Ҳабиб Бyрҷиён

**Ҳабиб Бyрҷиён** () — эроншинос, забоншинос ва муҳаққиқи таъриху тамаддуни Осиёи Миёна.

## Зиндагинома
Вай дар бахшҳои мухталиф, аз ҷумла забоншиносии таърихӣ, ҳуҷҷатгузории забон, филология ва забону адабиёти эронӣ тахассус дорад. Дар Донишгоҳи Колумбия, Донишгоҳи Теҳрон ва Донишгоҳи давлатии Ереван таҳсил кардааст. Аз соли 2010 Бурҷион дар Маркази Эроншиносии Донишгоҳи Колумбия кор кардааст. Аз соли 2012, мудири минтақаи Шарқи Наздики Endangered Languages Project будааcт. Дар ҳайати муҳаррирони Encyclopaedia Iranica кор карда ва ҳоло муҳаррири забонҳо ва забоншиносии ин энсиклопедия аст.  ба ҳайси муҳаррири маҷаллаи ҷомиахон форсизабон (Journal of Persianate Studies) кор кардааст.

Борҷиён дар бораи Тоҷикистон, забони тоҷикӣ ва забонҳои эронии помирӣ мақолаҳои зиёде нашр кардааст. инчунин дар маҷаллаҳои «Садои Шарқ» ва «Адабиёт ва санъат» ва ғайра ба забони тоҷикӣ мақола чоп кардааст. Вай инчунин китоби «Баргпайванд: шеърҳои точикии Аскар Ҳаким»-ро дар соли 1993 дар Омрико нашр кардааст.

## Библиография
Мақолаҳош Habib Borjian дар Encyclopaedia Iranica (оид ба Тоҷикистон ва Осиёи Миёна):

* «Ayni, Kamal» (Tajik scholar), iranicaonline.org, June 2012, 8 Oct. 2012.
* «Ālempur, Moḥiy-al-Din» (Tajik journalist), iranicaonline.org, 20 July 2005.
* «Āsemi, Mohammad» (Tajik scholar and humanist), iranicaonline.org, 20 July 2005.
* "Earthquakes ii. in Central Asia, " vol. VII, fascicle 6, 1996, pp. 630—633.
* "Economy xii. Tajikistan, " vol. VIII, fasc. 2, 1997, pp. 169—173.
* "Education xxviii. in Tajikistan, " vol. VIII, fasc. 3 1998, pp. 241—245.
* «Entsiklopediyai sovetii tojik» (Tajik Soviet Encyclopedia), vol. VIII, fasc. 5, 1998, pp. 463—465.
* «Erfān, Ḥasan» (Tajik writer), vol. VIII, fasc. 5, 1998, p. 555.
* «Esfara» (historical town and district in Central Asia), vol. VIII, fasc. 6, 1998, pp. 594—595.
* «Farhang-e zabān-e tājiki» (a Tajik dictionary of Classical Persian), vol. IX, fasc. 3, 1999, pp. 272—273.
* «Feṭrat, ʿAbd-al-Raʾuf» (Bukharan reformist leader and man of letters), vol. IX, fasc. 6, 1999, pp. 564—567.
* "Flags iii. of Tajikistan, " vol. X, fasc. 1, 1999, pp. 32-35.
* «Ḡojdovan» (town in the oasis of Bukhara), vol. XI, fasc. 1, 2002, pp. 44-45.
* «Ḥaqiqat» (several periodicals in Tajikistan and Uzbekistan), vol. XI, fasc. 6, 2003, pp. 669—670.
* «Ḥāšem, Raḥim» (Soviet Tajik writer), vol. XII, fasc. 1, 2003, pp. 47-48.
* «Ḥayrat» (Bukharan poet of the late 19th century), vol. XII, fasc. 1, 2003, pp. 74-75.
* «Kāṯ» (ancient capital of Choresmia, in Central Asia), vol. XVI, fasc. 2, 2012, pp. 119—121.
* «Khatlon» (province in Tajikistan), vol. XVI, fasc. 4, 2018, pp. 437—439; iranicaonline.org, 1 July 2015.
* «Ḵodāydādzāda» (Tajik folk poet and Köroğlu singer), iranicaonline.org, 26 March 2014.
* «Kulāb» (province and town in Tajikistan), iranicaonline.org, 20 July 2005; updated 3 May 2012.
* «Kulābi Dialect», iranicaonline.org, 11 September 2014.
* «Kurgan-Tepe» (town and former province in Tajikistan), iranicaonline.org, 20 July 2005.
* «Morḡāb» (Pamir district in Tajikistan), iranicaonline.org, 28 Feb. 2014.
* «Šokurov» (with Evelin Grassi), iranicaonline.org, 21 Feb. 2014.
* "Tajikistan. Academy of Sciences, " iranicaonline.org, 6 Mar. 2009.
* "Tajikistan. Dictionaries and Encyclopedias, " iranicaonline.org, 20 July 2005.
* “Gurughli: The Tajik Versions of the Epic of Köroğlu,” *Journal of Iranian Studies*, Published online 2025:1-29. doi:10.1017/irn.2024.48.

**Ма**қ**олаю очеркҳо ба форсӣ** (оид ба Тоҷикистон ва Осиёи Миёна)

**•** «Таҷрибаи Тоҷикистон дар қабули алифбои кириллик» (форсӣ), «Оянда», №. 7-12, 1992, с. 306-312.

**•** «Дар бораи Камоли Хучандӣ», «Эроннома», 11/3, 1993, с. 561-564.

**•** «Тамоюлҳои демографӣ дар Тоҷикистон», «Ҷамъият: Маҷаллаи Ташкилоти миллии сабти асноди шаҳрвандӣ», №. 15-16, 1996, 27-40 (форсӣ), 3-10 (англисӣ).

**•** «Заминларза дар таърихи Осиёи Миёна», «Номаи Фарҳангистони Улум», No. 6-7, 1997, с. 179-200.

**•** «Сохтори имлои тоҷикӣ», «Номаи Фарҳангистон», 4/1, 1998, с. 103-136.

**•** «Ёдгориҳои таърихии Тоҷикистон» (ба форсӣ, бо хулосаҳои пурраи англисӣ ва русӣ), «Эроншинохт», No. 9, 1998, с. 134-185.

**•** «Академияи илмҳо ва дигар марказҳои тадқиқотӣ дар Тоҷикистон» (ба забонҳои форсӣ ва англисӣ), «Номаи Фарҳангистони Улум», No. 10-11, 1998, саҳ. 169-192.

**•** «Лугатшиносӣ дар Тоҷикистон», «Эроншиносӣ» 11/1, 1999, с. 125-161.

**•** «Чашмандози ҷуғрофиёии Осиёи Марказӣ», (тарҷумаи форсии боби 1 ва замимаҳои китоби «Мероси Осиёи Марказӣ» навиштаи Ричард Н. Фрай), *Эроншинохт*, №. 14, 1378/1999, с. 150-175.

**•** «Ташаккули забони ҳозираи тоҷикӣ», «Эроншиносӣ», 18/2, 2006, с.263-285.

**•** «Тоҷикистон», «Доиратулмаорифи бузурги исломӣ» (Encyclopedia Islamica), ҷ. 14, Теҳрон, 2006, с. 247-260.

**•** «Тоҷикистон – забонҳо», «Доиратулмаорифи бузурги исломӣ», ҷ. 14, Теҳрон, 2006, с. 260-264.

**•** «Забон ва хатти точикӣ дар зери асорати сталинӣ», «Раҳовард», №. 95, 2011, с. 199-212.

**•** «Исфара», «Донишномаи Эрон», ҷ. 3, Теҳрон, 2010, с.444-445.

**•** «Ҳайрати Бухорӣ» (шоири тоҷик), «Донишномаи Ҷаҳони Ислом», Теҳрон, ҷ. 13, 2011.

**•** «Ишкошми» (забони эронӣ дар Помир), «Донишномаи Эрон», ч. 4, Техрон, 2014, с. 197-199.

**Рецензия на книгу** (оид ба Тоҷикистон ва Осиёи Миёна)

**•** «Энциклопедияи советии тоҷик», «Эроншиносӣ» (ШМА) 3/2, 1991, pp. 416‑425.

**•** «Гомҳои нахустин", «Садои шарқ», № 4, 1992, pp. 140-143.

**•** «Донишномаи адабиёти форсӣ". Осиёи марказӣ (Теҳрон, 1996), «Эроншиносӣ» 10/2, 1998, pp. 431-436. 

**•** Richard Frye, *The Heritage of Central Asia: from Antiquity to the Turkish Expansion* (Princeton, 1996), «Эроншиносӣ» 11/4, 2000, pp. 908-917.

**•** Ҳомид Зоҳидов, "Хазинаи тибби қадим" (Душанбе, 1980) «Эроншинохт», no. 16-17, 2000, pp. 322-326.

**•** «*The Sands of Oxus: Boyhood Reminiscences of Sadriddin Aini*» (тарҷума аз забони точикӣ, ба қалами John R. Perry ва Rachel Lehr), * *«Эроншиносӣ» 13/3, 2001, pp. 647-655.

**•** «Фарҳанги масодири гуйишхои Тоҷикистон» (Душанбе, 1997)*,* no. 16-17, «Эроншиносӣ» 13/4, 2002, pp. 893-896.

**•** "Ҳамватане дур аз Ватан" (тақриз ба китоби "Аз Қубодиён то Кирмоншоҳон". Ба қалами Р. М. Қубодиёнӣ, Теҳрон, 2001), “Нашри Дониш”, фаслномаи адабӣ, фалсафӣ, таърихӣ; соли нуздаҳум, шумораи 3; пойизи 1381/2002, с. 62-64.

**•** «Тоҷикон” (Б. Гафуров, Таджики, Москва, 1972), «Фарҳанги осори эронӣ-исломӣ», Теҳрон , ҷ. II, Tehran, 2009, pp. 49-51.

**•** «Донишномаҳои тоҷик»,  Фарҳанги осори эронӣ-исломӣ», ҷ. III, Теҳрон, 2011: pp. 379-380.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Encyclopaedia Iranica, Columbia University https://iranicaonline.org/pages/editors
* Academia.edu https://columbia.academia.edu/HabibBorjian
* worldCat Identities http://worldcat.org/identities/lccn-no2003104613/
* «Habib Borjian». amesall.rutgers.edu. Retrieved 5 November 2021 https://www.amesall.rutgers.edu/people/visiting-scholars-and-postdoctoral-fellows/visiting-scholars-and-postdoctoral-fellows-detail
* Encyclopaedia Iranica, Current Editorial Board https://www.iranicaonline.org/about/editorial/