Тамоку

**Тамоку** (  ) — ҷинси растаниҳои бисёрсола ва яксола аз оилаи .   

Баъзе намудҳо никотин доранд, як стимуляторе, ки гуруснагиро то андозае фурӯ мебарад, хунро тунук мекунад, лахташавии хунро халалдор мекунад ва боиси қисман деминерализатсияи бадан мегардад. Истифодаи тамоку дар шаклҳои гуногун ва бо роҳҳои гуногун (сигоркашӣ, хоидан, нафаскашии тамокуи хокадор) боиси вобастагии никотин мегардад   .

## Номгузорӣ
Ин растании тамоку  ба шарафи Жан Никот (фаронсавӣ) *Никотиана* номгузорӣ шудааст. (1530–1600), сафири Фаронса дар Португалия. Дар нимаи асри 18, ин номро Карл Линней дар асарҳояш истифода мебурд. Азбаски мувофиқи Кодекси байналмилалии номенклатураи ботаникӣ, номҳои илмии растаниҳо, ки то 1 майи соли 1753 нашр шудаанд, эътибор надоранд, Линней расман муаллифи номи умумии *Nicotiana* мебошад ва номи пурраи илмии ин ҷинс ҳамчун  .

## Тавсифи ботаникӣ
Ҷинси *Nicotiana* гиёҳҳо, буттаҳо ва дарахтони хурдро дар бар мегирад. Баргҳо баргшакл ё нишастаанд. Баргҳои пояшакл мебошанд. Баргҳое, ки дар поя болотар ҷойгиранд, тадриҷан андозаи худро кам мекунанд. Канори барг пурра ё мавҷнок аст. Тоҷи гул найчашакл, шакли қифшакл дорад ва метавонад симметрӣ (актиноморфӣ) ё асимметрӣ ( зигоморфӣ ) бошад, диаметри он камтар аз 9 см бошад. Найча рост ё каҷ аст. Одатан шохаҳо мавҷуданд. Гулҳо варамшакл  мебошанд, баъзан гулҳо танҳо ҳастанд. Гардолудшавӣ шабона ё рӯзона рух медиҳад. Клеистогамия ба амал меояд. Мева як капсулаи хушк аст, ки аз клапанҳои апикалӣ ҷудо мешавад. Дар дохили мева тухмиҳои хурди сершумор инкишоф меёбанд. Ҷанин рост ё каме каҷ аст. Котилдонҳо дарозрӯяанд   .

## Таркиб
Никотин дар решаҳои растанӣ ҳосил мешавад. Аз он ҷо, он аз ҷониби дигар қисмҳои растанӣ, аз ҷумла баргҳо, ҷаббида мешавад. Баргҳои тамоку полоний-210-и радиоактивиро аз ҳаво ҷаббида мегиранд, ки консентратсияи он ҳангоми хушк кардан зиёд мешавад.

## Генетика
Маҷмӯи диплоидӣ аз 18 то 48 хромосомаро дар бар мегирад  .

## Экология
Ҳашароти зараррасони зиёде мавҷуданд, аз ҷумла Гамбусаки колорадоӣ, шабпараки тамоку ва дигар ҳашарот.

## Таснифот
Тибқи ҳисобҳои гуногун, ҷинси *тамоку* аз 75 то 95  намудро дар бар мегирад, ки дар 13 қисмат  паҳн шудаанд:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Паҳншавӣ
Намояндагони ин ҷинс дар Африқо, Амрикои Шимолӣ Амрикои Ҷанубӣ, Австралия ва Уқёнусия мавҷуданд. Гуногунии максималии намудҳо дар Амрикои Ҷанубӣ мушоҳида мешавад - тақрибан 40 намуд  .

## Парвариши тамоку
мини|Табак крылатый, популярное декоративное растение

Барои  тамоку, навъҳои муҳимтарин инҳоянд:

* Тамокуи паҳнбарг ё тамокуи Мэриленд ( Nicotiana macrofilla ) гули сурх, гулчанбари нисбатан дарози найчашакл ва барги васеъ дорад, ки рагҳои паҳлуии он ба барги асосӣ дар кунҷҳои рост ҷойгиранд.
* Тамокуи Вирҷиния ( Nicotiana tabacum ), бо гулҳои гулобӣ, гулобии найчашакл бо пораҳои тез, баргҳояш дарозрӯя-лансолатӣ, нишаста.
* Шаги оддӣ ( Nicotiana rustica ), гулҳо зардранг, гулдон бо найчаи кӯтоҳ ва пораҳои мудаввар, баргҳо тухмшакл, борик, дар нӯг кунд, бо баргҳои шаффоф, рагҳои паҳлуии барг нисбат ба рагҳои миёна дар кунҷҳои рост нестанд.
* Камтар парвариш карда мешаванд: тамокуи духтарӣ ( Nicotiana glutinosa ) ва тамокуи ҷингила ( Nicotiana crispa )  .

мини|320x320пкс|Хушк кардани баргҳои тамоку

## Инчунин нигаред
* Рӯзи ҷаҳонии бидуни тамоку 
* Тамокукашӣ
* Томак - пайванд кардани помидор ба тамоку
* Танбоку (ашёи хом)

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 
* 
* Род 1320. Табак — Nicotiana L. // Флора СССР = Flora URSS : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1955. — Т. 22 / ред. тома Б. К. Шишкин, Е. Г. Бобров. — С. 106—108. — 861 с. — 3000 экз.
* Nicotiana // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* Трахтенберг И. М., Белоусов А. А. Яды. Популярная энциклопедия. — К.: Издатель Л. Д. Россинский, 2011. — 640 с.: ил.

## Пайвандҳо
* Тамоку дар СССР дар вебсайти Осорхонаи тиҷорат 

Гурӯҳ:Флораи Амрикои Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Энтеогенҳо
Гурӯҳ:Флораи Амрикои Шимолӣ