open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кофия

«**Кофия**» (), **«Кофияту зави-л-ираби фӣ маърифати каломи-л-араб"** — аз муҳимтарин китобҳои дарсӣ ба забони арабӣ дар илми наҳв; таълифи Ибни Ҳоҷиб. 

«Кофия» фарогири 19 боб аст, ки онҳо аз мавзӯъҳои алоҳида иборат мебошанд. Матолиб аз таърифи калима ва калом оғоз мешаванд. Муаллиф баъди тақсимбандии навъҳои эъроб ва тавзеҳи ғайримунсариф, марфуот, мансубот, маҷрурот, мабнӣ, музмар, нуни виқоя, замири фасл, замири ишора, мавсул, исмҳои афъол, исмҳои асвот, мураккабот, киноёт, зарфҳо, маърифа ва накира, адад, музаккар ва муаннас, мусанно, ҷамъ, масдар, исми фоил ва исми мафъул, сифати мушаббаҳа, исми тафзил, афъол ва ҳуруф, аз ҷумла ҳуруфи ҷар, мушаббаҳи билфеъл, отифа, танбеҳ, нидо, эҷоб, тафсир, масдар, тахсис, таваққуъ, истифҳом, шарт ва дигар мавзӯъҳои наҳви забони арабиро матраҳ кардааст. Ба «Кофия» беш аз 124 шарҳ ба забонҳои арабӣ ва форсӣ навишта шудааст, баъзе онро мухтасар кардаанд ё ба назм даровардаанд. Худи муаллиф аввалин шуда ба «Кофия» шарҳ навиштааст, сипас онро ба назм дароварда, дар охир бар ин назм ҳам шарҳи дигаре навиштааст. Ҳоло нусхаҳои бисёри «Кофия» ва шарҳҳои он вуҷуд доранд. «Кофия» аз замони таълиф шуданаш дар кишварҳои исломӣ шуҳрат ёфт ва яке аз аз китобҳои таълимии муҳимми мадориси Осиёи Миёна буд. То кунун аз он чун китоби дарсӣ дар ҳавзаҳои илмӣ истифода мешавад. 

«Кофия» нахуст соли 1592 дар Рум, сипас дар Деҳлӣ, Конпур, Калкутта, Истанбул ва Қоҳира борҳо чоп шудааст.

## Эзоҳ

	
## Адабиёт
* 
* ابن حاجب عثمان بن عمر. الكافيه في علم النحو و الشافيه في علمَي التصريف و الخط. القاهره، ١٤٣١ ﻫ. 
* Ад.: Ибни Ҳоҷиб. Кофия. Ӯзбек тилига тарҷима. Тошкент, 2009;
* مازندرانی محمد هادی. شرح فارسی کافیه ابن حاجب. تهران، ١٣٩٧ ش.

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ислом
Хадича Абдуалимова

**Хадича Абдуҳалимова** () — овозхони тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1996).

## Зиндагинома
Соли 1967 Омӯзишгоҳи мусиқии ба номи Аҳмад Бобоқуловро хатм карда, дар дастаҳои ҳаваскорони санъати шаҳри Душанбе кор кардааст. Аз соли 1974 то поёни умр солисткаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон буд. Аз ашъори шоирони классику муосири тоҷик ва мероси шифоҳии мардумамон бештар суруд хондааст. «Боз ой», «Дорам ҳанӯз», «Абрешимо-абрешим», «Таронаи таскин», «Шоҳи анҷуман» аз беҳтарин таронаҳои ӯанд. Ба ӯзбекӣ, озарӣ, ҳиндӣ, арабӣ, русӣ ва дигар забонҳо таронаҳо иҷро кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
Вера Каралли

**Вера Алексеевна Каралли** (ба русӣ: *Ве́ра Алексе́евна Кара́лли*; ) — ҳунарпешаи синамою балети русӣ буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Раққосаҳои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои Русия
Екатерина Василева

**Екатерина Василева** (; ) — ҳунарпешаи шӯравию рус; Ҳунарпешаи халқии ҶШФСР (1986) аст.

## Зиндагинома
## Корҳои ҳунарӣ
### Синамо
### Телевизион
### Бозигари театр
### Коргардон
### Телетеатр
## Хонавода ва ҳаёти шахсӣ
## Адабиёт
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои халқии ҶШФСР
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои ИҶШС
Елизавета Алексеевна

**Елизавета Алексеевна** (русӣ: *Елизаве́та Алексе́евна Рома́нова*; дар духтарӣ: *Луи́за Мари́я Авгу́ста*, олмонӣ: 'Luise Marie Auguste'; 24 январ 1779, Карлсруэ, Баден — 16 май 1826, Белёв) — ҳамсари шоҳ Александри I (аз соли 1793) буд.

## Зиндагинома
Ӯ дар хайрот фаъолона машғул шуд
## Марг
4 (16) май соли 1826 шоҳбону Елизавета Алексеевна даргузаштааст.

## Хонавода
## Адабиёт
## Сарчашма
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маликагону шоҳбонувони Русия
Александра Фёдоровна (ҳамсари Николайи II)

**Александра Фёдоровна (хурдӣ)** (русӣ: *Алекса́ндра Фёдоровна Рома́нова* ё *Алекса́ндра Фёдоровна (мла́дшая)*; дар духтарӣ: *А́ликс Викто́рия Еле́на Бриги́та Луи́за Беатри́са*, олмонӣ: 'Aliks Viktoria Elena Brigita Luise Beatrisa'; 13 июли 1872, Потсдам — 17 июли 1918, Екатеринбург) — ҳамсари шоҳ Николайи II (аз соли 1894) буд.
## Зиндагинома
Ӯ дар хайрот фаъолона машғул шуд
## Марг
17 июл соли 1918 дар Екатеринбург шоҳбону Александра Фёдоровна бо шавкар Николайи II ва ҳам хонавода ва ходимонашон кушташудааст.

## Хонавода
## Адабиёт
## Сарчашма
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маликагону шоҳбонувони Русия
Гурӯҳ:Шоҳбонувони кушташудаанд
Ибни Ҳиббон

**Абуҳотим Муҳаммад Ибни Ҳиббон Тамимии Бустӣ** (; ) — муҳаддис, фақеҳи шофеӣ, , луғавӣ.

## Зиндагинома
Улуми муқаддамотиро дар Буст фаро гирифт, сипас соли 913 барои такмили дониш ба Нишопур рафт. Барои ҷустуҷӯи ҳадис ба бисёр шаҳрҳои Мовароуннаҳру Хуросон, Ироқ, Ҳиҷоз, Шом ва Миср сафар кард. Дар Ҳирот аз Абубакр Муҳаммад ибни Усмони Доримӣ, дар Рай аз Абулқосим Аббос ибни Фазли Муқрӣ, дар Басра аз Абухалифа Фазлуллоҳи Ҷумаҳӣ, дар Бағдод аз Абулаббос Ҳомид ибни Муҳаммад ибни Шуайби Балхӣ, дар Макка аз Ибни Мунзир, дар Димишқ аз Абулҳасан Аҳмад ибни Умайр ибни Ҷавсо, дар Бейрут аз Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ибни Абдуссаломи Бейрутӣ, дар Байтулмуқаддас аз Абдуллоҳ ибни Муҳаммад ибни Муслими Мақдисӣ, дар Миср аз Абуабдурраҳмон Аҳмад ибни Шуайби Нисоӣ ва аз дигар фақеҳону муҳаддисон дар шаҳрҳои мухталиф ҳадис шунид ва дониш омӯхт. Ибни Ҳиббон соли 946 ба Нишопур рафт ва афроди бисёре аз ӯ ҳадис нақл кардаанд. Соли 949 бори дуввум ба Нишопур рафта, дар он ҷо ба тадриси китобҳои худ машғул шуд. Муддате дар Самарқанд низ ба тадриси фиқҳ пардохтааст. Ибни Ҳиббон шогирдони бисёреро таълим додааст, ки Абуабдуллоҳ ибни Байъи Ҳокими Нишопурӣ, Абуабдуллоҳ Муҳаммад ибни Аҳмад ибни Ғанҷор, Абуалӣ Мансур ибни Абдуллоҳ ибни Холиди Зуҳлии Ҳиравӣ аз ҷумлаи маъруфтарини онҳоянд. Ибни Ҳиббон мавриди таваҷҷуҳи амирону ҳокимони Хуросон қарор дошт ва борҳо ба мансаби қазо интихоб шуда, дар Самарқанд ва баъзе аз шаҳрҳои Хуросон ба ин кор машғул буд.

