Данте Алигери

**Данте Алигери** ( , номи пурраи *Дюранте ди Алигери дегли Алигери* ; даҳрӯзаи охири моҳи май   — шаби 13 ба 14 сентябри соли 1321 ) —  итолиёӣ , мутафаккир, илоҳиётшинос, яке аз асосгузорони забони адабии итолиёӣ, шахсияти сиёсӣ . Офарандаи « Комедия » (баъдтар лақаби «Мазҳакаи илоҳӣ»-ро гирифтааст, ки аз ҷониби Боккаччо муаррифӣ шудааст), ки синтези фарҳанги асримиёнагиро таъмин кардааст  ; «Мазҳакаи Илоҳӣ» яке аз асарҳои пояҳои адабиёти Ғарб ба шумор меравад .

Ӯ яке аз машҳуртарин ва бонуфузтарин шоирони Ғарб мебошад .

## Зиндагинома

### Дар Флоренсия
Тибқи ривояти оилавӣ, аҷдодони Данте аз оилаи румии Элисей буданд, ки дар таъсиси Флоренсия ширкаат кардаанд. Каччагвида, бобокалони бузурги Данте, дар лашкаркашии Конрад III (1147–1149) иштирок карда, аз ҷониби ӯ ба унвони ритсарӣ мушарраф шуда, дар ҷанг бо мусулмонон кушта шудааст. Каччиагвида бо хонуме аз оилаи ломбардии Алдигиери да Фонтана издивоҷ карда буд. Номи "Алдигиери" ба "Алигери" табдил ёфт; ин номи яке аз писарони Каччиагвида буд. Ин писари Алигери, Беллинсионе, бобои Данте, ки дар давраи муборизаи Гвелф-Гибеллин аз Флоренсия бадарға шуда буд, соли 1266, пас аз шикасти Манфреди Ситсилия дар Беневенто, ба зодгоҳаш баргашт. Алигери II, падари Данте, зоҳиран дар муборизаи сиёсӣ иштирок накардааст ва дар Флоренсия монд.
[чап|мини|371x371пкс|Данте дар фреска дар Вилла Кардуччо аз ҷониби Андреа дел Кастано ( [Соли 1450|1450, Галереяи Уффизи )]]
рост|мини|379x379пкс|«Ҳаёти нав оғоз мешавад» (Данте ва Беатрис дар боғ). Рассом Чезаре Саккаҷӣ, 1903
Соли таваллуди дақиқи Данте маълум нест. Тибқи гувоҳи Боккаччо, Данте моҳи майи соли 1265 таваллуд шудааст. Дар бораи худ (Мазҳакаи, Биҳишт, 22) худи Данте хабар дод, ки дар соли 1265 дар зери бурҷи Ҷавзо  таваллуд шудааст, ки аз 18 (22) май то 17 (21) июн идома дошт. Дар манбаъҳои муосир бештар санаҳои нимаи дуюми майи соли 1265 оварда шудаанд. Ҳамчунин маълум аст, ки Данте 25 марти соли 1266 (дар рӯзи шанбеи аввали ҳавасманд) бо номи Дуранте таъмид гирифтааст.

### Марг
мини|213x213пкс|Мақбараи Данте дар Равенна
мини|199x199пкс|Сенотаф ба ифтихори Данте дар Флоренсия
Тобистони соли 1321, Данте ҳамчун сафири ҳокими Равенна, барои музокироти сулҳ бо Ҷумҳурии Сент-Марк ба Венетсия сафар кард. Дар сафари бозгашт, Данте гирифтори бемории вараҷа шуд ва шаби 13 ба 14 сентябри соли 1321 дар Равенна вафот кард.

Данте дар Равенна дафн карда шуд. Мақбараи боҳашамате, ки Гвидо да Полента барои ӯ тарҳрезӣ карда буд, ҳеҷ гоҳ сохта нашудааст; мақбараи кунунӣ (инчунин "мақбара" номида мешавад) соли 1780 сохта шудааст.

Соли 1519, бо пешниҳоди Микеланҷело, Папа Лео X ба интиқоли хокистари Данте ба Флоренсия розӣ шуд, аммо вақте ки тобут расид, он холӣ буд; аммо, дар Базиликаи Санта Кроче як кенотаф сохта шуд, ки то имрӯз боқӣ мондааст.

### Хронологияи мухтасари ҳаёт ва кор

* 1265 — таваллуд.
* 1274— вохӯрии аввал бо Беатрис .
* 1283 —вохӯрии дуюм бо Беатрис.
* 1290 — Марги Беатрис.
* 1292 — эҷоди достони «Ҳаёти нав» («La Vita Nuova»).
* 1296/97 — аввалин зикри Данте ҳамчун як шахсияти ҷамъиятӣ.
* 1298 - издивоҷ бо Ҷемма Донати.
* 1300/01 — Мурси Флоренсия .
* 1302 — аз Флоренсия ронда шуд.
* 1304-1307 — рисолаи " Зиёфат ".
* 1304-1306—рисолаи « Дар бораи балоғати халқӣ ».
* 1306—1321 — эҷоди Мазҳакаи Илоҳӣ.
* 1308/09 — Париж .
* 1310/11 — бозгашт ба Италия .
* 1315 —тасдиқи ихроҷи Данте ва писаронаш аз Флоренсия.
* Солҳои 1316-1317— дар Равенна маскан гирифт.
* 1321 —Чӣ тавр сафири Равенна ба Венетсия меравад.
* Шаби 13 сентябр ба 14 сентябри соли 1321, ӯ дар роҳ ба сӯи Равенна вафот мекунад.

## Ҳаёти шахсӣ
чап|мини|280x280пкс|Ёдгории Данте, соли 1865, Флоренсия. Асари ҳайкалтарош Э. Пацци.
Дар шеъри худ "Зиндагии нав", Данте аввалин ишқи ҷавонии худ, Беатрис Портинариро, ки соли 1290 дар синни 24-солагӣ вафот кард, васф кардааст. Данте ва Беатрис ба рамзҳои ишқ табдил ёфтанд, ба монанди Петрарка ва Лаура, Тристан ва Изолда ва Ромео ва Ҷулетта.

## Библиография

### Эссеҳо

* 1292 « Ҳаёти нав » (  )
* 1306-1321 « Мазҳакаи илоҳӣ » - (  ):
** *Ҷаҳаннам,*
** *[[Барзах (Мазҳакаи илоҳӣ)|Барзах,]]*
** *Биҳишт*
* 1304-1307 « Зиёфат » (италиявӣ )  )
* 1304-1306 « Дар бораи балоғати мардумӣ », рисола ( аз лотинии dubia  )

мини|316x316пкс|''De vulgari eloguetia'', 1577

* « Эклогҳо » (  )
* «Паёмҳо» (  )
* «Гул» (  ( Романси гули садбарг ), достоне, ки аз 232 сонет иборат аст, ки бар пояи « *Роман де ла* Роза» (романи рамзии фаронсавии асри 13 ) навишта шудааст.
* 1310-1313 «Монархия », рисола (  )
* «Детто д'Амор» шеърест, ки бар пояи достони «Романси гул» (  навишта шудааст. )
* «Масъалаи об ва замин», рисола ( лотинии dubia  )
* «Шеърҳо» (  )
** Шеърҳои давраи Флоренсия:
** *Сонетҳо*
** *Канзон*
** *Балладаҳо ва бандҳо*
** Шеърҳое, ки дар муҳоҷират навишта шудаанд:
** *Сонетҳо*
** *Канзон*
** *Шеърҳо дар бораи хонуми сангӣ*
* Ҳарфҳо

## Хотирот
мини|210x210пкс|Лифофаи почта бо Данте. Русия, 2015

## Ҷусторҳои вобаста

* Эҳё
* Дантеди
* (2999) Данте

## Эзоҳ
**Тафсир****Эзоҳ**

## Адабиёт

## Пайвандҳо

* Данте Алигьери. Монархия
* Операи Данте Омния
* Ҷаҳони Данте
* Комедияи илоҳӣ бо шарҳи Лозинский ва тасвирҳои Густав Доре дар китобхонаи mobook.ru  (пайванди дастнорас)
* Комедияи илоҳӣ бо шарҳи Лозинский ва тасвирҳо аз Густав Доре онлайн .RU
* Шеър бо забони русӣ   
* Шеър бо забонҳои итолиёвӣ ва англисӣ 
* DANTE E GLI STUDI DANTESCHI Пилщиков: Каталоги шарҳи захираҳои онлайн оид ба омӯзиши Данте ва Данте
* Офарандаи "Комикаи илоҳӣ" чеҳраеро пайдо кардааст.   
* Данте Алигери
* Дар китобхонаи Институти давлатии илмҳои гуманитарии Русия (пайванди дастнорас)  
* 
Гурӯҳ:Шоирони асри ХIV
Гурӯҳ:Шоирони Итолиё
Гурӯҳ:Нависандагони асри ХIV
Гурӯҳ:Нависандагони асри XIII
Гурӯҳ:Нависандагони Итолиё
Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1321
Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1265
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода