open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кони азим

**[[Кони маъдан|Кони]] калон** (  ; ,  ) — кони карбогидридҳо дар домана, ки дар натиҷаи баромади ғафси таркибашон якхела ё аз ҷиҳати таркибашон гуногун, вале ба чинсхои нефти (газ) гузаранда, аксаран карбонатхо ба вучуд омадааст; дар бом чунин кон бо чинсхои гузаранда махдуд ва дар кисми поёнй&nbsp;— обе, ки кисми зиёди обанбори табииро пур мекунад, бо алокаи об-нафт ё газ-об дар тамоми майдони кон, сарфи назар аз характери қабати ҷинсҳо мегузарад.

## Ҳамчунин нигаред

* Кони карбогидрид
** кони гидрати газ
** кони нафту газ

## Адабиёт

* Мала гірнича енциклопедія : у 3 т. / за ред. В. С. Білецького. — Д. : Донбас, 2007. — Т. 2 : Л — Р. — 670 с. — .
Гурӯҳ:Захираҳо
Аминзода (Ҳамнасаб)

* Абдулфаттоҳ Аминзода
* Озод Аминзода
* Зебо Аминзода
* Муҳиддин Аминзода

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Боҷафзор

**Боҷафзор** (), **винлокер** ( — масдудкунандаи Windows) — як навъи бадафзорест, ки додаҳои шахсии ҷабрдидаро то пардохти боҷ рамзгузорӣ мекунад. Арзҳои рақамии пайгирии мушкил ба мисли paysafecard ё Bitcoin ва дигар рамзараз маъмулан барои боҷгирӣ истифода мешаванд, ки ҷустуҷӯ ва таъқиби ҷинояткоронро душвор мегардонанд. Баъзан файлҳои аслиро бо сабаби хатоҳои амалӣ, ихроҷи калидҳои рамзӣ ё набудани пурраи рамзгузорӣ дар бадафзор бе пардохти боҷ гирифтан мумкин аст.

Ҳамлаҳои боҷафзорҳо маъмулан бо истифода аз трояне анҷом дода мешаванд, ки ҳамчун файли қонунӣ пинҳон карда шудаанд, ки ҳангоми ворид шудан ба он ҳамчун замимаи почтаи электронӣ корбар фиреб дода мешавад. Бо вуҷуди ин, як мисоли баландпоя, кирми WannaCry, бидуни муоширати корбарон дар байни компютерҳо ба таври худкор сайр мекард.

Ҳанӯз аз соли 1989 бо аввалин нармафзори боҷгузоришуда ҳуҷҷатшуда бо номи трояни AIDS, истифодаи қаллобӣ барои боҷ дар сатҳи байналмилалӣ афзоиш ёфт. Дар шаш моҳи аввали соли 2018 дар саросари ҷаҳон 181,5 миллион ҳамлаи нармафзори ҷосусафзор рух дод, ки ин нисбат ба шаш моҳи аввали соли 2017 229 % зиёд аст Дар моҳи июни соли 2014, ширкати нармафзори амниятии McAfee маълумотеро интишор кард, ки нишон медиҳад, ки он дар давоми шаш моҳи аввали соли 2017 зиёда аз ду маротиба бештар аз ҳамон нармафзор ҷамъоварӣ кардааст. CryptoLocker махсусан муваффақ буд ва пеш аз он ки мақомот онро лағв кунанд, тахминан 3 миллион доллари амрикоиро ба даст овард ва аз ҷониби Бюрои федеролии тафтишоти ИМА (ФБР) CryptoWall то моҳи июни соли 2015 беш аз 18 миллион доллар ҷамъоварӣ шудааст. Дар соли 2020 CryptoWall (Centerria) дар ИМА ба даст овард 2,474 шикоят ҳамчун нармафзори ҷосусафзор муайян карда шудааст, ки талафоти ислоҳшуда зиёда аз 29,1 миллион долларро ташкил медиҳад. Ба гуфтаи БФТ, талафот метавонад аз ин миқдор бештар бошад. Дар саросари ҷаҳон, тибқи маълумоти Statista, тақрибан 623 миллион ҳамлаҳои ҷосусафзорӣ дар соли 2021 ва 493 миллион дар соли 2022 буданд.

Боҷои пардохт ба боҷафзорҳо дар соли 2019 1,1 миллиард доллар, дар соли 2020 999 миллион доллар, рекорди 1,25 миллиард доллар дар соли 2023 ва коҳиши якбора ба 813 миллион доллар дар соли 2024 ба пардохт накардани қурбониён ва чораҳои қонунӣ марбут дониста шуданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бадафзорҳо
Гурӯҳ:Роёна
Гурӯҳ:Амнияти компютер
Ҷосусафзор

**Ҷосусафзор**  (портманто аз ***нармафзори ҷосусӣ***) ҳар гуна нармафзори зарароварест, ки мақсади он ҷамъоварии маълумот дар бораи шахс ё созмон ва ирсол кардани он ба шахси сеюм мебошад. Ин амал метавонад ба корбар зарар расонад — бо вайрон кардани махфияти ӯ, таҳдид ба амнияти дастгоҳ ё дигар роҳҳо. Чунин рафтор метавонад ҳам дар дигар навъҳои нармафзори зараровар ва ҳам дар нармафзори қонунӣ мавҷуд бошад. Вебсайтҳо низ метавонанд ба рафтори ҷосусона, мисли пайгирии фаъолиятҳои корбар дар интернет, машғул шаванд. Ҳатто сахтафзорҳо низ метавонанд чунин таъсир расонанд**.**

**Ҷосусафзорҳо** бисёр вақт бо таблиғот алоқаманданд ва як қатор масъалаҳои муштаракро дар бар мегиранд. Азбаски чунин рафторҳо хеле маъмуланд ва ҳатто метавонанд истифодаи ғайризараровар дошта бошанд, муайян кардани таърифи дақиқи «нармафзори ҷосусӣ» кори бисёр душвор мебошад. 

## Таърих
мини|Намоиши нармафзори ҷосусии Pegasus аз ҷониби NSO Group, ки барои пинҳонӣ ва дурдаст дар телефонҳои мобилии iOS ё Android насб карда шудааст
Азбаски компютерҳои шахсӣ ва пайвастҳои фарохмаҷро бештар маъмул шуданд, истифодаи интернет барои муомилоти тиҷорати электронӣ афзоиш ёфт.  Ба фурӯшандагони пешин дилери китобҳои Amazon.com ва CDNOW.com, ки ҳарду дар соли 1994 таъсис ёфтаанд, дохил мешуданд  Вақте ки рақобат бар муштариён шиддат гирифт, баъзе ширкатҳои тиҷорати электронӣ ба усулҳои шубҳанок муроҷиат карданд, то муштариёнро ба анҷом додани муомилот бо онҳо ҷалб кунанд. 

## Ҷусторҳои вобаста

## Адабиёт

## Пайвандҳои беруна

* Амнияти компютерии хонагӣ - Институти нармафзори Карнеги Меллон   

Гурӯҳ:Бадафзор
Гурӯҳ:Амнияти компютер
Гули Зард

**Гули Зард** *(Зардова Гулӣ Давлаталиевна*; 27 феврали 1963, Қурғонтеппа — 9 декабри 2025, Душанбе) — , шоир ва и тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (то соли 2018).

## Зиндагинома
Гулӣ Зардова 27 феврали соли 1963 дар шаҳри Қурғонтеппа ба дунё омадааст. Ӯ хатмкардаи мактаби миёнаи № 14 ва шуъбаи филологияи руси факултаи филологияи Донишкадаи давлатии педагогии Тоҷикистон ба номи Т. Г. Шевченко мебошад.

## Корнома
Пас аз хатми донишгоҳ, Гули Зард фаъолияти кориро ҳамчун омӯзгор оғоз намудааст. Сипас, ӯ дар шуъбаи фарҳанги Дастгоҳи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Солҳои охир ҳамчун хабарнигори мардумии рӯзномаи «СССР» ва рӯзноманигори озод кор мекард.

## Фаъолияти эҷодӣ
Гули Зард муаллифи даҳҳо қиссаву ҳикояҳо ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ мебошад. Меҳвари асосии эҷодиёти ӯро мавзӯъҳои иҷтимоӣ, мушкилоти хонаводагӣ ва сарнавишти занони тоҷик ташкил медиҳанд. Қаҳрамонони асарҳои ӯ аксаран заноне мебошанд, ки дар гирдоби мушкилоти зиндагӣ ва маҳдудиятҳои суннатии ҷомеа мубориза мебаранд.

Муаллифи асарҳои «Дард», « И такое бывает…», «Бодоми шириндона», «Ашки аҷал», «Хазонрези орзуҳо», «Худойдод», «Ҳамели андешаҳо», «Табассуми иқбол», «Ишқи духтари пистафурӯш», «Хоб ва таъбир», «Қиблаи ман», «Зиндадаргӯр», «Бо ёди ту…», «Дар ҷаҳаннам», «Фарзанди баномус», «Дарди фироқ», «Хеши падар», «Модаргург», «Оби дидаи модар», «Раднома», «Богатый дервиш», «Когда приходит болезнь…», «Без тебя», «Ёди як рӯз ва ӯ» мебошад.

### Баҳси узвият дар Иттифоқи нависандагон
Дар соли 2018 Гули Зард дар меҳвари як баҳси шадиди адабӣ ва иҷтимоӣ қарор гирифт. Ӯро барои муҳтавои китоби «Бодоми шириндона» аз сафи Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон хориҷ карданд.

Шӯрои наср ва нақди адабии Иттифоқи нависандагон дар он вақт изҳор дошта буд, ки нависанда дар қиссаҳояш «ишқи бадахлоқона ва бисёрзанӣ»-ро тарғиб карда, «завқи эстетикиву этикии хонандагонро коҳиш додааст». Ба гуфтаи онҳо, ин асарҳо хилофи қонун ва арзишҳои ҷомеаи суннатӣ мебошанд.

Ба иддаои Гули Зард, сабаби аслии ихроҷаш интиқод аз сиёсати раҳбарияти вақти Иттифоқи нависандагон ва талаби истеъфои онҳо будааст.

## Даргузашт
Гули Зард 9 декабри соли 2025 дар синни 62-солагӣ даргузашт.

## Эзоҳ
Имомиддин Раҳимӣ

**Имомуддин Раҳимии Ҳисорӣ** (зод. 25 майи 1956, ноҳияи Ҳисор) —  ва и тоҷик.

## Зиндагинома
Риштаи забону адабиёти форсии тоҷикиро дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба анҷом расонд. Дар хабаргузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва «Паёми Душанбе» кор кардааст. Бисёре аз ҳикояҳо ва очеркҳои ӯ дар матбуот мунташир шудааст. Раҳимӣ бештар ҳаҷвия навиштааст. Маҷмуаи «Ҳабдаҳ ҳаҷвия»-и ӯ бо номи «Одами шири хомхурда» дар китоби «Навниҳолони боғи адабиёт» омадааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Навниҳолони боғи адабиёт, 445—477.
* Донишномаи адаби форсӣ. Адаби форсӣ дар Осиёи Миёна. — Теҳрон: Интишороти вазорати фарҳанг ва иршоди исломӣ, 1380, ҷ. 1, саҳ. 442.
Маряна Искандар

**Маряна Искандар**  (таваллуд 1 сентябри 1975)  як корофарини иҷтимоӣ ва ҳуқуқшиноси амрикоӣ аст. Дар соли 2022 вай ба ҷои Кэтрин Маҳер директори иҷроияи (CEO) Бунёди Викимедиа шуд.Искандар нақша дорад то моҳи январи соли 2026 ин вазифаро тарк кунад. Пеш аз ин, ӯ директори генералии Accelerator Harambee Employment Youth ва инчунин директори собиқи амалиётии Федератсияи волидайни ба нақшагирии Амрико дар шаҳри Ню-Йорк будаст.

## Зиндагинома
Маряна Искандар дар Қоҳираи Миср таваллуд шудааст ва то синни чаҳорсолагӣ бо хонаводааш он ҷо зиндагӣ мекард. Баъдан онҳо ба Иёлоти Муттаҳида муҳоҷират карда, дар шаҳри Раунд-Рок, иёлати Техас, маскан гирифтанд.  Маряна Искандар бо стипендияи Гарри С. Труман дар Донишгоҳи Райс таҳсил карда, соли 1997 бахши ҷомеашиносиро бо дараҷаи бакалавр ва бо натиҷаҳои олӣ хатм кардааст 

Соли 1999 Искандар дараҷаи магистрро аз Коллеҷи Тринити, Оксфорд гирифта, ҳамчун донишманди Родос,  дар он ҷо Ассотсиатсияи занони Родсро поягузорӣ кардааст. Пас аз он, вай дар Мактаби ҳуқуқии Йел сабтином шуда, соли 2003 бо дараҷаи Доктори Ҳуқуқ онро хатм кардааст. 

## Карера
[мини|Маряна Искандар дар Викимания 2023 [Сингапур]]

## Эътироф
Искандар барандаи чандин ҷоиза ва стипендияҳо мебошад, аз ҷумла Ҷоизаи Сколл барои соҳибкории иҷтимоӣ ва Ҷоизаи барҷастаи хатмкардагони Мактаби ҳуқуқи Йел. Дар соли 2002 ба ӯ стипендияи Пол ва Дейзи Сорос барои амрикоиҳои нав супурда шуд — стипендияе, ки ба муҳоҷирон ё фарзандони муҳоҷирон дода мешавад, то ба шахсоне, ки омодаанд дар ҷомеа, фарҳанг ё соҳаи илми худ саҳми назаррас гузоранд, пуштибонӣ расонад.  Ба ӯ стипендияи Родс  ва стипендияи Гарри С. Труман дода шуд.  Вай инчунин узви синфи Ҳенри Кроун дар соли 2006 дар Донишкадаи Аспен ва Шабакаи Глобалии Роҳбарии Аспен буд. 

## Ҷусторҳои вобаста

* Рӯйхати одамони Википедиа

## Эзоҳ

## Адабиёт

## Пайвандҳои беруна

* User page on Wikipedia
* Wikimedia Foundation's profile
* Maryana Iskander's Commitment Announcement at the Clinton Global Initiative 2015 Annual Meeting

Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1975
Заррофа (бурҷ)

**Заррофа** (, *Cam*) — бурҷи бузург ва тираи назди Қутби Шимолии Замин. 

Бори аввал соли 1624 риёзидони олмонӣ Я. Барч ва баъдтар И. Кеплер онро ба феҳрасти бурҷҳо дохил кардаанд. Масоҳаташ 757 дараҷаи мураббаъ буда, 144 ситорааш бо чашми одӣ намудор аст. Ситораи дурахшонтаринаш — ҷуфтситораи β-Заррофа дорои қадри ситоравии 4,03m (4,0m ва 7,4m) мебошад. Масса ва нимқутр (радиус)-и ситора нисбат ба масса ва нимқутри Офтоб мувофиқан 5,5 ва 30 баробар бузургтар бошанд ҳам, ҳарорати сатҳашон бо ҳам наздик (5940 К) аст. Қадри мутлақи ситоравиаш (4,9m), нисбат ба қадри ситоравии Офтоб 3,3 ҳазор баробар бузургтар буда, ҷилонокии баланд дорад. Масофаи байни Замин ва ситора тақр. 1000 с. р. ҳисоб карда шудааст. α-Заррофа ситораи фавқулазими кабуд (4,3m)-и Заррофа буда, ҳарчанд дар масофаи 7 ҳазор с. р. аз Замин воқест, онро бо чашм дидан мумкин аст. Онро ба гурӯҳи тайфии O9,5I АЕ мансуб медонанд. Қадри мутлақи ситора −7,1m буда, нисбат ба Офтоб қариб миллион баробар равшантар ва 50 баробар вазнинтар аст. Ҳарорати сатҳаш 32000 К. Дар Заррофа галактикаҳо (NGC 2403, MACS0647-JD, IC 342, NGC 2655, NGC 2403) ва тарокуми ситоравии мансура (NGC 1502) ҷой доранд. Заррофа дар назди ситораи қутбӣ ҷойгир буда, аз ҳудуди Тоҷикистон ҳамеша мушоҳада мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бурҷҳои фалакӣ
Нармафзори систем

**Нармафзори систем** () — нармафзорест, ки платформаи нармафзори дигарро фароҳам меорад. Намунаи нармафзори системавӣ системаи амал (OS) ба монанди macOS, Linux, Android ва Windows мебошад. Мудири система (ба номи барномасози система) нармафзори системаро барои таҳлил, танзим, беҳинасозиву нигоҳдории компютер истифода мебарад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нармафзори корбурдӣ
Нармафзори корбурдӣ

[мини|Барномаи ҳисобкунак дар [Windows 10]]
**Нармафзори корбурдӣ** () — нармафзорест, ки барои истифодаи ниҳоии корбар пешбинӣ шудааст — он фаъолиятҳои идора ё барномасозиро иҷро намекунад. Барнома (барнома, барномаи барномавӣ, ё барномаи нармафзор) ҳар гуна барномае мебошад, ки ба гурӯҳи нармафзори барномавӣ дохил мешавад**.** [ 2 ] Барнома як таснифоти субъективист, ки аксар вақт барои фарқ кардан аз нармафзори системавӣ ва ёвар истифода мешавад.

## Эзоҳ
Артур Шопенгауэр

**Артур Шопенгауэр** (; ) — файласуфи олмонӣ, яке аз мутафаккирони маъруфи ирратсионализм, мизантроп. Ӯ ба романтизми олмонӣ ҷалб шуда, ба тасаввуф таваҷҷуҳ дошт. Асари асосии фалсафии ӯ «Ҷаҳон ҳамчун ирода ва тасаввур» (, 1818), ки Шопенгауэр то маргаш дар бораи он тавзеҳот дода ва маъмул гаштааст.

