Таҳримҳои СММ

рост|мини|350x350пкс| Совети Амнияти Ташкилоти Давлатҳои Муттахида. Мақомоти асосӣ ваколатдор оид ба татбиқи таҳримҳои СММ
**Таҳримҳои СММ** чораҳои маҷбурие мебошанд, ки аз ҷониби Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид алайҳи давлате (қисми ҳудуди он ё шахсони мушаххас муайяншуда), ки аз иҷрои ӯҳдадориҳое, ки аз муносибатҳои ҳуқуқии масъулияти байналмиллалӣ бармеоянд, саркашӣ мекунанд . Санксияҳои СММ чораҳои фосилавӣ мебошанд, ки нисбат ба маҳкумияти шифоҳӣ сахттаранд, аммо нисбат ба истифодаи қувва камтар сахттаранд. Қарори татбиқи таҳримҳо бо   қаътномаҳои Шӯрои Амнияти СММ   гирифта мешавад.

Дар доктринаи ҳуқуқии байналмилалии солҳои 1950 ва 1980 таҳримҳо ҳамчун ҷузъи институти масъулият фаҳмида мешуданд. Вактҳои охир олимони ватанию хориҷй онҳоро ҳамчун институти мустакил чудо кардаанд .

Инчунин, субъектхое, ки хукуки татбики чазохоро доранд, то хол масъалаи бахсталаб . Таърихи рушди таҳримҳо беш аз ду ҳазор сол дорад. Аввалин ҳолатҳои татбиқ дар Юнони Қадим маълум буд . Дар   асрҳои миёна   чунин тадбирҳо консолидацияи меъёрӣ ва номи «   репрессия   » мегиранд. Онҳо пас аз Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ дар Оинномаи Лигаи Миллатҳо ҳамчун таҳримҳо маълум шуданд. Пас аз таъсиси Созмони Милали Муттаҳид ин гуна тадбирҳо дар фасли VII   Оинномаи СММ сабт   шудаанд. Дар байни солҳои 1945 ва 1990, таҳримҳои СММ танҳо ду маротиба татбиқ карда шуданд .

То ба наздикӣ, онҳо ҳамаҷониба буданд ва эъломияи (мувофиқи   қатъномаҳои Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид   ) аз ҷониби ҳамаи кишварҳои узви Созмони Милали Муттаҳид дар бораи эмбаргои пурра ба тиҷорат бо ҳолати мавриди ҳадафи таҳримот пешбинӣ шудаанд. Чунин таҳримҳо алайҳи Ироқ ва Югославия ва то андозае камтар Гаити ва Родезияи Ҷанубӣ (ҳоло Зимбабве ) ҷорӣ карда шуданд. То имрӯз, аксари таҳримҳои СММ мамнӯъияти сафар ё яхбандии дороиҳо ба афроди дар рӯйхати сиёҳи Шӯрои Амният қарордошта ё эмбаргои таслиҳот алайҳи давлати мавриди ҳадаф қарор гирифтаанд. Чунин муҷозотҳоро «ҳадафнок» ё «ҳадафнок»  меноманд.

То моҳи июли соли 2021, дар давоми мавҷудияти худ, СММ 30 маротиба режимҳои таҳримиро муқаррар кардааст, ки 14-тои онҳо дар амал боқӣ мондаанд . Аз режими кунунии тӯлонитарин таҳримҳо алайҳи Сомалӣ (соли 1992 ҷорӣ шудааст) ва "ҷавонтарин" таҳримҳо алайҳи Малӣ мебошанд (аз 5 сентябри соли 2017 амал мекунанд). Аз ҳама кӯтоҳмуддат таҳримҳо алайҳи Эфиопия/Эритрея буданд (17 майи 2000 - 15 майи 2001). ) .

## консепсия
Имрӯз истилоҳи таҳримҳои СММ ба ду маъно истифода мешавад. Дар зери он фаҳмида мешавад:

* ҳама гуна амале, ки Шӯрои Амният тибқи сарлавҳаи VII Оинномаи СММ андешида буд
* тадбирхое, ки танхо мувофики моддаи 41 Устави Ташкилоти Давлатҳои Муттахида андешида мешаванд, ки онҳо танхо мачбуркунии ғайрихарбиро дарбар мегиранд.

### Муносибати мафҳуми «тадбирҳои маҷбурӣ» ба истилоҳи «санксияҳо»

### Намудҳои ҷазо
Таҷрибаи татбиқи таҳримҳо дар тӯли зиёда аз ним асри мавҷудияти СММ барои ба низом даровардани шаклу навъҳои онҳо заминаи назаррас фароҳам овард. Дар адабиёти њуқуқии байналмилалї кўшишњо барои додани таснифи муайяни муљозот борњо дида мешаванд . Аммо таҳримҳои гуногуни илмӣ ё рӯйхати хеле васеъ ё хеле танги воситаҳои қонунӣ ва баъзан ғайриқонунӣ, маҷбуркуниро фаро гирифтанд. Дар асоси гуфтаҳои боло метавон чунин таснифоти муҷозоти ҳуқуқии байналмилалии дорои хусусияти умумиро дод. Санксияҳое, ки аз ҷониби давлатҳо ё ташкилотҳои байналмилалӣ дар асоси қатъномаҳои Шӯрои Амният, ки мутобиқи боби VII Оинномаи СММ қабул шудаанд, амалӣ карда мешаванд:

