open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Махфират Ҳамроқулова

**Махфират Ҳамроқулова** () — овозхони эстрадаи тоҷик. Сарояндаи Дастаи эстрадии «Гулшан», Ҳунарпешаи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1980).

## Фаъолият
Махфират Ҳамроқулова 11 апрели соли 1955 дар шаҳри Сталинобод ба дунё омадааст. Дар замони мактабхонӣ аъзои дастаи ҳунармандони ҳаваскори мактаби миёнаи № 36-и шаҳри Душанбе гардид. Он солҳо дастаҳои ҳунармандони ҳаваскор дар маҳфилҳо фаъолона ширкат ва ҳунарнамоӣ мекарданд. Дар яке аз чунин консертҳои мактаббачагон Орифшо Орифов, роҳбари бадеии ансамбли «Гулшан» ҳунарнамоии Махфиратро дида, ӯро ба кор даъват кард. Ин воқеа соли 1971 ба вуқуъ пайваста, Махфират ҳамагӣ 16 сол дошт.

## Таронаҳо
Аввалин таронаҳои Махфират баъди ба кор омаданаш сурудҳои бачагона буданд. «Алифбо» ва «Амакҷони космонавт»-и ин сарояндаи ҷавон ба зудӣ вирди забони мактаббачагон гаштанд. 

Махфират Ҳамроқулова тавонист бо репертуари бою ғанӣ ва рангин дар ҷаҳони санъат зуд шуҳратёр гардад. «Хуш набошад» (ғазали Ҳофиз, суруди халқ), «Алами дил» (ғазали Ҳилолӣ, оҳанги Ю. Лядов), «Шаби ошиқон» (ғазали Саъдӣ, оҳанги К. Қурбонов), «Гули сурх» (ғазали С. Айнӣ, оҳанги З. Зулфиқоров), «Ту танҳо нестӣ» (шеър ва оҳанги эронӣ), «Ишқи ман» (ғазали Лоиқ, оҳанги Т. Шаҳидӣ), «Чӣ мехоҳӣ» (шеъри Ф. Исҳоқӣ, оҳанги К. Қурбонов), «Ситораи ман» (шеъри Мирзо Турсунзода, оҳанги Заррина Миршакар), «Гавҳари рахшон» (шеъри И. Раҳимов, оҳанги О. Орифов), «Душанбе» (шеъри Гулназар, оҳанги М. Атоев), «Тоҷикистон» (шеъри Б. Раҳмизода, оҳанги Қ. Яҳёев) ва даҳҳо таронаи дигари Махфират ба қалби мухлисон роҳ ёфта, солҳост ки вирди забонҳоянд.

## Муҳоҷират
Оғози солҳои 90-ум баробари шурӯъ шудани нооромиҳо дар Тоҷикистон ӯ бо хонаводааш ба Маскав кучида, пас аз 4 соли зиндагӣ ба Амрико ҳиҷрат кард ва дар Бруклин бо оилааш сукунат мекунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театр
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Тоҷикистон
Абдулло Назрӣ

**Абдуллоҳи Назрӣ** (ҳанг. тав. *Абдулло Назриев*; 20 сентябри 1930, ноҳияи Дарвоз — 5 марти 2006, Душанбе) — сарояндаи тоҷик, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1955).

## Саргузашт
Абдуллоҳи Назрӣ 20 сентябри соли 1930 дар ноҳияи Дарвоз ба дунё омадааст ва аз пайравони мактаби хонандагии Акашариф Ҷӯраев маҳсуб буд. Ӯ соли 1954 аз Дарвоз ба шаҳри Сталинобод даъват шуд ва ҳамагӣ 3 сол баъд, дар синни хеле ҷавони 27-солагӣ сазовори унвони фахрии Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон шуд. Яккахони ансамбли тарона ва рақси Филармонияи давлатии Тоҷикистон (1946-1964). Яккахони коллективҳои мусиқии Кумитаи давлатии ҶШС Тоҷикистон оид ба телевизион ва радиошунавонӣ аз ҷумла ансамбли шуҳратёри «Шашмақом» (аз 1965) ва то охири ҳаёт фаъолият дошт.

## Даргузашт
Абдулло Назрӣ 5 марти соли 2006 дар сини 76-солагӣ бар асари беморӣ даргузашт.

## Фаъолияти эҷодӣ
Санъати мусиқӣ ва сурудро аз падараш – Назрихӯҷа, сипас аз ҳофизони маҳаллӣ Саидамир Бобӣ, Суръат, Акашариф Ҷӯраев омӯхта, ҳамчунин аз сабти патефонии (қартагии) Ҳоҷӣ Абдулазиз, Мулло Тӯйчӣ ва дигарон баҳра бурдааст. Иҷрокунандаи осори мусиқии мардумӣ («Нигорам», «Сиёҳчашм», «Дилбари ман», «Санам», «Мустазод», «Мискин» ва ғайра), муаллифи сурудҳои зиёд («Асри ман», «Халқи бузургворам», «Меҳри Ватан» ва ғайра) ва сюитаҳои рақсӣ («Таронаҳои меҳнат», «Биё ёрам», «Мурғи саҳар», «Шашзарб» ва ғайра). Чанд шогирди боистеъдод тарбия кардааст (Исмоил Назрӣ, Давлат Назрӣ, Н. Суфиев ва дигарон).

Ба ҷамоҳири собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ва мамлакатҳои хориҷӣ сафарҳои ҳунарӣ кардааст.
Дар репертуараш сурудҳо дар васфи Ватан, сулҳ: «Асри ман» (М. Турсунзода), «Халқи бузургворам» (Б. Раҳимзода), «Меҳри Ватан» (М. Фарҳат) ва ғ., сурудҳои халқию классикии «Нигорам», «Сиёҳчашм», «Дилбари ҷон», «Санам», «Мустаҳзод», «Мискин», «Роғ» ва ғ. дар иҷрои Абдулло Назрӣ хеле хуб иҷро шудаанд. Ӯ муаллиф ва басаҳнагузорандаи силсилаи сюитаҳои рақсист, ки «Таронаҳои меҳнат», «Биё ёрам», «Мурғи саҳар», «Шашзарб» аз қабили онҳоянд. Садои баланду ширадор ва марғулавии Н. ҳангоми авҷи сурудҳояш баръало ҳувайдо мегардид.

Абдуллоҳ Назрӣ дар якчанд созҳои халқӣ ҳунарнамоӣ мекард, вале бештар ба сози сетор рағбат дошт. Абдулло Назрӣ иштирокчии Фестивали умумииттифоқии ҷавонон ва студентон (Москва, 1956, лауреат); Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Москва (1957), Фестивали 6-уми умумиҷаҳонии ҷавонон ва студентон (Москва, 1957) буд. Иштирокдори симпозиумҳои байналмилалии мусиқӣ (Самарқанд, 1978, 1983, 1987). Ба Афғонистон (1959, 1973) ва Эрон (1966) сафари ҳунарӣ кардааст.

## Ҷоиза ва унвонҳо
Cазовори унвони фахрии Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон Бо ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гаштааст.

## Гиромидошт

* Дар ноҳия Дарвоз дар соли 2022 ҳайкали Абдуллои Назрӣ кушода шуд

## Эзоҳ

## Видео
* 
* 

## Пайвандҳо
*  Ҳунарманди фақид Абдулло Назрӣ 80 сола шуд — Озодӣ

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳофизони халқии ҶШС Тоҷикистон
NGN

**NGN** ( — шабакаҳои насли оянда) — ин шабакаи чандрасонаии алоқа буда, асоси он IP-шабака мебошад, ки пурра ё қисман хидматҳои интиқоли сухан, додаҳо ва чандрасонаиро пуштибонӣ мекунад.

## Истеҳсолкунандагони сахтафзорҳо

Истеҳсолкунандагони сахтафзорҳо шабакаҳои насли оянда (NGN) — ширкати ZTE, Alcatel-Lucent, Avaya, CISCO Systems, AudioCodes, BroadSoft, Huawei, RIT, Italtel, MRV, Nortel, Siemens, Sitronics, ZyXEL, Veraz, VocalTec ва дигарон мебошанд.