## Эзоҳ
Поккун (бадафзор)

Дар соҳаи амнияти компютерӣ, *поккун*  як навъ бадафзоре мебошад, ки ҳадаф дорад пас аз сироят кардани компютер, додаҳо ва барномаҳоро аз диски сахт ё дигар ҳофизаи собити  он пурра нобуд созад.

## Намунаҳо
Як навъи бадафзоре  бо номи “Wiper” дар ҳамлаҳо алайҳи ширкатҳои нафтии Эрон истифода шудааст. Соли 2012 Иттиҳоди Байналмилалии Телекоммуникатсия барои таҳлил ба Лабораторияи Касперский чанд диски сахтеро, ки гӯё аз ҷониби Wiper осеб дида буданд, пешниҳод кард. Бо он ки худи намунаи ин нармафзор ёфт нашуд, Касперский осори бадафзори дигареро бо номи *Flame* ошкор кард.  

Бадафзори Shamoon дорои механизми поккунии диск буд; он дар ҳамлаҳои бадафзории соли 2012 ва 2016 алайҳи ширкатҳои энергетикии Арабистони Саудӣ истифода шуд ва драйвери дастрасии мустақими диски тиҷоратиро бо номи Rawdisk истифода мебурд. Намуди аслии он файлҳоро бо порчаҳои тасвири парчами ИМА, ки меҷӯшид, иваз мекард. Намуди соли 2016 тақрибан ҳамон буд, танҳо ба ҷои он тасвири ҷасади Алан Курди истифода мешуд.  

## Роҳҳал
«Зиёдшавии реактивӣ» яке аз роҳҳои эҳтимолии муҳофизат аз нобудшавии додаҳо ба ҳисоб меравад. Пажӯҳишгарон метавонанд системаҳоеро таҳия кунанд, ки буферҳои навиштанро пеш аз расидан ба муҳити нигоҳдорӣ таҳлил намуда, муайян кунанд, ки оё ин навиштани нав метавонад харобиовар бошад, ва нусхаи маълумоти зери хатарро пешакӣ нигоҳ доранд.  Ғайр аз он, нусхаҳои эҳтиётии мунтазам (то даме ки дар дастгоҳи беруна нигоҳ дошта мешаванд) қобилияти барқарор кардани додаҳои гумшударо таъмин мекунанд.

## Адабиёт

Гурӯҳ:Бадафзорҳо
Гурӯҳ:Амнияти компютер
Огоҳиафзор

**Огоҳиафзор**  — нармафзорест, ки аксар вақт ҳамчун нармафзори дастгиришуда аз ҷониби таблиғот аз ҷониби таҳиягарон номида мешавад. Он тавассути намоиши худкор таблиғоти онлайн дар интерфейси корбар ё дар экранҳое, ки ҳангоми насб пешниҳод мешаванд, даромад ба даст меорад. Дар баъзе ҳолатҳо, Огоҳиафзор метавонад рафтори корбарро дар интернет пайгирӣ кунад, то таблиғҳои инфиродӣ ва мувофиқ нишон диҳад.

Ин нармафзор метавонад ду намуди даромадро ба даст орад: яке барои намоиши таблиғ ва дигаре дар асоси " пардохт барои як клик ", агар корбар таблиғро клик кунад. Баъзе таблиғҳо инчунин ҳамчун нармафзори ҷосусӣ амал мекунанд,  маълумотро дар бораи корбар ҷамъоварӣ ва гузориш медиҳанд, то фурӯшанд ё барои таблиғи мақсаднок ё профили корбар истифода шаванд. Нармафзор метавонад таблиғҳоро бо роҳҳои гуногун, аз ҷумла намоиши қуттии статикӣ, намоиши баннер, экрани пурра, видео, таблиғоти поп-ап ё дар шакли дигар амалӣ созад. Ҳама шаклҳои таблиғ барои корбарон хатарҳои саломатӣ, ахлоқӣ, махфият ва амниятиро доро ҳастанд.

*Энсиклопедияи Амнияти Microsoft* дар соли 2003 ва баъзе манобеъи дигар истилоҳи "реклама"-ро ба таври гуногун истифода мебаранд: "ҳар нармафзоре, ки худро дар системаи шумо бе огоҳии шумо насб мекунад ва ҳангоми дидани корбар дар Интернет таблиғ нишон медиҳад", , яъне як шакли бадафзор аст. Баъзе падидоава нармафзорро ройгон пешниҳод мекунанд ва барои ҷуброн кардани хароҷот ва ба даст овардани даромад ба даромади таблиғотӣ такя менамоянд. Бархе дигар бошанд, версияи бидуни таблиғро бо маблағ пешниҳод мекунанд.

## Ҷусторҳои вобаста

## Эзоҳ

## Адабиёт

Гурӯҳ:Бадафзор
Гурӯҳ:Амнияти компютер
Моҳӣ дар шаст

**«Моҳӣ дар шаст»** (‎) — филми драмаи муштараки Тоҷикистон, Эрон ва Русия бо коргардонии Муҳиддини Музаффар ва филмноманависии Бахтиёр Каримов, ки соли 2024 ба навор гирифта шудааст.

## Достони филм
Филм дар бораи Далер — писарбачаи даҳсола ҳикоят мекунад, ки тарбиятгирандаи мактаб-интернат (ятимхона) мебошад. Далер орзуи дидори модарашро дошта, ҳамроҳи Самади қиморбоз ба сафари тӯлонӣ аз шимол то ҷануби Тоҷикистон мебарояд.

Мавзӯи марказии филм тарбияи фарзанд, беэътиноии волидон ва дӯстию рафоқати кӯдакони мактаб-интернат мебошад. Номи «Моҳӣ дар шаст» ба таври рамзӣ ба тамошобин мефаҳмонад, ки филм достони ҷасорат ва худбоварии кӯдакест, ки мисли моҳӣ ба дом (шаст) наафтад ва масири озодиро дар дили амвоҷ ҷустуҷӯ кунад.

## Тавлид
«Моҳӣ дар шаст» нахустин лоиҳаи бузурги муштараки Муассисаи давлатии «Тоҷикфилм» бо студияи «Довфилм» (Тоҷикистон), телевизиони «Ifilm» ва ширкатҳои «30CUP» (Ҷумҳурии Исломии Эрон), ва ширкати синамоии «Амкарт» (Федератсияи Русия) мебошад.

Наворбардорӣ дар баҳору тобистони соли 2024 дар давоми 40 шабонарӯз дар маконҳои зебои табиии Тоҷикистон, аз ҷумла шаҳрҳои Душанбе, Бӯстон, Ваҳдат, инчунин дар водиҳои Зарафшон ва мавзеи кӯҳсори Муъминобод анҷом ёфтааст. Садобардорӣ, танзим ва оҳангсозии филм дар Эрон анҷом дода шуда, оҳангсози маъруфи эронӣ Фардин Халъатбарӣ дар ин лоиҳа саҳм гузоштааст.

## Бозигарои филм
* Абдулло Абдураҳимзода (дар нақши Далер)
* Хуршед Мустафоев
* Сайёра Сафарӣ
* Шаҳло Раҳимӣ
* Исфандиёр Ғуломзода
* Моҳпайкар Ёрова
* Асланшоҳ Раҳматуллоев
* Асалбек Назриев

## Ҷоизаҳо
Филми «Моҳӣ дар шаст» дар муддати кӯтоҳ соҳиби якчанд ҷоиза ва эътирофи байналмилалӣ гардидааст:
* Шоҳҷоизаи «Тоҷи Сомон» (2024): Ғолиби Шоҳҷоизаи Синамоҷашнвораи миллии Душанбе.
* Кинофестивали кӯдакон ва наврасони Исфаҳон (Эрон): Соҳиби «Ҷоизаи хоссаи котиби фестивал» дар 37-умин Кинофестивали байналмилалии кӯдакон ва наврасони Исфаҳон (2025).
* «Парвонаи алмосӣ» (Русия): Барои ду бахши асосӣ — «Беҳтарин нақши дуюми мардона» ва «Беҳтарин коргардон» ба сегонаи беҳтаринҳо роҳ ёфт.
* Кинофестивали «Шилингел» (Олмон): Нахустнамоиши ҷаҳонии филм дар Олмон, дар доираи 30-юмин Кинофестивали байналмилалии филмҳои бачагон ва наврасон.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои Тоҷикистон
Ҳоҷиён

**Ҳоҷиён** (то 2008 *Қизилариқ*) — деҳа дар тобеияти ҷамоати шаҳраки Мирзо Турсунзодаи ноҳияи Рӯдакӣ. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Рӯдакӣ
Гурӯҳ:Шаҳраки Мирзо Турсунзода (н. Рӯдакӣ)
Ҳумайнӣ (Ҳамнасаб)

* Руҳуллоҳ Хумайнӣ

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Банисадр (Ҳамнасаб)

* Сайид Абулҳасан Банисадр

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамнасаб
Сиёвуш Ҷунайдӣ

**Сиёвуш Ҷунайдӣ** (номи аслӣ: *Маҳмадалӣ Ҷалилов*; зод. 20 июли 1963, деҳаи Коминтерн, ноҳияи Бохтар) — и тоҷик

## Зиндагинома
Сиёвуш Ҷунайдӣ 20 июли соли 1963 дар деҳаи Коминтерни ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Соли 1985 факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Эҷод
Нахустин маҷмӯаи ашъори ӯ бо номи «Ғамгинтар аз борон» дар соли 2004 ба нашр расидааст.

