open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рӯйдодҳои соли 2008

## [[Тоҷикистон дар соли 2008]]
### [[Январ]]и соли [[2008]]
* Шумораи мақолаҳои Википедиаи Тоҷикӣ ба 8 700 расид.
* 20 январ – агрегати якум ва 31 июли соли 2009 агрегати охирин – чаҳоруми НБО Сангтӯда–1 ба кор даромад.
### [[апрел]]и соли [[2008]]
* 15 апрел – ҷамъияти саҳомии кушодаи «Нерӯгоҳи барқи обии Роғун» таъсис ёфт.
### [[июл]]и соли [[2008]]
*  25 июл – бо укази Президент Эмомалӣ Раҳмон ба тафтиши ҳама гуна корхонаҳои хурду миёна, ба мўҳлати ду сол маратория эълон карда шуд.
### [[август]]и соли [[2008]]
*  25 август – дар ш. Душанбе Кохи Миллат (ба сохтмонаш соли 2002 шурӯъ карда буданд), «Боғи устод Рӯдакӣ» ва дар он ҳайкали Рӯдакӣ кушода шуд.
### [[сентябр]]и соли [[2008]]
* 6 сентябр – дар ш. Душанбе Симпозиуми байналмилалии илмӣ ба муносибати 1150 – солагии Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ баргузор гардид.
### [[Октябр]]и соли [[2008]]
*  21 октябр – Парламенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Протоколи Киоторо (11 декабри соли 1997 оид ба тоза нигоҳ доштани иқлим) тасдиқ кард.
### [[Ноябр]]и соли [[2008]]
*  5 ноябр – студияи телевизиони ТВ Ҷаҳоннамо таъсис ёфт. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ
 
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2008
Нозим Сафаров

**Нозим Сафаров** (26 феврали 1939, ноҳияи Ленин — 2016, Душанбе) — муаррихи тоҷик, доктори илмҳои таърих (1988), профессор (1990).

## Зиндагинома
Соли 1963 факултети таърихи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои 1963—1964 муаллими мактаби миёнаи № 1 ноҳияи Данғара, 1963—1965 методисти шуъбаи маорифи ноҳияи Данғара, 1965—1968 аспиранти кафедраи таърихи ҲКИШ, 1968—1970 муалими таърихи ҲКИШ-и донишкадаи омӯзгории пойтахт, 1970—1973 мудири шуъбаи хонаи маорифи КМ ҲК Тоҷикистон, 1974—1978 муаллими калон, дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ, 1978—1980 деканифакултети педагогика, 1980—1990 декани факултети такмили ихтисоси директорони мактаби миёнаи назди Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд. Солҳои 1990—1992 ҳамчун директори Донишгоҳи такмили ихтисоси муаллимони ҶШС Тоҷикистон ва ҳамзамон муаллими ҳамкори донишгоҳи омӯзгории пойтахт кор кардааст. Муаллифи зиёда аз 50 мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ мебошад. Оид ба Ҳизби Коммунисти Тоҷикистон ва масъалаҳои тайёр намудани кадрҳои омӯзгорӣ дар давраи сохтмони сотсиализм кори илмӣ бурдааст.

## Осор
* Коммунистическая партия Таджикистана и вопросы подготовки учительских кадров в годы построения социализма, Д., 1969;
* Ленинская забота об учителе в годы строительства социализма, Д., 1970;
* Ленинские идеи о народном образовании и их осуществление в Таджикистане, Д., 1970;
* Ликвидация неграмотности женшин — таджичек в годы построения социализма, Д., 1971;
* Методические советы по изучению истории КПСС, Д., 1975.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Хоҷамурзо Салбиев

**Хоҷамурзо Салбиев** (13 апрели 1908, ноҳияи Киров, ҶАШС Осетияи Шимолӣ — 24 сентябри 1975, Душанбе) — иқтисоддони тоҷик, доктори илмҳои иқтисодӣ (1968), профессор (1968), Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1974).

## Зиндагинома
Соли 1931 Донишгоҳи коммунистии меҳнаткашони Шарқро хатм кардааст. Солҳои 1923—1924 вожати отряди пионерӣ ва котиби ташкилоти комсомолии деҳаи Элхоторо, 1924—1925 раиси Бюрои пионерии назди Комитети комсомоли вилояти Осетияи Шимолӣ, 1925—1927 котиби Комитети комсомоли округи Беслан-Тулатов, 1927—1932 донишҷӯ, ассистенти калон, дотсенти кафедраи иқтисоди сиёсии Донишгоҳи коммунистии меҳнаткашони Шарқ (ш. Москва), 1932—1933 мудири шуъбаи таблиғот ва ташвиқоти Комитети ҳизбии ноҳияи Алигар-Ардови ш. Алгари ҶАШС Осетияи Шимолӣ, 1933—1934 муҳаррири нашриёти «Партиздат»-и КМ ВКП ва роҳбари Нашриёти миллию ҳизбии Кавкази Шимолӣ, 1934—1935 инструктори масъули КМ ҲК(б) Тоҷикистон, 1935—1937 донишҷӯи Институти профессураи сурхи хоҷагии ҷаҳонӣ ва сиёсати ҷаҳонӣ, муаллими иқтисоди сиёсии Донишкадаи инжинерии нақлиёт (ш. Москва), 1937—1944 ҷонишини комиссари халқии маорифи ҶШС Тоҷикистон буд. Солҳои 1938—1944 ҳамчун муаллими иқтисоди сиёсии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1944—1946 вазири маорифи ҶАШС Осетияи Шимолӣ, 1946—1975 мудири кафедраи иқтисоди сиёсии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко кор кардааст. Муаллифи зиёда аз 70 асару мақолаҳои илмӣ мебошад ва дар таълифотҳояш паҳлӯҳои мухталифи масъалаҳои тараққиёти иқтисодии Тоҷикистонро дар солҳои 30-50 асри XX баррасӣ кардааст. Бо ду ордени «Нишони фахрӣ», ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ва якчанд медалҳо мукофотонида шудааст.

## Осор
* Развитие столицы Таджикской ССР, Сталинабада, Сталинабад, 1952;
* Социалистический путь развития Таджикистана, расцвет его экономики и культуры, Сталинабад, 1955.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Нуриддин Салимов

**Нуриддин Салимов** (02.02.1940, ноҳияи Дарвоз — 2002, Душанбе) — файласуф, номзади илмҳои фалсафа (1971), профессор (1993).

## Зиндагинома
Соли 1965 факултети забон ва адабиёти Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм намудааст. Солҳои 1965—1968 аспирант, 1968—1984 муаллим, дотсент, иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи марксизм-ленинизми донишкадаи номбурда буд. Ҳамзамон солҳои 1977—1980 вазифаи муовини декани факултети математика оид ба корҳои тарбиявӣ-сиёсиро ба уҳда дошт. Солҳои 1984—1989 дар КМ Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон ба сифати мушовири Хонаи маорифи сиёсии КМ Тоҷикистон фаъолият намудааст. Солҳои 1989—1990 директори филиали Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко дар ш. Қурғонтеппа, 1990—1993 ректори Донишгоҳи давлатии ба номи Н. Хусрав буд. Солҳои 1993—1995 профессор, 1995—2002 ба ҳайси мудири кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев фаъолият намудааст. Ҳамзамон солҳои 1969—1995 воқеанигори сиёсии телевизион ва радиои тоҷик шуда кор кардааст. Муаллифи зиёда аз 200 асару мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Мавзӯи тадқиқотҳои ӯро масъалаҳои фалсафаи иҷтимоӣ, иҷтимоию сиёсии замони муосир, ваҳдати миллӣ ва ғайра дар бар гирифтаанд. Бо унвони «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (2000) сарфароз гардидааст.

## Осор
* Сохтори иҷтимоии Тоҷикистон, Д., 1975;
* Қувваи пешбарандаи ҷамъият, Д, 1983;
* 60-солагии ташкилёбии Тоҷикистон, Д., 1984;
* Баъзе проблемаҳои иҷтимоӣ- сиёсӣ дар замони бозсозӣ, Д., 1991;
* Ваҳдат-якдилӣ, Д., 1997; Фалсафаи зиндагӣ, Д., 1997;
* Фалсафаи ваҳдати миллӣ, Д., 2000;
* Асосҳои фалсафа (Дастури таълимӣ, бо ҳаммуаллифӣ), Д.,1999.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон
Ниёз Сафаров

**Ниёз Сафарович Сафаров** (тав. 12. 08. 1931, деҳаи Работингаки ноҳияи Шӯрообод), равоншиноси тоҷик. 
## Зиндагинома
Соли 1949 Донишкадаи муаллимтайёркунии ш. Кӯлобро хатм намудааст. Солҳои 1950–1952 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Сталинобод ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил кардааст. Солҳои 1952–1954 муаллими кафедраи педагогика ва психологияи Донишкадаи муаллимтайёркунии ш. Кӯлоб, 1955–1957 декани факултети таъриху филологияи Донишкадаи омӯзгории ш. Кӯлоб, 1957–1960 муовини директори Донишкадаи омӯзгории ш. Кӯлоб оид ба таълим ва корҳои илмӣ, 1962–1968 муаллими калони кафедраи равоншиносии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1968–1969 сардори Раёсати кадр ва мутахассисони ҷавони Вазорати маорифи халқи Тоҷикистон буд. Солҳои 1969–1991 ҳамчун сардори Раёсати мактабҳои олӣ ва миёнаи махсус, мактаби олӣ ва илм, маълумоти олӣ ва миёнаи махсус, маълумоти олии Вазорати маорифи Тоҷикистон кор кардааст. Солҳои 1991–1995 муовини Вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1995–1996 Мушовири давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм ва масоили иҷтимоӣ, 1996–1997 Мушовири давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм, фарҳанг ва масоили иҷтимоӣ, 1997–1999 Мушовири давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва сардори Раёсати сиёсати иҷтимоии Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон буд. Аз соли 2000 то ба имрӯз ҳамчун мушовири ректори Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон фаъолият дорад. 
## Ҷоизаҳо
Бо орденҳои «Нишони фахрӣ»(1961,1971), медали «Барои меҳнати шоён», ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И. Ленин, медали «Ветерани меҳнат» (1985), ордени «Дӯстӣ» (1999) ва ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз карда шудааст.
 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*  

Гурӯҳ:Равоншиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Йулдош Сафаров

**Йулдош Сафаров** (тав. 20. 10. 1934, деҳаи Дарбанди ноҳияи Бойсуни ҶШС Ӯзбекистон), забоншинос, номзади илмҳои филологӣ (2002), дотсент (2004). 
## Зиндагинома
Солҳои 1953–1958 дар факултети таърих ва филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Сталинобод ба номи Т.Г. Шевченко таҳсил намудааст. Аз соли 1958 ҳамчун мудири кабинети забон ва адабиёти тоҷик, ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият мекунад. Ҳамзамон солҳои 1958–1971 вазифаи раиси радиошунавонии донишкадаи омӯзгориро ба уҳда дошт. Оид ба забони осори насри муосири тоҷик, аз ҷумла роҷеъ ба забон ва услуби Раҳим Ҷалил, Ҳабиб Юсуфӣ, Пайрав Сулаймонӣ, Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода ва дигарон тадқиқоти илмӣ бурдааст.
## Осор
Таснифоти калимаҳои русию интернатсионалии асарҳои Раҳим Ҷалил аз рӯи маъно, Д., 2001; Луғати чандомади калимаҳои русӣ-интернатсионалии асарҳои Раҳим Ҷалил, Д., 1993; Ихтисораҳо дар асарҳои Раҳим Ҷалил, Д., 1994; Калимаҳои мураккаби кӯтоҳкардашуда дар асарҳои Раҳим Ҷалил // Мактаби советӣ, Д., 1989, №11; Баъзе хусусиятҳои луғавии ашъори С. Айнӣ // Паёми донишгоҳи омӯзгорӣ (бахши филологӣ ва ҷомеашиносӣ), Д., 1997, №5.

 
 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*  

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Исмоил Сафаров

**Исмоил Иброҳимович Сафаров** (тав. 20.02.1948, ноҳияи Ваҳдат) — кимёшинос, номзади илмҳои химия (1989), дотсент (1990).

## Зиндагинома
Соли 1970 факултети биология-химияи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои 1970—1971 коромӯз-тадқиқотчии донишкадаи номбурда буд. Солҳои 1971—1972 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1972—1975 дар шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Институти равандҳои нефтохимияи Академияи илмҳои Озарбойҷон таҳсил кардааст. Солҳои 1975—1993 ҳамчун муаллим, муаллими калон ва дотсенти кафедраи химия ва биологияи органикии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко фаъолият намудааст. Ҳамзамон солҳои 1981—1993 вазифаи муовини декани факултети биология-химия оид ба таълимро ба уҳда дошт. Солҳои 1993—1994 ба ҳайси сармутахассис ва муовини сардори Раёсати таҳсилоти миёна ва олии касбии Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1995—2007 сардори Раёсати илм, 2007—2009 мудири шуъбаи таҳсил ва ислоҳоти соҳаи маориф кор кардааст. Аз 2009 то ба имрӯз сармутахассиси Шуъбаи таҳсил ва ислоҳоти соҳаи маорифи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Ҳамчунон аз соли 2000 аъзои Шӯрои эътирофи мутақобилаи ҳуҷҷатҳои таҳсилот ва унвонҳои илмии Кумитаи ҳамгироии иқтисодии Аврупову Осиё (Белорусия, Россия, Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон), аъзои Шӯрои марказии маърифати экологии давлатҳои Осиёи Марказӣ ва аз соли 2005 раиси Шӯрои коршиносони фанни биологияи назди Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон аст.

Муаллифи зиёда аз 100 корҳои илмӣ ва илмию методӣ аст, ки дар онҳо гурӯҳивазкунии термикии эфирҳои аллилфенилӣ ва дигар масъалаҳои химиявӣ баррасӣ шудаанд. Муаллифи ду китоби дарсӣ ва ду ихтирооти илмӣ аст. Дар конференсияҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ бо маърӯзаҳо баромад намудааст. Аввали солҳои 80-уми асри ХХ дар татбиқи барномаи илмию техникии умумииттифоқии «Реактив» ширкат варзида, дар муддати чаҳор сол ба ҳосил кардани қариб 50 моддаи нави химиявӣ ноил мегардад, ки як қисмати онҳо ба мундариҷаи каталогҳои умумииттифоқии истеҳсоли реактивҳои химиявӣ дохил шуданд. Бо «Медали нуқра»-и намоишгоҳи комёбиҳои хоҷагии халқи ИҶШС, нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1993) ва унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (1998) қадр карда шудааст.

## Осор
* Химияи органикӣ (китоби дарсӣ барои синфҳои 10, бо ҳаммуаллифӣ), Д., 2006;
* Экология (китоби дарсӣ барои синфҳои 9, бо ҳамммуаллифӣ), Д., 2006.

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
* 

Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Мавҷуда Сайфуллоева

**Мавҷуда Сайфуллоева** () — номзади илмҳои педагогӣ (1987), дотсент (1991).

## Зиндагинома
Соли 1967 факултети забон ва адабиёти Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Ленинобод ба номи С. М. Кировро хатм кардааст. Солҳои 1967—1969 муаллими мактаби миёнаи № 1 ш. Ленинобод, 1969—1970 муаллими мактаби миёнаи № 53 ш. Душанбе, 1970—1992 муаллими калони кафедраи педагогикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1983—1984 аспиранти ҳамин донишкада буд. Айни ҳол дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б. Ғафуров кор мекунад. Муаллифи зиёда аз 20 мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ мебошад. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» қадр карда шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
 

Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Зарина Сайфуллоева

**Зарина Хайруллоевна Сайфуллоева** (тав. 02.02.1974, шаҳри Душанбе) — сиёсатшинос ва забоншинос, доктори илмҳои педагогика (2017).

## Зиндагинома
Солҳои 1991–1996 дар факултети забонҳои романию германии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ таҳсил намуда, онро бо ихтисоси омӯзгори забонҳои олмонӣ ва англисӣ хатм кардааст. Солҳои 1993–1998 лаборанти кафедраи забони олмонӣ, 1999– 2004 ассистенти кафедраи методикаи таълими забонҳои хориҷӣ ва ихтисоси дуюм, 2001–2004 аспиранти кафедраи сиёсатшиносӣ, 2004–2008 муаллими кафедраи лингводидактикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ буд. Аз соли 2008 муаллими калони кафедраи забони олмонӣ ва методикаи таълими он. 2012-2015 муовини декан оид ба корҳои илмии факултети забонҳои романӣ германӣ, 2015-2018 мудири кафедраи забони олмонӣ ва методикаи таълими он ва аз соли 2018 декани факултети забонҳои романӣ германӣ дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ  аст. Муаллифи як рисола ва 8 мақолаи илмию методӣ мебошад, ки дар онҳо оид ба масъалаҳои таҳкими сулҳ дар Тоҷикистон, бунёди ҷомеаи шаҳрвандӣ дар кишвар ва методикаи таълими забонҳои хориҷӣ тадқиқот ба анҷом расидааст.
## Осор
* Роль ОБСЕ и неправительственных организаций в укреплении мира и создании гражданского общества в Таджикистане, Д., 2007; 
* Роль Европейского союза в установлении мира в Республике Таджикистана // Вестник Таджикского Национального Универститета, № 3, 2007.
* Методические рекомендации  преподавателям  вузов для применение интерактивных методов в обучении немецкому языку. - Душанбе: ТГПУ, 2013. - 20 с. (на тадж.яз.). (1,22 п.л.)
* Методические рекомендации  преподавателям  вузов для сопоставление грамматических явлений немецкого языка с таджикским языком. – Душанбе:  ТГПУ, 2014. - 18 с. (на тадж.яз.). (1,20 п.л.)
* Методические рекомендации  преподавателям  вузов для применение современной технологии в обучении немецкому языку. – Душанбе: ТГПУ, 2015. - 20 с. (на тадж.яз.). (1,22 п.л.)
* Технология формирования коммуникативной компетентности студентов в процессе обучения двум иностранным языкам: Монография. – Душанбе: Ирфон, 2016. - 224 с. (14,48 п.л.)

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Аъзам Сафаров

**Аъзам Сафаров** (тав. 20. 12. 1920, ноҳияи Айнӣ – ваф. маълум нест), файласуф, номзади илмҳои фалсафа (1965), дотсент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ. 
## Зиндагинома
Соли 1951 шуъбаи ғоибонаи факултети таърихи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Сталинобод ба номи Т.Г. Шевченко ва соли 1952 мактаби олии Кумитаи бехатарии давлатии ИҶШС-ро дар ш. Москва хатм кардааст. Солҳои 1978–1985 ҳамчун дотсенти кафедраи фалсафаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко кор кардааст. То ба донишкадаи омӯзгории пойтахт ба кор омаданаш дар вазифаи ходими калони илмии Шуъбаи фалсафаи АИ Тоҷикистон, муаллими калони кафедраи фалсафаи Донишкадаи омӯзгории ш. Ленинобод ва дотсенти Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Кӯлоб фаъолият намудааст. Муаллифи зиёда аз 50 корҳои илмӣ ва илмию оммавӣ мебошад. Бо 5 медал мукофотонида шудааст.
## Осор
* Моҳияти иҷтимоии Суфизм, Д., 1965.
 
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
* 
 

Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Рӯйдодҳои соли 2001

## [[Тоҷикистон дар соли 2001]]
### [[Сентябр]]и соли [[2001]]
*  сентябр – 2700 – солагии китоби муқаддаси «Авесто» ҷашн гирифта шуд.

### [[Июн]]и соли [[2001]]
* 15 июни соли 2001 — аъзои Созмони ҳамкории Шанхай гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон.

### [[Май]]и соли [[2001]]
*  7 май – бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Мирзо Турсунзода унвони олӣ «Қаҳрамони Тоҷикистон» дода шуд.
 
## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ 

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2001
Рӯйдодҳои соли 2003

## [[Тоҷикистон дар соли 2003]]

### [[Март]]и соли [[2003]]
* дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сиёсати додани қарзи хурд пеш гирифта шуд.

### [[Август]]и соли [[2003]]
* Қонун «Дар бораи таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсили баъд аз хатми мактаби олӣ» қабул гардид.
  
## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2003
Рӯйдодҳои соли 2004

## [[Тоҷикистон дар соли 2004]]
### [[Июл]]и соли [[2004]]
*  15 июл – Қонун «Дар бораи ҷавонон ва сиёсати давлатии ҷавонон» қабул гардид.

### [[Декабр]]и соли [[2004]]
*   3 декабр – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Кодекси нави андоз қабул гардид.
*   3 декабр – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Кодекси нави гумрук қабул гардид.

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ
 
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2004
Рӯйдодҳои соли 2005

## [[Тоҷикистон дар соли 2005]]
### [[Феврал]]и соли [[2005]]
*  27 феврал – интихобот ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон барпо гардид.
### [[Сентябр]]и соли [[2005]]
*  3 сентябр – студияи телевизиони «Сафина» (ТВС) таъсис ёфт.
## [[Октябр]]и соли [[2005]]
*   20 октябр – Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон таъсис ёфт.
## [[Ноябр]]и соли [[2005]]
*  15 ноябр – Ҳизби аграрии Тоҷикистон таъсис ёфт.

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2005
Рӯйдодҳои соли 2002

## [[Тоҷикистон дар соли 2002]]
### [[Май]]и соли [[2002]]
*  3 май – «Консепсияи миллии маълумоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул карда шуд.
*  10 май – Қонун «Дар бораи хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ)» қабул гардид.
*  10 май– Қонун «Дар бораи авфи шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон бинобар қонунигардонии маблағҳояшон» баромад.
*  12 май - Рӯзи «Шашмақом» эълон гардид. Минбаъд ҳар сол ин рӯз ҷашн гирифта мешавад. 
*  18 май – сокинони шаҳри Душанбе аввалин бор бо шабакаи Интернет пайваст гардиданд.

## Эзоҳ

* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ
Гурӯҳ:Соли 2002
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2002
Рӯйдодҳои соли 2009

## [[Тоҷикистон дар соли 2009]]
## [[Март]] [[2009]]
* 6 март – мувофиқи фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 8 март «Рӯзи модарон» эълон гардид.  
* 19 март – ба сохтмони роҳи оҳани Душанбе – Ваҳдат – Қурғонтеппа шурӯъ карданд. 
* 21 март  – дар ш. Душанбе аввалин меҳмонҳонаи 5 ситорадор («Ҳайат») сохта шуд.