## Пайвандҳо беруна
* Интерком NGN 
* Babilon-T NGN 

Гурӯҳ:Шабакаҳои насли оянда (NGN)
Равоншиносӣ

**Равоншиносӣ** - иборат аз таҳқиқ ва баррасии илмӣ дар рафтори мавҷуди зинда аст ва ба он шоха аз маърифати одамӣ гуфта мешавад, ки ёфтаҳо ва кашфиёти он аз роҳи малакаҳо ва усули мавриди қабули равоншиносон ба даст омада бошад. Тавре ки мушоҳида мешавад равоншиносӣ, тавзеҳи илмӣ дар бораи рафтори мавҷуди зинда аст, на танҳо дар бораи инсон. Рафтор ба ҳар куниш ва вокунише гуфта мешавад, ки аз мавҷуди зинда ба сурати ошкор ва пинҳон сар мезанад. Чунонки баланду паст гап задан, тез роҳ рафтан ва ҳатто нигоҳ ва сукут ҳам дар равоншиносӣ рафтор шумурда мешавад. Пас рафтор амре махсус аст ва ҷанбаи каммию кайфӣ ва шиддату заъф дорад, ҳамон гуна ки дар илми физика шиддати нур ва савтро андоза мегиранд, дар равоншиносӣ низ метавон аз роҳи санҷиш ба каммияту кайфият ва шиддати рафтор пай бурд

## Пайвандҳо
* Равоншиносӣ ва корбурду фавоиди он дар ҷомеа - Наҳзат ҲНИТ

Гурӯҳ:Равоншиносӣ
Беҳокимиятӣ

**Анархи́зм** (аз  — «бе» ва  — «ҳокимият») — ҷараёни сиёсӣ, ки ба ҳама гуна давлату ҳокимият муросо кардан намехоҳад, низоми муайяни муносибати байни одамонро барои ҳама эътироф наменамояд, озодии номаҳдуди шахсиятро тарғиб мекунад.

Ғояҳои анархизм ҳанӯз дар асарҳои муҳаққиқони антиқӣ ва асримиёнагӣ вомехӯранд, вале ҳамчун низоми муайян бештар дар таълимоти сиёсии давраи Эҳё равшантару барҷастатар ҳувайдо шуданд. Дар шакли комилтар ғояҳои анархистиро нависандаи англис У. Годвин дар китоби «Тадқиқот дар бораи адолати сиёсӣ» (1793) асоснок намуд. Ҳамчун ҷараёни сиёсӣ анархизм дар солҳои 40 садаи XIX дар Европа пайдо гардид ва дар ташаккули он М. Штирнер, П. Прудон ва М. Бакунин саҳм гузоштанд. Ба назари онҳо муносибатҳои ҷамъиятии байни одамон бо низоми тарафайн асоснок мегардад, баробарвазнии моликият, баробарқиматии ивази мол ва хидматрасонӣ, қарзҳои бефоиз ба бунёди сохтори федеративии ҷомеа давлатро иваз менамоянд. Анархизм аз чор равияи асосӣ иборат аст: индивидуалистӣ, мютюэлистӣ, дастаҷамъӣ ва коммунистӣ. Дар маркази равияи индивидуалистӣ ғояи озодии мутлақи инсон қарор гирифтааст. Ба он М. Штирнер асос гузоштааст, ки давлатро инкор намуда, ташкилоти иҷтимоии ҷомеаро бо «иттифоқи худбинӣ (эгоистӣ)» як донистааст.

Дар асарҳои намояндагони равияи индивидуалистӣ ғояи мубодила дар заминаи «шартномаи озод» инкишоф ёфта, барои равияи мютюэлистӣ замина гузоштааст. Поягузори ин равия П. Прудон мебошад, ки мубодилаи ғайриэквивалентиро асоси беадолатӣ шумурда, инқилобро ҳамчун воситаи навсозӣ куллан рад намудааст. Асосгузори равияи дастаҷамъӣ (коллективӣ) М. Бакунин мебошад. Ӯ ҳама гуна давлатро воситаи таъқибу зулми одамон дониста, тариқи инқилоб аз байн бурдани онро зарур мешумурд. Идеали иҷтимоиашро ассотсиатсияи коргару деҳқон, дар ҳайати «федератсияи озод» ташкил медод. Тамоми фаъолияти ассотсиатсия дар асоси дастаҷамъӣ вобаста ба иштироки ҳар шахс амалӣ мешавад. Ба равияи коммунистӣ П. Кропоткин асос гузоштааст. Мабдаи таълимоташро «қонуни биосотсиологии ёрии байниҳамдигарӣ» ташкил медод, ки мутобиқи он нақши муайянкунандаро кӯшишу талоши табиии одамон ба ҳамкорӣ ташкил медиҳад. Ба андешаи П. Кропоткин ҳама чизе, ки монеи инкишоф мегардад, аз ҷумла давлат ва моликияти хусусӣ, бояд аз байн бурда шавад. Дар садаи XX анархизм дар Европа мавқеашро аз даст дод ва ҳоло фақат дар баъзе кишварҳои Америкаи Лотинӣ теъдоди ками ҷонибдорон дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Бакунин М. А., Моя философия, М., 1989;
* Ярославский Е. М., Анархизм в России, М., 1939;
* Зокиров Г. Н., Идеологияи сиёсӣ, Д., 2008.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Анархизм
Гурӯҳ:Маданияти сиёсӣ
Гурӯҳ:Идеологияҳо
Таъассуб

**Мутаассиб** ё ақидаи шомили рафтори мутаассиб ва рафтори ғайрати ғайри интиқодӣ аст, бахусус барои иллати ифроти мазҳабӣ ё сиёсӣ ва ё дар баъзе ҳолатҳо дар варзишҳо, ё бо шӯру шавқ ба гузашта ё шуғли дӯстдошта мебошад. Фалайсуф Ҷорҷ Сантайана мутаассибро чунин таъриф медиҳад "талоши музоифи худ дар ҳолати фаромуш кардани ҳадафи худ". Бино ба Уинстон Черчил, "мутаассиб шахсест, ки зеҳни худро наметавонад тағйир бидиҳад ва мавзуро низ тағйир намедиҳад". Бо шарҳ, мутаассиб бисёр стандарти хеле сахт ва барои идеяҳои хилофӣ ва  ё назарот таҳамули камеро намоиш медиҳад.

## Нигаред низ
## Манбаъ
Малика Қаландарова

**Малика Қаландарова (Мазол Яшуваевна Колонтарова** () — раққоса, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1976) ва Ҳунарпешаи халқии ИҶШС (1984).

## Зиндагинома
Малика Қаландарова 2 сентябри соли 1950 дар шаҳри Сталинобод дар оилаи Яшува Колонтаров ва Тамара Ханимова Колонтарова, яҳудиёни бухорӣ, ки аз Самарқанд ба шаҳри Сталинобод омада буданд, таваллуд шудааст. Соли 1965 М. Қландарова дар Тоҷикистон аввал дар дастаи худфаъолиятии «Захираҳои меҳнатӣ» ҳунарнамоӣ мекунад ва сони ба ансамбли рақсии «Лола» омад ва бо роҳбарии Ғаффор Валаматзода ҳамчун раққосаи бомаҳорат ба камол расид. Аз соли 1980 то 1991 — дар ансамбли рақсу суруди Филармонияи давлатии Тоҷикистон ҳанарнамоӣ кардааст. Дар кино ҳам ӯро ба навор гирифтаанд.

## Эҷодиёт
Қаландарова рақсҳои тоҷикии «Духтари хандон», «Шодиёна», «Баёти панҷ», «Гули бахт», «Духтари кӯҳсор», «Мор», рақсҳои афғонии «Бобоқирон», японии «Сахура», «Баҳор», туркии «Муҳаббати ман», русии «Коробейники», ҳиндии «Олиҳа», испании «Фламенко», хоразмии «Лазгӣ», арабии «Орзу» ва ғайраро бо маҳорати баланд иҷро кардааст. Ҳаракатҳояш мавзун, мутаносиб ва дилрабо буда, ҷузъиёти рақсаш бо услуби хос иҷро мешавад. Қ. либосҳои шинаму пурҷилоро (бештари либосҳояшро худаш медӯхт) истифода бурда, рақсҳояшро боз ҳам мақбултару дилчасптар мегардонид. Ҳар як номераи рақсиашро бо шавқу ҳаваси адонашаванда иҷро намуда, онҳоро бо маҳорату эҳсоси баланд ифода мекард. Ҳангоми иҷрои рақсҳои халқҳои гуногун дар ифодаи хислат, хусусият, мувофиқати либос, мусиқӣ ва зарбу усул эътибори ҷиддӣ медод. Беҳтарин рақсҳои Қ. қисми достон, банду баст, ҷараёни инкишоф ва нуқтаи кулминатсионӣ доштанд. Дар санъати Қаландарова суруру шодӣ, зиндадилӣ ва ҳисси некбинӣ ифода меёфт. Ба хориҷа, аз ҷумла Ҳиндӯстон, Эрон, Афғонистон, Фаронса, Белгия, Юнон ва ғ. сафари ҳунарӣ кардааст. Лауреати Мукофоти давлатии ҶШС Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (1984), Лауреати Фестивали 10-уми умумиҷаҳонии ҷавонон ва донишҷӯён дар шаҳри Берлин (1943). Бо диплом ва медали тилои фестивал мукофотонида шудааст.

