулҳои кимиёӣ ва ҳодисоти электрикиро меомўзад.
# 
# Кимиёи таҳлилӣ таркиби сифатӣ ва миқдории моддаҳоро меомўзад.
# 
# Биокимиё гузариши равандҳои кимиёиро вобаста аз омилҳои гуногун дар узвиёти зинда меомўзад.

## Нигаред
* Ҷадвали даврии элементҳои химиявӣ

## Сарчашма
* Сафиев Ҳ.С. ва диг. Химия дар қоидаҳо, таомулҳо, аксҳо ва нақшаҳо Душанбе, 2004

*
Гурӯҳ:Илмҳои табиатшиносӣ
Абдуллоев (Ҳамнасаб)

**Абдуллоев** — насаби мардона, ки аз номи Абдулло ва суффикси славянии -ов иборат аст.

## А

* Абдуманнон Абдуллоев — олими соҳаи биология 
* Абдусалом Абдуллоев — рассоми тоҷик

* Алишер Абдуллоев — риёзидон ва файласуфи тоҷик
*Алмос Абдуллоев — оҳангсози тоҷик
*Аловуддин Абдуллоев — ҳунарпешаи синамо ва театри тоҷик
*Аҳмадулло Абдуллоев — оҳангсози тоҷик

## В

* Воҳид Абдуллоев — адабиётшиноси ӯзбек

## Д

## И

* Ибодулло Абдуллоев — артисти халқии ҶШС Тоҷикистон

## Қ

* Қурбоналӣ Абдуллоев — овозхони халқии тоҷик

## М

* Маҳмуд Абдуллоев — доктори илми таърих
*Масрур Абдуллоев — олим ва рӯзноманигор
*Мироҷ Абдуллоев — ҳуқуқшиноси тоҷик
*Мухтор Абдуллоев — мақоланависи тоҷик
*Музаффар Абдуллоев — ҳуқуқшинос
*Мӯъминҷон Абдуллоев — химики тоҷик

## Н

* Неъмат Абдуллоев — омӯзгор ва ҳуқуқшиноси тоҷик 

## П

* Пӯлод Абдуллоев — ходими давлатии тоҷик

## Р

* Рустамҷон Абдуллоев — академики ӯзбек

## С

* Сайдулло Абдуллоев — профессор ва муаррихи  тоҷик
*Сайфулло Абдуллоев — ходими давлатии шӯравӣ
*Саттор Абдуллоев — Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ

## Т

* Тоҳир Абдуллоев — самбочии рус

## У

* Убайдулло Абдуллоев — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ

## Ф

* Файзулло Абдуллоев — ҳуқуқшинос ва ходими давлатии Тоҷикистон
*Фатҳулло Абдуллоев — олим, химики тоҷик

## Х

* Хайрулло Абдуллоев — композитори шӯравӣ ва тоҷик

## Ҳ

* Ҳабибулло Абдуллоев — профессор ва физики тоҷик
*Ҳасан Абдуллоев — физикдон, доктори илмҳои физика ва математика 
*Ҳомидҷон Абдуллоев — олим-биологи тоҷик

## Ҳамчунин нигаред

* Абдулло
* Абдуллозода

*
Феҳристи алифбоҳо

*Алифбои cербу xорватӣ
*Алифбои албанӣ
*Алифбои баскӣ
*Алифбои ветнамӣ
*Алифбои испанӣ
*Алифбои итолиёӣ
*Алифбои каталанӣ
*Алифбои курдӣ
*Алифбои литвонӣ
*Алифбои малтӣ
*Алифбои маҷорӣ
*Алифбои озарбойҷонӣ
*Алифбои полякӣ
*Алифбои португалӣ
*Алифбои руминӣ
*Алифбои словенӣ
*Алифбои тоторӣ
*Алифбои тоҷикӣ
*Алифбои туркманӣ
*Алифбои туркӣ
*Алифбои уэлсӣ
*Алифбои фароесӣ
*Алифбои фаронсавӣ
*Алифбои финӣ
*Алифбои шведӣ
*Алифбои эстонӣ
*Алифбои ҳолландӣ

Гурӯҳ:Алифбоҳо
Илиада

thumb|right
**Илиада** ()  — достони эпикии адабиёти Юнони Қадим, ки муаллифи онро Ҳомер медонанд. Ин қадимтарин осори хаттии адабиёти юнонӣ мебошад.

## «Илиада»
рост|мини|260x260пкс| “Аспи троянӣ” аз филми “Троя” дар бандари Чаноққалъа, Туркия
Дар достони «Илиада» чи хел бо сарварии шоҳ *Агамемнон* муҳосира гаштани шаҳри Троя (ҳоло шаҳри Чаноққалъа, Туркия) васф шудааст. Сабаби cap задани ҷанг аз ҷониби *Парис*, писари шоҳи Троя, дуздидани *Еленаи соҳибҷамол*, завҷаи Менелай, будааст.

«Илиада» як воқеаи муҳорибаи Троя, ҷанги байни пешвои ахейҳо, шоҳи микенҳо *Агамемнон*ро бо қаҳрамони юнонӣ *Ахиллес*, ҷанговари ҷасур ва нерӯманд, ба чаҳорчӯбаи тасвир гирифтааст. Барои «Илиада» маҷмӯи ривоятҳо дар атрофи Троя, акси садои юриши бузурги юнониҳои микенӣ ба қалъаи Осиёи Хурд, сарчашмаи асосӣ мебошад. Вале баъзе лаҳзаҳо бо дигар воқеаҳои таърихй тавъам гашта, дар навбати худ ҳикоятҳои навро дар васфи қаҳрамонҳо ба миён овардаанд. Муҳосираи шаҳр нуҳ сол идома ёфт. Баходурони юнонӣ бисёр корномаҳо карданд ва ҳамаи онҳоро Ҳомер муфассал ба риштаи назм кашидааст. Ӯ дар эҷодаш аз сохти анъанавии шеъри юнонӣ-гекзаметр-шеъри ҳар мисрааш шашрукна истифода бурда, лаҳзаҳои муҳориба, сару либоси ҷанговарон, рафтору кирдор ва маҳалли ҳарбу зарбро воқеъбинона сурудааст.
Ба шарофати достонҳои Ҳомер тарзи ҳаёти иҷтимоии сипоҳиёни юнонӣ имрӯз бароямон торик нест. Маҳз аз сурудаҳои Ҳомер дар достони «Илиада» бостоншиносон вайронаҳои Трояро ёфтанд ва таърихдонҳо аниқ карданд, ки дар ҳақиқат ин шаҳр тахминан солҳои 1200 пеш аз мелод аз тарафи юнониҳо забт шудааст.