: як. **Тиҷоратӣ ё тиҷоратӣ** :
:: а) эмбаргои пурра (ҳаматарафа);
:: б) эмбаргои қисман (интихобӣ);
:: в) қатъ гардидани нигоҳдорӣ;
: 2. **Молиявӣ** :
:: а) боздоштани дороиҳои хориҷии давлат;
:: в) маҳдуд кардани дастрасӣ ба бозорҳои молиявӣ
:: г) қатъ намудани кумаки молиявӣ;
: 3. **Санксияҳои ҳаракат** :
:: а) манъи њаракати шахсони алоњида ё гурўњњои шахсон берун аз сарњади давлаташон;
:: б) манъи ҳаракати ҳама гуна воситаи алоқа (дар аксари мавридҳо алоқаи ҳавоӣ);
: чор. **Дипломатӣ** :
:: а) пурра ё қисман хориҷ кардани кормандони намояндагиҳои дипломатӣ аз кишвари таҳти таҳримот;
:: б) лағви раводидҳои дипломатӣ;
: 5. **Варзиш ва фарҳанг** :
:: а) манъи иштирок дар мусобиқаҳои варзишии шахсон ё гурўҳи шахсоне, ки намояндагии кишварро таҳти муҷозот қарор медиҳанд;
:: б) қатъ намудани ҳамкориҳои илмию техникӣ ва фарҳангӣ тавассути мубодила ва сафарҳо бо иштироки шахсон ё гурӯҳи шахсони намояндагии кишвари таҳти таҳримот қарордошта;
: 6. **Санксияҳои мурофиавӣ** :
:: а) Қатъ ё маҳрум кардан аз ҳуқуқи овоздиҳӣ;
:: б) маҳрум кардан аз ҳуқуқи намояндагӣ дар мақомоти интихобии ташкилоти байналмилалӣ ;
:: в) рад кардан ё хориҷ кардан аз узвият дар ташкилоти байналмилалӣ;

Санксияҳои маъмултарини имрӯза чунин намудҳои таҳримҳои СММ мебошанд, ки:

* **манъи сафар**. Онҳо танҳо нисбат ба шахсоне, ки барои рафтори ғайриқонунии давлат гунаҳкоранд, татбиқ карда мешаванд ва дар манъ кардани тарки ин шахсон аз қаламрави давлати худ ифода карда мешаванд.
* **яхбандии дороиҳо**. Онҳо танҳо нисбати шахсоне, ки барои рафтори ғайриқонунии давлат масъуланд, татбиқ карда мешаванд ва дар манъ кардани истифодаи дороиҳои берун аз ҳудуди давлаташон ҷойгирбуда ифода карда мешаванд.
* **эмбаргои ярок**. Онҳо ба мукобили давлат умуман ба кор бурда мешаванд ва дар манъ кардани хамаи давлатҳои дигар ба микдор, микдор ва дар шартхое, ки Совети Амнияти Ташкилоти Давлатҳои Муттахида пешбинй кардааст, додани ярок ё кисмҳои комплекей ифода меёбад.

## Таърихи таҳримҳои СММ
То дар Оинномаи Созмони Милали Муттаҳид муқаррар карда шудани таҳримҳо (дар Оиннома онҳоро “тадбирҳои маҷбурӣ” меноманд) онҳо таҳаввулоти тӯлониеро паси сар карда, ба давраҳои гуногуни таърихии инкишофи муносибатҳои байналмиллалӣ тағйир ва мутобиқ мешаванд. Дар муддати тӯлонӣ, ин гуна чораҳо ҳамчун репрессия номида мешуданд, пас аз таъсиси Лигаи Миллатҳо истилоҳи таҳримот паҳн шуд.

## Тартиби татбиқи таҳримҳо

## Рӯйхати сиёҳ
Бо дарназардошти он, ки Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид ба амалияи “санксияҳои ҳадафнок” алайҳи шахсоне гузашт, ки бевосита дар қабули қарор аз номи давлат гунаҳкоранд ё дар иҷрои ин қарор саҳм доранд, ба истилоҳ “сиёҳ. руйхатхо» тартиб дода шуданд, ки дар онҳо фамилия шахсони дар боло зикршуда навишта шудаанд. Рӯйхатҳоро ниҳодҳои ёрирасони Шӯрои Амнияти СММ – кумитаҳои таҳримӣ тартиб медиҳанд.
рост|мини| Идораи Интерпол
Ин кумитаҳо чунин маълумотро ҳам аз кишварҳои мухталиф ва ҳам аз созмонҳои мухталифи байналмилалӣ, аз қабили Интерпол, мегиранд. Дар вактҳои охир руйхатхо бевосита ба худи резолюцияе дохил карда шуданд, ки режими чазохоро чорй мекунанд ё пурзур мекунанд. Барои тартиби ворид кардани чунин рӯйхатҳо, инчунин тартиби ҳазф кардан ва бозхонд аз он, кумитаҳои таҳримот Роҳнамои мувофиқро қабул мекунанд, ки ба ҳамон стандарт наздиканд. То имрӯз чунин рӯйхатҳо барои Сомалӣ , Серра-Леоне , Либерия , Ҷумҳурии Демократии Конго , Кот-д'Ивуар , Судон , Лубнон  тартиб дода шудаанд., Эрон , Кореяи Шимолӣ  ва Ал-Қоида ва Толибон .

## Ҳама ҳолатҳои татбиқи таҳримҳои СММ

## Равандҳои таҳримҳои байналмилалӣ

Гурӯҳ:Ҳуқуқи байналмилалӣ
Гурӯҳ:Созмони Милали Муттаҳид
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд