open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Говзанбӯр

**Говзанбӯр** (), **харзанбӯр** () — сардае ҳашараи пардабол аз тираи занбурҳои Apidae ҳастанд. 

Дарозии модинааш 13–28 мм, наринааш 7–24 мм; баданаш бо мӯякҳои зич пӯшида шудааст. Рангаш ало (сиёҳу сафед, зардча ва ғ.). Қариб 300 навъ дошта, дар Авруосиё, Амрикои Шимолӣ, Африқои Шимолӣ дучор меояд. Дар водиҳо ва кӯҳсори Тоҷикистон ду навъи говзанбӯр (B. lucorum ва B. leucurus) маскун аст. Говзанбӯрҳо ба сармо хуб тоб меоранд. Онҳо мушакҳои сарсинаашонро зуд-зуд кашиш дода, баданашонро гарм (то 40°С) мекунанд. Бинобар ин, говзанбӯрҳо субҳи зуд, ки ҳаво сард аст, ба парвоз медароянд ва ғизо ҷамъ меоваранд. Баъзе говзанбӯрҳо ангали ҳашароти дигар мебошанд. Говзанбӯрҳо дар рӯи замин, зери хок, лонаҳои партови хояндагон ва зери бомгӯшаҳо аз алаф, мӯй, шохча ва ғ. лона сохта, гурӯҳ-гурӯҳ (100–200, баъзан 1000-то) зиндагӣ мекунанд. Онҳо аз баҳор то тирамоҳ умр дида, баъд ғайр аз говзанбӯрҳои модинаи насли нав ҳамаашон мемиранд. Занбӯрҳои модина баҳор лона сохта, оилаи нав бунёд менамоянд. Дар соқи пойҳои қафои говзанбӯри модина «сабадча» мавҷуд аст, ки дар он гарди гул ҷамъ мекунад. Говзанбӯр низ мисли занбӯри асал заҳр дорад, вале ҳангоми одамро газидан неши ӯ дар пӯст боқӣ намемонад. Говзанбӯрҳо барои гардолуд кардани юнучқа, себарга ва дигар рустаниҳо аҳаммияти бузург доранд. Говзанбӯр ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохил карда шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Попов В. В. Пчелиные//Ущелье Кондара. М. – Л., 1971;
* Биологический энциклопедический словарь. М., 1986;
* Прощалыкин М. Ю., Купянская А. Н. Пчёлы семейства Apidae (Hymenoptera Apoidea), Забайкалья, 2009.

## Сарчашма
*
Гови абердин-ангусӣ

**Гови абердину ангусӣ** () — зоти гӯштдеҳи гов.

Дар Англия (Шотландия; графии Абердин ва Ангус) аз калгови сиёҳи маҳаллӣ ба вуҷуд оварда шудааст. Онро бештар дар Англия, ИМА, Канада, Зеландияи Нав ва Аргентина мепарваранд. Тану тӯши лӯнда, ранги сиёҳ, пойҳои кӯтоҳ, сари хурд дорад; бешох аст. Олимон аз охири асри 18 барои беҳтар намудани зоти гови абердину ангусӣ таҳқиқот анҷом медиҳанд. Вазни зиндаи модагов 500 кг (баъзеаш то 600 кг), буққааш 700—780 кг (баъзеаш то 950 кг); вазни зиндаи гӯсолаҳои 7-8-моҳааш то 200 кг. Гови абердину ангусӣ барои парвариш дар чарогоҳҳои кӯҳӣ хуб мутобиқ шудааст. Гӯсолаҳояш дар мавриди муҳайё будани шароити мусоид дар як шаборӯз то 800—1000 г вазн мегиранд. Гови абердину ангусӣ дар Тоҷикистон аз соли 1961 парвариш карда мешавад. Саршумори асосии он дар хоҷагиҳои вилояти Хатлон, ноҳияҳои Рашт ва Ҷиргатол ҷой дорад. Ба шароити иқлими ҷумҳурӣ хуб мутобиқ шудааст. Онро барои зиёд намудани саршумори чорво бо роҳи ҷуфтикунонии саноатӣ кор мефармоянд. Соли 2013 дар хоҷагиҳои ҷумҳурӣ тақр. 100 сар гови абердину ангусӣ мавҷуд буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Нишонвора

[200px|мини|Нишонвораи [Википедияи Тоҷикӣ]]
**Нишонвора** (), **лого** () , **логоти́п** (аз  — вожа +  — пай) — намоди хосси як ширкат ё созмон ба сурати тасвир, аломат ё тарҳ барои шинохти сареъу роҳат ва осони он.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Намодҳо
Гови алатовӣ

**Гови алатовӣ** — зоти ширу гӯштдеҳ. Дар Қирғизистон ва Қазоқистон бо роҳи ҷуфтӣ кардани говҳои маҳаллӣ бо буққаҳои говҳои швитсӣ, костромавӣ ва лебеденӣ ба вуҷуд овардаанд. Ҳамчун зот соли 1951 тасдиқ шудааст. Гови алатовӣ ба шароити иқлими кӯҳсор мутобиқ мебошад. Шири он нисбат ба шири зоти гови швитсӣ серравғантар аст. Аз нигоҳи тану тӯш гови алатовӣ ба зоти гови швитсӣ шабоҳат дорад. Бештар бӯрранг аст. Устухонбандӣ ва мушакҳояш пурқувват, синааш фарох, тахтапушташ паҳн, пойҳояш боқувват ва танаш нисбатан кӯтоҳ аст. Вазни зиндаи модаговаш то 500—540, буққааш 850—1000 кг мебошад. Аз ҳар сар модагови он соле 4182 кг шир (равғаннокиаш 3,9 %) медӯшанд. Модаговҳои беҳтарин дар 305 рӯзи давраи ширдӯшӣ то 6500-8000 кг шир медиҳанд. Гови алатовӣ асосан дар Ҷумҳурии Қирғизистон ва қисман дар Ҷумҳурии Қазоқистон парвариш меёбад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Всяких А. С., Пак Д. Н. Алатауская порода крупного рогатого скота. М., 1954;
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови бӯри латишӣ

**Гови бӯри латишӣ** — зоти ширу гӯштдеҳ.

Охири асри 19 — аввали асри 20 дар Латвия дар натиҷаи ҷуфтӣ кардани говҳои маҳаллии латишӣ бо буққаҳои зотҳои ангеленӣ ва сурхи даниягӣ ба вуҷуд оварда шудааст. Вазни зиндаи буққааш — 800—880, модаговаш — 450—520 кг; вазни гӯсолаҳои навзодаш 29-35, дар 6-моҳагӣ 160—180 кг мешавад. Рангаш сурх, сару гардан, гӯш, дум ва пойҳояш сиёҳ. Аз ҳар сар модаговаш дар давраи ширдиҳии якум 3479 (равғаннокиаш 4,4 %), дуввум — 4242 (равғаннокиаш 4,4 %) ва севвум — зиёда аз 4626 (равғаннокиаш 4,5 %) кг шир медӯшанд. Аз баъзе модаговҳо то 10600 кг шир дӯшидаанд. Г. б. л. ба ҳар гуна шароит тоб меорад. Дар Латвия, Русия, Белоруссия ва ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ парвариш меёбад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Карелин В. Н. Бурый латвийский скот. Рига, 1949;
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А.  Животноводство. М., 2007. Т. Рӯзиев, Ф. Икромов.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови зебумонанд

**Гови зебумонанд**, **гови ҷойдорӣ** — зоти маҳаллист. Сари шонааш кӯҳони шутурро мемонад. Дар натиҷаи тасодуфан ҷуфтӣ шудани зебуи Осиёи Ҷанубӣ бо говҳои Осиёи Марказӣ пайдо шудааст. Гови зебумонандро вобаста ба қаду баст ба хуросонӣ, ғармӣ, қурамагӣ, фарғонагӣ, таолишӣ ва ғ. ҷудо мекунанд. Онҳо аз ҳамдигар чандон фарқ надоранд. Дар Тоҷикистон асосан гови зебумонанди ғармӣ ва қурамагиро мепарваранд. Гови зебумонанд расонидаанд. Чорво фақат баҳорон алафи сабз хӯрда, боқимондаи сол бо хошок қаноат мекард; ба таҷдиди пода аҳаммияти ҷиддӣ дода намешуд. Буққаҳои наслафзоро бо модаговҳо ҳамроҳ нигоҳ медоштанд. Дар натиҷа ғуноҷинҳо зуд бордор шуда, маҳсулнокии онҳо коҳиш меёфт. Ҳамин тавр, фардҳои нисбатан пурқувват зинда монда, ба шароити маҳал мутобиқ шуданд. Гови зебумонанд дар 7-солагиаш ба воя мерасад. Рангаш сиёҳи баланд, сиёҳтоб, сурхча, баъзан алост. Шири кам дорад. Аз ҳар сар модагови он соле 400—600 кг шир (равғаннокиаш 4,0-6,0 %) медӯшанд. Давраи ширдиҳиаш ба ҳисоби миёна 270 рӯз идома меёбад. Вазни зиндаи модаговаш 180—220, буққааш 300—350 кг; қадаш 109,6 см (то сари шона). Олимони ҷумҳурӣ бо роҳи ҷуфтӣ кардани модаговҳои маҳаллии зебумонанд бо буққаҳои швитсӣ зоти гови швитсии зебумонандро ба вуҷуд овардаанд. Соли 2013 дар ҷумҳурӣ 1844673 сар гови зебумонанд мавҷуд буд.

