open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гази электронӣ

**Гази электронӣ** — модели назариявиест, ки ҳолати электронҳои ноқилиятро дар ноқилҳои электронӣ шарҳ медиҳад.

Дар модели гази электронӣ таъсири мутақобилаи кулонии байни электронҳоро ба назар намегиранд. Электронҳо дар майдони даврии панҷараи кристаллӣ ҳаракат мекунанд, аз ин сабаб вазъи электрони алоҳидаро ба тавассути квазиимпулси он р ва рақами соҳаи энергетикӣ s муайян кардан мумкин аст. гази электронӣ гази фермионҳо мебошад. Зарраҳои гази электронӣ дар фононҳо ва баъди бо ҳам бархӯрдан (пошхӯрии байниэлектронӣ), инчунин дар ҳар гуна нақси панҷараи кристаллӣ пароканда мешаванд. Аз ин рӯ, онҳо дарозии ниҳоии дави озод l ва давраи ниҳоии зист т=l/и (суръати гармоии электрон) доранд. Бисёр нишондодҳои термодинамикӣ ва кинетикии ноқилҳои электронӣ аз рӯйи модели гази электронӣ муайян карда мешаванд. Дар баъзе мавридҳо (дар нимноқилҳо) ҳарорати гази электронӣ метавонад аз ҳарорати панҷара фарқ дошта бошад. Газҳои электронии филиз ва нимноқилҳо (хусусан дар майдони магнитии доимӣ) аз таъсири майдонҳои электромагнитии баландбасомад чун плазмаи электронӣ ё электронию ҷавфӣ амал мекунанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Газҳо
Мармарис

мини|322x322пкс| Муҷассамаи Камол Отатурк дар саҳни Мармарис
**Мармарис** (   Мармарис ) — шаҳр-бандар ва макони осоишгоҳҳо дар Туркия аст. Маркази маъмурии ноҳияи ҳамном. Он дар соҳили Баҳри Миёназамин дар ҷанубу-ғарби Туркия, дар вилояти Мугла ҷойгир аст (сарҳади баҳри Миёназамин ва баҳрҳои Эгей байни Мармарис ва Даламан ) ҷойгир аст. Дар мавсими сайёҳии соли 2014, шаҳр тақрибан 2 миллион сайёҳро аз тамоми ҷаҳон қабул кард.

## Ҷуғрофия
Мармарис қад-қади соҳили баҳр ҷоқгир буда, аз ҳар тараф бо кӯҳҳо иҳота шудааст. Даромадгоҳ ба халиҷро ҷазира муҳофизат мекунад, аз ин сабаб тӯфонҳо ва мавҷҳои сахт ҳеч гоҳ ба соҳил намераванд Бо ҷазираи Родоси Юнон хидмати мунтазами паромҳо мавҷуд аст. Дар шаҳр якчанд ноҳияҳо ҳастанд - Ичмелер, Армуталан, Меркез. Меркез -  воқеъ дар маркази шаҳр аст. Армуталан (    "нок") - дар канори шаҳр ҷойгир аст. Ичмелер як шаҳри хурди ноҳияи Мармарис аст, ки дар масофаи 15 дақиқа дуртар  ҷойгир аст.

Мармарис дар қисми ҷанубу ғарбии Туркия дар омезиши баҳри Эгей бо баҳри Миёназамин ҷойгир аст.

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
мини|320x320пкс| Қалъаи Мармарис - Осорхона-Қалъа
мини|320x320пкс| Кӯча дар Мармарис

* Қалъаи Мармарис, қалъаи кӯҳнаест, ки дар қисми қадимии шаҳр ҷойгир аст, ки айни замон осорхона аст. 
* Кӯчаи Барҳо  - дар қисмати шарқии шаҳр ҷойгир буда, хиёбони сайри маъруф буда, дорои шумораи зиёди тарабхонаҳо ва барҳо мебошад. 
* Аква Парк "Aqua Dream" - боғи асосии обии Мармарис, ки дар теппаи хурде дар шарқи шаҳр ҷойгир аст. 
* Боғи миллии Мармарис.

## Иқлим
Иқлим дар Мармарис ба иқлими Баҳри Миёназамин хос аст. Ҳарорати миёнаи январ тақрибан 7,5 дараҷа бо борон ва барфи тар аст. Ҳадди ақали мутлақ танҳо −4 аст.

Дар тобистон ҳарорат тақрибан +30 мешавад. Ҳарорати ҳадди аксар +52 буд.

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмии шаҳр  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Газлӣ

**Газлӣ** (  ) — шаҳр дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон. Он як қисми ноҳияи Ромитан аст.  Аҳолии он дар соли 2001 8200 нафар,  ва дар соли 2016 8100 нафар буд 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Бухоро
Газлӣ (кони нафту газ)

**Газлӣ** — кони нафту газ дар Ҷумҳурии Узбакистон, дар 120 км шимолу ғарбтари шаҳри Бухоро.

Ба минтақаи нафту газдори Ому тааллуқ дорад. Соли 1956 кашф гардида, коркардаш соли 1961 оғоз ёфтааст. Захираи ибтидоии нафт ‒ 5,3 млн т, газ — 476, 8 млрд м3, конденсат — 1,3 млн т. Кон дар канори шимолу шарқии синеклизи Ому воқеъ аст. Нафту гази кон ба қабатҳои поёнӣ ва болоии таҳшини бӯр дар умқи аз 330 то 930 м воқеъ мебошад. Гази он 95 % метан, 0,9-4,5 % нитроген, 0,1-0,4 % СО2 дорад. Зичии нафт — 795—820 кг/м3. Қисми зиёди кон коркард шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Конҳо
Газотурбоход

**Газотурбоход** — як навъи киштӣ, ки бо қувваи муҳаррики газию турбинавӣ ҳаракат мекунад. 

Истифодаи ин навъ муҳаррик иқтидори таҷҳизоти киштиро ҳатто дар ҳолати хурд будани масса баланд мегардонад, вале дар айни замон хароҷоти истифодабарӣ низ зиёд мешаванд. Унсури ҳаракатдиҳандаи газотурбоход винти чархзананда мебошад, ки тавассути редуктор ё таҳвилдиҳандаи электрӣ ба ҳаракат оварда мешавад. Дар киштиҳои болишти ҳаводор винтҳои ҳавоӣ чун ҳаракатовар истифода мегарданд. Дар баъзе мавридҳо (мас., дар заврақҳои варзишии махсус) ҳаракатдиҳанда худи турбинаи газии реактивӣ мебошад (нигар Муҳаррики турбореактивӣ). Дар Русия солҳои 1960-70 киштии мусофиркаши газотурбоходи дарёии «Буревестник» фаъолият мекард. Ҳоло дар Русия газотурбоходи «Сиклон», ки болҳои зериобӣ дорад, хеле маъмул аст. Газотурбоход барои мусофиркашонӣ, интиқоли бор, масолеҳи сохтмон ва ғ. истифода мегардад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

*
Газнаи сагак

**Газнаи сагак** () — гиёҳест бисёрсола.

## Тавсифои гиёҳшинохтӣ
Пояаш сершох (70-200 см). Баргаш мудаввар ё байзашакли чокдор. Гулаш гулобии паст; моҳҳои июл—сентябр мешукуфад. Дар мавзеъҳои бешазори паҳнбарг, арчазор, алафзори нимсаванна, дашт мерӯяд. Дар водии дарёҳои Сир ва Зарафшон, инчунин Ҳисор, Дарвоз ва Тоҷикистони Шарқӣ (дар баландии 1100-3500 м аз с. б.) вомехӯрад.

## Хосиятҳои шифоӣ
Газнаи сагак рустании доруист. Бо мақсади табобат навдаҳои гулдори онро ғундошта (дарозиашон 30-40 см) дар ҷойи соя ё шамолрас мехушконанд (то 3 сол метавон нигоҳ дошт). Табибони мардумӣ бо газнаи сагак бисёр бемориҳоро табобат мекунанд. Чой ё нақуи баргу пояи он давои заъфи силсилаи асаб, ғалаёни хун, ҷунун, саръ (эпилепсия), бемориҳои меъдаву рӯда, амрози занона аст; он ҳамчунин воситаи хобовар, рафъи илтиҳоб, арақовар, исҳоловар мебошад. Бо ин мақсад 1 чумча баргу пояи майда резакардаи онро дар як истакон оби ҷӯшида 20 дақ. нигоҳ медоранд; баъд даворо полонда, ҳар рӯз 2 бор пеш аз хӯрок як чумча истеъмол менамоянд.

Доруҳое, ки аз алафи газнаи сагак таҳия карда шудаанд, дар бисёр мамлакатҳо истифода мегарданд. Табибони руминӣ бо онҳо саръ, бемории ҷоғар ва амрози дилу рагҳоро муолиҷа мекунанд. Он дар Англия барои табобати ғашён (истерия), невралгия, заъфи дил ва дамкӯтоҳӣ истифода мешавад. Табибони тоҷик нақуи газнаи сагак (2 қошуқча алафи он дар як истакон об)-ро чун давои таскинбахши асабҳо таъйин мекунанд (рӯзе 3 бор якчумчаӣ ошомидан лозим аст).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ковалев Н. Г. Лечение растениями. М., 1972;
* Турова А. Д. Лекарственные растения СССР и их применение. М., 1974;
* Гаммерман А. Ф., Гром И. И. Дикорастущие лекарственные растения СССР. М., 1976;
* Ходжиматов М. Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана. Д., 1989;
* Вермейлен Н. Полезные травы. М., 2002.

## Сарчашма
*
Газотурбовоз

**Газотурбово́з** — локомотиви муҳаррикаш газию турбинӣ.

Дар газотурбовоз аксаран таҳвили электрӣ истифода мешавад: муҳаррики газию турбинӣ ба генератор пайваст буда, ҷараёни аз он ҳосилшуда ба муҳаррикҳои электрӣ интиқол дода мешавад. газотурбовоз нисбат ба паровоз ва аз рӯйи баъзе нишондиҳандаҳо нисбат ба тепловоз бартарӣ дорад. Газотурбовоз аз паровоз ду баробар сабук ва аз тепловоз ду баробар кӯтоҳ аст. Бартарии газотурбовоз боз дар он аст, ки муҳаррикаш бо сӯзишвории моеъи пастсифату арзонтар (мазут, нафти коркарднашуда, конденсатҳои истеҳсолоти ангиштсанг ва ғайра) кор карда метавонад.

## Таърих
Аввалин газотурбовозро ширкати швейсариягии Brown, Boveri and Cie соли 1938 истеҳсол карда буд. Аз рӯйи маълумоти дигар нахустин газотурбовоз дар ИМА соли 1948 сохта шудааст. Дар ИҶШС нахустин газотурбовоз соли 1954 сохта ва якчанд нусхаи озмоишӣ рӯйи кор оварда шуданд. Солҳои 70 садаи XX ба ҷойи газотурбовоз электровоз пайдо шуд. Соли 2007 дар Русия истеҳсоли газотурбовоз-ҳои таҷрибавӣ дар заминаи электровозҳо барқарор гардид. Суръати ин навъи газотурбовоз-ҳо 100 км/соат, иқтидорашон 8300 кВт буда, бо гази табиӣ кор мекунанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 


Гурӯҳ:Локомотивҳо
Газпром нефт-Тоҷикистон

«**Газпром нефт — Тоҷикистон**» — ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуд, корхонаи воридкунанда ва фурӯшандаи маҳсулоти нафтӣ дар Тоҷикистон. Шуъбаи Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Газпром нефт» (Русия) дар Тоҷикистон.

## Самти фаъолият
Ворид намудани маҳсулоти нафтии корхонаи коркарди нафти ш. Омск; ташкили фурӯши яклухт ва чаканаи маҳсулоти нафтӣ ба корхонаву муассисаҳо ва аҳолии ҷумҳурӣ. Дар ихтиёри «Газпром нефт-Тоҷикистон» 25 нуқтаи фурӯши сӯзишворӣ (АЗС) мавҷуд мебошанд, ки 7 адади онҳо иҷора гирифта шудаанд. Маҳсулоти бафурӯшгузошташуда ба меъёрҳои техникии ширкат мутобиқ буда, аз тарафи ташхисгоҳи сайёри корхона санҷида мешавад. Фурӯши маҳсулоти нафтӣ аз тариқи шабакаи васеъ дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Турсунзода, Ҳисор, Шаҳринав, Ваҳдат ва аз тариқи захирагоҳҳои маҳсулоти нафтӣ дар шаҳрҳои Душанбе, Қайроққум, Сарбанд ва Кӯлоб ба роҳ монда шудааст. Корхона ҷузъи Ширкати бузурги таъминкунандаи маҳсулоти нафтӣ «Газпром нефт» (Русия) мебошад, ки дар кишварҳои ИДМ, Сербия ва дигар кишварҳо беш аз 1750 истешани нафтрасон дорад. Дар баробари фаъолияти тиҷоратӣ «Газпром нефт-Тоҷикистон» амалҳои башардӯстона низ дорад ва ҳамасола аз ҳисоби корхона ба Мактаби махсуси ҷумҳуриявии ноҳияи Ҳисор ёрии моддӣ мерасонад. Ҳамчунин корхона ба Хазинаи кумаки кӯдакони маъюб — «Некӣ», Ташкилоти ҷамъиятии «Федератсияи байниминтақавии варзиши маъюбон», ширкатдорони ҶБВ ҳам ёрии башардӯстона мерасонад. Директори генералии «Газпром нефт-Тоҷикистон» Ф. С. Мирзоев мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Газпром нефт
Газпром нефт

**«Газпром нефт»** — ширкати нафти Русия. Навъҳои асосии фаъолияташ — таҳқиқ ва коркарди конҳои нафту газ, коркарди нафт, истеҳсол ва фурӯши маҳсулоти нафтӣ мебошанд. Ба қатори ТОП-3 ширкатҳои нафтии Русия бар пояи истихроҷ ва коркарди нафт дохил карда шудааст, аз ҷиҳати самаранокӣ дар соҳаи нафти Русия пешсаф аст .

## Нигаред
*Корхонаи коркарди нафти Маскав
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*
Мерсин

thumb|чап |Манзараҳои Мерсин
**Мерсин** ()  — шаҳр дар соҳили ҷанубу шарқии Туркия воқеъ дар халиҷи Мерсин, ки дар он . Шаҳри Мерсин маркази маъмурии вилояти Мерсин аст. Мерсин аз ҷумлаи шаҳрҳои Туркия, ки шумораи аҳолиаш зиёда аз як миллион нафарро ташкил медиҳанд, дохил мешавад. Шаҳр бо гулгаштҳои назди соҳили баҳр, бо боғҳои хурмо, боғҳои фароғатӣ, меҳмонхонаҳои аврупоӣ, марказҳои савдо ва минтақаи тиҷорати озод маъмул шудааст.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  (2018)
## Иқтисод
Дар шаҳр саноати моҳидорӣ, нафт, семент, хӯрокворӣ ва нассоҷӣ тараққӣ кардааст. Барои рушди иқтисодии шаҳр аҳамияти бузург дар он аст, ки бузургтарин бандари кишвар дар минтақаи Мерсин ҷойгир шудааст, ки дар равобити тиҷоратии Туркия бо бисёр кишварҳо аҳамият дорад. Имрӯз шаҳри Мерсин ба минтақаи осоишгоҳҳо тааллуқ дорад, гарчанде ки чанд сол пеш вохӯрдани сайёҳони хориҷӣ дар ин минтақа қариб ғайриимкон буд. Имрӯзҳо туризм яке аз соҳаҳое мебошад, ки ба вилоят ва шаҳр фоида меорад.
Шуғли аҳолии мард - 60%, занон - 16%, фавти кӯдакон - 0,48%

## Нақлиёт
Наздиктарин фурудгоҳ ба Мерсин фурудгоҳи байналмилалии Адан аст (69 км). Ҷанубу шарқи Тарсус, 45 км аз Мерсин, лоиҳаи сохтани як фурудгоҳи нав — Чукуров (тур. Çukurova Bölgesel Havaalanı). Ифтитоҳи фурудгоҳи Чукуров имкон медиҳад, ки парвозҳои мустақим бо Мерсин ба роҳ монда шаванд, ки дар натиҷа шумораи сайёҳон дар ин минтақаи Туркия ба нақша гирифта шудааст.
Байни Мерсин ва вилоятҳои ҳамсоя, алоқаҳои роҳи оҳан ва худрав хуб рушд ёфтааст. Роҳи оҳан дар соли 1866 сохта шуда буд ва асосан барои таъмин кардани пахта ба бандар хидмат мекард (дар давраи ҷанги шаҳрвандӣ байни давлатҳои ҷанубӣ ва шимолӣ дар Иёлоти Муттаҳида ва муҳосираи ҷануб, Мерсин аз сабаби имконоти таъминоти пахта аҳамияти калон дошт). Роҳҳои автомобилгард Мерсинро бо тамоми вилоятҳои Туркия мепайвандад.

## Фарҳанг
Дар Мерсин донишгоҳе мавҷуд аст (Mersin Üniversitesi), ки 3 июли соли 1992 таъсис дода шудааст ва иборат аз 11 факултет ки дар онҳо зиёда аз 100 нафар профессорон ва 18 000 донишҷӯён таҳсил мекунанд. Инчунин факултаи океанографии Донишгоҳи Анқара вуҷуд дорад.

## Пайвандҳо
*    )   - сайти расмии Мерсин 
* Донишгоҳи Мерсин   )   ) 
* Аксҳои Мерсин муосир    ) 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Шаҳрҳои миллионери Туркия
Муғла

**Муғла**  (   Мугла ) — шаҳр ва ноҳия дар вилояти Муғлаи  Туркия аст, ки маркази маъмурии ҳамин вилояти ҳамном аст. 


## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2008).

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Муғла
Муш (шаҳр)

**Муш** (   Муш,   Մուշ, курд. Муш ) — шаҳр дар Туркия, маркази иаъмурии вилояти Муш мебошад.

## Этимология
Гумон меравад, ки номи Муш аз калимаи армании "Мшуш" омадааст, ки маънояш "туман"  мебошад. Тибқи урфу одатҳои Арманистон, худои бутпарасти Астғик шомгоҳон аз кӯҳи Гргур фуромада, дар дарё шино мекард. Инро дарк карда, ҷасурони маҳаллӣ бо мақсади дидани зебоии он ба кӯҳҳо оташ меоварданд. Инро пай бурда, Астғик ба фарогирии торикии безуҳур роҳ кушод. Аз ин рӯ, дар шаҳр ва тамоми минтақа, туман зуд-зуд ба амал меоянд, ба мурури замон шаҳр Мшуш номида мешуд, ва аз даҳони даҳон гузашта ба номи Муш табдил ёфтааст .

## Аҳолӣ
Аҳолӣ —  нафар (2018).

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии шаҳр 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Муш
Рэмбо: Охирин хун

**Рэмбо: Охирин хун** () — як филми синамоии амрикоӣ дар жанри экшни дилҳураовар ба коргардонии Адиран Грюнберг ва нависандагии Силвестр Сталлоне ва Мэттю Сирюлник аст, ки дар соли 2019 нашр шуд. Ин филм қисмати панҷум ва охирин асар аз силсилаи филмҳои Рэмбо аст.

## Бозигарон
* Силвестр Сталлоне — *[[Ҷон Рэмбо]]*
* Пас Вега — *Кармен Делгадо*
* Серхио Перис-Менчета — *Ҳюго Мартинес*
* Адриана Барраса — *Мария Белтран*
* Иветт Монреал — *Габриэла*
* Хоакин Косио — *Дон Мануэл*
* Оскар Хаэнада — *Виктор Мартинес*
* Аарон Коэн — *сарвони пулиси иёлат*
* Джессика Мэдсен — *Бекки*
* Ник Уиттман — *Ҷимми*
* Луис Мэндилор — *шериф*
* Финесса Пинеда — *Жизел*
* Марко де ла О — *Мануэл, падари Габриэла*
* Рик Зингейл — *Дон Мигел*

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Газҳои оташфишонӣ

[thumb|Газҳои оташфишонӣ шабона, [Килауэа]]
**Газҳои оташфишонӣ**, **газҳои вулканӣ** — газҳое, ки дар вақти оташфишонӣ ва баъди он аз танӯра ва тарқишҳои воқеъ дар нишебиҳои вулкан, аз селоби гудозаҳо ва ҷинсҳои прокластикӣ (тарканда) хориҷ мешаванд.

Газҳои оташфишонии дар вақти оташфишонӣ аз танӯраи вулкан хориҷшавандаро газҳои эруптивӣ ва газҳои боқимондаро, ки аз қитъаҳои ҷудогонаи танӯра ва сатҳи селобаи гудозаҳо баъди хомӯш гаштани оташфишонӣ хориҷ мешаванд, газҳои фумаролӣ меноманд. Газҳои эруптивӣ хусусияти оташфишонии таркишро муайян мекунанд ва ба ҷоришавии гудоза таъсир мерасонанд. Газҳои оташфишонӣ, асосан, аз буғ (50-85 %), беш аз 10 % гази карбон, 5 % гази сулфид, 2-5 % хлорид, 0, 02-0, 05 % фторид, инчунин ба миқдори кам ҳидроген, сулфид, метан иборат аст. Гази фумаролӣ омехтаи газҳоест, ки аз гудозаҳо ё ҷинсҳои пирокластӣ хориҷ мешаванд. Газҳои оташфишонӣ аз минтақаи обҳои зеризаминӣ гузашта, чашмаҳои оби гарми сершумор ба вуҷуд меоваранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Оташфишонҳо
Гурӯҳ:Газҳои гулхонаӣ
Алоуддин (филм, 2019)

**Алоуддин** () — филми Гай Ричӣ дар бораи саргузаштҳои Алоуддин, мутобиқгардонии филми тасвирии 1992 бо ҳамон ном.

Нахустнамоиши ҷаҳонӣ 13 майи соли 2019 дар Урдун баргузор шуд, ки дар он шоҳзода Алӣ ибни ал-Ҳусайн бо ҳамсараш Рум ал-Алӣ ширкат варзид.

Нахустнамоиши филм дар Иёлоти Муттаҳида 24 майи соли 2019, дар Русия ва Тоҷикистон — 23 май баргузор шуд.

## Бозигарон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*
Радиои «Ҳамсадо»

**Радиои «Ҳамсадо»** — яке аз радиоҳои хусусӣ дар Тоҷикистон.

## Таъсис
Радиои «Ҳамсадо» аз тарафи гурӯҳи Hamsado MEDIA т таъсис ёфта, 10 декабри соли 2018 расман ба фаъолият оғоз намуд. Ҳаҷми радиошунавонӣ дар як шаборӯз 24 соат мебошад. Дар ҳудуди Душанбе, ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ барномаҳои радиои «Ҳамсадо» бо забони тоҷикӣ ва фақат 20%-и барномаҳо бо забони русӣ пешниҳод мешаванд.

Формати асосии радиои «Ҳамсадо» ин таронаҳои миллӣ, рақсӣ ва тоҷикӣ аст.

## Ҳадаф ва пахш
Эҷоди эҳсосоти мусбат ва табъи болида, тавозуни дақиқи маводи мусиқӣ ва пешниҳоди ҷолиби иттилоот вобаста ба фарҳанг, иқтисод ва варзиш аз ҳадафҳои радиои Ҳамсадо аст. Ҳадафи асосии радиои «Ҳамсадо» ин тарғиби фарҳангӣ миллии тоҷикист. Ҳамин аст, ки 90 фисади таронаҳои радио, ин сурудҳои машҳур ва дӯстдоштании тоҷикӣ аст.

«Ҳамсадо» натанҳо дар Тоҷикистон балки дар тамоми ҷаҳон бо нармафзори HAMSADO FM қобили шунидан аст.

## Барномаҳо
Барномаҳои «Кино-хит», «ТОП-10 — далел», «HAMSADO MUSIC AWARDS», «Не очень серьезные новости», «Ин соат», «Таманно», «Техно-Тайм», «Ҳамсафар», «Намоҳанг», «Ҳамсадо, иқтибос меоварад…» дар бораи масоили асосии рӯз барои мардум қисса мекунанд.

