Касперски

**Касперски** (, ) — ширкати бисёрмиллатии русии амнияти иттилоотӣ ва нармафзори зиддивирусӣ буда, дар Москва, Русия ҷойгир аст. Ширкат дар соли 1997 аз ҷониби Евгений Касперский, Наталья Касперская ва Алексей Де-Мондерик таъсис ёфтааст. Касперски нармафзори зиддивирусӣ, амнияти нуқтаи охир, SIEM, XDR ва дигар маҳсулоти амниятиро таҳия ва мефурӯшад. Дар соли 2024 даромади ширкат ба 822 миллион доллар расид.

## Таърих

### Таъсис ва солҳои аввал (1997–2004)
Таърихи Касперски аз соли 1989 оғоз мешавад, вақте Евгений Касперский аввалин вируси компютерии Cascade-ро дар компютери худ ошкор кард ва барномаи нест кардани онро навишт. Аз он вақт Касперский ба тадқиқоти вирусҳои компютерӣ машғул шуд.

Дар соли 1997 Евгений Касперский, Наталья Касперская, Алексей Де-Мондерик ва Вадим Богданов расман Лабораторияи Касперскогоро дар Москва таъсис доданд. Аввалин маҳсул — нармафзори зиддивирусии Kaspersky Anti-Virus — ба бозор баромад. Ширкат ба зудӣ дар бозори Русия мавқеи пешсафро ишғол кард.

Дар соли 2000 Касперски дар бозорҳои байналмилалӣ фаъолиятро оғоз кард. Муносибати Евгений ва Наталья Касперская поён ёфт ва соли 2007 Наталья Касперская аз ширкат баромад. Евгений Касперский директори иҷроия боқӣ монд.

### Тавсеаи байналмилалӣ (2005–2015)
Аз солҳои 2005 то 2010 Касперски ба бозорҳои Аврупо, Амрикои Шимолӣ ва Осиё васеъ паҳн шуд. Дар соли 2010 Касперски дар рейтинги ҷаҳонии фурӯшандагони нармафзори зиддивирусӣ мавқеи чорумро ишғол кард. Ширкат аввалин ширкати русӣ шуд, ки ба рӯйхати Software Top 100 — рейтинги бузургтарин ширкатҳои нармафзори ҷаҳон — дохил гардид (мавқеи 79-ум, соли 2012).

Дар соли 2016 нармафзори Касперски тақрибан 400 миллион корбар дар саросари ҷаҳон дошт ва яке аз бузургтарин саҳмияҳои бозори нармафзори амниятӣ дар Аврупо-ро дар ихтиёр дошт. Ҳамон сол лабораторияҳои ширкат ҳар рӯз зиёда аз 350,000 намунаи нармафзори зараровариро таҳлил мекарданд.

### Баҳси ИМА ва санксияҳо (2017–ҳол)
Дар соли 2017 ҳукумати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико иттиҳом кард, ки Касперски бо ФСБ-и Русия робита дорад. Дар сентябри 2017 вазорати амнияти ватанӣ (DHS)-и ИМА истифодаи нармафзори Касперски дар мақомоти давлатиро манъ кард. Касперски ин иттиҳомҳоро қатъиян рад кард ва барои тасдиқи шаффофияти худ маркази шаффофиятро дар Цюрих, Швейтсария кушод.

Дар соли 2024 Касперски маҷбур шуд нармафзори худро аз бозори ИМА хориҷ кунад, зеро ҳукумат фурӯши онро расман манъ кард. Ширкат корбарони амрикоии худро ба нармафзори зиддивирусии Ultra AV гузаронд.

## Маҳсулот ва хизматҳо

### Маҳсулот барои корбарони хонагӣ
* **Kaspersky Antivirus** — муҳофизати асосӣ аз вирусҳо ва нармафзори зараровар
* **Kaspersky Internet Security** — муҳофизати иловагӣ бо дивори оташ ва назорати волидайн
* **Kaspersky Total Security** — бастаи пурраи муҳофизат бо VPN ва менеҷери паролҳо

### Маҳсулот барои корхонаҳо
* **Kaspersky Endpoint Security** — муҳофизати нуқтаи охир барои ташкилотҳо
* **Kaspersky SIEM** — системаи идоракунии рӯйдодҳои амниятӣ
* **Kaspersky XDR** — ошкорсозии васеи таҳдидот ва вокуниш ба онҳо

### Тадқиқоти GReAT
Гурӯҳи тадқиқот ва таҳлили ҷаҳонии Касперски (GReAT) яке аз пешбарон дар ошкор кардани амалиётҳои мураккаби ҷосусии киберӣ аст. Ин гурӯҳ чунин амалиётҳои бузургро ошкор кардааст:
* **[[Equation Group]]** — яке аз мураккабтарин гурӯҳҳои ҷосусии киберӣ дар таърих
* **[[Stuxnet]]** — вируси машҳуре, ки ба объектҳои ядроии Эрон ҳамла кард
* **Flame** ва **Gauss** — нармафзорҳои ҷосусии мураккаб дар Шарқи Наздик

## Ҷуғрофия
Дафтари марказии Касперски дар Москва ҷойгир аст. Ширкат дорои дафтарҳои минтақавӣ дар Дубай, Истанбул, Мехико, Сингапур, Сан-Паулу ва дигар шаҳрҳои ҷаҳон мебошад. Касперски дар зиёда аз 200 кишвари ҷаҳон маҳсулоти худро мефурӯшад.

## Танқид
Ширкат борҳо зери иттиҳоми ҳамкорӣ бо ҳукумати Русия қарор гирифтааст. Ҳукумати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дар солҳои 2017–2024 истифодаи нармафзори Касперски аз ҷониби мақомоти давлатиро манъ кард. Касперски ҳамеша ин иттиҳомҳоро рад карда, маркази шаффофиятро дар Цюрих барои аудити мустақили коди нармафзораш кушодааст.

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Касперски
* Блоги тадқиқотии Kaspersky GReAT

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ширкатҳои технологии Русия
Гурӯҳ:Амнияти иттилоотӣ
Гурӯҳ:Нармафзори зиддивирусӣ
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1997