Ибни Ҳиббон дар илмҳои риҷолу ҳадис назарияҳои хосси худро дошт, дар ҷарҳ ва таъдил дорои маслаки махсус буд. Тибқи ақидаи ӯ, ровии адл касест, ки ҷарҳе бар ӯ ворид нашуда бошад, зеро ҷарҳ зидди адл аст ва агар касеро ҷарҳ накарда бошанд, ломаҳола одил дониста мешавад. Ровии маҷҳул ҳангоме ки аз назари айн ва шахс муайян шуд, адл ба шумор меравад, магар ин ки дар мавриди ӯ ҷарҳ ва қадҳе ошкор шавад.

Ибни Ҳиббон дар заминаи риҷол, ҳадис, фиқҳ ва дигар улуми исломӣ осори бисёре нигоштааст. Муҳимтарин таълифоти Ибни Ҳиббон: «Саҳеҳу Ибни Ҳиббон» «ас-Сиқот» (дар ин китоб бисёр афродеро ном бурда ва аз онҳо ривоят нақл кардааст, ки аз назари дигарон маҷҳул буданд), «Равзату-л-уламо ва нузҳату-л-фузало» (дар ахлоқ), «ал-Маҷруҳин мина-л-муҳаддисин ва-з-зуафо ва-л-матрукин» (дар ҷарҳ ва таъдил) ва «Машоҳиру уламои-л-амсор» (дар ҷарҳ ва таъдил).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Майя Бузинова

**Майя Николаевна Бузинова** (23 июли 1929, Орёл, Иттиҳоди Шӯравӣ — 29 январи 2022, Маскав, Русия) — коргардон ва рассом-пӯёнамои аҳли Шӯравӣ.

## Зиндагинома
Майя Бузинова 23 июли соли 1929 дар Орёл ба дунё омад, аммо дере нагузашта хонаводаи эшон ба Мтсенск кӯчид. Дар оғози Ҷанги Бузурги Ватанӣ падарашро аз даст дода (дар зери локомотив кушта шуд) хонавода то моҳи августи соли 1943 маҷбур шуд, ки дар қаламрави ишғолкардаи немисҳо зиндагӣ кунад. Мая дар деҳаи Пахомово, наздикии Орел ба мактаб рафт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи синамогарони ИҶШС
Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
HEC Paris

**HEC Paris** () як муассисаи олии таълимӣ дар шаҳри Порис, Ил-де-Франс, Фаронса. Мактаб барномаи пурраи MBA (*магистратураи маъмурияти тиҷоратӣ)*, инчунин докторантура ва бисёр дигар барномаҳои такмили ихтисос ва таълимро пешниҳод мекунад.

## Хатмкунандагони машҳур
* Франсуа Олланд, арбоби давлатӣ ва сиёсии Фаронса

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Леонид Куравлёв

**Леонид Куравлёв** (ба русӣ: *Леони́д Вячесла́вович Куравлёв*; ) — ҳунарпешаи советию русӣ буд. Ҳунарпешаи халқии РСФСР (1977) буд.

## Зиндагинома
## Марг
## Корҳои ҳунарӣ
### Синамо
### Телевизион
### Бозигари театр
### Коргардон
### Телетеатр
### Такоҳанг
## Хонавода ва ҳаёти шахсӣ
## Адабиёт
* 
* 

## Сарчашма
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии РСФСР
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИҶШС
Шарафуддини Тӯсӣ

**Шарафуддин Музаффар ибни Муҳаммади Тусӣ** (; ) —  ва и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аз мардуми Тӯси Хуросон буд, вале ба Мавасил, Бағдод ва Димашқ сафар кард ва дар ин шаҳрҳо ба тадрис пардохт. Яке аз муҳимтарин шогирдони ӯ Камолуддин ибни Юнус будааст. Муҳимтарин асари риёзии шинохташудаи Тӯcӣ, «Фӣ-л-муъодилот» ё ҳамон «Ҷабр ва муқобилаи Шарафуддин» аст. Ӯ дар ин китоб ба ҷавобҳои ададии бисту панҷ муодила то дараҷаи севум пардохтааст. Рисолаи «Фӣ-л-устурлоби-л-хаттӣ» асари нуҷумии ӯ дар заминаи сохти абзорҳои ахтаршиносӣ аст. Устурлоби хаттӣ, қитъаи чӯби мудрриҷ ва ба шакли асо будааст ва ба ҳамин муносибат онро «Асои Тӯcӣ» низ номидаанд.

## Эзоҳ
Камолуддини Форсӣ

**Камолуддин Ҳасан ибни Алӣ ибни Ҳасани Форсӣ** (; ) — , , кимиёдон ва и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аҳли Форс буд. Назди Қутбуддини Шерозӣ дарс хонд ва мавриди таваҷҷуҳи вай қарор гирифт. Дар ҷавонӣ ба сафарҳо рафт ва аз дарсу баҳси бузургон баҳраи бисёр бурд. Форсӣ осори тоза ва мондагоре дар риёзиёт ва нуршиносӣ аз худ ба ҷо гузоштааст. Ғиёсуддин Ҷамшеди Кошонӣ аз вай бо унвонҳои Имом, Фозил ва Муҳаққиқ ёд мекунад. Муҳимтарин асари риёзии Форсӣ рисолаи «Тазкирату-л-аҳбоб фӣ баёни-л-тиҳоб» аст. «Асосу-л-қавоид фӣ усули-л-фиқарот», рисолаи «Баҳс дар зовия» (дар риёзиёт), китоби «Танқеҳу-л-манозири лазвии-л-абсор ва-л-басоир» ва китоби «ал-Басоир фӣ илми-л-манозир» (дар нуршиносӣ) аз дигар осори ӯ ҳастанд. Форсӣ китобҳои нуршиносии худро бо роҳнамоии устодаш Қутбуддини Шерозӣ навишта аст. «Танқеҳу-л-манозири лазвии-л-абсор ва-л-басоир» ба нақд, баррасӣ ва ислоҳи назариёти нуршиносии Ибни Ҳайсам ихтисос дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* A.G. Agargün and C.R. Fletcher, «al-Farisi and the Fundamental Theorem of Arithmetic», Historia Mathematica, 21 (1994), 162—173.
Абӯисҳоқи Битруҷӣ

**Абӯисҳоқи Битруҷӣ** (; ) — и андалусӣ.

## Таълифот
Танҳо асари шинохташудаи ӯ китоби «Фӣ-л-ҳайат» аст. Ин китобро Майкл Скот бо унвони «Ҳаракатҳои мустадири афлок» ба лотинӣ тарҷума кардааст. Битруҷӣ ба диққату сиҳати риёзии кайҳоншиносии Батламиюс арҷ мениҳад, аммо эътибори физикии онро инкор мекард. Бештари ситорашиносон ба фарзиёти Битруҷӣ ба сабаби нотавонии онҳо дар баробари низоми батламиусӣ таваҷҷуҳе накардаанд.

## Эзоҳ
Ибни Байтор

**Зиёуддин ибни Абдуллох ибни Муҳаммад ал-Молақӣ** маъруф ба **Ибни Байтор** (; ) — гиёҳшинос, дорусоз ва табиби андалусӣ. 

## Зиндагинома
Ӯ бузургтарин донишманди садаҳои миёна дар риштаи тахсисии хеш аст. Ибни Байтор аз хонадони Байтор Молқа аст. Ӯ дар Ишбилия, ки дар рӯзгори Ибни Байтор маркази бузурги илму адаб буд, гиёҳшиносӣ омӯхт. Бо осори пизишкон ва гиёҳдорушиносон ошно шуд ва ба қасди пажӯҳиш дар бораи гиёҳшиносӣ ба мутолиъаи китобҳои пешин ва низ сафар ба кишварҳои ғарби ҷаҳони ислом пардохт, Ибни Байтор дар Шом бо Ибни Абиусайбиа ошно шуд, ки баъдҳо дар гиёҳдорушиносӣ шуҳрати бисёр ёфт.

Дар Миср малик Комили Айюби ӯро раиси дорушиносон таъйин намуд. Пас аз даргузашти малик ба хидмати писару ӯ малик Одили Айюбӣ даромад. Ибни Байтор ахиран дар Димишқ иқомат варзида дар онҷо вафот кардааст.

## Таълифот
Ибни Байтор доир ба рустаниҳои доруӣ назири «Ал-Муғни фи-л-адвияти-л-муфрада» («Китоби кифоякунанда дар бораи доруҳои сода»), «Ал-Ҷомеъ ли муфрадоти-л-адвия ва-л-ағзия» («Китоби ҷомеъ дар бораи доруҳои сода ва ғизоҳо») чандин асарҳо навиштааст. Ибни Байтор аз асарҳои Дискуридус, Ҷолинус, Ибни Сино ва дигарон васеъ истифода бурдааст.