* Намоҳанг — бахшест, ки ҳар соат шунавандагонро бо таронаҳои ҷадидтарин ошно мегардонад. Ҳамкории зич бо сарояндаҳои машҳури тоҷик ба он оварда расонид, ки нахустнамоиши ҷаҳонии қариб ҳамаи таронаҳо дар радиои «Ҳамсадо» баргузор мешаванд.
* Барномаи «Техно-Тайм» — дар давоми чанд дақиқа шунавандагонро бо ахбори тозаи соҳаи технология ошно мегардонад.
* Шоу-и «Мега-Микс» дар пешниҳоди Dj Ramiro — коргардони овози радиои «Ҳамсадо» ягона шоу дар Тоҷикистон бо чунин формат аст. Яъне таронаҳои тоҷикӣ дар шакли нав (ремикс) пешниҳод мешаванд.
* Лоиҳаи ҷумҳуриявии «HAMSADO MUSIC AWARDS» — ҳар ҳафта раддабандии таронаҳои машҳуру писандидаро муайян менамояд, ки маросими ҷоизасупории он ҳар сол бо иштироки доираи васеъи сарояндаҳо, ҳамкорон ва шунавандагон баргузор мегардад.
* «Кино-хит» барномаи ҷолибест, ки ҳар рӯз шунавандагонро бо эҷоди синамогарони ватаниву хориҷӣ ошно мегардонад.

## Навгониҳо
Радиои «Ҳамсадо» аз рӯзҳои аввали таъсисёбии ба имкониятҳои нави фаннӣ аҳамияти аввалиндараҷа дод. Барои ҷалби ҳарчи бештари шунавандагон барои аввалин бо нармафзори худро аз сифр таҳрезӣ намуда дар базаи iOS ба кор андохт. Ҳамчунин аввалин маротиба «Ҳамсадо»-ро шунавандагон метавонанд тамошо намоянд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Радиоҳои Тоҷикистон
Оймякон

**Оймяко́н** () — деҳаи дар ноҳияи Оймякони Ёқутистон, маркази маъмурии деҳистони «Борогонский 1-й наслег».

Оймякон бештар ҳамчун «Қутби сармо» дар сайёра шинохта шудааст; аз рӯи як қатор параметрҳо, водии Оймякон ҷои сахттарин дар рӯи Замин аст, ки дар он аҳолии доимӣ зиндагӣ мекунад.

## Эзоҳ
Ҳиспониюло

**Ҳиспониюло** (, , ) ё **Ҳоитӣ** (, , таино «кишвари кӯҳӣ») — дуввумин ҷазираи калон аз гурӯҳи ҷазираҳои Антили Калон дар Вест-Индия. Масоҳаташ 76,5 ҳазор км². Дар байни ҷазираҳои Куба ва Пуэро-Рико ҷойгир аст, аз онҳо бо гулӯгоҳҳои Наветренний ва Мона ҷудо шудааст.

Ҳиспониюло аз ҷинсҳои оташфишонӣ ва таҳшинӣ ташаккул ёфтааст. Сатҳаш асосан кӯҳсор аст, нуқтаи аз ҳама баландаш кӯҳи Дуарте (3175 м). Ҳаити маҳалли серзилзила мебошад. Иқлимаш тропикии хушк. Нишебиҳои ҷанубии ҷазира бо бешаҳои ҳамешасабзи тропикӣ пӯшида шудаанд. Дар Ҳиспониюло ва ноҳияҳои дохилӣ бешаҳои баргрез ва буттазорҳо, дар пастиҳо боғу майдони кишт (плантатсияҳо)-и зироати тропикӣ (қаҳва, какао, найшакар, пахта, тамоку, шолӣ) мавҷуданд. 

Сарватҳои зеризаминиаш: кони боксит, мис, тило, нуқра. Дар Ҳиспониюло ҷумҳуриҳои Ҳоитӣ ва Доминикан ҷойгиранд. Ин ҷазираро соли 1452 Х. Колумб кашф карда, Эспанола номида буд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷазираҳо аз рӯи алифбо
Ҳоитиҳо

**Ҳоитиҳо** (**ҳоитиён**, ), **гаитиҳо** — сокинони асосии Ҷумҳурии Ҳоитӣ. Дар Ҷумҳурии Доминикан, ИМА, Куба, ҷазираҳои Бағам ва ғайра низ зиндагӣ мекунанд.

Бо забони криюлии ҳоитиёӣ (дар асоси омезиши шеваи нормандии забони фаронсавӣ бо баъзе забонҳои африкоӣ, шеваҳои ҳиндуёни маҳаллӣ ва забонҳои англисию испанӣ ба вуҷуд омадааст) муошират мекунанд. Шумораашон зиёда аз 10 млн нафар (2014). Ҳоитиҳо асосан пайрави равияҳои мухталифи дини масеҳӣ буда, эътиқодоти қадимии африқоӣ (вуду) низ дар миёни онҳо маъмул аст. Дар асрҳои 16–18 фаронсавиҳо ғуломони сиёҳпӯсти африқоиро барои кор дар плантатсияҳо аз Африқои Ғарбӣ ба ҷазираи Ҳоитӣ оварда буданд, аз ин рӯ 95 дарсади ҳоитиҳо сиёҳпӯстон ва 5 дарсади боқимонда мардуми омехта мебошанд. Шуғли асосии ҳоитиҳо кишоварзӣ (парвариши биринҷ, лубиё, ҷуворимакка, чойҷуворӣ, банан, маниок, қаҳва, найшакар ва ғайра) буда, қисме аз онҳо дар соҳаи тиҷорати сайёҳӣ, саноати сабук, хӯрокворӣ ва истихроҷи маъдан низ кор мекунанд. Ҳангоми тозакунии замин ва корҳои обёрӣ дар миёни ҳоитиҳо ёрии байниҳамдигарӣ (кумбит) хос буда, дар он фақат мардон ширкат меварзанд. Ҳунарҳои ҳайкалтарошӣ ва ниқобсозӣ аз чӯб, гулдӯзӣ ва наққошӣ дар рӯи нақораҳо ва қурбонгоҳҳои маросимӣ дар миёни ҳоитиҳо хеле ривоҷ ёфтаанд. Хонаҳои ҳоитиҳо аксаран аз чӯб ва қисман аз хишт сохта шуда, боми онҳо бо шохаҳои нахл пӯшонида шудааст. Дохили хонаҳо бо рангҳои гулобӣ, сафед ё кабуд ва деворҳои берунии онҳо бо нақшу нигори гуногун оро дода мешаванд. Ҳоитиҳо дар тафовут аз дигар халқҳои мамолики атрофи баҳри Кариб фолклори пурғановат доранд. Дар эҷодиёти шифоҳӣ, мусиқӣ ва рақсҳои мардумии ҳоитиҳо таъсири фолклори халқиятҳои Африқои Ғарбӣ ва ҳангоми карнавалҳои халқӣ анъанаҳои ҳиндуёни маҳаллӣ хеле равшан ба чашм мерасанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Народы и религии мира. Под ред. В. А. Тишкова, М.,1998;
* Кулакова Н. Н. Гаитийцы: формирование этноса (колониальная эпоха). М., 1993.

## Сарчашма
*
Суруди миллии Гайана

**Замини азизи Гайана, сарзамини рӯдҳою даштҳо** () — суруди миллии Гайана мебошад, ки пас аз ба даст овардани истиқлол дар соли 1966 тасдиқ карда шуд.

## Матни суруд
: Dear land of Guyana, of rivers and plains;
: Made rich by the sunshine, and lush by the rains,
: Set gem-like and fair, between mountains and sea,
: Your children salute you, dear land of the free

: Green land of Guyana, our heroes of yore,
: Both bondsmen and free, laid their bones on your shore.
: This soil so they hallowed, and from them are we,
: All sons of one Mother, Guyana the free.

: Great land of Guyana, diverse though our strains,
: We’re born of their sacrifice, heirs of their pains,
: And ours is the glory their eyes did not see,
: One land of six peoples, united and free.