Пас аз фатҳи шаҳри Троя ва озод намудани *Еленаи соҳибҷамол* ғолибон, қаҳрамонони юнонӣ роҳи бозгаштро пеш мегиранд.
## Адабиёт
** Гомер. «Илиада»(ба забони русӣ)
* *Шестаков С. П.* О происхождении поэм Гомера. Вып. 2. О происхождении Илиады. — Казань, 1898. — 547 с.
* *Сахарный Н. Л.* Илиада: Разыскания в области смысла и стиля гомеровской поэмы. — Архангельск, 1957. — 379 с. — 800 экз.
* *Шталь И. В.* Гомеровский эпос: Опыт текстологического анализа «Илиады». — М.: Высш. шк., 1975. — 246 с. — 15000 экз. 
* *Гиндин Л. А., Цымбурский В. Л.* Гомер и история Восточного Средиземноморья. — М.: Восточная литература, 1996. — 328 с. 2000 экз.
* Page D. *History and the Homeric Iliad.* Berkeley, Univ. of California Press, 1959.
* Reinhardt K. *Die Ilias und inr Dichter*. Göttingen, 1961.
* Edwards, Mark W.; Kirk, Geoffrey Stephen; et al. (editors), ''The Iliad: A Commentary: Volume 5, Books 17-20'', Cambridge University Press, 1993
* West, Martin L., ''Studies in the text and transmission of the Iliad'', München : K.G. Saur, 2001. ISBN 3-598-73005-5
* Панченко Д. В. Гомер. "Илиада". Троя. СПб., Издательство Европейского университета в Санкт-Петербурге. 2016.

## Нигаред
* Одиссея

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Достонҳо
Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Гурӯҳ:Асотири Юнони Қадим
Девори Бузурги Чин

thumb|Девори Бузурги Чин
thumb
**Девори Бузурги Чин** — ёдгорими меъморӣ дар шимоли Чин. Дарозии умуми он ба 6350&nbsp;км. аст.

Девори бузурги Хитой рамзи мардонагиву ҳамдилии ин мардум ба ҳисоб меравад. Қисми зиёди ин девор дар ҳудуди музофоти Хэбэй, ки дар Хитойи шимолӣ ҷойгир аст, воқеъ гардидааст. Масоҳати Хитой бузург мебошад, аз ин рӯ ҳифзи он аз душманон кори осон нест.
Ба хотири муҳофизати ватан дар асрҳои IV-III то милод ба сохтани ин иншооти нотакрори таърихӣ шурӯъ намуданд. Сохтани деворро шоҳ Ванли Чанчен оғоз карда буд. Ӯ барои хитоиҳо қаҳрамони миллӣ ба шумор меравад. Девори бузургро дар давоми 100 сол сохтаанд. 
Муаррихон бозгӯӣ менамоянд, ки дар асри VII, дар даҳрӯзаи аввали сохтмон зиёда аз 500 000 нафар ҷони худро аз даст додаанд. Ҷасади мурдаҳоро чун масолеҳ дар сохтмони девор истифода мебурданд. Дар даврони ҳукумронии император Син Шухуандӣ (221 то милод) девори Хитой боз баландтар карда шуд.
Дарозии девор 5400 километрро ташкил медиҳад. Баландии он 6,6 метр, ғафсии қисми поёнаш 6,5 метр ва ғафсии қисми болояш 5,5 метр буда, дар масофаи муайян дидбонгоҳ дорад. Дар қисмати ғарбии музофоти Хэбэй ин девори бузург то андозаи чашмрас хароб гардидааст, вале дар маљмӯъ қисми зиёди девор то замони мо боқӣ мондааст.

Гурӯҳ:Таърихи Чин
Гурӯҳ:Меъмории Чин
Дунёи қадим

**Дунёи бостон** — ин маънои муттахид кардани цивилизатсия, мувофики ананаи хронологии то асри V- и пеш аз мелод вучуд дошт. Масъалан, Руми Бостон яке аз рохбарикунандаи (барандаи) тсивилизаисияи дунёи бостон ва антики мебошад. Руми Бостон дар асри II – мелоди тавонои авчгирии худро, вакте ки дар зери назорати вай чой (фазо) аз Шотландияи мутаракки дар шимол то Эфиопия дар ҷануб то Озорбайҷон дар шарқ то Португалия дар ғарб комёб шуд. Чунончи дар замони дунёи бостон одамон ибодатхонахо, макбарахо, пирамидаҳои муаммодор, дар сире, ки олимони ҷаҳон кор кардаистодаанд. Пайдошавии хат- хатти мехи, хати тасвири.
Ҳабиба Каримова

**Ҳабиба Каримова** (5 сентябр 1923, деҳаи Пулодон, ноҳияи Конибодом — 8 октябри 2015, Конибодом) — омӯзгор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1978), Муаллими хизматнишондодаи Тоҷикистон (1960), модари Марҳабо Ҷабборӣ.

## Зиндагинома
Ҳабиба Каримова 5 сентябри соли 1923 дар Конибодом юа дунё омадааст. Фаъолияти кории ӯ аз соли 1937 дар омӯзишгоҳи педагогии Конибодом оғоз гардида, то соли 1942 ба ҳайси муаллимаи синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи ба номи В.Чапаев кор кардааст. Соли 1942 Ҳабиба Каримова ба унвони «Аълочии маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон» сарфароз гардонида шуд.

Аз соли 1942 то соли 1949 мудири қисми илмӣ, сипас аз соли 1949 то соли 1985 вазифаи директори мактаби ба номи Чапаеви шаҳри Конибодомро ба уҳда дошт. Соли 1959 Донишкадаи педагогии Тоҷикистонро хатм намудааст.

Давоми солҳои гуногун вакили Анҷумани умумиитифоқии омӯзгорони Иттиҳоди Шӯравӣ ва Анҷумани омӯзгорони Тоҷикистон интихоб шудааст.

## Ордену ҷоизаҳо
Бо ду ордени Ленин, 14 медал, 5 Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии Тоҷикистон ва нишони Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон (1942) қадрдонӣ шудааст.