## Нигаред низ
* Гови швисии зебумонанд

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманов Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманов Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови костромавӣ

**Гови костромавӣ** — зоти ширу гӯштдеҳ. Дар совхози «Караваево» ва колхозҳои навоҳии Кострома ва Нерехтски вилояти Костромаи Федератсияи Русия дар натиҷаи ҷуфтӣ кардани говҳои маҳаллӣ ва ярославӣ бо буққаҳои зоти швитсӣ ба вуҷуд овардаанд. Чунин зот соли 1945 тасдиқ шудааст. Яке аз пурмаҳсултарин говҳои ширу гӯштдеҳ аст. Рангаш хокистарии паст, бештар хокистарии баланд. Вазни зиндаи модаговаш 549 (баъзеаш то 800), буққааш 850—900 (баъзеаш то 1200) кг. Аз модаговаш соле 4432 кг шир (равғаннокиаш 3,9 %) медӯшанд. Баъзе модаговҳои костромавӣ то 1200 кг шир додаанд. Миқдори гӯшти холиси он 61-64 дарсадро ташкил медиҳад. Дар шароити мусоид дар як шаборӯз то 1300 г фарбеҳ мешавад. Асосан дар Русия ва Белоруссия мепарваранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови қалмоқӣ

**Гови қалмоқӣ** — зоти гӯштдеҳ.

Дар Қалмоқистон, вилоятҳои Ростов, Астрахан, Томск ва Читаи Русия, Қазоқистон, Ӯзбекистон ва Туркманистон парвариш мекунанд. Дар хусуси таърихи пайдоиши гови қалмоқӣ фикру ақидаи ягона вуҷуд надорад. Ба гуфтаи профессор П. Н. Кулешов (1926) гови қалмоқӣ аз гови ҳиндӣ ба вуҷуд омадааст. Олимони дигар пайдоиши онро ба тури осиёӣ нисбат медиҳанд. Дар қисми ҷанубу шарқии Русия гови қалмоқӣ ибтидои асри 17, замоне, ки қабилаҳои қалмоқ аз Ҷунгар ба поёноби Волга муҳоҷират карданд, пайдо шудааст. Гови қалмоқӣ дар шароити қаҳратуни дашту биёбон, ки бӯронҳои тезутунд чорворо нобуд мекард, ташаккул меёфт. Одамон барои парвариши минбаъда танҳо чорвои бардаму солим, бадошт, боқувватро нигоҳ медоштанд. Бо мурури замон гови қалмоқӣ ба таъсири иқлими сарду бӯронҳои тезу тунд ва хӯроки кам тоқат карда, аз говҳои зоти дигар ба куллӣ фарқ кард. Дар баъзе хоҷагиҳои вилояти Ростов ва Поволжияи Поён охири асри 19 — аввали асри 20 бо мақсади рӯёндани гови қалмоқии ҷисман калонтар онро бо гови сименталӣ ва бо мақсади баланд шудани сифати гӯшташ бо гови шартгорӣ ҷуфтӣ намуданд. Гови қалмоқиро асосан ба ду навъ ҷудо мекунанд: зудболиғи гӯштдеҳ ва дерболиғи гӯштдеҳ. Говҳои зудболиғ нисбат ба говҳои дерболиғ хурдтар буда, тез ба воя мерасанд, вазни куштаашон низ 2-4 % зиёд аст. Ҷавонаи онҳо дар 19-моҳагӣ 453 кг вазн дорад. Вазни зиндаи гови қалмоқӣ дар 2-солагӣ 450—550 кг аст, ки 58-61 дарсадаш гӯшти холис мебошад. Вазни зиндаи буққаҳояш ба 750—850 (баъзан то 1020) кг мерасад. Ранги гови қалмоқӣ асосан сурх буда, баъзан дар тахтапушташ рахи сафед дорад; сараш сафед, пешонияш танг, шохаш кӯтоҳ, пойҳояш калтаи боқувват мебошанд. Гови қалмоқӣ ба шароити кӯҳистон ва баландкӯҳҳо низ хуб мутобиқ гардидааст. Модагови гови қалмоқӣ андаряк 1100—1500 кг шир (равғанаш 4,1-4,5 %) медиҳад. Аз баъзе говҳо соле то 4500 кг шир медӯшанд. Гови қалмоқиро ба Тоҷикистон солҳои 70 асри 20 оварданд. Парвариши он хусусан дар Ҷиргатол, Рашт ва Ховалинг хуб ба роҳ монда шуда буд. Феълан саршумори он дар ҷумҳурӣ хеле кам мондааст. Соли 2013 дар хоҷагиҳои Тоҷикистон ҳамагӣ 180 сар зоти гови қалмоқӣ мавҷуд буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Нармаев М. Б. Калмыцкий скот и его совершенствование. Элиста, 1963;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови сарсафеди қазоқӣ

**Гови сарсафеди қазоқӣ** — зоти сергӯшт. Бо роҳи ҷуфтӣ шудани говҳои маҳаллии қазоқӣ бо говҳои қалмоқӣ ва герефордӣ ба вуҷуд омадааст. Дар Тоҷикистон аз соли 1959 мепарваранд. Сараввал онро барои гирифтани модаговҳои навъи гӯштдеҳ парвариш мекарданд. Вале ин зоти гов барои рӯёндани зотҳои гӯшту ширдеҳ чандон натиҷаи дилхоҳ надод. Гови сарсафеди қазоқӣ зоти бузургҷусса буда, мушакҳояш нағз инкишоф ёфтаанд; пойҳояш нисбатан кӯтоҳи боқувват мебошанд. Зимистон бадани онро пашми дарози зич мепӯшад. Гови сарсафеди қазоқӣ ба иқлими хушк ва шароити чарогоҳу даштҳо хуб мутобиқ шудааст. Зуд фарбеҳ мегардад. Вазни гӯсолаҳои навзоди он 27-30, буққаҳояш 850—950 ва модаговҳояш 550 кг. Дар Заводи зотпарварии ба номи С. Сафарови ноҳияи Балҷувон вазни модаговҳо 480—500 ва буққаҳои наслафзо 650—700 кг мебошад. Соли 2013 дар хоҷагиҳои Тоҷикистон 470 сар гови сарсафеди қазоқӣ мавҷуд буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:зотҳои гов
Қурбоналӣ Раҳмон

**Қурбоналӣ Раҳмон** (*Қурбоналӣ Раҳмонов*; 27 июли 1954, деҳаи Навобод, ноҳияи Восеъ, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон — 10 июли 2021, Душанбе, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1986), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1999).

## Зиндагинома
Қурбоналӣ Раҳмонов 27 июли соли 1954 дар деҳаи Навободи ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Слли 1977 Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистонро хатм кардааст.

## Корнома
Директори Хонаи маданияти ноҳияи Восеъ (1976—1978), роҳбари бадеии ансамбли тарона ва рақси хоҷагии ба номи Ленини н. Восеъ (1978—1996), аз соли 1996 роҳбари бадеии ансамбли тарона ва рақси «Сомон»-и назди Вазорати фарҳанги Тоҷикистон мебошад. Давоми фаъолияти қариб чилсола сурудҳои зиёде аз мероси халқ ва осори шуарои пешину муосир хондааст, ки писанди умум афтодаанд. Чанд соли охир барномаҳои тозаэҷодеро аз осори бузургони адаб — Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ, Ҳофиз, Бедил, Иқбол, Лоҳутӣ (ҳар яке то қариб ду соат тӯл кашидааст) ба хидмат овард, ки бозёфтанд дар олами мусиқии муосири тоҷик. Таҳти роҳбариаш ансамбли «Чашма» дар фестивали байналхалқии дастаҳои этнографию фолклории халқҳои кӯҳистон (соли 1977, ш. Закопанеи Лаҳистон) соҳиби шоҳҷоизаи «Табарчаи тилоӣ», ансамбли «Сомон» дар ҷашнвораи байналхалқии мусиқӣ (2001, ш. Теҳрон) ҷоизаи «Чанги заррин» ва дар фестивали байналмилалии «Баҳори апрел» (Пхенян, 2001) ҷоизаи «Ҷоми тилоӣ» гирифтааст. Ба Афғонистон, Эрон, Покистон, Ироқ, Туркия, Кореяи Шимолӣ, Италия, Лаҳистон, Юнон ва дигар давлатҳо сафари ҳунарӣ анҷом додааст.