Аз соли 1993 дар Ню-Йорк Иёлоти Муттаҳидаи Амрико истиқомат мекунад. Малика Қаландарова дар инҷо мактаби «Malika’s International Dance School», кушодааст ва духтаронро рақсҳои тоҷикӣ ёд медиҳад.

## Пайвандҳо
* Сомонаи Вазорати Фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Адабиёт
* Народные артисты СССР. В 2-х тт. / Авторы-составители М. В. Музалевский и В. Л. Иванов. — М.: РИЦ «Кавалер», 2007.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи ҳунарпешагон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ИҶШС
Гурӯҳ:Раққосаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Яҳудиёни Тоҷикистон
Қорӣ

**Қорӣ** () — шахсест, ки китоби Қуръонро бо қоидаҳои таҷвид мутолиа менамояд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ
Таҳмина Ниёзова

thumb|right|Таҳмина Ниёзова бо аҳли оила ва дӯстонаш
**Тахмина Ниёзова** (; ; 14 феврал 1989, Душанбе) — сарояндаи мусиқии попи тоҷикӣ, номзади илмҳои филология, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2023).

## Зиндагинома
Таҳмина аз оилаи ҳунармандони тоҷик мебошад; бобояш, Боймуҳаммад Ниёзов (1927—2009), сарояндаи машҳури Шашмақом буд. Соли 2012 Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистонро бо дипломи аъло фарҷом кардааст.

Таҳмина Ниёзова соли 2008 дар озмуни байналмилалии овозхонони эстрада иштирок намуда, барандаи озмуни «Панҷ ситора. Интервидение» гардида буд. Маҳз ҳамин муваффақият ӯро миёни ҳаводорони санъати овозхонӣ маъруф кард. Ӯ асосан бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ суруд мехонад. Сурудҳоеро бо забонҳои бадахшонӣ ҳам пешниҳод мекунад.

Соли 2011 Таҳмина дар ҷашнвораи байналхалқии «Бозори славянӣ дар Витебск» иштирок намуд.

Таҳмина Ниёзова соҳиби ду маълумоти олӣ мебошад- ва иқтисодчӣ. Соли 2017 дар аспирантураи донишгоҳи давлатии Волгоград таҳсилашро давом дод.

Аксари таронаҳои Тахмина Ниёзова аз соли 2006, аз ҷониби Олим Ширинов дар «JC Records Studio» сабт шудаанд. Инҳо сурудҳое ба мисли: «Занги телефон» (2006), «Hero» (2008), «Бути Нозанин» (2009), «Боди Сабо» (2009), «Ман ошиқи руи ту» (2010), «The Power of» Love (2011) ва бисёр дигарҳоянд.

## Сурудҳо
* «Занги телефон»
* «Hero» ва диг. дар Youtube.com
* Гуфт, ки ҳар ду (дар гурӯҳи «Сурудҳои тоҷикию эронӣ»)

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Клипи нави Таҳмина Ниёзова «Ту, эй ту» (Видео) 
* Таҳмина НИЁЗОВА: Ягона сарояндаи атласпӯшам…
* Таҳмина Ниёзова — Ҷонам _ Tahmina Niyazova — Jonam (2016)

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Милитсия

thumb|Донишҷӯён-милитсионерон баъд аз инқилоби моҳи феврал (1917)

**Милитсия** ё **Милиса** (от  — «қушун») — таърихан номгузорӣ шудани сохтори ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ мебошад. Бо чунин ном ин сохтор дар ИҶШС ва чаҳор дигар кишварҳои сотсиалистӣ: Булғористон, Маҷористон, Руминия ва Югославия машҳур буд. То имрӯз ин ном дар бисёр кишварҳои собиқ шӯравӣ нигоҳ дошта шудааст — Беларус, Қирғизистон, Приднестрове, Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Украина.
[thumb|Мошини милитсияи [Русия дар Санкт Петербург]]
Вазифаҳои муҳими милитсия — ҳифзи ҳуқуқи шаҳрвандон, тартиботи ҷамъиятӣ, таъмини амнияти ҷомеа ва таҳкими оромиву суботи кишвар.

## Милитсияи Тоҷик
Таърихи милисаи тоҷик аз 6 феврали соли 1925 маншаъ мегирад. Маҳз дар ҳамин рӯз Комиссариати мардумии умури дохилии Ҷумҳурии автономии шӯравии Тоҷикистон ба кор шурӯъ кардааст.

## Пайвандҳо
* Суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар маҷлиси ботантана ба муносибати Рӯзи милитсия

## Нигаред
* Пулис

## Эзоҳ
29 январ

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 29 январ]]*
* 1635 — кардинал Ришеле Академия фанҳои Фаронсаро таъсис медиҳад.
* 1896 — физики амрикои Э. Груббе якумин дар ҷаҳон шуда афкнишоти радиоактивро барои таъбобати саратон истифода бурд.
* 1932 - Ноҳияи Ҳисор дар бахши аз вилояти Сталинободи ҶШС Тоҷикистон таъсис ёфта аст.

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ: Зодагони 29 январ]]*
* 1860 - Антон Павлович Чехов яке аз нависандагони бузурги классики адабиёти рус
* 1954 — Опра Уинфри, ҳунарпеша ва барандаи амрикоии телевизион.
* 1970 - Пол Райан сиёсатмадор амрикоӣ
* 1955– Зебуннисо Рустамова, варзишгар, чемпионкаи мутлақи  ҷаҳон оид ба камонварӣ.
* 1965– Тоҳир  Акимхоҷаев, рӯзноманигор.    
* 1940– Музаффар Ғаниев (1940-1996), коргардони ТВ, ширинкор.           
* 1965– Диловар Қодиров, доктори илми иқтисод, профессор.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 29 январ]]*
* 1963 - Роберт Фрост шоири намоёни амрикоӣ
* 1994 — Евгений Леонов (р.&nbsp;1926), ҳунарпешаи шӯравӣ ва русии театр ва кино.

## Тақвими мардумӣ
**([[21 Январ]] - [[19 Феврал]])** - **[[Далв]]** яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Баҳман дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Далв

## Ҳамчунин нигаред

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/2901.html 
* http://www.calend.ru/day/29-01/ 
*  Наука, 29.01
* cyclowiki 29.01
* bbc.on this day 29.01

## Эзоҳ

Гурӯҳ:29 январ
Алберт Бандура

**Алберт Бандура** (; ) — равоншинос, пажӯҳишгар ва устоди Донишгоҳи Стэнфорди аҳли Конодо ва ИМА буд, ки назарияи ёдгирии мушоҳидаӣ ё муделингро матраҳ кардааст.

Алберт Бандура дар 4 декабри соли 1926 дар минтақаи зебо вале кӯҳистонӣ ва сарди шимоли Алберта, Канада ба дунё омад. Мисли бисёре аз кӯдаконе, ки дар рустоҳои кучак ба дунё меоянд, Бандура, аз ибтидои то дабистон ба як мактаб рафт. Аммо ба хотири камбуди муаллим ва манобеъи мухталиф, аз Бандура ва дигар донишомӯзон хоста мешавад, ки «ба худашон дарс бидиҳанд». Баъд аз диплом ва дар тобистон, Бандура дар амалиёти сохтани бузургроҳ Аляска унвони коргар машғул ба кор шуд. Ин бузургроҳ дар тӯли ҷанги ҷаҳонӣ, барои васл кардани Амрико ба иёлати Аляска сохта шуд. Дар ин замон, Бандура бо коргарони зиёде дӯст шуд, ки ину ва иқсоми мушкилоти равониро доштаанд.

