open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ричард Клайдерман

мини|281x281пкс|Ричард Клайдерман ҳангоми баромад дар Тел-Авив, соли 2025

**Ричард Клайдерман** (; номи аслӣ ***Филипп Паже́с*** — ; зодаи 28 декабр 1953, Париж) — фаронсавӣ пианист, аранжировшиик, иҷрокунандаи мусиқии классикӣ ва мусиқии этникӣ, инчунин мусиқии кинофилмҳо мебошад.

## Зиндагинома
Ӯ машғулият бо фортепианоро хеле барвақт таҳти роҳбарии падараш, ки омӯзгори мусиқӣ буд, оғоз кард.

Дар синни 12-солагӣ ба консерватория дохил шуда, дар байни ҳамсолони 16-солаи худ ҷойи аввалро соҳиб гардид. Барои пардохти таҳсил ва ҳамзамон такмили маҳорати худ, ӯ ба навохтани фортепиано ба таври касбӣ оғоз намуд. Ӯ бо Мишел Сарду,  ва Ҷонни Холлидей ҳамкорӣ кардааст.

Соли 1976 ӯ ҳамроҳ бо бист пианисти дигар барои сабти балладаҳо ба санҷиш аз ҷониби як истеҳсолкунандаи сабтҳои мусиқӣ даъват шуд. Дар натиҷа маҳз ӯ интихоб гардид ва аз ҳамон замон маъруфияташ ба таври назаррас афзоиш ёфт.

## Эҷодиёт
Асари маъруфи ҷаҳонии «Баллада барои Аделина» (), ки онро Пол де Сенневил () навиштааст, инчунин композитсияҳои «Издивоҷ аз рӯи муҳаббат» (), *Tango Cumparsita* ва *A Comme Amour* ӯро ба ситора табдил доданд. Аз ин асарҳо дар беш аз 30 кишвари ҷаҳон 22 миллион нусха фурӯхта шудааст.

То имрӯз Клайдерман зиёда аз 1200 асари мусиқӣ сабт намуда, беш аз 100 диски компактӣ бо теъдоди умумии тақрибан 90 миллион нусха ба нашр расондааст.

## Эзоҳҳо

## Пайвандҳо

* Вебсайти расмии Ричард Клайдерман 
* Нотаҳо аз репертуари Ричард Клайдерман

Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони Порис
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1953
Гурӯҳ:Зодагони 28 декабр
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Мусобиқаи суръат (лижаронии кӯҳӣ)

**Мусобиқаҳои суръат** яке мусобиқаҳои лижаронии кӯҳӣ мебошанд, ки дар нишебии махсус омодашуда баргузор мешаванд.

## Ҷусторҳои вобаста

* Лижаронии кӯҳӣ
* Фурудоии суръатнок

## Пайвандҳо

* Speed Skiing (англ.)
* Michael Milton — speed skiing (англ.)
Нюскул (лижаронии кӯҳӣ)

**Лижаронии мактаби нав** (  як навъи лижаронии кӯҳист, ки дорои биг-эйр (  ), слоупстайл (  ), ҳалфпайп (  ), савор шудан дар релсҳои гуногун (  ), қуттиҳо, панҷараҳо, деворҳо (деворҳо) (  ), ҳам дар боғҳои махсус муҷаҳҳаз ва ҳам дар шароити "табиӣ" (дар шаҳр, аз панҷараҳои зинапоя -  ва ғайра) яке аз навтарин ва аҷибтарин тамоюлҳо дар лижаронии фристайл ба ҳисоб меравад. Барои ин намуди варзиш лижаронии махсуси " twintip "  истифода мешавад Лижаҳои  бо он беназиранд, ки думҳои онҳо чаппа шудаанд, ки барои гардишҳои 180, 540, 900 дараҷа ва ғайра ба қафо кӯмак мекунанд.

Нюскул мактаби нави лижаронии озод мебошад. Замоне се ришта вуҷуд дошт: балет, лижаронии ҳавоӣ ва могул. Пайдоиши мактаби нав аз могулҳо сарчашма мегирад. Варзишгарони касбӣ дар сатҳи олимпӣ, ки аз қоидаҳои қатъӣ ва набудани ғояҳои нав дар ин варзиш хаста шудаанд, ба тарзи нав ҷаҳиданро сар мекунанд. Одамоне ба монанди Кандид Товекс  Ҷони Мозли, Таннер Холл ва Сет Моррисон як тамоюли нав эҷод кардаанд.

## Лижаронҳои машҳур
Руйхати ронандагони машҳур, ки дар чанд соли охир:

* Tanner Hall[англ.]
* Сара Бёрк
* Jon Olsson[англ.]
* Candide Thovex[англ.]
* Simon Dumont[англ.]
* Шейн Макконки
* Sammy Carlson[англ.]
* Charles Gagnier[англ.]
* C. R. Johnson[англ.]
Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Телемарк (лижаронии кӯҳӣ)

мини|Лижарон ҳангоми фуруд омадан аз фрирайд техникаи телемаркро нишон медиҳад.
мини|Сонре Норхайм асосгузори техникаи фуруди телемарк мебошад.
**Телемарк** (  як навъи лижаронӣ ва як шакли маъмули фароғати фаъол мебошад, ки сабки лижаронӣиест, бар пояи тақсимшуда ва ҳаракати табиии инсон - як қадам асос ёфтааст. Гардиши телемарк аз ҷониби пои пешбар (берунӣ) оғоз мешавад, ки ҳарду зону хам ва пошнаи пои қафо аз болои лижаронӣ бардошта шудааст. Аз ин рӯ, пайвандҳои телемарк аз пайвандҳои лижаронӣ ба таври назаррас фарқ мекунанд; онҳо танҳо нӯги пой (велт)-и мӯзаро ба лижаронӣ мустаҳкам мепайванданд ва пошнаро бепайванд мегузоранд  . Аз ин рӯ, телемарк инчунин бо номи **Freeheel** маълум аст. Дар системаи суннатии пайванди 75 мм, нӯги пой бо се *сӯзан* мустаҳкам карда мешуд. Аз ин ҷо номи кӯҳнаи гуфтугӯии телемаркерҳо дар ИМА,**«pinhead»,** пайдо шудааст.

## Таърих
Техникаи лижаронии телемарк дар нимаи асри 19 дар Норвегия, дар минтақаи Телемарк ба вуҷуд омадааст. Зондре Норхайм 

Норхайм, дуредгар ва лижарони норвегӣ, падари лижаронии муосири телемарк маҳсуб мешавад. Дар солҳои 1860-ум, ӯ техникаи гардиши телемаркро таҳия кард, ки дар он хам кардани зону ва тела додани як лижарон ҳангоми гардишро фаро мегирифт. Ин техника назорати лижарониро ба таври назаррас беҳтар кард ва имкон дод, ки дар нишебиҳо манёврҳои мураккабтар анҷом дода шаванд. Норхайм инчунин тарҳи лижаронӣ ва бастабандиро такмил дод, ки ба рушди ин услуби лижаронӣ мусоидат кард. 
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

* **[https://www.fis-ski.com/telemark FIS Telemark]** бахши телемаркаи *Федератсияи байналмилалии лижаронӣ ва сноуборд* (FIS) мебошад, ки мусобиқаҳои байналмилалии телемаркаро назорат мекунад.
* **[https://www.morgedal.com/aktivitetar/norsk-skieventyr/ Norsk Skieventyr]** — «Саргузашти лижаронии Норвегия», осорхонаи миллии лижаронӣ дар деҳаи Моргедал, Телемарк, Норвегия, зодгоҳи пешрави лижаронӣ *Сондре Нордхайм* (1825–1897).
* **[https://telemark-skiing.info/ Telemark-skiing.info]** як вебсайти мустақил аст, ки ҳамчун маркази байналмилалӣ барои мухлисони лижаронии телемарк дар саросари ҷаҳон хидмат мекунад.
* **[https://www.skiforeningen.no/en/holmenkollen/ Осорхонаи лижаронии Холменколлен]**, ки соли 1923 таъсис ёфтааст ва аз соли 1951 дар ноҳияи Холменколлени Осло ҷойгир аст, қадимтарин осорхонаи лижаронӣ дар ҷаҳон аст.
Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Ҷоми ҷаҳонии лижаронии кӯҳӣ

мини|280x280пкс|Линдси Вонн бо се ҷоизаи калони булӯрин барои ба даст овардани унвони умумии Ҷоми Ҷаҳон (2008, 2009 ва 2010) ва панҷ ҷоизаи хурди булӯрин барои пирӯзӣ дар мусобиқаҳои инфиродӣ (марти 2010) сарфароз гардонида шуд.
**Ҷоми ҷаҳонии лижаронии кӯҳӣ** (ба   ба ,  як маҷмуаи мусобиқаҳои (давраҳои) солонаи лижаронии кӯҳӣ таҳти сарпарастии FIS ба ҳисоб меравад, ки дар он қавитарин лижаронҳои кӯҳии ҷаҳон бо истифода аз системаи холҳо ғолибонро дар ҷадвали умумӣ ва риштаҳои инфиродии лижаронии кӯҳӣ байни мардон ва занон муайян мекунанд.

## Омор

### Пирӯзиҳо дар марҳилаҳои Ҷоми Ҷаҳон

#### Мардон
рост|мини|139x139пкс|Ингемар Стенмарк рекорди бештари пирӯзиҳо дар Ҷоми Ҷаҳонро дар байни мардон дорост.
рост|мини|166x166пкс|Боде Миллер дар ҳар як риштаи асосӣ ҳадди аққал 5 марҳиларо ба даст овард

#### Занон
рост|мини|120x120пкс|Микаэла Шиффрин аз рӯи пирӯзиҳо дар марҳилаҳои Ҷоми Ҷаҳон байни занон ва мардон дар ҷаҳон пешсаф аст.
рост|мини|160x160пкс|Ренате Гётшл - 46 пирӯзӣ дар Ҷоми Ҷаҳон
рост|мини|160x160пкс|Аня Перссон - 42 пирӯзӣ дар Ҷоми Ҷаҳон

Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ
Унион Берлин (бошгоҳи футбол)

**«Унио́н»** () — бошгоҳи футболи олмонӣ, ки дар шаҳри Берлин қарор дорад ва дар Бундеслигаи Олмон бозӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
[thumb|left|349px|<center> Варзишгоҳи «[Ан дер Алтен Фёрстерай» ]]

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 17px **[[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]**
** 15px **Ноиби қаҳрамон:** 1923
* **[[Ҷоми футболи ҶДО|Ҷоми ҶДО]]**
** 15px **Ғолиб:** 1968
* 10px **[[Ҷоми футболи Олмон|Ҷоми Олмон]]**
** 15px **Финалист:** 2001

### Байналмилалӣ
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px **Ғолиб:** 1986

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи Унион Берлин

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон
Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозӣ

**Иттиҳоди ҷаҳлонии конкибозӣ** ( **ISU** )  (ISU) федератсияи ҷаҳонии конкибозӣ мебошад, ки варзишҳои конкибозии фигурӣ, конкибозии босуръат ва конкибозии шорт-трекро мудирият мекунад.

Ин иттиҳодия, ки соли 1892 дар Схевенинген ( Нидерландия ) таъсис ёфтааст, яке аз қадимтарин федератсияҳои ҷаҳонии варзишӣ мебошад. Ҳадафи он муқаррар кардани қоидаҳо ва низомномаҳои ягона барои варзишҳои яхмолакбозӣ ва ташкили мусобиқаҳои ҷаҳонӣ буд. Соли 1895 ISU тасмим гирифт, ки **танҳо** ба мусобиқаҳои ҳаваскорона тамаркуз кунад. Аввалин чемпионат таҳти сарпарастии ISU моҳи феврали соли 1896 дар Санкт-Петербург баргузор шуда буд  .

Идораи марказӣ ин созмони варзиши дар Лозанна, Швейтсария  қарор дорад.

## Мусобиқаҳои байналмилалӣ

## Созмон

### Президентҳои ISU

## Эзоҳҳо

## Пайвандҳо

* Вебсайти расмӣ (англ.)
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳо бо истинод ба унсурҳои Викидода бе имзои русӣ
Ёри Меҳрабон

«Ёри Меҳрабон» ё «Китаби Хуб» шеъри бачагонаест дар бораи китоб, ки Аббоси Яминии Шариф дар шакли ғазал ва вазни «Мустафилун фаъулон» (форсӣ: مستفعلن فعولن) онро навишта аст.

## Матни шеър
Ман ёри меҳрабонам

Донову хушбаёнам

Гӯям сухан фаровон

Бо он кӣ безабонам

Пандат диҳам фаровон

Ман ёри панддонам

Ман дӯсте ҳунарманд

Босуду безиёнам

Аз ман мабош ғофил

Ман ёри меҳрбонам

## Манобеъ

Гурӯҳ:Шеърҳои Порсӣ
Юсуф Дикеч

**Юсуф Дикеч** (  ( зодаи 1 январи 1973 Қаҳрамонмаръаш, Туркия ) тирандози турк, чемпиони ду карата ва қаҳрамони ҷаҳон (2014), қаҳрамони Аврупо се бор (2013), ширкаткунандаи панҷ Бозиҳои олимпӣ (2008, 2012, 2016, 2020, 2024), барандаи медали нуқраи Бозиҳои олимпии соли 2024 дар ҷуфтҳои омехта дар тирпарронӣ аз таппончаи ҳавоӣ мебошад.

## Зиндагинома
Пас аз хатми мактаб дар Гёксун, соли 1994 ба омӯзишгоҳи жандармерия дар Анкара дохил шуд. Баъди хатми он дар воҳидҳои Жандармерияи Туркия дар Мардин хидмат кардааст. Пешниҳодҳое садо медоданд, ки гӯё ҳангоми адои хидмат дар ин минтақа Дикеч наметавонист дар саркӯби ҳаракати миллӣ дар Курдистони Туркия — ки бо нақзи сершумори ҳуқуқи инсон ҳамроҳ буд — ширкат надошта бошад; худи варзишгар ин иддаоҳоро ҳеч гоҳ шарҳ надодааст. Солҳои 1999—2000 таҳсили касбии худро идома дода, унвони сержантро ба даст овард, сипас як сол дар Истанбул хидмат кард.

Фаъолияти варзишии худро соли 2001 оғоз кард. Соли 2006 дар Бозиҳои байналмилалии ҳарбиён дар Норвегия медали тилло дар тирпарронӣ аз таппончаи ихтиёрӣ ба даст овард.

Соли 2008 бори аввал дар Бозиҳои олимпӣ баромад кард. Дикеч дар тирпарронӣ аз таппончаи пневматикӣ аз масофаи 10 метр ҷойи 44-ум ва дар тирпарронӣ аз таппонча аз масофаи 50 метр ҷойи 22-юмро ишғол кард.

Пас аз чор сол, дар Лондон, дар ҳамон навъҳои сабқат иштирок намуда, мутаносибан ҷойҳои 27-ум ва 13-умро гирифт.

Соли 2013 дар чемпионати Аврупо дар Осиек Дикеч ду медали тиллои инфиродӣ ва як тиллои даставӣ, инчунин ду медали нуқраи даставӣ ба даст овард. Ҳамон сол дар Бозиҳои Баҳри Миёназамин (дар хона) як медали нуқра ва як медали биринҷӣ гирифт.

11 сентябри соли 2014 бори аввал дар фаъолияти худ медали чемпионати ҷаҳонро ба даст оварда, дар тирпарронӣ аз таппончаи пневматикӣ соҳиби медали нуқра шуд ва танҳо ба тирпаррони кореӣ Чин Ҷон О мағлуб гашт.

Дар Бозиҳои олимпии соли 2024 ҳамроҳ бо ҳамдастааш Шеввал Илайда Тархан дар сабқатҳои даставии омехта оид ба тирпарронӣ аз таппончаи пневматикӣ аз масофаи 10 метр медали нуқра ба даст овард; онҳо дар финал ба дастаи Сербия бохтанд. Дикеч бо услуби худ ба тамошобинон таассурот гузошт: бе линза ё айнак, бо ду чашми кушода тирпарронӣ мекард ва дасти озодашро дар ҷайб нигоҳ медошт.

Пас аз ин муваффақият, маҷмааи тирпарронӣ дар шаҳри туркии Мардин ба номи Дикеч ва ҳамдастааш номгузорӣ шуд.

Ӯ духтаре бо номи Басак дорад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* Профиль на сайте ISSF
* Бывший турецкий военный стал звездой Олимпиады: выиграл серебро по стрельбе в стиле киллера
* Who is Yusuf Dikec, the Turkish shooter who went viral at the 2024 Olympics?
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1973
Гурӯҳ:Зодагони 1 январ
Нодиршоҳи Афшор

**Нодиршоҳи Афшор** (; ) — подшоҳи Эрон ва бунёнгузори дудмони Афшориён. Ӯ аз соли 1736 то 1747 ҳукмронӣ кардааст. Нодиршоҳ барои зафарҳои ҳарбии бешумораш бо лақабҳои «Наполеони Шарқ», «Наполеони Эрон» ва «Охирин фотеҳи бузурги Осиёи Миёна» маъруф аст.