## Даргузашт
Ҳабиба Каримова 8 октябри соли 2015 пас аз бемории начандон тӯлонӣ дар синни 93-солагӣ дар шаҳри Конибодом аз олам даргузашт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Конибодом
Ҷонваршиносӣ

**Зоология** (аз ) ё **ҷонваршиносӣ** - риштаи аз Биология ва ё Зиистшиноси аст, ки ба баррасии ҷонварон яъне ҳайвонот мепардозад.

Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ
Хирс

**Хирс** () — як навъ ҳайвони даррандаро гӯянд. Бино ба таснифоти ҷонваршиносӣ хирс як оилаи ширхӯрҳост. Дарозиаш 1,5—3 м, вазнаш аз 60 то 700 кг.

7 намуди хирс (айнакдор, лабдароз, малайӣ, ҳимолой, малла, сафед ва барибал) маълум аст.

## Ҳаёти хирсҳо
Аксари онҳо дар ноҳияҳои нимкураи шимолӣ маскун шудаанд, фақат хирси айнакдор дар Америкаи Ҷанубӣ вомехӯрад.

Дар ҷангалзори Тоҷикистон хирси малла (U. агctos) зиндагӣ мекунад. Вазнаш зиёда аз 300 кг. Хӯрокаш мева, ҷалғӯза, реша, чормағз ва инчунин ҳашарот, кирм, калтакалос, моҳӣ, қурбоққа, хояндаҳо аст. Аз тирамоҳ ба хоби зимистона меравад. Давраи ҳамлаш 7 моҳ; дар 2 сол як маротиба (одатан дуто) бача мезояд.

Xирс 30—40 сол умр дида, дар 3—4-солагӣ афзоиш мекунад. Равғану талхаашгро дар тиб истифода мебаранд. Саршумори ҳамаи намудҳои хирс кам шудааст ва аз ин сабаб онҳоро дар бисёр кишварҳо (аз ҷумла дар Тоҷикистон) муҳофизат мекунанд.

Хирсҳо пистондороне ҳастанд бо ҷуссаи бузург ва думи кӯтоҳе, ки дар миёни мӯҳои баландшона махфӣ аст. Саргард ва гарданашон кӯтоҳ ва ҳар кадом аз дастҳо ва поҳояшон дорои панҷ ангушт мебошад ва аз лиҳози ҳаракат кафи рӯ ҳастанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Вазифаи хонагӣ

**Вазифаи хонагӣ** — шакли муайяни кори мустақилонаи талаба, супоришҳои таълимие, ки омӯзгор ба талабагон барои иҷрои мустақилона дар хона медиҳад.

Вазифаи хонагӣ давоми кори синфист. Омӯзгор мавзӯи нав, қоида, теорема ва амсоли инҳоро ба талабагон фаҳмонда, шарҳу эзоҳ медиҳад, мисол ва масъалаҳоро ҳал мекунад (кори синфӣ) ва ба талабагон супориш медиҳад, то онҳо дар хона бо истифода аз китобҳои дарсӣ мавзӯъро мустақилона хонанд (таҳлил ва нақл карда тавонанд), машқҳоро иҷро кунанд, мисол ва масъалаҳоро ҳал намоянд. Дар вақти супоридани вазифаи хонагӣ талаботи зерин бояд риоя карда шаванд: ба назар гирифтани дониш, қобилият, пешрафти гурӯҳ ё талабагони алоҳида; сари вақт супоридани Вазифаи хонагӣ ва фаҳмондани тарзи иҷрои он; дастрасу фаҳмо будани вазифаи хонагӣ ба аҳли синф ва мустақилона иҷро карда тавонистани он дар шароити хона; ба ҳисоб гирифтани вақти иҷрои вазифаи хонагӣ; ба эътибор гирифтани вақти умумӣ барои иҷрои вазифаи хонагӣ аз ҳамаи фанҳои таълимӣ; риоя намудани ҳаҷми (меъёри) вазифаи хонагӣ ва ғ.

Волидайни талабагон низ дар иҷрои Вазифаи хонагии фарзандонашон масъуланд. Онҳо бояд дар хона барои иҷрои Вазифаи хонагӣ шароити мусоид фароҳам оваранд; таҷҳизоти зарурӣ, маводди таълимӣ, аз ҷумла китобҳои дарсӣ, бадеӣ, луғатҳои гуногун ва фазои оромро муҳайё намоянд. Калонсолону рафиқон набояд ба ҷойи талаба Вазифаи хонагиро ҳал кунанд. Онҳо метавонанд ба ӯ тарзи дурусти мустақилона иҷро намудани Вазифаи хонагиро фаҳмонанд.

Мувофиқи талаботи дидактикӣ ба талабагони синфи якум Вазифаи хонагӣ супорида намешавад. Дар баробари зиёд шудани ҳаҷми ахбори фаннӣ ва мураккабгардии маводди таълимӣ вақти иҷрои Вазифаи хонагӣ метавонад то 3,5-4 соат расад. Вақти иҷрои вазифаи хонагӣ бояд бо дараҷаи охирини фаъолияти фикрии талаба мувофиқат кунад. Барои кӯдаконе, ки дар басти якум таҳсил менамоянд — аз соати 15 ва барои талабагони басти дуюм — аз соати 9 иҷрои супориши вазифаи хонагӣ тавсия дода мешавад. Баъди 30-45 дақ. кор тақр. 10 дақ. танаффус кардан мувофиқи мақсад аст. Ин ба самаранокии иҷрои Вазифаи хонагӣ мусоидат мекунад. Ҳаҷми вазифаи хонагӣ аз ҷониби маъмурияти мактаб назорат карда мешавад, то ки сарбории зиёди таълимӣ пешгирӣ гардад. Баъди итмоми ҳар як чоряк ва дар охири соли таҳсил Вазифаи хонагии махсус дода мешавад. Вазифаи хонагӣ дар рӯзҳои истироҳат ва ид ба мактабиёни хурдсол дода намешавад. Ин ба фароғату истироҳат ва муоширати оилавӣ намудани кӯдакон имкон медиҳад. Вазифаи хонагӣ дар малакаи кори мустақилонаи фикрӣ кардан ва худназораткунии талабагонро ташаккул медиҳад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Луғати тафсирии истилоҳоти педагогика. Д., 1988;
* Қодиров Қ. Б., Давлатов М. Т., Расулов С. Х. Вожаномаи тафсирии ислоҳоти психологӣ ва педагогӣ. Д., 2008.

