Ҳайат Таҳрир аш-Шом

**Ҳайат Таҳрир аш-Шом** ( , **"Ташкилоти озодкунии Шом"** ) — эътилофи низомии шӯришиёни равияи салафия, ки соли 2017 таъсис ёфтааст ва бо воситаи ба як артиши ягона муттаҳид намудани якчанд гурӯҳҳои пуриқтидори зидди давлатие, ки дар ҷанги шаҳрвандӣ дар Сурия фаъолона иштирок мекунанд.

## Ташкилёбӣ
**Ҳайат Таҳрир аш-Шом** (ҲТШ) гурӯҳҳои шӯришӣ аз қабили " Ҷабҳат Фатоҳ аш-Шом" (собиқ Ҷабҳат ан-Нусра ), "Ҷабҳати Ансоруддин", "Ҷайш ал-Сунна" ва "Ливо ал-Ҳақ"-ро дар бар мегирифт.

Абу Муҳаммад ал-Ҷулонӣ (амири низомии «Ҷабҳат-ан-Нусра» аз оғози ҷанг) фармондеҳи ( амири ) иттифоқи нави шӯришгарон шуд.

ҲТШ ду ҳадафи асосии муборизаи худро эълон кард: барҳам додани режими золим Башшор Асад ва дар қаламрави Сурия таъсиси низоми шариат . ҲТШ режимҳои Сурия, Эрон ва Федератсияи Русияро душманони аслии худ мехонад. Илова бар ин, ҲТШ ҳамеша дар муқовимати шадиди низомӣ бо Давлати исломии Ироқу Шом ва инчунин бо баъзе дигар сохторҳои зиддиҳукуматӣ ( "Аҳрор аш-Шом" ва ғайра) қарор дорад. Аз аввали соли 2018 бахусус воҳидҳои ҷангии шадиди ҲТШ дар вилоятҳои Идлиб ва Ҳалаб бо дастаҳои эътилофи ҷонибдори Туркия "Ҷабҳат Таҳрир Сурия" меҷангиданд.

Ташкилоти нави муҷоҳидин ба зудӣ дар байни бисёре аз мусулмонони суннии Сурия (пеш аз ҳама ба далели нақши барҷастаи Ҷабҳат ан-Нусра дар давраи ҷанг) ва тарафдорони хориҷии ғояи ҷиҳод эътироф ва дастгирӣ пайдо кард ва ҳатто боиси интиқоли баъзе воҳидҳо мисли "Артиши озоди Сурия" ба Ҳайат Таҳрир аш-Шом  шуд.

### Гурӯҳи зарбазани Токтикии Малҳама
Дар дохили ҲТШ як гурӯҳи ҷудогонаи низомӣ бо номи "Токтики Малҳама ", ки аз ҷониби як сокини Маскави узбектабор бо тахаллуси Абу Рофиқ таъсис ёфтааст, фаъолият мекунад. Ба маънои ҷангӣ, Malhama Tactical як воҳиди таъиноти махсус буда, асосан аз мусулмонони русзабон иборат аст. Шуморе аз ҷангҷӯёни нерӯҳои вижа собиқадорони нерӯҳои ҳавоии нерӯҳои мусаллаҳи Русия ва ҳамчунин муҷоҳидони ботаҷрибаи чечен мебошанд. Фармондеҳи воҳиди вижа бар асари ҳамлаи ҳавоӣ рӯзи 7 феврали соли 2017 кушта шуда буд.

### Дастгирии хориҷӣ
Давлати Эрон дар моҳи сентябри соли 2017 Қатар ва Арабистони Саудиро дар пуштибонӣ аз Таҳрир аш-Шом муттаҳам кард. 

10 сентябри соли 2024 расонаҳои хабарии Туркия навиштанд, ки миёнаҳои моҳи июни ҳамон сол намояндагони ГУР-и Вазорати дифои Украина бо раҳбарони ин созмон дар Идлиб гуфтугӯ карда, ҳамкориҳои низомиро баррасӣ кардаанд. Ҷониби Украина пешниҳод кардааст, ки ба ҲТШ 75 адад ҳавопаймои бесарнишин  дода шавад. Дар навбати худ, ҲТШ бояд ба сарбозони Сурия ва Русия ҳамла мекард. Бо вуҷуди ин, ҳеҷ гуна маълумот ё тасвирҳо то ҳол пайдо нашудаанд, ки ин даъворо дастгирӣ кунанд  .

## Амалҳои мубориза бар зидди Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Россия
[чап|мини|250x250пкс| Ҷангҷӯёни Таҳрир аш-Шом дар деҳаи Мушайрфа, шимолу шарқи шаҳри [Ҳамо, октябри 2017]]
ҲТШ ҳам дар амалиёти ҷангӣ бар зидди Қувваҳои Мусаллаҳи Русия ва ҳам бар зидди дигар гурӯҳҳои низомӣ, ки дар канори режими Башшор Асад меҷанганд, фаъолона иштирок мекунад. Масалан, як гурӯҳи 18 нафарии ҷангҷӯёни  Вагнери Русия, бино ба иттилои манбаи иттилоотии “Sham Center” , дар натиҷаи набард 20 октябри соли 2017 комилан нобуд карда шуд. ҲТШ ном ва акси яке аз барҳамхӯрдаҳоро паҳн кард — маълум шуд, ки вай Юрий Эбел, зодаи Ҷумхурии Мордовия, зархарид аст, ки пештар дар амалиёти чанги зидди Куввахои Мусаллахи Украина дар хоки Украина иштирок карда буд. 

Илова бар ин, манбаъҳои ҲТШ дар моҳи сентябри соли 2017 дар бораи як қатор ҳамлаҳои дигари ҷангӣ алайҳи русҳо хабар доданд. : нобудсозии чархболи низомии Федератсияи Русия дар вилояти Хамо, ҳамла ба воҳиди Нерӯҳои амалиёти вижаи Федератсияи Русия дар вилояти Ҳамо (дар натиҷаи набард русҳо то 10 сарбози худро инчунин бо ярадоршудагон  аз даст доданд ) ва ғайра.  

## Вокунишҳои ҳамла
25 феврали соли 2017 як бомбгузори маргталаб аз воҳидҳои ҲТШ ба ситоди истихбороти низомии артиши Башшор Асад дар шаҳри Ҳимс ҳамлаи муваффақ анҷом дод. Ба гуфтаи манобеъи мухталиф, аз 10 то 30 сарбози ҳукуматӣ, аз ҷумла сардори иктишофи низомӣ кушта шудаанд. 

27 ноябри соли 2024 ин гурӯҳ дар шимолу ғарби Сурия як ҳамлаи густардаеро оғоз карда, қисми зиёди шаҳри Ҳалабро ишғол намуда, ба шаҳри Ҳамо   наздик шуд.

5 декабри соли 2024 як гурӯҳи нерӯҳои зиддиҳукуматӣ шаҳри Ҳаморо ишғол карданд. Шаби 8 декабри соли 2024 дар натиҷаи ҳамлаи ҲТШ ва муттаҳидонаш Димишқ тасарруф шуд, ки суқути режими Башшор Асадро дар Сурияро ба анҷом расонд  .

## Нигаред низ

* Абу Муҳаммад Ҷулонӣ

## Эзоҳ
Ҷанги шаҳрвандӣ дар Сурия
Гурӯҳ:Гурӯҳҳои ҷиҳодӣ
Гурӯҳ:Ҷанги шаҳрвандӣ дар Сурия