open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Амнияти муҳити зист

**Амнияти Муҳити Зист** (Environmental Security аз забони инглисӣ)- тафсир ва маънои гарав ё амнияти байналмилалӣ борҳои зиёде мавзӯъи бахсу музокираи сиёсатшиносон ва дигар олимон шуда буд. Пас аз Ҷанги Ҷаҳонӣи дуввум, ин мавзӯъ маъмулан ба акидаи "Realpolitik" - Сиёсати Зурӣ ё Сиёсати Амалӣ - кӣ дар ҷараёни ҷанги сард байни Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва Иттиҳоди Шуравӣ ба вучуд омад, хеле монанд карда мешуд. Пас аз фуру рехтани Иттиҳоди Шуравӣ ва ба поён расидани кашмакаш мобайни ин ду кишвари неруманд, баҳсу мунозираи илмӣ дар бораи шарҳи амният бештар афзуд. Дар ин марҳила фаҳмиши нави амният на танҳо таҳдиди ҳарбӣро дар бар мегирифт, балки дигар таҳдидҳоро, кӣ ба пойдорӣ ва сулҳ таъсир доранд, аз он ҷумла хатарҳои табиӣро шомил мекард. Баъдтар ин соҳа ҳамчу "Environmental Security" (инглиси) - Амнияти Муҳити Зист ба вуҷуд омад. Ҳаводорони ин ақида далел пеш меоранд, кӣ олудасозӣи муҳити зист, низоъи сиёсӣ, бархурди шадид, ва сиёсати истифодаи захираҳои табиат ба омилҳои муҳити зист ва офатҳои табиӣ пайвастагӣи мустақим ва ғайримустақим доранд. Воқеъан имруз захираҳои табиат то андозае сиёсати хоричӣ ва сиёсати иқтисодӣи ҳар кишварро муаян месозад. Ин риштаи нисбатан нави илмӣ, кӣ фаврӣ инкишоф меёбад, барои онҳое, кӣ мавзӯъи "захираҳои камёби табиат ва вобастагӣи онҳо ба низоъ дар кишварҳои дар ҳоли тавсия" баррасӣ мекунанд пурбаҳо гашта аст. Бархе аз нахустин пажуҳишгарони барҷаста дар ин соҳа Феликс Доддс, Норман Майэрс, Ҷэсика Мэтюс, Ричард Улман, Артур Уэстинг, Томас Ҳомер Диксон, Ҷэфри Дабелко, Питер Глик, ва Ҷосеф Ромм мебошанд.

Барномаи Millennium Project таърифи амнияти муҳити зистро ташхис дода сохти зеринро пешкаш намуд: амнияти муҳити зист, ин зистпазирӣи табиат барои пойдорӣи ҳаёт аст, ва се унсури тобеъ дорад:
*пешгири ва ё таъмир кардани зарарҳои ҳарбӣ ба муҳити зист,
*пешгири ва ё ислоҳ кардани низоъ, ки сарчашмаи он захираҳои табиат буд, ва
*нигаҳдорӣи муҳити зист барои қадри маънавӣи он.

## Нигаред
*Табиат
*Экология
*Амният
## Сарчашма

## Пайвандҳо
*''Муносибати НАТО бо Тоҷикистон'' дастраси 30 октябр 2009
Сиёсати Амалӣ

**Сиёсати Амалӣ ва ё Зурӣ** () - ба сиёсатмадорӣ ё дипломосӣ ишора мекунад, кӣ сабабҳои он ягона амалӣ ҳастанд. Дар ин нисбат сиёсати амалӣ ба фалсафаи амалӣ/қатъият (pragmatism) монандӣи муҳиме дорад. Ин вожаро бисёртар бо маънои манфӣ истифода мебаранд, кӣ бар сиёсату дипломосӣи ичборӣву ғайриахлоқи ишора дорад. Сиёсати амалӣ назарияи сиёсӣест, ки зур-ба-кор бурданро тарафдорӣ мекунад, ва ба ахлоқу қоидаву ормонҳо чашм мепушад. Ин калима дар садаи XIX аз тарафи нависанда ва сиёсатшиноси Олмонӣ Лудвиг фон Рохау ихтироъ шуда буд.

## Нигаред
* Сиёсат
* Сиёсатшиносӣ

## Сарчашма
Амалиёти «Ы» ва саргузаштҳои дигари Шурик

**Амалиёти «Ы» ва саргузаштҳои дигари Шурик** () — яке аз филмҳои мазҳакавии собиқ советӣ аст. Коргардони филм Леонид Гайдай мебошад. Филм соли 1965 офарида шудааст.

## Нақшҳо
* Александр Демяненко
* Юрий Никулин
* Георгий Витсин
* Евгений Моргунов

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои Русия
Гурӯҳ:Филмҳо
Гурӯҳ:Филмҳои ИҶШС
Иштибоҳоти навъи якум ва дуюм

**Иштибоҳоти навъи якум** () ва **иштибоҳоти навъи дуюм** () дар омори риёзӣ — ин вожа калидҳои машқҳои санҷиши фарзияи (гипотеза) оморӣ мебошанд.

Ба ҳар ҳол, ин мафҳумҳо дар дигар соҳаҳо ва ё риштаҳои тез-тез истифода бурда мешаванд. Алалхусус вақте, ки гап дар вақти дутарафа (ҳа/не) ба қарор омадан ё ҳал кардани ин ё он масъала дар асоси ягон меъёре (санҷиш, андозагирӣ, баррасӣ) бошад, ки бо баъзе аз эҳтимолот мумкин аст дар натиҷа ҳалли ғалат бидиҳад.

## Таъриф
Ба таваҷҷуҳ ба намуна \mathbf{X} = (X_1,\ldots,X_n)^{\top} аз тавзеҳи муштарак \mathbb{P}^{\mathbf{X}}, ва санҷиши дутоӣ ба фарзияи оморӣ дутоӣ дода шудааст:
:  \begin{matrix} H_0 \\ H_1, \end{matrix} 
ки онҷо H_0 — фарзи сифр, ва H_1 — фарзи алтернативӣ аст. Фарз кардем, меъёри омории зер дода шудааст
: f:\mathbb{R}^n \to \{H_0,H_1\},
ки ихтисос ба ҳар яки аз таҳқиқи намуна \mathbf{X} = \mathbf{x} яке аз фарзияҳои мавҷуд. Пас чаҳор ҳолати зерин мумкин аст:

## Нигаред
*Риёзиёт
*Омор
*Омори тавсифӣ

## Пайвандҳои беруна
*Free Beta (Type II Error Rate) Calculator for Multiple Regression  from Daniel Soper's *Free Statistics Calculators* website. Computes the beta level for a study (i.e., the Type II error rate), given the observed alpha level, the number of predictors, the observed R-square, and the sample size.
*Bias and Confounding  - presentation by Nigel Paneth, Graduate School of Public Health, University of Pittsburgh

Гурӯҳ:Назарияи иттилоот
Гурӯҳ:Истилоҳоти оморӣ
Гурӯҳ:Истилоҳоти риёзиёт
Мужда Ҷамолзода

**Мужда Ҷамолзода** (; машҳур бо номи **Мужда**; тав. 11 августи 1982, Кобул, Афғонистон) — овозхони тоҷики Афғонистон.

## Зиндагинома
Мужда Ҷамолзода 11 августи соли 1982 дар шаҳри Кобули Афғонистон таваллуд шудааст. Падари ӯ аз Ҳирот ва модараш аз Кобул мебошанд. Ҳоло вай дар Ванкувер дар Канада зиндагӣ мекунад.

## Ҷоизаҳо
* 2008 Ҷоизаи Noor TV − Best New Female Artist
* 2008 ATN 3rd annual awards — nominated for «Best New Female Artist»

## Пайвандҳо
* 
* Мужда дар MySpace 

Гурӯҳ:Сарояндаҳои Афғонистон
Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон
Гурӯҳ:Сарояндаҳои Канада
Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI
Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо
Гаҳвора

thumb|Гаҳвораҳои косибони Истравшан, 2011
**Гаҳвора**, **маҳд** — ҷойхоби махсуси кӯдак, ки дар он тифлро баъди 7-10-рӯзагӣ баста, барои хобондан меҷунбонанд.