## Беморӣ ва даргузашт
Қурбоналӣ Раҳмон 10 июли соли 2021 бар асари бемории вируси куруно дар шаҳри Душанбе даргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон
Гови бӯри карпатӣ

**Гови бӯри карпатӣ** () — зоти ширу гӯштдеҳ.

Дар натиҷаи ҷуфтӣ кардани говҳои маҳаллии карпатӣ бо буққаҳои зоти говҳои горноинӣ, монтафонӣ ва швитсӣ ба вуҷуд овардаанд. Рангаш хокистарӣ. Хатти сафеди миён ва ҳалқаи атрофи бинӣ гови бӯри карпатиро ба зоти гови швитсӣ шабеҳ месозад. Вазни модаговаш — 450, буққааш — 700—800 кг. Аз модаговаш соле 3710 кг шир (равғаннокиаш 3,7 %) медӯшанд. Асосан дар хоҷагиҳои Закарпатия ва Ивано-Франковски Украина парвариш мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Амруллоҳ Солеҳ

**Амруллоҳ Солеҳ** (, ) — ходими сиёсиву давлатӣ, муовини аввали Раъисиҷумҳури Афғонистон. Собиқ раъиси Раёсати умумии амнияти миллӣ ва Вазорати умури хориҷаи Ҷумҳурии исломии Афғонистон.

Пеш аз раёсати иттилооти Афғонистон, узви Эътилофи Шимолии Аҳмадшоҳи Масъуд буд. Соли 1997 Солеҳ тавассути Аҳмадшоҳи Масъуд ба унвони дафтари робити Эътилофи Шимолӣ дар дохили сафорати Афғонистон дар Душанбе мансуб шуд. Солеҳ пас аз истеъфо аз раёсати амнияти миллии Ҷунбиши демокросихоҳу зиддитолибиро эҷод кард, ба номи Басеҷи миллӣ ва раванди сабз. Соли 2018 аз ҷониби Раъисиҷумҳур Ашраф Ғанӣ ба унвони вазири умури хориҷа ва соли 2019 вазири кишвари Афғонистон таъйин шуд.

## Зиндагинома
Амруллоҳ Солеҳ мутаваллиди 15 октябри соли 1972 дар вилояти Панҷшери Афғонистон аст. Дар соли 1990 ба муҷоҳидин пайваст. Дар авохири солҳои навад ҳамчун узви Ҷабҳаи муттаҳида шинохта мешавад. То вуқӯъи ҳодисоти 11 сентябри соли 2001 дар баробари ҷунбиши исломии Толибон, ал-Қоида ва артиши Покистон мубориза бурд.

## Сӯиқасд
Амруллоҳ Солеҳ борҳо ҳадафи сӯиқасд қарор гирифтааст. Ӯ зимни мусоҳибае дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико иброз дошт:

«Мутмаъинан, агар онҳо маро бикушанд, ман ба хонаводаву дӯстонам гуфтаам, ки аз ҳеч чиз гила накунанд, зеро ман боифтихор бисёре аз онҳоро куштаам. Бино бар ин, ман як ҳадафи бисёр машрӯъ ҳастам, бисёр машрӯъ. Зеро, вақте ки дар баробари онҳо боистед, тамоил ба истодан дар баробари онҳо бахше аз хуни ман аст. Ман муътақидам, онҳо иштибоҳ мекунанд.»
## Сарчашма
* https://www.bbc.com/persian/afghanistan-46665119
* http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/924_interview_archiv/page2.shtml
* https://www.theguardian.com/world/2010/jun/06/afghan-government-security-resignations-jirga

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон
Гурӯҳ:Зодагони Афғонистон
Говангур

**Говангур** (тирамоҳии сафед, сафеди калондона, сафеди лунда, сафеди гилотӣ, ангури сафед, гурдаи гов, мевагии баланди ҳоитӣ, шикамба) — навъе аз ангурҳои тирамоҳӣ. Селексияи мардумист. Баргаш сабз ё зарди қаҳваранг, 5-парраи дандонадор, калони гирда. Навдааш зарди қаҳвагӣ ё сурхи майгун. Нимаи аввали апрел барг ва нимаи дуввуми май гул мекунад. Гулаш дуҷинса. Хӯшааш калон (вазнаш 440—520 г, баъзан то 3 кг), махрутмонанд ё устувонашакл, думчааш сахти кӯтоҳ. Ғужбаш калон, байзашакл (вазни 100-донааш 512—586 г), сабзи зардча, серобу хуштаъм, 1-4 тухми калони ҷигарӣ дорад. Ғужмаш сахти холдор, мумпардааш ғафс. Гӯшташ сероби ширин; баъди тамоман пухтан 22 % қанд ва 5,5-7,2 г/л туршӣ дорад. Давраи нашваш 147—168 рӯз. Мевааш аз охирҳои июл то миёнаҳои сентябр мепазад. Ҳосилашро тар мехӯранд. Ҳангоми хушконидан то 25‒30 % мавиз мегиранд. Барои интиқол ба ҷойҳои дур ва нигоҳ доштан мувофиқ аст. Токаш ба сармо ва хушкӣ тобовар аст. Аз касалии ҷел ва касалиҳои занбӯруғӣ зарар мебинад.

## Эзоҳ

* Плодоводство, виноградарство и овощеводство Таджикистана. Виноградарство. Сталинабад, 1947;
* Ампелография СССР, малораспространенные сорта винограда. Т. 1. М., 1963;
* Рубан Н. Г. Сорта винограда Средней Азии. Ташкент, 1979.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ангурҳо
Том ва Ҷеррӣ (филм, 2021)

**«Том ва Ҷеррӣ»** () — якфилми мазҳакавии slapstick -и амали / компютерии компютерии 2021 мебошад , ки дар асоси аломатҳои карикатураи титулии ҳамон ном, ки онҳоро Вилям Ҳанна ва Ҷозеф Барбера офаридаанд , аз ҷониби Warner Animation Group таҳия ва аз ҷониби Warner Bros. Pictures паҳн карда шудааст. Ин дуввумин филми театрист, ки аз рӯи персонажҳои пас аз филми " Том ва Джерри: филм" -и соли 1992 таҳия шудааст. Филм дар паи паноҳандагии Ҷерри ба меҳмонхонаи зебое меравад, ки дар он як корманди ҷавон бо номи Кайла, ки бо Том ҳамроҳ шуда, Ҷерриро пеш аз ҳузураш ба меҳмонхона ва тӯйи муҳими он, ки баргузор мешавад таҳдид мекунад, несту нобуд мекунад.

Филмро коргардон Тим Стория ва муаллиф Кевин Костелло навиштааст. [6] Он дар нақшҳои мустақим нақши асосиро Хлое Грейс Моретс , Майкл Пенья , Колин Ҷост , Роб Делани , Паллави Шарда , Ҷордан Болгер, Патси Ферран ва Кен Ченг, дар нақшҳои овозӣ Ники Ҷем , Бобби Каннавале ва Лил Рел Хоуери иҷро мекунанд.. Аломатҳои унвониро Вилям Ҳанна , Мел Блан ва Ҷюн Форей тавассути сабтҳои бойгонӣ дар баробари Фрэнк Велкер ,Kaiji Tang ва André Sogliuzzo , гарчанде ки аломатҳо ҳамчунон дар кредитҳо номбар шудаанд. Аслан соли 2009 ҳамчун як филми мутаҳаррикро / аниматсионии компютерӣ эълон кард, филм дар дӯзахи рушд чандин сол монд. Нақшаҳо дар ниҳоят ба таҳияи як филми комилан мутаҳаррикона, бо як ришта бо кӯтоҳҳои аслии театрӣ , дар соли 2015 гузаштанд. Филм дубора дар соли 2018 табдил ёфт ва бо аниматсия аз ҷониби Warner Animation Group таҳия шуд ва наворбардорӣ дар 2019. [7]

