open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мавдуд ибни Масъуд

**Шаҳобуд Давла Мавдуд** (; вафот 1050), маъруф ба **Мавдуди Ғазнӣ** () — султони империяи Ғазнавиён (1041—1050). Вай тахти султониро аз амакаш Муҳаммад ибни Маҳмуд ба гирифтани интиқом барои куштори падараш Масъуди I Ғазнавӣ гирифт. Бародараш Маҷдуд дар Лоҳур ӯро султон нашинохт, аммо марги ногаҳонии ӯ роҳи Мавдудро барои назорати қисмати шарқии императории Ғазнавиён боз кард.

Мавдуд як империяеро мерос гирифт, ки тамоми ними ғарбии онро туркҳои Салҷуқӣ ишғол карда буданд ва барои идомаи мавҷудияти он мубориза мебурд. Дар давраи ҳукмронии ӯ дигар минтақаҳои истилои Ҳинд ва давлатҳои тобеӣ низ аз ҳам ҷудо шуданд. Мавдуд тавониста буд, ки дар баробари ба эътидол овардани вазъият бо роҳи ҳаракат ба шимол ба Осиёи Марказӣ ва устувор кардани фронти ғарбии худ бо Салҷуқиён, мулкҳои Афғонистон ва қаламравҳои водии Ҳиндро нигоҳ дорад.

## Тарҷумаи ҳол
Соли 1038 Мавдудро падараш вориси тахти императории Ғазнавиён эълон кард. Ғайр аз ин, Мавдуд ба падараш дар юришҳои зидди Салчуқиён ва хонии Қарахониён ёрӣ расонд. Аммо Масъуд дар ниҳоят дар ҷанги Дандонакон дар соли 1040 аз дасти Салҷуқиён шикаст хӯрд ва тасмим гирифт, ки Хуросонро тарк карда, ба Ҳинд ақибнишинӣ кунад, аммо ба дасти сарбозони худаш асир шуд ва ба ҷои бародараш Муҳаммад, фармони марги ӯро дод.

### Ҳокимият
Мавдуд, ки дар он вақт ҳамроҳи вазири падараш Аҳмади Шерозӣ дар Балх буд, баъд ба мулкҳои амакаш Муҳаммад ибни Маҳмуд ҳамла кард ва пас аз он дар соли 1041 дар Ҷалолобод бо торумор ва куштани падараш интиқом гирифт. Мавдуд, ки акнун тамоми империяи Ғазнавиёнро тасарруф мекард, ба вуз Лоҳур, ки зери назорати бародари исёнгари худ Маҷдуд буд, баъдан Аҳмад Шерозиро вазир ва Абусаҳли Завзониро сардабири ў таъйин карданд. Соли 1042 Мавдуд ба хоки туркҳои Салҷуқӣ ҳуҷум карда, ба муддати кӯтоҳ Балху Ҳиротро ишғол намуд. Ин шаъну шарафи Мавдудро хеле афзун гардонд ва ҳокими Қарохониён Буритигинро маҷбур кард, ки ӯро ба унвони сардораш эътироф намояд. Дар соли 1043 Аҳмад Шерозӣ норозӣ шуд ва ба ҷои Абдурраззоқ Маймандӣ вазир таъин шуд. Дар баробари ин шуриш дар Систонро ғуломи низомии Мавдуд Туғрул пахш кард.

1043/1044 Мавдуд ба Таҳористон ҳуҷум кард, вале аз тарафи шохзодаи Салҷуқӣ Алпарслон дафъ карда шуд. Ғайр аз ин, Мавдуд низ ба Систон сарбозони худро фиристод, то ки ҳукмронии худ бар ҳокими минтақа, ҳокими Насри Абулфадли Насрро нигоҳ дорад. Аммо ин амалҳо бенатиҷа монданд ва Систон ба зудӣ тобеи туркҳои Салҷуқӣ шуд, аз ин рӯ сарҳади Ғазнавиён Лашкаргоҳ маҳдуд шуд. Дар ҳамин вақт бародараш Маҷдуд вафот кард ва Мавдуд фурсатро истифода бурда, Лоҳурро забт кард. Аммо лашкари муттаҳидаи се шоҳзодаи ҳиндуҳо, ки бисёре аз шаҳрҳоро аз Ғазнавиён забт карда буданд, Лоҳурро муҳосира карданд, вале шикаст хӯрд. Баъд Мавдуд ба Мултон ҳуҷум кард ва ба муқобили исмоилиёни дар он минтақа муқими худ ҷангид.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1050
Гурӯҳ:Ғазнавиён
Тулӯи Офтоб

[мини|350x350пкс|Тулӯи Офтоб дар [Шенжен]]
thumb|Видеои таймлапси тулӯи офтоб дар Гжёвик, Норвегия дар моҳи феврали соли 2021
**Тулӯи Офтоб** — зуҳури нуре дар болои уфуқ.

Тулӯи Офтоб дар Замин лаҳзаест, ки канори болоии диски офтобӣ аз уфуқ намоён мешавад. Илова бар ин таърифи расмӣ, мафҳуми «офтоб»-ро метавон ба тамоми раванди убури уфуқ тавассути диски намоёни рӯшноӣ низ татбиқ кард .

Аз сабаби таъсири атмосфера тулӯи Офтоб назар ба он ки дар сурати набудани атмосфера мушоҳида мешуд, каме пештар мушоҳида мешавад.

## Тулӯи Офтоб дар рӯи замин
мини|Таъсири шикаст ба мавқеи намоёни Офтоб
Вақте ки аз Замин мушоҳида мешавад, қутри зовияии диски офтобӣ 32 дақиқаи кунҷӣ (0,53°, 1/108 рад )  аст. Таърифи расмии тулӯи офтоб ҳамчун лаҳзаи аз уфуқ пайдо шудани канори болоии диски офтобӣ ва таърифи ғуруби офтоб ҳамчун лаҳзаи аз уфуқ нопадид шудани канори болоии диски офтобӣ аз он иборат аст, ки дарозии рӯз дар рӯзҳои баробаршавии шабу рӯз каме бештар аз нисфи рӯзи офтобиро ташкил медиҳад.

## Нигористон

Акс:Unrest_Sea_During_Sunrise_In_Sydney.jpg|пайванд=Файл:Unrest_Sea_During_Sunrise_In_Sydney.jpg|алт=Персиковый восход над морем. Сидней, Австралия|Тулӯи офтоби шафтолу дар болои баҳр. *[[Сидней]], [[Австралия]]*
Акс:Sunrise_Over_the_South_Pacific_Ocean.jpg|пайванд=Файл:Sunrise_Over_the_South_Pacific_Ocean.jpg|алт=Восход солнца над Тихим океаном. Вид из космоса|Офтоб дар болои укьёнуси Ором. Намоиш аз кайҳон
Акс:Montagna_di_Vernà,_sicily,_mounts_peloritani.JPG|пайванд=Файл:Montagna_di_Vernà,_sicily,_mounts_peloritani.JPG|алт=Восход над Montagna di Vernà, Фондакелли-Фантина Сицилия| Офтоб дар болои Монтаня ди Верна, Фондачелли-Фантина Ситсилия
Акс:False_Sunrise.jpg|пайванд=Файл:False_Sunrise.jpg|алт=Ложный восход солнца, особый вид паргелия|Тулӯи офтоби бардурӯғ, як навъи махсуси пархелия
Акс:1999._Марка_России_0493bl_hi.jpg|пайванд=Файл:1999._Марка_России_0493bl_hi.jpg|алт=Восход Солнца при наблюдении с борта космического корабля на почтовом блоке России 1999 года (ЦФА [АО «Марка»] № 493)| Тухми офтоб, ки аз киштии кайҳонӣ дар блоки почтаҳои Русия дар соли 1999 дида мешавад 


## Ҳамчунин нигаред
* Ғуруб

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Хидмати геологӣ барои ҳисоб кардани вақти рӯйдодҳои астрономӣ, тулӯи офтоб ва ғуруби офтоб.   Архивная копия
* тулӯи офтоб аз рӯи шаҳр ва сана. Нусхаи бойгонишуда

Гурӯҳ:Рӯз
Гурӯҳ:Атмосфера
Гурӯҳ:Рӯшноӣ
Гурӯҳ:Офтоб
Ком-Омбо

**Ком-Омбо** (, (Нубет ё Небит), қибтӣ. ⲉⲙⲃⲱ, ⲛⲃⲱ  ) — шаҳрест дар соҳили шарқии дарёи Нил, 50 км шимоли Асвон ва 150 км аз Уқсур. Он дар ибтидо **Нубет** ном дошт, ки ҳамчун «Шаҳри тилло» тарҷума шудааст (бо шаҳри ҳамон ном дар шимоли Нагад омехта нашавад). Номи муосири арабии шаҳр аз коптӣ омадааст ва маънои «теппаи Омбо»-ро дорад. 

## Ҷуғрофия
чап|мини| Маъбади Ком Омбо
Ком Омбо дар ҷануби Миср, 55 км шимолтар аз кӯли Носир ҷойгир аст ва аз ҷиҳати маъмурӣ ба ҳайати Вилояти Асвон дохил мешавад. 12 ҳазор гектар замини аз дарёи Нил обёришаванда дар хоҷагии қишлоқ асосан барои парвариши найшакар ва пахта истифода мешавад. Дар шарқ бо биёбони Арабистон ва дар ғарб бо Биёбони Либиё ҳамсарҳад аст. 270 километр аз ҷануб бо Судон ҳамсарҳад аст. Ком Омбо бо роҳи оҳан ба Луксор ва Асуан пайваст аст, ки дар он ҷо Фурудгоҳи байналмиллалии Асван сохта шудааст. Дарёи Нил як артерияи муҳими нақлиётӣ барои Ком Омбо боқӣ мемонад, ки дар соҳили он хидматҳои нақлиётӣ анҷом дода мешаванд ва дар наздикии комплексҳои маъбад киштиҳои туристӣ ба Луксор ва Асуан мераванд.

## Таърих
мини| Вацлав Холлар - Мубориза байни сокинони Омба ва Тентир (расми бор). ДУРУСТ. 1700
Дар Мисри Қадим, Ком Омбо Нубет ном дошт ва пойтахти номи панҷуми Ҳаравӣ буд.
мини| Тасвири Хорус ва Себек дар девори маъбад дар Ком Омбо

### Маъбад
Дар давраи Птолемей, дар Ком Омбо бо истифода аз сангҳои конҳои Ҳаҷар Селсела ду маъбад сохта шуданд. Дар теппаи регзор як Пантеони калоне меистод, ки мувофиқи маълумотҳои бозмонда он ба Аполлон ва дигар худоёни ном бахшида шуда буд. Дар шимолу ғарб маъбади хурдтаре буд, ки ба Исид бахшида шудааст  . Имрӯз ҳам онҳо бо шукӯҳу шаҳомати худ ва расмҳои рангоранги дар девор нигоҳ дошташуда дар ҳайрат мемонанд.

мини| Иван Федорович Шульзе - маъбади харобшудаи Ком Омбо, Миср.

Акс:Kom-Ombo-vu-du-Nil.jpg|пайванд=Файл:Kom-Ombo-vu-du-Nil.jpg|алт=Ком-Омбо. Вид на Нил| Ком-омбо. Манзараи Нил
Акс:PilierKomOmbo.jpg|пайванд=Файл:PilierKomOmbo.jpg|алт=Деталь колонны с картушем Тиберия.| Тафсилоти сутун бо картуши Тиберий.
Акс:DSC07900_Kom_Ombo.jpg|пайванд=Файл:DSC07900_Kom_Ombo.jpg|алт=Общий вид развалин| Намоиши умумии харобаҳо
Акс:DSC07921_Kom_Ombo_,_detail_of_the_roof.jpg|пайванд=Файл:DSC07921_Kom_Ombo_,_detail_of_the_roof.jpg|алт=Деталь перекрытия с прекрасно сохранившимся барельефом| Тафсилоти шифт бо барельефи комилан ҳифзшуда
Акс:DSC07929_The_Temple_of_Kom_Ombo.jpg|пайванд=Файл:DSC07929_The_Temple_of_Kom_Ombo.jpg|алт=Гигантский барельеф на пилоне| Барельефи азим дар болои пилон
Акс:Kom_ombo_ptolomeo.JPG|пайванд=Файл:Kom_ombo_ptolomeo.JPG|алт=Тот и Хор. Рельеф эпохи Птолемеев в Ком-Омбо| Он ва Хорус. Рельефи Птолемей дар Ком Омбо
Акс:The_Crocodile_Museum_0283_d1.jpg|пайванд=Файл:The_Crocodile_Museum_0283_d1.jpg|алт=Мумии крокодилов в музее Ком-Омбо| Мумияҳои тимсоҳ дар Осорхонаи Ком Омбо
Акс:KomOmbo_2004-12.jpg|пайванд=Файл:KomOmbo_2004-12.jpg|алт=Рельеф в храме Ком-Омбо| Рельеф дар маъбади Ком Омбо


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Миср
Қувваи рӯшноӣ

**Қувваи рӯшноӣ** I_v — бузургии физикӣ, яке аз бузургиҳои асосии фотометрии нурӣ . Миқдори энергияи рӯшноиро, ки ба самти муайян дар як воҳиди вақт интиқол дода мешавад, тавсиф мекунад . Миқдоран ба таносуби ҷараёни рӯшноӣ, ки дар дохили кунҷи элементарии сахт паҳн мешавад, ба ин кунҷ баробар аст.

:: I_v=\frac{d\Phi_v}{d\Omega}.

Воҳиди ченак дар Системаи байналмилалии воҳидҳо (СИ): Кандела (ишорати тоҷикӣ: кд; байналмилалӣ: cd).

Мафҳуми «қувваи рӯшноӣ»-ро танҳо ба масофаҳо аз манбаи рӯшноӣ истифода бурдан мумкин аст, ки андозаҳои хаттии он хеле зиёданд.

## Пайвастшавӣ бо қувваи афканишот
рост|мини|300x300пкс| Самаранокии равшании нисбии спектралӣ барои биниши рӯзона (хати сурх) ва шабона (хати кабуд).
Қувваи афканишот I_e. Дар робита ба шиддатнокии шуоъ, шиддатнокии равшанӣ арзиши камшудаи фотометрӣ мебошад, ки бо истифода аз арзишҳои самаранокии равшании нисбии спектрали радиатсияи монохроматӣ барои биниши рӯзона ба даст оварда мешавад. V(\lambda)  :

:: I_v=K_m \cdot \int\limits_{380~nm}^{780~nm}I_{e,\lambda}(\lambda)V(\lambda) d\lambda,

Дар инҷо K_m — қимати максималии самаранокии равшании спектрии шуоъҳои монохроматӣ (эквиваленти фотометрии шуоъ), баробар ба 683 лм /Вт   ва I_{e,\lambda} — зичии спектралии кувваи афканишотӣ, ки ҳамчун таносуби миқдор муайян карда мешавад dI_e(\lambda), ба фосилаи хурди спектри байни \lambda Ва \lambda+d\lambda, ба паҳнои ин фосила:

:: I_{e,\lambda}(\lambda)=\frac{dI _e(\lambda)}{d\lambda}.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯшноӣ
Гурӯҳ:Оптика
Гурӯҳ:Фотометрия
Кӯҳи панҷум (роман)

**Кӯҳи панҷум** — романи нависандаи бразилӣ Пауло Коэло (дар соли 1996).

## Сюжет
Ҷавоне бо номи Илёс, пайғамбари Худованд, маҷбур мешавад, ки зодгоҳаш ва кишвари худ, Исроилро тарк кунад, зери таҳдиди қатл. Ягона роҳи раҳоӣ барои ӯ боқӣ мондани он аст, ки ба фариштагоне, ки ба ӯ зоҳир мешаванд ва ба дастуроти онҳо амал мекунанд. Илёс дар шаҳри бостонии Финикия Акбар қарор мегирад ва дар оилаи бевазани кӯдакдор паноҳгоҳ меёбад. Аммо масъала дар он аст, ки тахти Исроилро Изобал, зани подшоҳи Исроил Аҳъоб идора мекард. Маликаи мардуми Исроил шуда, аз дини онҳо нафрат дошт ва тасмим гирифт, ки бутпарастии худро дар байни мардуми Исроил ҷорӣ кунад. Ҳама пайғамбарон ғайриқонунӣ эълон шуда буданд, аз ин рӯ пайғамбар бояд ба сокинони шаҳр исбот кунад, ки ӯ бо мақсади осоишта омадааст. Аммо Илёс ба Ашшуриён омада наметавонист. Дар натиҷа, Акбар асир ва хароб мешавад ва бевазане, ки ба Илёс сарпаноҳ дода буд ва ӯро сахт дӯст медошт, мемирад. Баъдтар, Илёс ба Исроил бармегардад, ва ҳамроҳи онҳое, ки ба Худои ҳақиқӣ имон доштанд, коҳинони Финикияро бадар карда, Исроилро озод мекунад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Тавсифи китоб дар вебсайти расмии муаллиф
* Тавсифи англисии китоб дар нашрҳои гуногун
* Муҳаббат маргро мағлуб мекунад (пайванди дастнорас)
* 

Гурӯҳ:Романҳои Пауло Коэло
Алкимиёгар (роман)

**«Алкимиёгар»** () — романи Пауло Коэло аст, ки соли 1988 нашр шуда, ба бестселлерҳои байналмилалӣ табдил ёфтааст. Дар зиёда аз 117 кишвари ҷаҳон нашр шуда, ба 81 забон, аз ҷумла High Valyrian Роман ҳамчун китоби пурфурӯштарин дар таърихи Бразилия ва аз ҳама бештар тарҷумашуда дар ҷаҳон (аз рӯи соли 2008) ба Китоби рекордҳои Гиннесс шомил шудааст.

## Сужет
Муаллиф тадқиқоти худро дар соҳаи алкимиё дар миёнаҳои солҳои 70-ум оғоз кардааст. Аммо натиҷаи меҳнатдустӣ ва ғайрати худро надида, соли 1973 тадқиқоташро қатъ кард. Соли 1981 муаллиф бо муаллиме вохӯрд, ки алкимёгарҳоро ба се намуд тақсим кард: яке номуайяниро дӯст медоранд, зеро онҳо мавзӯи худро намедонанд; дигарон медонанд ва мефаҳманд, ки «забони алкимиё ба ақл не, балки ба дил равона шудааст»; дигарон дар бораи алкимиё намедонанд, «вале дар тӯли умри худ тавонистаанд санги файласуфиро кашф кунанд».

Қаҳрамони асосии китоб чӯпон Сантяго аз Андалусия мебошад. Рӯзе ӯ хоберо мебинад, ӯро даъват мекунад, ки аҳромҳои Мисрро бубинад ва ганҷе, ки дар онҳо пинҳон аст, пайдо кунад.

Зани лулӣ розӣ мешавад, ки ба ивази даҳяки ганҷҳои дар оянда ёфтааш орзуашро ҳал кунад. Вай бо як пирамард, Малкисиддиқ, подшоҳи Салим вомехӯрад, ӯро бовар мекунонад, ки ба Миср биравад ва ба ӯ ду санг, Урим ва Туммимро медиҳад, ки бояд ба Сантяго барои бартараф кардани озмоишҳо кӯмак кунад, бар ивази даҳяки чорвои худ.

Қаҳрамон гӯсфандони худро мефурӯшад, ба Африқо шино мекунад ва тамоми пулашро аз даст медиҳад. Ӯ ба ҳайси ёвари тоҷири булӯр кор мекунад ва пули ба даст овардаашро барои рафтан ба пирамидаҳо сарф мекунад. Дар сафар ӯ бо як инглис вомехӯрад, ки ба ӯ дониши алкимиёро ошкор мекунад ва сипас алкимёгарро дар воҳаи Эл-Файум пайдо мекунад.

Дар воҳа бо Фотима вомехӯрад ва онҳо ошиқ мешаванд. Ба ӯ хостгорӣ мекунад ва мехоҳад он ҷо бо ӯ бимонад, ки Фотима ба ин розӣ мешавад, аммо мехоҳад, ки ӯ аввал ба ҳадафаш, ба орзуяш бирасад. Ишқи ҳақиқӣ ба роҳ ва орзуи шахсии шумо халал намерасонад. Сипас ӯ ва алкимёгар ба Миср ва пирамидаҳо мерасанд. Вақте ки ӯ ба кофтани замин дар назди пирамидаҳо барои ҷустуҷӯи ганҷ шурӯъ мекунад, дуздон ба онҳо ҳамла мекунанд ва мехоҳанд бидонанд, ки чаро ӯ заминро кофта истодааст. Пас аз посух дар бораи ганҷҳо дар хоб, раҳбари гурӯҳ мегӯяд, ки ӯ низ боре дар хоб дар бораи ганҷҳо дар зери дарахт дар калисои харобшуда дар Испания дидааст. Сантяго дарк мекунад, ки ганҷ дар тамоми ин муддат дар Испания буд. Пас аз он ҳикоя бо мурури замон ба пеш ҳаракат мекунад ва Сантяго ба кофтани сӯрох дар пояи дарахте оғоз мекунад, ки орзуи аввалини худро дидааст. Сандуқи пур аз тилло пайдо мекунад — бас аст, ки ӯ ва Фотима хушбахтона зиндагӣ кунанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Романҳои Пауло Коэло
Алеф (китоб)

**«Алеф»** () — романи тарҷумаи ҳолии Пауло Коэло дар соли 2011.

## Сужет
Нависандаи солхӯрда аз дастовардҳои маънавии худ, комёбиҳо ва бозёфтҳои худ сер шудааст, эҳсос мекунад, ки умри ӯ ба як сарбаста расидааст ва рушдаш қатъ шудааст. Дар ҷустуҷӯи ҷавоб ба саволҳое, ки уро азоб медиҳанд, бо устоди руҳониаш Ҷ. вомехурад ва ба ӯ маслиҳат медиҳад, ки хонаашро тарк карда, ба сафар равад — мисли айёми ҷавонии дурдаст. Нависанда тасмим мегирад, ки дар ҷустуҷӯи хушбахтии худ ба як сафари тӯлонӣ дар саросари Аврупо ва Русия, қад-қади роҳи оҳани Транссибирӣ равад. Вай дар роҳ бо скрипканавоз Ҳилол вомехурад, ки вай ба ӯ дар яке аз роҳҳои дуру дарози ҷаҳон — роҳи сӯи худаш ёрӣ мерасонад.

## Пайвандҳо

* Пауло Коэло дар бораи китоби нави худ "Алеф"
Гурӯҳ:Романҳои Пауло Коэло
Яхкӯҳ

[алт=айсберг|мини|350x350пкс| Айсберг дар [Гулӯгоҳ|гулӯгоҳи Антарктида]]
**Айсберг** (, («яхкӯҳ») — пораи бузурги яхи озод шинокунанда дар уқёнус ё баҳр. Айсбергҳо одатан аз рафҳои ях канда мешаванд. Азбаски зичии ях 920 кг/м³ ва зичии оби баҳр тақрибан 1025 кг/м³ аст, пас тақрибан 90% ҳаҷми айсберг дар зери об аст. Ҳамин тавр, 10% ҳаҷми айсберг дар болои об намоён аст.

## Маълумоти асосӣ
### Шакл ва андозаҳо
рост|мини|250x250пкс|Айсберг
[рост|мини|285x285пкс| Айсберг дар зери об чӣ гуна буда метавонад ([фотомонтаж, дар асл чунин айсберг ноустувор хоҳад буд)]]
Шакли айсберг аз пайдоиши он вобаста аст:

* Қисми болоӣ ё намоёни яхкӯҳҳо мизшакл, сатҳи болоии каме барҷаста буда, бо навъҳои гуногуни номунтазам ва тарқишҳо тақсим карда мешаванд. Айсбергҳо ба Уқёнуси Ҷанубӣ хос аст.
* Рӯи болоии яхкӯҳҳо қариб ҳеҷгоҳ ҳамвор нестанд. Он чунон моил аст, ки мисли боми қафас. Андозаи онҳо дар муқоиса бо дигар намудҳои айсбергҳо дар Уқёнуси Ҷанубӣ хурдтарин мебошанд.
* Айсбергҳо дар рафҳои ях одатан андозаҳои назарраси уфуқӣ доранд (даҳҳо ва ҳатто садҳо километр). Баландии онҳо ба ҳисоби миёна 35-50 м аст.

## Айсбергҳо ва инсон
### Киштиронӣ
Айсбергҳо барои киштиронӣ хавфи калон доранд. Шарти зарурии баланд бардоштани бехатарии киштиронӣ дар мавҷуди яхкӯҳҳо кам кардани суръати киштӣ ҳангоми ба обҳои айсбергҳо даромаданаш мебошад. Яке аз маъруфтарин намунаҳои бархӯрди яхсберг бо киштӣ ғарқ шудани Титаник дар 15 апрели соли 1912 буд. Ҷолиби диққат аст, ки лайнер баъдан ба истилоҳи «айсберги сиёҳ», яъне яхкӯҳи чаппа шуда буд, бархурд ва дар болои сатҳи уқёнус қисми қаблан зериобии он буд, ки назар ба қисми болои об хеле тиратар буд. Ҳамин тавр, онро сари вақт пай бурдан душвор буд ва аз бархурд пешгирӣ карда намешуд.

Мисоли дигари ғарқ шудани киштӣ дар натиҷаи бархӯрд бо айсберг ғарқ шудани лайнери Дания Ҳанс Ҳеттофт аст, ки 30 январи соли 1959 дар соҳили ғарбии Гренландия ғарқ шуд. Ба сабаби душвории обу ҳаво ва шароити новбарӣ ягон киштӣ, ҳатто ҳавогардҳо ба ёрии киштии ғарқшуда омада натавонист. Ҷустуҷӯ то 7 феврали соли 1959 давом кард ва натиҷае набахшид. Пас аз нӯҳ моҳ танҳо муҳофизи наҷоти киштӣ пайдо шуд ва асрори ғарқ шудани киштӣ то имрӯз нокушода боқӣ мондааст.

## Ҳамчунин нигаред
* Ҷазираи яхӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Интернет-клуби баҳрии "Кубрик"
* Галереяи Айсберг   Архивная копия
* Гузариши айсберг

Гурӯҳ:Уқёнусшиносӣ
Гурӯҳ:Шимолгон
Гурӯҳ:Антарктика
Гурӯҳ:Яхкӯҳҳо
Каролина Ливитт

**Каролин Клэр Ливитт (Левитт  )** (; ) — мушовири сиёсии Амрико, дабири матбуоти Кохи Сафед аз 20 январи соли 2025.

Дар маъракаи интихоботи президентии Доналд Трамп дар соли 2024 ба ҳайси дабири матбуотии миллӣ кор кардааст. Вай инчунин дар давраи аввали президентии Доналд Трамп ба ҳайси ёвари котиби матбуотӣ ва нависандаи президент кор кардааст ва сухангӯи MAGA Inc. буд[<span title="MAGA Inc. — версия статьи «MAGA Inc.» на английском языке">[англ.]</span>](https://tg.wikipedia.org/wiki/:en:MAGA_Inc.). Соли 2022 ӯ ба вакилии Маҷлиси Намояндагони ИМА дар ноҳияи 1-и Ню Ҳемпшир номзад шуда, узви дуюми Насли Z шуд, ки дар пешбарии конгресс ғолиб омад. Вай дар интихобот ба конгрессмени кунунӣ Крис Паппас мағлуб шуд.

15 ноябри соли 2024 президенти мунтахаби ИМА Доналд Трамп Ливиттро котиби матбуотии Кохи Сафеди худ таъин кард, ба ҷои Карин Жан-Пер. Вай ҷавонтарин дабири матбуотӣ дар таърихи ИМА шуд.

## Солҳои аввал ва таҳсилот
Кэролайн Клэр Ливитт дар Аткинсони, иёлати Ню-Ҳэмпшир таваллуд шуда, дарравияи католикӣ тарбия ёфтааст.

## Маснад
Ҳангоми таҳсил дар Коллеҷи Сент Анселм, Ливитт дар Fox News таҷрибаомӯзӣ кард . Пас аз хатми донишгоҳ дар соли 2019, вай ба Дафтари матбуоти Кохи Сафед ба ҳайси ёвари котиби матбуотии Кайли МакЭнани   дохил шуд.

### Котиби матбуотии Доналд Трамп
мини| Каролин Ливитт дар моҳи майи соли 2024 ба саволҳои хабарнигорон дар Ню Йорк посух медиҳад.

### Дабири матбуоти кохи Сафед
15 ноябри соли 2024 Доналд Трамп Ливиттро ба вазифаи котиби матбуотии Кохи Сафед интихоб кард .

## Ҳаёти шахсӣ
Шавҳари Ливитт соҳибкор. Каролин дар моҳи июли соли 2024 писар таваллуд кард ва ба зудӣ пас аз таваллуд, ӯ ба нигоҳубини кӯдак ба шавҳар ва модараш такя карда, ба вазифаи касбии худ идома дод .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1997
Гурӯҳ:Зодагони 24 август
Ибни Саробиëн

**Ибни Саробиëн**, **Яҳё ибни Саробиюн** (; ) — яке аз табибони маъруфи сурёнизабони Шом.

## Зиндагинома
Нимаи дуввуми асри 9 дар Димишқ зиндагӣ ва фаъолият доштааст. Ӯ бо забони сурёнӣ ду «Куннош» (маҷмӯаи тиббӣ) таълиф кардааст, ки яке аз 12 ва дигаре аз 7 китоб иборат аст. «Куннош»-и хурдро гурӯҳи мутарҷимон соли 930 ба арабӣ тарҷума кардаанд. Он мавриди истифодаи табибону донишмандони Шарқу Ғарб қарор гирифта, то имрӯз боқӣ мондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ибни сабил

**Ибни сабил** ( — аз ибн ва сабил — роҳ, писари роҳ) — дар фиқҳ мусофири дар роҳ монда, ки бо худ моле надорад, то ба ватан баргардад, агарчи дар ватани худ бениёз бошад.

Таъбири ибни сабил дар Қуръон 8 бор зикр шудааст (17:26; 30:38; 2:215; 4:36; 8:41; 9:60; 59:7). Қуръон некӣ бар ибни сабилро дар радифи ибодати Худо, парҳез аз ширк, некӣ ба падару модар ва хешовандон қарор додааст. Дастгирӣ аз ибни сабил дар байни арабҳо пеш аз ислом низ роиҷ буд ва шариат кумак ба ибни сабилро дар шумори яке аз масорифи закот (табақаҳои иҷтимоие, ки дастгирии онҳо аз заруратҳои динӣ дониста мешавад) қарор дод. Агар ибни сабил бихоҳад ба ватанаш баргардад ва моле наёбад, аз моли закот, ғанимат ва файъ ба қадри ҳоҷат ба ӯ дода мешуд. Беш аз ҳоҷат гирифтани мол ба ибни сабил раво нест.

Дар футувват ибни сабил касест, ки аз одат ва хоҳишҳои ҳавои нафс, хешу пайванд ва ҷумлаи мардум ба якборагӣ ҷудо гашта, дар навои ҳайрат ва ҳасрат мезияд. Аз назари Ибни Арабӣ ибни сабил нафси соликест, ки дар ғурбат аз ахбору рухдодҳои манзилҳои сулук дур гаштааст. Бархе ибни сабилро ибни сабилиллоҳ — каси дар роҳи Худо кӯшишкунандае гуфтаанд, ки агарчи дар ватан ҳам бошад, фақир набошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Фиқҳ
Ибни Сирин

**Аббакр Муҳаммад ибни Сирини Басрӣ** (; ) — ровии ҳадис, муфассир ва таъбиргари хоб.

## Зиндагинома
Падарашро Холид ибни Валид дар Айнуттамр, наздикии шаҳри Анбори Ироқ асир гирифт, модараш канизи Абубакри Сиддиқ буд. Анас ибни Молик Ибни Сиринро аз Холид харид ва баъди пардохти маблағи муқаррар озодаш кард. Ибни Сирин муосири Ҳасани Басрӣ ва аз ҷумлаи тобеин буд; бо 30 тан саҳоба, аз ҷумла, Зайд ибн Собит, Абуҳурайра, Абдуллоҳ ибни Зубайр, Ҳузайфа ибни Ямон вохӯрда, аз онҳо ҳадис ривоят кардааст. Ҳадисҳои ривояткардаи ӯ муътамад ба шумор мераванд. Муҳаддисоне чун Шаъбӣ, Авзоӣ, Осими Аҳвал, Молик ибни Динор дар ривояти ҳадис ба ӯ истинод кардаанд. Ба қавли Табарӣ, Ибни Сирин фақеҳ, олим, аҳли вараъ, адиб ва бисёр хушгуфтору садуқ (ростгӯ) буда, аҳли илму фазл бар ин гувоҳӣ додаанд ва ӯ ҳуҷҷат аст.

## Китоби «Таъбиру-р-руъё»
Ибни Сирин китобе нанавишта, балки шогирдонаш аз вай баъзе чизҳоро нақл кардаанд, аммо баъдан осори фаровонеро дар бораи хобгузорӣ ба Ибни Сирин нисбат додаанд. Китоби «Таъбиру-р-руъё» («Таъбири хоб»)-и мансуб ба Ибни Сирин миёни мардум хеле маъруф буда, ба форсӣ низ тарҷума шудааст, аммо муаллифи онро Абдулмалик ибни Муҳаммад Харгӯшии Нишопурӣ, маъруф ба Абусаъди Воиз (фавт 1017) гуфтаанд. Абулфазл Ҳубайш ибни Иброҳими Тифлисӣ (фавт 1232) яке аз манбаъҳои китоби «Комилу-т-таъбир»-и худро «Китоби тақсим»-и Ибни Сирин гуфта, дар таъбири теъдоди зиёди хобҳо ба қавли ӯ истинод кардааст. Аз ҷумла, Тифлисӣ суханони Ибни Сиринро дар бораи роҳу равиши таъбир меорад: «Муаббир бояд ки ному миқдор ва мартабату мазҳаб, сират ва ақлу фаҳми соил (пурсанда) маълум кунад ва вақти дидани хоб, ки дар рӯз дид ё дар шаб, маълум кунад ва нигоҳ кунад, ки соил дар вақти суол чӣ ҳаракат мекунад ва хоб бар чӣ насақ (тартиб) мегузорад ва фасли моҳи порсӣ ва рӯзи моҳи тозӣ бидонад, он гоҳ он чӣ ба савоб наздиктар бошад, таъвил кунад». Ибни Сирин дар хобгузорӣ ва таъбири хоб масал шудааст:

Аз суханони ӯст: «Дар ҳаққи бародарат ситам варзидаӣ, агар бадтарин чизе, ки аз ӯ медонӣ, бигӯӣ ва хубиҳояшро пинҳон дорӣ». «Агар он ки сухан мегӯяд, медонист суханаш алайҳи ӯ навишта хоҳад шуд, кам сухан мегуфт».

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Суҳроб ибни Саробиëн

**Суҳроб ибни Саробиëни ** (), **Ибни Сарофюн** — ҷуғрофиёдони нимаи аввали асри 10.

## Зиндагинома
Дар бораи макони таваллуд ва зисти Ибни Саробиëни Суҳроб маълумот нест. Баъзе муҳаққиқон ӯро бо сабаби шинохти бисёр дақиқе, ки аз Миср доштааст (бар мабнои осораш), мисрӣ ва бархеи дигар бо таваҷҷуҳ ба номаш — Суҳроб, ба эҳтимол эрониаш гуфтаанд. Бо асосгузори мактаби ҷуғрофинигории исломӣ Абузайди Балхӣ (850—934) робитаи дӯстӣ дошта, шогирди ҷуғрофиёнигори машҳур Муҳаммад ибни Мусои Хоразмӣ (783—850, муаллифи «Сурату-л-арз») буд. Асари ягонаи Ибни Саробиëни Суҳроб «ал-Ақолиму-с-сабъа» (Иқлимҳои ҳафтгона) мебошад, ки дар пайравии китоби «Сурату-л-арз»-и Хоразмӣ навишта шудааст. Китоб байни солҳои 902—962 таълиф шудааст. «ал-Ақолиму-с-саъба»-и Ибни Саробиëни Суҳроб бо вуҷуди бархе ихтилофоташ бо «Сурату-л-арз»-и Хоразмӣ, идомаи мантиқии ин асар маҳсуб мешавад. Асари Ибни Саробиëни Суҳроб аз ҳафт боб иборат буда, ҳар боби он як иқлимро дар бар гирифтааст ва иқлимҳо дар навбати худ аз фаслҳо (фасли дарёҳо, фасли кӯҳҳо, фасли шаҳрҳо ва ғ.) иборатанд. Ин асар маъхази муҳим дар бораи ҷуғрофиё, таърих, этнологияи Шарқи Наздик ба ҳисоб меравад. Нусхае аз «ал-Ақолиму-с-сабъа», ки соли 1309 таълиф шудааст, дар китобхонаи Британия маҳфуз аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Дафтари байзавӣ

**Дафтари байзавӣ** () — дафтари президенти Иёлоти Муттаҳида дар Кохи Сафед.

## Маълумоти умумӣ
Он дар қаноти ғарбии бино воқеъ буда, се тирезаи калон ба тарафи ҷануб ва чор дар дорад. Тарафи шарқӣ ба сӯи Боғи садбарг, тарафи ғарб ба идора ва ошхонаи хурди хусусӣ, аз шимолу ғарб ба долони ҷиноҳи ғарбӣ ва аз шимолу шарқ ба утоқи кории котиби президент мекушояд. Мизи сарвари давлат дар назди тирезаҳои ҷанубӣ қарор дорад. Дар тарафи шимол оташдон мавҷуд аст. Диаметри калон 10,9 метр, диаметри хурд 8,8 метр, баландии шифт 5,6 метр аст.

Версияи аввалини Дафтари байзавӣ соли 1909 аз ҷониби меъмор Нейтана Вайта  дар вақти президент Вилям Тафт сохта шудааст.

Дар соли 1934 дар вақти роҳбарии президент Франклин Рузвелт утоқ аз нав сохта шуд.

## Нигористон

Акс:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|пайванд=Файл:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|алт=Дональд Трамп ведёт телефонный разговор с Владимиром Путиным. 28 января 2017 года| Доналд Трамп бо Владимир Путин сӯҳбати телефонӣ анҷом дод. 28 январи соли 2017
Акс:Obama_standing_in_the_Oval_Office.jpg|пайванд=Файл:Obama_standing_in_the_Oval_Office.jpg|алт=Президент Обама в овальном кабинете. 20 октября 2009 года| Президент Обама дар Дафтари байзавӣ. 20 октябри соли 2009
Акс:Paul_Kagame_with_George_Bush_March_4,_2003.jpg|пайванд=Файл:Paul_Kagame_with_George_Bush_March_4,_2003.jpg|алт=Одно из рукопожатий перед камином. Март 2003, гость — Поль Кагаме|Яке аз дастфишурӣ дар назди оташдон. Март 2003, меҳмон - Пол Кагаме
Акс:President_Ronald_Reagan_working_at_his_desk_in_the_Oval_Office.jpg|пайванд=Файл:President_Ronald_Reagan_working_at_his_desk_in_the_Oval_Office.jpg|алт=Овальный кабинет в 1988 году, во времена администрации Рональда Рейгана|Дафтари байзавӣ соли 1988, дар давраи маъмурияти Роналд Рейган.


## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Кохи Сафед: Роҳнамои таърихӣ.* Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед ва Ҷамъияти миллии ҷуғрофӣ: 2001.  .
* Эббот Ҷеймс А. , ва Элейн М. Райс. *Тарҳрезии Camelot: Барқарорсозии Кохи Сафед Кеннеди.* Ван Ностранд Рейнхольд: 1998.  .
* Клинтон, Ҳиллари Родҳам. *Даъват ба Кохи Сафед: Дар хона бо таърих.* Саймон ва Шустер: 2000.  .
* Монкман, Бетти С. *Кохи Сафед: Мебелҳои таърихӣ ва оилаҳои аввал.* Матбааи Abbeville: 2000.  .
* Райан, Вилям ва Десмонд Гиннес. *Кохи Сафед: Таърихи меъморӣ.* Ширкати китобҳои McGraw Hill: 1980.  .
* Сийл, Вилям. *Хонаи президент.* Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед ва Ҷамъияти миллии ҷуғрофӣ: 1986.  .
* Сийл, Вилям, *Кохи Сафед: Таърихи идеяи амрикоӣ.* Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед: 1992, 2001.  .
* Ғарб, Ҷ. Б. бо Мэри Линн Котз. *Дар болохона дар Кохи Сафед: Ҳаёти ман бо хонумҳои аввал.* Тарсончак, МакКенн ва Геогеган: 1973.  .

## Мақолаҳо
* ]

Гурӯҳ:Утоқҳо дар Кохи Сафед
Дабири матбуоти Кохи Сафед

**Дабири матбуоти Кохи Сафед** () — мансабдори баландпояи Кохи Сафед аст, ки намояндаи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ба ҳисоб меравад.

Дабири матбуотӣ барои ҷамъоварии маълумот дар бораи рӯйдодҳои ҷорӣ дар дастгоҳи президент ва барои вокуниши маъмурият ба рӯйдодҳои саросари ҷаҳон масъул аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 
* 

## Пайвандҳо

* 
* 

Гурӯҳ:Дабири матбуоти Кохи Сафед
Спеусипп

**Спеусипп** () (409 пеш аз милод – 339 пеш аз милод) — файласуфи Юнони қадим, бародарзода ва шогирди Афлотун. Пас аз марги Афлотун, ӯ Академияи Афлотунро роҳбарӣ кард. Ба гуфтаи Диоген Лаертий, Спеусипп бар хилофи Афлотун, аз донишҷӯёни Академия пул мегирифт. Афлотунро дар сафари сеюмаш ба Ситсилия ҳамроҳӣ карда буд. Дар соҳаи мантиқ бо истифода аз маводи биология ва ботаника байни хусусиятҳои умумӣ ва хос тафовути мантиқӣ гузоштааст. Хаёташро бо худкушӣ ба анҷом расонид.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* Диоген Лаертиус . «Дар бораи хаёт, таълимот ва гуфтахои файласуфони машхур». М., «Мысл», 1986. 4 китоб
* Лосев A.F. Таърихи эстетикаи қадим. Классикаи баланд

## Адабиёт
* Фалсафаи қадим: Луғати энсиклопедӣ. М., 2008. С.694-698.  (хатоӣ) 
* *Мочалова I. N.* Фалсафаи академияи ибтидой. Санкт-Петербург. , 2007. — 144 с. ISBN 978-5-8290-0712-6
* *Диллон Ҷ.* Платонистони миёна. Санкт-Петербург. , 2002. Сах.23-34.
* Делаттре Д. Спеусиппе, Диогени Бобил ва Филодемус // Cronache Ercolanesi. Боллеттинои Маркази байналмилалии студияи Эрколан Папири. Неаполь. 23, 1993, с.&nbsp;67-86
* Халфвассен Ҷ. Назария ва метафизикаи Парменидҳои Платон // Аз Плетос: Эссе аз Карл Борман. - Вюрцбург, 1993. — С.339—373.
* Халфвассен, Йенс, 1992, «Мақсад ва табиати ғайримуқаррарии ашё: Шаҳодатномаи нави мақсаднок оид ба эълон ва истифодаи он», Архивҳои фалсафа 74: 43–73.
* Шоҳин А. Аристотель, Спеусипп ва усули тақсим // Кварти классикӣ. - Оксфорд, 2000. — № 50. — Р. 402-414.
* Фишер, М. , Аз ҳаёти рӯҳонӣ ва скриптҳои Афина, Растадиӣ, 1845

Гурӯҳ:Файласуфони Юнони Қадим
Гурӯҳ:Афлотуния
Утоқи корӣ

[мини|[Доналд Трамп дар Дафтари байзавӣ сӯҳбати телефонӣ дорад]]
**Дафтари корӣ, кабинет** — утоқи корӣ дар манзил, хона ё дигар бино, ки барои навиштан, кори зеҳнӣ ва вохӯриҳои корӣ пешбинӣ шудааст; ҳуҷрае, ки барои гузаронидани дарсҳои махсус, кори касбӣ муҷаҳҳаз гардонида шудааст (идораи роҳбарикунанда (масалан, кабинети байзавӣ), утоқи мактабӣ, лабораторияи лингафонӣ, кабинети табобатӣ ва ғайра).

## Утоқи корӣ
Утоқи корӣ ҳамчун ҳуҷраи хилват дар қаср ё кох дар кишварҳои Аврупои Ғарбӣ дар асри нав пайдо шудааст. Қасри Версал се ҳуҷра дошт, ки онро «кабинетҳо» меноманд: Девони медалҳо (*Cabinet des médailles*), Девони снарядҳо (*Cabinet des coquilles*) ва Девони тасвирҳо (*Cabinet aux Tableaux*). Он ҳамчун як ҳуҷра барои кор бо коғазҳо ё барои истироҳати соҳиби хона хидмат мекард ва инчунин метавонад ҳамчун офис ё меҳмонхона истифода шавад.
рост|мини|Г.В.Сорока. Идора дар хона дар «Островки». 1844. Музеи давлатии рус,

## Утоқи роҳбар
Чун қоида, утоқи роҳбар ҳуҷраест, ки махсус барои қабули қарорҳои муҳим сохта шудааст. Дафтари корӣ то ҷузъиёти хурдтарин фикр карда мешаванд, зеро ҷои роҳбар бояд то ҳадди имкон бароҳат ва қулай бошад ва инчунин ба таҳкими обрӯи ширкат дар байни ҳамкорон ва рақибон мусоидат кунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Кабинет // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
* 

## Пайвандҳо
* *Дашкова М.Е.* Таърихи кабинет // Маҷаллаи "Антик. Маълумот», 03.08.2005.

Гурӯҳ:Утоқҳо
Фотомонтаж

мини|400x400пкс|Асари тасвирӣ аз 16 аксҳои гуногун, ки ба таври рақамӣ таҳрир карда шудаанд ва барои эҷод кардани таассуроти як манзара.
**Фотомонтаж** (аз , ) — рӯшноӣ ва  (бардорӣ, насб) — раванд ва натиҷаи эҷоди тасвирҳоест, ки аз қисмҳои аксҳои гуногун иборатанд. Фотомонтаж дар таҳияи постер, таблиғот, мултфилмҳои сиёсӣ ва ғайра васеъ истифода мешавад. Моҳиятан, фотомонтаж буридани ашёи дар акс буда ва пайваст кардани (якҷоя кардани) онҳо бо акси дигар мебошад.
[рост|мини| Фотомонтаж — [Яхкӯҳ|айсберг дар зери об чӣ гуна буда метавонад]]

## Фотомонтажи роёнаӣ
Барномаҳои маъмултарини фотомонтаж муҳаррирҳои графикии Adobe Photoshop, PaintShop Pro, Corel Photo-Paint, GIMP, Ulead PhotoImpact мебошанд.


Акс:Rabbit_Grasshoper_Mutant-01611-nevit.jpg|пайванд=Файл:Rabbit_Grasshoper_Mutant-01611-nevit.jpg|алт=Пример компьютерного фотомонтажа: кузнечик смонтирован с кроликом| Намунаи фотомонтажи роёнаӣ: малахро бо харгӯш васл мекунанд
Акс:Surrealistic_object_1.jpg|пайванд=Файл:Surrealistic_object_1.jpg|алт=Пример компьютерного фотомонтажа: из нескольких привычных изображений создаётся нечто новое| Намунаи фотомонтажи роёнаӣ: аз якчанд тасвирҳои шинос чизи нав сохта мешавад
Акс:Kitrone.jpg|пайванд=Файл:Kitrone.jpg|алт=Пример компьютерного фотомонтажа: лимон смонтирован с киви| Намунаи фотомонтажи роёнаӣ: лимон бо киви васл карда шудааст
Акс:The_real_me_by_Achraf_Baznani.jpg|пайванд=Файл:The_real_me_by_Achraf_Baznani.jpg


* Оскар Рейландер (1813—1875)
* Ҳенри Печ Робинсон (1830—1901)
* Раул Хаусман (1886—1971)
* Ҳанна Хоч (1889—1978)
* Ҷон Ҳертфилд (1891—1968)
* Александр Родченко (1891—1956)
* Юрий Рожков (1898—1940)
* Ричард Хэмилтон (1922—2011)
* Вячеслав Колейчук (1941—2018)
* Жилберт Гарчин (1929—2020)

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Адес Д.* Фотомонтаж / пер. с англ. М.: Ad Marginem, 2023. 232 с. ISBN 978-5-91103-515-0
* 

Гурӯҳ:Таҷҳизотҳои аккосӣ
Музаффаруддин ибни Соъотӣ

**Музаффаруддин ибни Соъотӣ** (), **Музаффаруддин Аҳмад ибни Алӣ ибни Тағлиб/Саълаб ибни Абузиёи Бағдодӣ** (1253, Баалбек, Лубнон — 1295, Бағдод, Ироқ) — адиб, усулӣ ва фақеҳи машҳури ҳанафӣ.

## Зиндагинома
Хонаводаи Ибни Соъотӣ дар кӯдакии ӯ ба Бағдод кӯчид; вай дар мадрасаи Мустансирия парвариш ёфт ва баъдҳо дар он ҷо ба тадрис пардохт. Аз он ҷиҳат, ки падараш соатсоз ва ба гуфтаи Абдулқодири Қурашӣ, соатҳои машҳури насбшуда дар равоқи дари Мустансирияро ӯ сохта буд, худаш ба Соъотӣ — соатсоз ва фарзандаш ба Ибни Соъотӣ мулаққаб гардиданд.

Ибни Соъотӣ дар заковат, суханварӣ ва хушнависӣ ба қадре тавоно буда, ки бо ӯ дар ин корҳо зарбулмасал зада мешуд. Шамсуддини Исфаҳонӣ ӯро дар наҳв, адаб ва заковат бар Ибни Ҳоҷиб бартар мешумурд. Закиюддини Самарқандӣ ва Носируддин Муҳаммад аз шогирдон ва ровии осори ӯянд. Ибни Соъотӣ дар фиқҳ, усул ва адаб таълифот дорад. Осори фиқҳии ӯ аз матнҳои муътабари фиқҳи ҳанафӣ ба шумор мераванд. Муҳимтарин таълифи Ибни Соъотӣ «Маҷмаъу-л-баҳрайн ва мултақа-н-найирайн» (мухтасаре дар фиқҳи ҳанафӣ) буда, муаллиф дар он «Мухтасари Қудурӣ» ва «Манзума»-и Абуҳафси Насафиро гирд овардааст. «Шарҳу Маҷмаъи-л-баҳрайн» (дар 2 ҷилд), «Бадеъу-н-низом. ал-Ҷомеъ байна китобайи-л-Баздавӣ ва-л-Иҳком» (дар усули фиқҳ), «ад-Дурру-л-манзуд фӣ-р-радди ало файласуфи-л-яҳуд (Ибни Каммуната)», «ал-Фароиз» ва «Ниҳояту-л-вусул ило илми-л-усул» аз ҷумлаи осори дигари Ибни Соъотӣ мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ибни Тағрибердӣ

**Ибни Тағрибердӣ** (), **Абулмаҳосин Ҷамолуддин Юсуф… ибни Абдуллоҳи Зоҳирии Ҳанафӣ** () — , пажӯҳишгар ва донишманди турктабор.

## Зиндагинома
Падари Ибни Тағрибердӣ аз сарлашкарони номдори султони мамлуки Миср Зоҳир Барқуқ (1336‒99) буд, аз ин ҷиҳат ӯро Зоҳирӣ низ гуфтаанд. Ибни Тағрибердӣ назди қозиюлқузоти Миср Ҷалолуддини Билқинӣ ба камол расид ва назди Тақиюддини Мақризӣ низ шогирдӣ кард. Нахуст илмҳои адаб, фиқҳ ва ҳадисро омӯхт, сипас ба омӯзиши таърих пардохт. Дар мусиқӣ, оҳангсозӣ ва саворӣ низ тавоно буд. Ибни Тағрибердӣ илми фиқҳро аз Шамсуддин Муҳаммади Ҳанафии Румӣ, Баҳоуддини Ҳанафӣ ва Бадруддини Айнӣ, наҳвро аз Тақиюддини Шумуннӣ, сарфро аз Алоуддини Румӣ, адаб ва бадеъро аз Шиҳобуддин Аҳмад ибни Арабшоҳи Ҳанафӣ фаро гирифт. Аз Ибни Ҳаҷари Ҳайтамӣ ҳадис ва шеър шунид, аз Ибни Қурайҷ, Ибни Бардас ва Ибни Нозир низ ҳадис шунид ва ба вай иҷозати ривоят аз онҳо дода шуд. Мақризӣ, Айнӣ, Абдурраҳмони Заркашӣ, Абдурраҳим ибни Фурот ва дигарон низ ба вай иҷозати ривояти аҳодисро додаанд. Чунончи, ӯ «Сунан»-и Абудовуд, «Ҷомеъ»-и Тирмизӣ, «Шамоили Муҳаммадӣ», «Муснад»-и Ибни Аббос ва ғ-ро аз онҳо шунида, иҷозати ривояти онҳоро дарёфт кардааст. Бо вуҷуди интиқоде, ки баъзе нависандагон, ба монанди Саховӣ, аз таълифоти Ибни Тағрибердӣ доранд, аксари муаррихон ва шарҳиҳолнависон диёнат, хештандорӣ, покдоманӣ, дурӣ аз даргоҳи салотин ва ҳашмату ҳаёи ӯро ситудаанд.

## Таълифот
Ибни Тағрибердӣ дар риштаҳои гуногуни адабӣ, таърих, мусиқӣ ва саворӣ осори зиёде навиштааст. Муҳимтарин таълифоти вай «ан-Нуҷуму-з-зоҳира фӣ мулуки Миср ва-л-Қоҳира» ва «ал-Манҳалу-с-софӣ ва-л-муставфӣ баъда-л-Вофӣ» (дар шарҳи аҳвол), мухтасари он «ад-Далелу-ш-шофӣ ала-л-Манҳали-с-софӣ» мебошанд. Бо ду асари ахир китоби «ал-Вофӣ би-л-вафаёт»-и Сафадиро такмил кардааст. «Мавриду-л-латофат фӣ ман валия-с-салтаната ва-л-хилофат», «Нузҳату-р-роӣ» (дар таърих), «Ҳаводису-д-дуҳури фӣ мада-л-айёми ва-ш-шуҳур» (дар такмилаи китоби «ас-Сулук»-и Мақризӣ), «ал-Баҳру-з-зоҳир фӣ илми-л-авоили ва-л-авохир» (дар таърих), «Ҳиляту-с-сифот фӣ-л-асмои ва-с-синоъот» (дар фунуни адаб) ва «ас-Сукру-л-фозеҳ ва-л-итру-л-фоеҳ» (маҷмӯаи ашъори суфиёна) аз ҷумлаи осори дигари ӯ мебошанд.
«Тағрибердӣ» вожаи туркӣ-тоторӣ, тағйирёфта аз «тагривердӣ» ва ба маънои Худодод аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шайхулислом

**Шайхулислом** () — лақабе буд, ки дар нимаи дувуми қарни чаҳорум ҳиҷрӣ бар уламо ва шуюухи мутасаввифа дода мешуд. Ин лақаб нахуст дар авоили аҳди Мамолик дар Мисру Шом аз алқоби ташрифотӣ буд на аз алқоб расмӣ, аммо пас аз онки дар қарни понздаҳуми мелодӣ ба унвони лақабе бар муфтии аъзам дар Имперотурии Усмонӣ гуфта шуд, арҷу манзилате ёфт ва ҷанбаи расмӣ пайдо намуд ва дар Эрон дар аҳди Сафавия ба касоне, ки дар раъсӣ қувваи қазоия (ҳокими шаръ) қарор доштанд ва аз тарафи садриаъзам мансуб мешудаанд гуфта мешуд.

## Эзоҳ
Ойдин Ализода

**Ойдин Ориф оғлу Ализода** (; то 1989 **Алиев**; ) — файласуф, фарҳангшинос, пажӯҳишгари дин, , ҷомеашинос, муҷодалагар ва и озарбойҷонӣ, доктори илмҳои фалсафа (2009).

## Зиндагинома
Ойдин Ализода 21 октябри 1963 дар шаҳри Боку ба дунё омадааст. Дар солҳои 1980—1988 дар Институти муҳандисии сохтмони Озарбойҷон таҳсил кардааст. Ӯ дар солҳои 1981—1983 дар нируи дарёии Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат кард.

Ойдин Ализода то соли 1998 дар самтҳои мухталиф (аз механик то мудири бахш) дар Идораи тавлиди гази Боку (Бокгаз) кор мекард.

## Таълифот
Ойдин Ализода муаллифи китобҳои илмӣ (такнигориҳо, осори ҷадалӣ ва узрхоҳӣ, луғатномаҳои донишномаӣ, китобҳои дарсӣ, осори адабӣ), мақолот ва тарҷумаҳо аст. Илова бар ин, китобҳое аз нависандагони озарбойҷонӣ, русӣ ва хориҷӣ ба сардабирии ӯ мунташир шудааст.

## Эзоҳ
Пластидҳо

right|300 px
**Пластидҳо** (аз  — «шаклгирифта») — органеллаҳои ниммустақили растаниҳои олӣ, обсабзҳо ва баъзе соддатаринҳои фотосинтезкунанда мебошанд. Онҳо бо пардаи дуқабата иҳота шудаанд ва геноми худро доранд, ки ба онҳо имкони тақсим шудан ва баъзе сафедаҳои худро синтез кардан медиҳад.

## Навъҳои пластидҳо
1. Хлоропластҳо — органеллаҳои сабзранг, ки фотосинтезро иҷро мекунанд. Онҳо пигментҳои хлорофилл ва каротиноид доранд, ки нури офтобро ҷаббида, ба энергия табдил медиҳанд.

2. Хромопластҳо — дорои пигментҳои гуногун (масалан, каротиноидҳо) мебошанд, ки ба гулҳо, меваҳо ва баргҳо рангҳои сурх, норанҷӣ ва зард медиҳанд.

3. Лейкопластҳо — пластидҳои беранганд ва асосан дар узвҳои ниҳонӣ (решаҳо, тухмҳо ва ғ.) мавҷуд буда, моддаҳои захиравиро (нишишта, чарб ва сафеда) нигоҳ медоранд.

## Функсияҳои пластидҳо
Иштирок дар фотосинтез (хлоропластҳо)
Захираи моддаҳои ғизоӣ (лейкопластҳо)
Таъмини ранг барои ҷалби гардолудкунандагон ва муҳофизат аз ултрабунафш (хромопластҳо)
Синтези баъзе аминокислотаҳо ва липидҳо

Пластидҳо аз рӯи зарурат метавонанд ба якдигар табдил ёбанд, масалан, лейкопластҳо метавонанд ба хлоропластҳо табдил ёбанд, агар растанӣ ба рӯшноӣ дучор шавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пластидҳо
Гурӯҳ:Физиологияи рустаниҳо
Гурӯҳ:Колбадшиносии гиёҳон
Ҷоизаи Оскар (2025)

**97-умин давраи [[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаҳои Оскар]]** —  маросиме ба мизбониии Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо (AMPAS), ки аз беҳтарин филмҳои намоишдодашудаи дар соли 2024 таҷлил мекунад ва дар таърихи 2 марти соли 2025 дар толори Театри Долбӣ, Ҳолливуд, (Лос-Анҷелес, иёлати Калифорния) баргузор шуд. Ин маросим аз шабакаи ABC дар Иёлоти Муттаҳида пахш шуд ва барои аввалин бор ба таври ҳамзамон аз тариқи Hulu ба сурати зинда стрим шуд. Кумедиян ва подкастсоз Конан О’Брайен барои аввалин бор муҷрии ин маросим буд ва Роҷ Капур ва Кейти Маллон ба унвони таҳиякунандагони иҷроии маросим бозгаштанд.

## Феҳристи барандагон ва номзадҳо

### Филмҳо бо чандин номзадӣ / пирӯзӣ

### Дастабандиҳои аслӣ

### Дигар дастабандиҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маросими ҷоизаҳои «Оскар»
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 2 март
Ибни Тилмиз

**Аминуддавла Абулҳасан Ҳибатуллоҳ ибни Абилъало ал-Бағдодӣ** (; ), маъруф ба **Ибни Тилмиз** () — табиби хосси халифаи аббосӣ ал-Муктафӣ.

## Зиндагинома
Яке аз пизишкони мумтози замон буда, сарпарастии Бемористони аздиро бар уҳда дошт. Ӯ раиси кулли табибони Бағдод буд. Ба Эрон сафар карда, дар он ҷо забони форсиро низ омӯхтааст. Дар илми тиб таълифоти зиёд дорад. Дар «Кашфу-з-зунун» зиёда аз 16 асари тиббии Ибни Тилмиз ёд шудааст, вале аз ин миён китобе, ки муаллиф бо он маъруфу машҳур шудааст, «Қарободини ибни Тилмиз» мебошад. Ибни Тилмиз ба «ал-Қонун фӣ-т-тиб»-и Ибни Сино ҳошия низ навиштааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Вилфредо Парето

**Вилфредо Федерико Дамасо Парето** ( итолиёвӣ: [vilˈfreːdo paˈreːto]; ҳангоми таваллуд **Вилфрид Фритс Парето**, ;&nbsp;; 15 июли 1848, Париж — 19 августи 1923, Селиния, кантон Женева, Швейсария) — муҳандиси итолиёвӣ, иқтисоддон ва ҷомеашинос. Яке аз асосгузорони назарияи элитаҳо.

Ӯ назарияҳоеро таҳия кард, ки баъдтар ба номи ӯ гузошта шуданд: тақсимоти омории Парето ва оптимуми Парето, ки дар назарияи иқтисодӣ ва дигар фанҳои илмӣ васеъ истифода мешаванд.

## Тарҷумаи ҳол
Вилфредо Парето 15 июли соли 1848 дар Париж дар оилаи маркизи итолиёвӣ, таваллуд шуда, аслан аз шаҳри бандарии Генуя буд. Модари Парето фаронсавӣ буд ва аз хурдӣ бо забонҳои итолиёвӣ ва фаронсавӣ яксон ҳарф мезад, аммо дар тӯли умраш худро пеш аз ҳама итолиёвӣ ҳис мекард.

Парето 19 августи соли 1923 дар Селинӣ (Швейсария) вафот кард, ки солҳои охири умри худро дар онҷо гузарондааст; Дар ҳамонҷо ӯро дафн кардаанд.

## Тақсимоти Парето (қоидаи 80/20)
Баёни мухтасари қонун: *«20%фоизи саъю кушиш 80% натиҷа медиҳад  ва 80% боқимондаи  кӯшиш — ҳамагӣ 20% натиҷа»*

Қонун бо худи Вилфредо Парето робитаи дур дорад. Вай соли 1923 даргузашт ва номи қонун соли 1941 аз ҷониби мутахассиси амрикоӣ Джозеф Джуран ба ифтихори яке аз асарҳои ӯ пешниҳод шудааст, ки дар Италия 20% хонаводаҳо 80% даромад мегиранд.

## Ҳамчунин нигаред
* Тақсимоти парето
* Назарияи элита
* Самаранокии Парето

## Феҳристи асарҳо
* Курси иқтисодиёти сиёсӣ ( 1896–1897 )
* Системаҳои сотсиалистӣ (Les Systémes socialistes, 1902–1903 )
* Китоби дарсии иқтисодиёти сиёсӣ (Manuale di economia politica, 1906 )
* Рисола оид ба ҷомеашиносии умумӣ (Trattato di sociologia generale, 1916 )
* Роҳнамои мухтасар оид ба ҷомеашиносии умумӣ (Compendio di sociologia generale, 1920 )

### Нашрияҳо ба забони русӣ
* Системаҳои сотсиалистӣ = Les Systémes socialistes // Сотсиологияи назариявӣ. Антология. Дар 2 қисм (Тартиб, таҳрири илмӣ, пешгуфтори С. П. Банковская), Т. 1 - М.: Хонаи китоби «Университет», 2002.
* 
* Трансформатсияи демократия / тар. аз Италия М.Юсима. М.: Нашриёти «Қалъаи оянда», 2011. — 208 с.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳо
* Вилфредо Парето Тарҷумаи ҳол дар Энсиклопедияи мухтасари иқтисод. Китобхонаи иқтисод ва озодӣ, Econlib

Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1923
Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 август
Гурӯҳ:Зодагони Порис
Гурӯҳ:Зодагони соли 1848
Гурӯҳ:Зодагони 15 июл
Карим Мирҳодиев

**Карим Ҳусанович Мирҳодиев** () — актёри ӯзбек. Ҳунарпешаи шоистаи Ӯзбекистон (2001).

## Тарҷумаи ҳол
Карим Ҳусанович Мирҳодиев 29 июли соли 1954 дар шаҳри Бухорои ҶШС Ӯзбекистон таваллуд шудааст. Баъди хатми мактаби миёна ба Донишкадаи давлатии театрӣ ва рассомии ба номи Островскиии Тошканд дохил шуд. Баъд аз хатми донишкада аз соли 1976 то соли 1998 дар театри ба номи Аброр Ҳидоятов кор кардааст.

Аз соли 1983 то соли 1983 дар театри Илҳом  кор кардааст. Вай дар театр зиёда аз 60 нақш офаридааст. Аз соли 2018 Карим дар театр кор мекунад.

Карим аз соли 1970 дар филми ӯзбекии «Бетартиб» нақши асосиро бозида, ба шарофати ин нақш маъруфият пайдо кардааст. Карим на танҳо дар филмҳои ӯзбекӣ, балки дар силсилафилмҳои русӣ низ нақш бозидааст. Дар соли 2007 ӯ дар силсилафилми телевизионии русии «Шикор дар асфалт»баромад кард. Аз соли 2001 Ҳунарпешаи шоистаи Ӯзбекистон  аст.

### Маориф
* Мактаби миёнаи 228, шаҳри Тошкент
* Солҳои 1972-1976 дар Донишкадаи давлатии театрӣ ва рассомии ба номи Островскии 

### Оила
* Падар: Мирҳодиев Ҳусан Мирбодиевич соли 1927 дар Бухоро таваллуд шуда, соли 2008 дар шаҳри Тошканд вафот кардааст.
* Модар: Мирҳодиева Санатхон соли 1933 дар Бухоро таваллуд шудааст, соли 2019 дар Тошканд вафот кардааст.
* Бародар: Мирҳодиев Алим Ҳусанович соли 1956 дар шаҳри Бухоро таваллуд шудааст.
* Хоҳар: Ярашева Мавлуда соли 1953 дар Бухоро таваллуд шудааст.
* Хоҳар: Куратора Меҳрӣ соли 1960 дар Бухоро таваллуд шудааст.
* Зан: Мирҳодиева Сайёра Усмоновна соли 1961 дар Тошканд таваллуд шудааст.

## Филмнома
Дар поён рӯйхати филмхое оварда шудааст, ки дар онҳо Карим Мирҳодиев нақш офаридааст.

## Ҷоизаҳо

* 2001 Ҳунарпешаи шоистаи Ӯзбекистон.
* 2018 Беҳтарин бозигари мард дар филми «Матонат», Фестивали байналмилалии филми «Авруосиё» 2018   .
* Барандаи соли 2019 дар гурӯҳи беҳтарин бозигари мард барои нақш дар «Сабот».
* 2021 Барандаи гурӯҳи беҳтарин бозигари мард барои нақш дар филми «Ибрат».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Карим Мирхадиев ivi.ru
* Карим Мирхадиев kino-cccp.net
* Карим Мирхадиев filim.ru

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Бухоро
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1954
Гурӯҳ:Зодагони 29 июл
Дар сояи сарв

«**Дар сояи сарв**» (, ) — пӯёнамоии кӯтоҳи эрониӣ ба коргардонию нависандагии муштараки Ширин Сӯҳонӣ ва Ҳусайн Мулоимӣ.

Ин филм дар соли 2025 барандаи Ҷоизаи «Оскар» барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ шуд.

## Достони филм
Як нохудо, ки аз ихтилоли истерес пас аз сонеҳа ранҷ мебарад, бо духтараш дар хонае кӯчак дар канори дарё ва дур аз мардум зиндагӣ мекунад. Онҳо бояд бо чолишҳои як зиндагӣ сахт рӯбарӯ шаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоӣ
Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи «Оскар» барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ
Ибни Тулун

**Абуабдуллоҳ ё Абулфазл Шамсуддин Муҳаммад ибни Тулуни Димишқӣ** (; ) — муҳаддис, фақеҳ, адиб ва муаррихи ҳанафӣ; аз насли амирони Тулуни Миср.

## Зиндагинома
Таҳсилоти ибтидоиро назди падараш шайх Абулҳасан Алоуддин ва амакаш қозӣ Ҷамолуддин Юсуф (муфтии доруладли Димишқ) гирифт. Тақр. аз 500 муҳаддис ривоят шунида, аз 35 нафар иҷозати ривоят гирифтааст. Аз тариқи 8 тан ровиёни Ибни Ҳаҷари Асқалонӣ ба иснодҳои ӯ даст ёфтааст. Дар рисолаи шарҳиҳолии худ «ал-Фулку-л-машҳун фӣ аҳволи Муҳаммад ибни Тулун» аз 728 асaраш ёд кардааст, ки 47-тои он ба илми ҳадис бахшида шудааст. Дар рисолаи «ал-Луълуъу-л-манзум фӣ-л-вуқуфи ало мо иштағалту биҳи мина-л-улум» дар бораи 72 навъи илми омӯхтааш маълумот додааст. Шогирдони машҳури ӯ: шайх Исмоили Ноблусӣ ва Шиҳобуддини Вафоӣ. «ал-Барқу-с-сомӣ фӣ теъдоди манозили-л-ҳаҷҷи-ш-шомӣ», «ат-Тиҷону-л-музахрафа фӣ маолими Маккати-л-мушаррафа», «ал-Қалоид», «Баҳҷату-л-аноми фӣ фазоили Димашқи-ш-Шом», «ас-Сабоик фӣ ахбори-л-малоик», «Шарҳу-ш-Шотибия», «Хулосату-л-баён фӣ аймони-л-Қуръон», «Сафинату-т-Тулуния фӣ-л-аҳодиси-н-набавийя», «Шарҳу манзумати Ибн Сино ал-кубро фӣ-т-тиб» ва «Тайсиру-л-аълом би мазоҳиби-л-аиммати-л-аълом» аз ҷумлаи осори ӯ мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*