## Эзоҳ
Лев Виготский

**Лев Семёнович Виготский** (, дар хурдӣ — *Лев Си́мхович Вы́годский*; ) — равоншиноси рус ва шӯравӣ, профессор (1928).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Маскав (1917) ва шуъбаи таъриху фалсафаи Донишгоҳи ба номи А. Л. Шанявский. Дар муассисаҳои илмии ш. Гомел ва аз соли 1924 дар пажӯҳишгоҳҳо ва мактабҳои олии Маскав (Институти равоншиносӣ, Академияи тарбияи коммунистии ба номи Н. К. Крупская, Донишгоҳи давлатии Маскав ва ғ.) кор кардааст; соли 1925 дар боби «Психологияи санъат» рисолаи илмӣ дифоъ намуд. Яке аз таҳқиқотҳои нахустини ӯ «Фоҷиаи Ҳамлет, шоҳзодаи Данияи В. Шекспир» (1915-16) буд. Дар миёни пажӯҳишҳои ӯ баррасии равоншиносии санъат, аз ҷумла таҳқиқи қонунҳои равоншиносии дарки осори бадеӣ мавқеи намоёнро ишғол мекунад. Лев Виготский равоншиносии ҷаҳонии солҳои 20-30 асри 20-ро аз нигоҳи интиқодӣ баррасӣ намуд. Нақди ӯ дар рушди илмҳои равоншиносии кишвараш нақши муассир гузошт («Мафҳуми таърихии буҳрони равоншиносӣ», 1927; 1982 нашр шуд). Ӯ консепсияи умумии равоншиносии маъруф бо номи «назарияи фарҳангию таърихии вазъи равонӣ»-ро таҳия намуда, дар он табиати ҷамъиятию таърихии шуур, функсияҳои олии равониро шарҳ дод («Таърихи рушди функсияҳои олии равонӣ», 1931, нашр 1960). Ин назария дар равоншиносии таълим аҳаммияти хос дошт.

Лев Виготский масъалаи синну солро дар равоншиносӣ мухтасар ифода карда, варианти даврабандии синнусолии инкишофи кӯдакро бар заминаи даврони гузариши синнии «ором» ва «буҳронӣ» бо дар назар доштани зуҳуроти нави равонӣ пешниҳод намуд. Дар поёни зиндагӣ масоили шуур, сохтори маъноӣ ва силсилавии онро таҳқиқ кард. Лев Виготский давраҳои инкишофи тафаккури кӯдакро омӯхта, зимни мубоҳиса бо Ж. Пиаже исбот кард, ки нутқ чи аз ҷиҳати пайдоиш ва чи аз ҷиҳати амалкард падидаи иҷтимоист.
Лев Виготский дар дефектология равияи наве ҷорӣ карда, имкони аз ҳисоби рушди функсияҳои олии равонӣ ислоҳ намудани нуқсонҳоро нишон дод. Ӯ дар боби маҳдудсозии функсияҳои равонӣ дар қишри мағзи сар назарияи наве пешниҳод кард. Дар миёнаҳои солҳои 30 асри 20 баъд аз шикасти педология афкори Лев Виготский ҳадафи интиқоди бепоя қарор гирифтанд. Танҳо пас аз соли 1956 осори Лев Виготский дубора вориди майдони афкори гуманитарии кишвараш мешавад.

Лев Виготский яке аз мактабҳои бузурги илмиро дар равоншиносии ҷаҳон таъсис дод. А. В. Запорожес, А. Н. Леонтев, А. Р. Лурия, Д. Б. Элконин аз ҷумлаи шогирдони ӯянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Равоншиносон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Равоншиносони Шӯравӣ
Сиан МА60

thumb|300px|Xian MA60
**Xian MA60** (新舟60, *Xīnzhōu 60*, "**M**odern **A**rk 60") — яке аз моделҳои ҳавопаймоҳои истеҳсоли Ширкати Саноатии Ҳавопаймоии Сиан (Xi'an Aircraft Industrial Corporation) зери Ширкати Саноатии Ҳавопаймоии Чин - (AVIC I - China Aviation Industry Corporation I) дар Ҷумҳурии Халқии Чин мебошад. MA60 модели дарозкардаи Xian Y7-200A мебошад.

Ин ҳавопаймо иҷозатномаеро аз Мудирияти Ҳавопаймои Шаҳрвандии Чин таърихи июни соли 2000 дарёфт кард. Якум ҳавопаймо ба Sichuan Airlines моҳи августи соли 2000 оварда шуда буд.

То моҳи октябри соли 2006, XAC беш аз 90 супориши истеҳсоли MA60 дарёфт кард. Ин корхона 23 MA60ҳоро то охири 2006 сохт, ва то охири соли 2016 тасмим гирифтааст 165 ҳамин модели ҳавопайморо истеҳсол намояд.

## Намудҳо
* **Xian MA60-100** : Cабуквазнтар ва сифати парвозияш беҳтар гардонида шуда.
* **Xian MA60-MPA Fearless Albatross** : Варианти патрули баҳрӣ ва зиддиқаюқӣ. Барои фурӯш дар Airshow China 2002 пешниҳод карда шуд.
* **Xian MA40** : Варианти ғунҷоишаш кам карда шудаи 40 курсигӣ. Барои фурӯш соли 2002 пешниҳод карда шуд.
* **Xian MA60H-500** : Варианти боркашонии ҳарбии MA-60, бо рампаи боргирӣ дар пеши тайёра.
* **[[Xian MA600]]** : Варианти хеле беҳтар кардашудаи MA60. Прототипи он 29 июни 2008 омода шуда аст.

## Суқутҳо
* On 11 January 2009, Zest Airways Flight 865, a Xian MA60 with 22 passengers three crew aboard, undershot runway 06 when it landed at Godofredo P. Ramos Airport, swerved sharply to the left when it touched the runway after the initial impact and hit a concrete barrier seriously damaging its nose. The plane's landing gears and propellers also suffered major damage. Three people were injured. There were no fatalities.
* On June 25, 2009, Zest Airways Flight 863, a Xian MA60 with 54 passengers and five crew aboard, overshot the runway when it landed at Godofredo P. Ramos Airport. There were no injuries.
* On 3 November 2009, Xian MA60 UM-239 of Air Zimbabwe hit five warthogs on take-off from Harare International Airport. The take-off was successfully aborted but the undercarriage collapsed, causing substantial damage to the aircraft.

## Нигаред
* Xian Y-7
* Antonov An-24
* Xian MA600
* Antonov An-140
* Ilyushin Il-114
* ATR 72
* Bombardier Dash 8
* CASA CN-235
* Indian Regional Jet

## Адабиёт

* Jackson, Paul. *Jane's All The World's Aircraft 2003–2004*. Coulsdon, UK: Jane's Information Group, 2003. ISBN 0-7106-2537-5.

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмии MA60 
* China Economic net article 
* People's Daily description

Гурӯҳ:Ҳавопаймоҳои Ҷумҳурии Халқии Чин 1990-1999
MA60
Удо Штайнбах

**Удо Штайнбах** - Udo Steinbach - (30 май, 1943) Петтай, Тситтау, Олмон. - яке аз олимони исломшиноси олмонӣ мебошад.

## Зиндагинома

## Эҷодиёт

## Мавқият

## Сарчашма
8 феврал

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 8 феврал]]*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 феврал]]*
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 8 феврал]]*
* 1822 — Жюл Габриэл Верн, нависандаи фаронсавӣ
* 1834 — Дмитрий Мендилеев, олими рус
* 1928 — Вячеслав Тихонов, ҳунарманди шӯравӣ ва рус

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 феврал]]*
* 2000 — Муборакшо Мирзошоев, овозхон ва оҳангсози тоҷик
* 2012 — Олими Искандарӣ, овозхони тоҷик

## Тақвими мардумӣ
**([[21 Январ]] — [[19 Феврал]])** — **[[Далв]]** яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Баҳман дар Гоҳшумори Эронӣ аст.
40px|none|Далв

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/0208.html 
* http://www.calend.ru/day/2-8/ 
* BBC On this day, 08.02
Давлат

**Давлат** — ташкилоти ҳуқуқии сиёсӣ, таркибӣ ва ҳудудии ҷомеа аст.

Чун ташкилоти сиёсӣ давлат ҳокимияти сиёсиро амалӣ сохта, идораи сиёсиро ба ҷо меорад. Чун ташкилоти таркибӣ давлат аз дастгоҳҳои давлатӣ иборат аст, ки ҳамчун маҷмӯи мақомоти давлатӣ ва ашхоси мансабдор идоракунии давлатро амалӣ месозад. Давлат ташкилоти ҳудудиест, ки бо мақсади иҷрои корҳои умумӣ дар асоси тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ ва нишонаи шаҳрвандӣ ташаккул ёфта, дорои ҳокимияти сиёсии омма буда, функсияи маҷбуркунии ҳуқуқӣ ва таъмини ҳамбастагии иҷтимоиро дар ҷомеа тадбиқ менамояд.

## Нигаред низ
* Ҳукумат

## Эзоҳ
Миллионери зоғанишин

**Миллионери зоғанишин** - Slumdog Millionaire - филми бритониии маҳсули соли 2008, ки аз тарафи коргардони Денни Бойл бароварда шудааст. Филми иқтибос аз романи *Q and A*-и нависанда ва дипломати ҳинду Викас Сварап аст.

## Дар нақшҳо
*Дев Пател - Ҷамол 
*Фрида Пинто
*Анил Капур
*Мадҳу Митал
*Ирфон Хон
## Эзоҳ
Белла Ахмадулина

**Белла Ахмадулина Ахатовна** - Бе́лла (Изабе́лла) Аха́товна Ахмаду́лина (10 апрел 1937, Москва — 29 ноябр 2010, Москва) — яке аз маъруфтарин шоираҳои шӯравию рус, нависанда, тарҷумон, яке аз машҳуртарин шоираҳои лирикии нимаи асри XX буд. Ахмадуллина узви Иттиҳодияи адибони Русия, узви садорати ПЕН-Сентри Русия ва узви фахрии Фарҳангистони санъат ва адабиёти Амрико буд. Шоираи маъруф яке аз муассисони баёзи адабии “Метропол” дар соли 1979 маҳсуб мешавад. Ӯ соли 1993 ҳамроҳ бо дигар ходимони маъруфи фарҳанги Русия зери санади маъруф ба “Номаи 42 нафар” имзо гузошта, дар он хостори манъи созмонҳои комунистиву миллатгароӣ ва таҳияи қонунҳои шадид алайҳи тарғиби фашизму адовати қавмӣ шуда буд .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони СССР
Пабло Пикассо

**Пабло Пикассо** 25 октябр, 1881 — 8 апрели 1973 рассоми маъруфи испанӣ буд. 
Як асари Пабло Пикассо дар музоядаи асарҳои санъати тасвирӣ бо қимати рекордӣ фурӯхта шуд. Ин асари Пикассо “Зани бараҳна, баргҳои сабз ва сина”, ки соли 1932 офарида шудааст, дар музоядаи Кристии Ню-Йорк бо қимати беш аз 106 миллион доллар ба фурӯш рафт. 
Масъули музояда Кристофер Бёрдж ба хабарнигорон гуфт, ки "ин асар воқеъан ҳам нодиру нотакрор аст ва аммо бори аввал як наққошии қарни 20-ро бо чунин қимати бузург харидорӣ кардаанд". Аз ин пеш моҳи феврали соли равон асари пайкарасози бузург Алберто Ҷакометтӣ бо нархи 104 миллиону 300 ҳазор доллар фурӯхта шуда буд.

## Эзоҳ
Мухтор Кент

thumb
**Мухтор Кент** (; тав. 1952) — корчаллони амрикоӣ-турк мебошад, ки дар ҳоли ҳозир вазифаи президент ва директори генералии The Coca-Cola Company дар уҳда дорад. Мухтор Кент соли 2008 ба ҳайси директори генералии ин ширкат интихоб шудааст.

## Ҷавонӣ
Кент Мухтор соли 1952 дар Ню Йорк таваллуд шудааст. Падараш Некдет Кент консули генералии Турк буд. Баъд аз хатми мактаби миёна дар Тарсуси Туркия дар соли 1971 Мухтор Кент ба Британияи Кабир барои давом додани таҳсилаш дар Донишгоҳи Ҳалл рафт. Факултаи иқтисодиёти Донишгоҳ Ҳаллро соли 1978 хатм кард. Баъдан Кент унвони магистрро дар Донишгоҳи Шаҳрии Лондон дарёфт кард.

Баъд Мухтор Кент барои адои вазифаи ҳарбиаш ба Туркия баргашт. Пас аз хидмати ҳарбӣ вай бо ҳазор доллари амрикоӣ дар киссаш ба ИМА омад. Дар Ню Йорк ҳамроҳи амакаш зиндагӣ мекард.

## Карераи касбӣ
Мухтор Кент шуғлеро дар ширкати Кока-кола тавассути эълон дар рӯзнома пайдо кард. Вай дор мошини боркаши кока кола ва фуруши кока-кола тамоми Амрикоро давр зад. Бо ин роҳ Мухтор тиҷорат, тақсимоти мол ва системаи боркашони наздик шинос шуд.
Соли 1985 Мухтор Кентро ба вазифаи директори генералии Кока-кола дар Туркия ва Осиёи Миёна пешбарӣ карданд, ва вай идораи ин ширкат дар Измирро ба Истамбул кӯчонид. Баъд аз се сол, вайро ба ҳамчун ноиб-президенти Coca-Cola International, барои 23 кишвар аз кӯҳҳои Алп то Ҳимолой эълон карданд. Дар Вента Утриш то соли 1996 кор ва зиндагӣ кард.

Соли 1995 Мухтор Кент директори идоракуни Coca-Cola Europe шуд. Баъд аз ду сол истеҳсоли ва фурӯши молро тақрибан ба 50% зиёд намуд.

Дар соли 1999 ширкати Кока-коларо пас аз 20 соли кораш тарк кард. Ба Туркия баргашта Мухтор Кент сарвари Efes шуд, ки ҳамроҳ дар гурӯҳи ширкатҳои «Anadolu» буд, ин гурӯҳ яке аз бузургтарин ширкатҳои байналмиллали нӯшоки дар Аврупо ба ҳисоб меравад. Он расширил территорию работы компании от Адриатики до Китая.

В мае 2005 года он вернулся в компанию Кока-кола почти через 6 лет и был назначен президентом и главным операционным директором компании по Северной Азии, Евразии и Ближнему Востоку. В январе 2006 года он был продвинут на недавно созданную позицию президента международных операций. В этой должности он был ответственен за все операции, проводимые за пределами Северной Америки, и все президенты компании за пределами Северной Америки подчинялись ему.

Его успешная карьера привела его на встречу на высшем уровне The Coca-Cola Company, на которой его назначили председателем и генеральным директором компании с 1 июля 2008 года.

## Личная жизнь
Он женат на Дефне Кент, дочери всемирно известного турецкого юриста, профессора Ильхана Лютема. У пары есть два ребенка. Мухтар Кент является членом Спортивного Клуба Galatasaray.

## Примечания


## Ссылки

* Официальный сайт компании Coca-Cola в России 
* Официальный сайт компании The Coca-Cola Company

Гурӯҳ:Корчаллони ИМА
Гурӯҳ:Корчаллони Туркия
Афшин Ҷаъфарӣ

**Афшин Ҷафарӣ** (, рӯзи таваллуд 6 май  1978 дар Бобул, Эрон) — яке аз овозхонони попи эронӣ мебошад.

## Замина
Суруди Афшин бо номи *Maach*, дар бисёр радио ва ТВ эронӣ пахш шуда буд.

Илова бар сурудҳои форсиаш, ӯ ва бародараш Амир Алӣ якчанд сурудҳоеро бо олмонӣ хондаанд. Сурудҳояш попи Ғарб ва забони форсиро як карда жанри замонавӣ дорад.

## Дискография

* **1999: Буи Борон**

1. Ситора
2. Ғарибӣ
3. Эй Дил
4. Буи Борон
5. Ту Барам
6. Асалӣ
7. Нома Навис
8. Инструментал

* **2002: Ситора**

1. Отиш
2. Ситора
3. Духтари Сарзамин
4. Модар
5. Табло
6. Шаҳри Ошноӣ
7. Ту Метавонӣ
8. Инструментал

* **2003: Aso Pas**

1. Dooset Daram
2. Delam Havato Kardeh
3. Khoshgel
4. Kashki
5. Sekkeye Mah
6. Tak Derakht
7. Aso Pas
8. Dige Doostam Madari
9. Kheili Vaghte
10. Qoo Leily
11. Esghe Jonoobi
12. Irane Man

* **2005: Maach**

1. Bad Joori Asheghet Sh.
2. Man
3. Dige Azat Badam Mird
4. Asali
5. Sheytoonak
6. Fekresho Kon
7. Maach
8. Az Inja Boro
9. Bikhial
10. Ashkamo Pak Konam

* **2008: The Song For X**

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Афшин 
* Albums | https://itunes.apple.com/us/artist/afshin/id90329562  
* Biography | http://afshinmusic.com 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон
Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон‎
Ҳӯш

**Ҳӯш** (), **зеҳн** () — тавоноии ақлист ва қобилиятҳои мутанаввеъе ҳамчун истидлол, барномарезӣ, ҳалли масъала, тафаккури интизоъӣ, истифода аз забон, ва ёдгириро дар бар мегирад. Назарияҳои ҳуш дар тӯли таърих тағйир кардаанд. Пажӯҳишгарон мегӯяанд бо нӯшидани шир, хӯрдани ҷигар, тухми мурғ ва бодоми заминӣ, кулин бештаре ба мағз мерасад ва ҳушу ҳофиза тақвият мешавад. Пажӯҳишгарон бо санҷидани сатҳи кулини мағз ба мизони ҳӯши афрод пай мебаранд.