## Эзоҳ
Нони танӯрӣ

**Нони танӯрӣ, Нони танӯр, Нон-танӯр** ( , )&nbsp;— нони анъанавии халқҳои Осиёи Марказӣ ( ӯзбекҳо, қирғизҳо, қазоқҳо, уйғурҳо ва тоҷикон ) дар шакли кулчаҳои ҳамвор, ки дар танӯри анъанавӣ пухта мешаванд — танӯр. 

## Таркибот ва омодасозӣ
Таркиби маъмулии нонҳо&nbsp;— орди гандум, об, хамиртуруш, шир (ё *[[қаймоқ]]*), равған, тухми кунҷит, сиёҳдона.
Нони танурӣ вобаста ба усули тайёр кардан, таркиб ва навъҳои зиёди он вуҷуд дорад ва ҳар як миллат анъана ва дастурҳои худро дорад.

Ба орди гандум об (шир), намак, равған андохта хамир мекунанд. Аз хамир зуволаҳои 400-500-граммӣ бурида, НОни ғафсии канорҳояш 3-4 ва мобайнаш 1-сантиметрӣ месозанд. Ба ҷойи тунуки нон нонпар рахҳо мегузоранд. Нон дар танӯр то сурх шуданаш меистад. Ба рӯйи нони аз танӯр гирифта равған мемоланд. Навъҳои нонҳои танурӣ гуногунанд; нони обӣ, нони ширмол, нони равғанӣ  ва ғайра. Ҳар як навъи нонрро бо усули махсус мепазанд. Масалан, тарзи тайёр кардани нони равғанӣ чунин аст: ба обу шир намак ва равғани дунба ё маска ҳамроҳ мекунанд ва пас об андохта хамир мешӯранд, баъд хамиртурушро зувола гирифта тунук мекунанд ва ба мобайнаш нонпар зада нақшдор мекунанд. Дар вақти ба танӯр часпондан ба болои лахча хокистар мепӯшанд, то ки фатир хомсӯз нашавад. Баъди аз танӯр кандани нон танӯрӣ ба рӯяш равған ё шир мемоланд, бо тухми кунҷит, сиёҳдона, чомағзи майдакарда ва диг.оро медиҳанд

## Инчунин нигаред

* Фатир
* Нони обӣ
* Қатлама
* Лаваш&nbsp;— як намуди қафқозии нон, ки дар танӯр пухта мешавад

Гурӯҳ:Ошпазии тоҷикӣ
Гурӯҳ:Ошхонаи узбекӣ
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Килиманҷаро

**Килиманҷаро** (  баландтарин вулқони стратовулкан дар Африқо буда, дар шимолу шарқи Танзания ҷойгир аст ва нуқтаи баландтарини қитъа (5895 м аз сатҳи баҳр  ) ба ҳисоб меравад. Аз соли 1902 то 1918 он *қуллаи Кайзер Вилҳелм* (  Кайзер Вилҳелм) номида мешуд. Килиманҷаро аз болои фалоти Масаи, ки дар баландии 900 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст, баланд мешавад. Якҷоя бо қуллаҳои Чимборасо, Уаскаран ва Котопакси, Килиманҷаро аз маркази Замин нисбат ба Эверест дуртар ҷойгир шуда аст  .

Дар соли 2003 олимон ба хулосае омаданд, ки лаваи гудохта танҳо 400 метр дар зери кратери қуллаи асосии Кибо ҷойгир аст. Гарчанде ки ягон фаъолияте ғайр аз партовҳои кунунии газ пешгӯӣ намешавад, нигарониҳо вуҷуд доранд, ки вулқон метавонад фурӯ равад ва боиси оташфишони бузурге монанд ба кӯҳи Сент-Ҳеленс гардад. Дар гузашта дар Кибо якчанд бор фурӯ рехтан ва ҷойивазкунӣ рух додаанд, ки яке аз онҳо ба истилоҳ "шикасти ғарбӣ"-ро ба вуҷуд овардааст. Килиманҷаро ягон оташфишони сабтшуда надорад.

Нуқтаи баландтарини кӯҳ ва Африқо қуллаи Ухуруи вулқони Кибо мебошад, ки баландии он 5895 м (19800 фут) аст ва яке аз Ҳафт қулла мебошад . Ин қулларо бори аввал Ҳанс Мейер ва Людвиг Пуртшеллер соли 1889 фатҳ карда буданд. Ду қуллаи дигар низ вулқонҳои хомӯшшуда мебошанд:

* Мавензи (5149 м, сеюмин қуллаи баландтарин дар Африқо пас аз кӯҳҳои Ухуру ва Кения ),
* Шира (3962 м).

## Ҷуғрофия

### Макон

мини|288x288пкс|Тасвири моҳвораии Килиманджаро

## Дар фарҳанг

* " Барфҳои Килиманҷаро " достони кӯтоҳе аз Эрнест Хемингуэй аст.
* "Барфҳои Килиманҷаро" филми бадеии амрикоии соли 1952 аст, ки коргардони он Ҳенри Кинг аст ва бар пояи достони кӯтоҳи Эрнест Хемингуэй бо ҳамин ном сохта шудааст.
* Якчанд сурудҳои шӯравӣ ба ғаму андӯҳ бахшида шудаанд. 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Аз ҳавопаймо ба Килиманҷаро нигоҳ накунед - вагарна пушаймон мешавед // Дар саросари ҷаҳон, 23 июни соли 2021
* 10 далел дар бораи баландтарин кӯҳи Африқо
* 
* 

Гурӯҳ:Қуллаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Танзания
Сафҳаи озод

**Сафҳаи озод** истилоҳест дар гидромеханика, ки сатҳи моеъро ифода мекунад, ки бо деворҳои зарф ё канал маҳдуд намешавад.

Дар термодинамика, сафҳаи озод марзи фаза байни моеъ ва газ ё буғи болои он аст.

Сафҳаи озод аз қувваҳои деворҳо ё кат таъсир намегирад ва, чунон ки Афлотун нишон дод, дар сурати набудани қувваи ҷозиба, шакли он танҳо аз ҷониби қувваҳои таъсири мутақобилаи байнимолекулавӣ муайян карда мешавад  .

Ҳангоми дучор шудан ба қувваҳои беруна, сатҳи озоди моеъ дар ҳолати мувозинат шаклеро ба даст меорад, ки дар он сатҳ ба амали ин қувваҳо амудӣ аст  . Дар айни замон, ҳолати мувозинат ба ҳадди ақали энергияи потенсиалӣ мувофиқат мекунад, ки дар натиҷа масоҳати сатҳи озод то ҳадди ақали имконпазир дар зери таъсири қувваҳои таъсири мутақобилаи байнимолекулавӣ, ки бо номи қувваҳои шиддати сатҳӣ маълуманд, кам мешавад  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Термодинамика
Гурӯҳ:Гидродинамика
Футшток

мини|405x405пкс|Футштоки Кронштадт
мини|270x270пкс|Системаҳои баландии Аврупо. Нуқтаҳои сурх, аз ҷумла ченакҳои мадд, маълумоти асосии онҳо мебошанд.
**Футшток** (аз  ё Сатҳсанҷ (  ) як ченаки сатҳсанҷ дар шакли чӯб (чӯб) бо тақсимҳо мебошад, ки дар пости ченкунии об барои мушоҳида ва муайян кардани дақиқи сатҳи об дар баҳр, дарё ё кӯл насб карда мешавад  . Тавре ки аз номаш бармеояд, сатҳ одатан бо фут чен карда мешавад (1 фут тақрибан 305 мм аст).

Пойгоҳҳо аксар вақт ҳамчун нуқтаҳои истинодии геодезӣ истифода мешаванд. Масалан, пойгоҳҳои Кронштадт нуқтаи истинодии геодезии ҷаҳонӣ буда, аломати баландии сифрро дар системаи баландиҳои Балтика муқаррар мекунад. Пойгоҳҳои Марсел сатҳи сифрро барои Фаронса, пойгоҳҳои Амстердам сатҳи сифрро барои бисёре аз кишварҳои Аврупои Шимолӣ ва ғайра муайян мекунанд.