## Зиндагинома
Нодир дар оғози ҷавонӣ дар хидмати ҳокими Абевард, Бобоалӣ беки Кӯса Аҳмадлу буд. Дар давраи бесарусомониҳо ва ҳуҷуми афғонҳои Ҳотакӣ ба Исфаҳон, Нодир тавонист гурӯҳи низомии худро ташкил дода, барои якпорчагии Эрон мубориза барад.

Соли 1726 ӯ ба хидмати Таҳмоспи II Сафавӣ даромад ва унвони «Таҳмоспқулӣ»-ро гирифт. Бо кӯшишҳои ӯ афғонҳои Ҳотакӣ, Усмониҳо ва Русҳо аз қаламрави Эрон берун карда шуданд.

## Ба қудрат расидан
Нодиршоҳ пас аз он ки эътибори низомии худро мустаҳкам кард, соли 1732 Таҳмоспи II-ро аз салтанат барканор намуд. Ниҳоят, дар январи соли 1736 дар анҷумани бузурги Дашти Муғон, ашрофзодагон ва пешвоёни қабоил Нодирро ҳамчун шоҳи Эрон интихоб карданд.

## Лашкаркашиҳои бузург

### Фатҳи Ҳиндустон
Яке аз дурахшонтарин саҳифаҳои фаъолияти низомии Нодиршоҳ ҳамла ба Ҳиндустон мебошад. Соли 1739 дар набарди Карнал ӯ сипоҳи Муҳаммадшоҳи Гӯркониро шикаст дод. Нодиршоҳ аз Ҳиндустон ғаниматҳои бешумор, аз ҷумла «Тахти Товус», алмоси «Кӯҳи Нур» ва «Дарёи Нур»-ро ба Эрон овард.

### Фатҳи Мовароуннаҳр
Пас аз Ҳинд, Нодиршоҳ ба сӯи Мовароуннаҳр равон шуд. Ӯ Бухоро ва Хеваро тасхир намуда, ҳокимони ин минтақаҳоро ба худ тобеъ кард. Бо ин амал, ӯ марзҳои Эронро ба ҳудудҳои империяи Сосониён наздик намуд.

## Ислоҳот ва сиёсат
Нодиршоҳ кӯшиш мекард, ки:

* Низоми идории кишварро навсозӣ кунад.
* Нерӯи дарёии қавӣ дар Халиҷи Форс ва баҳри Хазар таъсис диҳад.
* Ихтилофи миёни шииа ва сунниро коҳиш дода, навъе аз исломи воҳидро барои осон кардани равобит бо Усмониён тарғиб кунад.

## Кушва шудан ва фурӯпошии империя
Солҳои охири ҳукумати Нодиршоҳ бо бераҳмӣ ва андозҳои гарон тавсиф мешавад, ки боиси шӯришҳои зиёд гашт. Соли 1747 ӯ дар натиҷаи суиқасди афсарони худаш кушта шуд. Пас аз марги ӯ империяи паҳновари Афшориён зуд фурӯ пошид.

## Аҳаммияти таърихӣ
Таърихнигорон Нодиршоҳро барои наҷоти Эрон аз таҷзия ва ишғоли бегонагон ситоиш мекунанд. Майкл Оксворсӣ ӯро бо Пётри Кабир муқоиса карда, қайд мекунад, ки агар силсилаи ӯ пойдор мемонд, Эрон метавонист хеле зудтар ба роҳи таҷаддуд ва пешрафт гом ниҳад.

## Эзоҳ
Ҳамкорӣ (бо душман)

**Ҳамкорӣ, ҳамкорӣ** **бо душман**(  ) — фаъолияти муштарак, кори муштарак барои ноил шудан ба ҳадаф (таърихи истилоҳ маънои манфиро нишон медиҳад). Барои инъикоси маънои манфии ин калима (ҳамкорӣ бо душман), калимаи collaborationism, collaborate ё инчунин collaboration яктарафа истифода мешавад, вақте ки яке аз ҷонибҳо танҳо аз нуқтаи назари манфиат ва афзалиятҳои худ бе ба назар гирифтани/дастгирӣ дар сурати бепарвоӣ/фоида аз ҳифзи манфиатҳои тарафи дигар ҳамкорӣ мекунад.

## Этимология
Истилоҳи "collaboration" ба соли 1871 бармегардад ва шакли баръакси калимаи "collaborator" (1802) аз калимаи фаронсавии "collaborator" аст, ки дар давраи ҷангҳои Наполеон бар зидди қочоқчиёне, ки бо Англия тиҷорат мекарданд ва ба подшоҳигароиҳо дар фирор кӯмак мекарданд, истифода мешуд. Калимаи фаронсавӣ аз лотинии collaboratus гирифта шудааст, ки сифати феълии гузаштаи collaborare "бо ҳам кор кардан" аст (co- "бо" + labore - "кор кардан"). Дар забонҳои дигар, ин истилоҳ инчунин маънои коргаронро дорад.

Дар Фаронсаи ишғолшуда, 30 октябри соли 1940, Филип Петен аз фаронсавиҳо даъват кард, ки бо ишғолгарони олмонӣ "ҳамкорӣ" кунанд. Баъд аз ин, "ҳамкорӣ бо душман" ба ҳамкорӣ табдил ёфт.

## Дар бораи истилоҳ
Ин як раванди рекурсивӣ  аст, ки дар он ду ё зиёда одамон ё созмонҳо барои ноил шудан ба ҳадафҳои умумӣ (масалан, лоиҳаи ҷолиб ва эҷодӣ) тавассути мубодилаи иттилоот, омӯзиш ва эҷоди консенсус якҷоя кор мекунанд. Ин на танҳо як нуқтаи буриши ҳадафҳои умумӣ, ки дар корхонаҳои кооперативӣ дида мешаванд, балки як азми амиқ ва дастаҷамъона барои ноил шудан ба ҳадафи умумӣ аст.

Аксари ҳамкорӣ роҳбарӣ талаб мекунад, гарчанде ки шакли роҳбарӣ метавонад иҷтимоӣ бошад, махсусан дар дохили гурӯҳҳои ғайримарказӣ ва баробарҳуқуқ . 

Дастаҳое, ки якҷоя кор мекунанд, метавонанд нисбат ба рақобат барои захираҳои маҳдуд захираҳои бештар, эътироф ва мукофотҳоро ба даст оранд. 

## Инчунин нигаред

* Колаборатсионизм
* Ҳамкорӣ
* Ҳамкории наздиктар
* Ҳамкории сиёсии Аврупо
* Ҳамкории иқтисодии Осиё ва Уқёнуси Ором
* Ҳамкории фаромарзӣ
* Тарҷумаи муштарак

## Пайвандҳо

## Манбаъ

## Адабиёт

* *А. Субботин* . Ҳамкорӣ // Українська дипломатична енциклопедія : дар 2 ҳамин тавр. / муҳаррирон: Л. В. Губерский (раис) ва дигарон. — К. : Дониши Украина, 2004. — Т. 2 : М — Ман. — 812 бо. —  .
Гурӯҳ:Равоншиносии иҷтимоӣ
Пйер де Кубертен

**Пйер де Фредӣ, [[барон]] де Кубертен** (; 1 январи 1863, Порис — 2 сентябри 1937, Женева) — ходими ҷамъиятӣ ва варзишӣ, нависанда ва таърихнигори фаронсавӣ, муассиси Бозиҳои Олимпии муосир ва президенти Кумитаи байналмилалии олимпӣ дар солҳои 1896—1925.

Кубертен дар аввали солҳои 1890-ум пешниҳоди эҳёи Бозиҳои Олимпиро пешниҳод кард. Соли 1894 дар Порис анҷумани байналмилалӣ гузаронид, ки дар он Кумитаи Байналмилалии Олимпӣ (КБО) таъсис ёфт ва қарор дода шуд, ки Бозиҳои Олимпӣ дар соли 1896 дар Афина гузаронида шаванд.

Ӯ инчунин муаллифи Шиори олимпӣ — «Зудтар, баландтар, қавитар» (*Citius, Altius, Fortius*) мебошад. Кубертен барои ривоҷи афкори олимпизм, таълими варзишӣ ва ҳамкории байналмилалӣ машҳур аст.

## Медал
Медали Пйер де Кубертен аз тарафи Кумитаи байналмилалии олимпӣ барои нишон додани наҷобат ва вафодорӣ ба руҳи "Fair play" (бозии одилона) дар давоми Бозиҳои Олимпӣ супорида мешавад.

Бисёр варзишгарон ва тамошобинон ин мукофотро муҳимтарин ҳисоб карда, ҳатто аз медали тилоии олимпӣ арзишмандтар мешуморанд. КБО низ супоридани Медали Пйер де Кубертенро бузургтарин шараф меномад, ки як варзишгар метавонад соҳиби он гардад.