Асари бисёр маъруфи ӯ «Муфрадоти Ибни Байтор» ё «ал-Ҷомеъ» аст. Ин китоб, ки иттилооти 1400 доруи муфрад, яъне доруи содда ва ғайритаркибиро дар худ дорад, ба забонҳои олмонӣ ва фаронсавӣ тарҷума шудааст. Асари дигари Ибни Байтор «ал-Мағнӣ» аст, ки дар он доруи ҳар беморӣ шарҳ дода шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҳугенотҳо

**Ҳугенотҳо** ( ) — протестантҳои Фаронса дар асрҳои XVI—XVII, ки зери таъсири ғояҳои Калвин қарор доштанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гударз

**Гударз** () — паҳлавони бузурги эронӣ аз хонадони Гударзиён, писари Кашвод ва падари Гев. Гударз дар ҷангҳо барои хунхоҳии Сиёвуш ҳузур дошт ва гоҳе фармондеҳии сипоҳи Эронро бар уҳда мегирифт.

Гударз бо зӯриву тавоноӣ, хираду тадбирҷӯӣ баъд аз Рустам дар мақоми дуввум қарор дорад. Гударз 78 писару навода — паҳлавонон, ҷангҷӯён дошт, ки аз замони Манучеҳр то ба давраи Кайхусраву Луҳросп дар хидмати шоҳони Эрон буданд. Дар замони Кайковус ба Мозандарон рафта, дар банди девон, дар Ҳомоварон ба банди шоҳи Ҳомоварон афтод. Аз ин ду асорат Кайковус ва паҳлавонони Эрон, аз ҷумла Гударзро Рустам озод кард. Замони ба Эрон ҳуҷум кардани Суҳроб Кайковус Гевро барои даъват кардани Рустам фиристод, аммо Рустам ба хидмати Кайковус дер расид. Кайковус аз Рустам хашм гирифт. Рустам азми баргаштан ба Зобулистон кард, аммо танҳо Гударз тавонист ӯро аз роҳаш баргардонад. Дар охири ҳукмронии Кайковус вазъи кишвари Эрон ошуфта гардида буд. Эзад Сурӯш ба хоби Гударз даромад ва ба ӯ гуфт, ки аз Турон писари Сиёвуш Кайхусравро оварда ба тахт бояд нишонад, то ин ки дар Эрон оромиву осоиш фаро бирасад. Ба гуфти Сурӯш Кайхусравро танҳо Гев писари Гударз оварда метавонист. Гударз писараш Гевро ба ҷустуҷӯи Кайхусрав равона сохт ва ӯ Кайхусравро ба Эрон овард. Дар замони ҳукмронии Кайхусрав низ Гударз дар набардҳо бо Афросиёб иштирок кард. Дар яке аз ҷангҳо аз дудмони ӯ 70 нафар кушта шуданд. Гударз дар ҷанги ёздаҳ/дувоздаҳ рух бо Пирон — сипаҳсолори Турон ҷангид ва ӯро мағлуб кард.

Номи Гударз ва Гударзиён дар Авесто наёмадааст. Дар осори таърихӣ Гударз бо хонадонаш ба сулолаи Ашкониён мансубанд, ки баъдан ба ҳамосаи миллӣ роҳ ёфта, мавқеи муносибро касб намудаанд.

## Таборнома
 
 
 
 
 
 
 
 
 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Асотири эронӣ
Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Халиҷи Ҳудсун

**Халиҷи Ҳудсун** (, , ) —  яке аз бузургтарин халиҷҳои дунё аст аст, ки дар Конодо воқеъ аст.

## Эзоҳ
Ҳудсун (рӯд)

**Ҳудсун** (*Ҳудсон*; , Мохикан. *Мух-хе-кун-не-тук*) — рӯде дар шарқи Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, ки ба ҳавзаи уқёнуси Атлас тааллуқ дорад. Дарозии он 492 км (тибқи дигар шумориш 520 км), масоҳати ҳавза тақрибан 34,6 ҳазор км² мебошад.

## Эзоҳ
Ладо Гудиашвили

**Ладо́ (Влади́мир) Дави́дович Гудиашви́ли** (; ) — рассом ва графики гурҷӣ, Рассоми халқии Иттиҳоди Шӯравӣ (1972).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Мактаби рассомӣ ва ҳайкалтарошии Тифлис (1914). Солҳои 1919-26 дар Порис зиндагӣ кардаст. Ладо Гудиашвили узви доимии ҷамъияти рассомони муҳоҷири «Занбӯрхона» («La Ruehe») буд ва дар он ҷо бо рассомони машҳур Н. С. Гончарова, М. Ф. Ларионов, А. Модиляни, И. Зулола ва дигарон аз наздик шинос шуд. Тамоюли фарҳанги Аврупои Шарқии солҳои 20 асри 20, анъанаҳои санъати тасвирии қадими гурҷӣ ва форсӣ (наққошӣ, деворнигорӣ) ва сабки наққошии рассоми шинохта Н. Пиросмани ба эҷодиёти Ладо Гудиашвили таъсир расонидааст. Мусаввараҳои Ладо Гудиашвили саршор аз эҳсосоти ҳаёти миллӣ буда, дар асоси суруду достонҳои халқӣ («Моҳии сосхалӣ, 1920»), тамсилҳои асотирӣ («Сайругашти Серафита, 1940») офарида шудаанд. Ладо Гудиашвили инчунин муаллифи тасвирҳо, силсиларасмҳои ба Пиросмани бахшидашуда ва асарҳои зиддифашистӣ (1942-43) мебошад; китобҳои бисёр, аз ҷумла «Хиради тахайюлот»-и Султон Сабои Орбелиани, «Достонҳо ва афсонаҳо» (1963)-ро оро додааст. Соли 1946 ӯ маъбади Кашветиро дар Тифлис наққошӣ кард, ки барои ин амал аз узвияти Ҳизби коммунист, АР Тифлис озод, аз Мукофоти давлатии Гурҷистон ва унвони Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ маҳрум карда шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Чарлз Гудйир

**Чарлз Нелсон Гудйир** (; ) — ихтироъкори амрикоӣ, ки раванди вулканизатсияи каучукро кашф кардааст (1839).

## Зиндагинома
Дар Филаделфия касби оҳангариро омӯхта (1814), сипас, ба назди хонаводааш баргашт (1921) ва бо истеҳсолу фурӯши маснуоти оҳангарӣ ва афзору асбоби соҳаи кишоварзӣ машғул шуд. Соли 1830 баъди муфлис шудани ширкат Чарлз Гудйир барои беҳтар намудани сифату хосиятҳои каучук (он солҳо маводди каучукӣ дар Аврупову Амрико хеле маъмул буд) таҳқиқот анҷом додааст. Ӯ бо истифодаи пайвастҳои кимиёӣ (магнезия, кислотаҳо, нитратҳои висмуту мис ва ғ.) санҷишҳои зиёд гузаронида (1839), муайян намуд, ки дар натиҷаи ба каучук илова намудани сулфур ва гарм кардан маводди чандиру устувор — резин ҳосил мешавад. Чарлз Гудйир шароитҳои раванди вулканизатсияи каучукро тавассути таҷрибаҳо муайян сохта, соли 1844 барои ин кашфиёташ патент гирифт. Дар натиҷаи кашфиёти Чарлз Гудйир дар охири солҳои 50 асри 19 корхонаҳои саноатии Аврупову Амрико дар як сол ба маблағи бештар аз 8 млн доллар маҳсулоти резинӣ мебароварданд.

## Ҷоизаҳо
Соли 1855 ҳукумати Фаронса Чарлз Гудйирро бо ордени Легиони фахрӣ сарфароз гардонид. Соли 1898 дар ИМА ширкати азими истеҳсоли резин таъсис гардида, ба шарафи Чарлз Гудйир Coodyear Tyre and Rubber номгузорӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гудозиш

**Гудозиш** — раванди аз ҳолати кристаллӣ ба ҳолати моеъ (аз як ҳолати агрегатӣ ба ҳолати дигар) гузаштани модда, ки бо фурӯ бурдани гармӣ ба амал меояд. 

Гудозиш дар ҳарорати муайян (ҳарорати гудозиш Тг) ҷараён мегирад. Ҳарорати гудозиш ба табиати модда ва фишори берунӣ вобаста аст. Гармие, ки ҳангоми ҳарорати гудозиш барои аз ҳолати кристаллӣ ба ҳолати моеъ гузаштани воҳиди массаи модда сарф мешавад, гармии хосси гудозиш ном дорад. Баъзе пайвастҳои калонмолекула аз ҳолати кристаллӣ ба ҳолати моеи изотропӣ зина ба зина гузашта, ҳар як зина ба давраи муайяни ихтилоли сохти кристаллӣ мувофиқат мекунад. Ҷисмҳои сахти кристаллӣ ҳарорати муайяни гудозиш доранду ҷисмҳои сахти аморфӣ надоранд. Ҷисмҳои аморфӣ бо афзудани ҳарорат гарм шуда, тадриҷан ба ҳолати моеъ мегузаранд. Гудозиши хӯлаҳо ва маҳлулҳои сахт, одатан, дар ф°Силаи муайяни ҳарорат (ибтидо ва охири гудозиш) ба амал омада, ба таркиби хӯла ва фишор вобастаанд. Аз филиззоти холис ҳарорати гудозиши волфрам баландтарин (3410°С) ва ҳарорати гудозиши симоб пасттарин (-38,90°С) мебошад. Аз моддаҳои сода карбон ҳарорати баландтарин (мувофиқи маълумоти гуногун 3500-4500°С) ва ҳелий ҳарорати гудозиши пасттарин (-272,1°С) доранд. Ба моддаҳои хеле мушкилгудоз карбиди танталу ҳафний — Та4 HtС5 (4216°С) мансуб аст. Дар ҳолати ба Тг расидани ҳарорати кристалл гудозиш оғоз ёфта, то анҷоми он ҳарорати модда бо вуҷуди гармидиҳиро давом додан, доимӣ боқӣ мемонад. Дар раванди гудозиш х°Сиятҳои физикии модда, мас., энтропия, гармигунҷоиш, муқовимати электрӣ ва ғ. тағйир меёбанд. Мувофиқи назарияи молекулавию кинетикии гудозиш ҳангоми гарм кардани кристалл энергияи лапиши атомҳои он афзуда, ҳарорати ҷисм боло меравад ва дар бандҳои панҷараи кристаллӣ нақсҳои гуногун пайдо мешаванд. Дар лаҳзаи фаро расидани Тг ғилзат (консентратсия)-и бӯҳронии нақсҳои кристалл ба вуҷуд омада, гудозиш оғоз меёбад (яъне панҷараҳои кристаллӣ вайрон мешаванд). Гармкунии баъдии ҷисм фақат робитаи байни атомҳо ва тартиби минбаъдаи онҳоро дар кристалл вайрон мекунад. Раванди гудозиш дар табиат (гудозиши барфу ях дар сатҳи Замин, гудозиши маъданҳо дар қишри Замин ва ғ.) ва дар техника (истеҳсоли филиззоту хӯлаҳо, қолабрезӣ ва ғ.) мавқеи муҳим дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Равандҳои физикӣ
Гудозиши халоӣ

**Гудозиши халоӣ** — гудозиши филиз, хӯла ва масолеҳи дигар дар фишори паст (аксар 100-0,1 мПа).

Дар раванди гудозиши халоӣ масолеҳ аз газҳо (нитроген, оксиген ва ҳидроген), олуда (омехта)-ҳои филиззоти ранга ва пайвастҳои ғайрифилиззӣ тоза мешавад. Барои баровардани газе, ки ҳангоми гудозиш ихроҷ мегардад, насосҳои вакууми (халоӣ)-ро истифода мебаранд. Гудозиши халоиро дар кӯраҳои электрии вакуумӣ анҷом медиҳанд. Тавассути раванди гудозиши халоӣ филиззу пӯлодҳои баландсифат, хӯлаҳои таркибашон муайян (дақиқ) ва ба гармӣ тобовар, инчунин шишаҳои махсуси аълосифат ва монокристаллҳо ҳосил мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Равандҳои физикӣ
Гудаута

**Гудаута** — шаҳри курортӣ (аз 1926) дар Абхозистон, дар соҳили баҳри Сиёҳ, маркази маъмурии ноҳияи Гудаута. Дар масофаи 37 км дуртар аз Сухуми ва 43 км дуртар аз Гагра воқеъ гаштааст. Шабакаи р. о. дорад. Аҳолиаш 8073 нафар (2014). Г. аз номи дарёчаи Гудоу, ки аз ҳудуди шаҳр мегузарад, гирифта шудааст. Иқлимаш субтропикии сернам, зимистонаш сабук (ҳарорати миёнаи январ 6°С), тобистонаш гарм (ҳарорати миёнаи июл 24°С). Миқдори бориши солона 1460 мм. Осоишгоҳи замонавии иқлимии наздибаҳрӣ дорад, ки дар он бемориҳои узви нафас, силсилаи асаб ва дилу рагҳои хунгузар муолиҷа карда мешаванд.
Г. заводҳои ферментатсияи тамоку, майкашӣ, таъмири автомобил, фабрикаи истеҳсоли чой, корхонаи истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ дорад. Ҳамчунин дар Г. осорхона-мамнуъгоҳи «Абазгия», ибодатгоҳҳои асрҳои 8-9, калисои ҷомеи Успенский (асри 10) маҳфуз мондаанд. Дар Г. соли 1905 Г. К. Орҷоникидзе зиндагӣ кардааст. Дар маркази Г. пойгоҳи низомии Русия (Бамбора) ҷойгир аст.
«Гудвилл» (анг. goodwill — шуҳрат), ҳусни шуҳрат, арзиши шуҳрати тиҷоратӣ, ҳусни ният, одат. Сармояи маънавии ширкат (эътибор, салоҳияти техникӣ, иртибот, нуфуз), ки дар баробари фаъолияти истеҳсолӣ — тиҷоратӣ — хадамотӣ ва ғ. дорои арзиши воқеӣ мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Фарҳанг М. Фарҳанги улуми иқтисод. Ҷ. 1. Теҳрон, 1994;
* Большой экономический словарь. М., 2010.
Гударзи II

**Гударзи II**, **Готарз**, **Готарзес** (; ) — подшоҳи Ашконӣ (47-51), писари Ардавони II. Дар замони бародараш Вардон, ҳокими Ҳиркониё буд ва пас аз марги ӯ, ҳокими тамоми Шоҳаншоҳии Ашконӣ шуд.

## Ҳукумат
Соли 39 ҳамроҳи бародараш Вардани I (39-47) тахти подшоҳии Портро соҳиб шуда, ҳокими Гиркания гардид. Аммо пас аз чанде миёни Вардан ва Гударзи II барои ҳокимият ихтилоф сар зада, кишварро нооромиҳо фаро гирифт. Вардан барои ҳамроҳ кардани Селевкия ба ҳайати Порт тайи 7 сол кӯшиш намуда, дар аҳди Клавдий (41-54) қурбони дасисаҳои ҳокими Порт ва империяи Рум гардид. Ба қавли Татсит, Гударзи II соли 47 Варданро кушта, подшоҳи мутлақи Порт шуд. Соли 49 Гударзи II дастнишони румиён ва даъвогари тахти шоҳии Порт — Митридот (Меҳрдод)-и набераи Фраати IV (Фарҳоди)-ро (38 то м.-2 м.) дар соҳили дарёи Фурот шикаст дода, ин пирӯзиро дар кӯҳи Бесутун сабт намуд. Дар поёни ҳукмронии Гударзи II ба ҳудудҳои шимолии давлатии Порт (Арманистони ва Атропатена) хатари ҳуҷум ва марзшикании қабилаҳои аланҳо афзуда, кишварро нооромиҳо фаро гирифтанд. Гударзи II соли 51, ба қавли Татсит аз беморӣ ва ба андешаи Иосиф Флавий, бар асари сӯиқасд ба ҳалокат расид. Баъди марги Гударзи II Балоши I (51-78) ‒ (писари Вонони II) ба тахти давлати Порт нишаст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Фрай Ричард. Наследие Ирана М., 1972;
* История Ирана. М., 1977;
* Фаррух Кова. Персы. Армия великих царей. М., 2009;
* Сафо Забеҳулло, Гударзиён. Андеша. Фаслномаи илмӣ-фарҳангӣ. Шумораи I. Д., 2012.

Гурӯҳ:Ашкониён
Гудронатор

**Гудронатор** (; ) — мошини махсус барои баробар ва ҳамвор рехтани масолеҳи часпаки органикии гудронӣ (битум, қатрон, зифт) дар роҳсозӣ.