Бо истифода аз ченкунакҳои умқи баҳр, дарё ва кӯл, мушоҳидаҳо барои ҳалли мушкилоти техникии маҳаллӣ, ки ба миён меоянд, масалан, ҳангоми сохтмони бандарҳо ва намудҳои гуногуни иншооти гидротехникӣ, анҷом дода мешаванд.

Маводҳои мушоҳидавӣ дар дастгоҳҳои ченкунии мадд, дар якҷоягӣ бо маводҳои ҳамворкунӣ байни дастгоҳҳои ченкунии мадд, барои муайян кардани фарқияти сатҳи баҳр ва омӯзиши ҳаракатҳои амудии сатҳи замин, ки дар натиҷаи ҳаракати плитаҳои литосферӣ ба вуҷуд меоянд, истифода мешаванд.

Дар Русия, хидмати асои пиёдагард соли 1707 таъсис ёфтааст  .

## Инчунин нигаред

* Маҷросанҷ
* Оддӣ
* Системаи баландии Балтика
* Асбоби зондкунии Кронштадт
* Системаҳои миллии баландии геодезия

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* Кронштадтский футшток 
Гурӯҳ:Ҳидрография
Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ
Калидос

**Калидаса** (कालिदास, ; маънояш "ходими олиҳа Кали ") драматург ва шоири санскрити Ҳиндустони қадим буд. Асарҳои ӯ рамзи шукуфоии фарҳанги классикии Ҳиндустон мебошанд. Драмаи Калидаса " Шакунтала" яке аз аввалин асарҳои адабиёти Шарқ буд, ки ба забонҳои аврупоӣ тарҷума шуда, Аврупоро бо адабиёти Шарқ ошно кард.

## Замони зиндагӣ ва эҷодкорӣ
Замон ва шароити зиндагии Калидос номаълум аст. Аз он давра ягон ҳуҷҷате дар бораи шоир боқӣ намондааст. Ҳамчунин, ҳамзамонон ва авлодонаш дар бораи ӯ чизе зикр нашудаанд. Ривоятҳои мардумӣ дар бораи ӯ маълуманд, аммо ба маълумоти дар онҳо мавҷудбуда бовар кардан номумкин астт. Ягона роҳи пешниҳоди ҳама гуна тахминҳо дар бораи ҳаёти Калидос таҳлили таърихнигории асарҳо, забон ва қаҳрамонҳои ӯ мебошад. Дар асарҳои ӯ ягон маълумоти воқеӣ дар бораи муаллиф мавҷуд нест. Мушкилӣ дар он аст, ки дар маҷмӯъ, ҳуҷҷатҳои таърихии хеле кам дар бораи Ҳиндустони он давра мавҷуданд; шумораи ривоятҳо аз миқдори маълумоти боэътимод хеле зиёдтар аст.
чап|мини|Чандрагупта II (танга аз коллексияи Осорхонаи Бритониё). Калидос эҳтимол дар давраи ҳукмронии ӯ зиндагӣ ва кор кардааст.

## Эҷодиёт
Осори Калидос яке аз қуллаҳои шеъри классикии санскрит ба ҳисоб меравад. Он чизе, ки Калидосро аз дигар ҳунарварон фарқ мекунад, маҳорати услуб ва озодии баёни эҷодии ӯ аст, ки ба ӯ имкон дод мураккабии табиати инсонро бо тамоми сарвати он дар асарҳояш инъикос кунад. Тасвири дақиқи ӯ аз ангезаҳои рӯҳонӣ бо биниши васеъи тамоми даврони ӯ муттаҳид карда шудааст. Ба шарофати ин  қаҳрамонҳои асарҳои Калидос на танҳо ҳамчун шахсиятҳои ҷолиб ва вижа, балки ҳамчун рамзҳои рӯҳияи халқи ҳинд    ва робитаи ногусастании он бо фарҳанг ва табиати кишварро низ метавон пайдо кард .

## Пайвандҳо

* 
Гурӯҳ:Нависандагони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Драматургони санскритӣ
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳо бо викификатсияи дастии таърих дар қуттӣ
Ҳазрат Султон (қулла)

**Ҳазрат-Султон** (   Қуллаи  (қаблан Анҷумани XXII ҲКИШ ) — қуллаест дар қаторкӯҳҳои Ҳисор  дар марзи Ӯзбекистон ва Тоҷикистон. Он 4643 метр аз сатҳи баҳр баланд аст, ки онро баландтарин кӯҳ дар Ӯзбекистон мегардонад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Қуллаҳои кӯҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Қуллаҳои кӯҳҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Қаторкӯҳҳои Ҳисору-Олой
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Тоҷикистон
Овидий

**Публий Овидий Насо** (  ( 20 марти соли 43 пеш аз милод, Сулмона – соли 17 ё 18 мелодӣ, Тома ) шоири қадимаи Рум буд. Ӯ бештар ҳамчун муаллифи шеърҳои "Метаморфозаҳо" ва "Илми ишқ", инчунин марсияҳои "Мазҳакаҳои ишқӣ" ва "Мазҳакаҳои мотамӣ" маъруфият дорад. Тибқи як версия, аз сабаби номувофиқатии байни ормонҳои ишқе, ки ӯ таблиғ мекард ва сиёсати расмии император Август дар бораи оила ва издивоҷ, ӯ аз Рум ба минтақаи ғарбии Баҳри Сиёҳ бадарға карда шуд, ки дар он ҷо солҳои охири умрашро гузаронд. Ӯ ба адабиёти Аврупо, аз ҷумла ба Пушкин, ки соли 1821 ба ӯ номаи тӯлонӣ бо шеър бахшида буд, таъсири бузурге расонд  .

## Зиндагинома
чап|мини|301x301пкс|Муҷассамаи Овидий дар Сулмона

## Эзоҳ

## Адабиёт

## Пайвандҳо

* 
* Энциклопедия «Вокруг света» Архивная копия от 15 мая 2021 на Wayback Machine
* 
* 
* 
* 
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 17
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони 20 март
Марсел Пруст

**Валентин Луис Жорж Юҷин Марсел Пруст** (  ( 10 июли 1871, Париж – 18 ноябри 1922, Париж ) нависандаи фаронсавӣ, нависанда ва шоир, романнавис ва намояндаи модернизм дар адабиёт ба ҳисоб меравад.

## Пайвандҳо

* Марсел Пруст дар moshkow.perm.ru 
* *Ошчепков А.Р., Луков Вл. A.* Қабули русии Марсел Пруст
* *Трыков В. П.* Марсел Пруст - рӯзноманигор
* *Трыков В.П.* Марсел Пруст: Муносибат ба Русия
* *Фокин. С.* Марсел Пруст ва нуқтаи назари синамогарӣ, маҷаллаи Seance, № 49/50
* Вебсайте, ки ба Марсел Пруст бахшида шудааст 
Гурӯҳ:Шоирони асри XX
Гурӯҳ:Шоирони асри XIX
Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1922
Гурӯҳ:Даргузаштагони 18 ноябр
Гурӯҳ:Зодагони Порис
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1871
Гурӯҳ:Зодагони 10 июл
Агу

**Агу**, ё **Қуллаи Бауман**  ( ) — кӯҳест дар Африқои Ғарбӣ, бахше аз Того.

## Маълумоти умумӣ
Кӯҳи Агу, ки 986 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст, баландтарин нуқтаи Того ва қаторкӯҳҳои Атакора мебошад. Он дар ҷанубу ғарби кишвар, дар наздикии марз бо Ғано, дар ҷанубу шарқи шаҳри Кпалиме ҷойгир аст. Он қаблан бо номи *қуллаи Бауман* маъруф буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Того
Хон-Тенгри

**Хон-Тенгри** (Тенгри-Таг, Тенгритак) — қуллае дар марзи Қазоқистон, Қирғизистон ва Чин . Дуюмин қуллаи баландтарин дар системаи кӯҳҳои Тиён-Шон, баландтарин қулла дар Қазоқистон.

Баландии кӯҳ 7010 метр аст, аммо мувофиқи дигар манбаъҳо, асосан русӣ, баландии қулла 6995 м. нишон дода шудааст.

## Таърих
Омӯзиши кӯҳ солҳои 1929-1933 аз ҷониби экспедитсияи украинӣ таҳти роҳбарии Михаил Погребетский, И. О. Адамович ва Исаак Ландо оғоз ёфт. Соли 1931, М.&nbsp;Т.&nbsp;Погребетский ба қуллаи ин қулла баромад. Соли 1945 профессор Н.&nbsp;Г.&nbsp;Малитский, бо омӯзиши асарҳои П. П. Семёнов-Тянь-Шанский ( 1857 ) чунин ақидаеро баён карда буд, ки Хон-Тенгри воқеан қуллаи Ғалаба ва қуллаи Канг-Туу дар асл қуллаи Хон-Тенгри аст. Соли 1930 экспедитсияи русӣ таҳти роҳбарии М.&nbsp;М.&nbsp;Михайлов ба пиряхи Инилчеки Шимолӣ расид. Соли 1932 гурӯҳи кӯҳнавардони А. дар ин ҷо ба кор шурӯъ кард.А.&nbsp;Летавета, ки дар давраи солҳои 1934-38 дар мақоми экспедитсия буд. Онҳо Хон-Тенгри, қаторкӯҳҳои Кокшол-Тоо ва Куйлютауро омӯхтанд. Дар соли 1936 ин қулларо низ  рус В. М.&nbsp;Абалаков .