Том & Джерри аз ҷониби Warner Bros.Photes дар Иёлоти Муттаҳида 26 феврали соли 2021 дар якҷоягӣ бо пахши якмоҳаи пахши ҳамзамон дар HBO Max ба таври театрӣ ба намоиш гузошта шуд. Он аз мунаққидон, ки персонажҳои инсонӣ ва сенарияро танқид мекарданд, баҳои умуман манфӣ гирифт, аммо филмро бо ситоиш барои аниматсия, юмори визуалӣ, ҳисси ҳасрат ва садоқат ба манбаъ арзёбӣ кард. [8] Он инчунин аз ҳисоби буҷаи 79 миллион доллар 124,3 миллион доллар ба даст овард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои Warner Bros.
Гурӯҳ:Филмҳои Warner Bros. Animation
Гурӯҳ:Филмҳои Warner Animation Group
Раисбача: Касбукори хонаводагӣ

«**Раисбача: Касбукори хонаводагӣ**» () — филми тасвирии амрикоӣ бо коргардонии Том Макграс

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2021
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои DreamWorks Animation
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
EToro

**eToro** — ширкати брокерии дар трейдинги иҷтимоӣ ва хидматрасониҳои брокерӣ мутахаассис аст. Ширкат савдои бозорҳои сершумор, аз он ҷумла асъор, индексҳои фондӣ, саҳмияҳо ва криптоасъоррро тавассути платформаи савдоии худ ва барномаи мобилиро пешниҳод мекунад. Идораҳои ширкат дар Исроил, Британияи Бузург, Кипр, ИМА ва Австралия ҷойгиранд.
eToro ҳамчун RetailFX дар соли 2007 дар Тел-Авив аз ҷониби бародарон Йони Ассиа ва Роненом Ассиа бо ҳамроҳии Дэвид Ринг асосгузорӣ гардидааст.
Дар соли 2020 арзиш ширкат 2,5 миллиард долларро ташкил дод. Дар худи ҳамон сол дар платфорамаи сафдоӣ 13 миллион аккаунтҳои аз қайд гузашта буданд.

## Амалиётҳо
eToro CFD ба филизҳои қиматбаҳо, молҳои ашёи хом ва барандагони энергия, аз он ҷумла нафти хоми тамғаи WTI, Brent ва гази табииро пешниҳод мекунад. Дар индексҳои фондии eToro CFD дарбаргариданда, S&P 500, NSDQ 100, S&P 200-и австралиягӣ мавҷуданд.
eToro пешниҳодкунии криптоасъорри ба монанди биткоинро дар соли 2013, криптоасъори дигари ба монанди Ethereum ва Ripple-ро аз соли 2017 оғоз намуд.
Фаъолияти eToro аз ҷониби мақомоти CySEC дар ИА, FCA дар Британияи Кабир, FinCEN дар ИМА ва ASIC дар Австралия танзим карда мешавад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Ширкатҳо аз рӯи алифбо
AdMob

**AdMob** — ширкати таблиғоти мобилии амрикоӣ буда, дар Сан-Матео, Калифорния воқеъ аст.  Ширкат соли 2006 аз ҷониби Умар Ҳамуӣ бо мақсади фароҳам овардани платформа барои паҳн кардани таблиғоти дар телефонҳои мобилӣ мавҷудбуда бо Интернет сохта шудааст.

9 ноябри соли 2009 маълум шуд, ки Google AdMob-ро ба маблағи 750 миллион доллар харидааст, 530 миллион саҳмияҳои худ ва 220 миллион нақд пардохт кардааст. Google дар пресс-релиз оид ба харид изҳори назар кард, ки AdMob дар таблиғ дар вебсайтҳо ва барномаҳои мобилӣ таҷрибаи бой дорад.

## Эзоҳ



## Пайвандҳои беруна

* admob.com — сомонаи расмии ширкат
Қай кардан

**Қай кардан** () — хуруҷи рефлектории мундариҷа (эвакуатсия)-и меъда (баъзан рудаи дувоздаҳангушта) тавассути даҳон (кам тавассути бинӣ).

Қай кардан асосан аз сабаби кашишхӯрии мушакҳои шикам ба амал меояд; дар айни замон, баромади меъда сахт пӯшида мешавад, бадани меъда истироҳат мекунад, даромадгоҳи меъда боз мешавад, сурфа ва пуфаки даҳон васеъ мешаванд. Ин тамоми амали рефлекториро маркази қайкунӣ, ки дар медулла облонгата ҷойгиранд, танзим мекунад. Одатан пеш аз қай кардан дилбеҳузурӣ, ҳаракатҳои ғайриихтиёр фурӯ бурдан, нафасгирии зуд, зиёд шудани оби даҳон ва ашк пеш меоянд. Вусит одатан аз партовҳои хӯрокворӣ, афшураи меъда, луоб иборат аст; метавонад дорои сафро ва дигар наҷосат (хун, чирк) бошад.

Қай кардан дар як қатор сироятҳо (таби скарлатин, домана ва ғайра), заҳролудшавӣ (хӯрок, доруворӣ, машрубот, нашъамандӣ), ҷамъшавии маҳсулоти заҳролуди метаболизм дар хун (қайкунӣ бо осеби гурда, инчунин ҳангоми ацетонемия дар мушоҳида мешавад) кӯдакон ва (камтар аксар вақт) калонсолон), дар занони ҳомила, бо хашми перитонеум, гастрит, захми меъда (бо сабаби асабоният) ва ғайра.  Дар баъзе ҳолатҳо, қайкунӣ баданро аз моддаҳои зарарнок раҳо мекунад, аммо аксар вақт ин танҳо як аломати нохуши дигар бемориҳо мебошад.  Бегӣ инчунин метавонад бо ҳаяҷони шадид, фобия, эҳсосоти манфӣ ба амал ояд, аломати ихтилоли марказҳои системаи асаб аст (садамаи мағзи сар, меларзиш, менингит ва ғ.), Ҳангоми асабонияти дастгоҳи вестибуляр ба амал меояд (масалан, бо бемории баҳр).

Соҳаи тиб, ки дилбеҳузурӣ ва қайкуниро меомӯзад, эметология номида мешавад.

## Эзоҳ
Гови сиёҳалои тоҷикӣ

**Гови сиёҳалои тоҷикӣ** — навъ (тип)-и нави гови сиёҳало.

Олимони ҷумҳурӣ гови сиёҳалои тоҷикиро дар заводҳои зотпарварии Ҷамъияти саҳомии (ҶС) ба номи А. Самадови ноҳияи Ҷаббор Расулов ва ба номи Ҷ. Расулови ноҳияи Бобоҷон Ғафуров бо роҳи дурагакунии зоти говҳои сиёҳало бо буққаҳои ҳолландӣ ва голштинӣ ба вуҷуд овардаанд. Модаговҳои гови сиёҳалои тоҷикӣ калонҷусса буда, тахтапушти фарох ва пойҳои устувор доранд. Баландиашон то сари кӯҳон 130,0 см, даври миёнашон 195,0 см, даври пояш 19,2 см. Пистонашон косашакл. Вазни гӯсолаҳо дар 18-моҳагӣ аз 396 то 410 кг мешавад. Дар заводҳои зотпарварӣ вазни зиндаи модаговҳо баъди насловарии якум ба 476—491 кг ва баъди насловарии севвум ба 560—575 кг мерасад. Гови сиёҳалои тоҷикӣ сермаҳсул буда, соле то 5000-7000 кг шир (равғаннокиаш 3,8-3,9 %) медиҳад. Онро асосан дар заводи зотпарварии ҶС ба номи Ҷ. Расулов, хоҷагиҳои зотпарварии ба номи А. Ҷумъаев ва ба номи П. Бобокалонови ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, ба номи Э. Бойматова ва «Ирам»-и ноҳияи Конибодом, «Гулистон»-и ноҳияи Спитамен, «Баракат»-и ноҳияи Ёвон, ба номи Л. Муродови ноҳияи Ҳисор, «Дошмандӣ»-и ноҳияи Файзобод мепарваранд. Соли 2013 дар Тоҷикистон 136000 сар гови сиёҳалои тоҷикӣ мавҷуд буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980;
* Аҳмадалиев Н. Сершир кардани модаговҳо дар иқлими гарм. Д., 1988;
* Ҳамон. Типи тоҷикии говҳои зоти сиёҳало. Д., 2009.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови симменталӣ

**Гови симменталӣ** (аз  — водии Зимментал) — зоти серширу сергӯшт. Дар Швейсария ба вуҷуд овардаанд. Дар Маҷористон, Чехия, Словакия, Австрия, Швейсария, Югославия, Олмон, Украина, Русия ва Молдова парвариш мекунанд. Гови симменталӣ бинобар сермаҳсул будану ба шароити маҳал зуд мутобиқ гаштанаш дар бисёр кишварҳои ҷаҳон шуҳрат ёфтааст. Дар натиҷаи муддати мадид дурага кардани зоти говҳои маҳаллӣ бо буққаҳои симменталӣ дар бисёр мамлакатҳо зоти говҳои ба гови симменталӣ наздике ба вуҷуд оварда шудаанд, ки номҳои дигар доранд, мас., дар Олмон ва Австрия — флекфи, дар Фаронса — монбеллиарди, дар Маҷористон — мадяртарка ва ғ. Ранги гови симменталӣ сурху сафед, ало, сурх аст; устухонбандии мустаҳкам дорад. Вазни гӯсолаҳо 35-45, модаговҳо 550—650, буққаҳо 900—1100 кг. Аз ҳар модагов 4000-4700 кг шир (равғаннокиаш 3,7-4,0 %) медӯшанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
Гови сурхи литвонӣ

**Гови сурхи литвонӣ** () — зоти ширдеҳ. Охири асри 19 — аввали асри 20 дар Литва, дар натиҷаи ҷуфтикунонии говҳои маҳаллӣ бо буққаҳои зоти говҳои айширӣ, ангелӣ, ҳолландӣ, сурхи даниягӣ, швитсӣ, шортгорнӣ ба вуҷуд овардаанд. Вазни зиндаи модаговаш — 500, буққааш — 750 кг. Аз модаговҳои он соле 3500-9000 кг шир (равғаннокиаш 3,7-3,9 %) медӯшанд. Гови сурхи литвонӣ дар навоҳии шимолӣ ва ҷанубии Литва парвариш карда мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980.
* Арзуманян Е. А. Животноводство. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Зотҳои гов
DoubleClick

**Search Ads 360** соли 1996 таъсис ёфтааст ва дар байни шарикони худ, ба монанди MySpace, The Wall Street Journal ва America Online, шарикии калон дорад.

Ширкат яке аз пешравони таблиғи онлайн буд ва яке аз камтарин ширкатҳое буд, ки аз  дар солҳои 2000-2001 наҷот ёфт.  Дар соли 2005, онро ду фонди сармояи хусусӣ ба маблағи 1,1 миллиард доллар хариданд.  Соли гузашта ширкат аз таблиғоте, ки дар сайтҳои шарик нишон дода шудааст, тақрибан 300 миллион доллар ба даст овардааст.

Имрӯз Search Ads 360 платформа барои хариди таблиғоти намоишӣ дар захираҳои Google ва бисёр SSP-ҳои ба он пайваст мебошад.

## Харид аз ҷониби Google
14 апрели соли 2007 созишнома дар бораи хариди DoubleClick аз ҷониби Google ба маблағи 3,1 миллиард доллар ба имзо расид.  Ин аз нархи он, ки ширкат барои хариди пешина ва бузургтарин дар таърихи худ пардохт кардааст, тақрибан ду баробар зиёдтар аст — видеохостинги YouTube (1,65 миллиард доллар).

## Бархе аз сомонаҳои муштарӣ

* Reuters.com
* aQuantive
* ValueClick

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

* Сомонаи расмӣ
Ҷоизаҳои Абхозистон

**Ҷоизаҳои Абхозистон** — маҷмӯи унвонҳои фахрии давлатӣ ва идоравӣ, орденҳо, медалҳо, салибҳо, нишонаҳо ва мукофотҳои Ҷумҳурии Абхазистон.

Ҷоизаҳои давлатӣ ва унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Абхазия шакли олии мукофотонидани шаҳрвандон барои хидматҳои барҷастаашон дар ҳимояи Ватан, сохтмони давлатӣ, рушди ҷамъиятӣ-сиёсӣ, иҷтимоию иқтисодӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Абхазия, инчунин барои дигар хидматҳои барҷаста дар назди давлат ва ҷомеа мебошанд.

## Таърих
Системаи мукофотҳои Ҷумҳурии Абхазия бо Фармони Шӯрои Олии Ҷумҳурии Абхазистон аз 4 декабри соли 1992 ташаккул ёфтааст.  Ҷоизаҳои аввал инҳо буданд: медалҳои «Аҧсны афырхаҵа» (Қаҳрамони Абхазия) ва «Агумшараз» (Барои шуҷоат), инчунин ордени Леон.

Эскизҳои онҳоро рассом, муаллифи парчами давлатии ҷумҳурӣ Валерий Гамгия омода кардааст.

То аввали солҳои 2000-ум ягон ҷоизаи нав ҷорӣ карда намешуд.  10 январи соли 2002 ордени Ахьдз-Апша (Шараф ва Шӯҳрат) таъсис дода шуд, ки се дараҷа дорад.  Дараҷаи якум орден ордени олии Ҷумҳурии Абхазия мебошад.

Дар моҳи октябри соли 2007, парлумони Абхазистон барои мукофотонидани хизматчиёни ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Абхазистон ва дигар қувваҳои амниятӣ ордени «Афырхаҵаразы» (Ордени Шуҷоат) таъсис дод.

Дар айни замон, ҳуқуқҳо нисбати мукофотҳо бо Қонуни Ҷумҳурии Абхазия аз 23 июни соли 2005 № 1064-с-XIV "Дар бораи мукофотҳои давлатӣ ва унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Абхазистон" танзим карда мешаванд.

Ҷоизаҳо бо фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Абхазистон бо пешниҳоди Комиссияи назди Президенти Абхазистон оид ба мукофотҳои давлатӣ дода мешаванд.

Ҷоизаҳои Абхозистонро ҳам ба шаҳрвандони худи Абхазия ва ҳам ба шаҳрвандони хориҷӣ додан мумкин аст.

## Номгӯи ҷоизаҳои давлатӣ

### Унвони олӣ

### Орденҳо

### Медалҳо

### Почётные звания

## Перечень основных ведомственных наград

### Медали

### Знаки отличия

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷоизаҳои Ҷумҳурии Абхозистон
Fitbit

**Fitbit, Inc.**  — корпоратсияи амрикоӣ, истеҳсолкунандаи электроникаи маишӣ ва дастгоҳҳои пӯшишшаванда барои фитнес ва саломатӣ бо ҳамин ном.  Хати асосии маҳсулоти ширкат дастбандҳо — фитнес-трекерҳо (дастбандҳои ҳушманд), инчунин Wi-Fi-тарозуҳои ҳушманд мебошанд.  Қароргоҳаш дар Сан-Франсиско, Калифорния ҷойгир аст.

Дар соли 2019, Google эълон кард, ки Fitbit-ро ба маблағи 2,1 миллиард доллар харад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

* fitbit.com — сомонаи расмии ширкат
On2 Technologies

**On2 Technologies**, ки қаблан ***The Duck Corporation*** ном дошт — ширкати хурди нармафзор дар NYSE Amex-и воқеъ дар Тарритаун, Ню Йорк буд, ки як қатор видео-кодекҳо ва видео-форматҳоро бо номи TrueMotion аз соли 1992 то 2009 таҳия ва иҷозатномадиҳӣ мекард.  Инъикоси инҳо VP3, асоси формати ройгони *Теора*, формат (VP6), ки онро Adobe Flash дар версияи 8 барои видеои Flash ҷорӣ кардааст ва форматҳои видеоӣ (VP5 ва VP6), ки барои Disc Enhanced Versatile Disc (EVD)-и Чин пешбинӣ шудаанд, иборатанд.

## Эзоҳ

* Сомонаи расмии ширкат
Google Voice

**Google Voice** (қаблан **GrandCentral**) — хадамоти ройгони интернет аз Google мебошад, ки овозро тавассути VoIP бо қобилияти пайваст кардани ҳамаи рақамҳои телефони корбар истифода мебарад. Хидматрасонии GrandCentral ҳамчун Google Voice бо хусусиятҳои нав аз сар гирифта шудааст: транскрипсияи почтаи овозӣ ва идоракунии SMS.

Google Voice охирин хидматҳои хати овозии Google мебошад. Дигар хидматҳои ба овоз асосёфтаи Google шомили ҷустуҷӯи овозӣ, инчунин хидматҳои боздошташудаи GOOG-411 ва Google Audio Indexing ("GAudi") мебошанд.

Google Voice аз ҷониби аксари платформаҳои муосири мобилӣ дастгирӣ карда мешавад.

28 июли соли 2009 дар робита ба хориҷ кардани замимаи Google Voice iPhone аз AppStore-и Apple ҷанҷол сар зад. AT&T дар қарор дар бораи хориҷ кардани замимаи мазкур иштирок мекунад. 16 ноябри соли 2010, барнома ба AppStore баргашт.

Аз моҳи августи соли 2011, хидмат барои оммаи васеъ боз аст, аммо корбарони на ҳама кишварҳо метавонанд аз он истифода баранд.

