open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лорена Рохас

**Лорена Рохас** (номи пурра **Сейди Лорена Рохас Гонсалес**; ; 10 феврал 1971, Мехико — 16 феврал 2015, Майамӣ) — ҳунарпеша, модел ва сарояндаи мексикӣ. Ӯ бисёртар дар теленовелаҳои Амрикои Лотинӣ ҳунарнамоӣ намудааст.

## Зиндагинома
Волидайни Лорена ҳангоми кӯдакӣ ҷудо шуданд. Падар модари Лорена Илдаро бо се фарзанд гузошта, ба ватанаш ба Коста-Рика рафт. Лорена хоҳари бузургӣ Майра ва бародар Уолтер дошт.

Лорена пас аз хатми мактаб маҷбур шуд, ки ширинӣ фурӯшад ва аз ин ҳисоб рӯзғорашро пеш барад. Хоҳари калонии ӯ Майра Рохас (ки дар он вақт ҳунарпеша буд) аз кӯдакӣ дар Лорена истеъдоди ҳунариро дида, ба ӯ маслиҳат додааст, ки худро дар ин самт бисанҷад. Пештар, Лорена кӯшиш мекард, ки байторӣ ва фалсафаро омӯзад.

## Фаъолият
Ӯ фаъолияти ҳунарии худро соли 1990 вақте оғоз кард, ки дар теленовелаи *Alcanzar Una Estrella*, ки аз ҷониби Televisa таҳия шудааст, иштирок кард.  Ин теленовела чунон муваффақ гардид, ки соли оянда ӯ ба сабти силсилафилми *Alcanzar Una Estrella I*I даъват шуд. Дар байни солҳои 1992 ва 1997 вай дар якчанд намоишномаҳои телевизионӣ, аз ҷумла *Buscando El Paraiso*, *Bajo Un Mismo Rostro* ва *El Alma No Tiene Color*, то даме ки дар соли 1998 ба TV Azteca имзо гузорад, нақш бозидааст.

Худи ҳамон сол, ӯ дар драмаи даврии *Azul Tequila* нақш бозида, бо Маурисио Очманн ҷуфтро иҷро намуд, ки баъдтар бо ӯ соли 2001 дар *Como En El Cine* нақш бозид. Соли 2001 инчунин албоми дебютии Рохасро ҳамчун сароянда *Como Yo No Hay Ninguna*, аз тарафи сурудҳои нависанда ва продюсер Ричард Даниел Роман сабт шуд. Соли 2003, Рохас ба Telemundo имзо гузошт ва баъдтар ҳамон сол дар теленовелаи *Ladrón De Corazones*-и Маноло Кардона нақш офарид. Соли 2005, ӯ дар қатори Андрес Гарсиа, Марио Симарро, Эрик Элиас ва Соня Ноемӣ ва дигарон, ки дар силсилафилми телевизиони  *El cuerpo del deseo* нақш бозид, ки муваффақияти байналмилалӣ гардид, ки аз ҷониби Telemundo пахш шудааст. Соли 2006 ӯ албоми дуюми худро *Deseo* баровардааст.

## Ҳаёти шахсӣ
Лорена соли 2001 ба Патрик Шнаас хонадор шуда, ки соли 2005 аз ҳам ҷудо шудааст.
Баъд аз муддате ӯ бо тоҷири испониёи Хорхе Монхес ақд намудаанд. Ин ҷуфт духтарчаеро (Лусиана Рохас) ба фарзандӣ қабул намуданд, ки таърихи таваллудаш 6-уми октябри 2013 мебошад.

### Вафот
Тирамоҳи соли 2008 дар Лорена бемории саратони сина пайдо намуданд. 9 декабр ӯ дар Майами ҷарроҳӣ шуд, ки бо муваффақият анҷом ёфт. Вале дертар аҳволи Лорена бад шуд, бемори ба дигар узвҳо реша давонд.
Ҳунарпеша 16 феврали 2016 аз бемории саратони ҷигар аз олам даргузашт.

## Ҷоизаҳо
* 2002 — ҷоизи «Los Premios MTV Latinoamérica» дар категорияи «MTV North Feed (mostly Mexico) — Hottest Girl (Mamacita del Año)».

## Филмнома

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Испониё ва Амрикои Лотинӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Мексика
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Мексика
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарояндаҳои Мексика
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Муделҳои Мексика
Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия

Инҷо феҳристи ҳунарпешазанони турк оварда шудааст

**А**
* Айча Айшин Турон
* Айча Варлиер 
* Айдан Шенер 
* Алина Боз
* Аслихон Гӯрбӯз
* Аслӣ Анвар
* Аслӣ Тандоған
* Афра Сарачоғлу
* Аҷда Пеккан 
**Б**
* Биннур Кая
* Биран Дамла Йилмаз
* Бирҷа Акалай
* Берен Гӯкйилдиз
* Берен Саат
* Бода Ишчил 
* Бодия Энер
* Бурчин Тарзиоғлу
* Бурҷу Бириҷик
* Бурҷу Озбарқ

**Г**
* Гизем Караҷа
* Гулбен Эрген 
* Гулшан Бубикоғлу
* Гулсум Каму
* Гӯкча Баҳодур

**Д**
* Дарё Алабора
* Демет Акбағ
* Демет Оздамир 
* Дениз Байсал
* Дениз Чакир
* Дилан Чичек Дениз
* Дилоро Аксуек

**Ё**
* Ёсамин Аллен

**З**
* Зайнаб Чамҷӣ
* Заррин Текиндор

**И**
* Исро Билгич
**М**
* Марям Узерлӣ
* Мелиса Асли Памук
* Мелиса Сёзен
* Мирай Данер

**Н**
* Набоҳат Чеҳра
* Наслихон Атогул
* Нургул Йешилчай
* Нурсел Кёсе 
* Нур Феттаҳоғлу

**О**
* Одила Нашит 
* Озга Борак 
* Озга Гюрел
* Озга Оздер
* Ойкю Карайел
* Ойкю Челик

**П**
* Парихон Саваш
* Пелин Бату 

**С**
* Садаф Овҷӣ 
* Санам Челик 
* Санам Унсал
* Селен Озтурк
* Селен Сойдар
* Селин Шакарҷӣ
* Сумру Явруҷук
**Т**
* Тубо Бӯйӯкӯстӯн
* Тулин Озен
* Туркон Шорай
**У**
* Узлам Ҷонкар 
**Ф**
* Фахрия Эвҷан
* Филиз Окин
* Фотима Гирик
**Х**
* Ханда Доғандамир
* Ханда Сорал
* Ханда Эрчел
* Хадиҷа Аслон
* Хулиё Авшар
* Хулиё Кочийгит
**Ҳ**
* Ҳазал Кая
* Ҳазал Филиз Кӯчӯккосе
**Ч**
* Чолпан Илҳан 
**Ҷ**
* Ҷерен Морай
* Ҷессика Мэй
**Э**
* Эзгӣ Асароғлу
* Эзгӣ Шенлер
* Элчин Сангу
* Эмел Саин 
* Эҷе Услу

## Нигаред низ
Феҳристи ҳунарпешамардони Туркия 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои Туркия
Гурӯҳ:Рӯихатҳои ҳунарпешаҳо аз рӯи кишвар
Фоторезистор

thumb|Аломати шартии фоторезистор
thumb|80px|Фоторезистор
**Фоторезистор** — асбоби нимноқилие, ки муқовиматаш бо таъсири рӯшноӣ тағйир меёбад. P-n-гузариш надорад. Барои ҳамин новобаста аз кадом тараф ҷорӣ шудани ҷараёни барқ, гузаронандагии якхела дорад.

## Истифодаи фоторезистор

## Адабиёт
*Киреев П. С. Физика полупроводников. — М.: Высшая школа, 1975.

## Манобеъ
*
Википедияи русӣ

Гурӯҳ:Афзорҳои нимноқилӣ
Гурӯҳ:Резисторҳо
Биҳишти гумшуда

**«Биҳишти гумшуда»** () — номи асарест ҳамосӣ, ки тавассути шоири инглиси қарни ҳабдаҳум Ҷон Милтун навишта шудааст.

Аввалин чопи ин асар дар даҳ бахш ва даҳ ҳазор банди муҷаззо дар соли 1667 мунташир шуд. Чопи дувуми китоб, ки ба назму қофия дар он бештар таваҷҷуҳ шуда буд дар дувоздаҳ бахш бо бознигарии куллӣ ва дар соли 1674 мунташир шуд. Милтун дар нимаҳои нигоштани ин асари бузург биноии худро бар асари мутолиъаи зиёд аз даст дод ва аз он пас ончиро, ки дар зеҳнаш буд барои духтаронаш бозгӯ мекард ва онон ба нигоштани он ҳиммат мегуморданд.

Ин ҳамоса ривояти масеҳист аз суқути инсон: Васвасаи Одаму Ҳаво тавассути фариштаи ронда аз даргоҳ Иблис ва берун ронда шудани онҳо аз боғи ъадни биҳишт. Дарунмояи аслии китоб ба навиштаи Милтун тавҷеҳи роҳу равиши худост нисбат ба инсон. Ва равшан шудани гирифторӣ байни биниши абадӣ ва лоязолии худовандӣ ва иродию ихтиёрӣ будани сарнавишти инсон. Милтун дар ин ҳамоса погонисму адабиёти классики юнонӣ ва масеҳиятро бо шеър дар ҳам омехтааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Подшоҳии Ингилистон

**Подшоҳии Ингилистон** () — кишваре мустақил дар ҷазираи Бритониёи Кабир буд, ки аз соли 927 маъруф аст. Пас аз пайвастан бо Подшоҳии Шотландия дар соли 1707 ба Подшоҳии Бритониёи Кабир табдил ёфт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Фототранзистор

thumb|214px|Фототранзистор
thumb|Аломати шартии фототранзистор

**Фототранзистор** — асбоби нимноқилии оптоэлектронӣ, як намуди транзистори биполярӣ. Аз транзистори оддии биполярӣ бо он фарқ мекунад, ки қисми базаи он барои таъсири берунаи оптикӣ ё рӯшноӣ дастрас аст. Аз ҳисоби ҳамин таъсир ҷараёни ба воситаи транзистор гузаранда тағйир меёбад.

Аз фотодиод бо он фарқ мекунад, ки дорои қувватфизои дарунии фотоҷараён мебошад ва аз ҳамин сабаб ба афканишоти рӯшноӣ ҳассостар аст.

Фототранзисторҳо аз ҷиҳати сохти нимноқилӣ n-p-n ва p-n-p буданашон мумкин аст.

Аксари фототранзисторҳои истеҳсоли саноатӣ қисми база надоранд, вале дар баъзе намудҳо ин қисм барои барқароркунии нуқтаи кории аввала ба воситаи додани ҷараёни муайян ба база, вуҷуд дорад.

## Таърих

## Усули кори фототранзистор

## Афзалиятҳо ва норасоиҳои фототранзистор

Афзалияти асосии фоторанзисторҳо ҳассосияти баланд нисбати фотодиодҳо ба ҳисоб меравад.
Норасоии фототранзисторҳо зудамалии паст мебошад.

## Адабиёт
*Michael Riordan, Lillian Hoddeson. Crystal Fire: The Invention of the Transistor and the Birth of the Information Age.

## Манобеъ
*Википедияи русӣ

Гурӯҳ: Радиоэлектроника
Ашти Боло (деҳа, н. Ашт)

**Ашти Боло** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ашти ноҳияи Ашт. Аз Ашти Боло то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 48 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 6991 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа 2 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, маркази саломатӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, 2 муассисаи фарҳангию фароғатӣ, 2 нуқтаи хидмати маишӣ, 2 чойхонаи ҷамъиятӣ ва 5 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз сойи Ашт обёрӣ мешаванд.
## Мардум

## Эзоҳ

* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Ашт
Кулихоҷа

**Кулихоҷа** — деҳаест тобеъи шаҳраки Шайдони ноҳияи Ашт. Аз Кулихоҷа то маркази ҷамоат 18 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 1821 нафар (2017), тоҷикон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Шаҳраки Шайдон
Найистон

**Найистон** (то 19 июни 2024 — *Каттасарқамиш*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ифтихори ноҳияи Ашт. Аз деҳа то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 35 км. Аҳолиаш 262 нафар (2017), тоҷикон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Ифтихор
Хуҷистон

**Хуҷистон** (то 2017 — *Қамишқӯрғон*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳрободи ноҳияи Ашт. Аз Хуҷистон то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 4250 нафар (2017), тоҷикон.
## Мардум

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Меҳробод (н. Ашт)
Гулистон (деҳа, н. Ашт)

**Гулистон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ориёни ноҳияи Ашт. Аз Гулистон то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 48 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 828 нафар (2017), тоҷикон.

## Таърих
Соли 1948 бунёд шудааст. 

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, масҷиди панҷвақта, чойхона чойхона, устохонаи таъмири автомобил ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз Канали Шимоли Фарғона обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулстон 29 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Ориён (н. Ашт)
Косагул (гул)

**Косагул** ё **белладона** (номи илмӣ: *Amaryllis belladonna*) як намуд растаниест, ки ватанаш вилояти Кейпи Африқои Ҷанубӣ буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар Тоҷикистон, ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад.

*Amaryllis belladonna* яке аз ду намуди ҷинси гулҳои *Amaryllis* мебошад.
## Решаи ном
Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои *гули косашаклро* дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии *белладонна* гирифта шуда, маънояш "зани зебо" аст.
мини|''A. belladonna'' дар Калифорния
Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки алкалоид аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо вараҷаи *P. falciparum* дорад.
Бободархон

**Бободархон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Понғози ноҳияи Ашт. Аз Бободархон то маркази ҷамоат 5 км ва то ноҳия 7 км то маркази вилоят шаҳри Хуҷанд 124 км то шаҳри Душанбе 446 км мебошад роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 4395 нафар (2012), тоҷикон.
Деҳа дар нимаи аввали асри 19 ташкил ёфтааст аммо худи сокинон онро хеле қадимтар ҳисоб карда аз муғхонаҳо дар инҷо буданд зикр мекунанд.
Номи деҳа аз рӯи гӯё этимологияи мардумӣ аз номи яке аз аввалин сокинони Боҳодур, ки деҳқони бисёр заҳматкаш буд, гирифта шудааст, ки барои он Бободархон – «бобо дар хона» лақаб гирифтааст.  Умуман, ин номро метавон «минтақае, ки ба Бобо дода шудааст» тарҷума кард, зеро.  «Дархон» (тоҷикӣ) истилоҳи таърихӣ буда, чун «имтиёзнок, озод аз андозу боҷҳо» тарҷума шудааст.  П. Е. Кузнетсов маълумотеро мисол меорад, ки номи деҳа аз мазори Бобои-дархон гирифта шудааст.  Авлиёеро, ки дар мазор дафн карда шудааст, эҳтимол Баҳодур-хон, ё тавре, ки Н. Г. Маллитский пешниҳод кардааст, Бобои-дархон меномиданд П. Е. Кузнецов, 1915, с—9.  Пайдоиши номи деҳа аз номи мазор эҳтимолӣ бештар дорад

## Иқтисод
Деҳа 2 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, бунгоҳи тиббӣ, таваллудхона, дармонгоҳ, китобхона, клуб, боғчаи бачагон, 2 чойхона, 12 нуқтаи савдои хусусӣ, нуқтаҳои хидмати маишӣ ва хоҷагии деҳқонӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва чорводорӣ.

Заминҳо аз сойи Понғоз обёрӣ мешаванд.