Гурӯҳ:Маориф
Гурӯҳ:Мактаб
Рӯзи ҷаҳонии бидуни тамоку

right|150px|Нишонаи Рӯзи ҷаҳонии бидуни тамоку

**Рӯзи ҷаҳонии бидуни тамоку** - 31 май дар аксари кишварҳои ҷаҳон бо маҳфилҳои зидди тамоку ва таблиғи шеваи солими зиндагӣ қайд мешавад.
Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт имсол гуфтааст, дар ҳоле ки дар бархе аз кишварҳо бо талошҳои давлат ва мардум тамокукашӣ рӯ ба коҳиш ниҳодааст, дар мамолики Осиё тақрибан ҳеч чорае зидди хатари тамоку гирифта намешавад ва бемории саратон дар ин қора то соли 2020 метавонад 60% бештар шавад.

Рӯзи ҷаҳонии бидуни тамоку
Даврон Муҳаммадиев

**Мухамадиев Даврон Мансурович** (23 декабри 1970, ш. Душанбе) — олим, шифокор, доктори илми тиб (2003), писари Муаллими хидматнишондодаи Тоҷикистон Мансур Мухамадиев, зодаи Конибодом.

Факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тибби Тоҷикистон ба номи Абуали ибни Синоро хатм кардааст. (1992). Фаъолияти кори худро ба хайсаи ассистенти кафедраи ДДТТ шурӯъ намуд солҳои 1991—1996 ба сифати муовини мудири лабараторияи марказии тиббии судии вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон адои вазифа кард. Соли 1996 ба вазифаи ҷонишини раиси ҷамъияти Хилоли Ахмари Тоҷикистон таъйин шуд ва то хол адои ин вазифа мекунад. Мухаммадиев соли 1998 рисолаи номзади ва соли 2003 рисолаи докториро дар мавзӯъи «Махсусиятҳои мадани иҷтимоӣ, тавсифоти клиники-рухи ва азнавбарқароркунии тиббии -иҷтимоии тоҷикзамони аз мухочират баргашта».ҳимоя намудааст. Ба калами ӯ зиёда аз 80 номгуй маколаҳои илми таалук дорад, ки аксарияти онҳо дар мачлаҳои илмии Русияву соири мамлакатҳои хориҷи нашр гардиданд. Соли 2005 Мухамадиев барои натичаҳои фаъолияти илмиаш ба чоизаи ба номи Исмоили Сомони дар чодаи илму техника шарафёб гардид.

Дар соли 2005—2006 дар хайси намояндаи Салиби Сурх дар Ҷумҳурии Судон вазифаи рохбари барномаҳои башардустонаи тибби барои гурезагонро ба ухда дошт. Дар солҳои 2009—2011 рохбари барномаҳои тандурустии Федератсияи Байналхалкии Салиби Сурх ва Хилоли Ахмар дар Федерацияи Русия, Беларус, Украина ва Молдова ба ухда дошт. Дар соли 2010 ба аъзогии Академияи Илмҳои Нью Йорк кабул карда шуд. Аз 2011 то айни хол Рохбари Намояндагии Минтакавии Федератсияи Байналхалкии Салиби Сурх ва Хилоли Ахмар барои Федерацияи Русия ва Мамлакатҳои Муштаракул манофеъ дар сифати намояндаи дипломати фаъолият мекунад.

## Эзоҳ
ФИФА

**ФИФА** (FIFA, ) Федеросиюни байналмилалии футбол. Ҷозеф Блаттер, раиси ФИФА - Федеросиюни байналмилалии футбол ва Муҳаммад бин Ҳамом,раиси АФК - Конфедеросиюни футболи Осиё рӯзи ҷумъаи 30-юми март дар шаҳри Норак майдончаи замонавиро барои бозии мини-футбол ё футболи хурд ифтитоҳ карданд.http://ozodi.tj/specialsarticle/2007/3/514A41C4-7CE2-4308-A17F-95B53E67E4EB.html

## Нигаред
* Портал:Футбол

*
*
Лӯлаболишт

**Лӯлаболишт** барои хоб кардан ва халоват кардан дар Чойхона, истироҳатгоҳҳо мебошад.
Ҳайлигендамм

thumbnail
**Хайлигендамм** ()-  истироҳагоҳе, ки дар он ҷо вохурии Кишварҳои бузур G-8 соли 2007 дар Олмон баргузор мегардад.

## Нигористон

Image:Heiligendamm_Gedenkstein.jpg
Image:Kurhaus, Heiligendamm.jpg
Image:Heiligendamm Beach Villas Panorama 2.jpg
File:Heiligendamm Villa Großfürstin Marie - Perle.jpg
File:Heiligendamm Alexandrinen-Cottage 2010-05-17 076.jpg


Гурӯҳ:Олмон
Рӯихати осорхонаҳои Вашингтон

## Осорхонаҳои [[Вашингтон (иёлат)|иёлати Вашингтон]]
* Осорхонаи Амрикоии радио (American Museum of Radio)
* Осорхонаи санъат (Bellevue Art Museum)
* Осорхонаи таърихи табиӣ ва маданият (Burke Museum of Natural History and Culture)
* Маркази киштиҳои чӯбӣ (Center for Wooden Boats)
* Маркази маданияти муосир (Center on Contemporary Arts)
* Consolidated Works
* Experience Music Project
* Frye Art Museum
* Галереяи санъати Ҳенри (Henry Art Gallery (осорхонаи санъати донишгоҳи Вашингтон))
* Галереяи Ҷек Стро (Jack Straw New Media Gallery)
* Осорхоани Ҳавопайпо (Museum of Flight)
* Осорхонаи шиша (Museum of Glass)
* Осорхонаи санъати Сиэтл (Seattle Art Museum)
* Осорхонаи санъати Такома (Tacoma Art Museum)
* Осорхонаи Уейл Whale Museum

## Осорхонаи шаҳри [[Вашингтон]]
* Смитсониан
* Осорхонаи Амрикоии санъат (American Art Museum)
* Осорхонаи Анакостиа (Anacostia Museum)
* Осорхонаи миллии ҳавопайпо ва кайҳоншиносӣ (National Air and Space Museum)
* Галереяи миллии санъат (National Gallery of Art)
* Осорхонаи миллии санъати Африқоӣ (National Museum of African Art)
* Осорхонаи миллии таърихи Амрико (National Museum of American History)
* Осорхонаи миллии амрикоиҳои муқимӣ (National Museum of the American Indian)
* Осорхонаи миллии таърихи табии (National Museum of Natural History
* Галереяи миллии аксҳо (National Portrait Gallery)
* Осорхонаи миллии почта (National Postal Museum)
* Осорхонаи марҷонҳо (The Bead Museum)

Гурӯҳ:Осорхонаҳои ИМА
Вашингтон
Осорхонаҳои Ню-Йорк

Осорхонаҳои Ню-Йорк:

## Лонг-Айлэнд
* Cold Spring Harbor Whaling Осорхонаи Бандари Баҳори Сард (Museum Cold Spring Harbor) 
* Осорхонаи таърихи ҳавопаймо (Cradle of Aviation Museum, Garden City)
* Осорхонаи санъат (Hillwood Art Museum of Long Island University)
* Осорхонаи бачагона (Long Island Children's Museum) 
* Осорхонаи санъат, таърих ва нақлиёти Амрико (The Long Island Museum of American Art, History, and Carriages) 
* Осорхонаи баҳрнавардӣ (Long Island Maritime Museum)  
* Осорхонаи илмҳои табии (Long Island Natural Sciences Museum)  
* Осорхонаи илмӣ (Science Museum of Long Island) 
* Осорхона ва планетарий (Vanderbilt Museum and Planetarium) 

## Ню-Йорк Сити
* Хона-осорхонаи Алис Остен (Alice Austen House Museum)
* Осорхонаи санъати халқии Амрикоӣ (American Folk Art Museum)
* Осорхонаи таърихи табии Амрикоӣ (American Museum of Natural History)
* Осорхонаи амрикоиӣ киномотография (American Museum of the Moving Image)
* Осорхонаи Бруклин (Brooklyn Museum)
* Осорхонаи нақлиёт дар Бруклин (Brooklyn Trolley Museum) 
* Осорхона миллии дизайн (Cooper-Hewitt, National Design Museum) 
* El Museum Del Barrio
* Коллексиаи Фрик (Frick Collection)
* Осорхонаи Соломон Р. Гуггенҳайм (Solomon R. Guggenheim Museum)
* Historic Richmond Town
* Маркази байналхалқии аксбардорӣ (International Center of Photography)
* Осорхониа санъати тибетӣ (Jacques Marchais Museum of Tibetan Art)
* Осорхонаи Яҳудӣ Jewish Museum
* Осорхонаи Метрополитен Санъат (Metropolitan Museum of Art (The Met))
* Museum of Jewish Heritage
* Осорхонаи санъати муосир (Museum of Modern Art (MoMA)) 
* Осорхонаи Ню-Йорк Сити (Museum of the City of New York)
* Осорхонаи телевизион ва радиошунавоӣ (Museum of Television & Radio)
* Осорхонаи миллии амрикоиҳои муқимӣ (National Museum of the American Indian (NMAI))
* Осорхонаи Ню-Йорк (New York Transit Museum)
* Донишкадаи санъат ва илмҳо (Staten Island Institute of Arts & Sciences)
* Осорхонаи санъати амрикоии Уитни (Whitney Museum of American Art)

## Дар назди Ню-Йорк
* Осорхонаи бейсболл (National Baseball Hall of Fame and Museum) 
* Strong Museum 
* Маркази санъати Франсес Леман (The Frances Lehman Loeb Art Center)  (осорхонаи санъати коллеҷӣ Вассар)

## Эзоҳ

*
Ню-Йорк
Гурӯҳ:Осорхонаҳои ИМА
Ҷозеф Блаттер

**Ҷозеф Блаттер** — раиси ФИФА — Федеросиюни байналмилалии футбол ва Муҳаммад бин Ҳамом, раиси АФК — Конфедеросиюни футболи Осиё рӯзи ҷумъаи 30 март дар шаҳри Норак майдончаи замонавиро барои бозии мини-футбол ё футболи хурд ифтитоҳ кард.

Ҷозеф Блаттер барои севвумин бор раиси Федеросиюни байнулмилалии футбол интихоб гардид.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Ҷозеф Блаттер барои севвумин бор раиси Федеросиюни байнулмилалии футбол интихоб гардид. 

*
Феҳристи осорҳонаҳо дар ИМА

Феҳристи осорҳонаҳо дар ИМА

[thumb| [Осорхонаи Метрополитен дар Ню-Йорк.]]

## [[Вашингтон]]
*Феҳристи осорхонаҳои Вашингтон

## [[Ню-Йорк]]
*Осорхонаҳои Ню-Йорк

ИМА
*
Мағз (мазмунҳо)

**Мағз**
* Мағзи сар — яке аз узвҳои асосии инсон ва ё ҳайвон
* Мағз — қисми дарунии ин ё он чиз аст. Масалан: Мағзи чормағз.
Рӯзи ҷаҳонии кӯдак

**Рӯзи ҷаҳонии кӯдак** (, , ) — ҷашнест, ки Маҷмаъи Умумии Созмони Милали Муттаҳид соли 1954 (бо қатъномаи № 836 (IX)) қабул кардааст.

## Таърих
Ид барои беҳдошти зисти кӯдакон, беҳтар намудани кори СММ барои кӯдакони ҷаҳон нигаронида шудааст.

Маҷмаъи Умумии Созмони Милали Муттаҳид таклиф кардааст, иди «Рӯзи ҷаҳонии кӯдак» аз ҷониби давлатҳо дар рӯзу шакли муайянамудаи хеш гузаронида шавад.

Маҷмаъи Умумии Созмони Милали Муттаҳид дар қарордодаш таклиф кардааст, ки ҷашнгирии умумии «Рӯзи ҷаҳонии кӯдак» бояд барои ҳамраъи ва ҳамкории байни миллатҳо хидмат  расонад.
 
Дар ҳуҷҷатҳо расмии СММ рӯзи ид 20 ноябр муайян шудааст. Ҳамин рӯз  соли 1959  «Декларатсияи ҳуқуқи кӯдак» ва 20 ноябри соли 1989  — «Конвенсияи ҳуқуқи кӯдак» қабул карда шудаанд.

Рӯзи 1 июн «Рӯзи ҷаҳонии кӯдак» мебошад ва ин ид аз давраҳои шӯравӣ ҳамчун анъана дар Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад.