Номи кӯҳ боиси пайдоиши назарияе дар бораи пайдоиши якчанд қабилаҳои скифӣ, ки дар водиҳои Тиён-Шон зиндагӣ мекарданд, гардид. Ин қабилаҳо инчунин туркҳо ва булғорҳоро дар бар мегирифтанд. Ин дар асотири онҳо мушоҳида мешавад, ки дар он худои олӣ...— Тангра ( Тенгри, Тан-Нак-Ра), ки маънои *марде ба андозаи осмонро* дорад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Хан-Тенгрі на супутниковій мапі
* Пік Хан-Тенгрі у Світовій Гірській Енциклопедії

## Адабиёт

* Колокольников Е. Биография Хан-Тенгри // Побежденные вершины. — М.: Мысль, 1981.&nbsp;— С. 67—74. 

Гурӯҳ:Қуллаҳои ҳафтҳазорметрӣ
Гурӯҳ:Силсилакӯҳҳои Қирғизистон
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Хоҷасан

**Хоҷасан**  () — шаҳрак дар ноҳияи Бинагадии Боку, Озарбойҷон. Он дар масофаи 4 км аз истгоҳи роҳи оҳани Болоҷарӣ ҷойгир аст.

Он соли 1936 мақоми шаҳракро гирифт. То солҳои 1960-ум номи **Ҳоҷиҳасанро** дошт.

Кӯли Хоҷасан дар қаламрави шаҳрак ҷойгир аст.

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини шаҳри Боку
Сулутеппа

**Сулутеппа**  () — шаҳрак дар ноҳияи Бинагадии Боку, Озарбойҷон. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини шаҳри Боку
Қулла

Дар топография, **қулла** нуқтаест дар сатҳе, ки баландтарин баландӣ аз сатҳи баҳрро дорад (аз байни ҳамаи нуқтаҳое, ки бевосита ба он наздиканд). Аз нигоҳи математикӣ, қулла максимуми маҳаллии баландӣ аст.

Мафҳуми **«қуллаи кӯҳ»** одатан нисбат ба кӯҳҳои алоҳидае истифода мешавад, ки аз сатҳи умумии кишвари кӯҳистонӣ ( Қуллаи Исмоили Сомонӣ дар Тоҷикистон ва ғайра) ба таври назаррас болотаранд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кӯҳҳо
Гурӯҳ:Ҷуғрофияи физикӣ
Гурӯҳ:Заминсанҷӣ
Аш-Шамс (қулла)

thumb|Пойгоҳи сайёҳӣ дар наздикии кӯҳ. Қуллаи Аш-Шамс дар уфуқ намоён аст

**Аш-Шамс** ( ар. جبل شمس‎ (Кӯҳи Офтоб) — баландтарин нуқтаи Умон, ки дар қаторкӯҳи Ҳаҷар ҷойгир аст. Баландии он 3009 м. аз сатҳи баҳр. Кӯҳ тақрибан дар масофаи 30 километр ҷойгир аст км шимолтар аз шаҳри Баҳлаи Умон.

Рӯ ба рӯи кӯҳ — саҳни мушоҳида, ки макони маъмули сайёҳон аст. Дар наздикӣ пойгоҳи сайёҳӣ ҷойгир аст.

## Нигораҳо


Oman-Jebel-Shams-9.jpg
jebel shams.jpg
Wadi Ghul.jpg


## Пайвандҳо

* http://www.enhg.org/field/jshams04/jshams04.htm 
* Flickr Images
* https://web.archive.org/web/20081005065647/http://www.geocities.com/evertinoman/shams.htm
* Peakware.com 
## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Умон
Айрибобо

**Айрибабо** ( узбекӣ: Ayrıbaba çoqqısı ), **Бейик-Сапармират-Туркманбоши** (турк. Beyik Saparmyrat Turkmenbashi belentligi ) баландтарин нуктаи каторкуххои Койтендаг (Кугитанттау) (аз руи баъзе маъхазхо — 3139 м) мебошад. Қулла дар этрапи Туркманбошӣ дар Туркманистон ҷойгир аст.

Кӯҳ бо пастхамиҳои хеле нишеб тавсиф мешавад. Нишебии шарқӣ кӯҳест, ки барои одамон қариб ки рафънопазир аст, аз ин рӯ қисмати марзи давлатии Туркманистон бо Ӯзбекистон, ки аз ин ҷо мегузарад, посбонӣ намешавад.

Нишебиҳои кӯҳ бо ҷангалҳои арча (арча) ва дигар буттаҳо пӯшонида шудаанд. Иқлим мӯътадил аст. Аз ноябр то май қуллаи кӯҳ бо барф пӯшонида шудааст. Миқдори боришоти солона тақрибан 400 мм аст.

Дар нишебиҳои кӯҳ мамнӯъгоҳи табиии Кӯхитанг ҷойгир аст. Соли 2004, номи туркмании қулла (Айрибобо) ба Бейик Сапармурат Туркманбоши  (Қуллаи Бузурги Сафармурод Туркманбошӣ) иваз карда шуд.

Дар Ӯзбекистон кӯҳро то ҳол *Айрибобо чоққисӣ* мегӯянд.

## Инчунин нигаред
* Агу
* Албрус

Гурӯҳ:Кӯҳҳои Туркманистон
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Канченҷунга

**Канченҷунга** (, непалі: कञ्चनजङ्घा, *Kanchanjaŋghā*, лімбу: *SewaLungma*)&nbsp;— сеюмин қуллаи баландтарин дар ҷаҳон (пас аз Эверест ва К2 ), баландии он 8586 м аз сатҳи баҳр аст..

## Ҷуғрофия
Номи "Канченҷунга" маънои "панҷ ганҷи барфӣ"-ро дорад, ки ба панҷ қуллаи кӯҳ (Асосӣ, Ғарбӣ, Ҷанубӣ, Марказӣ ва Кангбачен) ишора мекунад, ки чаҳортои онҳо аз 8450 метр баландтаранд, ки рамзи панҷ "ганҷ" аст: тилло, нуқра, сангҳои қиматбаҳо, ғалла ва китобҳои муқаддас. Се аз панҷ қулла дар марзи ноҳияи Таплеҷунги Непал ва иёлати Сиккими Ҳиндустон ҷойгиранд, ду қуллаи дигар — пурра дар ноҳияи Таплеҷунг.

## Қуллаҳои Канченҷунга
* Канченҷунга (асосӣ) ( баландии — 8586 м / баландии нисбӣ — 3922 м /— 124.32 км) ;
* Ялунг Канг ё Канченҷунгаи Ғарбӣ (Ялунг Канг: 8505 м / 135 м / 1,11 км);  
* Канченҷунгаи Ҷанубӣ (8476 м / 76 м / 1,44 км); 
* Канченҷунгаи Марказӣ (8473 м / 33 м / 0,56 км);
* Кангбахен (7903 м / 103 м / 1.42 км);

Қуллаи дигар, шашумин қуллаи баландтарин ва панҷумин қуллаи ҳаштҳазора, қуллае дар китфи Канченҷунгаи Ғарбӣ (китфи Ялунг Канг: 8200 м / 40 м) ҳисобида мешавад. Дар шарқ - ҷанубу шарқи Канченҷунгаи Ҷанубӣ қуллаи Зему Канг (7780 м / 140 м / 0.81 км) ҷойгир аст.
## Нигораҳо

Mt. Kanchanjunga.jpg 
Kangchenjunga East Face from Zemu Glacier.jpg 
Sikkim mountains from samdrumptse.jpg 

## Нигаред низ
* Феҳристи баландтарин қуллаҳои Замин

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кӯҳҳои Непал
Гурӯҳ:Қуллаҳҳои ҳаштҳазорметрӣ
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Албрехт Дюрер

**Албрехт Дюрер** ( ,    ; 21 майи соли 1471, Нюрнберг – 6 апрели соли 1528, Нюрнберг) рассом, наққош ва кандакори олмонӣ, яке аз рассомони барҷастаи Растохези Шимолӣ  буд. Ӯ ҳамчун бузургтарин устоди аврупоии ксилография (буриши чӯбӣ) ва кандакории мисӣ   эътироф шудааст, ки кандакориро то сатҳи ҳунари воқеӣ баланд бардошт  . Назарияпардози ҳунар  , мусаннифи дастури амалӣ дар бораи ҳунарҳои таҷассумӣ ва ҳунарҳои бадеии он замон бо забони олмонӣ, ки зарурати рушди ҳамаҷонибаи рассомонро таъкид карда буд. Асосгузори антропометрияи муқоисавӣ ҳамчун як бахши назарияи таносуб дар ҳунар. Илова бар гуфтаҳои боло, ӯ бо таҳияи назарияи қалъасозӣ  дар муҳандисии низомӣ нақши назаррасе гузошт. Ӯ аввалин рассоми аврупоӣ буд, ки зиндагиномаи  худро навишт. Наққошиҳои Албрехт Дюрер дар осорхонаҳо ва коллексияҳои шахсӣ ба таври васеъ муаррифӣ шудаанд  .

## Зиндагинома

### Оила. Солҳои аввал. Омӯзиш (1478–1490)
мини|286x286пкс|Дюрер дар синни сездаҳсолагӣ. Автопортрет. 1484. Коғаз, сӯзани нуқрагин. Галереяи Албертина, Вена
Рассоми оянда 21 майи соли 1471 дар Нюрнберг дар оилаи заргар Албрехт Дюрер, ки дар нимаи асри XV аз Маҷористон ба ин шаҳри Олмон омада буд, ва ҳамсараш Барбара, хонум Холпер, таваллуд шудааст. Дюрерҳо ҳаждаҳ фарзанд доштанд, аммо аксарри, чунон ки худи Дюрери Хурдӣ навиштааст, "дар ҷавонӣ ва дигарон вақте ки ба воя мерасиданд", вафот карданд. Дар соли 1524, танҳо се фарзанди Дюрер зинда буданд: Албрехт, Ҳанс ва Эндрес  .

## Эзоҳ

## Адабиёт

## Пайвандҳо

* Вебсайт дар бораи кандакорӣ. Галереяе, ки асарҳои баландсифати Дюрерро дар бар мегирад .
* дар artcyclopedia.com .
* Албрехт Дюрер дар Галереяи Олга  .
* Осорхонаи хонаи Албрехт Дюрер - гузориши аксӣ аз Deutsche Welle .
* Акварелҳо аз ҷониби Албрехт Дюрер .
* Дюрер Албрехт. Расмҳо ва тарҷумаи ҳол .
* 
* *Громов Н. Н.* Автопортретхои Альбрехт Дюрер.

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1528
Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 апрел
Гурӯҳ:Зодагони Нюрнберг
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1471
Гурӯҳ:Зодагони 21 май
Салвадор Дали

**Салвадор Дали** (номи пурра - **Салвадор Доменеч Фелипе Жакинт Дали и Доменеч, Маркиз де Дали де Пубол**, ,  ( 11 майи 1904, Фигерес – 23 январи 1989, Фигерес) наққош, тарроҳ, ҳайкалтарош, коргардон ва нависандаи испонӣ мебошад. Ӯ аз маъруфтарин намояндагони сюрреализм ба шумор меравад.

## Зиндагинома

### Солҳои аввали ҷавонӣ
Асарҳои Дали дар намоишгоҳҳо ба мардум нишон дода шуданд ва ӯ маъруфият пайдо кард. Соли 1929, ӯ ба гурӯҳи сюрреалистӣ, ки Андре Бретон таъсис дода буд, ҳамроҳ шуд. Тақрибан дар ҳамин вақт, ӯ бо падараш низ қатъи робита кард. Душмании оилаи рассом нисбат ба Гала, низоъҳо ва моҷароҳои ба вуҷуд омада, инчунин навиштаҷоти Дали дар яке аз расмҳои худ навишташуда - "Баъзан ман бо лаззат ба портрети модарам туф мекунам" - боис шуд, ки падараш ӯро нафрин кунад ва аз хона берун кунад. Ин хашмгинӣ бо падараш ҷанҷоли талхро ба вуҷуд овард. Дар интиқом, Салвадор Дали, ки хашмгин буд, ба падараш нутфаашро дар як лифофа бо номаи хашмгин фиристод: " *Ин ҳама чизест, ки ман ба шумо қарздорам* ." Баъдтар, дар китоби худ "Рӯзномаи як нобиға", рассом, ки ҳоло пир шудааст, дар бораи падараш хуб сухан мегӯяд ва эътироф мекунад, ки ӯро сахт дӯст медорад ва ранҷу азоберо, ки писараш ба ӯ расонидааст, таҳаммул мекунад.
мини|331x331пкс|Дали дар соли 1934
Дар соли 1934 ӯ расман бо Гала издивоҷ кард  . Дар ҳамон сол ӯ аввалин бор ба Иёлоти Муттаҳида сафар кард  .

### Кӯдакӣ
Соли 1968, Дали қалъаи Пуболро барои Гала харид, ки дар он ҷо аз шавҳараш ҷудо зиндагӣ мекард ва худи Дали танҳо бо иҷозати хаттии занаш метавонист аз он ҷо боздид кунад.

Гала ҳамсари ӯ соли 1981 Дали гирифтори бемории Паркинсон шуд. Соли 1982 Гала вафот кард.

### Солҳои охири ҳаёт

Пас аз марги ҳамсараш, Дали гирифтори депрессияи амиқ зшуд. Худи расмҳои ӯ содда карда шуданд ва муддати тӯлонӣ онҳо зери таъсири лаҳзаҳои ғамгинӣ, ба монанди вариантҳои мавзӯи Пиета, қарор доштанд. Бемории Паркинсон ба расмкашии Дали халал мерасонд. Асарҳои охирини ӯ ("Ҷангҳои хурӯс") аз гиреҳҳои оддӣ иборатанд, ки дар онҳо бадани қаҳрамонҳо намоён аст.

Дар аввали моҳи январи соли 1989, Далиро бо ташхиси норасоии дил дар беморхона бистарӣ карданд. Ягона ибораи мувофиқе, ки ӯ ҳангоми беморӣ гуфта буд, "Дӯсти ман Лорка" буд  . Салвадор Дали 23 январи соли 1989 дар синни 84-солагӣ вафот кард. Рассом хоҳиш кард, ки қабри ӯ дафн карда шавад, то одамон аз болои он гузаранд, то ҷасади Дали дар фарши як ҳуҷра дар Осорхонаи театри Дали дар Фигерес дафн карда шавад.

Ӯ ҳамаи асарҳои худро барои Испания ба мерос гузошт.

## Тасвир дар синамо

## Ҷусторҳои вобаста

* Театр-Осорхонаи Дали
* М.В. Дали

## Эзоҳ

## Адабиёт

## Пайвандҳо

* Салвадор Дали: Ҳаёт ва кори рассом
* Салвадор Дали: Асри 20 бо нигоҳи як нобиға
* Галереяи нусхабардории расмҳои Салвадор Дали // mir-dali.ru
* Роҳнамои тасвирӣ ба осорхонаи театрии Дали // mir-dali.ru
* Ҳаёти махфии Салвадор Дали, ки худаш нақл кардааст
* Марсел Дюшан - Салвадор Дали. Узрхоҳӣ барои осорхона (видео дар YouTube )
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1989
Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 январ
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1904
Гурӯҳ:Зодагони 11 май
Ҷонибек Ҳикмат

**Ҷонибек Ҳикмат** (таваллуд 1982) — дипломат ва ходими давлатии тоҷик, Намояндаи доимии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Созмони Милали Муттаҳид аз соли 2021. Ӯ дар соли 2025 раиси Шӯрои иҷроияи ЮНИСЕФ интихоб гардид.

## Зиндагинома
Ҷонибек Ҳикмат соли 1982 таваллуд шудааст. Ӯ таҳсилоти олии худро дар хориҷи кишвар гирифта, дараҷаи бакалаврро дар Eastern Mediterranean University ва дараҷаи магистриро дар Cardiff Metropolitan University ба даст овардааст.

Фаъолияти касбии худро аз соли 2005 дар Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз намудааст.

## Фаъолияти дипломатӣ
Ӯ дар солҳои гуногун дар сохторҳои дипломатии Тоҷикистон фаъолият кардааст, аз ҷумла:

* котиби дуюм ва котиби якуми сафоратҳои Тоҷикистон дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва Британияи Кабир;
* мушовир ва муовини роҳбари Раёсати созмонҳои байналмилалии ВКХ Тоҷикистон;
* намояндаи доимии муовин дар СММ (2016–2019).

Соли 2021 ӯ ба вазифаи Намояндаи доимии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар СММ таъйин гардида, эътимодномаи худро ба Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид супорид.

## Фаъолият дар СММ
Ҳамчун намояндаи доимӣ, Ҷонибек Ҳикмат Тоҷикистонро дар Маҷмаи Умумии СММ, Шӯрои Амният ва дигар ниҳодҳои байналмилалӣ намояндагӣ мекунад. Ӯ дар ҷаласаҳо оид ба вазъи Афғонистон, амнияти минтақавӣ, масъалаҳои об ва рушди устувор суханронӣ намудааст.