## Таърих
ҚАБРИСТОНИ БОБОДАРХОН, ёдгории археологии мансуб ба а-ҳои 3—2 то м.—а-ҳои 5—6 м., ки дар қисмати ғарбии деҳаи Бободархони p-ни Ашти вил. Ленииобод воқкеъ аст. Қабристон соли 1954 кашф шуда буд. С. 1955 онро бостоншииосони Ин-ти таърихи АФ ҶШС Тоҷикистон таджик, карданд. Ду намуди қурум ошкор гардид; теппаҳои гуруҳи якум шакли муайяни геометрӣ надоранд. Дар байни ин қабил теппаҳо гури чоркунҷа ҳаст, ки онро бо тахтасанги калон пушонидаанд. Гурхонаи гуруҳи дуюми қурумҳо байзашакл буда, сақфаш муқаррарист. Кенотафҳо (кабрҳои бемайит) низ дучор меоянд. Аз қабрҳо асбобу анҷоми зиёди биринҷӣ (ҳалқаҳо, ангуштаринҳо, пораҳои оинаҳо), маснуоти оҳанин (сагаки тасма, пайконҳо, кордҳо), зарфҳои сафолӣ, чархдук, муҳраҳои сангину шишагӣ ва ғ. ёфт шуданд,ки ҳоло дар осорхонаи маркази ноҳия нигоҳдори мешаванд

Ад.: ЛитвинскийБ. А., Курганы и нурумы Западной Ферганы, М., 1972.

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт
Гурӯҳ:Ҷамоати Понғоз
Гулшан (шаҳрак, н. Ашт)

**Гулшан** — шаҳрак дар ҷамоати деҳоти Шодобаи ноҳияи Ашт. Аз Гулшан то маркази ҷамоат 8 км, маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 8682 нафар (2014), тоҷикон.

## Иқтисод
Шаҳраки Гулшан ҶММ «Мӯъмин-Инвест-Коттон» (з-дҳои истеҳсоли равған ва коркарди пахта), чойхонаи миллии «Нурулло Ҳувайдуллоев», 2 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, литсейи касбӣ-техникӣ, дорухона, маркази саломатӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, қасри фарҳанг, нуқтаҳои хидмати маишӣ, боғчаи бачагон, 12 нуқтаи савдои хусусӣ, 5 мағоза (фурӯшгоҳ)-и ҷамъияти матлуботи ноҳия, 2 ошхона ва чойхона, 2 масҷиди панҷвақта (Салмони Форс ва Нури Ислом) дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо тавассути чоҳҳои амудӣ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулшан 110 хоҷагии хурди деҳқонии пахтакорӣ ва 127 хоҷагии хурди деҳқонии боғдорӣ мавҷуд аст. Г. соли 1983 бунёд шуда, як қисми аҳолиаш аз деҳаи Боштол ва деҳаҳои дигари ноҳия ба ин ҷо кӯчидаанд.

## Мардум

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Шаҳракҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷамоати Шодоба
Муртазо Пошоӣ

**Муртазо Пошоӣ** (, ) — сарояндаи поп, оҳангсоз ва навозандаи эронӣ.

## Зиндагинома
Муртазо Пошоӣ 11 августи соли 1984 дар Ориёшаҳри Теҳрон таваллуд шудааст. Вай аз овони кӯдакӣ ба мусиқӣ таваҷҷуҳ дошт ва дар синни чордаҳсолагӣ ба навохтани гитара оғоз кард. Ғайр аз навохтани гитара, ӯ инчунин фортепиано менавохт ва бисёр сурудҳои худро низ менавишт. Вай дар Донишгоҳи Озодии Исломии Озарбойҷон таҳсил кардааст ва соли 2009 онро хатм кардааст.

## Эҷодиёт
Пошоӣ фаъолияти касбии мусиқии худро соли 2009 бо нашри сурудҳояш дар интернет, алахусус YouTube оғоз кардааст. Ҳамчун овозхон, ӯ хеле навовар буд. Вай бештар бо сурудҳои Yeki Hast (2012) шинохта шудааст.

## Беморӣ ва даргузашт
Охири моҳи сентябри соли 2013 эълом шуд, ки Муртазо ташхиси саратони меъда дорад. Наздиконаш ин хабарро рад карданд, аммо вебсайти расмии ӯ эълом дошт, ки консертҳои барномарезишудаи ӯ ба сабаби бемории ӯ лағв шудааст. Вай пас аз як моҳ бо кулоҳ дар як намоиши телевизионӣ зоҳир шуд ва дар бораи бемории худ нақл кард. Вай пеш аз эълони ин хабар ҷарроҳии вазнинро аз сар гузаронд.

3 ноябри соли 2014, Пошоӣ ба беморхонаи Баҳман интиқол ёфт ва дар ICU бистарӣ шуд. Духтури ӯ қайд кард, ки Муртазо то лаҳзаҳои охирини ҳаёти худ ҳанӯз ҳам умед дошт ва ӯ бесаброна интизор буд, ки дар нахустин консерти худ дар Торонто рӯзи 29 ноябри соли 2014, ки бояд оғози сафари Канада ва ниҳоят сафари байналмилалии ӯ бошад, ҳунарнамоӣ кунад. Дӯст ва ҳамовозаш Фарзод Фарзин розӣ шуд, ки консертро ба ҷои ӯ баргузор кунад ва ҳамаи сурудҳои Мортезаро дар васфи ӯ иҷро кунад. Пас аз маргаш, ба ӯ аз вазири шаҳрвандӣ ва муҳоҷирати Канада номаи эътироф ирсол шуд. Дар ин нома Пошоӣ барои талошҳояш барои таблиғи фарҳанги Эрон дар Канада ва истеъдодҳои беназири худ, ки ба ӯ ҳамчун афсонаи ҷомеаи эронӣ ва дар саросари ҷаҳон обрӯ пайдо кардаанд, эътироф карда шуд. Сарфи назар аз бемории худ, ӯ инчунин ба дигарон низ ғамхорӣ мекард: ӯ даъвати ALS-ро қабул кард ва садақа мекард, дар ҳоле ки мухлисон ва дигар овозхонони ҳамватанро даъват кард, ки кумак кунанд.

Вай пас аз муборизаи тӯлонӣ бо саратони меъда 14 ноябри соли 2014 дар синни 30-солагӣ даргузашт. Ҷанозаи ӯ 16 ноябр дар толори Ваҳдат баргузор шуд ва ӯ дар қабристони «Биҳишти Заҳро» ба хок супурда шуд. Миллионҳо мухлисонаш дар маросими дафни ӯ дар як пайроҳаи ғайриоддӣ ширкат варзиданд ва ҳангоми дафн сурудҳои ӯро қироат карданд. Марги ӯ мардуми Эронро дубора муттаҳид кард, зеро онҳо аз марги овозхони 30-сола андӯҳгин буданд. Маросими дафни ӯ бузургтарин издиҳомро дар Эрон пас аз эътирозҳои интихоботи соли 2009 гирд овард. Бо вуҷуди он ки чанд ҳафта сипарӣ шуд, ҳазорҳо оила, дӯстон ва мухлисон қабри ӯро бо гулҳо, шамъҳо ва расмҳои Муртазо зиёрат карданд. Ғайр аз он, мухлисоне, ки берун аз Эрон зиндагӣ мекунанд, муҳаббати худро бо наворҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ, аз қабили Instagram, Facebook ва Twitter нишон доданд.

## Албомҳо

### Сурудҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон
Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони Эрон
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XXI
Ҳилоли тилоӣ

мини|350x350пкс| Харитаи ҷаҳон бо ҷойҳои истеҳсоли героин.
**Ҳилоли тилоӣ** () — қаламрави минтақаҳои ҳамсояи се кишвари Шарқи Наздик — Афғонистон, Эрон ва Покистон, ки дар он ҷо киштзорҳои калони кӯкнори афюн мавҷуданд, корхонаҳои ғайриқонунии истеҳсоли героин ва афюн мавҷуданд.

* Соли 2001, ҳукумати Толибон парвариши афюнро дар Афғонистон манъ кард, ки дар натиҷа ин кишвар дар 30 соли охир миқдори ками афюнро парвариш намудааст: 185 тонна.. Имсол, кӯкнор, маводи мухаддир асосан дар вилоятҳои шимолӣ, дар минтақаҳои таҳти назорат қарордошта парвариш карда шуданд. Дар минтақаи ба ном «Иттиҳоди Шимолӣ».
* Дар гузориши Дафтари маводи мухаддир ва ҷинояткории СММ дар соли 2008 гуфта шудааст, ки " *Ҳеч як кишвар дар ҷаҳон, ба истиснои Чин дар миёнаи садаи XIX, мисли Афғонистони муосир миқдори зиёди маводи мухаддир истеҳсол накардааст*. Дар Афғонистон, беш аз 90 % афюн истеҳсол мешавад, ки ба бозори ҷаҳонӣ ворид мегардад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Афғонистон
Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Эрон
Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Покистон
Гурӯҳ:Маводи мухаддир
Гурӯҳ:Савдои ғайриқонунии маводи мухаддир дар Афғонистон
Гурӯҳ:Роҳҳои қочоқ
Гурӯҳ:Шарқи Наздик
Гиресун

**Гиресун**   (Kerasund,   Гиресун ) —  шаҳр дар Туркия. Бандар дар соҳили ҷанубии Баҳри Сиёҳ, дар шимоли Осиёи Хурд , 175 км ғарбтар аз Трабзон. Маркази маъмурии Вилояти Герисун аст.

## Пайдоиши ном
Онро юнониҳо дар замонҳои қадим бо номи **Kerasunt** (    Κερασούς, лот   Cerasus - "Гелос [шаҳр]") аз   κερασός -  .

Гумон меравад, ки меваҳои гелосро барои парвариш кардан  аввал румиҳо дар асри I пеш аз милод ба Аврупо оварда буданд.  Номи меваҳои Керасунт    ба забонҳои мухталиф гузаштааст:  ,  ,  , португалӣ ,   Кирше, . *черру*,    . Ин минтақаи  ҷанубии Баҳри Сиёҳ то ҳол ба таври анъанавӣ бо меваҳои гелоси ширин машҳур аст .

## Таърих

## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018). 
## Адабиёт
* 
* 
* 
*   
* 
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Гиресун
Гумушхона

**Гумушхона** (   Гумушхане ) — шаҳр дар Туркия, маркази маъмурии  Вилояти Гумушхона дар минтақаи Баҳри Сиёҳ воқеъ аст. 
	
Гумушхона  115 км ҷанубтар аз шаҳри Трабзон, дар нишебии ҷанубии Кӯҳҳои Понтӣ ҷойгир аст.

## Этимология
Аз    "нуқра" ва  хона

## Таърих

## Аҳолӣ
Тибқи саршумории соли 2014, шумораи аҳолии Гумушхона —  нафарро ташкил медиҳад.

## Адабиёт
* 
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Гумушхона
Денизли

**Денизли** (   Денизли ) - шаҳр дар ҷанубу ғарби Туркия, маркази маъмурии вилояти Денизли.

Дар соли 1912 он ҷо зиндагӣ мекарданд: туркҳо - 33.316 нафар, юнониҳо - 3580 нафар.

## Ҷойҳои тамошобоб
На он қадар дуртар аз Денизли воқеъ:
* Памуккале - чашмаҳои гарм ва конҳои беназири калсий. 
* Ҳиераполис - харобаҳои шаҳри бостонӣ. 
* Лаодикия - харобаҳои шаҳри бостонӣ, пойтахти қадимаи Фригия. 
* Колосси - харобаҳои шаҳри бостонӣ.

## Иқтисод
Шаҳр бо бофандагӣ ва қолинбофӣ машҳур аст. Туризм дар даромади шаҳр нақши муҳим дорад.

## Варзиш
Дар шаҳр як бошгоҳи футболи Денизлиспор - узвии футболи Туркия - Turksel SuperLig воқеъ мебошад.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ  544,424 нафар ( 2012).

## Пайванд
*    )   - Сайти расмии Денизли 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Денизли
Ҷайҳон

**Ҷайҳон** () — шаҳр ва ноҳия дар вилояти Одоно дар Туркия аст, ки шумораи аҳолиаш 180 ҳазор нафар мебошад.(маълумот барои соли 2000). Аҳамияти асосии иқтисодии шаҳр аз фаъолияти он иборат аст, ки дар он ҷо ҷойгиршавии ниҳоии ду лӯлаи нафт ва бандари нафтии дар онҷо мавҷудбуда рост меояд. Лӯлаи куҳна нафтро аз шимоли Ироқ интиқол медиҳад. Лӯлаи нави нафти Боку — Тифлис — Ҷайҳон аз 25 майи соли 2005 нафти Каспийро аз Озарбойҷон интиқол медиҳад.

## Таърих
Одамон аз замонҳои қадим дар ин ҷойҳо зиндагӣ мекарданд. Шаҳр ҷузъе аз давлатҳои мухталиф буд;оқибат вай ба Имперотурии Усмонӣ ворид шуд.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018).

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии ноҳия

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Диёрбоқир

**Диёрбоқир** ( аз ) — шаҳр ва ноҳияи воқеъ дар ҷанубу шарқи Туркия, дар дарёи Тигр. Маркази маъмурии вилояти Диёрбоқир. Пойтахти ғайрирасмии Курдистони Туркия.

## Ном
Пас аз футӯҳоти мусулмонон дар қарни ҳафтум, ин шаҳр ба номи Диёрбакр (маҳалли зиндагии [қабилаи] Бакр), бо ишора ба қаламрави Бану Бакр маъруф шуд. Қабилаи Бакр қаблан дар даврони ҷоҳилият дар шимоли Байнаннаҳрайн сокин шуда буданд. Дар қарни ҳафтум, дар замони хилофати Усмон ва таҳти ҳокимияти минтақаии Муъовия, ба бахше аз қабила дастур дода шуд то дар шимолтар дар сарзаминҳои наздики шаҳр сокин шаванд. Ин шаҳр баъдҳо ба далели деворҳои бозолти сиёҳаш ба номи туркии Kara-Amid ("Омиди сиёҳ") низ шинохта шуд.

Дар ноябри 1937, Отатурк, раисиҷумҳури Туркия аз ин шаҳр боздид кард ва пас аз изҳори ибҳом дар решашиносии дақиқи номи Диёрбакр, дар декабри ҳамон сол дастур дод, ки номи онро ба Диёрбакир, ки ба маънои «сарзамини мис» аст тағйир диҳанд. Ва ин яке аз намунаҳои аввалияи раванди туркисозии ҷойномҳои ғайритуркӣ буд, ки дар он номҳои ҷуғрофиёи ғайритуркӣ (курдӣ, арманӣ, арабӣ, форсӣ ва ғайра) ба ҷойгузинҳои туркӣ тағйир ёфтанд.

Номи армании имрӯзии шаҳр  (Тигранакерт) аст. Дар забони курдӣ ба Омид ва дар суриёнӣ ба ܐܡܝܕ (Омед) маъруф аст.

## Аҳолӣ
Аҳолии феълии шаҳр тахминан 920,366 нафар, асосан курдҳо (2013) мебошанд. Ба ғайр аз курдҳо, туркҳо, арабҳо, арманиҳо, ассуриён дар ин шаҳр зиндагӣ мекунанд.
Аҳолии шаҳр хеле афзудааст ва ҳоло  нафар (2018) аст.

## Иқлим
Диёрбакрдорои иқлими гарми баҳри Миёназамин аст ва дар тобистон ҳароратҳои хеле гарм ва хушк ва зимистонҳои сард ва нам дорад. Сардии моҳи январ 1,7&nbsp;°C, гармтарин июл 31,1&nbsp;°C мебошад. Ба ҳисоби миёна ҳар сол ба ҳисоби миёна 406 миллиметр бориш мешавад, ки танҳо 2 % он дар тобистон рост меояд. Бояд қайд кард, ки бо сабаби ҳавои хушктар, гармии тобистон назар ба минтақаҳои дорои ҳавои намноктар ба осонӣ таҳаммул карда мешавад.

Ёдгориҳои маъмултарини таърихӣ дар ДиёрбакрУлу Ҷомӣ (Масҷиди Бузург): дар асри VII. онро арабҳои ҳукумрон аз калисои куҳна барқарор карданд. Пас, дар асоси он, ки равияи суннӣ дини ислом аз 4 мазҳаби бузург иборат аст — Ҳанафӣ, Ҳанбалӣ, Моликӣ ва Шофеъи, барои гузориши намоз (с) ба ҳар як мазҳаб як ҳуҷраи махсус ҷудо карда шуд, ки боиси ташаккули сохтори омехтаи бино, синтези гуногуни услубҳои меъморӣ мебошад. Илова ба ин иншоот дар асри XII Мадрасаи Зинҷирлӣ дар ин ҷобиноафрохтааст; дар он ҷо инчунин масҷидҳои садаи XV, Пайғамбар Ҷомӣ (Масҷиди Паёмбар), инчунин масҷидҳои Пошо-Хона ва Баҳром-Пошо мавҷуданд.

## Дин
Аксарияти аҳолии шаҳр пайравони мазҳаби суннӣ мебошанд. Мусалмонони алавиёӣ (Курдҳои-Заза), курдҳои язидӣ ва масеҳиён низ зиндагӣ мекунанд. Пеш аз куштори арманиҳо дар водии Тигранакерт, 11 калисои фаъоли арманӣ вуҷуд дошт, ки имрӯз танҳо як бинои маъбад боқӣ мондааст: Калисои Сурб Киракос. Дар ҷаласаи тантанавӣ 30 ноябри соли 2012 Католикоси Хонаи Бузург Киликии Арам I ҳузур доштанд. Католикҳо мӯъминонро ба сулҳу таҳаммулоти байни динҳо даъват мекарданд.

## Пайвандҳо
* Дар бораи пайдоиш ва зиндагии Диёрбакир
* Диёрбакир
* Хабарҳо ва суратҳо дар бораи Диёрбакр

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Шаҳрҳои миллионери Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Диёрбакр
Дузҷе

**Дузҷе** (  ) — шаҳр дар шимолу ғарби Туркия, маркази вилояти Дузҷе мебошад. Дар 240 км ғарби Анкара ва дар 228 км шарқи Истамбул ҷойгир шудааст. 

Роҳи автомобилгарди D-100 аз шаҳр мегузарад, дар ҳоле ки роҳи автомобилгарди аврупоии E 80 онро убур мекунад. Дар баландии 160 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст.
## Аҳолӣ
Шумораи аҳолии шаҳри Дузҷе тибқи маълумоти омории соли 2012, 207,681 (2012) буд.
Аҳолӣ — шумора  нафар (2018). 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Дузҷе
Лаҳҷаҳои осиёимиёнагии забони арабӣ

Забони арабии **Осиёи Миёна** як қатор забонҳои арабӣ дар Афғонистон, Тоҷикистон ва Ӯзбакистон аст ва дар айни замон аз байн рафта истодааст. Ин суханон дар байни ҷамоатҳои сершумори араб ва нажодпарасти Осиёи Миёна, ки дар ноҳияҳои Самарқанд, Бухоро, Қашқадарё, Сурхондарё (Узбакистони ҳозира) ва Хатлон (Тоҷикистони ҳозира) ва инчунин Афғонистон зиндагӣ мекарданд, гуфтугӯ мекарданд. Аввалин мавҷи арабҳо ба ин минтақа дар садаи VIII дар вақти забт кардани мусалмонон муҳоҷират карда шуд ва баъдан ба онҳо гурӯҳҳои арабҳо аз Балх ва Андхой (Афғонистони кунунӣ) ҳамроҳ шуданд. Ба туфайли таъсири шадиди исломӣ, арабӣ ба зудӣ ба забони муштараки илм ва адабиёти давра табдил ёфт. Аксарияти арабҳои Осиёи Марказӣ дар ҷамоатҳои дурдаст зиндагӣ мекарданд ва издивоҷро бо аҳолии маҳаллӣ дӯст намедоштанд. Ин омил ба онҳо кумак кард, ки дар тӯли садаи XX забони бисёрзабона зинда монад. Дар солҳои 1880-ум бисёр чарогоҳони араб пас аз забт кардани Россия дар Осиёи Миёна аз шимоли кунунии Узбакистон ва Тоҷикистон ба шимоли Афғонистон муҳоҷират карданд. Ин арабҳо имрӯзҳо ба забони дарӣ ва ӯзбекӣ мутобиқ нашуда бо забони арабӣ ҳарф мезананд.

Бо барқарор шудани ҳокимияти шӯравӣ дар Ӯзбекистон ва Тоҷикистон, ҷомеаҳои араб бо дигаргуниҳои бузурги забоншиносӣ ва шахсият рӯ ба рӯ шуданд, ки маҷбур буданд аз тарзи ҳаёти ниёгон даст кашанд ва тадриҷан бо ӯзбекҳо, тоҷикон ва туркманҳо омехта шаванд. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолии соли 1959, танҳо 34% арабҳои шӯравӣ, асосан пиронсолон, бо забони маҳаллӣ гап мезаданд. Дигарон гузориш доданд, ки ӯзбекӣ ё тоҷикӣ ҳамчун забони модариашон аст.

Ҳоло дар 5 деҳаи Сурхондарё, Қашқадарё ва Бухоро арабҳои Осиёи Марказӣ (аз ҷиҳати забонҳои маҳаллӣ ба фонетика, лексика ва синтаксис таъсир доранд) гуфтугӯ мекунанд. Дар Ӯзбекистон ҳадди аққал ду лаҳҷаи арабҳои Осиёи Миёна вуҷуд доранд: Бухороӣ (таҳти таъсири тоҷикӣ) ва Қашқадарёвӣ (зери таъсири забонҳои туркӣ ). Ин лаҳҷаҳо ба ҳам мувофиқ нестанд.  Дар Тоҷикистон, 35,7% аҳолии араб дар Осиёи Миёна бо арабӣ ҳарф мезананд ва аксаран онҳоро тоҷикҳо иваз карданд.

Георгий Тсеретели ва Исаак Натанович Винников барои аввалин омӯзиши илмии забони арабии Осиёи Миёна масъул буданд.

Таҳқиқотҳои ахир Хуросони арабиро (ки дар Хуросон, Эрон гуфта мешавад ) ҳамчун як қисми оилаи арабҳои Осиёи Марказӣ баррасӣ карданд ва муайян карданд, ки он бо Қашқадарёи наздик иртибот дорад.

* *фад* 
* *иснен* 
* *салас* 
*

## Инчунин нигаред

* Таърихи арабҳо дар Афғонистон 
* Хоҷа 
* ru: Среднеазиатские арабы — арабҳои Осиёи миёна

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Забонҳои Авруосиё
Гурӯҳ:Забонҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Забонҳои Қирғизистон
Гурӯҳ:Забонҳои Қазоқистон
Microsoft Word

**Microsoft Word** (баъзан — **MS Word**, **WinWord** ё **Word**) — вожапардозест,  ки барои эҷод, бозбинӣ ва виройиши парвандаҳои матнӣ пешинӣ шудааст. Ин нармафзор ҳамчунин машҳуртарин нармафзори вожапардоз дар роёнаҳои шахсӣ ва идорӣ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Microsoft Office
Зонгулдак

**Зонгулдак**  (  ) -  шаҳр ва ноҳия дар шимоли Туркия, дар соҳили Баҳри Сиёҳ, маркази маъмурии вилояти Зонгулдак аст. 
## Иқтисод
Рушди шаҳр бо оғози истихроҷи ангишт дар нимаи дуюми садаи XIX алоқаманд аст. Зонгулдак бузургтарин ноҳияи саноатии истихроҷи ангишт, саноати металлургӣ ва пӯлод дар Туркия мебошад. Инчунин дар Зонгулдак Мактаби олии техникӣ оид ба истихроҷи маъдан ва бандари интиқоли ангишт мавҷуд аст. 
## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018). 
## Бародаршаҳрҳо
* Херсон ( Украина)  
## Пайвандҳо
* Роҳнамои шаҳр 
* Сомонаи расмии шаҳр  
* Таърихи шаҳр 
* Тасвирҳо 
* Аксҳои Зонгулдак 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Зонгулдак
Зебо Гадоева

**Зебо Гадоева** (1920, ноҳияи Муъминобод, вилояти Кӯлоб — 1998, деҳаи Лағмон ноҳияи Кӯлоб) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948).

Солҳои 1936—1970 колхозчӣ, сардори звено ва бригадаи пахтакорӣ буд. Аз соли 1970 нафақагири шахсӣ. Звенои Зебо Гадоева солҳои 1945—1948 ҳосили фаровони пахта гирифтааст. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 2 ва 3).

## Ордену медалҳо
Бо ордени Ленин, медалҳо ва грамотаҳои фахрии Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Оламбибӣ Гадоева

**Оламбибӣ Гадоева** (1910, деҳаи Ҳисораки ноҳияи Ҳоит — 16 майи 1929, ҳамон ҷо) — яке аз нахустин муаллимаҳои ноҳияи Рашт.

## Зиндагинома
Аз оилаи деҳқони камбағал. Баъди хатми курси кӯтоҳмуддати муаллимии ноҳияи Рашт соли 1928 дар зодгоҳаш муаллимаи синфҳои ибтидоӣ таъйин шуд. Берун аз дарс ҳамроҳи ҳамкасбонаш Сайрамбибӣ Абдуллоева ва Маълумбибӣ Қосимова дар байни ҳамдиёронаш оид ба ҳаёти нав корҳои тарғиботӣ анҷом медод. Апрели 1929 дастаи босмачиёни Фузайл Махсум Ҳоитро ишғол карда, бо иғвои бойҳову рӯҳониёни иртиҷоӣ ин се нафар муаллимаро дастгир намуданд ва 16 апрел ба дор овехтанд. Дар боғи фарҳангу фароғати ноҳияи Рашт ба ёди ин шаҳидон муҷассамае гузошта шудааст, ки Оламбибӣ Гадоева ҳам дар пояи он мадфун аст. Дар пйесаи М. Бахтӣ «Лаҳзаи ҷовид» образи Оламбибӣ Гадоева ва ҳамкасбонаш инъикос ёфтааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гадоии Деҳлавӣ

**Гадоии Деҳлавӣ** (, **Гадоии Канбу фарзанди Ҷалолии Деҳлавӣ**; ? — 1571) — и форсигӯи Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Дар назди падараш, инчунин баъзе уламои давр улуми мутадовилаи даврро омӯхта, чун шахси донишманд машҳур гардид ва дар Гуҷарот ба тадрис машғул буд. Ба назди ӯ барои аз донишаш баҳравар гардидан аз Варорӯду Ироқ толибилмон меомаданд. Дар миёнсолӣ ба хидмати ҳукамои давр рӯй овард. Дар дарбори Иброҳими Лудӣ, Ҳумоюн, Акбар ба мансаби садорат расида буд. Дар назди Байрамхон — вазири Акбар обрӯю эътибори зиёд дошт. Аз шоирони форсигӯи Ҳиндустон вай танҳо дар ғазал табъозмоӣ кардааст. Намунаҳо аз ашъораш дар тазкираҳову осори таърихӣ (мас., дар «Мунтахабу-т-таворих») ба назар мерасанд. Ба се забон — форсӣ, арабӣ ва урду шеър мегуфт.

Байти зерин аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* دانشنامه ادب فارسی. ادب فارسی در شبه قاره (هند پاکستان و بنگلادش). جلد چهارم، بخش سوم. تهران، 1380 ش.ر

## Сарчашма
*
Искандарун

**Искандарун** (собиқ **Александретта**,  ,    Ἀλεξανδρέττα  —   "Искандарияи Хурд") —  шаҳр ва ноҳияи дар вилояти Ҳатай дар ҷануби Туркия аст.

Бузургтарин шаҳри вилоят ва бандари калон дар соҳили баҳри Миёназамин. Искандарун саноати металлургӣ дорад.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018).

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии ноҳия 
* Сомонаи расмии шаҳр 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Йузғот

**Йузғот** () — шаҳр ва ноҳия дар маркази Туркия, маркази маъмурии вилояти Вилояти Йозгат аст. То соли 2011, дар ин шаҳр 76,745 нафар сокинони шаҳр ва 96,350 нафар дар ноҳия зиндагӣ мекарданд. Масоҳати ноҳия 2054 км² мебошад. 

Шаҳр як маркази муҳими нақлиётӣ аст; дар ин ҷо корхонаи маҳсулоти тарканда ва фабрикаҳо мавҷуданд. Дар наздикии шаҳр ҷойҳои истеҳсоли маъдани сурб ва марганец мавҷуданд. 28 км дуртар аз шаҳр  деҳаи Богазкале аст, ки дар наздикии он ҷо кофтуковҳои харобаҳои Ҳаттус, пойтахти салтанати қадимаи Ҳетти идома доранд . Иқлим континенталӣ аст, ҳарорати миёнаи июл 19,6 °C ва ҳадди миёнаи 25,9 °C, ҳарорати миёнаи январ −1,9 °C ва ҳадди миёнаи ҳадди миёнаи −5,4 °C .

## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018)

## Пайвандҳо
* Вебсайти расмӣ 

## Адабиёт
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Йузғот
Чоршанбе Аловатов

**Чоршанбе Аловатов** (зод. 7 феврали 1998, ноҳияи Шуғнон, ВМКБ, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик, барандаи ҷоизаи асосии озмуни Истеъдодёбии Осиёи Марказӣ (2019).

## Зиндагинома
Чоршанбе Аловатов 7 феврали соли 1998 дар хонадони мусиқидон ва овозхон Ақназар Аловатов дар ноҳияи Шуғнони ВМКБ ба дунё омадааст. Соли 2005 ба мактаби миёнаи № 9-и шаҳри Хоруғ ба номи Алиназар Ақризобеков рафт ва то соли 2008 таҳсилро дар ин мактаб идома дода, ҳамзамон дар Мактаби мусиқии ба номи Қурбон Ноёбшоеви шаҳри Хоруғ таҳсил кард. Аз моҳи сентябри соли 2009 таҳсилро дар мактаби миёнаи № 2-и шаҳри Хоруғ идома дод. Чоршанбе Аловатов моҳи ноябри соли 2010 ба Душанбе омада, аз соли 2010 то соли 2014 дар мактаби рақами 72-и ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе таҳсил кардаст.

Азбаски Чоршанбе Аловатов ба мусиқӣ шавқи зиёд дошт, пас за хатми синфи 9 дар соли 2014 ба Коллеҷи санъати шаҳри Душанбе дохил шуда, соли 2018 онҷоро дар бахши овозхонӣ хатм кард.

Пас аз хатми коллеҷ ба Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон дохил шуда, дар соли 2021 факултаи сайёҳӣ ва меҳмондории ин донишгоҳро хатм кардааст.

## Корнома
Аз соли 2018 дар Оркестри давлатии симфонии Тоҷикистон ба ҳайси овозхон кор мекунад. Дар аксари чорабиниҳои фарҳангии давлатӣ сафарҳои ҳунарии берун аз Тоҷикистон, аз ҷумла дар Рӯзҳои фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Узбакистон, Туркманистон, Белорус ва Русия ширкат карда, фарҳанги миллии Тоҷикистонро муаррифӣ кардааст.

## Таронашиносӣ
* 2019 — Табиби моҳир (бозхонии суруди Орун Афшор)
* 2020 — Масти ту ҳастам (тарона ва оҳанги Самандар Пулодов)
* 2020 — Гул дона-дона (таронаи мардумӣ)
* 2020 — Танҳо дар ёд — (бо Мадина Акназарова, тарона ва ҳанги гурӯҳи Парем)
* 2021 — Дилбар (тарона ва оҳанги Чоршанбе Аловатов)
* 2021 — Попурӣ (шеъри Саъдӣ ва оҳанги мардумӣ)
* 2021 — Медонӣ ё не (тарона ва оҳанги Толибшоҳ Саодатқадамов)
* 2021 — Меёбӣ маро (тарона ва оҳанги Чоршанбе Аловатов)
* 2023 — То само (тарона ва оҳанги Чоршанбе Аловатов)
* 2023 — Аз куҷоӣ (тарона ва оҳанги Чоршанбе Аловатов)
* 2023 — Афсона шав (шеъри Мавлоно ва оҳанги Самандар Пулодов)

## Ҷоизаҳо
* 2011 — дипломи ҷои аввали озмуни «Овози тиллоӣ», дар жанри «Фалак»;
* 2014 — дипломи озмуни Фестивали истеъдодҳои ҷавон дар шаҳри Душанбе «Шукуфаҳои пойтахт»;
* 2017 — дипломи ҷои аввали озмуни «Парвин» дар бахши овозхонӣ;

* 2019 — дипломи ҷои аввали озмуни «Bob Music Awаrds 2019» барои «Беҳтарин овоз»;

* 2019 — дипломи озмуни «Тоҷикистон, Ватани азизи ман»;
* 2019 — барандаи ҷоизаи асосии озмуни «Central Asia’s Got Talent» ва 10 миллион тангаи қазоқӣ, дар байни 4 кишвари Осиёи Марказӣ;
* 2021 — барандаи ҷоизаи TОП-50.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Изник

**Изник** (, )  — шаҳр ва ноҳия дар Туркия вилояти Бурса, ки дар замонҳои қадим — шаҳри Никея гузашт. Шаҳр дар соҳили шарқии кӯли Изник ҷойгир аст. Ҷолибияти асосии шаҳр деворҳои қалъаи Византия мебошад. Аҳолӣ тақрибан 15, 000 нафарро ташкил медиҳад.
 
## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018).
 
## Сурат
марказ|мини|450x450пкс|<center> Намуди Изники муосир. </center>

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии шаҳр 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Изник
Гадолинит

**Гадолинит** (аз номи маъданшинос Гадолин) — минерал. Формулаи кимиёиаш Ce,La,Nd,Y)2FeBe2Si2O10

Таркиби кимиёии гадолинит доимӣ нест — миқдори ҷузви асосии он, бахусус FeO, хеле тағйир меёбад. Асосан аз силикатҳо, стерий, лантан, неодим, иттрий, бериллий ва оҳан иборат аст. Инчунин торий, баъзан уран дорад. Сохтори кристаллбандиаш моноклиналӣ. Рангаш сиёҳ, дорчинӣ, сурхи сиёҳтоб, ҷилояш шишагуни равғанӣ. Сахтиаш 6,5-7. Вазни хоссаш 4-4,3. Шикасташ ковок, пулакчамонанд, баъзан каҷхатта. Маъмулан дар намуди массаи зич, баъзан дар шакли кристаллҳо вомехӯрад. Кристалли хеле камёб аст. Баъзан ҳаҷмаш хеле бузург мешавад. Вазни баъзе кристаллҳои ташаккулнаёфта то ба 80 кг мерасад (Барингер — Хил, ИМА). Дар порфир (санги самоқ)-и кварсӣ дар Гуассо-ал-Монтеи Итолиё, Финбо, Иттербю ва Фалунии Шветсия, Гиттероёи Норвегия, Силезия, ИМА, нимҷазираи Колски Русия вомехӯрад. Истихроҷи саноатии он барои истеҳсоли торий, уран ва аносири нодир истифода мегардад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Метамиктные минералы
Гурӯҳ:Минералҳои торий
Гурӯҳ:Силикатҳо (минералҳо)
Гурӯҳ:Минералҳои серий
Гурӯҳ:Минералҳои иттрий
Гурӯҳ:Минералҳои бериллий
Гурӯҳ:Минералҳои лантан
Гаждаҳам

**Гаждаҳам** (; дар баъзе нусхаҳои «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ **Каждаҳам** омадааст) — яке аз ашхоси «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, паҳлавон, диждор. Дар «Шоҳнома» номи ӯ бори аввал дар замони подшоҳии Нӯзар омадааст. Афросиёб ба Эрон ҳуҷум мекунад. Барои ба ҷойи амн бурдани занҳову фарзандони шоҳ Қоран мутасаддӣ мешавад, диждор Гаждаҳам мебошад:

Замони ҳуҷуми Суҳроб ба Эрон Гаждаҳам диждори Дижи Сапед аст. Духтараш — Гурдофарид ба набарди Суҳроб меравад, вале ба зӯри бозуи вай тоб наоварда, ба диж бармегардад. Гаждаҳам ба Ковус (Кайковус) нома нигошт ва аз ӯ дархост кард, ки барои ҳимояи Эрон Рустамро даъват бикунад. Ба асари ҳамин номаи Гаждаҳам Гев барои овардани Рустам меравад ва Рустам ба Эрон меояд.

Дар замони подшоҳии Кайхусрав низ аз Гаждаҳам ёд шудааст. Кайхусрав пеш аз оғози ҷанг бо Афросиёб паҳлавонони лашкарашро мешуморад:

Дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ Гаждаҳам инчунин падари Густаҳам хонда шудааст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фирдавсӣ Абулқосим. Шоҳнома. Ҷ. 1, Д., 2007; Ҷ. 2, Д., 2007; Ҷ. 3, Д., 2008;
* جهاگیری علی. فرهنگ نامهی شاهنامه. تهران، ۱۳۶۹ ش.؛
* عادل محمد رضا. فرهنگ جامع نامهای شاهنامه. تهران،۱۳۷۲ ش.
* حسین شهیدی مازندرانی (بیژن). فرهنگ شاهنامه. نام کسان و جایها. تهران، ۱۳۷۷ ش.؛
* دانشنامۀ دانشگستر. جلد ۱۴، تهران، ۱۳۸۹ ش.ر

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Асотири эронӣ
Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Ҳисгар

мини|Чанд навъи ҳисгари нурӣ
**Ҳисгар**, **сенсор** () — абзоре аст, ки ба як муҳаррики физикии хос вокуниш нишон медиҳад ва як сигнали электрикии қобили андозагирӣ тавлид мекунад. Ҳисгарҳо метавонанд механикӣ, электрикӣ, миғнотисӣ ва нурӣ шаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳисгарҳо
Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ
Нигора Холова

**Нигора Холова** (тав. 25 декабр 1989, ноҳияи Рӯдакӣ, НТҶ, Тоҷикистон) — овозхони попи эстрадаи тоҷик. Духтари сароянда Исматулло Холов мебошад.

## Зиндагинома
**Нигора Холова** 25 декабри 1989 дар ноҳияи Рӯдакӣ дар оилаи овозхони тоҷик Исматулло Холов таваллуд шудааст. Ӯ овони кӯдакиро низ дар ноҳияи мазкур паси сар намудааст. Нигора дар мактаби миёнаи рақами №1-и ба номи А.С.Пушкин таҳсил намуда соли 2005 онро хатм намудааст.

## Эҷодиёт
Нигора аз синни панҷсолагӣ ба сурудхонӣ оғоз намудааст. Ӯ ғолиби озмуни байналмилалии "Золотой птенец" -и сол гардид ва инчунин дар барномаи "Суруди сол" 2009,2010,2011 ва 2012 интихоб шуда,ҷоизаҳои гуногунро ба даст овардааст. Нигора Холова бо фаромни Президенти Ҷуҳурии Тоҷикистон – муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо медали «Хидмати шоиста»
мушарраф гардонида шудааст. 
Аввалин суруде, ки Нигора дар саҳна иҷро намудааст ин суруди «Гуям ё нагуя» мебошад, ки дар он вақт ӯ ҳамагӣ 11 сол дошт. Ин суруд Нигораро ба тоҷикистониён муаррифӣ намудааст. Ӯ то ҳол зиёда аз 50 сурудро бо забонҳои тоҷикӣ, ӯзбекӣ ва лаҳҷаӣ форсӣ иҷро намудааст.

## Беморӣ
Нигора аз хурдӣ ба бемории дил гирифтор буд ва дар беморхона табобат мегирифт. Ӯро дар беморхона президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон, ки барои дидан аз вазъияти беморхона ба онҷо омада буд, дида аз бемории Нигора огоҳ шуд ва ба ӯ кумак намуд. Нигор имрӯз бо дастгирии президенти мамлакат шифо ёфта дар саҳна тоҷик дурахшон мебошад.

## Оила
Падари Нигора Исматулло Холов ва бародараш Суруш Холов низ овозхонҳои машҳури тоҷик мебошанд. 
Нигора рӯзи 27 июн 2014 ба писари Зиёратшо Саъдулло – вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Шаҳбоз, ки писархолааш мешавад ба шавҳар баромадааст. Дар маросими туй сарояндаҳои машҳури Тоҷикистон аз қабили: Садриддин Наҷмиддин, Шабнами Сурайё, Нобовар Чаноров ва дигарон иштирок намуданд. Нигора 12 феврали соли 2016 духтарчае таваллуд намуд, ки ба ӯ Амира ном гузоштанд.
## Сурудҳо
* Бачаи ошиқ
* Боз биё
* Дарди ниҳон
* Попурӣ
* Санамҷон
* Тани танҳо 
* Ҳамсоябача
* Шабона
* Шаҳр холӣ
* Гуларусак
* Асири ишқ...

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Кӯдакон-сарояндаҳои Тоҷикистон
Қайсари

чап|мини|300x300пкс|Шаҳри Қайсари
**Қайсари**  () — шаҳр, маркази маъмурии вилояти Қайсарии Туркия мебошад. Ин шаҳр дар канори вулкони Арҷиос дар 5 километрии ҷанубу шарқи Анқара ҷойгир шудааст.

## Иқлим
Кайсари дорои иқлими гарми баҳри Миёназамин аст ва дар тобистон ҳароратҳои хеле гарм ва хушк ва зимистонҳои сард ва нам  дорад. Ҳарорати ҳавои шаҳр дар зимистон баъзан ба -30&nbsp;°C, гармтарин июл +35, °C  дараҷа мебошад. 
## Аҳолӣ
Аҳолии феълии шаҳр тахминан 1 389 680 (2018) нафар буд, асосан миллати туркҳо мебошанд.
## Иқтисод
Ба туфайли сиёсати либерализатсияи иқтисодӣ, ки дар солҳои 1980-ум ҷорӣ карда шуд, мавҷи нави тоҷирон ва саноатчиёни Кайсари ба пешгузаштагони худ пайваст. Аксари ин саноатчиёни нав Кайсариро ҳамчун асоси тиҷорат барои худ интихоб мекунанд. Дар натиҷаи такмил додани инфрасохтор, шаҳр аз соли 2000 ин ҷониб ба пешрафти назарраси саноат ноил гашт ва яке аз шаҳрҳои калидии тавсифкунандаи синфи палангҳои Анатолиё бо муҳити мусоид, бахусус барои корхонаҳои хурду миёна мебошад.

Кайсари инчунин яке аз ширкатҳои муваффақи мебел дар Туркия шуд ва дар соли 2007 беш аз як миллиард доллар даромади содиротӣ ба даст овард. Минтақаи озоди Кайсари, ки соли 1998 таъсис ёфтааст, имрӯз зиёда аз 43 ширкатро бо сармоягузории 140 миллион доллар дорад. 
марказ|мини|650x650пкс|<center>Шаҳри Кайсари </center>   
## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Шаҳрҳои миллионери Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Қайсари
Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон

**Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон** — паёми ҳарсолаи сарвари давлати Тоҷикистон ба порлумони кишвар, ки дар он президент ба масоили сиёсати дохиливу хориҷии кишвар дахл намуда, самтҳои асосии рушди иқтисод, бахши иҷтимоъӣ ва ҷомеъаро дар соли оянда муайян мекунад.

## Феҳристи паёмҳо
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 16 апрели соли 2005
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 апрели соли 2006
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 апрели соли 2007
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 25 апрели соли 2008
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 апрели соли 2009
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 24 апрели соли 2010
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 апрели соли 2011
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 апрели соли 2012
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 23 апрели соли 2014
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 23 январи соли 2015
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 январи соли 2016
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 22 декабри соли 2016
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 22 декабри соли 2017
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 декабри соли 2018
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 декабри соли 2019
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 январи соли 2021
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 декабри соли 2021
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 23 декабри соли 2022
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 декабри соли 2023
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 декабри соли 2024
* Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 16 декабри соли 2025

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Паёмҳо
Гурӯҳ:Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
Алифбои нави ӯйғурӣ

**Uyghur Yëngi Yëziqi** (кутоҳ **UYY**, ҳақиқатан **Алифбои нави ӯйғурӣ**) ё **Uyƣur Yengi Yeziⱪi** (, *Йеңи Йезиқи*, *Yëngi Yëziqi*; , пинин: *Xīnwéiwén*, аксар вақт хато **Yengi Yeziⱪ** или **Yengi Yezik̡**) — хати лотин, ки барои навишти забони ӯйғурӣ дар солҳои 1965 - 1982 асосан барои ӯйғурҳои Чин истифода бурда мешуд. Аммо истифодаи хати арабӣ паҳншудатар буд. 

## Таърих
Он тақрибан дар соли 1959 сохта шуда, алифбои кириллии уйғурро, ки пас аз эълони ҶХЧ дар соли 1949 дар Хитой истифода шуда буд, иваз кард. Ин ҳоло алифбои расмии уйғурҳо дар Хитой аст, аммо пас аз дубора алифбои арабии уйғурҳои арабӣ дар соли 1982, истифодаи алифбо коҳиш ёфт, ки дар натиҷа аксарияти уйғурҳо алифбои арабии уйғурро истифода мебаранд  . 

## Алифбо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Алифбоҳо
Гурӯҳ:Забонҳои Авруосиё
Гурӯҳ:Забони ӯйғурӣ
Уйғурӣ
Тахти Қубод

**Тахти Қубод** — димнаи атиқаест дар ноҳияи Қубодиёни вилояти Хатлон, дар соҳили рости дарёи Аму.

Солҳои 1950—51 як гурӯҳ кормандони Экспедисияи археологии Тоҷикистон бо роҳбарии М. М. Дяконов тадқиқ намуд. Тахти Қубод росткунҷа буда, аз куҳандиз ва бошишгоҳи на он қадар калони атрофи он иборат аст. Тахти Қубод борҳо дар адабиёти илмии тореволюсионию советӣ зикр шудааст. Олимон тахмин мекунанд, ки аз харобаҳои ёдгорь эҳтимол хизонаи Амударё ёфт шуда бошад.

Бинобар ин димна диққати онҳоро ба худ ҷалб намуд. Аз Тахти Қубод маснуоти гуногуни сафолӣ, пойсутунҳои сангӣ, дошхо ёфт шуданд, ки онҳо ба давраи атиқа мансубанд. Баъзе муҳаққиқон ақида доранд, ки Тахти Қубодро ҳамчун қалъа истифода бурда, гузаргоҳи дарёи Амуро аз ҳуҷуми душманон муҳофизат мекардаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Боғи Дӯстии халқҳо

**Боғи дӯстии халқҳо (Боғи ба номи Фирдавсӣ)** дар қисми ҷанубии соҳили рости шаҳри Душанбе, дар маркази мавзеъҳои истиқоматӣ ҷойгир мебошад.

## Хусусият
Боғи дӯстии халқҳо ягона ансамбли боғӣ дар ҷануби шаҳри Душанбе мебошад. Боғи марказӣ паркро аз шимол ба ҷануб буридааст. Маркази композитсионии ансамбли боғ як ҳавзи сунъӣ мебошад, ки тақрибан 30% ҳудуди онро фаро мегирад. Майдончаҳои сабз дар қисматҳои гуногуни боғ онро ба майдонҳои беруна, ниҳолхона ва соҳил тақсим мекунанд. Даромадгоҳи асосӣ ба боғ аз тарафи кӯчаи Фирдавсӣ дар шакли хиёбони васеъ пешбинӣ шудааст. Дар тарафи шимол, боғ бо хиёбони А. Ҷомӣ . Дар шарқ марказҳои бозорҳои Саховат, Панҷшер ва Ганҷина мавҷуданд. Қисми ғарбии боғро нонвойхона ва кохи "Тоҷикистон" ишғол мекунанд. Тарабхона ва қаҳвахонаи "Истаравшан", ки дар соҳили дарё сохта шудааст, ба хиёбони Ҷомӣ нигаронида шудааст. Дар пеши фасли асосии ин бино як фаввораи бисёрқаврӣ мавҷуд аст.

Дар меҳвари хиёбони асосӣ, дар қисми ҷанубии парк, муҷассамаи А. Фирдавсӣ. Боғ ландшафт карда, бо тамошобоб ва шаклҳои гуногуни меъморӣ муҷаҳҳаз шудааст.

## Таърих
Боғ дар солҳои 1970-ум тибқи лоиҳаи дастаи муаллифони Донишкадаи Душанбегипрогор (меъморон Р. Д. Каримов ва Ш. М. Каримов) сохта шудааст. Ифтитоҳи боғ дар Душанбе ба таърихи 30-солагии Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945 рост омад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
Салия Мамадҷонова, Рустам Муқимов. Меъморӣ ва рушди шаҳрдории Душанбе (таърих, назария ва амалия). - Душанбе, 2008, саҳ. 278-279.
Гурӯҳ:Боғҳои Душанбе
Гурӯҳ:Душанбе