## [[Май]] [[2009]]
* 30 май – мувофиқи Укази Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар гуна қарзи деҳқонон, ки то 1 январи соли 2008 ҷамъ шудаанд (548 млн. доллари амрикоӣ) аз онҳо бардошта шуд.
## [[Июл]] [[2009]]
* 1 июл – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равзанаи ягона» ҷорӣ гардид.
## [[Сентябр]] [[2009]]
* 3 сентябр – сохтмони нақби «Шар – Шар» (Нақби автомобилгарди «Озодӣ») ба итмом расид.
* 30 сентябр – бо қарори ЮНЕСКО «Наврӯз» ҷашни байналмилалӣ гардид.
## [[Октябр]] [[2009]]
* 5 октябр -  дар ш.Душанбе Симпозиуми байналмилалии «Мероси Абӯҳанифа ва аҳамияти он дар муколамаи тамаддунҳо» баргузор гардид. Соли 2009 – соли бузургдошти Имоми Аъзам (Абӯҳанифа) эълон гардид.
* 5 октябр  – Қонуни нави забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул карда шуд ва минбаъд ин рӯз ҳамчун «Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» қайд карда мешавад.
## [[Ноябр]] [[2009]]
* 29 ноябр -  сохтмони Хати баландшиддати барқии «Ҷануб – Шимол» (ЛЭП – 500), ки 16 сентябри соли 2006 сар шуда буд, ба итмом расид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ
 
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2009
Ангезаи касалӣ

**Ангезаи касалӣ** — мавҷудотеро гӯянд, ки боиси cap задани касалиҳои сироятии одаму ҳайвонот ва рустанӣ мегарданд. Ба ангезаи касалӣ бактерияҳо, занбӯруғҳо, риккетсияҳо, микоплазмаҳо, вирусҳо ва ғ. мансубанд.

Ангезаи касали ба организм бо роҳи нафас, аъзои ҳозима, роҳҳои бавлу таносул, пӯст, милки чашм дохил мешавад. Як гурӯҳи ангезандаҳо бевосита дар хун, лимфа ва дохили ҳуҷайраҳо инкишоф ёбанд, гурӯҳи дигар бо хун ба узвҳо ва бофтаҳои дигари организм мегузаранд. Ҷои ба организм дохилшудаи ангезаи касалӣ илтиҳоб пайдо карда, дар узвҳо тағйироти рефлексӣ, иммунологӣ ва морфологӣ ба амал меояд, ҷараёни мубодила дар организм халал меёбад. Ба ангезаи касалии рустаниҳо ва дарахтони мева занбӯруғ, бактерия, вирус, организмҳои микоплазмамонанд, содатаринҳо, обсабзҳо ва баъзе рустаниҳои пӯшидатухм мансубанд.

Ангезаи касалӣ чанд навъ мешавад: 
* якумин – ба дарахтони мева бори аввал сироят мекунад (мас., ангезаи касалии ҷел);
* дуюмин – баъди сироят кардани мавҷудоти касалиовари ибтидоӣ ба рустанӣ дохил мешавад (мас., ангезаҳои тосаки пенисиллёзӣ ва аспергиллёзӣ баъди аз пероноспороз сироят ёфтани ток);
* мутаҷовиз – ба рустанӣ ворид шуда, ғизо мегирад ва дар бофтаҳои он афзоиш мекунад (мас., ангезаҳои пероноспороз, ҷел);
* махсус – ба узвҳои муайяни рустанӣ ё гурӯҳи рустаниҳое, ки ба ҳам қаробат доранд, сироят менамояд (мас., ангезаҳои серкоспороз, меланоз);
* яккаҳомил – ҳама давраҳои инкишофаш дар як намуди рустанӣ ё навъҳои ба ҳам наздик мегузарад (аксари ангезаи касалиҳои ток);
* гуногунҳомил – ҳар давраи инкишофи онҳо дар рустаниҳои намудҳои гуногун мегузарад (мас, занбӯруғҳои ангезаи касалии занга);
* биотрофӣ – аз моддаҳои рустании ҳомил ғизо мегиранд (мас., ангезаи ҷел ва тосаки хокистарранг);
* некротрофӣ – пеш аз дохил шудан ба ҳуҷайраи рустании ҳомил бо заҳри худ ҳуҷайраро маҳв сохта, аз бофтаҳои маҳвшуда ғизо мегиранд;
* заҳрӣ – заҳр хориҷ карда, рустании ҳомилро касал мекунад (мас., ангезаҳои вертисиллёз, армилляриоз, пенисиллёз);
* гистотропӣ – фақат дар бофтаҳои муайяни рустании ҳомил инкишоф ёфта, афзоиш мекунад (мас., ангезаи сурхакони ток фақат ба рагҳои барг осеб мерасонад).

Аз рӯи манбаи сироят ангезаи касалиҳо аэрогенӣ – бо ҷараёни ҳаво паҳн шуда, ба рӯи рустанӣ мешинанд (ангезаҳои ҷел, тосаки хокистарранг) ва хтоногенӣ – ба рустанӣ аз хок ворид мегарданд (ангезаҳои вертисиллёз, армилляриоз, фузариоз) мешаванд. Ангезаи касали ба рустанӣ танҳо дар мавриди муҳайё будани шароити мусоиди ғизогирӣ ва инкишоф сироят мекунад.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Ангезаҳои касалӣ
Новелла

**Новелла** - (итолиёвӣ. novella - навигарӣ) — яке аз жанрҳои хурди адабии наср, ки аз ҷиҳати ҳаҷм монанди ҳикоя (ҳикоятҳои "Гулистон (асар)"- и Саъдӣ, "Баҳористон"- и Ҷомӣ ва ғайра) монанд буда, воқеаҳои дарбаргирифтааш аз ҳикоя фарқ мекунад. Аз рӯи гуфтаи И. Ҳоте новелла "воқеаи мислаш диданашудае, ки дар ҳаёт рӯй медиҳад".

## Таърихи пайдоиши жанр
Новелла ба сифати жанри мустақил бо ҳамин ном дар адабиёти давраи эҳёи Ғарб дар адабиёти Итолиё эҷод шуда, баъд дар адабиёти Англия, Фаронса, Испания ва дигарҳо паҳн шуд. Г. Мопасан, Антон Чехов ва дигарон устодони ин жанранд.

## Дар адабиёти муосири тоҷик
Ин жанр (**новелла**) дар адабиёти муосири тоҷик бо таъсири адабиёти рус пайдо шуд, ҳарчанд дар гузаштаи адабиёти тоҷик заминаи ба новелла монанд мавҷуд буд. Намунаҳои новелла дар ҳикоятҳои Ҳаким Каримов, Раҳим Ҷалил ва ғайра намудор аст.

## Сарчашмаҳо
* Аз Википедияи русӣ  Новелла

Гурӯҳ:Жанрҳои адабӣ
Ангезаҳои рушди рустанӣ

**Ангезаҳои рушди рустанӣ**, ё **фитоҳормонҳо** — пайвастҳои табиӣ ё сунъӣ, ки рушду инкишофи рустаниро метезонанд. Ба ангезаҳои табиӣ фитогормонҳо (аз қабили ауксинҳо, гиббереллинҳо, ситокининҳо) ва баъзе витаминҳо мансубанд. Баъзе ангезаҳо, бахусус аз гурӯҳи ауксинҳо (гетероауксин, кислотаи индолбутанат ва кислотаи α-нафтиласетат)-ро бо роҳи синтез ҳосил кардан мумкин аст. Моддаҳои гурӯҳи ауксинҳоро барои тезондани решагирии қаламчаҳои дарахтони мева (олу, олуболу ва ғайра) ва рустаниҳои ороишӣ истифода мебаранд. Моддаҳои гурӯҳи гиббереллинҳо рушди поя ва раванди ҳосилшавии меваро метезонанд. Ангезаҳои сунъӣ фаъолияти ингибиторҳои рушди даруниро қисман суст карда, фаъолияти фитогормонҳоро афзун мегардонад. Ангезаро дар шакли маҳлул, хамира, эмулсия, аэрозол, буғ истифода мебаранд. Дар натиҷаи кор фармудани ангеза дарахтони мева зуд гул карда, самар меоранд, андозаи мева калон (мас., ангур) мешавад. Ангезаро барои пешгирии рехтани меваи дарахтони себу нок, аз ҳолати карахтӣ баровардани тухмӣ, зуд пухта расондани меваҳои ғундошта ва ғ. низ ба кор мебаранд.