## Ҳаёти шахсӣ
Пйер де Кубертен соли 1895 бо Марӣ Ротан, духтари дипломат Густав Ротан, ки дӯсти падараш буд, издивоҷ кард. Фарзанди нахустзодаи онҳо, Жак, ақлан заиф буд ва духтарашон, Рене, аз бемориҳои асаб азият мекашид. Фарзандони Кубертен ягон насл надоштанд. Ҳарду ҷияни Кубертен, ки ӯ бо онҳо наздик буд, дар давраи Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ вафот карданд. 

Ҳамсари Кубертен соли 1963 дар синни 101-солагӣ вафот кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бозиҳои олимпӣ
Робитаи Билл Клинтон бо Ҷеффри Эпстейн

[мини|[Билл Клинтон бо Ҷеффри Эпистин ва Ҷиллиан Максвелл дар Кохи Сафед мулоқот мекунад (1993)]]
Билл Клинтон, президенти 42-юми Иёлоти Муттаҳида, бо сармоягузор ва ҷинояткори ҷинсӣ Ҷеффри Эпистин муносибатҳои иҷтимоӣ ва касбӣ дошт, ки дар аввали солҳои 1990 оғоз ёфта, то аввали солҳои 2000 идома ёфт. Дар давраи президентии Клинтон, Эпистин чанд маротиба ба Кохи Сафед ташриф овард ва бо шарикони Клинтон муносибатҳо барқарор кард; пас аз тарки вазифа, Клинтон бо ҳавопаймои хусусии Эпистин дар якчанд сафарҳои хайрия ба хориҷа сафар кард. Робитаи Эпистин бо Клинтонро метавон ба аввали солҳои 1990-ум баргардонд ва дар соли 2003 ба поён расид.

Муносибати қаблии онҳо пас аз он ки Эпистин дар соли 2019 бо иттиҳоми қочоқи ҷинсии кӯдакон боздошт ва дар зиндон дар охири ҳамон сол вафот кард, зери назорати шадидтар қарор гирифт. Клинтон ҳама гуна огоҳӣ аз фаъолиятҳои ғайриқонунии Эпистинро рад кард ва дар солҳои пеш аз боздошт ва маргаш аз ин маблағгузор дурӣ ҷуст. Дар соли 2025, Ҷиллиан Максвелл иддао кард, ки Клинтон дӯсти ӯ аст, на Эпистин ва ӯ ҳеҷ гоҳ дар ҷиноятҳои Эпистин даст надоштааст.

Вирҷиния Ҷоффри ҳеҷ гоҳ Клинтонро ба рафтори ношоистаи ҷинсӣ ё таъқиби ҷинсӣ айбдор накардааст. Дар ҳоле ки гурӯҳи ҳуқуқии ӯ кӯшиш кард, ки шаҳодати Клинтонро ҳангоми даъвои ӯ алайҳи Максвелл ба даст оранд ва ӯро ҳамчун "шахси калидӣ" дар фаҳмидани фаъолиятҳои Максвелл ва Эпистин тавсиф кунанд, дар бораи ягон фаъолияти ғайриқонунии Клинтон чизе гуфта нашудааст. Аммо, ҳуҷҷатҳои судӣ, ки соли 2024 дар бораи Эпистин нашр шуда буданд, якчанд ишора ба Клинтонро дар бар мегирифтанд. Дар моҳи ноябри соли 2025, муносибати Клинтон бо Эпистин зери назорати тафтишоти федералӣ қарор гирифт. Дар ҳамон моҳ, почтаи электронӣ аз солҳои 2011 ва 2015 нашр шуд, ки дар онҳо Эпистин шахсан исрор мекард, ки Клинтон ҳеҷ гоҳ аз ҷазираи хусусии ӯ боздид накардааст. Дар моҳи январи соли 2026 маълум шуд, ки Бюрои федералии тафтишот (ФБР) қаблан иттиҳомот алайҳи Клинтонро, ки бо Эпистин алоқаманд буданд, тафтиш карда буд.

## Ҷусторҳои вобаста

* Муносибати Доналд Трамп ва Ҷеффри Эпистин

## Сарчашма

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Relationship of Bill Clinton and Jeffrey Epstein». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۲۶.
Анже (бошгоҳи футбол)

**«Анже́»** (, ) — бошгоҳи футболи фаронсавӣ, ки шаҳри Анжеро дар Лига 1-и Фаронса намояндагӣ мекунад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Мақоми сеюм:** 1966/67
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 2]]**
** 15px **Мақоми сеюм:** 2014/15
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Финалист (2):** 1956/57, 2016/17

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Анже»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Шуури сиёсӣ

**Шуури сиёсӣ**&nbsp;(аз лотинии con - якҷоя  ва scentia - дониш) - системаи дониш, арзёбӣ, кайфият ва эҳсосотест, ки тавассути он огоҳии субъектҳо - афрод, гурӯҳҳо, миллатҳо ва ғайра аз шуури сиёсӣ ба амал меояд. Шуури сиёсӣ системаи ғояҳо, назарияҳо, нуқтаву назарҳо, намоишҳо, эҳсосот, эътиқодҳо, эҳсосоти одамон, кайфиятҳоест, ки табиат, ҳаёти моддии ҷомеъа ва тамоми низоми муносибатҳои иҷтимоиро инъикос мекунанд; он системаи дониш ва арзёбӣест, ки тавассути он огоҳии бахши сиёсӣ аз ҷониби субъектҳое, ки дар шакли афрод, гурӯҳҳо, синфҳо, ҷомеъаҳо амал мекунанд, ба амал меояд. Он унсури зарурии фаъолият ва рушди тамоми низоми сиёсӣ мебошад.

Моҳияти шуури сиёсӣ дар он аст, ки он ҳам натиҷа ва ҳам раванди инъикос ва азхудкунии воқеияти сиёсӣ бо ба назар гирифтани манфиатҳои шахсии одамон мебошад.

Ғоя ва мафҳуми шуури сиёсӣ, ки мутаносибан аз фард - узви оддии ҷомеъа, аз табақабандии синфӣ дар дохили он сар карда, то миллат ва умуман ҷомеъа хос аст, дар таълимоти марксизм, ки асри XIX _ҳамчун ғояи инқилобии синфи коргар ба миён омада буд, махсусан инкишоф ёфта, дар Итиҳоди Шӯравӣ умуман пазируфта шуда, дар мактабҳои фалсафии пас аз шӯравӣ маъмул боқӣ мондааст.

## Манбаъ

* Илмҳои сиёсӣ. Китоби дарсӣ // Таҳрири профессор Кремен В.Г., профессор Горлач М.И.— Харьков: Маркази матбааи «Едино-пор», 2001.- 640 с.

## Адабиёт

* *М. Михалченко* . Шуури сиёсӣ // Энсиклопедияи сиёсӣ. Ҳайати таҳририя: Ю. Левенец (раис), Ю. Шаповал (муовини раис) ва дигарон.&nbsp;— Киев: Нашриёти Парламентӣ, 2011.&nbsp;— саҳ. 590 ISBN 978-966-611-818-2
* *Ю. Шайгородский* . Афсона ҳамчун шакли муттаҳиди шуури сиёсӣ // Асарҳои илмии ИАУП. 2011. Шумораи 28. Саҳ. 5-8.

## Пайвандҳо

* Демидов А., Федосеев А. Асосҳои сиёсат 
* Тирезаи ягона барои дастрасӣ ба захираҳои таълимӣ
* Л.Н. Алисова, З.Т. Голенкова Сотсиологияи сиёсӣ. Шуури сиёсӣ. Сохтор ва мундариҷаи шуури сиёсӣ 
* Шуури сиёсӣ. Принсипҳои консептуалии ташаккули фарҳанги сиёсии ҷомеаи шаҳрвандӣ дар Украина 
Гурӯҳ:Ҳуш
Гурӯҳ:Сиёсат
Гурӯҳ:Сиёсатшиносӣ
Гурӯҳ:Фарҳанги сиёсӣ
Гурӯҳ:Фарҳанги иҷтимоӣ
Палестино (бошгоҳи футбол)

**«Палести́но»** () — яке аз бошгоҳҳои футболи Чили мебошад, ки дар Сантияго ҷойгир аст. Ин бошгоҳ дар Чемпионати футболи Чили (Primera Division) баромад мекунад ва яке аз бошгоҳҳои Амрикои Ҷанубӣ маҳсуб меёбад.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* **[[Чемпионати футболи Чили|Примера Чили]]**
** 15px **Қаҳрамон (2):** 1955, 1978
** 15px **Ноиби қаҳрамон (4):** 1953, 1974, 1986, 2008
** 15px **Мақоми сеюм (2):** 1957, 1977
* **[[Ҷоми футболи Чили|Ҷоми Чили]]**
** 15px **Ғолиб (3):** 1975, 1977, 2018
** 15px **Финалист:** 1985

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Палестино»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Чили
Наврӯз Саидов

**Наврӯз Саидов** (зод. 9 марти 1986, ноҳияи Фархор, ҶШС Тоҷикистон) — наворбардор, аксбардор ва синамогари тоҷик. Узви Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Наврӯз Саидов 9 марти соли 1986 дар ноҳияи Фархор ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёна ба Коллеҷи тиббии шаҳри Душанбе дохил шуда, онро хатм намудааст, аммо аз рӯи ихтисос фаъолият накардааст. Шавқу рағбати ӯ ба аксбардорӣ ҳанӯз аз даврони донишҷӯӣ оғоз ёфта, нахустин таҷрибаҳои худро дар боғи марказии шаҳри Душанбе анҷом додааст.

## Фаъолияти касбӣ
Саидов фаъолияти касбии худро соли 2008 дар Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» ҳамчун ёвари наворбардор оғоз кардааст. Дар муддати кӯтоҳ таҷрибаи заруриро андӯхта, ба вазифаи наворбардори дараҷаи олӣ расидааст. Ӯ дар таҳияи барномаҳои гуногуни телевизионӣ, аз ҷумла «Шакл», «Нози хаёл», «Сиришт», «Рисолаи таърихӣ», «Фарзонагон», «Суфраи сухан» ва «Дидаи бедор» саҳм гузоштааст.

Наврӯз Саидов инчунин ҳамчун наворбардори филмҳои мустанад ва ҳунарӣ фаъол буда, дар чандин лоиҳаҳои синамоии дохилӣ ва байналмилалӣ иштирок намудааст.

## Филмшиносӣ

### Филмҳои ҳунарӣ

### Филмҳои мустанад (ҳуҷҷатӣ)

### Филмҳои кӯтоҳ

## Аксбардорӣ
Наврӯз Саидов ҳамчун аксбардори касбӣ низ шинохта шудааст. Аксҳои ӯ бештар фалсафаи зиндагӣ, манзараҳои табиат ва рӯзгори мардуми шаҳру деҳотро инъикос мекунанд. Аз 24 май то 7 июни соли 2017 дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон намоиши инфиродии аксҳои ӯ таҳти унвони «Сайёраи сабз» баргузор гардид, ки яке аз бузургтарин намоишгоҳҳои акс дар кишвар ба шумор меравад.

Дар эҷодиёти ӯ аксҳои рамзӣ ва фалсафӣ мавқеи хос доранд, аз ҷумла:
* «Зебогии дастнорас» — рамзи нотамомии орзуҳои инсон;
* «Ваҳдат» — тасвири сулҳ ва пирӯзии ҳамдигарфаҳмӣ бар адоват;
* «Ду гаҳвора» — инъикоси тазоди умед ва навмедӣ дар зиндагии инсон.

Ба гуфтаи худи Саидов, ҳадафи асосии ӯ дар аксбардорӣ нишон додани зебоии зиндагӣ ва воқеият аст.

## Ҷоизаҳо ва дастовардҳо
* Барандаи мукофоти байналмилалии «ТЭФИ-Иттиҳод» (2011, 2014);
* Ҷоизаи фестивали «100 сония» (Эрон, 2011);
* Ҷоизаи Фестивали Осиёи Марказии синамои мустақил (Ӯзбекистон, 2012);
* Ҷоизаи кинофестивали «Видео Арт» (Қирғизистон, 2013);
* Ҷоизаи «Беҳтарин наворбардор» барои филми «Духтари Сайҳун» дар аввалин Фестивали телевизионии филмҳои мустанади «СИМО» (Душанбе, 2017).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Наворбардорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аксбардорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Синамогарони тоҷик
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Фархор
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1986
Асадқул Бердиев

**Асадқул Бердиев** *(Бердиев Асадқул Эгамович* зодаи 21 июни 1975, деҳаи Мадми, ноҳияи Айнии Ҷумҳурии Тоҷикистон) — олими тоҷик, доктори илмҳои техникӣ (2019), профессор (2023), мутахассиси соҳаи кимиёи физикӣ, маводшиносӣ ва металлургия.

## Зиндагинома
Асадқул Бердиев  21 июни соли 1975 дар деҳаи Мадми ноҳияи Айнии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи коргар ба дунё омадааст. Соли 1992 ба факултети кимиёи технологӣ ва металлургии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ дохил шуда, онро соли 1997 бо ихтисоси муҳандис-химик хатм намудааст.

Солҳои 1997—2002 дар Институти химия ба номи В. И. Никитин-и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ ва ходими калони илмӣ фаъолият кардааст. Ҳамзамон солҳои 1997—2000 дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таҳсил намуда, соли 2000 рисолаи номзадиро аз рӯи ихтисоси кимиёи физикӣ ҳимоя намудааст.

## Фаъолияти омӯзгорӣ
Солҳои 2002—2012 дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино дар вазифаҳои ассистент ва муаллими калони кафедраи кимиёи биоорганикӣ ва физиколлоидӣ фаъолият намудааст.

Аз соли 2012 то имрӯз дар кафедраи химия ва биологияи Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон дар вазифаҳои муаллими калон, дотсент, мудири кафедра ва профессор кор мекунад. Ҳамзамон дар Институти такмили ихтисоси омӯзгорон дар сохтори РТСУ аз фанни кимиёи умумӣ дарс медиҳад. Таҷрибаи омӯзгории ӯ зиёда аз 20 солро ташкил медиҳад.

## Фаъолияти илмӣ
Соли 2000 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Оксидшавии ферросилисияи синтетикӣ дар ҳарорати баланд ва хосиятҳои физикавию химиявии чуяни бо он коркардшуда» таҳти роҳбарии академик Ғаниев И. Н. ҳимоя намудааст.

Соли 2019 рисолаи докториро дар мавзӯи «Хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминии тоза ва техникӣ бо металлҳои нодир, сурма ва элементҳои зергурӯҳи германий» дифоъ кардааст.

Самти асосии тадқиқоти илмии ӯ омӯзиши хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо элементҳои нодири заминӣ, сурма ва элементҳои зергурӯҳи германий мебошад. Натиҷаҳои тадқиқот дар соҳаҳои микроэлектроника, автомобилсозӣ, ҳавопаймосозӣ, сохтмон ва дигар бахшҳои саноат истифода шудаанд.

Ӯ узви Шӯрои диссертатсионии Институти химия ба номи В. И. Никитин буда, инчунин ҳамчун коршинос дар соҳаҳои металлургия ва кимиёи физикӣ дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон фаъолият мекунад.

## Осор
Асадқул Бердиев муаллифи беш аз 190 асару мақолаҳои илмӣ, аз ҷумла 4 монография, 11 китобу дастурҳои таълимӣ, зиёда аз 50 мақолаи илмӣ дар маҷаллаҳои тахассусӣ ва зиёда аз 11 патенти хурди Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2009);
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020).

## Пайвандҳои беруна
* Саҳифаи расмӣ дар РТСУ
* Профили илмӣ дар SciSpace

## Сарчашмаҳо

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони тоҷик
Гурӯҳ:Профессорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Докторони илмҳои техникӣ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1975
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Афроди зинда
Зиёди Аъҷам

**Зиёди Аъҷам** (; ? — тахминан соли 718) — и ара­бизабони форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Зодаи Исфаҳон. Дар ҷа­вонӣ ба Хуросон омада, то охири умр дар ҳамин ҷо мондааст. Сабаби бо лақаби «Аъҷам» машҳур шуданаш он будааст, ки ҳарф­ҳои арабии «ъайн» ва «сод»-ро дуруст талаффуз карда на­метавонистааст.

## Ашъор
Ашъори Зиёди Аъҷам аз ҷиҳати рӯҳ ва мазмуну муҳ­таво дар пайравии равияву суннатҳои назми онвақтаи араб навишта шуда, бештар аз мадҳ, марсия ва ҳаҷв иборат аст. Ашъори шоир зодаи давраи му­заф­фа­риятҳои си­по­ҳи араб ва «таърихча»-и манзуми давраи истило буд. Аз ин рӯ, дар он «эроният»-и Зиёди Аъҷам ва Собити Қутнат тан­ҳо дар чанд вожаву номҳои форсӣ зоҳир шудааст. Зиёди Аъҷам ав­валин шоири хуросонист, ки ба забони ара­бӣ шеър гуфтааст. Таҳқиқи эҷодиёти ӯ барои муайян кардани замина­ҳои пайдоиш ва рушди адабиёти арабизабони форс-тоҷик муҳим аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зиёд ибни Солеҳ

**Зиёд ибни Солеҳи Ҳорисӣ** (زياد بن صالح ) — яке аз сарлашкарони Абумуслими Хуросонӣ. 

## Зиндагинома
Зиёд ибни Солеҳ пеш аз пайвастанаш бо Абумуслим дар рикоби Му­ҳаммад ибни Алии Аббосӣ мардуми Хуросонро ба пуштибонии Аббосиён таблиғ мекард. Пас аз пирӯзии сипо­ҳиёни Абумуслим дар Куфа (749/750) волии шаҳр таъйин шуд ва муборизаро ба муқобили Умавиён идома дод. Зиёд ибни Солеҳ баъди сарнагун шудани Умавиён ба Хуросон бозгашт. Соли 750 Абумуслим Зиёд ибни Солеҳро ҳамроҳи 10 ҳазор савор барои пахш кардани шӯриши Шарик ибни Шайх ба Бухоро фиристод. Зиёд ибни Солеҳ баъди муборизаи тӯлонӣ бо ёрии бухорхудот шӯриши Шарикро пахш кард. Дар ин давра ихтилофи байни ихшиди Фарғона ва подшоҳи Чоч шиддат ёфта, лашкари чиниҳо дар ҷавоб ба дархости ёрии их­шид сипоҳи подшоҳи Чочро муҳосира карданд. Абумуслим баъди шунидани хабари таслимшавии под­шоҳи Чоч Зиёд ибни Солеҳро ба муқобили сипоҳи чиниҳо фирис­тод. Зиёд ибни Солеҳ дар набарди назди д. Тирод (ҳоло Талас) сипоҳи Гао Сян-Чжиро шикаст дода (751), шумораи зиёди чиниҳоро асир гирифт. Абумуслим бо ором шудани вазъи сиёсии Мова­роун­наҳр Зиёд ибни Солеҳро дар Суғду Бухоро ҷонишини худ таъйин карда, худ ба Марв рафт. Дар ин давра халифаи якуми Аббосӣ – Абулаббос ас-Саффоҳ (750–754) нафареро бо номи Сабоъ ибни Нуъмони Аздӣ ба назди Зиёд ибни Солеҳ фи­ристода, ӯро ба куштани Абумуслим таҳрик кард. Сол­ҳои 752–753 Зиёд ибни Солеҳ дар Мовароуннаҳр ба муқобили Абумуслим шӯриш кард. Абумуслим Сабоъ ибни Нуъмонро дар Омул ба қатл расонда, ба Бухоро лашкар кашид. Зиёд ибни Солеҳ баъди хиёнати атрофиёнаш ва ба Абумуслим пайваста­ни онҳо дар манзили деҳқон Бокас паноҳ бурд. Деҳқон аз бими Абумуслим Зиёд ибни Солеҳро ба қатл расонда, сарашро ба наз­ди ӯ бурд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Азизҷон Азимӣ

**Азизҷон Азимӣ** (зодаи  7 феврал 1997, Хуҷанд) — корофарин, пажӯҳишгар ва коршиноси ҳушвора аз Тоҷикистон, бунёдгузор ва мудири омили ширкати , бунёдгузори созмони ҷамъиятии  ва раиси Шурои зеҳни сунъӣ дар Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Ӯ яке аз пешгомони рушди фанновариҳои иттилоъотӣ ва ҳушвора дар Осиёи Марказӣ ба шумор меравад.

## Зиндагинома
Азизҷон Азимӣ дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Аз хурдсолӣ ба омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва илмҳои дақиқ шавқу рағбат доштааст. Ӯ дар синфи 9-ум дар озмуни байнулмилалии I-SWEEEP соли 2008 дар шаҳри Ҳюстон, ИМА ширкат карда, барандаи ҷои аввал ва нишони тилло шуд.

Пас аз ин пирӯзӣ таҳсилашро дар мактаби хусусии Разӣ дар Ню-Йорк идома дода, соли 2012 онро бо баҳои аъло хатм кардааст. Дар ин мактаб ӯ барандаи ҷоизаи донишгоҳии раисҷумҳур Барак Обама шуда, ҳамзамон роҳбари ҳукумати донишомӯзон интихоб шудааст.

## Таҳсил
Азимӣ таҳсилро дар Донишгоҳи Ҳофстра оғоз карда, сипас ба Донишгоҳи Ню-Йорк (NYU) гузашта, онро дар 19-солагӣ бо ду дипломи аъло дар улуми иқтисод ва равобити байнулмилалӣ хатм кардааст.

Ӯ сипас дар Мактаби мудирияти давлатии Ҷон Ф. Кеннедии Донишгоҳи Ҳарвард (MPP) ва Мактаби олии тиҷоратии Донишгоҳи Стэнфорд (MBA) таҳсил карда, барандаи стипендияи байнулмилалии  шудааст.

## Фаъолияти касбӣ
Азизҷон Азимӣ бунёдгузори созмони ҷамъиятии **TajRupt** аст, ки дар заминаи рушди тафаккури интиқодӣ ва имконоти ҷавонон дар Тоҷикистон фаъолият мекунад. Дар чорчӯби ин ибтикор нахустин маркази омӯзиши ҳуши маснуъӣ дар Осиёи Марказӣ таъсис дода шуд.

Вай ҳамчунин бунёдгузор ва мудир омили ширкати **zypl.ai** — стартапи ҳуши маснуъӣ аст, ки дар бахши молия, скоринги қарзӣ ва додапардозӣ фаъолият мекунад. Ширкат бо ҷалби сармоягузории байналмилалӣ дар чанде аз кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Ховари Миёна фаъолият дорад.

Азимӣ раиси Шурои зеҳни сунъӣ дар Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, дар таҳия ва иҷрои Роҳбурди миллии ҳуши маснуъӣ дар кишвар саҳм гузоштааст.

## Дастовардҳо
* Нахустин намоянда аз Тоҷикистон дар феҳрасти  (2018)
* Барандаи стипендияи 
* Барандаи грантҳои байнулмилалии Бонки Исломии Рушд

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* Шурои зеҳни сунъӣ назди Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Корофаринони иҷтимоии то 30-солаи Осиё

Гурӯҳ:Соҳибкорони тоҷик
Гурӯҳ:Мутахассисони ҳӯши маснӯъӣ
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Ню-Йорк
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Ҳарвард
Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Стэнфорд
Гурӯҳ:Зодагони Хуҷанд
Гурӯҳ:Зодагони 1997
Гурӯҳ:Афроди зинда
Назарияи арзиш

**Назарияи арзиш**&nbsp;— таълимоти фалсафӣ дар бораи моҳияти ва тарзи вуҷуди арзиш ва арзёбии маърифат .

Таснифоти арзишҳо ва табақабандии онҳоро муқаррар мекунад. Моҳияти мантиқӣ ва мушаххасияти қазоватҳои арзишӣ ва изҳороти деонтиро муқаррар мекунад.

Он дар охири асри XIX пайдо шуд.

Асос&nbsp;— фалсафаи Иммануил Кант . Дар солҳои 1860-ум Г. Лотсе таснифоти арзишро пешниҳод кард. Ӯ инчунин асосҳои назарияи арзишҳоро таҳия кард.

Файласуф ва равоншиноси австриягӣ Алексий Мейнонг назарияи худро дар бораи арзиш таҳия кардааст.

### Арзиш  дар назарияи иқтисодӣ
Дар илми иқтисодӣ, арзиш дар шакли  назарияи арзиш, яъне арзёбии иқтисодии (пулии) арзишро гирифтааст. Назарияи иқтисодии муосир арзиши субъективиро ба назар мегирад ва дар бораи набудани миқёси универсалии арзишҳо (хароҷот) сухан мегӯяд.

Дар илми иқтисодӣ, вазъияте ба миён омадааст, ки калимаи олмонии *Wert* ва калимаи англисии *Value* ҳам ба маънои "арзиш" ва ҳам "нарх" тарҷума шудаанд. Аз ин рӯ, "арзиш" ва "нарх"-ро метавон ҳаммаъно ҳисобид, агар шарҳҳои иловагии муаллифӣ мавҷуд набошанд.

Аз ҷумла, дар аввалин тарҷумаи русии асари " Капитал "-и карл Маркс дар соли 1872 (муаллифони иқтисоддонҳои рус Г. Лопатин ва М. Даниелсон), истилоҳи "арзиш"  истифода шудааст ва дар асарҳои иқтисоддони украинӣ М. И. Сибер, ки асарҳои Д. Рикардо ва К.Марксро омӯхтааст, тарҷумаи "арзиш", аз ҷумла ҳамчун тарҷумаи калимаи англисии "Арзиш" ба "Wert" монанд, истифода бурда шудааст.