Дар ИМА Google Voice моҳи августи соли 2011 оғоз ёфт. Он ба шумо имкон медиҳад, ки зангҳои ройгон анҷом диҳед ва ба рақамҳои дохили кишвар SMS ирсол намоед ва зангҳои байналмилалӣ ба ИМА анҷом диҳед (аз ҳар кишвари дигаре, ки Google Voice дастрас аст), ки барои як дақиқа 0,01 долларро ташкил медиҳад. Аз моҳи октябри 2011 ин хидмат дар 38 кишвари ҷаҳон амал мекунад.

## Эзоҳ



## Пайвандҳои беруна

* Сомонаи расмии хадамот
Говизана

**Говизана** () — тарона ва оҳанги қадимии мавсимию маросимии форс-тоҷик, ки Борбад ба муносибати маросиму тантанаҳои Хусрави Парвиз (590—628) тасниф кардааст.

Говизана ба маҷмӯи 360 таронаву оҳанги Борбад ворид шуда, ба шохаи дуввуми «Хусравонӣ»-и ӯ мансуб аст. Говизана ҳамчун тарона дар адабиёти бадеии асрҳои 11-13 (Фирдавсӣ, Асҷадӣ, Манучеҳрӣ, Фаррухӣ ва дигарон) ёдоварӣ мешавад.

Говизана, яке аз гӯшаҳои тараннумии мақоми «Ироқ»-и «Дувоздаҳмақом» (асрҳои 12-13). Бино ба маълумоти «Мақолиду-л-улум»-и Мирсайидалии Ҷурҷонӣ Говизана дар асрҳои 12-13 амал доштааст. Дар сарчашмаҳои хаттии минбаъда Говизана ба сифати қисмати таркиботи мақомҳо ёдрас нашуда бошад ҳам, дар фарҳангу намунаҳои ашъори классикии адабиёти форс-тоҷик ба таснифоти қадимии мусиқӣ мансуб дониста мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988;
* Раҷабов А. Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои IV—VII. Д., 2011;
* فرهنگ آنندراج. کلکته٬ ١۸۸٧؛ برهان قاطع. نول کشور٬ ١۸۸۹؛
* رضاقلی خان هدایت. مجمع الفصحا. چاپ سنگی ١۸۹٧؛
* محمد علئ امام ششتری. شعر و موسیقی و ساز و آواز در ادبیات فارسی. تهران٬ ١۳۴۶ هـ. ش.؛
* نصرت الله حدادی. فرهنگنامۀ موسیقی ایران. تهران٬ ١۳٧۶هـ. ش.؛
* مهدئ ستایشگر. واژه نامۀ موسیقی ایران زمین. جلد 1. تهران، ١۳۸١هـ. ش.ر.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ
Говкафтар

**Говкафтар**, **кафтари кӯҳӣ**, **кафтари ҷангалӣ** () — бузургтарин навъи кафтарҳои ёбоӣ.

Дар қисмати шимолу шарқии Африқо, Аврупо, Сибири Ғарбӣ, Осиёи Марказӣ дучор меояд. Дарозии танаш 40-45 см, вазнаш 400—900 г. Рангаш кабуди хокистарӣ; гардану болҳояш холҳои сафед доранд. Чашмонаш зард, нӯлаш сурхи зардтоб, қафаси сина ва панҷааш гулобӣ. Думаш рост ё гирда, аз поин хатти сафеди амудӣ (тарвоза) дорад, ки ҳангоми парвоз аён мегардад. Дар Тоҷикистон парандаи мавсимӣ буда, дар ҷангалзору боғҳо вомехӯрад. Моҳҳои март — апрел парида омада, охири сентябр парида меравад. Зимистонро дар Аврупои Ҷанубӣ, Паси Қафқоз ва Осиёи Марказӣ, баъзан дар ҷануби Фаластин ва Ҳиндустон мегузаронад. Говкафтар дар шоху навдаи дарахтон лона мегузорад, баъзан дар лонаи тарккардаи санҷоб, зоғ, акка ва боз ҷо мегирад. Соле то ду маротиба (моҳи май) 1-2 дона тухм мегузорад. Баъди 18 шаборӯз аз тухм чӯҷаҳо мебароянд. Ҳафтаи аввал чӯҷаҳо аз равғани ҷиғилдони модарашон ғизо мегиранд. Баъди 20 рӯз чӯҷаҳо парвозӣ шуда, мустақилона ғизо меёбанд. Говкафтар бештар тухми рустаниҳои гуногун, мева ва ғайраро мехӯрад. Гӯшташ лазиз аст. Онро баъзан шикор мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Абдусалямов И. А. Фауна Таджикской ССР. Птицы. Т. 19. Ч. 1-3. Л., 1977;
* Э. И. Гаврилов. Фауна и распространение птиц Казахстана. Алмааты, 1999;
* Рябцев В. К. Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири. Екатеринбург, 2000.

## Сарчашма
*
Говқандак

**Говқандак** — навъи зардолуи маҳаллии ғӯлингбоб.

Дарахташ зудсабз, баргаш (ҳаҷмаш 85-52 мм) дукшакл, дандонадори нӯгтез, гулаш сафеди сурхча. Миёнаҳои март гул карда, мевааш моҳҳои июн — июл мепазад. Самараш лунда ё саҳл паҳнак (вазнаш 35-40 г), зарди баланд, норанҷӣ (тобиши сурхи гулобӣ дорад); пӯсташ сахти тӯрдор; мағзаш хамираки сероб, хушбӯй. Донакаш миёнаҳаҷм, мағзаш ширин. Баъди пурра пухта расидан 25,4 % моддаҳои хушк, 17,1 % қанд ва 0,8-1,1 г/л туршӣ дорад. Ниҳолаш пас аз 3-4 соли шинонидан самар меорад. Аз дарахти 40-50-солааш зиёда аз 170 сентнер ҳосил меғундоранд. Ҳосилашро тар мехӯранд, ғӯлинг мехушконанд, консерва, зардолуоб, мураббо тайёр мекунанд. Ниҳоли Г. дар заминҳои санглох, нишебиҳо, шӯрхоку заҳзамин хуб месабзад. Г. дар боғҳои куҳанбунёди деҳаҳои Ёва, Унҷӣ ва Қатмаи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, Понғоз, Шайдон ва Ошобаи ноҳияи Ашт, инчунин Мастчоҳ, Айнӣ ва Конибодом дучор меояд. Сокинони ин мавзеъҳо дар иди Наврӯз аз Г. ғӯлингоб тайёр карда, зимистон онро ба шавла андохта истеъмол менамоянд. Дарахташ аз пармачӣ осеб мебинад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Розанов Б. С., Данилов В. Л., Скороход С. Т. Плодоводство Таджикистана. Д., 1970.
* Костина К. Ф. Абрикос. ВАСХНИЛ, 1986. 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Навъҳои зардолу
Мушкгов

**Говмеш**, **мушкгов** () —  ҷонвари ҷуфтсум аз оилаи ковокшохон. 

Мушкгов ном гирифтани мушкгов то андозае шартист, зеро он ба мушку ғадудҳои мушкзо ҳеч муносибат надорад (он аз номи ботлоқзор, ки дар забони ҳиндуён маънии «musked»-ро дорад, пайдо шудааст). Мушкгов ҳайвони калонҷусса буда, сари мешмонанд, гардани кӯтоҳи ғафс ва пойҳои кӯтоҳ дорад. Шохҳояш ғафси каҷак (мӯйлабшакл), гӯшҳояш майда; пашмаш зичи дароз (60–70 см) буда, қариб ба замин мерасад. Вазнаш аз 250 то 650 кмушкгов Дарозии мушкгови нарина 2,1–2,6 м, мушкгови модина 1,9–2,4 м, баландиаш то сари тӯш 1,1–1,4 м. Мушкговҳо гала-гала (20–30-сарӣ) зиндагӣ мекунанд. Ғизои мушкгов алаф, гулсанг, ушна ва ғ. Мебошад. Мушкгов охирҳои июл – аввалҳои август бордор мешавад. Муддати ҳамлаш вобаста ба шароити иқлим ва ҷои зист 8–8,5 моҳ. Охири апрел як, баъзан дуто бача мезояд. Вазни бачаи мушкгов 8–10 кг буда, баъди 5–25 дақиқаи ба дунё омаданаш ба пой мехезад. Замонҳои қадим мушкговҳо дар баландкӯҳҳои Осиёи Марказӣ зиндагӣ мекарданд. Тақр. 3,5 млн сол қабл, вақте ки иқлим сахт хунук шуд, пешгузаштагони мушкгов аз кӯҳҳои Ҳимолой фаромада дар Сибир ва Авруосиёи Шимолӣ паҳн гаштанд. Баъдан онҳо дар давраи яхбандӣ тавассути гарданаи Беринг ба Амрикои Шимолӣ, аз он ҷо ба Гренландия гузаштанд. Дар охири давраи плейстотсен бинобар гарм шудани иқлим саршумори мушкговҳо кам шуд. Мушкговҳо ҳоло дар Гренландия, галаҷазираи Арктикаи Канада, ҷазираҳои Шписберген, Нунивак, Нелсон ва Аляска сукунат доранд. Мушкгов тибити пурбаҳо дошта, моҳи апрел тулак мекунад. Аз як сар мушкгови солим то 2 кг тибит мегиранд. Тибити мушкгов дар шароити сунъӣ бо роҳи шона кардан, дар табиат бошад аз шохаи хору буттаҳо ҷамъ оварда мешавад. Таъми гӯшти мушкгов гӯшти говро мемонад, вале равғани он ба равғани гӯсфанд монанд аст. Дар Арктика мушкгов ҳифз карда мешавад. Гург, хирси сафед, хирси малла, росомаха ва одам душманони мушкгов мебошанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Брем А. Жизнь животных. М., 2002;
* Сипко П. П., Грухдев А. Р. Анализ процесса интродукции овцебыка на севере Азии//Зоологический журнал № 5. 2007.

## Сарчашма
*
Қаҳрамони Ӯзбекистон

**Уновони «Қаҳрамони Ӯзбекистон»** (Ўзбекистон қаҳрамони, Oʻzbekiston qahramoni) — ҷоизаи олии давлатии Ӯзбекистон.

Ин дараҷаи олии фарқият аст ва ба шаҳрвандони Ҷумҳурии Ӯзбекистон барои хидматҳо дар назди давлат ва мардуме, ки бо иҷрои як кори қаҳрамонӣ алоқаманданд, дода мешавад.  Дар ҳолатҳои истисноӣ, унвони «Қаҳрамони Ӯзбекистон» метавонад ба шахсоне дода шавад, ки шаҳрвандони Ҷумҳурии Ӯзбекистон нестанд.

Унвони «Қаҳрамони Ӯзбекистон» аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон дода мешавад. Фармон дар бораи додани унвон дар матбуот ва дигар васоити ахбори омма нашр карда мешавад.  Ба шахсе, ки бо унвони «Қаҳрамони Ӯзбекистон» сарфароз шудааст, медали «Олтин Юлдуз» ва ҳуҷҷати дахлдори сарфарозшавӣ бо унвон тақдим карда мешавад.

Қонун дар бораи таъсиси унвони  ва таъсиси медали «Олтин Юлдуз» бо Қарори Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Ӯзбекистон аз 05.05.1994 (№ 1039-XII) мавриди амал қарор гирифтааст, мутобиқи Қонуни Ҷумҳурии Ӯзбекистон аз 30.08.1996 (№ 278-I) ва Қонуни Ҷумҳурии Ӯзбекистон аз 03.12.2004 (№ 714-II) тағир дода шудааст.

## Медал
Медали «Олтин Юлдуз» аз 750 хӯлаи тило сохта шудааст ва дорои шакли ситораи ҳаштошёна буда, дар тарафи пешаш нурҳои дуҷонибаи ҳамвор дорад.  Масофаи байни ақсои муқобили ситора 32 миллиметр аст. Дар маркази медал, дар дохили доира бо диаметри 8 миллиметр, ҳилол ва ситораи панҷгӯша, ки ба рамзҳои Нишони давлатии Ҷумҳурии Ӯзбекистон мувофиқанд, ҷойгир карда шудааст. Моҳи ҳилоли Аҳмар ба даврае рост меояд, ки диаметри 6 миллиметр ва диаметри доираи ситораи панҷгӯша 3 миллиметр аст.

Дар тарафи муқобил, дар маркази медал Нишони давлатии Ҷумҳурии Ӯзбекистон ҷойгир аст. Дар зери эмблема, дар чӯбчаи поён, рақами медал бо навъи конкафрезии 1 миллиметр навишта шудааст.

Медал бо гӯшвор ва ҳалқаи нуқра бо блоки нуқра, ки андозаи 16 х 25 миллиметр аст, пайваст карда шудааст, ки дар шакли росткунҷа бо чуқуриҳои паҳлӯӣ сохта шудааст. Колодка ва қисмҳои ҳалқаи пайвасткунанда тило мебошанд, ки ғафсии онҳо 0,25 микрон аст. Қисми ботинии колодка бо тасмаи зардӯзӣ бо рахҳои рангаи Парчами давлатии ҷумҳурӣ пӯшонида шудааст.  Андозаи тасма 11 х 20 миллиметр аст.

Колодка дар тарафи муқобил маҳкам карда шудааст. Вазни медал 12,5 грамм аст.

## Нигаред

* 

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

Гурӯҳ:Ҷоизаҳои олии давлатӣ
Гурӯҳ:Ҷоизаҳои Ӯзбекистон
Панисломизм

**Панисломизм** (  - "ҳама чиз" ва  ‎ « Ислом ») - мафкураи динӣ-сиёсӣ, ки бар пешниҳоди он асос ёфтаанд:

* дар бораи ваҳдати маънавии мусалмонони ҷаҳон, новобаста аз мансубияти иҷтимоӣ, миллӣ ва давлатӣ; ва
* дар бораи зарурати муттаҳидсозии сиёсии онҳо таҳти роҳбарии сарвари олии маънавӣ (халифа).

Дар ҳоле ки панарабизм мустақилияти арабҳоро новобаста аз дини хеш эълом мекунад, панисломизм бошад ба ҷаҳон и ислом нигаронида шудааст.

Ҷунбиши панисломӣ дар солҳои аввали ислом решаҳои таърихӣ дорад, вақте ки пайғамбар Муҳаммад (с) ҳамаи қабилаҳои нимҷазираи Арабро ба як давлати ягона муттаҳид кард ва пас аз чанде, Умар Африқои Шимолӣ ва қисми зиёди Ховари Миёнаро муттаҳид сохт.

Дар давраи мустамлика дар ҷаҳони араб сиёсати панисламизмро Ҷамол Аш-Шума Ал-Афғонӣ пеш мебурд. Маълум аст, ки сиёсати иҷтимоии Ал-Афғонӣ дар он замон хеле пешрафта буд.

Дар байни ҷанги якум ва дуюми ҷаҳонӣ, Амин ал-Ҳусайнӣ, муфтии Ерусалим, кӯшиш мекард, ки аз фашистон дастгирӣ кунад, то мусалмононро дар хилофати нав муттаҳид кунад. Амин ал-Ҳусейнӣ саъй дошт, ки Бритониёро аз қаламравҳои ваколатдори Шарқи Наздик берун кунад.

Азбаски кишварҳои мустамлика дар асри 20 назорати бисёр қаламравҳоро аз даст доданд , миллатгароёни араб ва мусулмон ташвиқ карда шуданд.

Пас аз таъсиси давлати яҳудӣ дар Фаластин ва эътирофи минбаъдаи Исроил ба ҳайси кишвар аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид, инчунин шикасти давлатҳои араб дар солҳои 1948 ва 1967, пешвоёни динии араб далел оварданд, ки нобуд кардани Исроил бозгашти Мусалмонон ба бунёдгароии исломист.

Ихвонулмуслимин дар Миср ба ҳукумати дунявии ҳизби сиёсии Вафд ва баъдтар ба маъмурияти президент Носир муқобилат кард. Дар Миср ва дигар кишварҳои араб панисломистҳо пайравони худро пеш аз ҳама дар байни ҳамватанони синфҳои поёнӣ ва миёна пайдо карданд. Аммо, то охири солҳои 70-ум тақрибан ҳама кӯшишҳои панисламистҳо барои ба даст овардани ҳокимият бенатиҷа буданд. Президентҳои Миср Носир ва Анвар Содот бар зидди панисламистҳо сиёсати саркӯбгарона пеш гирифта, аксарияти онҳоро қатл ва зиндонӣ карданд. Донишманди маъруфи ислом Сайид Қутб барои ширкат дар ҷунбиши Ихвонулмуслимин эъдом карда шуд.

Пайравони ҷунбиши мусалмонон Деобанди бо кумаки ҳукуматҳои Амрико ва Покистон дар муноқишаи низомии зидди Иттиҳоди Шӯравӣ дар Афғонистон ширкат варзиданд. Дар ҳолатҳои дигар, муноқишаҳо байни гурӯҳҳои мусалмонии шиаҳо ва сунниҳо ба муттаҳидшавии дарозмуддати ҷаҳони ислом халал мерасонанд.