Гудронатор масолеҳи часпакро то 150—180°С гарм карда, ба меъёри муайян (0,5-10 л/м² дар паҳнои 1-7 м) ҳамвор мерезад. Навъи маъмули гудронатор автогудронатор мебошад. Дар шассии автомобил зарф (то 7 000 л), системаи гармкунӣ ва резиш насб шудаанд. Гудронатор бо афзори ченкунӣ, назорат, монометр ва ҳароратсанҷ муҷаҳҳаз аст. Гудронаторҳои дастии зарфияташон 200—500 л маъмулан барои тармими роҳҳо истифода мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Роҳсозӣ
DAX

**DAX** (Deutscher Aktienindex) — яке аз муҳимтарин индексҳои фондии Олмон мебошад. Индекс ҳамчун ифодаи миёнавазни сармояшавии нархи саҳмияҳои 40 ширкатҳои азимтарини саҳомии Олмон ҳисоб карда мешавад. DAX ҳамарзиши FTSE 100 бритониёӣ ва Доу-Джонси амрикоӣ мебошад.  

DAX 1 июли соли 1988 таъсис дода шуда, ифодаи ибтидоии он аз 1000 банд иборат буд. Индекс аз тарафи ширкати Deutsche Börse AG ҳисоб карда мешавад.  

24 ноябри соли 2020 Deutsche Börse, бо мақсади пурра инъикос намудани сохтори муосири иқтисодиёти Олмон, ба даҳ ҷузъи иловагӣ фарохтар шудани таркиби индексро эълон намуд. Фарохшавӣ дар семоҳаи 3-юми соли 2021 сурат гирифт.

## Ҳисобкунии индекс
Аз моҳи январи соли 2016 индекс ҳар рӯзи савдо аз соати 9:06 пагоҳӣ бо вақти Аврупои марказӣ ҳисоб карда мешавад. Ҳангоми ҳисобкунии DAX нархи саҳмияҳо дар биржаи электронии XETRA мавриди истифода қарор дода мешавад.

Барои ҳисоб, ки дар формулаи Этен Ласпейрес асос ёфтааст, нархи саҳмияҳои ширкатҳои листингии интихобгардида мувофиқи сармояшавии бозории онҳо баркаш мешаванд.

Танҳо саҳмияҳои дар муомилоти озод қарордошта би ҳисоб гирифта мешаванд. Агар сармояи ширкат ба якчанд намуди саҳмияҳо ҷудо шуда бошанд (масалан, саҳмияҳои оддӣ ва саҳмияҳои имтиёзнок), намуди саҳмияҳои пардохтпазирии бештардошта мавриди истифода қарор дода мешавад.
 
## Маҳакҳои интихоб
Аз моҳи сентябр соли 2021 ширкатҳо ҳуқуқ доранд, ки ба DAX танҳо як маҳаки асосӣ - сармояшавии бозории ҷамъияти саҳомиро ворид намоянд. Ҷамъи арзиши ҳамаи саҳмияҳо, ки на дар дасти сармоягузорон, балки дар гардиши озод мебошанд, ба ҳисоб гирифта мешаванд. Дигар маҳакҳои қаблӣ, чунончӣ, фаъолияти фурӯши коғазҳои мазкур, бекор карда шуданд.

Шарти қатъии иловагӣ ҷорӣ карда шудааст: номзадон ба DAX 40 бояд, ҳадди ақал ду сол бо фоида кор кунанд, инчунин на танҳо ҳисоботи солона ва нимсола, инчунин ҳисоботи семоҳаи аз аудити дахлдор гузаштаро мунтазам пешниҳод намоянд.

Агар вазни саҳмия зиёда аз 10% ва тағйирёби таърихии 30-рӯзаи нархи саҳмияҳо зиёда аз 250% бошанд, байни санаҳои азнавбаррасикунии сохтори сандуқ саҳмияро метавонанд аз индекс хориҷ кунанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пул
Гудунг

**Гудунг**, **чашми гӯсола**, **худунг** — навъе аз ангурҳои хӯрданӣ ва мавизии маҳаллӣ; селексияи халқист.

Токаш зудсабз (26-32 дарсади навдаҳояш самаровар), баргаш миёнаҳаҷм, гирда, панҷпарраи камчок, рӯяш тӯр-тӯр, думчабаргаш кӯтоҳ ва сурхтоб. Гулаш дуҷинса, хӯшааш (вазнаш 370—520 г) калони дукмонанд ё махрутшакл; шингилҳои болоияш нағз инкишоф ёфтаанд. Ғужбаш калон, лунда, рангаш сабзи сафедтоб, рахҳои сурхча дорад, ки танҳо ба гудунг хос аст. Ғужмаш ғафс, қаиш, холҳои майдаи сиёҳтоб дорад. Гӯшташ хамираки сероб, карсосӣ, хуштаъм ва хушбӯй, таъми себро мемонад. Баъди пухтан дар таркибаш то 25-27 % қанд ва 4,5-6 г/л ҷавҳар дорад. 

Даври нашви гудунг 138—153 рӯз буда, нимаи май гул мекунад, мевааш аввали сентябр мепазад. Аз ҳар га 128—180 сентнер ҳосил мегиранд. Меваашро тар мехӯранд, мавиз мехушконанд. Ҳосилашро то зимистон (то декабр — январ) нигоҳ доштан мумкин аст. Ҳангоми хушконидан аз ҳаҷми тараш 25-27 % мавизи хушсифати ишқорӣ ҳосил мешавад. Токаш ба сармо ва камобӣ тобовар буда, дар заминҳои санглоху лалмӣ нағз месабзад. Гудунг аҳёнан дар токзори куҳнабунёд ва ҳотаи сокинони Хуҷанд, Конибодом, Панҷакент, водии Ҳисор, инчунин вилоятҳои Фарғона, Самарқанд, Қашқадарё ва Сурхондарёи Узбакистон вомехӯрад. Ба касалиҳои гарда ва қарасон тобовар аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Рубан Н. Г. Сорта винограда Средней Азии. Ташкент, 1972;
* Ампелография Узбекистана. Ташкент, 1984.

Гурӯҳ:Ангурҳо
Руон

**Руон** ( ) — пойтахти таърихӣ Нурмондӣ аст, ки акнун маркази минтақаи Нурмондӣ дар шимоли Фаронса аст.

## Эзоҳ
Гузар

**Гузар** — маконе дар сероҳа, чорроҳа ва кӯчаҳои калону серодами шаҳру деҳот, ки дар масири он чойхона, масҷид, дуконҳои баққолию қассобӣ, бозор ва дигар иншооти ҷамъиятӣ, бунгоҳи тиббӣ ва мактабу марказҳои маърифатии замонавӣ воқеанд. 

Баъзе гузарҳо аз рӯи машғулияти бошандагон ва ҳунармандонашон гузари чармгарон, оҳангарон, заргарон ва ғ. номгузорӣ шудаанд. Дар шимоли Тоҷикистон якчанд гузар як маҳалларо ташкил медиҳанд. Дар гузару маҳаллаҳо маросиму анъанаҳои таърихии гузаштаву имрӯзаро идома дода, одатан, он ҷо баъди кор ва рӯзҳои истироҳат тӯю маросими ёдбуд меороянд, суҳбату бозиҳо ташкил мекунанд ва истироҳат менамоянд.

Гузар, воҳиди ҳудудию маъмурӣ дар шаҳру деҳоти Осиёи Миёна (асрҳои 16-20). Мас., дар Бухоро гузарҳои Сӯзангарон, Заргарон, Иброҳимхӯҷа ва ғ., дар Кӯлоб гузарҳои Чармгарон, Шаҳид, Нонвои Боло, Нонвои Поён ва ғ. маъмул буданд. Дар Панҷакент то ҳол гузарҳои Шафтолузор, Себзор, Лаби Чашма, Ҳавзи Боҳасан, Вашанӣ, Сой, Қоқурӣ ва Қайнар боқӣ мондаанд. Дар Душанбе 14 гузар мавҷуд буд, ки ба амлокдори беки Ҳисор итоат намуда, онро оқсақолон идора мекарданд. Дар ин гузарҳо 10 мактаб, 2 мадраса ва 12 чойхона, даҳҳо оҳангархона, дуконҳои заргарӣ ва ғ. фаъолият менамуданд. Дар замони шӯравӣ гузар ва маҳаллаҳо дар асоси нақшаи меъморӣ таҳия ва таҷдид шуда, ба тарҳи умумии меъморию сохтмони кӯчаву хиёбонҳо мусоидат мекард. Ҳоло дар ш. Душанбе ноҳияҳо аз якчанд маҳалла ва маҳаллаҳо аз чандин гузар иборатанд, ки ҳудуди кӯчаву хиёбонҳои ҷудогонаро фаро мегиранд. Баъзе номҳои қадимии гузарҳои шаҳру деҳоти Тоҷикистон ҳоло ҳам дар байни халқ маъмуланд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурӣ
Жан Гужон

