Telegram

**Telegram** — хизмати паёмрасони фаврӣ ва шабакаи иҷтимоии абрӣ ва бисёрплатформавӣ мебошад. Telegram имкон медиҳад корбарон паёмҳо, расмҳо, видео ва файлҳоро мубодила кунанд, занги овозӣ ва тасвирӣ кунанд ва дар гурӯҳҳо ва каналҳо иштирок намоянд. То моҳи марти 2025 Telegram зиёда аз **1 миллиард корбари фаъоли моҳона** дорад.

## Таърих

### Таъсис (2013)
Telegram дар соли 2013 аз ҷониби бародарон Павел Дуров ва Николай Дуров таъсис ёфт. Пештар ин бародарон шабакаи иҷтимоии ВКонтакте (VK) — бузургтарин шабакаи иҷтимоии Россия — ро таъсис дода буданд, аммо онро дар соли 2014 тарк карданд, зеро ҳукумати Россия кӯшиш мекард назорати шабакаро ба даст гирад.

Nikolai Durov протоколи MTProto — асоси техникии Telegram — ро эҷод кард, дар ҳоле ки Pavel Durov тавассути фонди Digital Fortress маблағгузорӣ кард. Telegram 14 августи 2013 барои iOS ва 20 октябри 2013 барои Android нашр шуд.

### Рушд ва қароргоҳ
Пас аз тарк кардани Россия дар соли 2014, Павел Дуров бо гурӯҳи хурди барномасозон — 15 нафар — аз кишвар ба кишвар кӯч кард. Дар соли 2014 штаб-квартира дар Берлин ҷойгир шуд, аммо зуд ба юрисдиксияи дигар кӯч карда шуд. Аз соли 2017 Telegram дар Дубай, Аморатҳои Муттаҳидаи Арабӣ ҷойгир аст.

Telegram ҳамчун ширкат дар Ҷазираҳои Британияи Вирҷин ва ҳамчун ООО дар Дубай сабти ном шудааст. Марказҳои маълумотии он дар чандин кишвари ҷаҳон паҳн шудаанд.

### Афзоиши корбарон
Telegram ба суръат афзуд: дар октябри 2013 — 100 ҳазор корбари рӯзона; феврали 2016 — 100 миллион корбари моҳона; декабри 2020 — 500 миллион; июни 2022 — 700 миллион. Дар январи 2021 Telegram маъмултарин барнома дар ҷаҳон буд ва зиёда аз 1 миллиард бор боргузорӣ шуд.

Дар марти 2025 Павел Дуров эълон кард, ки Telegram ба **1 миллиард корбари фаъоли моҳона** расидааст. Ҳиндустон бузургтарин бозори Telegram мебошад.

## Хусусиятҳо

### Паёмрасонӣ
Telegram имкон медиҳад паёмҳои матнӣ, расмҳо, видео, файлҳо (то 2 ГБ, бо Telegram Premium — то 4 ГБ), паёмҳои овозӣ ва видеоиро фиристод. Паёмҳо дар фазои абрӣ нигоҳ дошта мешаванд ва дар ҳама дастгоҳҳои корбар ҳамоҳанг мегарданд.

### Каналҳо ва гурӯҳҳо
Telegram имкони сохтани **каналҳо** (барои пахши якҷониба ба шумораи номаҳдуди обунашавандагон) ва **гурӯҳҳо** (то 200 000 узв) медиҳад. Каналҳо ба микроблогҳои маъмул табдил ёфтаанд.

### Рамзгузорӣ
Telegram дар занги овозӣ ва тасвирӣ рамзгузории ''end-to-end'' истифода мебарад. Дар чатҳои хусусӣ имкони фаъол кардани **Чати махфӣ** (Secret Chat) бо рамзгузории пурра мавҷуд аст. Чатҳои оддӣ дар сервери Telegram нигоҳ дошта мешаванд ва рамзгузории клиент-сервер доранд.

### Ботҳо
Telegram дорои API-и ботҳо мебошад, ки ба таҳиягарон имкон медиҳад барномаҳои автоматии дохили мессенҷерро созанд. Ботҳо барои хизматрасонӣ, бозиҳо, супоришгирӣ ва ғайра истифода мешаванд.

### Telegram Premium
Дар июни 2022 Telegram нақшаи обунаи пулакии **Telegram Premium** муаррифӣ кард, ки ба корбарон имтиёзҳои иловагӣ — аз ҷумла файлҳои то 4 ГБ, стикерҳои аниматсионии эксклюзивӣ ва суръати боргузории баландтар — медиҳад.

## Дастрасӣ
Telegram барои системаҳои амалиётии зерин дастрас аст:
* Android
* iOS
* Windows
* macOS
* Linux
* Браузерҳои веб (telegram.web.app)

Барои сабтнам шудан корбар бояд рақами телефон дошта бошад.

## Масъалаҳои ҳуқуқӣ

### Баста шудан дар Россия (2018–2020)
Аз 16 апрели 2018 то 18 июни 2020 Telegram дар Россия мамнӯъ карда шуд. Сабаб: Telegram рад кард ки калидҳои рамзгузориро ба Хадамоти Амнияти Федерали Россия (ФСБ) диҳад. Дар ниҳоят Россия мамнӯъиятро бардошт, зеро амалан иҷро кардани он ғайриимкон буд.

### Дастгирии Павел Дуров (2024)
Дар августи 2024 Павел Дуров дар Фаронса дастгир шуд. Мақомоти фаронсавӣ ӯро дар алоқа бо сӯиистифода аз Telegram барои амалиёти ғайриқонунӣ муттаҳам карданд. Дуров баъдтар озод шуд.

## Ҳамчунин нигаред
* WhatsApp
* Viber
* Signal
* ВКонтакте

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Telegram
* Блоги расмии Telegram

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нармафзорҳои Андроид
Гурӯҳ:Паёмрасонҳои фаврӣ
Гурӯҳ:Шабакаҳои иҷтимоӣ
Гурӯҳ:Нармафзорҳои iOS
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2013