Дар тарҷумаи дуюми «Капитал» дар соли 1898 (Э. Гурвич, Л. Зак), бо исрори муҳаррири нашрия П. Струве, он ҳамчун «арзиш» тарҷума шудааст ва ба ин тарҷума аз ҷониби М. Туган-Барановский баҳои баланд гирифт.
## Нигаред низ
* Арзиш (илми фалсафа)
* 
## Адабиёт
Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ
Гурӯҳ:Фалсафаи ахлоқ
Арзиш (илми фалсафа)

**Арзиш** — ҳама гуна падидаи моддӣ ё идеалӣ, ки барои шахс ё ҷомеъа муҳим аст, барои он амал мекунад, қувват, вақт, пул, саломатӣ ва ғайраро сарф мекунад, ки барои он зиндагӣ мекунад. Омӯзиши арзишҳои инсонӣ ба бахши фалсафа бо номи аксиология бахшида шудааст, ки ба аксиологияи ахлоқӣ ва эстетикӣ тақсим мешавад. Таҳқиқоти муосири эмпирикии арзишҳои инсонӣ аз ҷониби назарияи арзиш фаро гирифта шудаанд.

**Арзиш** — хосияти ашё ё падидаи мушаххас барои қонеъ кардани ниёзҳо, хоҳишҳо ва манфиатҳои субъекти иҷтимоӣ (шахс, гурӯҳи одамон дарҷомеъа)..

**Арзишҳои маънавӣ** — инчунин ақидаҳои аз ҷиҳати иҷтимоӣ тасдиқшудаи аксари одамон дар бораи некӣ, адолат, ватандӯстӣ, муҳаббат, дӯстӣ ва ғайра мебошанд.

## Системаи арзишҳо
Системаи арзишҳо — истилоҳ дар назарияи арзишҳо, ки маҷмӯи андешаҳои мавҷудаи инсонро дар бораи маънои ашё ва падидаҳое, ки дар табиат ва ҷомеъа дучор мешаванд ("муносибати иҷтимоӣ") дар ҳаёти инсонро ифода мекунад.

## Маҷмӯи арзишҳо
Брайтюен ва Скотт дар баррасии худ пайдоиши мафҳуми маҷмӯи арзишҳоро ба мувофиқате, ки дар солҳои 1950 ва 1960 ба даст омадааст, нисбат медиҳанд, ки мафҳуми арзишҳо на ба хусусиятҳои ашё, балки ба хусусиятҳои одамон ва хоҳишҳои онҳо алоқаманд аст. — хоҳишҳои одамон , на ниёзҳои он чизе, ки одамон гӯё бояд дошта бошанд.

Бо вуҷуди мувофиқати байни муҳаққиқон дар бораи таърифҳо, дар байни равоншиносон дар бораи шумора ва маҷмӯи арзишҳо дар системаҳо ихтилофҳои амиқ вуҷуд доранд, гарчанде ки баъзеҳо дар бораи хусусияти "универсалии" арзишҳои асосӣ менависанд.
 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Цінності (моральні)  *Тофтул М. Г.* Сучасний словник з етики.&nbsp;— Житомир: Вид-во ЖДУ ім. І. Франка, 2014.&nbsp;— 416с. ISBN 978-966-485-156-2
* Життя: ціннісні пріоритети + мотивована діяльність  огляд, ранжування та історична девіація укр. цінностей
* Шайгородський Ю.&nbsp;Ж.&nbsp;Цінності як детермінанти суспільного розвитку / Ю.&nbsp;Ж.&nbsp;Шайгородський // Сучасна українська політика.&nbsp;— К. : Центр соціальних комунікацій, 2012.&nbsp;— Вип. №&nbsp;26.&nbsp;— С. 219—228.
* Quotations on value 
* Union of International Association: Human Values Online&nbsp;— A comprehensive database and analysis of values
* Humanity Quest: a community and portal for the exploration of human spirits, values, attitudes, principles and emotions; thematically exploring a growing list of over 500 human values 
* RespectResearchGroup: Multidisciplinary research project on the value of interpersonal respect, with additional quotes, gallery, literature 
* Integration of Human Values with Education

Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ
Гурӯҳ:Фалсафаи ахлоқ
Ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ

**Ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ** маҷмӯи вазифаҳо ва талаботи ҳатмие мебошанд, ки аз ҷониби меъёрҳои ҳуқуқ муқаррар гардида, иҷрои онҳо барои шахс ё шаҳрванд ҳатмӣ мебошад ва аз ҷониби давлат бо воситаҳои ҳуқуқӣ таъмин ва назорат карда мешаванд.

Дар назарияи ҳуқуқ, ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ ҳамчун ҷониби муқобили ҳуқуқҳо баррасӣ мегарданд. Агар ҳуқуқ ба шахс имкони рафтор ё талаб карданро фароҳам оварад, ӯҳдадории ҳуқуқӣ ӯро ба рафтори муайян ё худдорӣ аз рафтори муайян водор месозад.

## Аломатҳои асосии ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ

Аз нуқтаи назари илмӣ, ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ дорои хусусиятҳои зерин мебошанд:

* Меъёрӣ будан — онҳо дар Конститутсия, қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ муқаррар мешаванд;
* Ҳатмият — иҷрои онҳо барои ҳамаи субъектҳои ҳуқуқ ҳатмист;
* Кафолати давлатӣ — иҷро накардани ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ боиси ҷавобгарии ҳуқуқӣ мегардад;
* Умумият — ба ҳамаи шахсон ё гурӯҳҳои муайян татбиқ мегарданд;
* Алоқамандӣ бо ҳуқуқ — бе ҳуқуқ ӯҳдадорӣ вуҷуд надорад ва баръакс.

## Ӯҳдадориҳои ҳуқуқӣ дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ӯҳдадориҳои ҳуқуқии шахс ва шаҳрванд асосан дар Боби II (“Ҳуқуқ, озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрванд”) инъикос ёфтаанд. 

Аз ҷумла:

* Моддаи 42 – Иҷрои қонунҳоро риоя кунад, ҳуқуқу озодиҳои дигаронро эҳтиром намояд;
* Моддаи 43 – Ҳимояи Ватан;
* Моддаи 44 — Ҳифзи муҳити зист, объектҳои таърихӣ ва фарҳангӣ;
* Моддаи 45 – Пардохти андоз ва боҷҳо;
 
Гурӯҳ:Ҳуқуқ
Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Зиёдия

**Зиёдия** () — як шохаи саълабияи хориҷия; муассисаш Зиёд ибни Абдурраҳмон. 

Пайравони зиёдия Шайбон ибни Салама — муассиси шайбонияро кофир хондаанд. Му­ҳам­ма­ди Шаҳристонӣ Зиёд ибни Абдурраҳмонро сарвари саъ­лабиёне медонад, ки дар ҳалли баъзе масоили шаръӣ бо шай­бониён ихтилоф варзида, барои Абумуслимро ҳи­моят кар­данаш гунаҳгор меҳисобид. Аз ин рӯ, саълабиён аз шайбониён ҷудо шуда, зиёдияро ташкил доданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Зафари Шариф

**Зафари Шариф** (зод. 21 июли 1992, ноҳияи Панҷ, Тоҷикистон) — китобшинос ва китобхонашинос, доктори фалсафа (PhD), директори Хонаи китоби Тоҷикистон (аз 2025).

## Зиндагинома
Зафари Шариф 21 июли соли 1992 дар ноҳияи Панҷ дар оилаи коргар ба дунё омадааст. Соли 2010 ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода дохил шуда, соли 2015 онро бо ихтисоси китобхонашиносӣ ва китобшиносӣ хатм кардааст.

Таҳсилотро дар зинаи магистратура (2015—2017) ва докторантураи PhD (2017—2020) дар ҳамин донишкада идома дода, соли 2025 рисолаи доктории худро дар мавзуи «Таъмини инноватсионӣ-методии китобхона — омили рушди фаъолияти он» дифоъ намудааст.

## Корнома
Фаъолияти меҳнатии ӯ дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон сурат гирифтааст:

* 2015—2017 — мудири шуъбаи кор бо ҷавонони донишкада;
* 2017—2018 — директори китобхонаи илмии донишкада;
* 2018 —  муовини декани факултети китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ;
* 2018—2020 — мудири кафедраи китобхонашиносӣ ва библиографишиносӣ;
* 2020—2025 — декани факултети китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ.

Аз 24 ноябри соли 2025 директори Муассисаи давлатии «Агентии миллии Созмони байналмилалии рақамгузории стандарти китоб — Хонаи китоби Тоҷикистон» таъйин шудааст.

## Фаъолияти илмӣ
Зафари Шариф яке аз мутахассисони пешбари соҳаи китобдории инноватсионӣ дар Тоҷикистон маҳсуб мешавад. Ӯ муаллифи беш аз 70 асари илмӣ, илмӣ-методӣ ва мақолаҳои пажӯҳишӣ мебошад. Таҳқиқоти ӯ асосан ба масъалаҳои идоракунии инноватсияҳо дар китобхонаҳо, таъмини заминаҳои меъёрии ҳуқуқии фаъолияти китобдорӣ ва рушди технологияҳои иттилоотӣ дар ин соҳа нигаронида шудаанд.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2019);
* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2024);
* Шоҳҷоизаи озмуни ҷумҳуриявии «Китобдор, китобхона ва китобхонаи шахсии сол» (2024);
* Ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии «Муаллими сол — 2024».

## Осор
* Библиографишиносӣ (Китоби дарсӣ). — Душанбе, 2019.
* Фаъолияти инноватсионӣ-методии китобхона (Дастури таълимӣ). — Душанбе, 2021.
* Маҳзани маърифат (Дастури таълимӣ). — Душанбе, 2023.
* Фаъолияти китобдорӣ дар даврони истиқлол (Маҷмӯаи мақолаҳо). — Душанбе, 2024.

## Эзоҳ
Фирдавс Арабов

**Фирдавс Пулодович Арабов** (13 августи 1987, ноҳияи Шамсиддин Шоҳин) — иқтисодшинос, доктори илмҳои иқтисодӣ (2025), дотсент. Муовини якуми директори Институти илмию таҳқиқотии рушди устувор ва иқтисоди сабзи Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон (аз соли 2025).

## Зиндагинома
Фирдавс Арабов 13 августи соли 1987 дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳини вилояти Хатлон ба дунё омадааст. Соли 2005 мактаб-интернати № 13-и ноҳияи мазкурро хатм намуда, ба факултаи иқтисоди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил шудааст. Соли 2011 донишгоҳи мазкурро бо ихтисоси «Молия ва қарз» хатм намудааст.

Оиладор ва соҳиби 3 фарзанд мебошад.

## Корнома
Фаъолияти кории Фирдавс Арабов зинаҳои гуногуни соҳаҳои молия, омор ва маорифро дар бар мегирад:

* 2009—2012: Муҳосиб дар ҶДММ «Запорожец»;
* 2012—2015: Сармутахассиси Сарраёсати Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе;
* 2015—2017: Омӯзгори кафедраи иқтисодиёти Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ;
* 2017—2025: Сардори раёсати таълими Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода;
* 2025: Мудири шуъбаи кишоварзии устувор ва амнияти озуқавории Институти рушди устувор ва иқтисоди сабз;
* 2025 — то ҳол: Муовини якум, муовини директори Институти илмию таҳқиқотии рушди устувор ва иқтисоди сабз.

## Фаъолияти илмӣ
Фирдавс Арабов дар самти иқтисоди сабз ва идоракунии сармоягузорӣ дар соҳаи кишоварзӣ пажӯҳишҳои назаррас анҷом додааст. Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Механизмҳои идоракунии сармоягузориҳо ба истифодабарии экологию иқтисодии захираҳои замину об» ҳимоя кард. Соли 2025 рисолаи докториро дар мавзуи «Такмили механизми сармоягузорӣ ба рушди экологӣ-иқтисодии соҳаи кишоварзӣ: назария, методология, амалия» дифоъ намуд.

Муаллифи зиёда аз 65 мақолаи илмӣ, 2 монография ва 2 китоби дарсӣ мебошад. Нишондиҳандаи Хирши (H-index) ӯ дар пойгоҳи РИНЦ 18 ва дар Scopus 3-ро ташкил медиҳад, ки яке аз нишондиҳандаҳои баланд дар байни олимони ҷавони соҳа мебошад.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020);
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2022).

## Осор
* Асосҳои сармоягузорӣ (ҳаммуаллиф). Душанбе: Абдураҳмон-Р, 2022. 475 с.
* Маркетинг дар соҳаи фарҳанг. Душанбе, 2024. 280 с.
* Инвестиции в земельно-водных ресурсов Таджикистана (ҳаммуаллиф). Душанбе, 2021. 194 с.
* Механизми ҷалби сармоягузорӣ ба соҳаи кишоварзӣ: ҷанбаҳои экологӣ-иқтисодӣ. Душанбе: Абдураҳмон-Р, 2024. 214 с.
## Эзоҳ
Маҳмуд Назарзода

**Маҳмуд Назарзода** (*Назарзода Маҳмуд Мирзо*; зод. 13 ноябри 1985, ноҳияи Москва, вилояти Хатлон, Тоҷикистон) — филолог, номзади илмҳои филология, дотсент. Ректори Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода (аз 2025).

## Зиндагинома
Маҳмуд Назарзода 13 ноябри соли 1985 дар ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ ба дунё омадааст. Соли 2008 шуъбаи рӯзонаи факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон-ро бо ихтисоси лингвистика ва муоширати байнифарҳангӣ хатм намудааст. Баъдан таҳсили худро идома дода, соли 2019 Донишгоҳи молия ва иқтисоди Тоҷикистонро бо ихтисоси молия ва соли 2025 бахши коргардони овози Консерваторияи миллии Тоҷикистонро хатм кардааст. Оиладор ва соҳиби 4 фарзанд мебошад.

## Корнома
Фаъолияти кории худро солҳои 2006—2008 ҳамчун омӯзгори забони мактаби № 77-и ноҳияи Фирдавсӣ оғоз намудааст. Солҳои 2008—2013 дар Коллеҷи тиббии ҷумҳуриявӣ аз фанни забони англисӣ дарс гуфта, ҳамзамон дар аспирантураи ДМТ таҳсил намудааст. Аз соли 2012 то 2013 омӯзгори кафедраи умумидонишгоҳии забони англисии ДМТ буд.

Дар низоми назорат дар соҳаи маориф солҳои 2013—2020 дар Хадамоти давлатии назорат дар соҳаи маориф ба ҳайси сармутахассис ва сардори шуъбаи аттестатсияву аккредитатсия фаъолият кардааст. Солҳои 2020—2024 дар Агентии назорат дар соҳаи маориф ва илми назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифаҳои мудири бахши муносибатҳои байналмилалӣ, муовини сардори раёсати Агентӣ дар шаҳри Душанбе ва сардори раёсати назорати давлатии муассисаҳои таҳсилоти касбиро бар дӯш дошт. Аз 17 октябри соли 2024 то 18 марти соли 2025 дар мансаби директори Коллеҷи техникию омӯзгории ноҳияи Рӯдакӣ кор кардааст.

Бинобар Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз 18 марти соли 2025 ректори Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода» мебошад.

## Ҷоизаҳо
* Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2020).

## Эзоҳ
Масъулияти ахлоқӣ (фалсафа)

**Масъулияти ахлоқӣ** — маҷмӯи ӯҳдадориҳои ахлоқии шахс дар назди дигарон аст. Он ҳамчун мақулаи меъёрие амал мекунад, ки вазифаҳои иҷтимоиеро танзим мекунад, ки шахс бояд аз сабаби зарурати иҷтимоӣ иҷро кунад. Масъалаи вазифа масъалаи таносуби манфиатҳои шахсӣ ва иҷтимоӣ мебошад. Аз шумораи зиёди ҳукмҳои назариявӣ дар бораи вазифа, муҳим аст, ки консепсияи Иммануил Кантро қайд кунем, ки ин мафҳум ва мақуларо асоси ҷустуҷӯи моҳияти ахлоқ қарор додааст ва вазифаро ҳамчун асоси покии он медонист.

**Масъулияти ахлоқӣ** — ӯҳдадории олии ахлоқӣ, ки ба сифати дохилӣ ва ангезаи рафтори озодонаи шахс табдил ёфтааст, зарурати органикӣ аст, ки манфиатҳои шахсӣ ва иҷтимоиро бо ҳам мувофиқ мекунад.

Дар назарияи идоракунӣ, **масъулиятҳои ахлоқӣ** — доираи амалҳое, ки аз ҷиҳати қонунӣ муқаррар шудаанд ва ба мақомоти идоракунӣ ё кормандон супорида шудаанд ва бояд бечунучаро иҷро карда шаванд.

## Нигаред низ
* Мақула
* Ахлоқ
* Асос 
## Адабиёт
* Філософський енциклопедичний словник // / В. ВА. Шинкарук (сармуҳаррир) ва дигар Институти фалсафаи ба номи Грихорий Сковорода, NAS Украина . - Киев : Абрис, 2002. — С. 405. — 742 бо. — 1000 нусха. — Би-би-сӣ 87я2 . — ISBN 966-531-128-X .
* О. Билетский . Ӯҳдадорӣ // ФЭС, саҳ. 442

Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ
Гурӯҳ:Фалсафаи ахлоқ