Гурдон

thumb|250пкс|<center>Намоди посгоҳи фармондеҳии гурдон дар нақшаҳои низомии шуравӣ.<br><span style="color:#ff0000">Ранги сурх</span> — яконҳои нерӯҳои худӣ.<br><span style="color:#0000FF">Ранги нилӣ</span> — яконҳои нерӯҳои душман.<br>Кӯтаҳнивишти намуна: <br>''3/109 мсп — 3-юм гурдон аз 109-ум ҳанги тирандози савора''<br>''1/88 пп — 1-ум гурдон аз 88-ум ҳанги пиёда''
thumb|right|Намоди ''гурдон'' дар нақшаҳои тактикии НАТО
**Гурдон** () — яконе тактикӣ дар нерӯҳои мусаллаҳ, ки аз як ситоди фармондеҳӣ ва ду ё чанд вашт ва яконҳои хурдтар ташкил мешавад ва бахше аз ҳанг ё гунд ва ё яконе ҷудогона аст; баталион.

## Вожашиносӣ
«Гурдон» (аз  [*gord*] ‘*паҳлавон*, *далер*; *ҷанговар*’ Бирав бо сипоҳе ба кирдори кӯҳ,
Гузин кун зи гурдони лашкар гурӯҳ.

Истилоҳи «***гурдон***»-ро соли 1935 *Фарҳангистони забони Эрон* бо пешниҳоди *Анҷумани вожагузинии Артиш* ҷойгузини истилоҳи фаронсавии «*баталион*» кардааст. Ин истилоҳ, зоҳиран, бо равиши пасинсозӣ аз вожаи «***[[саргурд]]***» () сохта шуда, ки дар фарҳангҳо «*фармондеҳи дастае аз лашкар*» таъриф шуда ва сохташуда аз ду вожа — «*сар*» (сардор) + «*гурдон*» пиндошта шудааст. Ин вожа бо пешниҳоди *Анҷумани вожагузинии Артиш* ба маънои «*фармондеҳи гурдон*» ҷойгузини дараҷаи «***ёвар***» шуд, ки баробари дараҷаи «***майор***» буд.

*Саргурд* ҳамакнун яке аз дараҷаҳои афсарӣ дар Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон ва баробар бо *майор* дар Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон аст.

Аз ин рӯ, истилоҳоти «*гурдон*» ва «*саргурд*» барои ҷойгузин кардани вомвожаи русии «*баталион*» (аз  >  «*даста*» >  «*гурӯҳ*») ва дараҷаи низомии «*майор*» (аз  >  >  «*меҳтар*, *сардор*») ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаанд.

## Пешина

Якони размии баробар бо *гурдон* нахустин бор дар сипоҳи Сосониён (224 — 651 милодӣ) ташкил шудааст. Дар замони Сосониён *[[сипоҳ]]* () аз чанд *[[гунд]]* ( ташкил мешуда, ки 5 000 сарбозро дар бар мегирифта ва фармондеҳашро *[[гундсолор]]* () мехонданд. Ҳар *гунде* аз чанд ''дирафш'' () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 1 000 сарбоз дошт. Ҳар *дирафше* аз ду *[[вашт]]* () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 500 сарбоз дошт ва камобеш баробар бо гурдон дар артишҳои кунунӣ буд. Ҳар *ваште* аз чанд *[[таҳма]]* ( ) созмон меёфт, ки ҳар кадоме 100 сарбоз доштанд. Ҳар *таҳме* аз чанд *[[разма]]* () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 10 сарбозро дар бар мегирифт. Фармондеҳи дирафш ''дирафшсолор'' (), фармондеҳи *вашт* ''ваштсолор'' (), сардори *таҳма* *[[таҳмадор]]* () ва сардори разма эҳтимолан «*[[размовар|радабон]]*» () номида мешуд.

Фармондеҳи сипоҳ ''сипаҳбад'' () хонда мешуд. Сарфармондеҳи нерӯҳои мусаллаҳи шоҳаншоҳии Сосонӣ ''артишдоронсолор''  () номида мешуд.

## Хешкорӣ
Баталион — қисми ҳарбии асосии тактикии полку бригадаҳо аст. Агар Баталион бевосита ба ҳайати қисми ҳарбӣ дохил шавад, воҳиди мустақили маъмурӣ ба шумор меравад ва Баталиони алоҳида номида мешавад. Аз асрҳои 14 — 15 қисмҳои сипоҳи пиёдагард (ё савора), ки дар шакли чоркунҷаҳои алоҳида саф ороста, ба ҷанг омода мешуданд, Баталион ном гирифтанд. Дар Россия тақсим кардани полк ба Баталионҳо ва таъсиси Баталионҳои алоҳида аз ибтидои садаи XVIII шурӯъ шудааст. Инкишофи навъҳои минбаъдаи лашкар ва сипоҳҳои махсус боиси ташкил ёфтани Баталионҳои танкӣ, парашютию десантӣ, сапёрӣ, мотосиклӣ, алоқа, худрав, сохтмонӣ ва ғ. гардид. Ҳоло Баталиони мототирандоз ё танкӣ аз ситод, 3-4 рота ва взводҳои гуногун: миномётӣ, зиддитанкӣ, гулӯлаҳои идорашавандаи реактивӣ, алоқа ва ғ. иборат аст. Шумораи ҳайати Баталион дар артиши кишварҳо гуногун мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Артиш