## Ҳамчунин нигаред
* Шуур
* Мантиқ

## Эзоҳ
Равоншинос

**Равонашинос** як унвони илмӣ, касбӣ ё ҳирфавӣ аст аз тарафи ашхосе истифода мешавад, ки дар соҳаҳои зерин кору фаъолият мебарад:

* Донишманд улуми иҷтимоӣ ки дар донишгоҳ ё макотиби махсус ба пажӯҳиш, таҳқиқоти равониро анҷом медиҳад ё аз равоншиносӣ дарс медиҳад;
* Мутахассиси илме, ки пажӯҳиш, назарияҳо ва усулҳои ба масъалаҳои "дунёи воқеӣ", саволҳо ва масоили марбут ба тиҷорат, саноат ё ҳукумат мепайвандад.
* Мутахассиси тиббӣ, ки бо беморон дар заминаҳои гуногун пайваста бо пизишкони равоншинос барои таҳлили ва мушовира кор мекунад.

## Нигаред низ
* Равоншиносӣ

## Адабиёт
* Psychologist. (2010, November 26). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 21:03, December 4, 2010, from http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Psychologist&oldid=398885952
Cанг‌пуштҳои Нинҷа Навҷавон Чаҳишёфта

**Cанг‌пуштҳои Нинҷа Навҷавон Чаҳишёфта** (ба инглисӣ: *Teenage Mutant Ninja Turtles*) ё ба тӯр марсум саг‌пуштҳои нинҷа (ба инглисӣ: Ninja Turtles), Ҳамчунин санг‌пуштҳои қаҳрамони достони дар бораи 4 санг‌пушти ҷаҳишёфтаи инсон‌гун (ба номҳои Микеланҷело, Леонардо, Донателло ва Рафоелло) аст, ки нинҷутсуро аз як муш (Устод Осплинтр) ки монанди онҳо ҷаҳишёфта ва инсонгун аст меомузанд. Он‏‏ҳо дар фозилоби Ню Йорк зиндагӣ мекунанд ва ба мубориза душманҳо худ мераванд. Ин маҷмӯъа дар сол 1984 дар як китоб комики Острип офарида шуд ва баъдан аз рафтани он маҷмӯъа пуионмоии, фел, бохтан роёна‎гий, асбоб‌@бохтан ва дигар маҳсулот сохта шуд.

## Пайвандҳои беруна
* Сомонаи расмӣ 
* Таърихи сангпуштҳои нинҷа 

Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои хаёлӣ
Сомон Эйр

**Сомон Эйр** () — ширкати ҳавопаймоии миллии Тоҷикистон, ки соли 2008 таъсис ёфтааст. Ин аввалин ширкати ҳавоии тиҷоратӣ дар кишвар аст, ки хидматҳои мусофиркашонӣ, боркашонӣ ва интиқоли почтаро пешниҳод мекунад.

## Таъсисот ва фаъолият
Ширкат соли 2008 бо мақсади рушди нақлиёти ҳавоии миллӣ ташкил шуд. Маркази таълимии авиатсионии он дар Душанбе ҷойгир аст, ки ба тайёр намудани мутахассисони соҳа ва таъмини бехатарии парвозҳо мусоидат менамояд. Соли 2019 «Сомон Эйр» ба созишномаи бисёрҷонибаи MITA (аз рӯи қоидаҳои IATA) пайваст ва фарогирии парвозҳои худро ба кишварҳои гуногун васеъ кард.

### Флот
Парки ҳавоии ширкат аз ҳавопаймоҳои «Boeing 737-800», «Boeing 737-900», чархболҳои H125 ва Ми-8АМТ иборат аст. Солҳои 2019—2022 ширкат чанд ҳавопаймои навро бо лизинг аз ширкатҳои байналмилалӣ ба фарогирӣ гирифт.

### Хатсайрҳо
«Сомон Эйр» парвозҳои мунтазамро ба шаҳрҳои Москва (Внуково), Мюнхен, Деҳлӣ, Ҷидда, Истанбул, Дубай, Тбилиси ва дигар самтҳо иҷро мекунад. Аз соли 2022 инҷониб хатсайрҳои наве ба Остона, Махачкала, Давҳа ва Теҳрон илова шудаанд.

### Ҷоизаҳо ва эътироф
* 2019 ҷоизаи «Бренди сол».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Ширкатҳои ҳавопаймоии Тоҷикистон
Пеникӣ

Пеникӣ (, IPA: ; ) — деҳаест дар ноҳияи Ломоносов,  вилояти Ленинград  Федератсияи Русия.

## Демографӣ

ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:40 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:1335
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1838 color:gray1 width:1
   from:0 till:92 width:15  text:92 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1848 color:gray1 width:1
   from:0 till:124 width:15  text:124 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1862 color:gray1 width:1
   from:0 till:143 width:15 text:143 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1885 color:gray1 width:1
   from:0 till:155 width:15  text:155 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1928 color:gray1 width:1
  from:0 till:253 width:15 text:253 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1965 color:gray1 width:1
  from:0 till:360 width:15 text:360 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1990 color:gray1 width:1
   from:0 till:732 width:15  text:732 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1997 color:gray1 width:1
   from:0 till:1309 width:15  text:1309 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2002 color:gray1 width:1
  from:0 till:1007 width:15 text:1007 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2007 color:gray1 width:1
   from:0 till:1335 width:15  text:1335 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2010 color:gray1 width:1
   from:0 till:1207 width:15  text:1207 textcolor:red fontsize:8px
Хотираи оперативӣ

thumb|Хотираи оперативӣ

**Хотираи оперативӣ** яке аз қисмҳои хотираи компутар мебошад, ки дар он муваққатан иттилоот ва амрҳо нигоҳ дошта мешаванд. Ҳангоми хомуш кардани компутар ҳамаи иттилоот ва амрҳо дар ин гуна хотира нест мешавад. Хотираи флешдор барои протсессор барои кор бо барномаҳо ва бозиҳо истифода мешавад, ки суръати кори компютерро беҳтар мекунад ва инчунин маълумотҳои нусхабардориро сарфа мекунад.

## Адабиёт
* Скотт Мюллер. Глава 6. Оперативная память // Модернизация и ремонт ПК = Upgrading and Repairing PCs. — 17-е изд. — М.: Вильямс, 2007. — С. 499—572. — ISBN 0-7897-3404-4.
* Под. ред. чл.-корр. АН УССР Б. Н. Малиновского. Глава 2.3 БИС ЗУ для построения внутренней памяти // Справочник по персональным ЭВМ. — К.: Тэхника, 1990. — С. 384. — ISBN 5-335-00168-2.

## Пайвандҳо
* ДМИТРИЙ БЕСЕДИН, Современная оперативная память (RAM FAQ 1.01), ixbt, 12 МАЯ 2006
* FAQ по чипам памяти, FAQ по модулям памяти, FAQ по подсистеме памяти 1998, ixbt
* Введение в цифровую схемотехнику, МИФИ, 2006. Лекция 12: Оперативная память

## Боз нигаред
* Хотираи берунии компютер
* Хотираи дастраси аҳёнӣ
Модартахта

**Аҷзои аслии роёна** ( MB, инчунин  — тахтаи асосӣ, ) — тахтаи асосии компютер мебошад, ки таввасути он қисмҳои гуногуни компютер бо якдигар иттилоотро мефиристад ва мегирад. Модар тахта тахтаи бисёрқабатаест, ки бо тарзи чопӣ истеҳсол мешавад. Чунин тахта лонаҳои махсус () дорад, ки дар онҳо протсессори марказӣ, хотираи оперативӣ (ва ё хотираи амалӣ), ҳофиза (яке аз намудҳои хотираҳои доимӣ) ва дигар намуд тахтаҳои иловагӣ васл мегарданд. Барои осон гардонидан, лонаҳо аз рӯи меёрҳои гуногун истеҳсол мегарданд.