**Жан Гужо́н** (; ) — бузургтарин ҳайкалтароши фаронсавии даврони Эҳё, муҷассамасози дарбори Ҳенрӣ II.

## Зиндагинома
Маълумоти ибтидоии ҳунариро дар Фаронса гирифта, эҳтимолан, ҳайкалтарошии антиқиро дар Итолиё омӯхтааст. Пардозкории Жан Гужон бо нафосату латофат аз шигарфии эҳёӣ фарқ мекунад. Бо номи ӯ чанд асарро марбут медонанд, ки маъруфтарини онҳо пас аз ҳамкории муштарак бо меъмор П. Леско ба вуҷуд омадаанд. Яке аз беҳтарин асарҳои Жан Гужон «Фаввораи бегуноҳон» (1547-49) дар Порис; ороиши муҷассамаии намоди ғарбии Лувр ва дохили он мебошад. Дигар корҳои маъруфи Жан Гужон: «Диана», пайкара дар дижи Ан; «Славаи парвозкунанда», нақши муқарнаси калисои хурд дар Экуан; нақшҳои муқарнаси меҳмонхонаи Линери (ҳоло Карнавал) дар Порис; санги мазори Луи де Брезе дар Руана ва ғ. Жан Гужон дар ороиши рисолаи Витрувий, ки соли 1547 дар Фаронса мунташир шуд, ширкат кардааст. Ӯ, ки протестант буд, соли 1560 аз бими таъқиб Порисро тарк кард ва сарнавишти баъдияш маълум нест.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Гужон Ж //Энциклопедический словар Брокгауза и Ефрона. В. 86 тт. (82 т. и 4 доп.). СПб., 1890—1907;
* Европейское искусство. Живопись. Скульптура. График. Энциклопедия. М., 2006.
Гудунги панҷакентӣ

**Гудунги панҷакентӣ** — навъе аз ангурҳои мавизбоби маҳаллӣ; селексияи халқист.

Баргаш калони панҷпарра (дарозиаш 17-19 см, бараш 16-18 см), камчок, рӯяш суфтаи андак тӯрдор, пушташ бепашмак, думчааш дароз (5-7 см)-и сурхча. Гулаш дуҷинса, хӯшааш калон (дарозиаш 19-26 см, бараш 16-20 см, вазнаш 465—550 г), махрутшакл, шингилҳои болоияш нағз инкишоф ёфтаанд. Ғужбаш калон (дарозиаш 22-25 мм, бараш 19-22 мм, вазни 100-тоаш 950—1057 г), олумонанд. Ғужмаш нафис, мумпардааш ғафс. Гӯшташ хамираки карсосӣ, сершира ва хуштаъм, бӯи анҷир дорад. Тухмаш майда (1-2 дона), қаҳваранг. Дар таркиби ангури расидааш 24 % қанд, 4-5 г/л ҷавҳар мавҷуд аст. Даври нашваш 155—160 рӯз. Нимаи дуюми май гул карда, аввали сентябр мепазад. Ҳосилашро тар мехӯранд, хушконда мавиз мекунанд. Аз ҳаҷми тараш 26-27 % мавизи аълосифати гармиён ҳосил мешавад. Токаш зудсабз, 19-23 дарсади навдаҳояш самаровар, то тирамоҳ 25-35 дарсади навдаҳояш хом мемонанд. Қаламчааш баъди 3 сол бор меоварад. Аз ҳар га 85-105 сентнер ҳосил меғундоранд.

Гудунги панҷакентӣ дар заминҳои санглох низ хуб месабзад. Ҳангоми аз рӯи тартиби 3×2,5 м шинондани ниҳолҳо ва 6-8 буғумӣ монда буридани навдаҳояш аз ҳар га 145—190 сентнер ҳосил ғундоштан мумкин аст. Гудунги панҷакентӣ асосан дар ҳаётаи сокинони деҳаҳои Чорбоғ, Сӯҷина, Ёрӣ, Ғӯсар, Каттақишлоқи ноҳияи Панҷакент, инчунин деҳаҳои гирду атрофи шаҳри Самарқанд парвариш меёбад. Токаш ба касалии гарда устувор буда, аз баргпечаки хӯшаи ток зарар мебинад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Плодоводство, виноградарство и овощеводство Таджикистана. Ч. II. Виноградарство. Сталинабад, 1948;
* Ампелография СССР, малораспространённые сорта винограда. М., 1963;
* Виноградарство Таджикистана. Д., 1970;
* Рубан Н. Г. Сорта винограда Средней Азии. Ташкент. 1972.

Гурӯҳ:Ангурҳо
Суғуртакунӣ

**Суғуртакунӣ** – ин аз хавфҳо ҳимоя намудани суғурташаванда, ки онро суғуртакунанда ба извази подош анҷом медиҳад. Суғуртакунӣ муттаҳид намудани маблағҳои аз шахсони зиёди суғурташударо дар бар мегирад, ки он барои рӯйпӯш кардан зарарҳое, ки баъзеи онҳо метавонанд бинанд, истифода мешаванд.  
 
Хавфи суғуртавӣ бояд ба хусусиятҳои муайян мувофиқат кунад Масалан, зарари аз садамаҳои ҳаставӣ ва радиатсионӣ расдашуда аксар вақт ба суғуртакунӣ дохил кард намешавад.
 
## Намудҳо
 
Дилхоҳ хавфро, ки метавонад ба таври миқдорӣ муайян карда шавад, эҳтимолан суғурта кардан мумкин. Дар шартномаи суғурта кадом хавфҳо бо полис рӯйпӯш карда мешаванд ва кадоме аз онҳо рӯйпӯш намешаванд, ба таври муфассал дарҷ мегардад.  
 
Ҳамзамон, як шартномаи суғурта метавонад хавфро дар як категория ва ҳамчунин дар якчанд категорияҳо рӯйпӯш карда метавонад. Масалан, суғуртакунии воситаи нақлиётӣ одатан ҳам хавфи молумулкӣ (дуздида шудан ё осеб дидани воситаи нақлиётӣ) ва ҳам хавфи масъулияти судиро (ҳодисаи нохуш) рӯйпӯш мекунад. 
 
Суғуртакунии тиҷорат низ шаклҳои гуногунро ба худ гирифта метавонад. Шартномаи суғуртаи маъмулии соҳибкор суғуртаи молу мулк ва масъулият, инчунин суғуртаи қатъшавии тиҷоратро дар бар мегирад. Суғуртакунӣ инчунин нисбати аҳдҳои мушаххас татбиқ карда мешавад, ки онро суғуртаи масъулият оид ба муомилот меноманд.
 
**Намудҳои бештар маъмулбудаи суғурта инҳоянд**:
 
* Суғуртаи автомобил. Суғуртакунии воситаҳои нақлиёт суғурташавандаро дар ҳолати рӯй додани ҳодисаи нохуши бо нақлиёти ба ӯ тааллуқдошта, аз зарари молиявӣ муҳофизат мекунад.
* Суғуртаи тиббӣ. Полиси суғуртаи тиббӣ хароҷот барои табобатро рӯйпӯш менамояд.
* Суғуртаи даромад. Полисҳои суғуртакунӣ барои эҳтимоли корношоямӣ, дар сурати бинобар маъюбӣ ё осеби ҷисмонӣ корношоям гардидани суғурташуда, дастгирии молиявиро таъмин менамоя
* Суғуртакунии ҳаёт.
* Суғуртакунии нафақа.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пул
Дзюнитиро Коидзуми

**Дзюнитиро Коидзуми**|小泉 純一郎|8 январи 1942, Ёкосука, Канагава}} —  арбоби давлатӣ ва сиёсии Ҷопон. Сарвазири Ҷопон (2001—2006).  

### Сарвазир
Аз апрели соли 2001 то сентябри соли 2006 раҳбари ҳизби ҳокими Ҳизби либерал-демократии Ҷопон ( ЛДП) ва сарвазири Ҷопон буд. Вай тарафдори нав кардани рохбарияти ЛДП ва аз нав ташкил кардани ҳизб, барои суст кардани фаъолияти фраксионии дохилиҳизбӣ баромад мекард. Коидзумиро сиёсатмадори маъмул медонистанд; дар соли 2005, Ҳизби либерал-демократии Ҷопон ( ЛДП) таҳти роҳбарии ӯ аксарияти парлумонро ба даст овард  .
## Пайвандҳо
* Саҳифаи Дзюнитиро Коидзуми дар вебсайти расмии сарвазири Ҷопон )

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1942 
Гурӯҳ:Зодагони 8 январ
Ёсиро Мори

**Ёсиро Мори** ( , тав. 14 июли 1937 ) — ходими сиёсй ва давлатии Ҷопон. Сарвазири Ҷопон ( 5 апрели 2000 - 26 апрели 2001 )

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1937
Гурӯҳ:Зодагони 14 июл
Кэйдзо Обути

**Кейдзо Обути** ( , 25 июни 1937 - 14 майи 2000 ) — арбоби сиёсии Ҷопон буд, ки дувоздаҳ маротиба ба палатаи поёнии парлумони Ҷопон интихоб шудааст. Сарвазири Ҷопон аз 30 июли соли 1998 то 5 апрели соли 2000  буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2000
Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 май
Гурӯҳ:Зодагони соли 1937
Гурӯҳ:Зодагони 25 июн
Хасимото Рютаро

**Хасимото Рютаро** (, (1937—2006)) — сиёсатмадори ҷопонӣ, Сарвазири Ҷопон аз 11 январи соли 1996 то 30 июли соли 1998 буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Томиичи Мураяма

**Томиити Мураяма**( , тав. 3 марти Соли 1924}}) — арбоби сиёсии Ҷопон. Сарвазири Ҷопон аз 30 июни  соли 1994 то 11 январи соли 1996 буд.    

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1924
Гурӯҳ:Зодагони 3 март
Сангкура

**Сангкура** (), **сангсипеҳр**, **литосфера** (аз  «санг» +  «кура») — қабати сахти Замин. Он аз қишри замин ва мантияи болоии замин то астеносфера иборат аст, ки дар он ҷо суръати мавҷҳои сейсмикӣ кам мешавад, ки ин аз тағйирёбии пластикии сангҳо шаҳодат медиҳад. Дар сохти литосфера минтақаҳои харакаткунанда (камарбанди чиндор) ва платформаҳои нисбатан устувор фарқ мекунанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи физикӣ
Гурӯҳ:Заминсохти сафҳаӣ
Гурӯҳ:Сохтори Замин
Гурӯҳ:Литосфера
Тамара Акулова

**Тамара Акулова** (; ) — ҳунарпешаи советию русӣ аст.Ҳунарпешаи шоистаи Русия (2005) аст.

## Зиндагинома
## Корҳои ҳунарӣ
### Синамо
### Телевизион
### Бозигари театр
### Коргардон
### Телетеатр
### Такоҳанг
## Хонавода ва ҳаёти шахсӣ
## Адабиёт
## Сарчашма
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои ИҶШС
Анна Баншикова

**Анна Борисовна Баншикова** (ба русӣ: А́нна Бори́совна Ба́нщикова'; ) — ҳунарпешаи русӣ аст. 
## Зиндагинома
24 январ 1975 Санкт-Петербург.

## Корҳои ҳунарӣ
### Синамо
### Телевизион
### Бозигари театр
### Коргардон
### Телетеатр
### Такоҳанг
## Хонавода ва ҳаёти шахсӣ
## Адабиёт
## Сарчашма
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои Русия
Николай Боярский

**Николай Александрович Боярский** (ба русӣ: *Никола́й Алекса́ндрович Боя́рский*; ) — ҳунарпешаи советӣ буд. 
## Зиндагинома
## Марг
## Корҳои ҳунарӣ
### Синамо
### Телевизион
### Бозигари театр
### Коргардон
### Телетеатр
### Такоҳанг
## Хонавода ва ҳаёти шахсӣ
## Адабиёт
## Сарчашма
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии РСФСР
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИҶШС
Эраст Гарин

**Эраст Павлович Гарин** (русӣ: *Эра́ст Па́влович Га́рин*; ) — ҳунарпешаи шӯравӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИҶШС
Мария Капнист

**Мария Ростиславовна Капнист** (ба русӣ: *Мари́я Ростисла́вовна Капни́ст*; ) — ҳунарпешаи шӯравӣ ва рус буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони синамои ИҶШС
Тсутуму Хата

**Тсутуму Хата**  (, 24 августи соли 1935 - 28 августи соли 2017 ) — арбоби сиёсии Ҷопон, соли 1994 якчанд ҳафта Сарвазири Ҷопон  буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афсарони бузурги нишони Ситораи Руминия
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2017
Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 август
Гурӯҳ:Зодагони соли 1935
Гурӯҳ:Зодагони 24 август
Морихиро Хосокава

**Морихиро Хосокава** ( тав. 14 январи соли  1937) — арбоби сиёсии Ҷопон. Сарвазири Ҷопон аз 9 августи соли 1993 то 28 апрели соли 1994 буд.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1938
Гурӯҳ:Зодагони 14 январ
Киичи Миязава

**Киичи Миязава** ( (1919—2007)) — арбоби сиёсии Ҷопон. Сарвазири Ҷопон аз 5 августи  соли 1991 то 9 августи   соли 1993 буд.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1919
Гурӯҳ:Зодагони 8 октябр
Мехоҳам ҷигаратро бихӯрам

— манга (2016-2017) ва баъдан филм (2017, 2018), ки онро Ёру Сумино баровардааст.

## Сужа
Баҳор. Моҳи апрел, замоне, ки олуча дар рӯзҳои охири худ мешукуфад. Ӯ як хонандаи мактаби миёна аст, ки аз наздик шудан бо касе худдорӣ мекунад. Рӯзе дар беморхона ӯ китоби аҷиберо пайдо мекунад, ки дар он сарлавҳаи "Зиндагӣ мекунам, мемирам" дастӣ навишта шудааст. Китоби ёфтшуда рӯзномаи ҳамсинфи машҳури ӯ Сакура Ямаучи аст. Маълум мешавад, ки Сакура ба бемории дармоннопазири гадуди зери меъда гирифтор аст ва барои ӯ зиёда аз як сол умр намондааст. Қаҳрамон ба ғайр аз хешовандони духтар ягона шахс мешавад, ки аз аҳволи ӯ огоҳ аст. Бо вуҷуди ин, Сакура ноумед намешавад, балки мекӯшад, ки то ҳадди имкон зиндагии оддиро нигоҳ дорад ва ба ҳама чиз нигоҳ накарда, пурра зиндагӣ кунад. Сарфи назар аз шахсиятҳои комилан фарқкунандаи онҳо, бача тасмим гирифт, ки дар тӯли чанд моҳи охир барои ӯ бо ӯ бимонад. Бо ин духтари хушҳол ва пешгӯинашаванда вақт гузаронд, қаҳрамони номатлуб тадриҷан тағйир меёбад.

## Эзоҳ
Тошики Кайфу

**Тошики Кайфу** ( (1931—2022)) — арбоби сиёсии Ҷопон. Сарвазири Ҷопон аз 9 августи  1989 то 6 ноябри 1991 буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2022
Гурӯҳ:Даргузаштагони 9 январ
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1931
Гурӯҳ:Зодагони 2 январ
Уно Сусуке

**Уно Сусуке** — арбоби сиёсии Ҷопон, Соли 1989  якчанд ҳафта Сарвазири Ҷопон буд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1998
Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 май
Гурӯҳ:Зодагони соли 1922
Гурӯҳ:Зодагони 27 август
Nikkei 225

**Nikkei 225** (Nikkei 225, tock Average, љопонї 経平均株価', 日経225) яке аз муњимтарин индексњои фондии Æопон аст. Бори аввал индекс 7 сентябри соли 1950 аз љониби Биржаи фондии Токио бо номи TSE Adjusted, Price Average нашр шуда буд.

Аз соли 1970 инљониб индекс аз љониби рўзномаи љопонии «The Nihon Keizai, himbun» њисоб карда мешавад.

15 феврали соли 2021 Nikkei 225 ќайди 30 000 нишонаро гузашт, ки ин натиљаи бузургтарин дар тўли 30 сол шуд. Сабаби афзоиш барномаи ҳавасмандгардонии пулї-ќарзї мебошад, ки аз љониби Бонки Æопон барои коњиш додани таъсири молиявии пандемияи COVID-19 амалї карда шуд.

Ба охири соли 2022 таъсири бештар ба индекс аз тарафи ширкати Tokyo Electron (TYO: 8035) мешавад.

## Üисоб кардани индекс
Индекс бо роњи муайян кардани маблаѓи «нархњои тасњењшудаи сањмияњо» ва таќсими он ба «таќсимкунанда». «Нархи тасњењшуда»-и сањмия - ин нархи сањмия, ки ба коэффитсиенти тасњењи нарх зарб мешавад. Коэффитсиенти тасњењи нарх барои аксари сањмияњо одатан 1 аст, аммо барои сањмияњои нисбатан гаронбањо пасттар аст. «Таќсимкунанда» ҳангоми тағйир додани сабади сањмияњо, инчунин њангоми таќсимшавии сањмияњо ё таќсимоти баръакси сањмияњо танзим карда мешавад, барои пешгирии таѓйирёбии якбораи индекс бо ин рӯйдодҳои ғайрибозорӣ.

Индекси Nikkei 225 аз сањмияњои ширкат иборат аст. Сањмияњои фондњои муштарак, фондњои биржавї (мубодилаи асъор), фондњои амволи ѓайриманќул ва сањмияњои имтиёзнок дохил карда намешаванд. Сањмияњои аз њама бештар фурўхташаванда интихоб карда мешаванд. Агар ширкат бинобар якљояшавї ё муфлисшавї аз индекс афтад, ивазкунандаи он дар њамон сектори бозор љустуљў карда мешавад.

Аз моњи январи соли 2010, индекс њар 15 сония дар давоми сессияњои савдо нав карда мешавад. Üамзамон, рўйхати ширкатњое, ки ба Nikkei 225 дохил мешаванд, дар як сол як маротиба дар моњи октябр аз нав дида баромада мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пул
Гузариши квантӣ

**Гузариши квантӣ** — аз як ҳолат ба ҳолати дигар ба таври ҷаҳиш гузаштани системаҳои квантӣ (ҷисми сахт, молекула, атом, ҳастаи атом).

Гузариши квантии байни ҳолатҳои собит, ки ба онҳо қиматҳои гуногуни энергияи системаи квантӣ мувофиқ меоянд, нисбатан гузаришҳои муҳим маҳсуб мешаванд (гузариши квантӣ аз як сатҳи энергия ба сатҳи дигар). Ҳангоми аз савияи нисбатан баланди энергия EK ба савияи нисбатан пасти энергия Ei гузаштан система энергияи Ek — Ei=hv-ро медиҳад (меафканад), дар ҳолати баръакс онро қабул мекунад (фурӯ мебарад) (ν-басомади афканишот, h-собитаи Планк). Вобаста ба фарқи энергияҳои ҳолатҳои система, ки байни онҳо Гузариши квантӣ ба амал меояд, фотонҳои радиоафканишот, афканишоти инфрасурх, намоён, ултрабунафш, рентгенӣ ва гамма-шуоъҳо афканда ё фурӯ бурда мешаванд. Маҷмӯи ин гузаришҳои квантӣ аз савияҳои поёни энергия ба савияҳои боло тайф (спектр)-и фурӯбарӣ ва маҷмӯи гузаришҳои квантӣ аз савияҳои болои энергия ба савияҳои поён тайфи афканиши системаҳои квантиро ташкил медиҳад (нигар Тайфҳои оптикӣ). Дар Гузариши квантии беафканиш система фақат ҳангоми таъсири мутақобила бо системаҳои дигар энергия дода ё гирифта метавонад: мас., атом ё молекулаҳои газ бо ҳамдигар ё бо электронҳо бархӯрда, энергия мегиранд (ангехта мешаванд) ё энергияро талаф медиҳанд. Муҳимтарин тавсифоти дилхоҳ гузариши квантӣ эҳтимолияти гузариш аст, ки басомади гузаришҳоро муайян мекунад (миқдори гузариш дар воҳиди вақт-с.). Эҳтимолияти гузаришҳоро бо усулҳои механикаи квантӣ ҳисоб мекунанд. Агар гузариши квантӣ зери таъсири омилҳои берунӣ ба амал ояд, маҷбурӣ, дар ҳолати худ аз худ ба амал омадани гузариш спонтанӣ (новобаста ба омилҳои берунӣ) номида мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Физика
Гузариши квантии беафканишот

**Гузариши квантии беафканишот** — гузариши квантие, ки бар хилофи гузариши квантии афканишотдор ба фурӯбурду афканиши фотонҳо вобаста нест.

Ҳангоми гузариши квантии беафканишот тағйири энергияи система (сарфи он ҳангоми гузариш аз ҳолати энергияаш баланд EK ба ҳолати энергияаш паст Ei ва қабули энергия дар мавриди гузариши баръакс) тавассути таъсироти мутақобилаи система бо системаҳои дигар сурат мегирад. Мас., зарра дар газ ҳангоми бархӯрд бо зарраҳои дигар энергия қабул мекунад (ангезиш меёбад) ё ба онҳо энергия медиҳад. Дар моеъ ё ҷисми сахт (мас., кристалл) зарра (молекула, ион) ба зарраҳои наздиктарини худ мубодилаи энергия карда, энергияи электронии ангезиши он ҳангоми гузариши квантии беафканишот ба энергияи лапиш ва навъҳои дигари энергия табдил меёбад (яъне, барои ба вуҷуд омадани ангезишҳои содатарин — фононҳо ва квазизарраҳои дигар сарф мешавад). Ғайр аз ин гузариши квантии беафканишоти энергияи системаашон бетағйир имконпазиранд, ки ба коҳиши спонтанӣ вобастаанд, мас., автоиониши атомӣ ҳангоми оже-эффект.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Физика
Гузаронидан ба кори дигар

**Гузаронидан ба кори дигар** — дар ҳуқуқи меҳнат тағйир ёфтани вазифаи меҳнатӣ (касб, тахассус, дараҷа, мансаб) ва ё ҷойи кори корманд, шароити асосии кории дар шартнома (қарордод)-и меҳнатӣ зикршуда.

Табдили кор, супоридани кор аз рӯи ихтисоси дигар, тахассус ва вазифаи дигар танҳо бо розигии корманд мумкин аст. Супоридани коре, ки ҳангоми иҷрои он шароити меҳнати дар созишномаи тарафҳо муайяншуда хеле тағйир меёбад ва бо сабабҳои асоснокгардидаи истеҳсолӣ, ташкилӣ, технологӣ ва иқтисодӣ алоқаманд намебошад, низ гузаронидан ба кори дигар ҳисоб мешавад ва гирифтани розигии кормандро талаб мекунад. Санаи оғози кор, муҳлати амали шартнома (қарордод)-и меҳнатӣ, низом ва ҳаҷми музди меҳнат, реҷаи кор, давомнокии рухсатии меҳнатӣ, ивазшавии касбҳо, тағйири дараҷаи корҳо ва номи касбҳо, дараҷаи мустақилият ва масъулияти корманд, дигар шартҳои дар шартнома (қарордод)-и меҳнатӣ дарҷшуда шартҳои муҳимми гузаронидан ба кори дигар ба шумор мераванд. Гузаронидан ба кори дигар ду навъ мешавад: доимӣ ва муқаррарӣ. Гузаронидан ба кори дигари доимӣ дар навбати худ дар се шакл сурат мегирад: а) гузаронидан ба кори дигар дар худи ҳамон ташкилот; б) гузаронидан ба кори дигар дар дигар ташкилот; в) гузаронидан ба кори дигар дар маҳалли дигар ҳамроҳ бо ташкилот. Гузаронидан ба кори дигар дар ин мавридҳо танҳо бо розигии хаттии корманд анҷом дода мешавад. Аз ҷониби корманд рад намудани таклифи гузаронидан ба кори дигари доимӣ дар ҳамон ташкилот ва ташкилоти дигар ҳеч гуна оқибати ҳуқуқиро бо корманд ба миён намеорад. Вале дар сурати аз ҷониби корманд рад гардидани пешниҳоди гузариш ба маҳалли дигар ҳамроҳ бо ташкилот шартнома (қарордод)-и меҳнатӣ дар асосҳои умумӣ бо ӯ қатъ мегардад. Ҷойивазкунии муқаррарӣ дар худи ҳамон ташкилот ё дар бахши таркибии дар ҳамон маҳал воқеъгардидаи он, ба корманд супоридани кор дар дастгоҳ ва таҷҳизоти дигар дар доираи касб, тахассус, дараҷа ё мансаб, ки дар шартнома (қарордод)-и меҳнатӣ шарт шуда буд, гузаронидан ба кори дигар ҳисоб наёфта, метавонад бе розигии корманд амалӣ шавад, ба шарте дар ин мавридҳо шароити асосии меҳнатӣ тағйир наёбад. Корфармо ҳуқуқ надорад кормандро ба коре гузаронад, ки хилофи вазъи саломатии ӯст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 2011.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳуқуқи кор