Дар ҷараёни рушди технологияҳои интернетӣ, панисломизм воситаи дигари рушдро бо истифода аз захираҳои иҷтимоӣ ва ташкилии шабакаи ҷаҳонӣ ба даст овард. Соли 2011 ба шарофати сармоягузории соҳибкорони мусалмон аз Русия ва Туркия рушди шабакаи иҷтимоии Salamworld оғоз ёфт, ки ба фароҳам овардани фазои ягонаи интернетӣ барои ҷавонони ислом нигаронида шудааст .

## Ниг. инчунин

* Исломгароӣ
* Ассамблеяи Умумиҷаҳонӣ оид ба наздикшавии мазҳабҳои исломӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 

Гурӯҳ:Исломгароӣ
Гурӯҳ:Панмиллатгароӣ
Гурӯҳ:Панисломизм
Леонид Говоров

**Говоров Леонид Александрович** () — фармондеҳи ҳарбии шӯравӣ, Маршали Иттиҳоди Шӯравӣ (1944), Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1945). Ширкаткунандаи Ҷанги якуми ҷаҳон. 

## Зиндагинома
Солҳои 1918-19 дар сафи артиши адмирал А. В. Колчак хидмат карда, соли 1920 ихтиёран ба сафи Артиши Сурх гузашт. Хатмкардаи Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзе (1932) ва Академияи Ситоди генералӣ (1938). Дар ҷанги ИҶШС ва Финландия солҳои 1939-40 сардори ситоди артиллерии Артиши 7-ум буд. Ҷонишини нозири генералии Сарраёсати артиллерия (1940-41). Аз оғози ҶБВ (1941-45) дар Самти ғарб ҷангидааст. Аз 22 июли 1941 фармондеҳи Артиши 5-уми назди Маскав, аз апрели 1942 фармондеҳи лашкарҳои Ҷабҳаи Ленинград, аз июни 1942 то итмоми ҷанг фармондеҳи Ҷабҳаи Ленинград буд. Ба амалиёти рахна кардану (1943) барҳам задани (1944) муҳосираи Ленинград ва озодкунии давлатҳои назди Балтика, аз октябри 1944 ба амалиёти ҷабҳаҳои Ленинград, 2-юм ва 3-юми назди Балтика роҳбарӣ кардааст. Солҳои 1945-47 фармондеҳи воҳидҳои ҳарбии Округи ҳарбии Ленинград, сарнозири сипоҳҳои хушкигард, аз соли 1948 фармондеҳи сипоҳҳои мудофиа аз ҳуҷуми ҳавоӣ ва муовини вазири ҳарбӣ, аз соли 1954 сарфармондеҳи сипоҳи Мудофиа аз ҳуҷуми ҳавоӣ ва муовини вазири мудофиаи ИҶШС буд. Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 2-4). 

## Ҷоизаҳо
Бо 5 ордени Ленин, ордени «Ғалаба», 3 ордени Байрақи Сурх, 2 ордени Суворов (дараҷаи 1), ордени Кутузов (дараҷаи 1), ордени Ситораи Сурх, 3 ордени хориҷӣ ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Осор
* В боях за город Ленина. Статьи. 1941—1945. Л., 1945.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Маршал Говоров: К 100-летию со дня рождения/ Сост. М. Журавлёв. М., 1997;
* Априявский К. Э. Памяти выдающегося полководца Маршала Л. А. Говорова;
* Страницы возмездия, или От Ленинграда до Курляндского «котла»: 60-летию Великой Победы над фашизмом посвящается. Рига, 2005;
* Телицин В. Л. Маршал Говоров: От колчакского офицера до Маршала Советского Союза. М., 2008.

## Сарчашма
*
Ордени Ҷумҳурӣ

**Ордени Ҷумҳурӣ** ё **Ордени Республика** — номи ҷоизаҳои баъзе давлатҳо:

* Ордени Ҷумҳурӣ () — ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Испания;
* Ордени Ҷумҳурӣ — ҷоизаи давлатии Миср;
* Ордени Ҷумҳурӣ () — ҷоизаи давлатии Чин;
* Ордени Ҷумҳурӣ () — ҷоизаи давлатии Молдова;
* Ордени Ҷумҳурӣ — ҷоизаи давлатии Нигерия;
* Ордени Ҷумҳурӣ — ҷоизаи давлатии Приднестровйе;
* Ордени Ҷумҳурӣ — ҷоизаи давлатии Тува;
* Ордени Ҷумҳурӣ — ҷоизаи давлатии Тунис;
* Ордени Ҷумҳурӣ () — ҷоизаи давлатии ҶС Чехословакия.
Говоҳан

**Говоҳан** — абзори нӯгтези сари омоч, ки барои шудгор кардани замин истифода мешуд. Сараввал говоҳанро аз чӯб ва баъди ихтирои гудохтани филиззот аз биринҷӣ ва сипас аз оҳан тайёр мекарданд. Говоҳани филиззӣ дар Осиёи Марказӣ аз димнаи шаҳрҳои қадимии Тали Барзу ва Мунҷоқтеппа ёфт шудааст.

## Нигаред низ
* Поза
* Омоч

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Абзорҳо
Picnik

**Picnik** — хадамоти таҳририи онлайнии аксҳо буд, ки онро Google дар соли 2010 харида буд. Қароргоҳи он дар шаҳри Сиэттл, Вашингтон, Иёлоти Муттаҳида ҷойгир буд.

Сомона ба корбарон иҷозат медод, ки тасвирҳоро таҳрир кунанд, ба тасвирҳои воридшуда сабкҳо илова кунанд ва аз абзорҳои оддии таҳрир, ба монанди буридан ва тағйири андозаи тасвир истифода баранд. Истифодабарандагон метавонистанд аксҳоро аз Facebook, Myspace, Web Albums Picasa, Flickr, Yahoo Image search, Google+ ворид кунанд ва инчунин имконоти боргузорӣ аз компютер ё боргузорӣ аз вебсайтро пешниҳод мекарданд. Бисёр асбобҳои оддии таҳрири аксҳои Picnik ройгон истифода мешуданд. Picnik Premium хусусиятҳои иловагии таҳрири аксро дар бар мегирифт ва бо нархи моҳона, 6 моҳа ё солона пешниҳод карда мешуд.

Picnik иҷозати зеркашии мундариҷаи сабтшударо қатъ кард ва 19 апрели соли 2013 пурра хомӯш шуд. Ду муҳандиси аслии Picnik Google-ро тарк карданд, то дар аввали соли 2012 муҳаррири монанди аксро бо номи PicMonkey барноманависӣ кунад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

* picnik.com   — сомонаи расмӣ
Говмоҳӣ

**Говмоҳӣ** (), **гову моҳӣ** — дар асотири қавмҳои сомӣ ва эронӣ дар бораи офариниши олам говест, ки пой бар пушти моҳӣ дорад ва заминро бар пушт ё яке аз шохҳои худ гирифтааст. Тибқи қиссаҳои асотирӣ, говмоҳӣ дар тамоми дарёҳо ҳузур дошта, бо бонгу фарёди худ мавҷудоти зараррасонро дучори сақти ҷанин мекардааст. Говмоҳӣ ҳангоми таҳвили сол заминро аз шохе бар шохи дигар гузошта, бо ин навиди шурӯи соли навро медодааст. Заминларзаҳо ҳам аз ларзиши бадани ҳамин гов ба вуҷуд меомадаанд.

Дар «Қасасу-л-анбиё» омадааст: «Он гоҳ аз Фирдавси аъло говеро фиристод бо ҳафтод ҳазор шох, пой бар пушти моҳӣ ниҳод ва шохҳо бар замин сахт карда. Гов хост, то ба худ биҷунбад. Худои таъоло пашшаро биёфарид ва биёмад дар бинии гов ва ӯро газид. Гов биларзид ва аз он дард қарор гирифт. Акнун он пашша дар бинии гов аст, то рӯзи қиёмат, ки ҳеч гоҳ аз бими он натавонад ҷунбид. Ва агар биҷунбад, он гоҳ олам зеру боло баргардад». Дар «Тафсири Яъқуби Чархӣ» зимни шарҳи сураи «Қалам» оварда шудааст: «Ва ин пораи зумуррад бар пушти говест ва пойҳои гов бар сангест».
говмоҳӣ дар адабиёти классикии форс-тоҷик ҳамчун образи шеърӣ истифода шудааст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Қасасу-л-анбиё. Д., 1991; Тафсири Яъқуби Чархӣ. Д., 2006;
* ذبیح الله صفا. حماسه سرائی در ایران. تهران. ١٣٧٤ هـ. ش.؛
* دهخدا علی اکبر. لغتنامه. جلد ١٢. تهران، ١٩٩٩ 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Асотири эронӣ