Муҳаммад Дондомаев

**Муҳаммад Абдулқодирович Дандамаев** (инчунин *Муҳаммад Абдулқодирович* ; 2 сентябри 1928, Унчуқатл, минтақаи Лакскийи АССР Доғистон — 28 августи 2017, Санкт-Петербург ) — муаррихи рус, мутахассиси таърихи Эрон ва Байнаннаҳрайн, доктори илмҳои таърих, профессор, узви вобастаи АИ Русия (1997).

## Зиндагинома
2 сентябри соли 1928 дар деҳаи Унчуқатл, ноҳияи Лакрали Ҷумҳурии Автономии Доғистон таваллуд шудааст; миллаташ лок. Падар —Абдулқодир Муҳаммадович Дандамаев — иштирокдори ҷанги шаҳрвандӣ, муаллими шоистаи мактаби РСФСР (1945) ва ДАССР; баъдтар котиби бюрои ҳизбии колхози «Дирафши Сурх», директори мактаби миёна ва омузишгохи омӯзгорӣ, дорандаи ордени Ленин.

Аз соли 1937 то 1947 дар мактаби миёнаи Унчуқатлин, аз соли 1948 — дар Донишкадаи омӯзгории Ленинград таҳсил кардааст. Дар 1952—1954 ӯ ба сифати муаллими таърих дар Доғистон кор кардааст.

Аз соли 1959 ӯ ба ҳайси корманди илмӣ дар бахши ленинградии Институти шарқшиносии Академияи илмҳои СССР (ЛОИВ) кор карда, худи ҳамон сол рисолаи номзадии худро дар мавзӯи "Катибаҳои Бесутун ҳамчун сарчашмаи таърихии оғози салтанати Дориюши I " ҳимоя кард. Аз соли 1975 — доктори илмҳои таърих (барои монографияи "Ғуломӣ дар Бобил, асрҳои VII—IV пеш аз милод.: 625—331. ").

## Фаъолияти илмӣ
Дандамаев яке аз бузургтарин мутахассисони ҷаҳон дар таърихи Байнаннаҳрайн дар давраҳои нави Бобил ва Форс аст. Муаллифи 11 китоб ва ҳудуди 350 мақола, қайд ва баррасиҳо. Асарҳои илмии ӯ ба омӯзиши таърих, муносибатҳои иқтисодӣ ва муассисаҳои иҷтимоии Эрону Байнаннаҳрайн дар ҳазорсолаи якуми пеш аз милод бахшида шудаанд. Осори ӯ тавсифи ҳамаҷониба сохтори иқтисодӣ ва фарҳангии кишварҳои Ховари Миёнаро нишон медиҳанд.

### Омӯзиши Эрони Қадим
Рисолаи номзадии Дандамаев ба омӯзиши катибаи Бесутун бахшида шудааст. Кори ӯ дар ин мавзӯъ соли 1963 бо интишори китоби «Эрон ҳангоми Ҳахоманишиҳои аввал» анҷом ёфт. Баъд аз даҳ сол, дар соли 1973, он ҳам дар Эрон бо тарҷумаи форсӣ нашр шуд. Як нусхаи ислоҳшуда ва васеъшудаи ин китоб, бо назардошти адабиёти нав, ки ба забони олмонӣ тарҷума шудааст, дар Олмони Ғарбӣ соли 1976 ба табъ расид.

## Осори мунтахаб

### Ба забони русӣ
# *Дандамаев M. А.* Месопотамия и Иран в VII—IV вв. до н. э.: социальные институты и идеология. СПб.: Факультет филологии и искусств СПбГУ, 2009. 512 с.
# Подати и повинности на Древнем Востоке. Сборник статей / Отв. ред. М. А. Дандамаев. — СПб.: Петербургское востоковедение, 1999. — 160 с. (Серия «Orientalia»).
# *[[:ru:Фихман, Ицхок Фишелевич|Фихман И. Ф.]]* Введение в документальную папирологию. Отв. ред. М. А. Дандамаев. М.: Главная редакция восточной литературы. 1987.
# *Дандамаев М. А.* Политическая история Ахеменидской державы. М.: Наука, Главная редакция восточной литературы, 1985.
# *Струве В. В.* Избранные труды. Ономастика раннединастического Лагаша. М.: Главная редакция восточной литературы. 1984.
# *Дандамаев М. А.* Вавилонские писцы. Ответственный редактор И. М. Дьяконов. М.: Издательство «Наука», Главная редакция восточной литературы. 1983.
# *Дандамаев М. А.* Рабство в Вавилонии VII—IV вв. до н. э. (626—331 гг.) / Отв. ред. И. М. Дьяконов. М.: Издательство «Наука», Главная редакция восточной литературы, 1974.
# Азиатский музей — Ленинградское отделение Института востоковедения АН СССР / Редакционная коллегия: А. П. Базиянц, Д. Е. Бертельс (отв. секретарь), Б. Г. Гафуров, А. Н. Кононов (председатель), Е. И. Кычанов, И. М. Оранский, Ю. А. Петросян, Э. Н. Тёмкин, О. Л. Фишман, А. Б. Халидов, И. Ш. Шифман. М.: Наука, 1972.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Рӯйхати асарҳои асосии доктори илмҳои таърих М. А. Дандамаев // Халқҳои Осиё ва Африка. 1989. № 4;
* *Абдулаев, Амин.* Мухаммад Дандамаев. Олими машҳури ҷаҳон. — Махачкала: Ҷумҳур маҷаллаи газ типография, 2007.-- 255 саҳ.
* *Шихсаидов А. Р. Магомед* Дандамаев (ба муносибати 80-умин солгарди зодрӯзаш) // Ахбори Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Маркази илмии Доғистони Академияи илмҳои Русия. 2008. № 15, саҳ. 159—166.

## Пайвандҳо
* Профиль Магомеда Абдул-Кадыровича Дандамаева
* Саҳифа дар сайти СБМ RAS
* Нашрияҳо дар маҷаллаи " Бюллетени таърихи қадим "
* *Мутавова Н.* Олими машҳури ҷаҳон
* Навиштаи Увмармаршюш amariyatā Беҳистун 
* Инъикоси мундариҷаи катибаи Беҳистун дар асари Ҳеродот 
* Хотираи Муҳаммад Абдулқодирович Дандамаев (09.02.2008 — 28.08.2017) // IVR RAS, 28.08.2017
* *Емелянов* В. В. Дандамаев даргузашт // banshur69.livejournal.com, 28.08.2017

Гурӯҳ:Аъзои ҲК Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ИҶШС
Гурӯҳ:Докторони улуми таърих