## Нигаред низ

## Манбаъ

## Пайвандҳо
* Рӯзи умумиҷаҳонии кӯдак дар сомонаи СММ (инглисӣ) 
* [Резолюция Генеральной Ассамблеи № 836 (IX)](http://www.un.org/ru/documents/ods.asp?m=A/RES/836(IX))
* Press Release Reference Paper No. 45, февраль 2006 г.
* Всемирный День ребёнка в Минске в 2006-м году

Гурӯҳ:Идҳои оммавӣ дар ИҶШС
Гурӯҳ:Идҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ
Урорту

**Урарту** — номи тамаддуне дар аср оҳан аст. Аз нуқтаи назари густараи ҷуғрофиёӣ, ин тамаддун дар атрофи дарёчаи Арумия, дарёчаи Вон, сарзамини кӯҳистонии Арманистон ва ноҳияи Онотули Шарқии Туркияи имрӯзи қарор доштааст. Мардум Урорту аз ниёгони гурҷиҳо ва арманиҳои бостони минтақа будаанд ва аз ҳудуди соли 860 то 600 пеш аз мелод бар ин минтақа ҳукмронӣ доштаанд.

## Эзоҳ
Сабкҳои шеъри куҳани форсӣ

**Сабкҳои шеъри куҳани форсӣ** () — унвонест ки ба тақсимбандии шеъри куҳани форсӣ тавассути Маликушшуаро Баҳор ишора дорад. Сабк дар адабиёт иборат аст аз равишу шевае хос, ки гӯянда ё нависанда, идроку эҳсоси худро бо он баён мекунад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шеър
Шикоят аз пирӣ

«**Шикоят аз пирӣ**» — қасидае аз Рӯдакӣ, иборат аз 34 байт.

Қасидаи «Шикоят аз пирӣ» шарҳиҳолӣ буда, шоир онро дар айёми пирӣ ва рӯзҳои сахти зиндагӣ навиштааст. Дар ин қасида Рӯдакӣ лаҳзаҳои муҳимтарини ҳаёти худ, хусусан гардишҳо ва баланду пастиҳои онро ба ёд меорад. Қасида аз ҷиҳати устухонбандӣ ба панҷ қисмат ҷудо мешавад.

## Матни комили қасида

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯдакӣ
Чопгар

**Чопгар** (), **принтер** (, аз  — чоп) — яке аз таҷҳизоти ҷонибии роёна аст, ки матн ё тасвири эҷодшуда ба василаи роёнаро бар рӯи коғаз (ё расонаи мушобеҳи дигаре) чоп мекунад.

Ба воситаи чопгар на танҳо иттилооти матнӣ, балки графикиро низ хориҷ намудан мумкин аст. Чопгарҳо низ ба мисли мониторҳо иттилооти тасвиршавандаро ҳам дар намуди ранга ва ҳам сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавй, сиёҳу сафед хориҷ карда метавонанд. Чопгарҳои ранга аз чопгарҳои муқаррарӣ қиматтаранд. Чопгарҳо вобаста аз тарзи корашон матритсавӣ, рангпошанда ва лазерӣ мешаванд.

Чопгари матритсавӣ солҳои 80-ум ва аввали солҳои 90- уми асри гузашта аз ҳама ҷопгари паҳнгаштатарин ба ҳисоб мерафт. Сифати чопи он нисбат ба чопгарҳои навъи дигар паст буда, хангоми чопкунӣ вай садои баланд мебарорад. Азбаски нархи он аз дигар намуд чопгарҳо арзонтар аст, бинобар он ин чопгарро то ҳоло дар баъзе корхонаву муассисаҳо вохӯрдан мумкин аст.

Принсипи кори ин чопгар чунин аст: қисми чопкунандаи он, ки аз қатори сӯзанчаҳои борики металлии ба таври амудӣ ҷойгирбуда иборат аст, бо самти сатри чопшаванда ҳаракат менамояд. Дар вақти зарурӣ сӯзанчаҳо аз болои лентаи ранг ба қоғаз зарба мезананд ва ташаккулёбии аломату тасвирҳоро таъмин менамоянд.

## Намудҳои принтер
* принтери лазерӣ
* принтери матрисави
* принтери рангпошанда
* принтери 3D

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ
Мағз

thumb|250px|right|Мағзи сари инсон

**Мағз сар** (аз забони ).

Мағзи сари одам аз майна мийа қисми пеш ва болои системаи асаби марказӣ, ки дар косахонаи сар ҷой гирифта аст, танзими ҳамаи организмро ба шароитҳои муҳити зоҳирию ботинӣ мутобиқ шавии онҳоро таъмин менамояд, аввалин маротиба мағзи сар дар намуди гиреҳи сребрари дар кирмҳо пайдо шуда аст, мағзи сар аввал дар ҳайвонҳои бе муҳра пайдо шуда аст, дар ҳайвони муҳрадор мағзи сар калонтар буда ба ду қисм ҷудо мешавад: танаи мағзи бо мағзча ва нимкураи калон, мағзи сари одам ва ҳайвони муҳрадори дараҷаи олӣ бо воситаи роҳи амиқ ба ду нимкура ҷудо мешавад; ҳар як нимкураи калон ба воситаи ҷӯякҳи ба қисмҳои пешона, фарқи сар пушти сар тақсим мешавад.

## Эзоҳ

## Асабҳои мағзи сари инсон

Гурӯҳ:Мағзи сар
Лантаноидҳо

**Лантаноидҳо** — металлҳое рақами тартибии онҳо дар системаи даврии элементҳо аз 58 сар шуда, ба 71 поён меёбад. Дар ин элементҳо қабати берунаи электронӣ бетағйир монда, пуршавии пай дар пайи f-қишр ба амал меояд.

Дар ҳолати озод лантаноидҳо металлҳои хос мебошанд. Оксидҳояшон дар об ҳалнашандаанд, вале онҳо обро ба осонӣ пайваст намуда, ҳидроксидҳо ҳосил мекунанд, ки хусусияти асосӣ дошта дар об кам ҳал мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Химия
Мегабайт

**Мегабайт** - MB - андозаи хотираи компютер барои нигоҳдориии 1048576 ҳарф, ки тахминан ба як роман баробар аст. Мегабайт барои тавсифи андозаи хотираи дар ҳофиза ва ё дар хотираи дастраси аҳёнӣ (random access memory) истифода бурда мешавад.
Хотираи дастраси аҳёнӣ

thumb|RAM Хотираи дастраси аҳёнӣ
**Хотираи дастраси аҳёнӣ** - RAM Фазо дар компютер барои муваққатан нигоҳ доштани маълумот ва ё информатсия , дар ҳоле ки компютер омодаи кор бошад.

## Боз нигаред
* Хотираи берунии компютер
* Хотираи оперативӣ
Намоишгари роёна

мини|Намоишгари ЭлСӣДӣ
**Намоишгари роёна**, ё **монитори компютер** () — дастгоҳи хуруҷиест, ки тасвири тавлидшуда тавассути адаптери тасвирии роёна бар рӯйи он нишон дода мешавад. Намоишгар тавассути ноқил ба адаптери тасвирӣ пайваст мешавад.

Намоишгарҳои бо қобилиятҳои мутафовит барои корбурдҳои хос тавлид мешаванд:
* Намоишгари якранг, ки фақат сиёҳу сафед ва ранги хокистариро нишон медиҳад.
* Намоишгари ду ё чандранг, ки ранги матн ва кадри матнро метавонад тағйир диҳад.
* Намоишгари тамомрангӣ ё супервиҷие, ки беш аз бист миллион ранг тавлид мекунад ва тасвирҳои нисбатан табиъӣ арза мекунад.

Дар ҳоли ҳозир намоишгарҳо дар чаҳор навъ тавлид мешаванд:
* намоишгарҳои партави котудӣ ё СӣАрТӣ (CRT)
* намоишгарҳои булӯрмоеъ ё ЭлСӣДӣ (LCD), ки фановарии сафҳанамоиши онҳо монанди соати дастии диҷитол ё сафҳанамоиши телефони ҳамроҳ аст. Сафҳаи намоишгари ЭлСӣДӣ (Liquid crystal display) дорои булӯри моеъ аст.
* намоишгарҳои ЭлЭйДӣ (LED)
* намоишгарҳои диуди нургусели органик (OLED)

Сатҳи сафҳанамоиши намоишгарро бар андозаи инч месанҷанд. Барои мисол, намоишгари 17 инч, яъне фосила аз гӯшаи самти росту боло то гӯшаи самт чапу поини сафҳанамоиш 17 инч аст.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ
Сканер

thumb|сканер

**Сканер** - ин дастгоҳест, ки бо ёрии он метавон аксҳо ва матнҳоро ба компютер дохил кард.
Мушвора

**Мушвора**, **муш**, **мушак** — дастгоҳест ишоракунандаи дасткор, ки дар болои миз истифода бурда мешавад. Он самти кори компютерро нишон дода, информатсияро дар экрани монитор ба ҳаракат медарорад.

## Эзоҳ
Бит

**Бит** (ҷаҳонӣ: **bit**; аз  — ҳисоби дуӣ; ё вожабозӣ:  — ҳиссача) — аломат, рақам, яке аз маъмултарин воҳиди ченкунии миқдори ахбор, ки ҳангоми воқеӣ гардидани яке аз ду ҳодисаи баробарэҳтимол пайдо мешавад. 

## Таърих
Битро соли 1948 олими амрикоӣ К. Шеннон барои ифода намудани воҳиди ахбории хурдтарин пешниҳод кардааст. Бит воҳиди бунёдии андозакунии миқдори ахборест, ки ба миқдори ахбори дар таҷриба мавҷудаи ду натиҷаи баробарэҳтимол баробар аст. Яъне миқдори ахборест, ки фақат ҷавоби «ҳа» ё «не», 1/0, баста ё кушодаро дорад. Ба ибораи дигар миқдори ахборест, ки ба саволи гузошташуда ҷавоби якмаъно медиҳад. Бит воҳиди дуии ахбор мебошад. Дар электроника ба як разряди дуӣ як триггери дуӣ мувофиқат мекунад, ки ду ҳолати собит дорад. Дар техникаи ҳисоббарор ва шабакаҳои институтиқоли маълумот, одатан, қиматҳои 0 ва 1 бо қиматҳои гуногуни шиддат ё ҷараён институтиқол дода мешавад. Масалан дар микросхемаҳои асосашон ТТЛ рақами 0 чун шиддат дар фосилаи +0 то + 0,8В, рақами 1 дар фосилаи аз +2,4 то +5,0 В ифода меёбанд. Дар техникаи ҳисоббарор, бахусус дар ҳуҷҷатҳо ва стандартҳо, калимаи «бит» аксар ба маънои «разряди дуӣ» истифода мешавад (Масалан Бити калон разряди дуии бузурги байт ё калимае мебошад, ки сухан дар бораи он меравад).

## Нигаред низ
* NX-бит
* Системаи ҳисоби дуӣ
* Триггери дуӣ
* Воҳидҳои ченаки иттилоот
* Битрейт

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Воҳидҳои ченаки иттилоот
Байт

**Байт** ( – ихтисора аз ибораи Binar Tеrm – терми дуӣ) — воҳиди нигоҳдорӣ ва коркарди ахбори рақамӣ.

## Таърих
Байтро бори аввал соли 1956 В. Бухҳолс ба кор бурдааст. Дар низоми рӯимизии ҳисоб байт баробар ба ҳашт *бит* гирифта мешавад. Дар ин маврид метавонад яке аз 256 (28) қимати гуногунро соҳиб шавад. Шумораи битҳо дар байт собит набуда, дар фосилаи фарохи қиматҳо тағйир ёфтан метавонанд. Мас., дар нахустин компютерҳо андозаи байт 6 бит буд. 8 бит дар як байт барои IBM System/360 қабул шудааст (нишонагузории байтӣ бори аввал дар ҳамин низом қабул шуда буд), ки амалан ба стандарт табдил ёфта, аз аввали соли 1970 дар бисёр компютерҳо 1 байт баробар ба 8 бит, андозаи калимаи мошинӣ ба 8 карат мебошад. Дар компютерҳои навтарин, як байт аз 32 бит иборат аст. Пешвандҳои каратӣ барои ташаккул додани воҳидҳои ҳосилавӣ ба таври муқаррарӣ сурат нагирифта, ба таври дигар истифода мешаванд: пешвандҳои каратии хурдкунанда (аз қабили милли, санти…, ки, мас., дар иртибот бо грамм ва метр истифода мешаванд), дар ин маврид умуман корбаст нашуда, воҳидҳои ченкунии иттилоотии аз байт хурд бо истилоҳи махсус («ниббл» ва «бит») ифода меёбанд. Пешвандҳои афзоиш ба 1024 =210 каратӣ мебошанд, яъне 1Кбайт ба 1024 байт, 1Мбайт ба 1024 Кбайт ё 1048576 байт баробар аст ва ғайра

Комиссияи байналмилалии электротехникӣ (IEC) истифодаи пешвандҳои дуиро (киби-, меби- ва ғайра) тавсия додааст, лекин ин пешвандҳо (кибибайт, мебибайт ва ғайра) маъмул нашуданд. Баъзан пешвандҳои даҳӣ ба таври мустақим, мас., барои нишон додани гунҷоиши дискҳои собит, истифода мешаванд: дар онҳо 1 Гбайт на 1 073 741 824 =10243 байт, балки млн кибибайт (яъне 1024 000000 байт) ва ё млрд байтро ифода мекунад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Воҳидҳои ченаки иттилоот
CD-ROM

**CD-ROM ва ё гирдаи муҷаз** - ( - Read Only Memory) (гирдаи муҷаз - хотира танҳо барои хондан), ки дар он бо тарзи оптикӣ, тавасути лазер иттилоотро сабт мекунанд. Гирдашакл, аз пластик сохта шуда аз як тарафаш қабати нуқрагин дорад, ки ҳаҷми муайяни иттилоотро (650-700 МБ) барои истифодаи минбаъда ҳифз мекунад. Дар нимаи дуюми солҳои навадум ва нимаи аввали солҳои дуҳазорум компютерҳои замонавӣ бо таҷҳизот барои истифодаи CD-ROM ҷиҳозонида мешудаанд.
Дар ибтидо барои сабти овоз (таронаҳо) истифода мешуд. Сипас барои нигоҳ доштани иттилооти гуногуни рақами истифода шуд. Бо мурури замон намудҳои гуногуни он (CD-R ва  CD-RW)дар бозор дастрас гаштанд.
Сафҳакалид

**Сафҳакалид** (), **клавиатура** — асбобе монанди мошинаи чопкунӣ, ки барои ворид кардани информатсия ва командаҳо ба компютер истифода бурда мешавад. Илова бар калидҳои ҳарфӣ, бисёре аз калидҳои блоки рақамӣ ва функсиналӣ дорад, ки истифодаи барномаҳои компютериро осон мегардонад.

## Эзоҳ
RGB

thumb|RGB
RGB (Red, green and blue - сурх, сабз ва кабуд)

Сурх, сабз ва кабуд. Рангҳои бунёдии дар телевизион ва экрани компютер омехташуда. Инчунин нашрияҳо низ бо системаи RGB кор мекунанд
Килобайт

**Килобайт** - KB - андозаи хотираи компютер. Килобайт барои тавсифи андозаи хотираи дар ҳофиза ва ё дар хотираи дастраси аҳёнӣ (random access memory) истифода бурда мешавад.
Модем

**Модем** - дастгоҳест, ки ду компютерро тавассути хатҳои телефон таъмин мекунад. Он сигналҳои рақамии компютерро ба формати аналогӣ барои интиқолдиҳӣ иваз менамояд. Чунин дастгоҳи дигар компютер сигнали мушобеҳро баргашта, ба формати рақамӣ табдил медиҳад, ки компютер онро фаҳмида тавонад.

## Мафҳум

Маҳфуми "модем" аз таркиби "модулатор демодулатор" ихтисор шудааст. Дастгоҳи мазкур компютерро ба хатти телефон барои алоқаи компютерӣ дар масофаи дур воқеъшуда ва ё шабакаи Ҷаҳонӣ пайваст менамояд. Модемҳои метавонанд ё дар дохили қуттии компютер ва ё берун аз он ҷоёгир бошанд. Дар шабакахо модемро барои
юо хамдигар пайваст кардани шабакаҳои алохида ё шабакаҳои локали истифода мебаранд.

1.Блоки системави
2.Монитор (Дисплей)
3.Клавиатура (сафхакалид)
4.Мушак 
5.Принтер
Гигабайт

**Гигаба́йт** (ихстсор. **Гбайт**; **Гб**, ихтисораи ҷаҳонӣ.: **Gbyte**, **GB**) — воҳиди каратии андозагирии миқдори иттилоот. 1 Г= 109 ё 230 = 1073741824 (мувофиқи пешниҳоди Комиссияи байналмилалии электротехника гибибайт аст). Ишораташ ГБ. Номгӯй ва ишорати воҳиди миқдори иттилоот «байт» (1 байт = 8 бит) бо пешванди «Кило», «Мега», «Гига» истифода мешаванд, ки ба зарбкунандаи «210», «220» ва «230» мувофиқат мекунанд (1 Кбайт=1024 байт, 1 Мбайт=1024 Кбайт, 1 Гбайт=1024 Мбайт). Пешвандҳои мазкур бо ҳарфи калон навишта мешаванд. Истифодаи ишорати байналмилалии воҳиди иттилоот бо пешвандҳои «К», «М», «G», ки стандарти Комиссияи байналмилалии электротехникӣ МЭК 60027-2 тавсия додааст, иҷозат дода шудааст. Ҳангоми истифодаи Г. (109 ё 230) баъзан харидорони маҳсулоти компютерӣ (курсҳои дурушт ва кортҳои флеш-хотирот) душворӣ мекашанд. Маъмулан дар маснуот ҳаҷми воқеии он, мас., 1 гигабайт (109) ишорат мешавад, харидор баъзан гумон мекунад, ки маснуот ҳаҷми 1 гигибайт (230) дошта, ин ҳолат боиси нофаҳмию ноҳинҷорӣ мегардад.

Дар забон (сленг)-и компютерӣ истилоҳи гигабайтроро ба калимаҳои гектар, гиг ва ҳатто гиббон низ иваз мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Терабайт

**Терабайт** - TB - андозаи хотираи компютер.буда он мавжуд аст аз 1024мб
Петабайт

**Петаба́йт** (ПБ, Пбайт) — воҳиди андозаи ҳофизаи роёна.

## Эзоҳ
Эксабайт

**Эксаба́йт** (Эбайт, ЭБ, EB) — воҳиди андозаи ҳофизаи роёна.

## Эзоҳ
Зеттабайт

**Зеттаба́йт** () (Збайт, З, ЗБ) — андозаи ҳофизаи компютер.

## Эзоҳ