open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Семён Гурев

**Гурев Семён Емелянович** () —  ва и рус, академики ординарии АИ Петербург (1798), узви АИ Русия (1800).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Корпуси артиллерӣ ва инженерии Санкт-Петербург (1778-84). Илми ҳидравликаро дар Англия омӯхтааст (1792). Дар муассисаҳои олии таълимии Санкт-Петербург омӯзгори фанҳои математика, артиллерия ва навигатсия буд. Аз 1798 профессор математика дар Омӯзишгоҳи меъмории киштисозӣ. Таҳқиқоти ӯ ба геометрияи таҳлилӣ ва дифференсиалӣ, таҳлили математикӣ ва механика бахшида шудаанд. Бори нахуст исботи муодилаҳои асосиро дар хатҳои каҷи ҳамвор дар координатаҳои қутбӣ анҷом додааст. Дар ин соҳа китобҳои бисёри таълимӣ таълиф карда, ба масъалаҳои таълими илми математика диққати ҷиддӣ додааст. Дар асарҳои илмиаш Семён Гурев дар таҳлили математикӣ ва геометрия татбиқ намудани назарияи ҳудудҳоро тарғиб намудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Инқилоби ранга

**«Инқилоби ранга»** — ин ибораест, ки ивазшавии реҷаи сиёсӣ, бо бӯҳрон ва эътирозҳои оммавиро дар Гурҷистон (*«[[Инқилоби садбаргӣ]]»* соли 2003), дар Укроин (*«Инқилоби норанҷи»* соли 2004), ва дар Қирғизистон (*«Инқилоби лолагӣ»* соли 2005) ифода мекунад.
Тадқиқотчиёни гуногун ба «Инқилоби ранга» ҳар навъ рӯйдодҳоро дохил мекунанд, ба ҷуз инқилобҳои дар боло овардашуда, *Инқилоби Булдозерӣ*, ки соли 2000 дар Сербия шуда буд аз ин навъ инқилоб шинохта мешавад.
Тадқиқотчиён аз байни инқилобҳои ранга, инқилобҳои зеринро ба муваффақ ва номуваффақ ҷудо мекунанд:
* **Инқилобҳои муваффақ**: «Инқилоби Булдозерӣ» ки соли 2000 дар Сербия, «Инқилоби садбаргӣ» соли 2003 дар Гурҷистон, «Инқилоби норанҷӣ» соли 2004 дар Укроин, «Инқилоби лолагӣ» соли 2005 дар Қирғизистон ва соли 2005 дар Либиё.
* **Инқилобҳои номуваффақ**: Соли 2006 эътирозҳои оммави дар Белорус, соли 2008 эътирозҳои оммавӣ дар Арманистон, «Инқилоби сабз» соли 2009 дар Эрон, эътирозҳои оммавӣ дар Русия соли 2011 ва эътирозҳои оммавӣ дар Белорус, ки соли 2020 шуда гузаштаанд.

## Нигаред
* Инқилоби садбаргӣ

## Адабиёт
* Petrov, Kirill (2020). Elites and Color Revolutions: The Logic of Russia’s Response, Russian Politics, 5(4), 426-453. doi:10.30965/24518921-00504003
* Solovei, Valery (2015). Color Revolutions and Russia. In A. Przeworski (Ed.), Democracy in a Russian Mirror (Cambridge Studies in the Theory of Democracy, pp. 78-94). Cambridge: Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9781107282070.005
## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Воқеаҳои сиёсӣ
Тоҷикистон дар соли 2001

## [[Май]]и соли [[2001]]
*  7 май – бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Мирзо Турсунзода унвони олӣ «Қаҳрамони Тоҷикистон» дода шуд.
## [[Июл]]и соли [[2001]]
*  31 июл – Унвони **Қаҳрамони Тоҷикистон** дар қатори дигар Унвонҳои фахрӣ бо Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷоизаҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 31 июли соли 2001 № 29 муқарар карда шудааст.

## [[Сентябр]]и соли [[2001]]
*  сентябр – 2700 – солагии китоби муқаддаси «Авесто» ҷашн гирифта шуд.

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2001
Тоҷикистон дар соли 2002

### [[Май]]и соли [[2002]]
*  3 май – «Консепсияи миллии маълумоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул карда шуд.
*  10 май – Қонун «Дар бораи хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ)» қабул гардид.
*  10 май– Қонун «Дар бораи авфи шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон бинобар қонунигардонии маблағҳояшон» баромад.
*  12 май - Рӯзи «Шашмақом» эълон гардид. Минбаъд ҳар сол ин рӯз ҷашн гирифта мешавад. 
*  18 май – сокинони шаҳри Душанбе аввалин бор бо шабакаи Интернет пайваст гардиданд.
## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ: Тоҷикистон дар соли 2002‎
Тоҷикистон дар соли 2003

### [[Март|Марти]] соли [[2003]]

* дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сиёсати додани қарзи хурд пеш гирифта шуд.

### [[Август|Августи]] соли [[2003]]

* Қонун «Дар бораи таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсили баъд аз хатми мактаби олӣ» қабул гардид.

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2003
Киберпанк

пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Cyberpunk_city_%284065413356%29.jpg/346px-Cyberpunk_city_%284065413356%29.jpg|рост|мини|346x346пкс| Манзараи шаҳри киберпанк
**Киберпанк** () — як жанри фантастикаи илмӣ аст, ки сусташавии фарҳанги инсониро дар пасманзари пешрафти технологӣ дар асри компютер инъикос мекунад. Худи истилоҳот омехтаи калимаҳои  «кибернетика» ва  "панк" аст, ки бори аввал аз ҷониби Брюс Бетк ҳамчун унвони достони кӯтоҳи худ дар соли 1983 истифода шудааст . Асарҳое, ки ҳамчун "киберпанк" тасниф шудаанд, ҷаҳони дистопии ояндаро тавсиф мекунанд, ки дар он технологияҳои пешрафтаи иттилоотӣ ва кибернетика, воқеияти виртуалӣ, киборгизатсия, зеҳни сунъӣ бо назорати ҳамаҷониба, аз ҳад зиёд, номаҳдуд ва танзимнашавандаи давлатӣ бар ҷомеаянд (тоталитаризм ё авторитаризм дар якҷоягӣ бо алгократия ва киберократия), ё баръакс, таназзул, фасод, таназзули институтҳои давлатӣ, клептократия, дар якҷоягӣ бо бартарияти корпоратсияҳои азими трансмиллӣ, мафия, нобаробарии иҷтимоӣ, камбизоатӣ ё тағироти куллӣ дар сохтори иҷтимоии худи ҷомеа вуҷуд дорад. Корҳои киберпанк аксар вақт саволҳоро дар бораи моҳияти ақли инсон ва ҷомеа, хати байни инсон ва мошин, воқеият ва виртуалӣ ба миён меоранд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Зерфарҳангҳо
Гурӯҳ:Жанрҳои адабӣ
Cyberpunk: Edgerunners

— аниме 
-силсилафилми интернетии Ҷопону Лаҳистон дар жанри киберпанк, бар асоси бозии видеоии *[[Киберпанк 2077|Cyberpunk 2077]]*, ки аз ҷониби CD Projekt Red омода шудааст. Силсилафилмро Studio Trigger бо ҳамроҳии CD Projekt таҳия кардааст, нахустин намоиши он дар Netflix 13 сентябри соли 2022 сурат гирифт. Аниме пешсаҳнаи бозӣ буда, воқеаҳояш тақрибан як сол пеш аз сужаи асосии бозӣ сурат мегирад.

Силсила барои қаҳрамонон, аниматсия ва густариши ҷаҳониаш баррасиҳои бениҳоят мусбат гирифт. Як моҳ пас аз нашраш, CD Projekt эълон кард, ки ин силсилафилм барои мавсими дуюм таҷдид карда намешавад, зеро лоиҳа "дар ибтидо ҳамчун як ҳикояи мустақил таҳия шуда буд"  .

## Синопсис
Оянда, мегаполиси Найт-Ситӣ. Одамон ба технологияи олӣ ва ҳама гуна имплантатсияҳо машғуланд. Модари Девид Мартинес базӯр рӯз мегузаронад, аммо кӯшиш мекунад, ки ҳар кори аз дасташ меомадаро кунад, то писараш ба як академияи олӣ равад ва таҳсилоти хуб гирад. Вақте ки ҳангоми тирпарронӣ дар кӯча ва садамаи автомобилӣ ӯ дар беморхона ба ҳалокат мерасад, Девид ба худ имплантатҳои таҷрибавӣ мегузорад, ки ба соҳиби он хусусиятҳои бештари ҷангӣ медиҳад ва зархарид мешавад.
## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
Лавҳаи ёдгорӣ

**Лавҳаи ёдгори**  (**лавҳаи ёдоварӣ** ё **лавҳаи ёдбуд**)
— тахтасангест, ки одатан аз сангҳои қиматбаҳо (мармар, хоро) ё хӯлаҳо (биринҷӣ, чӯян) барои пос доштани хотираи шахсиятҳои маъруф, ташкилотҳо, рӯйдодҳо ва таъсисёбии ҷойҳои аҳамиятнок гузошта мешаванд.
Лавҳаҳои ёдгори дар биноҳое, ки шахсиятҳои маъруф истиқомат ва фаъолият кардаанд ё дар ҷойҳое, ки рӯйдодҳои муҳим рух додааст гузошта мешаванд. Дар дигар ҳолатҳо — масалан дар майдонҳо, хиёбонҳо, кӯчаҳо ва ғ. ба шарафи шахсиятҳои маъруф — тахтасанг, лавҳаи ёдоварӣ ё шарҳи ҳол (одатан дар қисми аввали биноҳо) гузошта мешаванд.
Дар лавҳаи ёдоварӣ одатан расм, ҳайкал, тасвири муқарнаси инсон ва маълумотнома тасвир мешавад.

Чунин лавҳаи ёдгорӣ аз тарафи рост, дар оғози хиёбони Неъмат Қаробоев, хонаи рақами 5, бо тасвири расм ва навиштаҷоте, ки барои кадом корнамоиҳояш ин хиёбонро ба шарафи Неъмат Қаробоев гузоштаанд, дарҷ гардидааст.

## Пайвандҳо
## Нигаред

Гурӯҳ:Лавҳаҳои ёдбуд
Тоҷикистон дар соли 2005

### [[Феврал]]и соли [[2005]]
*27 феврал –  интихобот ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005) барпо гардид.
### [[сентябр]]и соли [[2005]]
*3 сентябр – студияи телевизиони  ТВ Сафина (ТВС) таъсис ёфт.

## [[Октябр]]и соли [[2005]]
*20 октябр – Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон таъсис ёфт.
## [[Ноябр]]и соли [[2005]]
*15 ноябр – Ҳизби аграрии Тоҷикистон таъсис ёфт.

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2005
Тоҷикистон дар соли 2004

## [[Июл]]и соли [[2004]]
*  15 июл – Қонун «Дар бораи ҷавонон ва сиёсати давлатии ҷавонон» қабул гардид.

## [[Декабр]]и соли [[2004]]
*   3 декабр – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Кодекси нави андоз қабул гардид.
*   3 декабр – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Кодекси нави гумрук қабул гардид.

## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2004
Тоҷикистон дар соли 2008

### [[Январ]]и соли [[2008]]
* Шумораи мақолаҳои Википедиаи Тоҷикӣ ба 8 700 расид.
* 20 январ – агрегати якум ва 31 июли соли 2009 агрегати охирин – чаҳоруми НБО Сангтӯда–1 ба кор даромад.
### [[апрел]]и соли [[2008]]
* 15 апрел – ҷамъияти саҳомии кушодаи «Нерӯгоҳи барқи обии Роғун» таъсис ёфт.
### [[июл]]и соли [[2008]]
*  25 июл – бо укази Президент Эмомалӣ Раҳмон ба тафтиши ҳама гуна корхонаҳои хурду миёна, ба мўҳлати ду сол маратория эълон карда шуд.
### [[август]]и соли [[2008]]
*  25 август – дар ш. Душанбе Кохи Миллат (ба сохтмонаш соли 2002 шурӯъ карда буданд), «Боғи устод Рӯдакӣ» ва дар он ҳайкали Рӯдакӣ кушода шуд.
### [[сентябр]]и соли [[2008]]
* 6 сентябр – дар ш. Душанбе Симпозиуми байналмилалии илмӣ ба муносибати 1150 – солагии Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ баргузор гардид.
### [[Октябр]]и соли [[2008]]
*  21 октябр – Парламенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Протоколи Киоторо (11 декабри соли 1997 оид ба тоза нигоҳ доштани иқлим) тасдиқ кард.
### [[Ноябр]]и соли [[2008]]
*  5 ноябр – студияи телевизиони ТВ Ҷаҳоннамо таъсис ёфт. 
## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2008
Тоҷикистон дар соли 2009

## [[Март]] [[2009]]
* 6 март – мувофиқи фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 8 март – «Рӯзи модар» эълон гардид.  
* 19 март – сохтмони роҳи оҳани Душанбе – Бохтар (қисмати Ваҳдат – Ёвон, бо дарозии 40,7 километр) оғоз шуд.    
* 21 март  – дар ш. Душанбе аввалин меҳмонҳонаи 5 ситорадор («Ҳайат») сохта шуд.

## [[Май]] [[2009]]
* 30 май – мувофиқи Укази Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар гуна қарзи деҳқонон, ки то 1 январи соли 2008 ҷамъ шудаанд (548 млн. доллари амрикоӣ) аз онҳо бардошта шуд.
## [[Июл]] [[2009]]
* 1 июл – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равзанаи ягона» ҷорӣ гардид.
## [[Сентябр]] [[2009]]
* 3 сентябр – сохтмони нақби  (Нақби автомобилгарди «Озодӣ») ба итмом расид.Дарозии нақби «Озодӣ» — 222 метр аст.
* 30 сентябр – бо қарори ЮНЕСКО «Наврӯз» ҷашни байналмилалӣ гардид. 
* Нерӯгоҳи барқи обии Сангтӯда-1 соли 2009 пурра ба фаъолият оғоз кард.

## [[Октябр]] [[2009]]
* 5 октябр -  дар ш.Душанбе Симпозиуми байналмилалии «Мероси Абӯҳанифа ва аҳамияти он дар муколамаи тамаддунҳо» баргузор гардид. Соли 2009 – соли бузургдошти Имоми Аъзам (Абӯҳанифа) эълон гардид.
* 5 октябр  – Қонуни нави забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул карда шуд ва минбаъд ин рӯз ҳамчун «Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» қайд карда мешавад.
## [[Ноябр]] [[2009]]
* 30 ноябр -  сохтмони Хати баландшиддати барқии «Ҷануб – Шимол» (ЛЭП – 500), ки 16 сентябри соли 2006 сар шуда буд, ба итмом расид. 
 
## Адабиёт
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2000-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2009
Китоби рекордҳои Гиннесс

**«Гиннесс. Рекордҳои дунё»**  (англ. *Guinness World Records*), инчунин **«Китоби умумиҷаҳонии рекордҳо»**, **«Китоби рекордҳои Гиннесс»** (англ. ***The Guinness Book of Records***, то соли 1998) ва  **«Китоби рекордҳои дунявии Гиннесс»** (англ. *The Guinness Book of World Records*, дар ИМА) — маълумотномаи ҳамасолаест, ки дастовардҳои рекордии одамон, ҳайвонот, воқеъаҳои беҳамтои табиӣ, дастовардҳои нодири намоишкорӣ (шоу-бизнес), васоити ахбори омма ва фарҳангиро таҷассум мекунад.
## Қисматҳои асосии китоб
Китоби рекордҳои Гиннесс аз қисматҳои асосии зерин иборат аст:
* *Сарват*
* *Дастовардҳо*
* *Дониш*
* *Санъат ва васоити ахбори омма*
* *Хатарнок ва садамаҳо*
* *Шуҷоат*
* *Шараф*
* *Технологияҳои муосир*
* *Варзиш*
* *Инсон*

## Тоҷикистон дар «Китоби рекордҳои Гиннесс»
*  Моҳи сентябри соли 2011 Тоҷикистон ҳам дар китоби рекордҳои Гиннесс саҳми худро гузошт. Ба шарафи 20 солагии Истиқлолияти Тоҷикистон, Парчами Тоҷикистон бо 165 метр баланди, 60 метр дарози, 30 метр паҳнои ва 700 кг вазн дар китоби рекордҳои Гиннесс ҷойгир карда шуд.

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Китобҳо
Тоҷикистон дар соли 2010

## [[Феврал]]и соли [[2010]]
* 28 феврал Интихоботи порлумонӣ дар Тоҷикистон (2010) баргузор гардид.
## [[Март]]и соли [[2010]]
* 17 март — Муҳаммадшариф Ҳимматзода - собиқ вакили порлумони Тоҷикистон ва пешвои рӯҳонии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон баъди бемории тӯлонӣ субҳи имрӯз даргузаштааст. 
* 19 феврал — Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаеро қабул кард, ки тибқи он ҷашни Наврӯз мақоми байналмилалӣ касб намуд.
## [[Июл]]и соли [[2010]]
* 1 июл — дар шаҳри Душанбе филиали Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. Ломоносов ифтитоҳ гардид.

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2010-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2010
Тоҷикистон дар соли 2012

## [[Октябр]]и соли [[2012]]
* Ба истифода супоридани Нақби автомобилгарди Шаҳристон. Сохтумони  нақб давоми корҳои таъмири роҳи автомобилгарди Душанбе – Хуҷанд – Чанак (Ӯзбекистон) мебошад.Сохтумони нақб расман 22 августи соли 2006 оғоз ёфтааст. Арзиши лоиҳаи сохтумони Нақби автомобилгарди Шаҳристон - 175 млн. сомонӣ. Дарозии Нақби автомобилгарди Шаҳристон – 5253 метр
## [[Декабр]]и соли [[2012]]
* 10 декабр - аъзошавии Тоҷикистон ба Созмони Умумиҷаҳонии Савдо

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои садаи XXI
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар солҳои 2010-ум
Гурӯҳ:Солҳо дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2012
Баҳри Хазар

**Дарёи Хазар**, **Ба́ҳри Каспи́й** ( ё , *Kaspía thálassa*) — обанбори калонтарини баста дар рӯи Замин, ки онро метавон чун калонтарин кӯли сарбаста ё баҳр — аз сабаби ҳаҷми калон доштанаш ва аз сабаби он, ки бистараш аз қишри навъи уқёнусии замин пайдо шудааст, синфгузорӣ кард.

Дар байни Аврупо ва Осиё ҷойгир аст. Оби Каспий шӯр аст, — аз 0,05 ‰ наздики резишгоҳи Волга то 11—13 ‰ дар ҷанубу шарқ. Дараҷаи об тибқи маълумоти соли 2009 27,16 м пасттар аз дараҷаи Уқёнуси Ҷаҳониро ташкил кард.

Масоҳати баҳпи Каспий дар ҳоли ҳозир — тақрмбан 371 000 км², чуқурии максималӣ — 1025 м.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кӯлҳо
Мир (низоми пардохт)

**Низоми пардохти «Мир»** — системаи пардохтии миллии руси, ки барои амалиётҳои пардохт намудан хидмат мерасонад. Дар Русия ва тамоми дунё пардохтҳои байни бонкҳо, хидматрасонии нуқтаҳои савдо, ташкилотҳои қарздиҳанда ва ҳисоби кардан коркард мешавад.

Бо пули миллии Русия, рубл ҳисоби месозад. Ҷамъияти саҳомии «Мир» — (русӣ *АО «Национальная система платёжных карт»*.)
Моҳи декабри соли 2021, аз рӯи гардиш дар Русия 32,3 %  бозори системаҳои пардохти ва 25,2 % ҳама амалиётҳоеро, ки бо корд иҷро шудаанд ишғол менамояд. 
Моҳи сентябри соли 2022 145 миллион корд баровард. 
Аз рӯи тадқиқотҳои «Сколково», моҳи июни соли 2021 системаи пардохтии «Мир» системаҳои *Visa ва Mastercard*-ро гузашта ба 42 % аҳолии Русия кордҳои худро додааст.

## Дар Тоҷикистон
Охирҳои моҳи октябри соли 2022, системаи пардохтии «Мир» дар Тоҷикистон чунин хидматрасониҳоро ба роҳ мондааст: 
* Пулҳоро аз банкомат гирифтан ва ба мол, хидматрасониҳо пардохт намудан мумкин аст. (Дастгоҳҳое, ки бо Корти милли ва Express Pay пайванданд. Пулҳои нақдро аз банкоматҳои — «Амонатбонк» ва «Душанбе сити гирифтан мумкин аст.)

## Дар дигар кишварҳо
* Абхозистон
* Осетияи Ҷанубӣ 
* Приднестровия
* Белорус
* Қирғизистон
* Аморатҳои Муттаҳидаи Араб
*  Ҷумҳурии Куриё
* Куба
* Кипр – RCB Bank Ltd
* Эрон –  «Мир» ва «Shetab» 
* Исроил – ширкати ҳавопаймоии Эл-Ал
* Чин – шабакаи савдои Aliexpress кордҳои «Мир»-ро қабул мекунанд.

## Пайвандҳо
Ашан

**Auchan Holding** (**Ошан**, дар забони тоҷикӣ, чун русӣ **Ашан** бештар фаҳмида мешавад) — иттиҳодияи фаронсавӣ, ки дар бисёре аз кишварҳои ҷаҳон фаъолият дорад. Яке аз бузургтарин шабакаҳои савдои чакана дар ҷаҳон (гипермаркетҳои хӯроквории Auchan) аст. Ашан ин як қисми иттиҳодияест аз «Иттиҳодияи оилаи Мюле». Штаб-ситодаш дар шаҳри Круа, Фаронса қарор дорад.

## Дар Тоҷикистон

Соли 2016, иттиҳодияи фаронсавӣ Ашан дар шаҳри Душанбе аввалин фурӯшгоҳи бузурги (супермаркет) худро кушод.

## Фаъолият

## Эзоҳ
Алишер Мирзонабот

**Алишер Худобердӣ Мирзонабот (Мирзонаботов)** (27 августи соли 1980, ноҳияи Рӯшони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ҶШС Тоҷикистон) — арбоби низомӣ ва давлатии тоҷик, раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, Муовини Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII. генерал-майор. 

## Зиндагинома
Алишер Мирзонабот 27 августи соли 1980 дар ноҳияи Рӯшони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҶШС Тоҷикистон таваллуд шудааст.
Соли 1997 мактаби рақами 4-и ноҳияи Рӯшони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва соли 2003 Донишкадаи ҳарбии КНБ-и Ҷумҳурии Қазоқистонро хатм кардааст. Инчунин муҳассилини
Академияи сарҳадии Хадамоти федералии бехатарии Федератсияи Россия (2006) ва Мактаби Олии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2018) буд.
### '''Фаъолияти низомӣ'''
Баъди хатми мактаб дар сафи қӯшунҳои сарҳадӣ, аз соли 1998 то соли 2000 дар қисми низомии 2730 (Душанбе) хидмат кардааст.

Моҳи марти соли 2003 муовини сардори ситоди қисми 2107-и Қӯшунҳои сарҳадии ноҳияи Мурғоби Тоҷикистон, аз январи соли 2004 то моҳи августи соли 2005 сардори ситоди як қисми ҳарбӣ шуда, баъдан дар вазифаҳои гуногун дар қӯшунҳои сарҳадӣ то соли 2017 хидмат кардааст.

Моҳи сентябри соли 2017 дар вазифаи муовини раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон кор карда, то моҳи сентябри соли 2018 дар ин мақом кор кардааст.

### Фаъолияти меҳнатӣ
Моҳи сентябри соли 2018 муовини аввали раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таъйин шуд.

* 24 ноябри соли 2020 бо фармони раисиҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон раиси шаҳри Хоруғ таъйин шуд.
* 5 ноябри соли 2021 бо фармони Президенти Тоҷикистон Раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таъйин шуда, дар ин вазифа Ёдгор Файзовро иваз кард.
* Аз 26 августи соли 2022 аз ҳавзаи интихоботии бисёрмандатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон №1 дар ҷараёни даъват узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI интихоб шудааст.
* Аз 28 марти соли 2025 аз ҳавзаи интихоботии ВМКБ №1 узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII интихоб шудааст.
* Аз 11 апрели соли 2025 - Муовини Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ҳафтум, солҳои 2025-2030..

Рутбаи ҳарбии генерал-майорро дошта, барои хизматҳои сазовор ва содиқона ба давлату миллати тоҷик бо мукофотҳои давлатӣ сарфароз гардидааст.

## Мукофот
* Ордени «Шараф»  дараҷаи II (2022). 
* медали "Марзбони шуҷои Ватан" (2015), 
* медали ҷашнии "30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон" (2021),

## Оила
Оиладор, чор фарзанд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Рахмон подписал указ о назначении главы Горно-Бадахшанской области
* Солдат Бокира в Мургабе и зампред ГКНБ: Что известно о новом главе ГБАО?
* Ҳукумати ВМКБ ҳолномаи расмии раиси вилоятро нашр кард: 41-сола ва хатмкардаи ду донишгоҳи хориҷӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Низомиёни Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси милли Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Шараф
Ирфон (нашриёт)

«**Ирфон**» (хиёбони Неъмат Қаробоев, 17) — нашриётест дар шаҳри Душанбе.

## Таърих
Муассиса бо қарори Раёсати Кумитаи Инқилобии Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон аз 7 октябри соли 1925 бо номи Нашриёти давлатии Тоҷикистон таъсис ёфта, соли 1964 «Ирфон» ва соли 2000-ум Муассисаи нашриявии «Ирфон» ва бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 декабри соли 2006, №604 дар сохтори Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун муассисаҳои сохтори Вазорат дохил гардида, мақоми идоравии он маҳсуб меёбад.

Мудири аввалин Абулқосим Лоҳутӣ буд ва ба корҳои эҷодии нашриёт Садриддин Айнӣ роҳбарӣ мекард. То ибтидои солҳои 60 асри 20 ягона нашриёти серсоҳа буд, ки дар он тамоми китобҳо — аз китобҳои дарсии мактабҳои таҳсилоти ҳамагонӣ то китобҳои сиёсӣ ва илмию оммавӣ чоп мешуданд. Солҳои 20-30 асри 20 дар Нашриёти давлатии Тоҷикистон ходимони машҳури илму адаби ҷумҳурии ҷавон кор карданд. Дар «Ирфон» солҳои зиёд С. Ализода, А. Деҳотӣ, Раҳим Ҳошим, Пайрав, Ҳаким Карим, Суҳайлӣ, М. Раҳимӣ, М. Миршакар, С. Улуғзода, Ҷ. Икромӣ, Б. Раҳимзода, Ф. Муҳаммадиев, Қутбӣ Киром ва дигарон ба ҳайси муҳаррир фаъолият намудаанд. Соли 1926 Нашриёти давлатии Тоҷикистон 8 (бо теъдоди 15 ҳазор нусха) ва соли 1962—688 унвон китоб (бо теъдоди 4 млн 289 ҳазор нусха) аз чоп баровардааст. Аз соли 1926 то 2014 тақрибан 15350 унвон китобу дастур (ба миқдори 150,5 млн нусха) нашр шудааст. Маводди Иҷлосияи таърихии 16-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, матнҳои Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, албоми «Тоҷикистон» (бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ), асари безаволи академик Б. Ғафуров «Тоҷикон» (ба забони тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва алифбои арабӣ) низ дар «Ирфон» ба табъ расидаанд. Китоби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Э. Раҳмон «Тоҷикон дар оинаи таърих» ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ аз чоп баромад, нашри китоби бисёрҷилдии Э. Раҳмон «Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат» (11 ҷилд чоп шудааст) идома дорад. Соли 2007 китоби Қуръон бо тарҷумаи тоҷикӣ, cолҳои 2007 ва 2013 ҷилдҳои 1-2 китоби Б. Марғелонӣ «Ҳидоя» дар «И» ба табъ расид. «Ирфон» бо ордени «Дӯстии халқҳо» (соли 1975), медали тилои сифати Ташкилоти байналмилалии «Бизнес Дайрекшн» (с.2002) сарфароз гардидааст. Ҳамчунин дар намоишгоҳҳо ва озмунҳои байналмилалии китоб фаъолона ширкат варзида, ба гирифтани дипломҳо ноил гардидааст. Кормандон — 18 нафар. Директор — Н. Ҳасанов (аз соли 2014).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ирфон // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 307. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Муассисаҳои фарҳангии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Муассисаҳои Душанбе
Карим Замонӣ

**Карими Замонӣ** (; 11 майи 1951, Теҳрон) — мавлавишиносӣ эронӣ, мутарҷим ва муфассири Қуръон.

## Таҳсилот
Ӯ давраи коршиносии забон ва адабиёти арабиро дар Донишгоҳи Теҳрон гузаронидааст. Барҷастатарин асари ӯ, ки беш аз 50 бор таҷдиди чоп шудааст, "Шарҳи ҷомеъи «Маснавии маънавӣ» дар ҳафт ҷилд аст.

## Китобшиносӣ
* Шарҳи ҷомеъи Маснавӣ
* Найнома
* Тарҷимаи рӯшангари Қуръони карим
* Шарҳи комили «Фиҳи мо фиҳ». Гуфторҳое аз Мавлоно Ҷалолуддин Муҳаммади Балхӣ
* Сирру-л-асрор. Абдулқодир ибни Абисолеҳ Абдулқодири Ҷелонӣ
* Бар лаби дарёи «Маснавии маънавӣ»

## Эзоҳ
Саховат (бозор)

«**Саховат**» (кӯчаи Фирдавсӣ, 61) — яке аз бозорҳои болопӯшида дар ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе. 

## Таърих
Соли 1987 бунёд гардидааст (меъмор А. Г. Толстенко, муҳандисон А. А. Уйбо, Г. М. Шербинина, технолог Ю. Е. Ерошенко). Масоҳаташ — 1,3 га, ҷойи фурӯши молҳо — 250. Масоҳати толори бозор — 1800 м². Дар қисмати ҷанубу ғарбии боғи Дӯстии халқҳо, дар чорроҳаи кӯчаҳои Фирдавсӣ ва Неъмат Қаробоев воқеъ аст. Намои асосии бино рӯ ба ҷониби хиёбони Неъмат Қаробоев дорад (вурудгоҳи асосии бозор аз ҳамон тараф мебошад). Дар ҳудуди сабзазоршуда ва ободи бозор ҳавзу соябонҳо, харакҳо, қароргоҳ барои автомошинаҳо, чойхона, пул (аз болои канали пуроб) ва ғайра сохта шудаанд. Бинои бозор дар маҷмӯъ аз се блоки алоҳидаи «П»-шакл иборат аст. Ду блоки паҳлуӣ якошёна (баландиаш 6,92 м), блоки мобайнӣ дуошёна мебошад. Ҳар се блок ба якдигар пайвастанд. Харидорон ба фурӯшгоҳ аз чор тарафи бозор даромада метавонанд; бор кардану фуровардани молҳо аз тарафи ҳавлии бозор сурат мегирад. Аз сабаби мавҷудияти ду толори фурӯш ҷойи савдои маҳсулот ба анвоъ ҷудо карда шудааст; дар як толор маҳсулоти кишоварзӣ, дар толори дигар фурӯши гулу рустаниҳо ба роҳ монда шудааст. Дар бозор нуқтаҳои хидматрасонӣ ва дукону мағозаҳо вуҷуд доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Саховат // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 571. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Бозорҳои Душанбе
Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Душанбе
Додгоҳи олии Тоҷикистон

**Додгоҳи олии Тоҷикистон** (расман: **Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон**) — баландпоятарин марҷаъи ҳуқуқи маданӣ, ҷазоӣ ва идорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Додгоҳи олии Тоҷикистон назорати додгоҳиро аз болои фаъолияти додгоҳҳои ҳарбии гарнизонҳо, додгоҳи ВМКБ, вилоятҳо, шаҳри Душанбе, шаҳру ноҳияҳо оид ба парвандаи шаҳрвандӣ, оилавӣ, ҷиноятӣ, маъмурӣ ва дигар парвандаҳои дар тобеяти ин додгоҳҳо буда амалӣ мегардонад. Дар ҳайати раис, муовини якум, муовинон, додгоҳяҳо ва мушовирони халқӣ фаъолият менамояд. Дар Додгоҳи олӣ Пленуми Додгоҳи Олӣ, Раёсати додгоҳи Олӣ, коллегияҳои додгоҳӣ оид ба парвандаҳои гражданӣ, оилавӣ, ҷиноятӣ, ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ва коллегияи ҳарбӣ таъсис дода мешавад. Тарзи ташкил, салоҳият ва сохторҳои дохилии Додгоҳи олиро Қонуни асосии Тоҷикистон, Қонуни конститутсионии Тоҷикистон «Дар бораи додгоҳҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба танзим медарорад. Иҷрои санадҳои қабулкардаи Додгоҳи олӣ (ҳалномаҳо, ҳукмҳо, таъйинотҳо ва дигарҳо) дар тамоми ҳудуди кишвар ҳатмӣ мебошад. 

Додгоҳи олӣ дар доираи салоҳияти худ масъалаҳои зеринро баррасӣ менамояд: 
* парвандаҳои шаҳрвандӣ, оилавӣ, ҷиноӣ, ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ва ғайраро ба сифати додгоҳи зинаи якум, дуюм, бо тартиби назоратӣ ва аз рӯи ҳолатҳои нав ошкоргардида баррасӣ менамояд; 
* дар бораи конститутсионӣ будани қонуни татбиқшуда оид ба парвандаи мушаххас ҳуқуқ дорад ба Додгоҳи конститутсионӣ муроҷиат намояд;
* таҷрибаи додгоҳиро ҷамъбаст карда, омори додгоҳиро таҳлил менамояд, ба додгоҳҳо доир ба масъалаҳои татбиқи қонунҳои амалкунанда, ки ҳангоми баррасии парвандаҳои додгоҳӣ ба миён меоянд, тавзеҳоти дастурӣ медиҳад, ҳолати аз тарафи додгоҳҳо иҷро шудани ин тавзеҳотро назорат мекунад; 
* дар доираи салоҳияташ масъалаҳоеро, ки аз шартномаҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон бармеоянд, ҳаллу фасл менамояд; дигар салоҳиятҳоеро, ки қонун пешбинӣ намудааст, амалӣ мегардонад.
* 
## Раҳбарони пешини Додгоҳ
Бобо Ҳамдамов (1924—1934), С. Мамедов (1934—1936), С. Абдулхайров (1936—1938), П. Абдуллоев (1938—1940), Ҳ. Урунов (1940—1943), К. Анваров (1943—1948), М. И. Исмоилов (1948—1957), М. Раҷаббеков (1957—1958), Ҳ. Назаров (1958—1962), С. Раҷабов (1962—1970), С. Қурбонов (1970—1986), И. Хоҷаев (1986—1990), Ш. Ҷ. Маҳмудов (1990—1995), Убайдулло Давлатов (1995—2000), Салимбой Фатҳиллоев (2000—2005), Избилло Хоҷаев (2005—2006), Нусратулло Абдуллоев (2006—2015), Шермуҳаммад Шоҳиён (2015—).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон // Донишномаи Душанбе. — : СИЭМТ, 2016. — С. 585—586. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Гурӯҳ:Ҳуқуқ дар Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Муҳаммад Бадеъ

**Муҳаммад Бадеъ** (; ) — раҳбари созмони исломгарои Ихвонулмуслимин.
Маҳаллат-ул-Кубро

**Маҳаллат-ул-Кубро** () — шаҳр дар Миср.
## География
## Иқлим
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Миср
Шамсулъимора

**Шамсулъимора** () — яке аз биноҳои таърихии Теҳрон, марбут ба давраи Қоҷор, аз шохистарин биноҳои Кохи Гулистон ва барҷастатарин сохтимони гӯшаи шарқии Маҷмӯъаи кохи Гулистон аст, ки кори сохти он аз соли 1244 то 1246 хуршедӣ ба тӯл анҷомид. Далели барҷаста будани ин соза, баландӣ, тазйинот ва тарроҳии он аст.

Шамсулъимора дорои панҷ табақа ва 35 метр баландӣ аст, ки дар замони сохт баландтарин сохтимони он давра дар Теҳрон будааст ва аввалин сохтимоне буд, ки аз филиз дар созаи он истифода кардаанд. Куллияи сутунҳои табақоти боло ва ҳифозҳо чуданӣ ҳастанд.

Пеш аз сохта шудани Сардари Боғи Миллӣ, ин сохтимон ба унвони намоди шаҳри Теҳрон шинохта мешуд.

## Таърих
Носируддиншоҳ, пеш аз сафар ба Аврупо ва бо дидан тасовири биноҳои Фарангистон ё монанди иморати Олиқопуи Исфаҳон, тамоюл пайдо кард биное муртафеъ назири онҳо дар пойтахти худ эҷод кунад то битавонад аз болои он манзараи шаҳр ва дурнамои перомунро тамошо кунад. Сохти ин сохтимон дар соли 1865 (1244 хуршедӣ) ба дастури Носируддиншоҳ оғоз ва пас аз ду сол ба мубошарат Дӯстъалихон Низомуддавла ба поён расид. Ин сохтимон барои тамошои шаҳри Теҳрон ва атрофи он тавассути шоҳ ва меҳмонони ӯ маврид истифода буд. Тарҳу нақшаи он зоҳиран аз Муъайирулмамолик ва меъмори он устод Алӣ Муҳаммади Кошӣ буд. Сабки ин бино таркибе аз меъмории суннатии эронӣ ва меъмории ғарбӣ аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кохҳои Эрон
Маҳмадулло Холов

**Маҳмадулло Холович Холов** ( 2 январи 1920, деҳаи Болоҷари вилояти Фарғона  - 1989) — арбоби давлатии Иттиҳоди Шӯравӣ ва ҶШС Тоҷикистон, раиси Президиуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон дар давраи солҳои 1963—1984.

Дар солҳои 1940—1942. ва солҳои 1944—1947. — дар Артиши Сурх хидмат кардааст, аз соли 1947 дар Иттифоқи Ленинии Коммунистии Ҷавонони Умумииттифоқ ва Ҳизби Коммунистии Иттиҳоди Шуравӣ - ВКП(б), аз соли 1954 котиби генералии комитети ноҳиявии Ҳизби Коммунистии Иттиҳоди Шуравӣ дар Тоҷикистон дар ( Обигарм), баъд котиби аввали комитети ҳизбии ноҳияи Москва, соли 1963 раиси Шӯрои комитети иҷроияи ноҳияи Куйбышев.

Аз 29 марти соли 1963 то 17 феврали соли 1984 — Раиси Президиуми Совети Олии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон. Дар баробари ин аъзои Президиуми КМ ҲКИШ. Аз 8 апрели соли 1966 то 30 марти соли 1971 — аъзои Комиссияи марказии тафтишотии Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ, дар соли 1971 — соли 1986 — номзад ба аъзогии КМ Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ.

Писараш — Нурмаҳмад Холов дипломати Русия аст.

## Мукофотҳо
* 2 ордени Ленин (2.01.1970; 29.12.1979  )
* Ордени Инқилоби Октябр
* Ордени Ҷанги Ватанӣ, дараҷаи II (6.4.1985) 
* Ордени «Нишони Фахрӣ».
* Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат

## Дарбораи М. Холов
«Дардошно» дар веб-сайти Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* М. Холов (рус.)

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Истаравшан
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи II
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Душанбе
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1989
Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Рашт
Гурӯҳ:Зодагони соли 1920
Гурӯҳ:Зодагони 2 январ
Шервин Ҳоҷипур

**Шервин Ҳоҷипур** (; ) — овозхони эронӣ аст, ки дар фосилаи чанд рӯз баъд аз хондани таронаи эътирозии «Барои…» ба яке аз машҳуртарин чеҳраҳои Эътирозоти саросарӣ дар Эрон (2022) табдил шуд. Ӯ ин таронаро бар асоси твитҳои эътирозӣ барои ҳамроҳӣ бо мардуми муътариз иҷро кард. 

Ӯ дар 29 сентябри 2022, ду рӯз пас аз интишори аввалияи оҳанг дастгир шуд, ва дар 4 октябри 2022 ба қайди васиқа озод шуд.

## Эзоҳ
Ҷимми Нейтрон: Писар Гениал

**«Ҷимми Нейтрон: Писар Гениал»** () як филми аниматсионии фантастикаи компютерии амрикоӣ дар соли 2001 аст, ки аз ҷониби Nickelodeon Movies, O Entertainment ва DNA Productions истеҳсол шуда, аз ҷониби Paramount Pictures паҳн шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* 
* 

Гурӯҳ:Филмҳо
Гурдофарид

**Гурдофарид** () — паҳлавони зани эронӣ ва аргбади Дижи Сапед, духтари Гаждаҳам дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

Мувофиқи ривояти «Шоҳнома», Гурдофарид духтари Гаждаҳам аст, ки нигаҳбони Дижи Сапед (қалъае дар марзи Эрон ва Турон) буд. Ҳангоми ба ин диж расидани лашкари Турон бо сарварии Суҳроб писари Гаждаҳам — Ҳаҷир ба ҷанги Суҳроб баромад, вале асир афтод. Гурдофарид ҷомаи разм пӯшида, аз паси Ҳаҷир ба ҷанги Суҳроб рафт, вале ба муқобилати Суҳроб тоб наоварда, майдонро тарк кард. Суҳроб ҳангоми таъқиби Гурдофарид фаҳмид, ки бо духтар сарикор дорад. Гурдофарид бо рӯю мӯи зебо ва забони хуш Суҳробро мафтун кард ва бо фиребу найранг аз асорати ӯ раҳо ёфт.

Гурдофарид мувофиқи тасвири Фирдавсӣ бо андешаву гуфтор ва кирдор таҷассуми шуҷоату далерӣ, ватандӯстӣ, матонату зебоӣ ва вафодорӣ мебошад. Гурдофариди Фирдавсӣ яке аз образҳои дӯстдоштаи мардуми Шарқу Ғарб гаштааст. Дар эҷодиёти аксари адибон, шоирони гузашта ва имрӯза сухан аз мардонагиву матонат чун образи Гурдофарид тазаккур ёфтааст. Дар байни образи занон, ки адибони олам офаридаанд, Гурдофариди Фирдавсӣ дар мавқеи аввал аст. Мунаққиди рус Н. Гурдофарид Чернишевский бо «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ шинос шуда, ба образи Гурдофарид баҳои баланд додааст ва ӯро аз образҳои офаридаи Шекспир (Дездемона, Ҷулетта) баландтар мегузорад: «Гурдофарид андоми зебо ва қавӣ дошта ва агар ҷавшан пӯшад, аз байни ҳамаи лашкари Турон дар ҷанги тан ба тан бо ӯ фақат Суҳроб тоб оварда метавонад; ҳарчанд дасти ӯ аз дасти Ҳаҷир камқувваттар аст, дили ӯ мустаҳкамтар, нигоҳаш бебоктар, ҳаракатҳояш чобуктар, зарбаҳояш нишонрастаранд. Вай аз занҳо аввалин ҳимоятгари Эрон аст. Ҳатто дар осори Шекспир аз симои ӯ латифтар нест. Дездемона ва ҳатто Ҷулетта дар зебоию нафосат аз ӯ поёнтаранд». (Н. Гурдофарид Чернышевский. Повести в повести. Полн. собр. соч., Т. XII. М., 1979, саҳ. 132).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Михаил Гуревич

**Михаи́л Ио́сифович Гуре́вич** () — авиаконструктори шӯравӣ, доктори илмҳои техникӣ (1964). Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1957).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти технологии Харков (1925). Ба тарроҳӣ ва сохтани планёрҳо машғул буд. Аз соли 1929 дар корхонаҳои саноати ҳавонавардӣ кор мекард. Солҳои 1938-57 муовини сарконструктор буд. Соли 1940 ҳамроҳи И. Микоян ҳавопаймоҳои баландсуръати қиркунандаи МиГ-1 ва МиГ-3 сохт, ки дар солҳои ҶБВ васеъ истифода шуданд. Дар такмил додани аввалин қиркунандаи шӯравии МиГ-9, қиркунандаи реактивии МиГ-15, МиГ-17 ва якумин дар ИҶШС қиркунандаи фавқуссавтии МиГ-19 бевосита саҳм гузошт. Ин ҳавопаймоҳои ҷангӣ муддати дароз дар қувваҳои ҳарбию ҳавоии ИҶШС ва кишварҳои дигар истифода шуданд. Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1962), Мукофоти сталинӣ (1941, 1947, 1948, 1949, 1953). Бо 4 ордени Ленин ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гурез (адабиёт)

**Гурез** () — яке аз қисмҳои қасидаи мадҳист, ки байни тахаллус ва мадҳ меояд.

Шоир пас аз сурудани насиб, ташбиб ё тағаззул як ё якчанд байтро меоварад, ки воситае барои гузаштан ба мадҳия гардад. Абёти гурез, бинобар тақозои сабки нигориши қасида, бояд дар камоли латофат ва салосати лафзу услуби баён суруда шаванд ва низ набояд таносуби маъноию мантиқии қасидаро халалдор кунанд. Гурез, вақте ки дар ниҳояти балоғату фасоҳати шеърӣ меояд, онро ҳусни тахаллус меноманд. Қасидасароёни номӣ Манучеҳрӣ, Фаррухӣ, Муиззӣ, Заҳири Форёбӣ, Анварӣ, Амъақи Бухороӣ, Салмони Соваҷӣ ва дигарон дар нигоштаҳои хеш аз гурез фаровон истифода кардаанд. Дар адабиёти муосири тоҷик, ки қасидаи мадҳӣ маъмул нест, истилоҳоти зиёди адабиёти классикӣ сифати нав дар бар кардаанд. Ҳоло адибон аз гурез барои аз як фикр ба фикри дигар гузаштан истифода мебаранд. Ин намунаро дар силсилаи шеърҳои «Қиссаи Ҳиндустон»-и Мирзо Турсунзода метавон дид. Гурезро баъзан гурезгоҳ, байти гурез ва байти тахаллус низ меноманд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Адабиёт
Гурза

**Гурза** () — як навъ мори заҳрдор. 

Дарозии модинааш то 1,3 м, наринааш то 1,7 м; рангаш дорчинии сурхтоб ё хокистарӣ буда, дар пушт холҳои сиёҳ дорад; танаш ғафс, думаш кӯтоҳ, сараш калони секунҷа. Гурза дар Африқои Шимолӣ. ғарби Осиё, Закавказия (ба ғайр аз Абхозистон), Осиёи Марказӣ зиндагӣ мекунад. Дар Тоҷикистон як зернамуди гурза (V. L. turanica) дучор мешавад. Онро қариб дар ҳама ҷо — ҳамвориҳо, кӯҳу доманакӯҳ, даруни ғорҳо, соҳили дарёву найзор (то баландии 2400 м аз с. б.) метавон дучор омад. Баъзан дар боғу киштзор ва харобаҳо низ пайдо мешавад. Гурза ҳангоми таҳдиди хатар зери буттаҳо, кафидагии шах, даруни сангтӯдаву лонаи ҷонварон панаҳ мебарад. Ғизои гурза мушу калламуш ва парандаву тухми онҳост; баъзан харгӯш ва дигар ҳайвонотро низ мехӯрад. Заҳри гурза барои одам марговар аст. Аз он марҳами «Випросал» (Unguentum «Viprosalum») истеҳсол мекунанд, ки давои хеле муфид мебошад (ба пӯст рӯзе 1-2 бор 5-10 граммӣ мемоланд).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гурезгоҳ

**Гурезгоҳ** — иншооти махсуси сохта ё муҷаҳҳаз, ки ҳайати шахсии лашкар ё аҳолиро аз зарбаҳои гулӯлаҳои артиллерӣ, бомбаҳо, мавҷи инфиҷорӣ, аз ҳамлаи ҳастаӣ, моддаҳои радиоактивӣ ва заҳролудкунанда ҳифз мекунад.

Мувофиқи дараҷаи муҳофизатиашон гурезгоҳҳо сабук, тақвиятдодашуда, вазнин, ҳаҷман хурд, миёна ва калон мешаванд. гурезгоҳҳо бори аввал дар Ҷанги якуми ҷаҳонӣ (1914—1918) истифода шудаанд. Таҷрибаи ҳосилшударо ба назар гирифта, солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1939—1945) аз гурезгоҳҳо хеле васеъ истифода бурданд. Тамоми таҳхонаҳои манзилҳои иқоматӣ ва биноҳои ҷамъиятии шаҳрҳои бузурги мамлакатҳои Аврупо ба гурезгоҳ табдил дода шуданд. Инчунин дар мавқеъҳои мудофиавӣ ҳангоми бунёди мавзеъҳо ва хатҳои истеҳкомӣ гурезгоҳҳои махсус сохта мешуданд. Дар давраи Ҷанги ҷаҳонии дувум навъҳои гуногуни гурезгоҳҳо дар майдони ҷанг барои аз зарбаи гулӯлаҳои артиллерӣ, бомбаҳо ҳифз намудани ҳайати шахсӣ, ситодҳо, нуқтаҳои тиббӣ ва дар шаҳрҳову маҳаллаҳои аҳолинишин барои ҳифзи аҳолӣ истифода мегардиданд. Нигар низ Паноҳгоҳ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Дифоъи ғайринизомӣ
Чеҳрак

thumb|Намунае аз чеҳрак
**Чеҳрак** () ё **аватар** () — тасовире ҳастанд, ки корбарон дар интернет ва бавежа дар толори гуфтугӯ барои корбари худ истифода мекунанд. Ҳамакнун корбарон аз чеҳраки худ метавонанд дар шабакаҳои иҷтимоъӣ, бозиҳои компютерӣ ва фазои маҷозӣ ба таври кулл истифода намоянд. Ин тасвир ҷойгузини тасвир воқеъии фард мебошад ва афрод дар сурате аз он истифода мекунанд, ки тамоюл ба интишори тасвири воқеъии худ надошта бошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Интернет
Гурӯҳ:Нигоштори роёнаӣ
Сиёсати дохилии Тоҷикистон

**Сиёсати дохилии Тоҷикистон** — фаъолияти давлат, сохторҳо ва ниҳодҳои он мебошад, ки бо ҳадафи ҳифз ё ислоҳи системаи иҷтимоию сиёсии мавҷуд, навсозии системаи сиёсӣ, пешбурди иқтисод ва ҳали мушкилоти иҷтимоъӣ анҷом мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсати дохилӣ
Гурзивон

**Гурзивон**, **Курзувон**, **Қурзумон**, **Ҷурзувон** — яке аз шаҳрҳои асримиёнагии Гузгонон, ки миёни Толиқон ва Марврӯд дар марзи Ғур қарор дошт.

Дар сиккаҳои Сомониён, ки макони зарбзаниашон Гурзивон аст, номи ш. Ҷурзуқон сабт шудааст. Дар асри 10 Гурзивон қароргоҳи тобистонаи сулолаи дастнишондаи Сомониён- Фариғуниён буд ва маҳаллаҳои зиёдеро дар кӯҳистон фаро мегирифт. Ба қавли Ёқути Ҳамавӣ Гурзивон шаҳри обод ва аҳолиаш сарватманд буданд. Гурзивон аз ду ҷониб дар миёни кӯҳистон қарор дошт ва ин ҷиҳат ба Макка монанд буд. Иқлимаш барои боғу токдорӣ мусоид буд. Дар асри 11 Гурзивон дар якманзилии ш. Яҳудия (баъдан Маймана) ва чорманзилии Шопургон қарор дошт. Дар аҳди ҳукмронии Муҳаммад Хоразмшоҳ Гурзивон сиккахонаи худро дошт. Гурзивон дар асри 17 дар шарқ бо Сон, Чаҳоряк, Ғур, Ғарҷистон, дар шимолу шарқ бо Алмор, Қайсар ва Маймана ҳамсарҳад буд. Дар қӯҳистони Гурзивон се чашма: Бибӣ, Пуличироғ ва Хоб, як мавзеи шикор — Нахҷир ва қалъаи Дараи Занг вуҷуд дошт. Аз асри 18 Гурзивон хароб шуда, дар ҷои он баъдан ш. Пуличироғ бунёд ёфт. Ба қавли В. В. Бартолд харобаҳои Гурзивон дар болооби дарёи Оби Маймана қарор дорад. Ба қавли Гурзивон Лестренҷ шояд харобаҳои Гурзивон дар атрофи қалъаи Волӣ қарор дошта бошад.

## Эзоҳ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Таърихи Афғонистон
Гуроз (кӯза)

**Гуроз** — як навъи кӯзаи паҳну хурди сафолӣ бо гардани дарозу борик, ки дар байни мардум бо номи ғулғулак ё қилқилак маъмул буд. Мусофирон ба хотири сард нигоҳ доштани об ва нашикастанаш гурозро андаруни ғилоф нигоҳ медоштанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зарфҳо
Эдуар Гурса

**Эдуа́р Жан-Бати́ст Гурса́** (; ) — и фаронсавӣ, узви АИ Порис (1919).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Мактаби олӣ дар Порис (1876). Аз соли 1897 профессори Донишгоҳи Сорбонна. Асосан, дар соҳаи назарияи муодилаҳои дифференсиалии ҳосилаҳояшон хусусии тартиби 2 ва назарияи функсияҳои таҳлилӣ таҳқиқот анҷом додааст. Масъалаи ҳалли муодилаҳои ҳиперболӣ ва системаи тартиби 2-ро бо ду тағйирёбандаи новобаста бо шартҳои ҳудудӣ пешниҳод кард (масъалаи Эдуар Гурса). Таснифоти муодилаҳои дифференсиалии ҳосилаҳояшон хусусӣ ва тавсифоти дар заминаи онҳо ҳосилшударо пешгӯӣ намуд. Теоремаи интегралии Коширо исбот кард. Дар физикаи математикӣ функсияҳои Эдуар Гурса, дар геометрия конфигуратсияи Эдуар Гурса маъмуланд. «Курси таҳлили математикӣ»-и ӯ ба бисёр забонҳои хориҷӣ, аз ҷумла русӣ тарҷума шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Анатолий Гурский

**Анатолий Валерянович Гурский** () — гиёҳшинос, доктори илмҳои биология (1951), профессор (1952).

## Зиндагинома
Баъди хатми Институти кишоварзии Харков (1926) дар Институти умумииттифоқии рустанипарварӣ кор кардааст (то 1939). Асосгузор ва директори Боғи ботаникии Помир (1940-65) ва мудири кафедраи ботаникаи умумии Институти техникаи ҷангали Маскав (1965-67). Дар бораи экология, дарахтшиносӣ (дендрология), боғдорӣ ва ба шароити маҳал мутобиқ гардондани рустаниҳо беш аз 70 таълифи илмӣ дорад. Анатолий Гурский дар ноҳияҳои кӯҳӣ асоси назарии интродуксия, хусусиятҳои рушди рустанӣ ва ба рустанӣ таъсир расондани афканишоти ултрабунафшро муқаррар намуд. Ӯ олами набототи Осиёи Марказӣ, Қафқози Шимолӣ, Шарқи Дур ва ғ.-ро омӯхта, баъзе сабзавоту меваҳо (пиёз, сабзӣ, картошка, ҷуворӣ, зардолу, себ, анҷир, анор, ангур ва ғ.)-ро ба шароити Помир мутобиқ гардонд.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишонаи Фахрӣ» сарфароз гардидааст. Боғи ботаникии Помир номи Анатолий Гурскийро дорад.

## Осор
* Дикорастущие и культурные древесные растения Советского Бадахшана, // Тр. Таджикского фил. АН СССР. Т. 18. 1951;
* Озеленение городов и посёлков Таджикистана, // Тр. АН Тадж. ССР. Т. 14. 1953 (ҳамроҳи В. И. Запрягаева ва диг.);
* Основные итоги интродукции древесных растений в СССР. М. — Л., 1957;
* Землепользование и сельскохозяйственные культуры Горно-Бадахшанской автономной области Таджикской ССР. М., 1964.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Борис Гуртовой

**Борис Лвович Гуртовой** (14 июли 1924, Днепропетровск, Укройн) — пизишки занон, доктори илмҳои тиб (1964), профессор (1967).

## Зиндагинома
Соли 1946 Донишкадаи тиббии Қирғизистонро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ординатор кор кардааст. Соли 1948 ба Тоҷикистон омада, дар Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ба ҳайси ассистент, дотсент, аз соли 1960 мудири кафедраи акушерӣ ва гинекология фаъолият намудааст. Аз соли 1968 корманди Пажӯҳишгоҳи умумииттифоқии акушерӣ ва гинекологияи ш. Маскав буд. Дар бораи амрози узвҳои таносули занҳо, аз ҷумла нақши доруҳои гормонӣ дар амалияи гинекологӣ, хусусиятҳои давраи ҳомилагӣ, таваллуд ва баъди таваллуд таҳқиқот анҷом додааст. Перомуни саҳми Абуалӣ ибни Сино дар пешбурди гинекология як силсила мақолаҳо нашр кардааст.

## Осор
* К каузистике фолликулом яичника. Сталинабад, 1949;
* Синэстроп в терапии. Сталинабад, 1951;
* О предупреждении нарушений лактационной функции у родильниц в условиях сухих субтропиков. Д., 1964;
* Гнойно-септические заболевания в акушерстве. М., 1981.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Лев Гуртовой

**Гуртовой Лев Ефимович** (6.9.1896, Одесса — 15.6.1957, Душанбе) — пизишки занон, доктори илмҳои тиб (1944), профессор (1945), Ходими хидматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1956).

## ЗИндагинома
Соли 1920 Донишкадаи тиббии шаҳри Харкивро хатм намуда, дар ҳамон ҷо то соли 1941 ба ҳайси ординатор, ассистент ва дотсент кор кардааст. Сардори ҳоспитали ҳарбӣ дар ш. Алмаато (1941-43), мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи Донишкадаи давлатии тиббии Қирғизистон (1944-48) буд. Соли 1948 ба Тоҷикистон омада, то поёни умр ба кафедраи акушерӣ ва гинекологияи Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино роҳбарӣ кардааст. Дар бораи пешгирӣ ва муолиҷаи бемориҳои гинекологӣ, аз ҷумла безурриётӣ, беш аз 50 кори илмӣ ба табъ расондааст.

## Осор
* О роли эстрогенов в терапии некоторых послеродовых заболеваний. Сталинабад. 1949;
* Овариально-менструальный цикл при малярии. Сталинабад. 1950; Бесплодие женщины. Сталинабад. 1957.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гуру

**Гуру** ( — *арзанда*, *бузург*, *муҳим*, *вазнин*, *дар ҳақ собитшуда*, *устод*, *собитқадам*) дар ҳиндуия ва буддоия — устоди маънавие, ки дониши ӯ шогирдро бедору ҳушёр месозад; дар сикхияи панҷобӣ — унвони сардори ҷамъияти динӣ.

Дар матнҳои қадимии мансуб ба йога гуру устодест, ки дастур ё маълумот дар бораи чизе маҳз аз ӯ бояд гирифта шавад. Гуру ба маънии аслиаш «инсони муътабар», «инсони бузург», «инсони муҳим», шахсест, ки сухани ӯ аз ҳамаи усулу бунёдҳои баруманди маъмулӣ арзишмандтар аст. Ӯ диктатор (золим) нест, балки мушовир аст. Дар суннати ҳиндӣ ба устод (муаллим) эҳтироми аз ҳама баланду олиро қоиланд. гуруҳо ҳамчун устоди устодон асосгузорони мактабҳо ва суннатҳои ҳиндӣ мебошанд. Дар шароите, ки китобҳои дарсӣ ва усулҳои санҷидашудаи таълимӣ вуҷуд надоштанд, дониши устод ба шогирд ба таври инфиродӣ ва маҳрамона интиқол дода мешуд. Баъдтар раванди таълим дар хонаи устод ва дар маъбадҳо (ашрама) сурат мегирифт. Таваҷҷуҳи бештар ба мувофиқати рӯҳонии устоду шогирд дода мешуд. Мувофиқи таълимоти йога, шогирд бояд куллан ба устоди худ эътимод карда, аз кибру ғурури хеш даст кашад. Шогирди дараҷаи поин (атҳама) устодро бо душворӣ мефаҳмад. Шогирди зинаи миёна (мадҳяма) ҳамаи нишондоди устодро дарк карда, онҳоро хуб иҷро мекунад. Шогирди қобилиятноки зинаи аз ҳама баланд (уттама) кору таълимоти устодро идома медиҳад. Дарёфтани устод ё шогирди аслию мувофиқ кори бисёр бобарор маҳсуб мешуд. Калимаҳои ачаря, пандит, упадҳяя, бҳанант бо гуру муродиф шумурда мешаванд.

Тафовути гуруи аслӣ аз муаллими одӣ дар он аст, ки агар назди муаллим барои ба пурсише посух дарёфтан биёянду ҷавоби муайян бигиранд, аз назди гуру бо ҳамин суол пурсанда комилан қаноатманд ва саршори нуру дониши нав дарёфта бармегардад.

Дар Ҳиндустон, ки интиқоли дониш ба шогирд суннати қадимӣ аст, гуру ва шахсияти ӯ нақши калидиро мебозад. гуруро на танҳо эҳтиром мекунанд, балки мепарастанд. гуруи асил ҳакимеву устодест, ки донишу таҷрибаи вай арзиши аввалиндараҷа дорад; аз ӯ маслиҳат, панду насиҳат мегиранд. Инсоне, ки гуруи худро надорад, ятимест бепарастор, заифест, ки дар анбӯҳи душвориҳои зиндагӣ дармонда, раҳгум задааст. Дар вишнуия гуру аксар вақт сояи Худо ё нусхаи Худо дар замин маҳсуб меёбад, дар таълимоти шиваияи кашмирӣ гуру интиқолдиҳандаи неруи илоҳӣ (шакти пата) мебошад. гуруҳои муосир метавонанд устодони бузурги йога ва ё соҳибони донишҳои пешиниён бошанд, ки донишу неру ва шахсиятҳои гуруҳои пешинаро дар худ таҷассум кардаанд. Машҳуртарин гуруҳои муосир инҳоянд: Ҷ. Кришнамурти, Раҷниш (Ошо), Махариши Махешйоги, Саи Бобо, Бхактиведанта, Свами Прабхупада. Аҳаммияти гуру дар ҳиндуияи муосир ончунон бузург аст, ки ин динро гоҳҳо «гурия» низ мехонанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Буддоия