## Таърих

## Нигаред низ

## Эзоҳ
Суҳроби Сафарзод

**Сӯҳроби Сафарзод** (12 марти 1980 — 10 декабри 2010) — яке аз овозхонҳои Тоҷикистон.

Аз соли 2004 инҷониб Сӯҳроби Сафарзод бо муҳандиси садо Олим Ширинов ҳамкорӣ дошт, ки қариб ҳамаи сурудҳои Сӯҳроби Сафарзодро дар студияи «JC Records Studio» сабт карда буд.
Охирин таронаи Суҳроби Сафарзодро — «Санам», як рӯз пеш аз маргаш, дар студияи Олим Ширинов сабт шуда буд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Охирин таронаи «Муини тоҷик» Озодӣ
* Ҷанозаи Сӯҳроби Сафарзод ба хок супурда шуд Озодӣ
Нуқра Раҳматова

**Нуқра Раҳматова** (тав. 2 январи 1942, деҳаи Бартанги ноҳияи Рӯшон, ВАБК) — сарояндаи тоҷик (сопранои лирикӣ), Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1977).

## Зиндагинома
Аввал ҳаваскор буд, аъзои дастаи ҳаваскорони санъати мактаби миёна. Соли 1958 солисткаи Ансамбли тарона ва рақси Помири Филармонияи давлатии Тоҷикистон. Солҳои 1963—67 донишҷӯи шуъбаи вокалии Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе. Аз соли 1967 солисткаи Ансамбли мақомхонон. Репертуари Раҳматова аз сурудҳои халқҳои Союз Советских Сотсиалистических Республик СССР (тоҷикӣ, ӯзбекӣ, озарӣ, русӣ ва ғайра) ва шарқи хориҷӣ (афғонӣ, арабӣ, эронӣ) иборат аст. Дар ҳайати ҳунарпешагони Филармонияи давлатии Тоҷикистон дар шаҳрҳои Иттифоқи Советӣ ва Афгонистон (1962, 1968, 1973), Муғулистон (1970), Сурия ва Ироқ (1977) бо программаҳои консертӣ баромад кардааст. Маҳорати сарояндагии ӯ махсусан дар иҷрои сурудҳои лирикӣ зоҳир мешавад. Раҳматова дар филми «Коваи оҳангар» (1960) роли духтари кӯҳсорро бозид. Раҳматова— иштирокчии Фестивали 6-уми уму-миҷаҳонии ҷавонон ва студентон дар Москва (1957) ва Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Қирғизистон (1976).

## Ҷоизаҳо
Бо Грамотаҳои Фахрии Комитети Марказии Иттифоқҳои касаба ва Комитети телевизион ва радиои СССР қадрдонӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Вурудӣ/хуруҷӣ

**Вурудӣ/хуруҷӣ** (аз , *I/O*) дар роёниш — ба маънои иртибот барқарор кардан байни як системи пардозиши иттилоъот монанди роёна ва дунёи берун (инсон) аст.

Ба гурӯҳи таҷҳизоте, ки барои воридоти иттилоот ба компутари фардӣ истифода бурда мешаванд, тахтачаи тугмавӣ (клавиатура), мушак, сканер ва микрофон дохил мешаванд.
Ба гурӯҳи таҷҳизоте, ки барои бароварди иттилоот истифода мешаванд, монитор ва намудҳои гуногуни дастгоҳи чопӣ (принтер) дохил мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вурудӣ/хуруҷӣ
Воҳиди пардозиши марказӣ

thumb|Протсессори марказӣ

**Протсессори марказӣ** (ПМ ва ё Воҳиди пардозиши марказӣ (Ҳисоббарор) - (ВПМ) англ. central processing unit (CPU)) — микросхемаи, иҷрокунандаи амрҳои мошинӣ (дастгоҳӣ) мебошад. ПМ қисми асосии компутар мебошад. Баъзан ҳамчун микропротсессор ва ё ҳамчун протсессор номгузорӣ менамоянд.
Малика Саидова

**Малика Саидова** (14 августи 1968, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — овозхони мусиқии попи тоҷикӣ мебошанд.

## Зиндагинома
Малика Саидова таърихи 14 августи соли 1968 дар ноҳияи Файзобод таваллуд шудааст. Вай худро шогирди Нигина Рауфова меҳисобад.
Малика Саидова аз ҳунармандони маҳбуби Тоҷикистон аст, ки ибтидои солҳои навадуми қарни ХХ ба саҳнаи ҳунари тоҷик пайваста, ҳоло бо таваҷҷуҳи бештар ба тоату ибодат, аз саҳна дур шудааст. Малика Саидоваро он замон як шеъри шоири маъруф Гулрухсор Сафиева ҳамчун ҳунарманди ҷавону соҳибистеъдод муаррифӣ кард. Малика дар тӯли тақрибан 20 соли ахир ҳамасола як албоми сурудҳои худро нашр мекард. Аммо ба якборагӣ буридани ӯ аз касб ва пайвастани ӯ ба ҷодаи дигар, ҳамтоҳову мухлисонашро ҳам ба ҳайрат овард ва ҳам маҳзун кард. Малика Cаидова суруди охирини худро тақрибан соли 2009 сурудааст. Аз он вақт то кунун Малика дигар таронае эчод накард ва маълум нест, ки барномаҳои эҷодияш дар оянда таҳия хоҳанд шуд ё не. Ин овозхони шинохта ҳоло дунёи комилан дигар дорад ва мегӯяд матни як таронаи мазҳабӣ маҷрои зиндагии уро ба самти дигар бурд. Ӯро бештар ба Худо наздик кард ва зиёрати Каъбаи муқаддасро насибаш кард. Малика саҳнаву тамрину таронасароиро ба дӯкони хурде дар яке аз кӯчаҳои Душанбе иваз кардааст. Малика Саидова баъди бозгашт аз зиёрати хонаи Каъба гуфт, ки «*ин зиёрат арзишҳои қаблиро дар назари ман камрангтар кардааст.»*

## Эҷодиёт
Садои хуби сарояндаги дорад ва бештар сурудҳои халқӣ месароид.

### Сурудҳо
* «Зиндагӣ»;
* «Куртаи чити қаламӣ»;
* «Ёр»;
* «Додар»;
* «Дили ман»;
* «Эй одамӣ»;
* «Ишқ»…

## Адабиёт
* Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Меҳринисо Ҳоҷибоева

**Ҳоҷибоева Меҳринисо Ғанибоевна** (17 июни 1959, Конибодом) — ҳунарпешаи театр ва овозхони тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1988), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2009).

Ҳунарпешаи театри вилоятии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи Ато Муҳаммадҷонови шаҳри Қӯрғонтеппа. Хатмкардаи риштаи актёри драма ва кинои Донишкадаи давлатии санъати ҶТ, ба номи Мирзо Турсунзода (1980);
Ҳунарпешаи шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1988); Барандаи дипломи актёрҳои овозхони Тоҷикистон, ҷойи аввал (соли 2002); Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон (2009).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Ҳерони Искандарӣ

**Ҳерон** - Ҳерони Искандарӣ (соли таваллуд ва вафоташ номаълум), олими Юнони Қадим аз шаҳри Искандария. Герон дар асарҳояш комёбиҳои механикаи амалии давраи атикаро чамъбаст кардааст.
Метро Сан-Паулу

right|240px
thumb|Метро Сан-Паулу
thumb|right|220px|Харита от Метро Сан-Паулу

**Метро Сан-Паулу** () — метро.

## Нигаред
* Метро

Гурӯҳ:Метро
Мейбах 57 ва 62

thumb|Maybach 57 and 62
**Мейбах 57 ва 62** - (*Maybach 57 and 62*) худраве аст, ки аз соли 2002 то кунун дар Штуттгарт Олмон тавлид мешавад. Вазни ин худрав 2735 килограм аст.

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмӣ 

Гурӯҳ:Худравҳои Мейбах
*
Озаску

** Озаску ** () — шаҳр дар Бразилия.
## Пайвандҳо
* Сайти расмӣ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Бразилия
Бонн

**Бонн** (; ) — яке аз шаҳрҳои қадимтарини Олмон, дар соҳили рӯди Райн.

Аз соли 1949 то 1990 пойтахти Ҷумҳурии Федеролии Олмон буд; то соли 1999 вазифаи маркази ҳукумати федералиро иҷро мекард. Имрӯз Бонн бо ҷойгирии 26 созмони СММ, қароргоҳҳои ширкати «Deutsche Telekom» ва «DHL Group», инчунин чанд вазоратхона ба унвони «шаҳри федеролӣ» маъруф аст. Аҳолии шаҳр 340 226 нафарро ташкил медиҳад (1 январи 2025).

## Таърих
Дар асри 1 то м. дар ҷойи истеҳкоми ҳарбии легионерони румӣ (Кастра Боннезия) бунёд шудааст. Аз соли 1244 шаҳр. Аз соли 1815 дар ҳайати ПРусия. Солҳои 1949-91 пойтахти ҶФО буд. Бонн маркази маъмурию сиёсии муҳим аст. Баъди ба Берлин кӯчидани пойтахти Олмони муттаҳидшуда дар Бонн як қатор вазоратҳо ва дигар мақомоти олии федералӣ, созмонҳои байналмилалӣ, сафоратхонаҳо, консулгарии бисёр давлатҳо, намояндагиҳои ВАО боқӣ монданд.

## Иқтисод
Дар Бонн корхонаҳои нассоҷӣ, электротехникӣ, фабрикаҳои истеҳсоли мебел барои идораҳо, маводди канселярӣ ва дастгоҳҳои табъу нашр фаъолият доранд. Соли 1990 Маркази илмӣ-таҳқиқотии аврупоии пешқадами «Сезар» таъсис ёфт. Дар Бонн хидматрасонии молиявӣ ва суғуртавӣ васеъ ривоҷ ёфтааст. Сайёҳӣ низ тараққӣ кардааст. Дар Бонн донишгоҳ (1777), академияи педагогӣ, қариб 20 Институти таҳқиқоти илмӣ, театрҳо, толорҳои консерт, консерватория, осорхонаи бадеии академӣ дар назди донишгоҳ, осорхонаи бостоншиносӣ, таърихи дақиқ, Осорхонаи инфиродии Людвиг ван Бетховен (дар Бонн таваллуд шудааст) ва боғи ботаникӣ мавҷуд аст. Аз ёдгорҳои меъморӣ Калисои ҷомеи романии Санкт-Кассиус-унд-Флоренсиус (асрҳои 12-13), Калисои готии Санкт-Ремигиус (асрҳои 13-14) боқӣ мондаанд. Бонн ҷойи баргузории конгрессҳо, анҷуманҳо, намоишгоҳҳои байналмилалӣ аст. Дар Бонн фестивалҳои байналмилалии санъати театрӣ, фестивали мусиқии Бетховен ва фестивали филмҳои беовоз баргузор мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Бонн


Гурӯҳ:Собиқ пойтахтҳо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Райн-Вестфалени Шимолӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо дар соҳили Райн
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Катарсис

**Катарсис** - як вожаи юнонӣ ба маънои тасҳир тазкия ва тахлис аст, ки баъдҳо ба як вожаи илмӣ барои идомаи тасвираш аз ҳавзаи мазҳаб, пизишкӣ ва дигар суннатҳои олимонаи юнонӣ ба мубоҳис маъосир роҳ ёфта аст.

## Таърифи [[Арасту]]
Катарсис иборат аст аз "поён бахшидан" ба нируҳои утфӣ намоишнома масъалан дар намоишномаи трежик , катарсис поёнёбии тарс аст ва беҳбуд тарҳам. Ин нируҳои утфӣ қабл аз он ки дар тамосгар муосир афтанд, бояд дар намоишномае вуҷуд дошта бошанд.
Обода

**Обода** (форсӣ: آباده ) — яке аз шаҳрҳои Эрон дар устони Форс аст дар баландии 1,890 метр дар роҳи байни Исфаҳон ва Шероз ҷойгир аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории  соли 2006, 55,000 нафар будааст.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ян Кандрор

**Ян Кандрор** (тав. 1942, Ленинобод, Тоҷикистон) - олим ва тарҷумон. Доктори илмҳои кимиё.

## Зиндагинома
Дар соли 1944 ҳамроҳи волидайн ба Москов бар мегардад.

Дар соли 1965 факултаи кимиёи Донишгоҳи давлатии Москавро хатм карда то муҳоҷират ба Олмон дар соли 1993 дар Донишкадаи пайвастаҳои элементоорганикии ба номи Несмеянов АН СССР кор мекунад.

## Тарҷумаҳо
«Партизанский гимн» Гирш Гликро тарҷума кардааст. Ин тарҷума дар таърихи тарҷумаи шоирӣ дар Русия хеле муҳим аст.

## Пайвандҳо
### Пайвандҳо бо забони русӣ
* http://www.vekperevoda.com/1930/kandror.htm
* http://magazines.russ.ru/authors/k/kandror/
* http://berkovich-zametki.com/Avtory/Kandror.htm

### Пайвандҳои бо забони олмонӣ
* http://www.jgmainz.de/akt-20050425-pessach.htm 

Гурӯҳ:Тарҷумонҳои ИҶШС
Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Хуҷанд
Гурӯҳ:Хатмкунандаҳои ДДМ
Деҳот

мини|Ҷамоатҳои Тоҷикистон
**Деҳот** — воҳиди марзиву маъмурӣ, ки аз як ё якчанд деҳаҳо иборат буда, дар он худидоракунии маҳаллӣ бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад, 369 ҷамоати деҳот мавҷуд мебошад.

## [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]

### [[Ноҳияи Ванҷ]]

### [[Ноҳияи Дарвоз]]

### [[Ноҳияи Ишкошим]]

### [[Ноҳияи Мурғоб]]

### [[Ноҳияи Роштқалъа]]

### [[Ноҳияи Рӯшон]]

### [[Ноҳияи Шуғнон]]

## Вилояти Суғд
## Вилояти Хатлон
## Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурӣ
Корти садо

thumb|200px|Creative Labs Soundblaster Live

**Корти садо** — яке аз тахтаҳои иловагӣ мебошад, ки барои коркарди овоз ва бароварди он ба систамаҳои акустикӣ ва ё воридоти овоз ба компутар истифода мешавад. Дар компутарҳои фардии ҳозиразамон корти садо қисми таркибии модар тахта мебошад, вале ҳамчун тахтаи иловагӣ низ истеҳсол мегардад. Ҳамчун тахтаи иловагӣ одатан сифати кори хубтар дорад ва ба лонаҳои универсалии модар тахта васл мегардад.

## Эзоҳ
Роёнаи шахсӣ

[thumb|300px|Расми [компутари рӯимизӣ|компутари рӯимизии замонавӣ]]
**Компутари фардӣ** яке аз намудҳои компутар мебошад, ки барои иҷрои кори шахсӣ истифода мешавад. Аз рӯи арзиш, ҳаҷм ва имкониятиҳои ҳисоббарорӣ ба талаботи қисми зиёди мардум ҷавобгӯй мебошад ва дар корхонаҳо коргарон дар ин намуд компутар кор менамоянд. Миқдори компутарҳои фардӣ дар ҷомеъа яке аз нишонаҳои пешрафти он ҳисоб мегардад.
Русский язык (нашриёт)

**Нашриёти Русский язык** - **«Ру́сский язы́к»** — нашриёти марказӣ дар системаи Госкомиздати СССР буд, ки он адабиётро барои хориҷиёни забони русӣ меомухта нашр мекард: китобҳои дарсӣ, дастурамалҳо ва маводҳои таълимӣ ва китобҳо бадеӣ, — инчунин луғатҳо ва фарҳангҳои русӣ, хориҷӣ-русӣ, русӣ-хориҷӣ ва фарҳангҳои илмӣ техникӣ, луғатҳо ва фарҳангҳои забонҳои халқҳои ИҶШС нашр мешуданд. Нашриёт бо беш аз 20 забонҳо нашр мешуданд.

## Таърих
Нашриёти «Русский язык» соли 1974 дар Москва дар асосӣ редаксияи луғавии нашриёти «Советская энциклопедия» ва редаксияи илмии нашриёти «Прогресс» ва «Высшая школа», ки адабиёти забони русӣ ҳамчун забони хориҷӣ ташкил карда шуда буд. Соли 1993 нашриёти «Русский язык» аз байн рафта ба ду нашриёт: нашриёти «Русский язык. Курсы», ки адабиётро барои хориҷиёни забони русӣ меомухта нашр мекунад ва «Русский язык Медиа», ки луғатҳои русиро нашр мекунад тақсим шуд.

## Пайвандҳо
* Копия статьи об истории издательства, размещённой на ныне несуществующем сайте издательства «Русский язык»
* Решение о ликвидации издательства

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нашриёти СССР