Ҳунармандон гаҳвораро аз чӯби бед, чормағз, зардолу ва пояашро бештар аз чӯби тут месозанд. Маъмулан, дарозии гаҳвора 1-1,5 м, бараш 35-45 см ва баландиаш зиёда аз 50-60 см мешавад. Асосан гаҳвора аз даста ва тахтчӯба иборат буда, поинтари тахтчӯбаро барои тубак (сиба) сӯрох мекунанд. Даставу тахтчӯба аз ду тараф бо чанбарҳои нимдоира васл мешаванд. Барои муҳофизати сар ва пойи кӯдак ба дохили чанбар ба тарзи амудӣ чӯбакҳо мегузоранд. Даставу чанбарҳо ва қасқони гаҳвораро наққошиву кандакорӣ мекунанд. Ҳамчунин барои бозии кӯдак дар ҷо-ҷойи даста ғилдаракчаҳои кунгурадори чӯбӣ ва ҳар гуна марҷону зангӯлаҳо меовезанд. Дар тахтчӯбаи гаҳвора халта ё кӯрпачаи махсуси аз арзан ё пӯсти нахӯд пуршударо меандозанд. Сипас ба болои он кӯрпачаи тунуки пахтагӣ ё рӯйҷо паҳн мекунанд. Зери сари кӯдак болиштча гузошта, барои пешгирӣ кардани нақси устухони косаи сар тагсариро андаке чуқурак мекунанд. Дасту пойи кӯдакро бо дастпечаку пойпечак печонида, тавассути дастбандак, ки ба чӯби дарози дар байни пояҳо гузошташуда пайванданд, ба воситаи бандҳои пашмӣ ё ресмонӣ ба дастаи гаҳвора мебанданд. Болои гаҳвораро бо гаҳворапӯш, ки шакли махсус дошта, аз қисматҳои болоиву поинӣ иборат аст, мепӯшонанд. Гаҳворапӯшро дар сари гаҳвора қуббаҳо нигоҳ медоранд. Тахтчӯбаи гаҳвораи водӣ нисбатан амиқтар ва пояҳояш мудаввар, вале гаҳвораи мардуми кӯҳистон сатҳӣ буда, пояҳои кунҷ доранд. Гаҳвора аз қадимулайём дар байни мардуми Осиёи Марказӣ, Шарқи Наздик ва Миёна, Ҳиндустон маъмул аст. Ҳоло шакли нави гаҳвораи бо пойҳои ғилдиракдор ихтироъ шудааст, ки ба алвончак шабоҳат дорад. гаҳвораи мазкур бо такон муддате алвонҷ хӯрда, кори модарро то андозае осон мегардонад. Дар бозорҳои шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон навъҳои гуногуни гаҳвора ба фурӯш бароварда мешаванд, ки маҳсули дасти устоҳои чирадаст мебошанд. Устоҳои гаҳворасоз қариб дар ҳамаи шаҳру ноҳияи Тоҷикистон фаъолият доранд.

## Гаҳвораи миллатҳои гуногун
[thumb|mini|180px| [Итолиё, асри XV]]

[thumb|mini|180px|[Ҳуланд, асри XVII]]

thumb|mini|180px|Ҳуланд, асри XVII

thumb|mini|180px|Ҳуланд, асри XVIII

[thumb|mini|180px|[Русия, асри XVIII]]

thumb|mini|180px|Русия, асри XVIII

thumb|mini|180px|Русия, асри XIX

thumb|mini|180px|Русия, асри XIX

thumb|mini|180px|Русия, асри XIX

thumb|mini|180px|Русия, асри XIX

thumb|mini|180px|Русия, асри XIX

[thumb|mini|180px|[Укроин, асри XIX]]

[thumb|mini|180px|[Дания|Донморк, асри XX]]

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Тахтхобҳо
Диплумосӣ

[thumb|240px| Бинои асосӣи [Созмони Миллали Муттаҳид, дар шаҳри Ню Йорк, кӣ созмони бузургтарини дипломотик мебошад.]]
thumb|Ger van Elk, ''Symmetry of Diplomacy'', 1975, Groninger Museum.

**Диплумосӣ ва ё дипломатия** (аз вожаи юнонӣ «диплома») — дониш, ҳунар, ва корбурди музокира ва ҳамкорӣ миёни сиёсатмадорон ва сарони кишварҳои ҷаҳонро ишора мекунад. Сиёсатмадоре, ки дар кори диплмосӣ аст Дипломот меноманд, ва кореро, ки ба дипломосӣ вобаста аст Дипломотик мехонанд.
Дипломатия ин фарҳанг ва қобилияти барпо намудан/анҷом додани гуфтушунид миёни намояндагони давлатҳо мебошад. Одатан он [дипломатия] ба дипломатияи байналмилалӣ, муносибатҳои байналмилалӣ мансуб аст. Тавассути мулоқотҳои дипломатҳои касбӣ баррасии масъалаҳои мухталиф. Созишномаҳои байналмилалӣ одатан аз ҷониби дипломатҳо мувофиқа карда мешаванд, қабл аз он, ки онҳоро [созишномаҳоро] сиёсатмадорон ба имзо расонанд. Дейвид Стивенсон иттилоъ додааст, ки аллакай дар соли 1900 маънои калимаи «дипломатҳо» инчунин хидмати дипломатӣ, хидмати консулӣ ва шахсони расмии Вазорати корҳои хориҷиро дар бар мегирифтааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Радиои Озодӣ:Майдони Баҳс: Посухҳои Сафири Тоҷикистон 04.05.2006
* ДИПЛОМАТИЯИ ТОҶИК МУВАФФАҚ АСТ
Хоҷа Аҳрор

**Хоҷа Носируддин Убайдуллоҳ ибни Маҳмуди Чочӣ**, машҳур ба **Хоҷа Аҳрор** (; ) — ориф ва мутафаккири форс-тоҷик, пайрави силсилаи нақшбандия ва шогирди Мавлоно Яъқуби Чархӣ.

## Зиндагинома
Дар Самарқанд таҳсил кардааст. Соли 1428 ба Ҳирот рафта, дар Чағониён бо Яъқуби Чархӣ шинос мешавад ва ўро пири руҳонии худ интнхоб мекунад. Солҳои 1431—32 ба Тошканд баргашта бо зироат машғул мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шарифҷони Учқӯрғонӣ

**Шарифҷони Учқӯрғонӣ** - шоири тоҷики муқими Қирғизистон. Дар деҳаи Учқӯрғони вилояти Ботканди Қирғизистон таваллуд шудааст.

## Эҷодиёт
Нашароти Душанбе ва Хуҷанди бостон ду китоби худро ба табъ расонидааст. Чанде пеш нашриёти «Адиб» китоби севвуми ӯро бо номи «Таҷрибаи рӯзгор» мунташир намуд, ки сарсухани онро Шоири халқии Тоҷикистон Гулназар навиштааст.

## Намуна аз ашъори шоир

::Сарзаминат боғу бӯстон, Қирғизистони манӣ,
::Ҳамҳудуду ошно бо Тоҷикистони манӣ.
::Таърихат мисле надорад дар тамаддуни башар,
::Достонхони «Манас» чун достондони манӣ.
::Мулки зебоят ба ман гаҳвораи модар бувад,
::Хоку сангат ҳам азизу зеби остони манӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Тоҷикони Қирғизистон
Иброҳим Исмоилов

**Иброҳим Исмоилов** () — сиёсатмадор ва давлатмарди тоҷик. Падари Лола Исмоилова.

## Зиндагинома
Иброҳим Исмоилов соли 1901 дар деҳаи Нуди волости Ишкошим дар оилаи хизматчии Русияи подшоҳӣ ба дунё омадааст. Муҳассили мактаби русии Хоруғ (1914‒1917). Хид­мат дар сафи Артиши Сурх ва мақомоти Идораи мут­та­ҳи­даи давлатию сиёсӣ (1918 ‒1923, ОГПУ).

## Корнома
Узви ҲКИШ (1921), раиси Кумитаи ин­қи­лобии волости Ишкошим (1923‒ 1924), ҷони­ши­ни раиси Кумитаи инқи­ло­бии ВМКБ, раиси Кумитаи иҷ­роияи ВМКБ (1924‒1927), ҷо­ни­ши­ни комиссари хал­қии Инспек­сияи коргару деҳқон (1927‒30), комиссари хал­қии молияи ҶШС Тоҷикистон (1931‒­1932), котиби дуввуми КМ ҲК (б) Тоҷикистон (1932‒1934), мудири Шуъбаи маданият ва тарғиботи Бюрои осиёимиёнагии КМ ҲК (б) (1934). Шунавандаи мактаби олии ташкилоти ҳизбии назди КМ ҲК (б) дар шаҳри Маскав (1934‒1936), Комиссари хал­қии савдои ҶШС Тоҷикистон (1937). Вакили съездҳои XVI‒XVII ҲК (б), узви КМ ҲК (б) Тоҷикистон (1930‒1937), узви бюрои КМ ҲК (б) Тоҷикистон (1932‒1934).

Иброҳим Исмоилов барои бунёди корхонаҳои саноатӣ дар Тоҷикистон, маҳви бесаводӣ кӯшиш карда, бо роҳбарии ӯ чандин ки­тоб аз забонҳои дигар ба забони тоҷикӣ тарҷума шуданд.

## Ордену ҷоизаҳо
Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳ­нат қадр шудааст.

## Ҳабс ва эъдом
Со­ли 1937 ҳабс шуда, ба қатл маҳкум гардид. Пас аз марг дар соли 1956 сафед карда шуд.

## Некдошт
Дар ноҳияи Ишкошим осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ, мактаби миёнаи № 21 ва як кӯчаи шаҳри Хоруғ ба шарафи Иброҳим Исмоилов номгузорӣ шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Ишкошим. Китоби раҳнамо. Д., 2011;
* Аламшоев Қ. Помир, 1937. Д., 2012;
* Энсиклопедияи Бадахшон. Д., 2016.
Амният

**Амният** — маҷмӯи тадбирҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, экологӣ, маъмурӣ, сиёсӣ, ки дар онҳо муҳофизати манфиатҳои ҳаётан муҳими шахс, ҷомеа, давлат аз ҳодисаҳо ва таъсироти зарарноки муҳити зист, ҳамчунин аз дигар навъи таҳдидҳои дохиливу хориҷӣ мадди назар гирифта мешавад. Ин истилоҳ дар даврони муосир хеле маъмул буда, ба аксари ҷанбаҳои ҳуқуқӣ ва сиёсатшиносӣ ворид шудааст.

Ҷомеа ва арзишҳои моддию маънавии он, давлат ва сохти конститутсионӣ, истиқлол ва тамомияти ҳудуди он аз объектҳои асосии амнияти шахс ва ҳуқуқу озодиҳои он мебошанд.

## Ҳамчунин нигаред
* Амнияти байналмилалӣ
* Амнияти миллӣ
* Амнияти хӯрокворӣ
* Амнияти иқтисодӣ
* Амнияти иҷтимоӣ
* Амнияти экологӣ
* Амнияти энергетикӣ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Амният
Mercedes-Benz

**Mercedes-Benz** — тамғаи машҳури мошинҳои олмонӣ буда, аз ҷониби ширкати Mercedes-Benz Group AG (собиқ Daimler AG) истеҳсол мешавад. Mercedes-Benz яке аз қадимтарин ва маъруфтарин тамғаҳои мошинсозии ҷаҳон мебошад ва дар бахши мошинҳои луксус мавқеи пешсаф дорад.

Дафтари марказии ширкат дар Штутгарт, Олмон ҷойгир аст. Дар соли 2023 даромади ширкат ба 153 миллиард евро ва теъдоди кормандон ба зиёда аз 166 000 нафар расид.

Mercedes-Benz дар рақобат бо BMW ва Audi — ки онро «Big Three»-и Олмон меноманд — мавқеи муҳим дорад.

## Таърих
### Ибтидо: Бенц ва Даймлер (1880-1920)
Карл Бенц соли 1885 аввалин мошини карбюраторӣ дар ҷаҳон — **Benz Patent-Motorwagen** — сохт ва соли 1886 патент гирифт. Ҳамзамон Готтлиб Даймлер ва Вилгелм Майбах мустақилона мотори бунзинро таҳия карда, нахустин мошинро дар Олмон аз нав сохтанд.

Дар соли 1901 тамғаи «Mercedes» ба хотири духтари Эмил Еллинек — дилери маъруфи Daimler — гузошта шуд. Дар соли 1902 тамғаи «Mercedes» расман ба қайд гирифта шуд.

### Якшавии Daimler-Benz (1926)
28 июни 1926 ширкатҳои Daimler Motoren Gesellschaft ва Benz & Cie якҷо шуда, **Daimler-Benz AG** ташкил дод. Аз ин рӯз тамғаи **Mercedes-Benz** расман ба кор андохта шуд.

Дар Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм (1939–1945) заводҳои ширкат дар Олмон зарари зиёд диданд. Пас аз ҷанг ширкат боз аз сар оғоз намуд.

### Рушди замони нав (1990–ҳол)
Соли 1998 Daimler-Benz бо ширкати амрикоии Chrysler якҷо шуда, DaimlerChrysler ташкил дод, аммо соли 2007 ин ҳамкорӣ қатъ гардид. Дар соли 2021 ширкат ба ду қисм — **Mercedes-Benz Group AG** (мошин) ва **Daimler Truck Holding** (автобус, трак) — тақсим шуд.

## Мошинҳои маъруф

### Зербахши AMG
**Mercedes-AMG** — зербахши спортии Mercedes-Benz буда, мошинҳои баландиқтидорро таҳия мекунад. AMG аввалин маротиба соли 1967 ташкил шуд ва соли 1999 расман ба таркиби Daimler-Benz дохил гардид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ширкатҳои Олмон
Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1926

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Mercedes-Benz 
* Mercedes-Benz Group AG
* Таърихи Mercedes-Benz
Вячеслав Тихонов

**Вячесла́в Васи́льевич Ти́хонов** (8 феврал соли 1928, дар Павловский Посад, Губернияи Маскав — 4 декабр соли 2009, Москав) — ҳунарпешаи шӯравӣ ва рус, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, Ҳунарпешаи халқии ИҶШС, дорандаи ҷойизаҳои Ленин ва давлатии СССР ва РСФСР буд. Кавалери ордени «Знак Почёта», ордени «Инқилоби Октябр», ордени Ленин, медали «Дос ва Болға», ордени «За заслуги перед Отечеством» сатҳи III, IV, ордени Фахрӣ буд.

Вячеслав Тихоновро нақши ӯ дар филми «Ҳафтдаҳ лаҳзаи баҳор» маъруфи Иттиҳоди Шӯравии собиқ карда буд.
[thumbnail|Тихонов бо [Юрий Гагарин ва Валентина Терешкова]]
thumbnail|Қабри Тихонов

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ

Гурӯҳ:Қаҳрамонҳои Меҳнати Сосиалистӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони Русия
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИҶШС
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Русия
Лигаи бартари бейсболи Амрико

**ЕмЕлБи** ё **Лигаи бартари бейсболи Амрико** () муҳимтарин лиги варзишии бейсболи касбӣ дар Амрикои Шимолӣ аст, ки ҳамакнун бо бисту нуҳ тими амрикоӣ ва як тими канадаӣ баргузор мешавад. 
Ин мусобиқот дар соли 1903 оғоз шуд. МЛБ аввалин лиг варзишӣ дар ИМА буд ва то соли 1972 бештарин бинандагони телевизионро дошт.
thumb|Фенуэй Парк — яке аз варзишгоҳҳои МЛБ

## Нигаред
* Бейсбол
* Варзиш

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ 

Гурӯҳ:Лигаи бартари бейсболи Амрико
Гурӯҳ:Созмонҳои варзишӣ
Ҳайдари Шерозӣ

**Ҳайдари Шерозӣ** () — яке аз шоирони ҳамзамони Хоҷӯи Кирмонӣ ва рақиби вай буда, ба ҳокими замон Абӯсаид надим ва дӯст будааст. Пас аз даргузашти Абӯсаид (с.1335) Ҳайдар ба Шероз, ба дарбори Абӯисҳоқи Инҷу (1341—1353) кӯчида меояд.

Аз Ҳайдари Шерозӣ девоне боқӣ мондааст, ки дар он якчанд қасида ва мадҳияҳое дар ситоиши сулолаи Музаффариён, ғазалиёт ва ҳаҷвияю қитъаҳо мавҷуд аст.

## Аз ғазалиёт
:: Набошад дар ҷаҳон ҷамчун ту ёре,
:: Бути сангиндиле, симинузоре
:: Суманбӯе, ба кад сарви баланде,
:: Гуландоме, ба рух рашки баҳоре.
:: Рақибаи хору ӯ гулбарги хандон,
:: Маломат мекашам аз дасти хоре.
:: Ба тарки ихтиёри хеш кардам,
:: Ки аз ошиқ набошад ихтиёре.
:: Муҳаққақ ҷон барафшонам зи ғайрат,
:: Чу бинам бар гули рӯяш ғуборе.
:: Канораш дар миён гирам ба мастӣ,
:: Миёнаш гар бубинам дар каноре.
:: Агар Ҳайдар сухан гӯяд зи лаълаш,
:: Кунам дар гӯши ҷон чун гӯшворе.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* دیوان حیدر شیرازی موسوم به مونس الارواح، قرن هشتم هجری
Олими Ширинбек

**Олими Ширинбек** — олим, доктори улуми тиб, духтури ҷарроҳ, раҳбар ва бунёдгузори маркази флебологии "СМ-Клиника" (Маскав).
## Зиндагинома
1 июли  соли 1977 дар шаҳри Хоруғ, Вилояти Мухтори Куҳистони Бадахшони Тоҷикистон таваллуд шудааст. Мактаби миёнаи рақами 7-и шаҳри Хоруғро бо медали тилло хатм карда соли 1995 донишҷӯи Донишгоҳи давлатии Тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино шудааст. Дар донишгоҳ барандаи идрорпулии номии Абуалӣ ибни Сино буда, яке аз шаш нафар хатмкунандагони соли 2001 бо дипломи аъло будааст. Баъди дифои рисолаҳои илмӣ, ҳамчун духтури ҷарроҳ, раҳбар ва бунёдгузори маркази флебологии "СМ-Клиника" (Маскав) мебошад.
## Фаъолияти илмӣ
Соли 1995 рисолаи номзадиро дар Академияи Сеченови Маскав ва соли 2009 рисолаи докториро дар Маркази илмии ҷарроҳии дил ва рагҳои хунгузар ба номи А.Н.Бакулев ҳимоя кард.