## ЮНИСЕФ
Соли 2025 Ҷонибек Ҳикмат раиси Шӯрои иҷроияи ЮНИСЕФ интихоб гардид, ки аввалин мавриди ишғоли чунин мақом аз ҷониби намояндаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар сохтори СММ ба ҳисоб меравад.

## Ҳаёти шахсӣ
Ҷонибек Ҳикмат оиладор буда, соҳиби се фарзанд мебошад.

## Манобеъ

## Пайвандҳои берунӣ

* Биографияи расмӣ дар сомонаи СММ 
* Намояндагии Тоҷикистон дар СММ
* Хабар дар бораи интихоб ба ЮНИСЕФ

Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1982
Гурӯҳ:Сафирони Тоҷикистон
Шарофиддин Гадоев

**Шарофиддин Гадоев** (таваллуд 19 майи 1985, ноҳияи Фархор, вилояти Хатлон) — сиёсатмадор ва фаъоли оппозитсионии тоҷик, роҳбари ҳаракати ҷамъиятии «Ислоҳот ва рушди Тоҷикистон». Ӯ бо фаъолияти сиёсӣ, журналистӣ ва ҳуқуқбунёдонааш дар муҳоҷират шинохта шудааст.

## Зиндагии аввал ва таҳсил
Соли 2003 мактаби миёнаи №3-и ба номи Абдураҳмони Ҷомиро дар ноҳияи Фархор хатм кардааст. Солҳои 2004–2009 дар факултети ҳуқуқи байналмилалии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таҳсил намуда, ихтисоси «ҳуқуқшиноси байналмилалӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ»-ро соҳиб шудааст.

## Фаъолияти сиёсӣ
Соли 2012 Гадоев яке аз муассисони ҳаракати мухолифи «Гурӯҳи 24» гардид. Пас аз кушта шудани роҳбари ҳаракат Умаралӣ Қувватов дар шаҳри Истанбул соли 2015, ӯ роҳбарии ҳаракатро ба уҳда гирифт.

15 марти соли 2018 дар шаҳри Амстердам ҳаракати нави сиёсӣ бо номи «Ислоҳот ва рушди Тоҷикистон» таъсис ёфт, ки ҳадафаш ислоҳоти сиёсӣ, иқтисодӣ ва ҳифзи ҳуқуқи инсон мебошад.

Сафари Гадоев ба Афғонистон низ дар расонаҳо ба мақсади таҳкими субот ва муқовимат ба ифротгароӣ бозтоб ёфтааст.

Илова бар ин, дар гузоришҳо омадааст, ки Гадоев дар Юнон боздошт шудааст.

Як фишори додашуда дар як матлаб тасвиб шудааст, ки боздошти Гадоев “намунаи сӯистифода аз Интерпол” аст.

## Таъқиб ва боздошт
Соли 2014 Гадоев дар Испания бо дархости Тоҷикистон тавассути огоҳномаи сурхи Интерпол боздошт шуд, аммо додгоҳи Испания истирдоди ӯро рад намуда, парвандаро сиёсӣ донист.

Соли 2018 ӯ дар фурудгоҳи Варшава боздошт гардид, вале додгоҳ аз истирдод худдорӣ кард.

Соли 2019 Гадоев дар Маскав боздошт ва ба таври маҷбурӣ ба Тоҷикистон интиқол дода шуд. Пас аз фишори байналмилалӣ, бо дахолати созмонҳои ҳуқуқи инсон, ӯ озод ва ба Нидерланд баргардонида шуд.

Соли 2022 Гурӯҳи кории СММ оид ба боздоштҳои худсарона (UNWGAD) ин боздоштро ғайриқонунӣ эътироф кард.

## Фишор ба хонавода
Ба иттилои Human Rights Watch ва Радиои Озодӣ, хешовандони Гадоев дар Тоҷикистон борҳо мавриди бозпурсӣ, маҳдудияти сафар ва фишори маъмурӣ қарор гирифтаанд.

## Мавқеъ
Гадоев ҷонибдори ҳуқуқи инсон, озодии баён ва таҳкими сохторҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ мебошад. Ӯ дар изҳорот ва мусоҳибаҳо аз ҷомеаи байналмилалӣ даъват мекунад, ки ба вазъи ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон таваҷҷӯҳ зоҳир кунанд.

## Манбаъҳо
Заҳрбандак

**Заҳрбандак** — яке аз василаҳои ҳифзи дарахтони мева аз зараррасонҳо (кирмҳои себ, нок, олу ва шафтолу, гамбусаки хартумчадор ва ғ.). 

## Тавсиф
Заҳрбандак шакли тасмаи паҳн (бараш 15–20 см)-ро дошта, аз пахол, коғази ғафс, аррамайда ва ғ. сохта мешавад. Онро ба инсектитсидҳо олуда, бо ресмон ё лиф ба танаи дарахт (дар баландии тақрибан 1–1,5 м) мебанданд. Пеш аз истифодаи заҳрбандак тана ва шохаҳои дарахтро аз пӯстлохи куҳна тоза мекунанд. Баъзан ба танаи дарахтон тасма (ҳалқа)-ҳои қаблан ширеши махсус молидаро низ мебанданд. Заҳрбандак дар майдонҳои хурде, ки истифодаи дигар моддаҳои заҳрнок ғайриимкон аст, натиҷаи дилхоҳ медиҳад. Заҳрбандакро дар аввали фасли сармо кушода месӯзонанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Бемории дарахттон
Заҳри занбӯр

мини
мини

**Заҳри занбӯр** — апитоксин (аз лот. apis – занбӯр ва toxikon – заҳр), маҳсули ғадуди неши занбӯр.

## Тавсиф
Дар Тоҷикистон аз занбӯрҳои заҳрнок занбӯри асал, занбӯри сурхи шарқӣ, полист, занбӯри деворӣ ва занбӯри заминков дучор меоянд. Хосса заҳри занбӯри асал маъруф аст. Он моеи беранги ғализ буда, бӯи махсус ва таъми талх дорад. Дар таркиби заҳри занбӯри асал сафедаи фаъоли биологӣ (мелиттон), ферментҳо (гиалуронидаза ва фасфолипазаи А), асидҳои органикӣ, гистамин ва ғ. мавҷуд аст. Ба моддаҳои фаъоли он гликозиди гистамин, липидҳо ва моддаҳои шабеҳ ба сипонинҳо дохил мешаванд. Ҳангоми неш задан занбӯри асал 0,2–0,3 мг заҳр ҷудо мекунад; вояи марговари он 500–1000 нешзанӣ (тақрибан 0,2 г) аст. Аз заҳри занбӯри асал доруҳои гуногун таҳия мекунанд, масалан, апизартрон, вирапин, апифор ва ғ. Апизартрон дар шакли хока истеҳсол карда мешавад. Онро дар шишачаҳо (0,001 г) ба фурӯш мебароранд. Маҳлули апизартрон ба пӯст фиристода мешавад, марҳами онро ба пӯст мемоланд (дар саночакҳо гирифта шудааст). Вирапинро дар шакли марҳам истеҳсол мекунанд. Як грамми он аз 0,15 мг заҳри занбӯр иборат аст. Рӯзе 1–2 бор ба пӯст мемоланд. Апифор аз 0,001 г заҳри занбӯр иборат буда, барои электрофорез истифода мешавад. Қурси онро бевосита пеш аз истифода дар оби тақтирӣ (дистилятсияшуда) ҳал мекунанд (1 қурс дар 20 мл об). Заҳри занбӯри асал хосияти ангезишоварӣ, рафъи илтиҳоб ва холинолизӣ дошта, лахтабандӣ ва холестерини хунро кам, ҳемоглобинро зиёд мекунад. Онро барои муолиҷаи бемориҳои тарбодӣ, миозит, радикулит, невралгия, ҳангоми баъзе бемориҳои гармбодӣ, эндартериити фарогир, тромбофлебит ва ғ. истифода мебаранд. Ҳангоми зиёд кардани воя ё ҳассосияти баланд нисбат ба заҳри занбӯри асал сардард, дилбеҳузурӣ, қай, саглес, дилзанӣ, дарди камар ва банду буғум, табларза, беҳушӣ ва ғ. ба вуҷуд меоянд. Истифодаи доруҳои он дар мавриди бемориҳои сироятӣ, ҷигар, хун, гурда, ғадуди зери меъда, диабети қандӣ, амрози римнок, бемориҳои силсилаи дилу рагҳо, рӯҳӣ ва ғ. ҷоиз нест. Занҳо (хусусан дар давраи ҳайз ва ҳомилагӣ), кӯдакон ва пирон ба таъсири заҳри занбӯр ҳассосияти баланд доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Маҳсулоти занбӯри асал
Гурӯҳ:Апитерапия
Гурӯҳ:Занбурҳо
Гурӯҳ:Токсикҳо