## Эзоҳ

## Пайвадҳо
* Саҳифаи суруди миллӣ дар вебгоҳи millanthems.info

Гурӯҳ:Сурудҳои миллӣ аз рӯи кишвар
Сарвазир

**Сарвазир**, **Нахуствазир** ё **Садри аъзам** — сарвари ҳукумат, раиси ҳайати вазирон аст. Дар кишварҳои подшоҳии машрута ва бештари кишварҳои дорои ҳукумати ҷумҳурӣ (ҷумҳуриҳои парлумонӣ ва нимараёсатӣ) ин мақом вуҷуд дорад. Аммо дар бархе аз анвоъи ҳукуматҳои ҷумҳурӣ (ҷумҳурии раёсатӣ) ин мақом вуҷуд надорад ва раисҷумҳур раиси ҳайати вазирон аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони ҳукуматҳо
Гурӯҳ:Сарвазирон
Алишер Ёрбобоев

**Алишер Иззатуллоевич Ёрбобоев** (Тав. 07.01.1951, ш. Панҷакент) — иқтисоддон, ходими давлатӣ, Корманди шоистаи Тоҷикистон (2000). 
## Зиндагинома
Алишер Иззатуллоевич Ёрбобоев 7 январи соли 1951 дар шаҳри Панҷакенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст. Соли 1971 факултаи иқтисодии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро  аз рӯи ихтисоси "Молия ва Қарз" хатм намудааст.
## Корнома
* Соли 1973 то 1978 — корманди Вазорати хизматрасонии маишии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Соли 1978 то 2004 — Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (роҳбарии воҳидҳои гуногуни вазоратро ба ӯҳда дошт).
* Соли 1993 то 2004 — муовин ва муовини аввали вазири меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии  аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Соли 2005 — коршиноси миллии Агентии ҳамкории байналмилалии ҷопон (ЛСА) оиди арзебии иқтидори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати идоракунии раванди рушд.
* Соли 2005 — узви гурӯҳи кории Президентӣ оид ба таҳияи стратегияи ислоҳоти низоми идоракунии давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳамчун мушовири миллии Бонки Ҷаҳонӣ).
* Соли 2006 — узви гурӯҳи Ҳукуматӣ оид ба таҳияи Стратегияҳои миллии рушд ва паст кардани сатҳи камбизоатӣ.
* Солҳои 2007 — 2014 — мудири шуъбаи меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Соли 2014 — бо қарори Ҳукумати ҶТ нафақа барои хизматҳои махсус дар назди Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.
* Соли 1992 — 1997 — дар бозгардонӣ ва ҷобаҷогузории гурезагон ба ҷойҳои муқими зист фаъолона иштирок намудааст.
* Соли 1996 — узви вобастаи Академияи байналмилалии иттилоотонӣ интихоб гардидааст.
* Соли 2000 ӯ ба унвони фахрии Корманди шоистаи Тоҷикистон сазовор гардидааст.
* Солҳои 1996 ва 1998 — яке аз тартибдиҳандагони "Ҳисобот дар бораи рушди инсон" - и СММ.
* Солҳои 2014 — 2016 - узви гурӯҳи мушовирони Барномаи рушди СММ дар Ҷумҳурӣ Тоҷикистон оид ба арзебии хатарҳои сиесӣ ва таъмини рушди устувор, татбиқи бомуваффақияти барномаҳои СММ дар Тоҷикистон ва Шимоли Афғонистон.
* Аз соли 2014 — коршиноси хазинаи Соррос (донишкадаи Ҷамъияти Кушода) дар ҶТ.
* Аз соли 2014 — коршиноси Созмони Байналмилалии Муҳоҷират.
* Аз соли 2014 — узви Шӯрои собиқадорони ҷангу меҳнати Ҷумҳурӣ Тоҷикистон.
## Пайвандҳо
* САҲА таҳқиқотро дар бораи маълумоти муҳоҷират дар Душанбе муаррифӣ мекунад ва қадамҳои ҳамоҳангсозии ҷамъоварии маълумотро баррасӣ мекунад  
* Impact of Labour Migration on “Children Left Behind” in Tajikistan  
* Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013. — 184 с. . ISBN 978-99947-958-2-6

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон
Дилбар Ярашева

**Дилбар Маъмуровна Ярашева** (01.01.1948, шаҳри Сталинобод (ҳоло – Душанбе), эпидемияшинос. Доктори илмҳои тиб (1992). Узви фахрии АИ Ню-Йорк, узви комиссияи ҷум.-явии мушкилоти эксперт оид ба фанҳои назариявии Вазорати тандурустии ҶТ (аз соли 1997), узви ду Шӯрои махсус оид ба дифои рисолаҳои докторӣ дар ДДТТ (1997–2001), ҷонишини раиси Шӯрои дифои рисолаҳои докторӣ дар ДДТТ (2001–2002). 
## Зиндагинома
Дилбар Маъмуровна Ярашева факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1972). Пизишки дерматовенерологи диспансери (интернатураи) ҷум.-явии пӯст (1972–1973), пизишк-ординатори шуъбаи пӯсти Беморхонаи клиникии № 1 Душанбе (1973–76), корм. хурди илмии Ин.-ути тадк. илмии эпидемиология ва гигиенаи Ваз. нигаҳдории тандурустии ҶТ (1976–78), асп. Ин.-ути тадк. илмии эпидемиология ва микробиологияи ба номи Н.Ф. Гамалеяи АФТ СССР (1979–82). Дар мавзӯи «Эпидемиология и лабораторная диагностика Pn carinii детей» (пневмоцистной пневмонии) дар Москва рисолаи номзади дифоъ кардааст (1982). Корманди илмии Ин.-ути гастроэнтрологияи АИ Тоҷикистон (1982–1984), корм. калони илмии Шуъбаи эпидемиологии сирояти рӯдаҳои Ин.-ути тадк. илмии эпидемиология ва гигиенаи Ваз. нигаҳдории тандурустӣ (1984–87), муд. Лабор. «Гепатити вирусӣ ва СПИД» (1987–97), докторантураи рӯзона дар Ин.-ути тадк. илмии вирусшиносии  ба номи акад. Д.И. Иванови ФР (1989–92). Дар мавзӯи «Эпидемиологическая характеристика и специфическая диагностика гепатита Е» дар ФР рисолаи докторӣ дифоъ кардааст (1992). Мудири каф. эпидемиология, вирусология бо курси бемориҳои  сироятӣ»-и ИТБКТТ // ДТБКТТ (1993–95), профессори каф. эпидемиология (1996–98), муд. каф. эпидемиологияи фак. пешгирии тиббии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1998–2000), профессори каф. фанҳои психологӣ-педагогикаи ДСРТ (2002–2007). Иштир. бисёр семинару симпозиумҳо. Муаллифи 120 таълифоти илмӣ, аз ҷумла «Барномаи миллии пешгирӣ ва мубориза ба мукобили ВИЧ /СПИД/БППП дар ҶТ барои соли 1997–98», 5 мактуби иттилоотӣ, 4 тавсияномаи методӣ оид ба масъалаи гепатити вирусӣ ва СПИД барои муассисаҳои табобатию  пешгирии беморӣ, 5 дастури таълимию методӣ, 2 мон. С. 2007 ба ФР кӯчидааст. Хидматҳояш бо чандин Грам. Фахрии Ҳук. ва соҳавӣ кадр карда шудааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI
Аҳмадҷон Умаров

**Аҳмадҷон Абӯбакрович Умаров** (12.01.1954 Душанбе) — пизишки терапевт, омӯзгор. Номзади илмҳои тиб. (1989), дотсент (1997). «Аълочии тандурустии ҶТ». 
## Зиндагинома
Аҳмадҷон Абӯбакрович Умаров факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1977). Пизишк-интерни дармонгоҳи № 7 Душанбе, (1977-78). Пизишки бемориҳои дарунии Беморхонаи шаҳрии клиникии №2 (1978-82), аспирант (1982-85), ассистент (1985-97) ва аз соли 1997 – дотсенти кафедраи бемориҳои дарунии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино. Соли 1989 дар мавзӯи «Гардиши хуни калонсолон ҳангоми ғалаён кардан ва тағйир ёфтани он дар зери таъсири обзидан» рисолаи номз. ҳимоя кардааст. Муаллифи зиёда аз 40 таълифоти илмист, аз ҷумла « Влияние бета- адреноблокатора обзидана на состояние гемодинамики ӯ пожилых больных гипертонической болезни» дар маҷ. «Здравоохранение Таджикистана» (1987, №4); «Дифференциальная диагностика болевого синдрома в области сердца» (тавсияи методӣ, Д., 2007); «Особенности клинико-биохимических проявлений ишемической болезни сердца и артериальной гипертонии ӯ лиц старших возрастов и основные принципы их медикаментозной коррекции» (дастури таълимию методӣ, Д.,2007); «Изолированная систологическая артериальная гипертония ӯ лиц старших возрастов: гемодинамические сдвиги при терапии атенололом» дар маҷ. «Здравоохранение Таджикистана» (2008, №2) ва ғ.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Рустам Аҳадов

**Рустам  Боқиевич Аҳадов**  (Тав. 10.01.1958, ш. Душанбе) — садобардор, продюсери  филм. Узви ИК СССР (1988). Фарзанди Аҳадов Бокиҷон (ниг. кит. 1). Хатмкардаи мак. миёнаи №  4  ш. Душанбе (1976). Дар факултаи тарбияи ҷисмонии ИПД ба номи Т.Г. Шевченко (ҳоло – ДДОТ ба номи С.Айнӣ) таҳсил кардааст (1976–1981). Ассисенти садобардор, садобардори киностудияи «Тоҷикфилм»  (1982–1995). Дар ин муддат дар офаридани филмҳои зерини бадеӣ ва мустанад садобардор будааст: «Ба дӯстон  хиёнат  намекунанд» (1984), «Валодат» (1984), «Қатораи иловагӣ ба роҳи дуюм меояд» (1985), «Дарвеши ланг» (1987), «Устод»  (1987), «Савт» (1987), «Бут» (1988), «Бародар» (1990), «Кош  ба  кош» (1993), «Ввысь» («Иртифоъ», Россия, 1999), «Подмосковная элегия»  («Муноҷоти Москва», Россия, 2002), «Шик»  («Кашанг», Россия–Олмон– Швейсария, 2003) ва ғ. Соли 1995 бинобар  вокеаҳои маълум ба  Русия  кӯчидааст. Дар  киностудияи  «Мосфилм» ва киноширкати «АРСИ–филм»  продюсери   филмҳои «Требуется няня» («Доя лозим», 2005), «Ничего личного» («Азхудгузаштанҳо», 2007), «Сынок» («Писарҷон», 2009) ва ғ. будааст.
## Пайвандҳо
* Рустам Ахадов, Российские продюсеры 
* Рустам  Боқиевич Аҳадов

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Walt Disney Studios

**The Walt Disney Studios** (*Студияи Уолт Дисней*) — студияи филмсози амрикоӣ буда, яке аз чаҳор бахшҳои тиҷоратии The Walt Disney Company мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Хадамоти Дисней 
* Хадамоти диҷитолии Дисней
* Таърихи студияи Уолт Дисней

Гурӯҳ:Ширкати Уолт Дисней
The Walt Disney Company

**The Walt Disney Company** (*Уо́лт Ди́сней Ка́мпани*, *Дисней*) — ширкати расонаҳои гурӯҳии омрикоӣ аст, ки ба унвони яке аз бузургтарин ширкатҳои расонаӣ ва саргармии ҷаҳон шинохта мешавад. 16 октябри соли 1923 аз ҷониби бародарон Уолтер ва Рой Дисней ҳамчун як студияи аниматсионии хурд таъсис ёфтааст, дар айни замон он яке аз калонтарин студияҳои Ҳолливуд, молики 11 боғҳои фароғатӣ ва ду порки обӣ ва инчунин якчанд шабакаҳои пахши телевизионӣ, аз ҷумла ширкати амрикоии пахши телевизионӣ (Эй-Би-Си) .

Дафтари марказии ширкат ва студияи асли он дар шаҳри Бурбанки Калифорния қарор доранд.

Ширкати Уолт Дисней бахше аз миёнгини санъатии Доу Ҷунз мебошад. Сармоягузории бозорӣ дар ноябри соли 2019—240 млрд доллар .

## Таърих
Дар соли 1923, Уолт Дисней ба Лос Анҷелес кӯчид ва дар он ҷо 16 октябр бо бародараш Рой дар Ҳолливуд «Disney Cartoon Studio» (баъдтар «The Walt Disney Studio» и «The Walt Disney Company»)-ро таъсис медиҳад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Вебгоҳи расмӣ дар Русия
Миёнгини санъатии Доу Ҷунз

**Миёнгини санъатии Доу Ҷунз** () — яке аз чанд шохиси иқтисодии бозори озод аст, ки тавассути *[[Wall Street Journal]]* мунташир ва таҳия мешавад. Ин миёнгин дар таърихи 26 майи соли 1896 барои нахустин бор ироа шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 


Гурӯҳ:Иқтисод
Чӯпони танҳо

**Чӯпони бекас** (, , ) — машҳуртарин оҳанги ҷаҳонии Ҷеймс Ласт.

Ин оҳанг дар асл баргирафта аз як тарона ё оҳанги бумии Румонӣ аст ва дар гузашта чӯпонҳо онро дар навоҳии атрофи Румонӣ бо най менавохтанду мехонанд, ки эҳтимолан далели номгузории ин қитъа ҳам ҳамин бошад. Ин қитъа барои аввалин бор дар олбуми соли 1977 Ҷеймс Ласт ба номи «Memories of Russia» ё «Хотироти Русия» мунташир шуд ва пас аз он ба сурати такоҳанг ҳам интишор ёфт. Ин оҳанг дар мини сериали австролиёии «Golden Soak» маҳсули 1979 ба унвони мусиқии тим ба кор рафт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Non Stop Leben: Die Autobiografie / James Last mit Thomas Macho. — Мünchen : Wilhelm Heyne Verlag, 2015. — eISBN 978-3-641-16169-9.
* История создания мелодии «Одинокий пастух»

Гурӯҳ:Мусиқиҳо
Walt Disney Pictures

**Walt Disney Pictures** (*Уо́лт Ди́сней Пи́кчерз*) — ширкати филмсози амрикоӣ, ки дар Ҷопон ва Иёлоти Муттаҳидаи Амрико бахшҳои худро дорад.

## Таърих
Ширкати филмсозии Walt Disney Pictures ҳамчун як бахши Дисней дар соли 1923 таъсис ёфт ва то он дам филмҳои Дисней бо нишони ширкати волидайн, ки Walt Disney Productions ном дошт, бароварда мешуд .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Ширкати Уолт Дисней
Манижа Муллоҷонова

**Манижа Масъудовна Муллоҷонова** (01.12.1972, Душанбе) — пизишки педиатр, омӯзгор. Номз. илми тиб (2005). Раиси Шӯрои олимони ҷавони ДДТТ. 
## Зиндагинома
Манижа Масъудовна Муллоҷонова дар факултаи педиатрияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино   таҳсил кардааст (1989–1996). Аз соли 1996 то имрӯз – корм. хурди илмии Лабораторияи вирусологияи ИТИ-и тибби профилактикӣ ҶТ. Соли 2005 дар мавзӯи «Эпидемиологические и иммунологические аспекты токсоплазмоза в Республике Таджикистан» рисолаи номзади дифоъ кардааст. Зиёда аз 70 мақолаи илмӣ ва якчанд тавсияи методикӣ, аз ҷумла «Арбовирусные инфекции в Республике Таджикистан» ва ғ. ба қаламаш тааллуқ дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Азамат Тӯраев

**Азамат Анварович Тӯраев** (Тав. 20.12.1971, ш. Душанбе) — рассом. Узви Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон (2006). Фарзанди Коргардони синамои киностудияи «Тоҷикфилм» Анвар Тӯраев. 
## Зиндагинома
Азамат Анварович Тӯраев дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов таҳсил намудааст (1989–1994). Рассоми саҳнаорои киностудияи «Тоҷикфилм» (1995–1999), рассоми Агентии рекламаи «Абрис-дизайн» (1999–2001). С. 2001–06 дизайнер-ороишгари сохтмони сафорати ИМА дар Тоҷикистон Аз с. 2006 – дар киностудияҳои гуногуни ИДМ аз рўи қарордод бо гуруҳҳои филмбардор ба ҳайси рассоми саҳнаоро, рассоми ҷиҳозот ҳамкорӣ мекунад. Дар офаридани фильмҳои «Лунный папа» («Падари моҳтобӣ», 1999), «Шик» («Қашанг», Россия – Олмон – Швейсария, 2003), «Родина ждет» («Ватан интизор аст», 2003), «Танкер «Танго» (2006) саҳм гузоштааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Синамогарони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон
Сарвиноз Ҳоҷиева

**Сарвиноз Бобоевна Ҳоҷиева**  (Тав. 01.11.1964, шаҳри Душанбе) — омӯзгор, рассом, муҳаррир. Узви Конфедератсияи байналмилалии рассомони Тоҷикистон (аз соли 2000), котиби Раёсати ИР Тоҷикистон (2000–12), узви Раёсати Ҷамъияти дӯстии Тоҷикистон  ва Туркия  (аз соли 2002), узви Конфедератсияи  байналмилалии иттиҳоди журналистон (аз соли 2008), узви пайвастаи Академияи мусаввирии Тоҷикистон  (аз соли 2010). Фарзанди шоир Бобо Ҳоҷӣ ва ҳамсари рассом Олим Камолов. 
## Зиндагинома
Сарвиноз Ҳоҷиева  Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов (1979–1983) ва шуъбаи ғоибонаи Ин.-ути пед. заб. ва адаб. руси ба номи А.С. Пушкин (ҳоло – ДДЗТ ба номи Сотим Улуғзода)-ро хатм кардааст (1992). Рассом ва таҳиягар, сардиректори барномаҳо (1983–2000), сармуҳарири Гурӯҳи эҷодии «Парасту» (2000–04), сармуҳарири ред. барномаҳои фарҳангии Телевизионип тоҷик  (2004–2012), ҳамзамон омӯзгори фанни фарҳангшиносии ДСРТ (2004–08) ва  Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов  (2009–2013), директори ташкилоти ҷамъиятии  Маркази рассомии минётураи «Мино» – Клуб ЮНЕСКО (2010–2015). Аз соли 2016–роҳбари устохонаи хусусии «Дом Мино Миниатюр» – Клуб ЮНЕСКО. Солҳои 2012 то 2013 раиси Иттифоқи косибони Тоҷикистон будааст. Иштирокчии Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон, озмун-фестивалҳои кӯдакон, бисёр намоишу лоиҳаҳо, семинару тренингҳои  ватанӣ ва байналмилалӣ дар Алмаато, Москва, Париж, Минск, Деҳлӣ, Остона, Тошканд, Вашингтон, Исфаҳон, Бишкек, Будапешт, Бухоро ва ғ. Худ низ асарҳояшро солҳои гуногун дар кишвар ва хориҷа ба намоиш гузоштааст, чунончӣ, дар шаҳри Йоэнсууи Финляндия (1990), соли 2004  дар сафорати Тоҷикистон дар Туркия, (Анқара, 2004) дар маърази тамошо гузоштааст. Асарҳои зерин бо мӯқалами  эшон машҳур гаштаанд: «Натюрморт» (1983), «Посдори оташ» (1999), «Ёди он рӯзҳо…» (2007), «Накҳати рангҳо» (2004), «Духтари кулол» (2003), «Мумтоз ва лола» (2003), «Модар-замин» (2006), «Орзу» (2005), «Лола» (2006), «Гули анор» (2007), «Нилуфар» (2010) ва ҳ. 
Бо Дипломи Ҷамъияти дӯстӣ ва робитаҳои фарҳ. бо мамлакатҳои хориҷии Тоҷикистон, Дипломи ғолиби аввалин озмуни байналмилалии тел. «Барномаҳои беҳтарини Иттиҳод»-и Шабакаи барномаҳои тел. Россия «Мир», Ифтихорномаи Ҳук. мукофотонида шудааст. 
## Пайвандҳо
*  
* 
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Академияи мусаввирии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иттифоқи рассомони Тоҷикистон
Фаррух Солиев

**Фаррух Шодиевич Солиев** (7.11.1944, ш. Самарқанд) — пизишк, омӯзгор, олим. Номзади илмҳои тиб (1980). Дорандаи Ҷоизаи олимони ҷавони АИ Тоҷикистон (1980), 
## Зиндагинома
Фаррух Солиев факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст. (1969). Лабор. каф. патанатомияи ИТТ (1967-69), коромӯз, тадқ. ход. хурди илмии шуъбаи морф. Ин.-ути тадқ. илмии гастроэнтрология (1969-77). Асп. Ин.-ути тадқ. илмии ғизои Акад. илмҳои тиббии СССР (1977-80), ход. калони илмӣ, и. в. муд. шуъбаи морф. Ин.-ути гастроэнтрологияи Ваз. нигаҳдории тандурустии Тоҷикистон (1980-1982). Дар СССР бори аввал исбот кард, ки ҷигари шахси бемор – гиахини машрубот – унсури зардранги бо заррабини электронӣ дидашавандаро дорост. Муал. калон (1982-1984), дотсенти каф. анатомия ва физиологияи мӯътадил ва варзиши Ин.-ути тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон (1984-1995). Муаллифи беш аз 30 асару мақолаи илмӣ доир ба соҳаи тиб. Дар аӣни замон пизишки варзишгарони Қасри варзиши «Тоҷикистон», нозири саломатии ҳайати мунтахаби варзишгарони ҶТ ва ҳамзамон омӯзгори каф. анатомия ва физиологияи Техникуми тиббии Душанбе (1995-2001). Бо Грам. Фахрии давл. ва соҳавӣ мукофотонида шудааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Ҳабиба Содиқова

**Ҳабиба Содиқова (Усмонова)** (Тав. 27.11.1938, ш. Сталинобод (ҳоло – Душанбе) — омӯзгор. Дорандаи медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И. Ленин», «Ветерани меҳнат», нишони «Зарбдори меҳнати сотсиалистӣ». 
## Зиндагинома
Ҳабиба Содиқова дар фак. химия ва биол. ИПД ба номи Т.Г. Шевченко (ҳоло – ДДОТ ба номи С. Айнӣ) таҳсил кардааст (1959–1963). Омӯзгор-мураббияи Интернат-санаторияи н. Ленин (ҳоло – Рӯдакӣ, 1963–69), муаллими синфҳои ибтидоии мак. миёнаи № 53 ш. Душанбе (1963–1997). Муаллифи якчанд дастуру барномаҳои таълимӣ. Хидмати бисёрсолаи бенуқсаш дар тарбияи насли наврас бо медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И. Ленин», «Ветерани меҳнат», нишони «Зарбдори меҳнати сотсиалистӣ» ва бисёр Грам. Фахрии соҳавӣ қадр карда шудааст. Аз соли 1996 – бознишаста
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Сӯхтори ҷангалзор дар Австралия (2019—2020)

мини|Бо нуқтаҳои сурх мавқеи оташ нишон дода шудааст
**Сӯхтори ҷангалҳо дар Австралия 2019-2020** - сӯхторҳои **оммавӣ** дар ҷангалҳои Австралия, асосан дар ҷанубу-шарқи кишвар. Миқёси сӯхторҳо аз ҳисоби миёна дар мавсими хушксолии солона, ки аз моҳи декабр то март, дар тобистон дар Австралия давом мекунад, хеле баланд аст. Оташҳо аз моҳи августи соли 2019 идома доранд. То 5 январи соли 2020, дар натиҷаи сӯхтор тақрибан 6,3 миллион гектар ҷангалҳо (63,000 км²), беш аз 2500 бино (аз ҷумла зиёда аз 1300 бинои истиқоматӣ) бо оташ нобуд карда шуданд ва 25 нафар ҳалок шуданд.. Гумон меравад, ки сӯхторҳои мавсими 2019–2020 дар тамоми таърихи мушоҳидаҳо харобиовартарин буданд . Дар моҳи декабри соли 2019, ҳукумати иёлати Уэлси Ҷанубии Нав бо сабаби ҳарорати рекордӣ, хушксолиҳои тӯлонӣ ва шиддат гирифтани оташсӯзии шадид дар ин кишвар вазъияти фавқулодда эълон кард . Тахмин меравад, ки тақрибан се миллиард ҳайвонҳо аз сӯхторҳои давомдор  зарар дидаанд.

Тибқи иттилои Крис Дикман, экологи Донишгоҳи Сидней , 8 январи соли 2020, шумораи ҳайвонҳое, ки дар натиҷаи сӯхторҳо ҳалок шуданд як миллиардро ташкил доданд .

Сабабҳои асосии сӯхтор гармии шадид ва хушксолӣ, зарбаи сахти барқ ҳангоми раъду барқ дар минтақа, ҳавзаи мусбии уқёнуси Ҳинд, оташи тасодуфӣ ва барқасдона ва дигарон мебошанд. Аз моҳи сентябри соли 2019, беш аз 100 сӯхтор ба минтақаҳои калони иёлоти Уэлси Ҷанубии Нав, аз ҷумла ба минтақаҳои соҳили шимолии Уэлси Ҷанубии Нав, соҳили миёнаи шимол, минтақаи Хантер, шаҳри Говкесбери, Волондилли, канори Сидней, кӯҳҳои Кабуд, Иллаварра, соҳили ҷанубӣ ва ғ. таъсир расонданд.

## Зарарҳо

То 5 январи соли 2020, дар натиҷаи сӯхторҳо тақрибан 6,3 миллион гектар ҷангалҳо (63,000 километри мураббаъ) сӯхтанд, зиёда аз 2500 бино (аз ҷумла зиёда аз 1300 бинои истиқоматӣ) дар оташ сӯхтанд ва 25 нафар ба ҳалокат расиданд...

## Амал

### Австралия
Ҳунарпешаи шаҳрванди Австралия Маргот Робби аз мардуми Инстаграмаш даъват кард, ки барои кумак ба қурбониёни сӯхтор дар ҷангали Австралия пул хайрия кунанд.

### Бекор кардани мусобиқоти Ҷоми ҷаҳон оид ба ралли
Аз сабаби сӯхтор давраи ниҳоии   ҷоми ҷаҳон оид ба ралли 2019 бекор карда шуда.  Мусобиқа бояд маҳз дар минтақае баргузор мешуд, ки офати табиӣ саркӯбаш кард .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Австралия
Гурӯҳ:Соли 2019
Гурӯҳ:Соли 2020
Насиба Меликова

**Насиба Хурсандовна Меликова** (25.01.1966, Душанбе), педиатр (духтури кӯдакон). Номзади илмҳои тиб (2008), дотсент. 
## Зиндагинома
Насиба Хурсандовна Меликова факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм кардааст (1989): интерн (1989-90), пизишк-неотологи клиникаи Пажуҳишгоҳи ҳифзи модару кӯдаки Душанбе (1992-97), ассис. каф. тибби Шарқ ва равонпизишкӣ (1997-98), ассис. (1998-07). Аз с. 2007 – муал. калони каф. физиологияи патологии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино. Дар мавзӯи «Таъсири муносибатҳои байни одамон ва ҳолати системаи асаби нашвӣ ба фаъолияти мақсадноки донишҷӯён» рисолаи номз. дифоъ кардааст. Муҳаққиқи таъсири омилҳои муҳити зист ба микро- ва макродинамикаи одами солим ва бемор. Муаллифи якчанд таълифоти илмӣ доир ба психология, аз ҷумла «Мотивацоннная деятельность студентов и уровень тревожности при эмоциональном напряжении». Маҷ. «Российский физиологический журнал», М.,2004; « Реактивная и личностная тревожность студентов при эмоциальном стрессе». Маҷ. «Паёми Сино», Д.,2004; «Соотношение показателей личностной и реактивной тревожности со степенью напряжения в регуляторных механизмах у студентов при эмоциальном стрессе». Научные труды I съезда физиологов. Сочи (ФР), 2005; «Донозологический подход к оценке состояния здоровья человека». Маҷ. «Современная медицина и качество жизни пациента» (ҳаммуаллиф), Д.,2006.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Мавлуда Ҳомидҷонова

**Мавлуда Ҳомидҷонова Муҳаммадҷонзода ** (Тав. 26.11.1957, ноҳияи Ҳисори ҶТ), омӯзгори заб. ва адаб. рус. «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (1993), ғолиби озмуни «Директори сол» (2003) ва ду карат ғолиби «Мактаби сол» (2000; 2010). 
## Зиндагинома
Мавлуда Ҳомидҷонова Муҳаммадҷонзода инж. фаб. «Дилором»-и ш. Душанбе (1976-78). ИПД ба номи Т. Г. Шевченко (ҳоло – ДДОТ ба номи С. Айнӣ)-ро хатм кардааст (1989). Муал. заб. русӣ ва таълими меҳнат, ҷон. дир. Оид ба корҳои тарбиявии мак. №77 ш. Душанбе (1980-92), дир. мак. №42 ш. Душанбе (1992-2012). Аз с. 2012 – дир. мак. миёнаи №24 ш. Душанбе. Вак. маҷлиси вакилони халқи н. Марказӣ (ҳоло – Фирдавсӣ, 1995-2000; 2000-05; 2005-10; 2010-15). Раиси комитаи занҳои ноҳияи мазкур интихоб шудааст (1995-2000). Иштир. Рӯзҳои фарҳ. Тоҷикистон дар ш.
Москва (2004). Бо ордени «Шараф» мукофотонида шудааст (2004).
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Навшаҳр (Туркия)

**Навшаҳр** () — шаҳр ва ноҳияи Туркия аст, ки дар қисми марказии доманакӯҳҳои Анатолиё ҷойгир аст. Навшаҳр — маркази маъмурии вилояти Навшаҳр мебошад. Номи қаблӣ **Мушкара ** буд. Номи юнонӣ: Неаполь (). Дар соли 2018, тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар Навшаҳр 143,194 нафар сокинон зиндагӣ мекарданд.

## Таърих
Навшаҳр дар замонҳои қадим аз ҷониби Хетҳо бунёд шудааст. Он замон Мушкара (Мушкар), (Навшаҳр), як деҳаи хурде дар водии дарёи Галис (ҳозира Кизилирмак) буд. Пас аз каме, Мушкара (Мушкар) аз ҷониби ошшуриён, фригиён ва соли 546 пеш аз милод аз ҷониби подшоҳиҲахоманишиён Куруши Кабир (Кири II) забт шуда буд. Соли 333 пеш аз милод шаҳрро лашкари Искандари Мақдунӣ забт кард. Пас аз марги Искандари Мақдунӣ Мушкара (Мушкар) ба давлати Селевкиён мутаалиқ буд, каме баъдтар он ба салтанати мустақили Каппадокия тобеъ гардид. Дар оғози давраи милодӣ, Мушкара (Мушкар) ба Рум ва Византия, зиёда аз 1000 сол, тааллуқ дошт.

Соли 2015 дар зери теппаи Навшаҳр як шаҳри зеризаминӣ кашф карда шуд, ки дар он аз ҳамлаҳои салҷуқиён ва дигар қабилаҳои забткунандагон тақрибан 20 ҳазор нафар пинҳон шуда метавонистанд. Таҳқиқотҳо нишон доданд, ки онро сокинони Навшаҳр аз давраи аввали пайдоиши Византия то забти Имперотурии Усмонӣ фаъолона истифода мекарданд. Тибқи фарзияҳои дигар, он панҷ ҳазор сол пеш ба вуҷуд омадааст. Ин бузургтарин шаҳри зеризаминӣ дар ҷаҳон аст ва дуввумин шаҳри зеризаминӣ — *Деринкую* — дар масофаи 29 км дуртар аз Навшаҳр ҷойгир шудааст.

Пас аз 1071, шаҳрро қабилаҳои салҷуқиён забт карданд. Султони Рум Қилич-Арслони II кишварро байни писаронаш тақсим кард. Мушкара (Мушкар) ба Месут супорида шуд, аммо бародари калонӣ Сулаймон Рукнаддин ӯро маҷбур кард, ки шаҳрро ба ӯ супорад. Қудрати Салҷуқиён беш аз 200 сол давом кард. Соли 1308 шаҳр ба тобеияти Илхонҳои Муғулистон гузашт. Баъдтар, султонҳои Қароманоғуллар ва Зулқодироғуллар дар ин ҷо ҳукмронӣ кардаанд. Дар аввали асри XVI, шаҳр аз ҷониби туркҳои усмонӣ забт гардидааст. Дар асри XVII шаҳр номашро аз Мушкари қадим ба Навшаҳр иваз кард.

Дар соли 1954, Навшаҳр, маркази як минтақаи мустақил — вилояти Навшаҳр гардид.

## Инчунин нигаред
* Шаҳрҳои Туркия

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии ҳукумати Навшаҳр )
* Харитаи маъмурии Навшаҳр
* Бузургтарин шаҳри зеризаминӣ 5000 сол пеш дар Туркия тасодуфан кашф шудааст
* Шаҳри азими зеризаминӣ дар минтақаи Каппадокияи Туркия ёфт шуд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия
Гурӯҳ:Вилояти Навшаҳр