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Суръат

Дар физика, **суръат** ин зудии тағйирёбии мавқеъи ҷисм нисбат ба ҷисмҳои дигар бо мурури вақт мебошад. Ин бузургии физикии векторӣ мебошад, яъне барои муайян намудани он ҳам миқдор ҳам самт зарур аст. Қимати мутлақи скалярии суръат дар системаи СӢ бо метрҳо дар сония (м/с) чен карда мешавад.

Масалан, "5 метр дар як сония" ин скаляр буда вектор нест, ва ҳол он ки "5 метр дар як сония ба самти шарқ" вектор аст. Суръати миёнаи ҷисме ки дар давоми ( \Delta t),  кӯчиши ( \Delta x) кардааст бо формулаи зерин ифода карда мешавад:

:\bar{\mathbf{v}} = \frac{\Delta \mathbf{x}}{\Delta t}.

Зудии тағйирёбии худи суръат шитоб мебошад, ки он бо мурури вақт чӣ тавр тағйир ёфтани суръати ҷисмро ифода месозад.

## Нигаред
* Суръат дар Википедиаи Форсӣ

Гурӯҳ:Суръат
Донишгоҳи Ҳартфорд

**Донишгоҳи Ҳартфорд** -  () - соли таъсис 1877, яке аз донишгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико буда ва дар иёлати Коннектикут дар шаҳри Ҳартфорд воқеъ аст.
Донишгоҳ хусусӣ, мустақил ва ғайримазҳабӣ аст, ки дар Ҳартфорди Ғарбӣ дар Коннектикут дорад. Ин донишгоҳ дар соли 1877 таъсис гардид.

## Нигаред
* Ҳартфорд
* Донишгоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Донишгоҳи Ҳартфорд


Донишгоҳи Ҳартфорд
Донишгоҳи Ҳартфорд
Гурӯҳ:Донишгоҳҳо ва коллеҷҳо дар Коннектикут
Гурӯҳ:Маориф дар Ҳартфорд, Коннектикут
Гурӯҳ:Конфронси Шарқи Амрико
Гурӯҳ:Донишкадаҳои соли 1877 таъсисдодашуда
Гурӯҳ:Анҷумани Коллеҷҳо ва Донишгоҳҳои Мустақил
Бостон Ред Сокс

**Бостон Ред Сокс** () - тими касбии бейсбол, ки дар Бостон, дар иёлати Массачусетс, ИМА воқеъ аст ва дар Лигаи бартари бейсбол (МЛБ) бозӣ мекунад, ва ғолиби якчанд бозиҳо шудааст. Маҳфил дар соли 1901 таъсис ёфт. Варзишгоҳи ин тим Фенуэй Парк мебошад, ки солҳои 1911-1912 бунёд шудааст, ва яке аз кӯҳнатарин варзишгоҳҳои тимҳои МЛБ мебошад.
thumb|Бозингари Бостон Ред Сокс
## Омор

## Нигаред
* Бейсбол
* Варзиш
## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии Бостон Ред Сокс 

Гурӯҳ:Маҳфилҳои МЛБ
Гурӯҳ:Бостон Ред Сокс
Некӣ Каримӣ

**Некӣ Каримӣ** (; ) — бозигар ва филмсози эронӣ аст. Ӯ яке аз таъсиргузортарин ҳунармандони синамо пас аз Инқилоби Эрон аст, ки дар филмҳои муҳимме нақшофаринӣ карда ва бо касби ҷоизаҳои мутааддид аз ҷашнвораҳои гуногуни байналмилалӣ, аз муваффақтарин ҳунармандони синамои Эрон аз лиҳози теъдод ҷавоизи ҷаҳонӣ низ ба шумор меравад.

## Эзоҳ
Қурбоналӣ Раҷаб

**Қурбоналӣ Раҷаб** (тав. 1925, деҳаи Парвори ноҳияи Муъминободи вилояти Хатлон) — гурғӯлихони маъруфи тоҷик, шоири халқӣ. Иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1945).
## Зиндагинома

## Эҷодиёт
Қурбоналӣ Раҷаб аввалин сабақҳои гурғӯлихонию шеъргӯиро аз модараш – Ҷонона, ки гӯяндаи машҳур буда, табъи шоирӣ низ дошт, гирифтааст. Ӯ аз гӯяндаҳои машҳур Бобоюнус Худойдодзода, Санг Мурод, Шарифи Шех, Ҳақназар Кабуд таълим гирифта, ҳамчун гурғӯлихон шуҳрат ёфт. Дар Фестивал озмуни гурғӯлисароёни ҶШҶ Тоҷикистон (1969) сазовори ҷои дувум гардид. Дар шуъбаи фолклори Институти забон ва адабиёти АИ ҶТ аз ӯ 30 достони гурғӯлӣ дар ҳаҷми 60 ҳазор мисраъ сабт шудааст, ки 12 достони он солҳои 1962-1963 тавассути нашриёти «Ирфон» (бо кӯшиши Қ. Ҳисомов) ба табъ расид.
Қурбоналӣ Раҷаб ҳамчун шоири халқӣ низ шуҳрат дорад. Нахустин шеъраш «Аз таърихи Кӯлоб» соли 1956 чоп шудааст. Достони «Шуриши Восеъ» ва як силсила шеърҳояш дар маҷм. «Шоирони халқӣ» (1970) дарҷ гардидаанд. Муаллифи маҷм.–ҳои «Таронаи дил» (1976), «Суруди замин» (1982) ва «Шаршара» (1986). Ашъори ҳаҷвӣ низ дорад. Асарҳои Қ. Р. бо забони содаву равони халқӣ эҷод шуда, аз зарбулмасалу мақол ва таъбирҳои халқӣ саршоранд. Ба чанд шеъри ӯ композиторону ҳофизони тоҷик оҳанг бастаанд.

## Нигаред
* Гӯрғулӣ

## Пайвандҳо
* Достони умри гуруғлисаро, ''Радиои Озодӣ'', дастрасӣ 19 декабр 2009
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Мусиқинавозони Тоҷикистон
Хурмо Ширинова

**Хурмо Ширинова** — овозхон, яке аз номдортарин овозхонон ва оҳангсозони тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1987),.

## Зиндагинома
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғ таваллуд шудааст. Пас аз хатми мактаби миёна ба собиқ Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расонда, худи ҳамон сол фаъолияти кории худро дар ансамбли эстрадии «Гулшан» оғоз кардааст. Мутассифона соли 1998 сарояндаи хушсадо Хурмо Ширинова дар айёми гулшукуфти ҳунар, дар айёме, ки ҳанӯз орзуи тавлиди сурудҳои нав ба нав зиёд буданду пораоҳангҳои нотамом дар интизори такмил шудан, аз беморрии саратон ин дунёро падруд гуфт.

## Эҷодиёт
Хурмо аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста сари вақт сурудҳояшро аз радио ва телевизион пешкаши мухлисонаш мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор, ҳаракатњои баҷо дар саҳна ба ҳунари овозхониаш тобиши тоза зам мекарданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ, ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.
                                   
Пас аз омадан ба ансамбли эстрадии «Гулшан» Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ фаъолият мекард, дил баст ва хонадор шуд. Хурмо дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони сурудҳои эстрадӣ буд ва таронаҳои марғубаш аз қабили «Ман омадаам», «Маҳбубаи ҷон», «Ширин-ширин», «Фаромӯш макун», «Даври ҷавонӣ», «Масӯзон», «Ману дарё», «Дунё манам», «Ҷаҳони ман», «Кабки дарӣ», «Ишқи синасӯз», «Дидор набинам», «Кафтараки ман», «Боди насим», «Қиссаи вафо», «Дунёи дил» аз беҳтарин таронаҳояш маҳсуб ёфта дар ганҷинаи заррини радиои Тоҷикистон сабт шудаанд. Суруди «Ману Дарё» ва «Кафтараки ман» аз маҳбубтарин сурудҳояш ба буда шуҳрати овозхонияшро дучанд гардонидаанд.
                                             
Вақте садои ширадору дилнишини ӯро мешунавем, беихтиёр чеҳраи хандону қомати мавзуни Хурмо Ширинова пеши назарамон намоён мешавад. Мо ӯро дар олами суруду мусиқӣ, шеъру сухани воло пайдо мекунем, ки бо меҳру муҳаббати зиёд баҳри дилбохтагони савту наво ва каломи мавзун суруд месарояд.

Аз суруду тарона ва шеърҳое ки Хурмо оҳанг бастааст, бармеояд ки ӯ маъниву мазмуни онҳоро хеле хуб дарк мекарду ба умқи онҳо назар меафканад. Заҳмату талош ва ҳунари нотакрори Хурмо Шириноваро ба назар гирифта соли 1987 ӯро бо унвони Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон сарфароз карда буданд.

Ин бонуи ҳунар бо суруду оҳангҳои пурмазмунаш, бо садои ширадору форамаш ва бо меҳру муҳаббати беандозааш нисбат ба ҳунар ва мардуму Меҳан дар дилу дидаҳои дӯстдорони савту наво ва каломи мавзун ҷовидона роҳ ёфтааст. Ӯро ҳамагон ба некӣ ёд мекунанд, аз ҳунари волову садои махмалинаш, аз маҳорати нотакрори сурудхониву рақсҳои мавзунаш, аз сурудҳои ширадору дилнишинаш мегӯянду хотираҳояшонро варақгардон мекунанд. Садои ӯ, навои ӯ, ҳунари нотакрори ӯ ҳамеша дар ёду хотираи муштоқони ҳунараш ҷовидон мемонад. Мисли ин оби дарё, ки замоне Хурмо ҳамсадояш буду бо сад розу ниёз васфашро мекард.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон
Бисотии Самарқандӣ

**Сироҷуддин Бисотии Са­марқандӣ** (; ) — и форс-тоҷик, шогирди Хоҷа Абдулмалики Самарқандӣ

## Зиндагинома
Мавлоно Сироҷиддин Бисотӣ дар даврони салтанати султон Халил бинни Амироншоҳи Гургонӣ дар Самарқанд зуҳур кард ва чун дар оғози кор пешаи ҳасирбофӣ (бурёбофӣ) дошт, Ҳасирӣ тахаллус мекард, лекин ба ишораи Хоҷа Исмати Бухорӣ он тахаллусро ба «Бисотӣ» мубаддал сохт. Бисотӣ дар хидмати Халил Султон таҷарруби бисёр дошт чунон, ки шабе ба хотири матлаъе аз як ғазал ҳазор динор ба ӯ бахшид.

Пас аз касби камол ва таҳсили улум ба ҳасирбофӣ (бурёбофӣ) машғул шудааст ва бо тахаллуси «Ҳасирӣ» шеър мегуфт. Дар шеър худро шогирди Исмати Бухороӣ ва Хоҷа Абдулмалики Самарқандӣ — мутахаллис ба «Усомӣ» медонист. Бо исрори Исмати Бухороӣ тахаллуси «Бисотӣ»-ро институтихоб кард. Дар маҷлисҳои ҳукмронони давраш шеър мегуфт ва аз ҳадяву инъоми онҳо касби маош мекард. Барои ғазале бо матлаъи

ҳазор динор ҳадя гирифт ва дар байни аҳли адаб шуҳ­ратёр гардид. Бо шоирон Хаёлии Бухороӣ, Бурундуқи Бухороӣ, Рустами Хуриёнӣ, Тоҳири Абевардӣ, Камоли Хуҷандӣ ҳамаср буда, ба баъзе шеърҳояшон ҷавоб мегуфтааст. Чунонки дар тазкираҳо (Масалан «Тазкират-уш-шуа­ро»-и Давлатшоҳи Самарқандӣ) омадааст, Бисотии Самарқандӣ сабки Камоли Хуҷандиро намеписандидааст. Барои ин гӯё Камоли Хуҷандӣ ӯро дуои бад кард ва ҳамин дуо боиси марги Бисотии Самарқандӣ шудааст. Вафоташ дар 88 солагӣ соли 814 ҳиҷрии қамарӣ дар шаҳри Рай иттифоқ афтодааст.

## Мероси адабӣ
Нусхаи хаттии девони қасоиду ғазалиёт, муқтаот, рубоиёт ва муаммоиёти ӯ дар китобхонаи миллии Париж ҳамроҳи девони Хаёлӣ мавҷуд аст. Аз Бисотии Самарқандӣ девони ашъор дар ҳудуди 792 байт боқӣ мондааст, ки як нусхааш дар Китобхонаи миллии Париж ва нусхаи дигараш дар китобхонаи Осафия маҳфузанд. Бисотии Самарқандӣ дар анвои шеъри адабиёти классикии форс-тоҷик — ғазал, қасида, рубоӣ, қитъа ва ғ. шеърҳо эҷод кардааст. Мавзӯи ашъораш асосан ишқ мебошад. Дар баробари санъатҳои бадеии маъмули шеъри форс-тоҷик Бисотии Самарқандӣ бештар ба тал­меҳ таваҷҷуҳ доштааст.

## Намунаи ашъор

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Суханварони Сайқали рӯи замин. — Д., 1973;
* Давлатшоҳи Самарқандӣ. Тазкират-уш-шуаро. — Д., 1999;
* Забеҳуллоҳ Сафо. Таърихи адабиёт дар Эрон. — ҷ.4. — Теҳрон,1371, с.452;
* حکیماسماعیل. معرفئچندنسخۀخطیازدیوانبساطئسمرقندی. درکتاب «یادگارنامۀحبیبیغمای». تهران،۱۳۵۶هـ. ش؛;
* علیشیرنوایی. مجالسالنفائس. تهران،۱۳۶۳هـ. ش؛;
* دانشنامۀجهاناسلام. ج۳. تهران،۱۳۷۸هـ. ش;

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ
Гурӯҳ:Шоирони садаи XIV
Маҳмуди Шабистарӣ

**Саъдуддин Маҳмуд ибни Аминуддин Абдулкарими Шабистарӣ**, маъруф ба **Маҳмуди Шабистарӣ** () — ориф, зоҳид,  ва и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Маҳмуди Шабистарӣ дар Шабистар, наздикии Табрез ба дунё омадааст. Дар Табрез касби илму маориф карда, чун донишманд ном баровардааст. Ӯ ба бисёр шаҳрҳои Эрон, Хуросон, Миср, Шом, Ҳизоҷ ва ғайра сафар карда, муддате дар Кирмон буда, сипас ба зодгоҳаш баргаштааст. Ҳангоми сафарҳо бо бисёр донишмандону адибон ва орифон вохӯрдааст.

## Мероси адабӣ
Аз осори машҳури Маҳмуди Шабистарӣ «Миръотулмуҳаққиқин» маҳсуб мегардад, ки аз 7 боб иборат буд ва мавзӯи ин рисола дар дигар асари Маҳмуди Шабистарӣ «Ҳақуляқин», ки аз 8 боб иборат аст, тавсия ёфтааст.

Асари машҳуртарини Маҳмуди Шабистарӣ маснавии «Гулшани роз» аст. Ин маснавӣ, ки тақрибан ду ҳазор байтро фаро мегирад, дар хусуси масоили назариявии ирфон баҳс мекунад ва ба тарзи саволу ҷавоб навишта шудааст. Саволҳо дар бораи тафаккур ва сирри ваҳдат, худшиноси рози аналҳақ, мумкин ва воҷиб, қадим ва мӯҳдас, ҷуз ва кул ва амсоли ин аст. Муаллиф дар зимни ҷавоб ба ин саволҳо мисолҳо ва шоҳидҳо ҳам овардааст.
Асари дигари манзуми Маҳмуди Шабистарӣ "Саодатнома " аст, ки дар 3 ҳазор байт густариш ёфта, натиҷаи сафарҳои муаллиф ва мулоқотҳои ӯ мебошад.

Дар ин шеър Шабистарӣ дар бораи адолатпарварӣ, хулқи нек ва аз хислатҳои неки инсон будани онҳо сухан гуфтааст. Ба фикри ӯ ҳар шахсе, ки чунин хислатҳо дошта бошад, ҳеч гоҳ пушаймон намешавад. Дар баробари он ростгуфторию росткирдориро низ дар пояи баланд гузоштааст ва ҳар касе, ки ин чор хислати мазкурро доро бошад, аз ӯ аблаҳӣ намебарояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абдулманнони Насриддин. Куллиёти осор, ҷ.7. — Хуҷанд, 2013. — с.578-580
* Забебуллоҳ Сафо.- Таърихи адабиёт дар Эрон. — ҷ.3,2. Теҳрон, 1389. — С.1290-1293
* Гулшани Адаб. — Душанбе, 1988

Гурӯҳ:Шоирони форсизабон
Гурӯҳ:Шоирони Эронӣ
Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ
Бозиҳои олимпӣ

thumb|right|300px|Бозиҳои Олимпиадаи

**Бозиҳои олимпӣ** — калонтарин маҷмӯи мусобиқаҳои байналмилалии замони ҳози­ра. Асосгузори Бозиҳои олимпии муосир – шаҳрванди Фаронса Барон Пйер де Кубертен мебошад. Шарт, қоида ва низомномаҳои Бозиҳои олимпиро конгресси байналмилалии соли 1894 шаҳри Порис, ки дар он намояндагони 34 кишвар ширкат доштанд, муайян кардааст. Мақоми роҳбари­кунандаи Бозиҳои олимпии муосир Кумитаи байналмилалии олимпӣ мебошад. Нахустин Бозиҳои олимпии муосир соли 1896 дар шаҳри Афина (Юнон) баргузор гардид. Аз соли 1924 то имрӯз Бозиҳои олимпии зимистона низ баргузор мегарданд. Бозиҳои олимпии VI (1916), XII (1940) ва XIII (1944) аз сабаби ҷангҳои якум ва дуюми ҷаҳонӣ баргузор нашудаанд.

## Бозиҳои олимпии бостонӣ
Бозиҳои олимӣ, ид ва мусобиқаҳои оммавӣ дар Юнони Қадим. Мувофиқи анъанаи таърихӣ аз соли 776 то милод ҳар 4 сол як бор дар шаҳрчаи Олимп (шимолу ғарбии Пелопоннеси вилояти Элида) баргузор мегардид. Ба ин муносибат дар ин ҷо варзишгоҳҳо, ҳавзҳои шино­ва­рӣ, гимназия (машқгоҳ), ҳарамҳо ва ғайра сохта мешуданд. Дар майдони махсус маҳсулоти хоҷагии халқ намоиш дода мешуд. Дар рафти Бозиҳои олимпӣ баробари варзишгарон, олимон, файласуфон, навозандагону рассомони машҳур ва арбобони давлатӣ низ ҷамъ меомаданд. Рӯзҳои омад ва бозгашти варзишгарон дар Бозиҳои олимпии Юнони Қадим оташбас­ти муқаддас эълон карда мешуд. Дар мусобиқа варзишгарон аз рӯйи вазнбардорӣ, шамшерзанӣ, найзапартоӣ, камон­варӣ, муштзанӣ (бокс), давидан ва ғайра қувваозмоӣ намуда, анъанаҳои гуногунро иҷро мекарданд. Дар мусобиқа фақат мардҳо иштирок менамуданд. Барои зан­ҳо бозиҳои алоҳида ташкил мекарданд. Ғолибон бо муко­фотҳо сар­фароз мегардиданд. Туҳфаи асосӣ тоҷи сари аз навдаҳои дарахти зайтун бо корди тилоӣ буридашуда буд. Баргузории Бозиҳои олимпӣ дар асри IV баъди ба ҷойи бутпарас­тӣ густариш ёфтани дини масеҳӣ манъ карда шуд.

## Ширкати варзишгарони тоҷик дар Бозиҳои олимпӣ
Аввалин ширкатдори Бозиҳои олимпӣ аз Тоҷикистон вар­­зишгар – қаиқрон Иброҳим Ҳасанов (соли 1960, дар Бозиҳои олимпии XVII шаҳри Руми Итолиё) мебошад. Варзишгар Юрий Лобанов дар Бозиҳои олимпии XX Мюнхен (1972) дар қаиқронӣ ғолиб омад. Зебунисо Рустамова дар Бозиҳои олимпии XXI Монреал (1976), дар камонварӣ соҳиби медали биринҷӣ гардид. Дар Бозиҳои олимпии XXII Маскав (1980) Анатолий Старостин дар панҷҳарбаи муосир соҳиби ду медали тило (дар ҳай­ати даста ва шахсӣ) ва Юрий Лобанов соҳиби медали биринҷӣ гаштаанд. Соли 1992 варзишгари тоҷик Андрей Абдувалиев дар гурзпартоӣ қаҳрамони Бозиҳои олимпии шаҳри Барселонаи (Испониё) шуд. Дар солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон дар Бозиҳои олимпии XXIX Пекин (2008) Юсуф Абдусаломов дар гӯш­тини тарзи озод ҷойи 2-юм, Расул Боқиев дар куштии ҷуду ҷойи 3-юм ва муштзандухтари тоҷик Мавзуна Чориева дар Олимпиадаи Лондон (2013) соҳиби медали бирин­ҷӣ гардиданд.

## Бозиҳои Олимпӣ
* Бозиҳои Олимпиадаи Зимистонӣ 2010
* Бозиҳои олимпии тобистона 2016

## Адабиёт
*
Бозиҳои олимпии зимистона 2010

**Бозиҳои олимпии зимистона 2010** (, ) аз 12 феврал то 28 феврали соли 2010 дар шаҳри Ванкувери Канада баргузор шуд.

thumb|Нишонаи Бозиҳои Олимпӣ дар Ванкувер
Мусобиқаҳои варзишӣ дар шаҳрҳои Ванкувер, Ричмонд ва Вистлер баргузор гардиданд.
Дар бозиҳои зимистонаи олимпии Ванкувер 2619 варзишгар аз 82 мамлакати ҷаҳон иштирок кард. Ҷараёни мусобиқаҳоро бештар аз 10 ҳазор намояндагони воситаҳои ахбори оммавӣ инъикос намуданд. Пешбинӣ шуда буд, ки мусобиқаҳои варзиширо ба воситаи телевизион бештар аз 3 миллиард нафар тамошо хоҳад кард.

## Пайвандҳо
* Бозиҳои олимпии зимистонаи Ванкувер 2010 - ТВ Сафина 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бозиҳои Олимпӣ
Монзон

**Монзон** () пойтахти Арагон ва Испониё. Аҳолии Монзон беш аз 17,072 (2009).
Муҳаммадраҳими Сайдар

**Муҳаммадраҳими Сайдар** (1952, ноҳияи Рашт, ҶШС Тоҷикистон — 3 январи 2010, Тула) — хабарнигори Радиои Озодӣ дар Русия.

## Зиндагинома
Дар соли 1952 дар деҳаи Шаҳринави ноҳияи Рашти Тоҷикистон ба дунё омадааст. Пас аз хатми донишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанбе дар Радиои Тоҷикистон ва маҷаллаи «Садои Шарқ» кор карда, дар Маскав сардабирии нашрияи «Паём»-ро дар уҳда дошт. Муаллифи чандин асари насрии бадеӣ мебошад, ки бархе аз онҳо ба забонҳои гуногун баргардонида шудаанд.

## Фаъолият дар Радиои Озодӣ
Муҳаммадраҳим дар соли 2001 ба Радиои Озодӣ пайваст ва таҷрибаи ғановатманди худро аз давраи кораш дар Радиои Тоҷикистон, шуъбаи насри маҷаллаи «Садои Шарқ» ва ҳафтаномаи «Паём»-и чопи Маскав бо худ овард. Вай дар ҳоле ҳамчун хабарнигори Радиои Озодӣ дар Русия ба кор сар кард, ки дар ҷараёни таҳия ва нашри ҳафтаномаи тоҷикии «Паём» дар Маскав бо доираҳои васеи тоҷикони Русия ва мақомоти марбутаи Русия ошноӣ пайдо карда буд ва аз аҳволи муҳоҷирони тоҷик дар ин кишвар огоҳии дасти аввал дошт. Дар солҳои баъдӣ ба чандин шаҳру рустои Русия сафар кард ва аз он ҷо гузоришҳои пурмӯҳтаво ва амиқ таҳия кард.

Муҳаммадраҳими Сайдар хабарнигоре буд, ки мо ахбори расонаҳои ҳамагонии Русияро бо ӯ меозмудем. Борҳову борҳо шудааст, ки гузоришҳои Сайдар ахбори расонаҳои русиро рад кардаанд ва ба хабарҳо ҷузъиёту паҳлуҳои нав ворид намудаанд. Ҳамчун тоҷик ва шахси ватандӯст, вай аз бархӯрди васоити ахбори оми Русия ба тоҷикон азоби рӯҳӣ мекашид, бо манобеъи хабарии Русия вориди баҳс мешуд, ба марги муфоҷои муҳоҷирони тоҷик ашк мерехт, аммо дар гузоришҳои худ бетарафона, ростбинона аз воқеъият сухан мегуфт.

## Беморӣ
Зиёда аз ду моҳи охир Муҳаммадраҳим аз бемории диабети қанд азият мекашид ва дар бемористон зери назари пизишкон буд. Як соли гузашта низ чанд бор ҳафтаҳое аз шиддати беморӣ ранҷ мебурд ва бо вуҷуди беморӣ ва дархости ҳамкорон, ки бо муолиҷа машғул бошад, талош мекард, хабарҳои муҳими Русияро дар барномаҳо ва сомонаи Радиои Озодӣ пӯшиш диҳад. То ин беморӣ вай аз пуркортарин хабарнигорони Радиои Озодӣ буд ва дар Русия рӯйдоди муҳими марбут ба Тоҷикистон ё муҳоҷирони тоҷик набудааст, ки аз диди журналистии ӯ канор монда бошад.

Бемории Муҳаммадраҳим аз замони ҷанги солҳои 1992—1997 дар Тоҷикистон сарчашма мегирад, зеро шахси бениҳоят ҳассос ва одил буд. Вай дар таҳия ва таҳрири китоби машҳури Бӯрӣ Карим «Фарёди солҳо» саҳм гирифтааст ва ҳақиқати он ҷангро ба хубӣ медонисту ин ҳақиқатро аз миёни дилу ҷонаш гузарондааст. Сайдар ҳамчунин яке аз нависандагони хушсалиқаи Тоҷикистон буд. Ҳарчанд достону ҳикоёти кам нашр кардааст, дар ҳар яки онҳо истеъдоди нодири ӯ дурахшидааст ва ӯ тавонистааст, бо аввалин достонҳояш мавриди баррасии танқиди адабии Тоҷикистон қарор бигирад ва ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шавад.

Муҳаммадраҳими Сайдар шоми якшанбеи 3 январи 2010 дар синни 57-солагӣ дар бемористони шаҳри Тулаи Русия аз ҷаҳон чашм пӯшид.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Даргузашти Муҳаммадраҳими Сайдар — Радиои Озодӣ дастраси 3 январ, 2010

Гурӯҳ:Хабарнигорони Тоҷик
Ҳасани Ҳайдар

**Ҳасани Ҳайдар** — яке аз овозхонҳои тоҷик.

«Аз истиқболи гарми бошқирдҳо ва кӯлобиҳо шод шудем» — Барои эҷодкор ҳар навиде, ки рух медиҳад, боиси шодмонист. Дар фаъолияти эҷодии мо низ навидҳо зиёд буданд. Бо Ноҳид 10-12 суруди нав ва шаш навои скрипкавӣ омода намудем. Як қисми онҳоро пешкаш кардем, қисми дигарашон дар албоми навбатии мо ҷой мегирад. Наврӯзро дар Бошқирдистон таҷлил намудем. Истиқболи гарми бошқирдҳо боиси шодмонии мо гашт. Сониян сафаре, ки ба Кӯлоб доштем, хеле фаромӯшношуданӣ буд. Аз дарвозаи шаҳр моро бо гулчанбар пешвоз гирифтанд ва дар толори Театри тобистона маҳфил барпо намудем.

## Нигаред
* Ноҳид Зайналпур

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Ноҳид Зайналпур

**Ноҳид Зайналпур** - ғижжакнавоз ва овозхони тоҷик. Ҳамсари овозхони шинохтаи тоҷик Ҳасани Ҳайдар мебошад.

## Нигаред
* Ҳасани Ҳайдар

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Ноҳид Зайналпур дар YouTube

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Оҳайо

**Оҳайо** (, ҳамч. Огайо) — яке аз иёлатҳои ғарбии ИМА мебошад. Аз ҷиҳати масоҳат 34-умин иёлат мебошад ва бо аҳолии 11,613,423 наф. (2015) дар ҷои 7-ум меистад. Маркази Оҳайо — шаҳри Колумбус. Оҳайо, аз калимаи Сенека "оҳа-йо" гирифта шуда, маънои "наҳри бузург" ё "дарёи бузург" дорад. Номгузории «Оҳайо» аз забони ҳиндуҳои ирокез «ohi-yo’», маънояш «рӯди бузург» аст. Оҳайо аз "Сарҳади Оҳайо" ба вуҷуд омада, ба ИМА 1 марти соли 1803 ҳамчун иёлати 17-ум дохил шудааст. Оҳайо бо номи "Иёлати Бакай" (бакай-дарахти қадимаи ҳамонҷо) маълум аст ва сокинони Оҳайоро баъзан "Бакайҳо" меноманд.

Лақаби расмии иёлат — «Иёлати костонаи асп». 
Лақаби шӯхиомез — (Иёлати янкиҳо) **() **.
## Таърих
Бостоншиносон дарёфтаанд, ки дар Дараи Оҳаё  одамони кӯчманчӣ (номадӣ)  13000 п.м. зистаанд. Ҳамин одамони номадӣ дар солҳои 1000 п.м. аз байн рафтанд, аммо маданияту расму оинҳои номадӣ ҳоло ҳам дида мешавад.
 
## Ҷуғрофия ва иқлим
 
## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ
## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ

## Фарҳанг

### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]

### Дин
Бештари динҳо: протестантӣ ва католикӣ ба назар мерасад.
### Идҳо
## Нақлиёт

## Варзиш
Дустоштарин варзиш ин футболи амрикои  аст, ки мухлисони зиёд дорад. Дар худи иёлат дастаи милли ба номи "Buckeyes  хаст, ки хамасола дар чомҳои миллии амрикои иштирок мекунанд.
Дигар бозиҳои дустдошта инхо баскетбол, бейсбол, футбол ва голф мебошанд

## Нишонаҳои иёлат
                    
file:Aesculus glabra nuts.jpg
file:Flag_of_Ohio.svg‎
file:Seal_of_Ohio.png‎


## Пайвандҳо
* 

## Эзоҳ

Огайо
Гурӯҳ:Иёлати ИМА
Бемории қанд

**Бемории қанд**, **диабети қанд** () — бемории муттасиле, ки ба он баландшавии сатҳи қанди хун бар асари норасоии инсулин (гормони ғадуди зери меъда) хос аст.

* диабети қанди навъи 1 — беморие, ки дар асари он ғадуди зери меъда аз худ инсулин ҷудо намекунад ва дар натиҷаи ин ба бадани бемор доруи инсулин гузарондан лозим меояд;
* диабети қанди навъи 2 — беморие, ки дар асари он ғадуди зери меъда аз худ кам инсулин ҷудо мекунад ва ин беморро водор месозад, ки барои кам шудани миқдори қанди хунаш дору истеъмол намояд ё бо таъйиноти духтур ба баданаш доруи инсулин гузаронад;
* осеби диабети қанд — осеби рагҳои хунгузари шахсони мубталои диабети қанд, ки дар асари он шабакияи чашм аз ҳам рехта, беморро нобино мегардонад (ретинопатияи диабети қанд); ба гурдаҳо таъсир гузошта, боиси хурӯҷи заъфи гурдаҳо мешавад (нефропатияи диабети қанд); аз он пойҳои бемор дардманд гашта, захмҳои трофикӣ пайдо шуда, ба паҳншавии фасод ва маъюбӣ расонда, буридани пойҳои ӯро ноилоҷ мегардонад (бемории пошнаи диабети қанд) ва ғайра;
воситаҳои худназораткунӣ — тасмаи ташхисӣ ва асбобҳое (глюкометрҳое), ки имконият медиҳанд беморон мустақилона дараҷаи глюкозаи хунро муайян намоянд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон Дар бораи ҳимояи тиббию иҷтимоии шаҳрвандони мубталои диабети қанд
* САБАБҲОИ ФАРБЕҲӢ ВА ДИАБЕТИ ҚАНД ДАР БАЙНИ КЎДАКОН

Гурӯҳ:Диабети қанд
Нигина Амонқулова

**Нигина Амонқулова** (тав. 30 январи 1986, Панҷакент, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — яке аз номдортарин овозхонҳои тоҷик дар сабки ретро.

## Зиндагинома
30 январи соли 1986 дар шаҳри Панҷакент вилояти Ленинобод дар оилаи серфарзанд ба дунё омадааст. Нигина чор бародар дорад. Бародари калонӣ Хуршед тоҷир мебошад, дуюм Хусрав инчунин сароянда аст. Сеюм бародараш Хайём ва хурди Ҳомидҷон мебошанд. Мактаби миёнаи № 1 Панҷакентро хатм карда аст. Пас аз хатми мактаби миёна дар Коллеҷи тиббӣ дониш андӯхта ва ҳамзамон бо таҳсил, ҳунари тарроҳиро низ омӯхтааст.

### Ҳаёти шахсӣ
280px|thumb|right|Нигина Амонқулова бо пироҳани миллӣ
Нигина соли 2007 ба хешписараш Фирӯз ба шавҳар баромадааст. Соли 2008 онҳо соҳиби писараке шуданд, ки Азамат номаш гузоштанд..

## Эҷодиёт

Нигина аз хурдсолӣ мехост пизишк шавад, аммо меҳру муҳаббати гармаш ба суруду мусиқӣ саранҷом ӯро рӯи саҳна овард ва дар як вақти кӯтоҳ ба нигини саҳнаи тоҷик табдил дод. Нигина бо як суруд — «Шаби маҳтоб» — шуҳратёр гашт. Ин бонуи ҳунарманд то имрӯз зиёда аз 20 суруди дилошӯбро пешниҳоди ҳаводорону мухлисонаш гардонида, дар ҷустуҷӯи таронаҳои наву тоза аст.

«Дар оғӯши ту мемирам» ва чанде дигар аз таронаҳои Нигина дар сабқати мусиқии попи Тоҷикистон дар «топ» и дискфурӯшиҳо ва мобитонҳои ширкатҳои мобилӣ қарор дошт. 

## Ҷоизаҳои
Моҳи январи соли 2013 Нигина Амонқулова ҷоизаи «TOP-50: Одамони услуби шаҳри Душанбе» -ро барои соли 2012 гирифт.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Телеграм Телеграм канали Нигина Амонқулова
* [//www.youtube.com/results?search_query=Nigina+Amonqulova&search_type= Клипҳои Нигина Амонқулова дар Youtube]
* Нигина Амонкулова в стиле ретро (бо забони русӣ) 
* Баҳси Интернетӣ (Чат) бо Нигина Амонқулова  
* Нигина Амонкулова 

Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Занҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Файзулло Хоҷаев

**Файзулло Хоҷаев** (,  — ) — ходими давлатию ҳизбии шӯравӣ ва ӯзбек, яке аз муборизони фаъоли Ҳокимияти Шӯравӣ дар Осиёи Миёна.

Соли 1920—1924 Раиси Шӯрои Комиссарони халқии Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро, соли 1921 узви Бюрои Осиёмиёнагии КМ РКП (б), дар айни ҳол комиссари корҳои хориҷи, сипас комиссари ҳарбӣ буд. Солҳои 1924—1925 Раиси
Комитети Инқилобии ҶШС Ӯзбекистон, узви Бюрои КМ ҲК (б) Ӯзбекистон ва Президиуми КИМ-и ҶШС Ӯзбекистон, яке аз раисони КИМ-и ИҶШС буд.

## Ҳамчунин нигаред
* Аббос Алиев
* Абдуррауфи Фитрат

## Эзоҳ

## Адабиёт

Гурӯҳ:Сарвазирони Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ӯзбекистон
Шоҳин

thumb|Шоҳин
**Шоҳин** - як намуд паррандаест, ки аз тарафи шикорчиён истифода бурда мешавад.

*
Манораи "Норчабой"

thumb
**Манораи "Норчабой"** дар шаҳри Конибодом, вилояти Суғд ҷойгир аст. Манора зиёда аз сад сол инҷониб ҷойгир аст.

## Таърих

## Вайроншавӣ ва аз нав сохтан

## Манора имрӯз
Мадрасаи Мирраҷаб Додхоҳ

thumb|300px|Осорхонаи «Мирраҷаб Додхоҳ»
**Мадрасаи Мирраҷаб Додхоҳ** — ёдгории таърихии меъмории асри XVII дар мавзеъи Ҷӯи Лабиҷари Конибодом.

Сохтмонаш солҳои 1659—1560 анҷом ёфтааст. Ёдгорӣ дар баробари хусусиятҳои умумӣ доштан, ҷиҳатҳои хоси мактаби меъмории маҳаллиро низ таҷассум намудааст. Аз хишти пухта, дар ҷои барҳаво бино ефта, намои шимолиаш рӯ ба ҷониби роҳи калони шаҳр аст. Ин наморо пештоқи баланд ва гулдастаҳои қафасадор оро додаанд.

Асоси ёдгориро ду толори гуногунҳаҷми байнашон даҳлездор ташкил мекунанд. Ин даҳлези калон дар марказ, дар паси пештоқ ҷойгир буда, як долони васеаш ба ҳавлӣ ва ду долони хурди дигараш ба толорҳо мебарад. Як толор ҳамчун намозгоҳ ва дигараш ба сифати дарсхона истифода мешуд. Намозгоҳ бо гунбази қафасадор пӯшида шуда, шарафаҳои ғайриоддиаш ҷолибанд. Дарсхона нисбатан калонтар буда, ,13 ҳисоби тоқҳо васеъ гардонда шудааст. Гунбази он дар болои устувонаи ҳашттарки на он қадар баланд воқеъ гаштааст.

Атрофи ҳавлиро ҳуҷраҳои гунбазпӯши муаллақадори андозашон 4,65X3,20 м ишғол кардаанд. Дар маркази тарафи ғарбии ҳавлӣ айвон (намозгоҳи тобистона)-и даҳсутунаи муҳташам бино ёфтааст. Мувофиқи таърихи дар он сабтшуда айвонро соли 1335 ҳиҷрӣ (1016—1017 м.) Муҳаммадшукури Наҷҷор сохтааст. Ин усули дар байни ҳуҷраҳо ҷой додани айвон, инчунин ба як композиции тобеъ кунондани се бинои номутавозӣ (ду толор ва даҳлез) дар ягон амалияи меъморӣ вонамехӯрад. Мадрасаи Мирраҷаб Додхоҳ аз намунаҳои нодири мадрасаҳои Тоҷикистон мебошад.

Бинои вайронаи ин мадраса бо қарори комиҷроияи шаҳри Конибодом аз 3 августи соли 1977 пурра таъмир гардид ва аз 7 июли соли 1983 барои истифода ба ихтиёри осорхонаи таърихию кишваршиносии шаҳр дода шуд.

Имрӯз ин мадраса ҳамчун осорхонаи шаҳри Конибодом хидмат мекунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мадрасаҳо
Гурӯҳ:Мадрасаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Конибодом
Франческо Тоттӣ

**Франческо Тоттӣ** () (27 сентябри соли 1976 дар Рим ба  дунё омадааст) - Футболбозони Италия. Дар охир Тоттӣ ба дастаи Рома гузашт.

## Дастовардҳо

* Футболисти сол дар Италия - 2000, 2001, 2003, 2004, 2007
* Чемпиони Италия - 2001
* Дорандаи суперҷоми Италия - 2001, 2007
* Аъзои рӯйхати ФИФА 100 (2004)
* Чемпиони ҷаҳон - 2006
* Дорандаи ҷоми Италия дар солҳои - 2007, 2008
* Нищонзани беҳтарин - 2007

## Пайвандҳо
* Сайти расмии Франческо Тоттӣ
* Франческо Тоттӣ profile and stats at FootballDatabase

Гурӯҳ:Зодагони 27 сентябр
Гурӯҳ:Зодагони 1976
Гурӯҳ:Футболбозони Италия
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Рома»
Тутонхомун

thumb|Тутонҳомун
**Тутонҳомун** - (1341 п.м – 1323 п.м) фиръавни Мисри Қадим, ки аҳромаш бо шукӯҳу шаҳомати беназире фарқ мекунад, аз ноҳияи пояш мелангид ва ғолибан бар асари табларза вафот кардааст. Озмоиши мумиёҳои 16 фиръавн дар чори онҳо, аз ҷумла дар мумиёи Тутонҳомун, нишонаҳои чандин навъи табларзаро кашф кард. Ин кашфиёти донишмандон аз саросари ҷаҳон, бо шумули Заҳӣ Ҳаввос, пажӯҳишгари Шӯрои олии ёдгориҳои бостонии Миср, фарзияҳои қаблӣ пиромуни дар натиҷаи сӯъиқасд ваё аз ягон бемории дигар даргузаштани ин фиръавнро ботил мекунад.

Тутонҳомун дар садаи XIV то милод дар синни 19 аз олам чашм пӯшид ва мумиёи ӯро соли 1922 кашф карданд.

## Пайвандҳо
* Тутонҳомун аз табларза вафот кардааст - Радиои Озодӣ
Тухмипарварӣ

[thumb|right|250px|Ниҳоли [офтобпараст пас аз се рӯзи парвариш]]
**Тухмипарварӣ** – фаъолият оид ба истеҳсол ё такрористеҳсол, коркард, сертификатсия, фурӯши тухмии рустаниҳо, инчунин оид ба бақайдгирии навъҳо ва назорати тухмӣ мебошад.
## Нигаред
*Вазни тухмӣ

Гурӯҳ:Тухмиҳо
Соли 2010

## Рӯйдодҳо

СММ соли 2010 — ро Соли Байналхалқии Таъмини навъҳои гуногуни ҳаёти зинда дар рӯи Замин ва Соли Байналхалқии Ҷавонон эълон кардааст.

## [[Феврал]]и соли [[2010]]
* 28 феврал Интихоботи порлумонӣ дар Тоҷикистон (2010) баргузор гардид.
## [[Март]]и соли [[2010]]
* 17 март — Муҳаммадшариф Ҳимматзода - собиқ вакили порлумони Тоҷикистон ва пешвои рӯҳонии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон баъди бемории тӯлонӣ субҳи имрӯз даргузаштааст. 
* 19 феврал — Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаеро қабул кард, ки тибқи он ҷашни Наврӯз мақоми байналмилалӣ касб намуд.
## [[Июл]]и соли [[2010]]
* 1 июл — дар шаҳри Душанбе филиали Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. Ломоносов ифтитоҳ гардид.
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2010]]*

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2010]]*
* 3 январ — Муҳаммадраҳими Сайдар — хабарнигори Радиои Озодӣ дар Русия, Муҳаммадраҳими Сайдар шоми якшанбеи 3 январи 2010 дар синни 57-солагӣ дар бемористони шаҳри Тулаи Русия аз ҷаҳон чашм пӯшид.

## Нигаред низ

## Эзоҳ

*
Таълими чандрасонаӣ

thumb|Чандрасонаӣ
**Таълими чандрасонаӣ** – ин номи роиҷ барои тавсифи назарияи шинохтии таълими чандрасонаӣ аст. Ин назария шомили бисёре аз усули таълимро бо ёрии ё тариқи чандрасонаҳо дар бар мегирад.

## Эзоҳ