## Ҳамчунин нигаред
* Ауксинҳо
* Гиббереллинҳо
* Кининҳо
* Танзимкунандаҳои рушди рустанӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Никелл Л. Дж., Регуляторы роста растений, М., 1984;
* Кефели И., Прусакова Л. Д., Химические регуляторы растений, М., 1985.

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Фитоҳормонҳо
Ангезаҳои фаъолияти асаб

**Ангезаҳои фаъолияти асаб** — доруҳое, ки фаъолияти рӯҳӣ ва ҷисмонии организмро метезонанд.

Ангезаҳои фаъолияти асаб вобаста ба хусусияти таъсир қувватбахш, рӯҳгиро (психотропӣ), рӯҳнавоз, ноотропӣ ва ғ. мешаванд. Баъзе давоҳои дигар низ хусусияти ангезаҳоро доранд, чунончи, алкалоидҳои стрихнин, секуринин ва бархе аз давоҳои наботӣ. Стрихнин ва секуринин марказҳои ҳароммағзро меангезанд. Стрихнин узвҳои ҳис, аз ҷумла фаъолияти анализаторҳои босираро низ ангезиш медиҳад. Доруҳои мазкурро асосан дар мавриди нимфалаҷ ва фалаҷ, заъфи умумии мубодилаи моддаҳо, беҳолӣ (астения) таъйин мекунанд. Давоҳои наботӣ бештар дар ҳолатҳои хастагӣ, астения, гипотензия ва ғ. таъйин карда мешаванд. Доруҳои қувватбахш фаъолияти марказҳои муҳими майнаи дарозрӯяро, ки нафаскашӣ ва гардиши хунро танзим менамоянд, пурзӯр мегардонанд. Кофеин, кофур, стрихнин ва ғ. доруҳои қувватбахши асосӣ мебошанд. Дар мавриди истифодаи доруҳои рӯҳафзо хастагӣ то андозае рафъ, қобилияти корӣ барқарор ва табъ болида мешавад. Доруҳои рӯҳнавоз ҳангоми рӯҳафтодагии ботинӣ эътимодбахшанд. Баъзеи онҳо таъсири норадреналин (гормони мағзи ғадуди болои гурда)-ро пурзӯр мекунанд.

## Ҳамчунин нигаред
* Доруҳои ангезишовар
* Доруҳои рӯҳафзо

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Системаи асаб
Ангезиш

**Ангезиш** — қобилияти ба таъсири муҳити берунӣ ва дохилӣ ҷавоб гардонда тавонистани организми зинда. Тағйироти омилҳои муҳити беруна боиси дигаргунии мубодилаи моддаҳо мешавад; организми зинда аз ҳолати нисбатан ором ба ҳолати фаъол мегузарад. Материяи зинда ангезишро ҳис карда, ба он бо ҳолати тағйирёбии ғайримахсус (тез шудани мубодилаи моддаҳо, тағйир ёфтани потенсиали электрӣ, ҳолати физколлоидии протоплазма) ё махсус (гузарондани импулси асаб, кашиш хӯрдани мушак, ҷудо шудани луоб) ҷавоб мегардонад.

## Ҳамчунин нигаред
* Ангезаҳои фаъолияти асаб

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зитшиносӣ
Анҳидрит

**Анҳидри́т** ( — ҳиссачаи инкорӣ ва  — «об», яъне «оби рехта») — минерал, формулаи химиявиаш Ca [SO4]. Системаи кристаллбандиаш ромбӣ; кристаллҳояш пулакчаю призмашакл ва псевдокубӣ. Рангаш сафед, хокистарӣ, кабудча ва сурхча. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос — 3—3,5; зичиаш 2800—3000 кг/м3 ; зудшикан. Аз намии ҳаво ҳаҷмаш то 30 % афзуда, ба гипс табдил меёбад. Дар ҷинсҳои таҳшин, хусусан дар доломитҳо, оҳаксангҳои доломитдор, конҳои намак, гипс, баъзан дар рагҳои гидротермалӣ вомехӯрад;

## Ҷинси таҳшин
Анҳидрит ҷинси таҳшинест, ки асосан аз минерали ангидрит иборат буда, маҳсули таҳшини химиявии сулфати калсий дар кӯлу мурдобаҳои хушкшаванда мебошад. Дар табиат аксар қабат-қабат мехобад. Ангидрит ҳамчун нурии минералӣ ва барои тайёр кардани семент ба кор меравад. Конҳои он дар ноҳ-ҳои Исфара, Темурмалик ва водии Вахш мавҷуданд.

## Нигаред низ
* Гипс
* Алебастр

## Адабиёт
* Бетехтин А. Г. Курс минералогии. Государственное Издательство геологической литературы, Москва, 1951, 542 с.
* Hardie, L.A. (1967), The gypsum-anhydrite equilibrium at one atmosphere pressure // American Mineralogist: 52: 171—200.

## Пайвандҳо
* Ангидрит в базе данных минералов

Гурӯҳ:Минералҳои калсий
Гурӯҳ:Сулфатҳо (минералҳо)
Гурӯҳ:Пайвастҳои калсияй аз рӯи алифбо
Алиризо Бейронванд

**Алиризо Бейронванд** (, 22 сентябри 1992, Сароби Ёс, Эрон) — футболбози эронӣ, дарвозабони бошгоҳи «Антверпен» ва тими миллии футболи Эрон

## Собиқаи бошгоҳӣ
Алиризо Бейронванд дар бошгоҳи «Нафт»-и Теҳрон ба футболи ҳирфаӣ қадам ниҳод. Бори нахуст дар дидори «Нафт» бо «Домош»-и Гелон, дар чаҳорчӯби бозиҳои Ҷоми Эрон (15 октабри 2011) ба майдон омад. Бейронванд дар мавсими 2013-14 дарвозабони аввали «Нафт» буд ва дастааш дар он масим дар мусобиқаи лигаи бартари Эрон ба мақоми сеюм расид. Бейронванд қарордоди худ бо «Нафт»-ро то соли 2019 тамдид кард. Баъдан дастаи «Перспулис»-и Теҳрон ба Бейронванд таваҷҷуҳ намуд, аммо «Нафт» намехост ӯро аз даст бидиҳад. Саранҷом, пас аз поёни фасли 2015-16-и мусобиқаи қаҳрамонии Эрон, Алиризо дар таърихи 16 майи 2016, бо ақди қарордоди дусолае ба «Перспулис» пайваст.

## Собиқа дар тими миллӣ
4 анвари соли 2015 Алиризо Бейронванд бори аввал дар ҳайати мунтахаби Эрон дар доираи бозиҳои рафиқона бо тими мунтахаби Ироқ дидор анҷом дод (Ироқ 0 : 1 Эрон). Ӯ дар бозиҳои интихобии Ҷоми Ҷаҳон — 2018 ҳамчун дарвозабони асосии мунтахаби Эрон бозӣ кард. Бейронванд дар ин силсилабозиҳо маҳорати хуби касбӣ нишон дод, ки натиҷааш мунтаби Эронро ба Ҷоми Ҷаҳон равона кардан буд. Дар ҶҶ дастаи Алиризо дар гурӯҳи В (Испания, Португалия, Эрон, Марокаш) қарор дошт. Дар се вохӯрӣ дар даврӣ гурӯҳӣ ҳарифон танҳо ду маротиба дарвозаи Алиризоро рахна карданд. Ӯ дар вохӯрии охирон бо мунтахаби Португалия зарбаи Криштиану Роналдуро аз зарбаи 11-метра гардонд.

## Омор

## Дастовардҳо
 «**[[Перспулис (бошгоҳи футбол)|Перспулис]]**»
* Қаҳрамони Эрон (**1**): 2016/17
* Барандаи Суперҷоми Эрон (**1**): 2017

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Профил ва омор дар сомонаи *Soccerway*
*Профили бозингар дар *transfermarkt.com*
* Профиль на persianleague.com
* Профиль на worldfootball.net

Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Нафти Теҳрон»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Перспулис»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Антверпен»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Боавишта»
Гурӯҳ:Футболбозони Эрон
Гурӯҳ:Бозигарони тими милии футболи Эрон
Гурӯҳ:Дарвозабонҳои футбол
Дилафрӯз Қурбонӣ

**Дилафрӯз Қурбонӣ** (*Қурбонова Дилафрӯз Авазовна*; тав. 2 июли 1981, деҳаи Душанбеи ноҳияи Фархор, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — нависанда ва и тоҷик, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон. Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2022).

## Зиндагинома
Қурбонӣ Дилафрӯз 2 июли соли 1981 дар деҳаи Душанбеи ноҳияи Фархор ба дунё омадаст. Айёми тифлию наврасияшро дар ҳамон ҷо паси сар кардааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи рақами № 52 ба омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Кӯлоб ҳуҷҷат супорида, пас аз таҳсил соҳибихтисос мегардад. Барои идома додани таҳсил, ба Душанбе раҳсипор мешавад. Дар Донишгоҳи давлатии ҳунарҳои зебои ба номи М. Турсунзода дохил шуда, ҳамзамон дар ансамбли эстрадии «Гулшан» ба фаъолияти сарояндагӣ шурӯъ мекунад. Дар ҷамъомадҳову чорабиниҳои давлатӣ ширкати фаъолона менамояд. Новобаста ба душвориҳои донишҷӯӣ чанд суруду оҳанг сабт кардаву ба навор мегирад. Дар барномаҳои театрӣ низ худашро санҷида, нақшофарӣ намудааст.

### Оила
Баъди хонадоршавӣ, худашро ба оила мебахшад ва саҳнаи ҳунарро тамоман тарк намуда, канор меравад. Бо амри тақдир чандин сол дар Федератсияи Россия кору зиндагӣ кардааст. Оиладор, соҳиби 3 фарзанд.

## Фаъолияти эҷодӣ
Ҳанӯз хонандаи синфи панҷум буд, ки шеъргунаҳоеро аз эҷоди хеш ба як дафтар ҷамъ оварда, мутаасифона, онро аз даст медиҳад. Ба сабаби ин зарба дигар аз навиштан даст мекашад, вале ҳеч гоҳ аз олами зебои адабиёту фарҳанг дур набуда. Чандин муддат аст, бо пеш омадани шароити мусоид қаламро дӯсту ҳамнафаси хеш қарор дода, ба навиштану эҷод машғул аст. Мусоҳибаву мақолаҳо, достонҳову ҳикояҳояш дар матбуоти даврӣ, аз ҷумла «Фирӯза», «Адабиёт ва санъат», «Ҷумҳурият», «Омӯзгор», «Ҷавонони Тоҷикистон», «Чархи гардун», «Оила», «Дишидак», «Роҳнамои хонавода» ва ғайра, пайваста рӯи чоп меоянд. Ба узвияти Иттифоқи журналистони Ҷумҳурии Тоҷикистон пазируфта шудааст.

### Китобҳо
Китобҳои то имрӯз рӯйи чоп омадааш:

* «Қуръоннома»- и доктор Умеди Маҷд (баргардон аз форсӣ ба сириллик)
* «Китоби орзуҳо»
* «Се нуқта»
* «Розҳои оиладорӣ»
* «Ҳикоятҳои оканда аз ҳаёт» — хотироти шифоҳии академик Муҳаммадҷони Шакурии Бухороӣ (рӯйи чоповаранда)
* «Мӯйсафед»-и Аминии Деҳақӣ (баргардон аз форсӣ ба сириллик)
* «Ҷуръае аз ҷом» аз «Ҳафт авранг»-и А. Ҷомӣ (баргардон аз форсӣ ба сириллик)
* «Шоҳмот бо мошини қиёмат»-и Ҳабиби Аҳмадзода (баргардон аз форсӣ ба сириллик)…

## Ҷоизаҳо

* Нишони «Аълочии матбуоти Тоҷикистон» (2022)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Занон-нависандаҳои асри XXI-и Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Bamboo Airways

**Bamboo Airways** дар Ветнам қарор дорад. Ҳавопаймо дар моҳи октябри соли 2018 оғоз хоҳад шуд. Дар оғози ҳавопаймо ҳавопаймои лизингӣ аз ҳавопаймо истифода мешавад.

Бо ширкати Airbus барои 24 ҳавопаймои A321neo шартнома бастанд. Дар таърихи 26 июни соли 2018 ширкат ширкати "Boeing" -ро барои 20 ширкати Boeing 787 Dreamliner имзо кард. Ҳавопаймо дар соли 2020 интиқол хоҳад ёфт.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ветнам
Ангиля

**Анги́ля** (Брит.) (, талаффуз ) — давлат, мулки Британияи Кабир.
Дарозии Ангиля қад-қади соҳил 61 км, масоҳаташ 108 км2, аҳолиаш 14436 нафар (2009).

Пойтахташ шаҳри Валли.

Воҳиди пулӣ — доллари Кариби Шарқӣ.

## Ҷуғрофиё
Дар ҷазираи ҳамноми гурӯҳи Ҷазираҳои Хурди Антил, дар Вест-Индия воқеъ гашта, дар шимол бо Уқёнуси Атлантик, дар ҷануб бо Баҳри Кариб ҳамсарҳад аст. Ба ҳайати Ангиля якчанд ҷазираҳои хурд (калонтаринаш Сомбреро) вориданд.

## Табиат
Ҳудуди Ангиля борику дароз ва ҳамвор (нуқтаи баландтаринаш аз с. б. 65 м) аст. Хокаш асосан аз оҳаксанг иборат буда, атрофаш бо рифҳои марҷонӣ иҳота шудааст. Кони намак ва захираи фосфат дорад.

## Иқлим
Иқлимаш тропикии пассатӣ, гарм. Набототи Ангиля саваннагии хушкидӯст. Соҳилҳои Ангиля аз моҳӣ ва дигар ҳайвоноти баҳрӣ бой аст.

## Аҳолӣ
92 фоизи аҳолии Ангиля америкоиҳои африкоинажод, боқимонда — дурагаҳо ва сафедпӯстон. Забони расмӣ — англисӣ. Аҳолӣ мӯътақиди ҷараёнҳои гуногуни динӣ буда, протестантизм бартарӣ дорад.

## Иқтисод
Иқтисоди Ангиляро асосан соҳаи хидматрасонӣ, шикори ҳайвоноти баҳрӣ, истеҳсоли конструксияҳои оҳанубетонӣ, ром, истихроҷи намак ва фосфат ташкил медиҳад. Савдояшро асосан бо ИМА, Тринидад ва Тобаго, Британия ба роҳ мондааст. Соҳаи кишоварзӣ он қадар тараққӣ накардааст. Барои таъмини эҳтиёҷоти дохилӣ картошка, нахӯд, ҷуворимакка, чойҷуворӣ кишт мекунанд; бо чорводорӣ — парвариши гӯсфанд, буз, хук ва парандапарварӣ машғуланд. Роҳҳои автомобилгард (105 км), бандарҳои баҳрӣ ва аэропорти байналхалқӣ дорад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

*
Мирхон Саидов

**Мирхон Саидов** (1906, ноҳияи Когон, ҶШС Ӯзбекистон — 23 марти 1978, Душанбе) — давлатмард, сиёсатмадор ва муаррихи тоҷик, номзади илмҳои таърих, дотсент.

