Зарафшон (корхонаи заршӯӣ)

**Зарафшон** (*ҶММ КМ «Зарафшон»*) — корхонаи истеҳсоли тилло дар ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғди Тоҷикистон.

## Таърих
Сохтмони Комбинати тиллои Тоҷик (ТЗРК) соли 1981 оғоз гардида, соли 1990 ба итмом расид, ки дар асоси он бо қарори Шӯрои вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон 31 майи соли 1994  миёни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати саноати кӯҳии Бритониёи Кабир «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД» («Commonwealth & British Mineral Ltd») Корхонаи муштараки «Зарафшон» таъсис ёфт. Корхона дар шаҳраки Суғдиёни шаҳри Панҷакент, дар водии Зарафшони вилояти Суғд ҷойгир аст. Масоҳати умумии корхона 2672,86 га. Ба КМ «Зарафшон» иҷозатнома (литсензия) барои анҷом додани корҳои геологӣ-иктишофӣ дар майдони 300 ҳазор га дода шудааст. Манбаи асосии ашёи хоми корхона — кони маъдани «Тарор», конҳои кушоди «Ҷилав», «Олимпӣ» ва «Хирсхона». Тибқи оинномаи КМ «Зарафшон» мақсади асосии он истихроҷ, коркард ва истеҳсоли маъданҳое мебошад, ки дар таркибашон тилло, нуқра, мис, филизоти қимат ва ранга доранд. КМ «Зарафшон» инчунин сертификату иҷозатномаҳо, аз қабили ҳуқуқи истифодаи замин, фаъолияти геодезӣ, сохтмону васлкунӣ, нигоҳдории маводи хатарноку тарканда, ҷалби қувваи кории хориҷӣ ва ғайра дорад.

Соли 2007 ҳиссаи Ширкати саноати кӯҳии «Коммонвелс энд Бритиш Минерал ЛТД»-ро Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии «Тзинфен»-и Ҳонконг («Zijin Mining Group Co Ltd»)-и ҶХХ харидорӣ кард. Тибқи иқтибос аз Феҳрасти ягонаи давлатӣ шахсони ҳуқуқии саҳмдори КМ «Зарафшон» аз ҷониби сармоягузор (инвестор)-и хориҷӣ Ширкати байналмилалии саноати кӯҳии Хитой «Тзинфен»-и Ҳонконг бо саҳми 75 дарсад ва аз Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон бо саҳми 25 дарсад мебошанд.

27 августи соли 2008 «Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ширкати Хитоии «Корпоратсияи саҳомии саноатии кӯҳии Сызин Лимитед Со, LTD» ба имзо расонида шуд. Мақсад аз ба имзо расонидани «Ёддошти тафоҳум» ин мусоидат намудан ба рушди "Ҷамъияти масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки «Зарафшон» ҷиҳати таҷдид ва азнавсозии он, афзун намудани истеҳсоли металлҳои қимматбаҳою ранга дар ҷумҳурӣ буд..

Соли 2011 фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 2000 тн маъдан дар як шабонарӯз, соли 2013 коргоҳ (сех)-и холисгардони (аффинаж)-и тилло ва соли 2015 фабрикаи заршӯии нав бо иқтидори коркарди 10000 тн маъдан дар як шабонарӯз ба кор оғоз карданд.

ҶММ КМ «Зарафшон» бо технологияи муосири чинӣ муҷаҳҳаз аст. Маҳсулоти асосиаш сабикаи тилоӣ мебошад, ки онро асосан дар дохили ҷумҳурӣ Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон харидорӣ мекунанд. ҶММ КМ «Зарафшон» соли 2016-ум 3,3 тн тилло истеҳсол кардааст. Ҳоло дар корхона 2171 коргар дар ду баст кор мекунад, ки 2116 нафари онҳо шаҳрвандони Тоҷикистон ва 55 нафарашон шаҳрвандони хориҷӣ мебошанд. Директори «Зарафшон» Чжан Шундин (аз 2015) буд..
Фабрикаи дуюми ҶДММ Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” октябри соли 2015 ба кор даромад. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1 миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна тиллои холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард мекард. 

Дар корхонаи муштараки  "Зарафшон" танҳо ду коргоҳ фаъолият мекард, ки имкон дошт то 4 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард намояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2007 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1994 дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2008 дар Тоҷикистон