## Зиндагинома
Солҳои 1919—1923 коргари устохонаи чармгарии ш. Бухоро, 1924—1929 донишҷӯи факултети коргарии Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна (ш. Тошкент), 1929—1931 котиби Комитети комсомолии ноҳияи Панҷ, 1931—1933 директори Истгоҳи мошинҳо ва тракторҳои (МТС) Сари Камар, 1933—1934 муовини раиси Комиҷроияи ноҳияи Ҷиликул, 1934—1935 директори Истгоҳи мошинҳо ва тракторҳои Сари Камар, 1935—1937 шунавандаи Институти марксизм-ленинизми ш. Тошкент, 1937—1939 ҷонишини раис ва раиси Комиҷроияи ВМКБ, 1939—1940 Комиссари халқии нигаҳдории тандурустӣ, 1940—1945 комиссари халқии зироат, 1945—1949 комиссари халқии молияи ҶШС Тоҷикистон буд.  

Солҳои 1949—1957 ҳамчун муовини ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко оид ба шуъбаи шабона, 1958—1965 дотсент, мудири кафедраи таърихи ИҶШС-и донишкадаи номбурда кор кардааст.  

Солҳои 1940—1949 депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 2-3) буд. 

## Ордену ҷоизаҳо
Бо орденҳои «Ленин», «Байрақи Сурхи Меҳнат», «Нишони фахрӣ», унвони фахрии «Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.

## Осор
* Трудяхщиеся Таджикистана в борьбе за освоение Вахшской долины и создание в ней базы тонковолокнистого хлопка, Сталинабад, 1956.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Ангио

«**Ангио**» ( – раг) — қисми калимаҳои мураккаб, ки маънои «раг» (дар одам), «системаи рагҳо» (дар ҳайвонот ё наботот)-ро дорад, мас., ангиография, ангионевроз, ангиоспазм ва ғ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пешвандҳо
Гурӯҳ:Рагҳо
Ангиография

**Ангиогра́фия** ( — *раг* +  — *навиштан*) — усули тадқиқи рентгенологии рагҳои хунгарди узвҳои гуногун (мағзи сар, дил, шуш, гурда ва ғайра) бо роҳи ба онҳо ворид намудани маводи контрастӣ, ки барои организм безарар мебошанд (чунин моддаҳо сояи аниқ дошта, ҷараёни ташхисро осон мегардонанд). Ангиографияро бо мақсади омӯзиши бо хун таъмин шудани узв ва ошкор намудани бемориҳои рагу бофтаҳо истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Томография
Ангиокардиография

**Ангиокардиография** — ба даст овардани тасвири рентгении шараён, варид ё ҷавфи дил баъди ба онҳо фиристодани моддаҳои контрастӣ.

Ангиокардиография имкон медиҳад, ки хусусиятҳои анатомӣ ва тағйироти дар натиҷаи бемориҳо рухдода, ҳамчунин самти ҳаракати хун дар узвҳои мазкур ошкор карда шаванд. Ба сифати моддаи контрастӣ аз пайвастҳои йод истифода мекунанд. Дар мавриди гумонбарӣ аз ягон иллат, мас., нуқси девораи байни даҳлезҳои дил, моддаи контрастиро ба ҷойи осебёфта ё ба камера бо фишори нисбатан зиёд мефиристанд. Ҳангоми аз нигоҳи техникӣ пеш омадани ягон душворӣ (барои дуруст ҷой гирифтани катетер мамониат мекунад) моддаи контрастӣ ба ҷойи осебёфта ҳарчи наздиктар фиристода, ҳаракати он дар навор қайд карда мешавад. Солҳои охир бо мақсади ангиокардиография аз компютерҳо истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Кардиология
Гурӯҳ:Рентгенология
Ангионевроз

**Ангионевроз** (аз ангио... ва невроз) — ихтилоли фаъолияти асабҳои рагҳои хунгард. Аломатҳои ангионевроз ногаҳон паридани ранг ё сурх шудани пӯст, варам кардани он, серарақӣ, эҳсоси сӯзиши бадан, карахтӣ ва ғ. мебошанд. Ангионевроз ҳангоми бемориҳои асаб ва рӯҳӣ ба мушоҳида мерасад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Рагҳо
Ангиология

**Ангиоло́гия** (аз  — *раг* ва  — *илм*), **вазология** — як бахши тиб, ки сохт, фаъолият, бемориҳо ва усулҳои ташхису табобати рагҳои хун ва лимфавиро меомӯзад.

Истилоҳи ангиологияро бори нахуст Ҷолинус пешниҳод кардааст. Ӯ амалиёти ҷарроҳии дар як қисми раги хунгард гузаронидаро ангиология номид. Шарҳи имрӯзаи ангиология ба олим Л. Ҳейстер дахл дорад. Дар инкишофи таълимоти ангиологӣ Везалий, Малпиги ва дигарон саҳми арзанда гузоштаанд.

## Эзоҳ

## Адибиёт
* *Покровский А. В.* Клиническая ангиология. — Практическое руководство в 2-х томах. — ISBN 5-225-04738-6
* *Петровский Б. В.* Большая Медицинская Энциклопедия — 3-е издание. — ISBN 5-85270-324-9

## Пайвандҳо
* Междисциплинарный интернет-портал ANGIOLOGIA.ru 
* Российское Общество ангиологов и сосудистых хирургов


Гурӯҳ:Рагҳо
Ангиостомия

**Ангиостомия**, **вазостомия** — яке аз усулҳои ҷарроҳӣ. Ангиостомияро олимон Фелкер ва Белфилд бо мақсади муолиҷаи илтиҳоби манидон пешниҳод кардаанд. Ҷарроҳӣ зери беҳиссозии ҷузъӣ (мавзеӣ) гузаронда мешавад. Бурриши ҷойи амалиёт калон нест (4-5 см).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Усулҳои ҷарроҳӣ
Ангишт (давраи заминшиносӣ)

**Ангишт** (*давраи ангишт*), **карбон** — давраи панҷуми заминшиносӣ аз аввали эраи полеозой. Бо ҳарфи **С** ишора мешавад.

Онро бори нахуст соли 1822 У. Конибир ва У. Филлипс дар Британияи Кабир муқаррар кардаанд. Давраи ангишт 285 млн сол пеш оғоз шуда, 65-70 млн сол давом кардааст. Давраи ангишт аз давраҳои дигар бо олами органикии хоси худ ва инкишофи пуравҷаш фарқ мекунад. Аз намояндагони олами ҳайвоноти давраи ангишт, махсусан, хазандагон, обихокиҳо, ҳашарот ва ҷонварони баҳрӣ — фораминифераҳо (фузулинидҳо), мшанкаҳо, брахиоподҳо, криноидеяҳо, бластоидеяҳо, хорпуштҳои баҳрӣ, марҷонҳо, нармбаданони гуногун ва ғ. инкишоф ёфтаанд. Олами набототи давраи ангишт аз каламитҳои азим ва мунмунаҳо (лепидодендронҳо ва сигиллярияҳо), кордаитҳо ва папоротникҳои (сарахсҳо) дарахтмонанд иборат буд. Дар охири ин давра аввалин дарахтони сӯзанбарг пайдо шуданд. Қариб тамоми хушкиҳоро ин гуна рустаниҳо фаро гирифтанд. Иқлими давраи ангишт ба иқлими тропикии ҳозира наздик буд. Фаровонии наботот, иқлими гарми сернам ва ботлоқзору мурдобаҳои бисёр боиси пайдоиши қабатҳои ғафси ангиштсанги материкҳо шуданд.

Дар ҳудуди давлатҳои ИДМ, аз ҷумла Осиёи Марказӣ ҷинсҳои давраи ангишт масоҳ. хеле васеъро ишғол мекунанд. Дар давраи ангишт дар натиҷаи ҳаракатҳои пурзӯри чиндоршавӣ (даври тектоникии герсинӣ) дар Урал, Тиёншони Ҷанубӣ, Европаи Ғарбӣ ва дигар минтақаҳо кӯҳҳо ба вуҷуд омаданд. Дар натиҷаи амалиёти магмавии ҷинсҳои интрузивӣ (гранитҳо, диоритҳо, приоксенитҳо) ва эффузивӣ (туфҳо, туфобрекчияҳо, лаваҳо) пайдо шуданд. Ҷинсҳои таҳшини давраи ангишт аз регсанг, конгломерат, оҳаксанг ва варақсангҳо иборатанд. Дар ҳудуди Тоҷикистон ҷинсҳои давраи ангишт аз оҳаксанг, варақсанг ва ҷинсҳои вулқонӣ иборатанд, ки ғафсиашон то 7 км мерасад. Дар ҷинсҳои давраи ангишт ба ғайр аз конҳои ангиштсанг, бисёр конҳои маъдани оҳан, манган, мис, сурб, руҳ, алюминий, фосфорит, сангҳои қиматбаҳо, нефт, газ ва ғ. ҷой доранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Давраҳои заминшиносӣ
Повест

[thumb|Рӯнамои яке аз повестҳои [Лев Толстой]]
**Повест** (русӣ, *қисса*, *ривоят*, *нақл*) — як намуди ҷинси эпикии ҳикоявӣ аст. Дар ҳикоя як воқеа, дар повест чанд воқеаи пайдарҳами саргузашти касе тасвир меёбад. Повест якчанд персонаж дорад, ки онҳо дар атрофи қаҳрамони асосии асар гирд омадаанд. Аз ин гуфтаҳо хулоса мебарояд, ки тасвири воқеа дар повест аз ҳикоя васеъ, вале нисбат ба роман тангтар аст.

## Намунаҳои повест дар адабиёти тоҷик
«Одина»-и Садриддин Айнӣ, «Тори анкабут»-и Ҷалол Икромӣ, «Субҳи ҷавонии мо»-и Сотим Улуғзода, «Камони Рустам»-и Саттор Турсун ва ғайра намунаҳои барҷастаи повест дар адабиёти тоҷик ба ҳисоб мераванд.

## Сарчашма
* Аз Википедияи русӣ  Повесть

Гурӯҳ:Повестҳо
Ангиосаркома

**Ангиосаркóма** — омоси рагҳо.

Табиати саратонӣ дошта, кам ба мушоҳида мерасад. Тақр. 60 фоизи беморӣ пӯст ва бофтаҳои нарм, тақр. 40 фоизи он ҷигар, устухонҳо, сипурз ва ғадуди ширро фаро мегирад. Ҳама навъҳои ангиосаркома аз ҳуҷайраҳои эндотелӣ ба вуҷуд меоянд. Ангиосаркома, одатан, дар сар, гардан, қисми мӯйдори сар, баъзан дар ҷоғи боло ва поён, бодомакҳо, ханҷара падид меояд. Бештар дар мардҳои калонсол (аз 60-сола боло) ба назар мерасад (занҳо ба ангиосаркома ду баробар камтар гирифтор мешаванд).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Саркомаҳо
Ангиоспазм

**Ангиоспазм** (аз ангио… ва спазм) — ихтилоҷи артерияҳои майда, ки гардиши хуни узву бофтаҳоро суст мекунад. Ангиоспазм ҳангоми бемориҳои фишорбаландӣ, шақиқа, стенокардия ва ғ. мушоҳида мешавад. Сабаби ангиоспазм метавонанд сактаи майна, сактаи дил ва дигар бемориҳо бошанд. Дар натиҷаи ангиоспазм девораи рагҳо дучори тағйирот мегардад (атеросклероз).

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Бемориҳои раг
Ангкор

thumb|Нақшаи ҷойгиршавии ҷойҳоии дидании Ангкор
**Ангкор** — маҷмӯъи маъбадҳои асрҳои 9 — 13 дар қисмати шимолии Камбоҷа.

Масоҳ. 260 км. Аз 200 иншооти дорои тасвирҳои муқарнас ва нақшу нигори бой иборат аст. Қисмати марказии Ангкор-ро димнаи пойтахти давлатии кхмерҳо Яшодхарапура (ох. Ангкор 9) ва Ангор-Тхом (ох. Ангкор 12), «Маъбад-кӯҳҳо»-и буддоию бараҳманӣ, ансамбли маъбадҳо, ки калонтаринашон маъбади Ангкор-Ват (тақ. 1113 — 50) — аҳроми росткунҷаи (1300 х 1500 м) сезинагӣ (баландиаш 66 м) буда, бо панҷ манораи гули нилуфаршакл ба итмом мерасад, ишғол менамоянд. Дар Ангкор 15 Ангкор бенигоҳубин ва зери буттаҳои ҷангал монда буд. Ангкор-ро соли 1601 М. Рибандейрои испанӣ, бори дуюм соли 1861 Ангкор Муои франсавӣ кушоданд. Солҳои 70 Ангкор 20 Ангкор аз харобкориҳои ваҳшиёнаи «кхмерҳои сурх» сахт зарар дид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Маршаль А., Ангкор, М., 1963

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Таърихи Камбоҷа
Саломи Нуриёни Баравнӣ

**Саломи Нуриёни Баравнӣ** (*Саломатшо Нилобеков*) (тав. 19.05.1939, деҳаи Баравни ноҳияи Ванҷ), адабиётшинос, номзади илмҳои филологӣ (1989), дотсент.

## Зиндагинома
Солҳои 1961– 1966 дар факултети таъриху филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таҳсил намудааст. Солҳои 1967–1970 аспиранти кафедраи адабиёти тоҷики донишкадаи номбурда, 1970–1973 муаллими кафедраи адабиёти тоҷики Донишкадаи омӯзгории шаҳри Кӯлоб, 1973–1989 муаллими кафедраи филологияи Донишкадаи санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода буд. Аз соли 1990 то рузи фавт дар вазифаи дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор мекард. Муаллифи зиёда аз 300 мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ, илмиву оммавӣ ва беш аз 10 рисолаву асарҳои илмӣ аст. Оид ба анъанаи «Гулистон»-и Саъдӣ дар адабиёти асрҳои ХIV-ХVII-и форсу тоҷик кори илмӣ мебарад. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон», ифтихорномаҳои Донишкадаи давлатии омӯзгори шаҳри Кӯлоб, Донишкадаи санъати Тоҷикистон ва ҷамъияти «Дониш» сарфароз карда шудааст.
## Осор
* Носеҳи Хатлонӣ ва «Ҳадиқатуррасул»-и ӯ, Д., 2000; 
* Насри ахлоқии адабиёти форсу тоҷик дар асрҳои Х-ХIII, Д., 2003; 
* Маҷди Хофӣ – Хористон, Д., 2004; 
* Носеҳи Хатлонӣ. Ҳадиқатуррасул, Д., 2005; 
* Даме бо «Гулистон», Д., 2005; 
* Амир Ҳусайни Ҳиравӣ. Нузҳатуарвоҳ, Д., 2007; 
* Наҷвои зиндагӣ (маҷмӯаи ашъор), Д., 1997; 
* Меҳробод (маҷмӯаи ашъор), Д., 2009.
## Пайвандҳо
* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон