open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вилояти Қазоқистони Ғарбӣ

**Вилояти Қазоқистони Ғарбӣ** () дар шимолу ғарби Ҷумҳурии Қазоқистон ҷойгир аст.

Масоҳат — 151,339 км² , ки 5,6 % майдони Қазоқистонро ташкил медиҳад. Аз рӯи ин нишондиҳанда вилоят дар ҷумҳурӣ ҷои 8-умро ишғол мекунад.

Аҳолӣ: 656,354 нафар. (дар 1 ноябри соли 2019). 343.766 (52.37 %) нафар дар шаҳрҳо зиндагӣ мекунанд, дар деҳот 312588 (47,62 %).

Вилоят 10 марти соли 1932 ҳамчун Вилояти Ғарбии Ҷумҳурии Автономии Шӯравии Сотсиалистии Қазоқистон дар таркиби РСФСР ташкил шудааст. 3 майи соли 1962 ба вилояти Урал табдил дода шуд. Ва дар моҳи июли соли 1992 Президиуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Қазоқистон вилояти Уралро ба вилояти Қазоқистони Ғарбӣ табдил дод .

## Тақсимоти маъмурӣ
мини|450x450пкс| Харитаи маъмурии вилоят
Маркази маъмурӣ — шаҳри Урал.

Айни замон системаи сохтори маъмурию ҳудудии вилоят 12 ноҳияи маъмурӣ, 156 ноҳияи (деҳотӣ), 3 ноҳияи посёлкавӣ, як шаҳри (Урол) аҳамияти вилоятӣ ва як шаҳри (Оқсоӣ) дорои аҳамияти ноҳиявӣ, 475 шаҳраки деҳотро дар бар мегирад .

Вилоят аз 12 ноҳия ва 1 шаҳри тобеи вилоят иборат аст:

# ноҳияи Акжаик (Чапаев) — деҳаи Чапаев
# Ноҳияи Бокейёрдин (Урдин) — деҳаи Сайхин
# Ноҳияи Бурлин — шаҳри Ақсой
# Жангал ноҳияи(Ҷангал) - деҳаи Жанғала (Жанақала)
# Ҷонибек ноҳияи (Ҷонибек) — деҳаи Ҷанибек
# Ноҳияи Байтерек (Зеленовский) - деҳаи Перемётное
# ноҳияи Казталовский — деҳаи Казталовка
# ноҳияи Каратоби — деҳаи Каратобе
# Ноҳияи Сиримский (Ҷамбеитӣ) — деҳаи Жимпити (Ҷамбеитӣ)
# Ноҳияи Таскалин (Каменский) — деҳаи Тасқала (Каменка)
# ноҳияи Теректин — деҳаи Федоровка
# Ноҳияи Чингирлау - деҳаи Чингирлау
# шаҳри Уротеппа

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
* 
* Экономика Западно-Казахстанской области
* Карта ЗКО . 
* Уральская область в Российской империи
* Дороги Уральской области 
* Книга "Ақ Жайық": фотокітап - Алматы: ТОО "Алтын Кітап баспасы", 2019
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас
Гурӯҳ:Вилоятҳои Қазоқистон
Зурмала

**Зурмала** — бурҷ, ёдгории бостонии буддоии аҳди Кушониён (асрҳои 1-2), ки 10 км ҷанубтари димнаи қадими Тирмиз воқеъ аст.

Омӯзиши Зурмала аз соли 1927 оғоз гардида, аз ҷониби бостоншиносон А. Стрелков (1927), Г. А. Пугаченкова (1973) ва дигарон таҳқиқ шудааст. Зурмала ҳамчун ступаи буддоии устувонашакл (қутраш то 14,5 м) аз хишти хом (30х30х4,5-5 см) дар болои таҳкурсии чоркунҷашакл (22х16 м; баландиаш 1,5 м) бунёд шудааст. Дар қисмати болояш қубба-гунбаз дошт, ки барои ҳифзи ашёи қиматбаҳо (навиштаҷоти муқаддас, санг, гандум) истифода мешуд; бо мурури замон хароб гардид. Қисми асосӣ ё поинии Зурмала бо ранги сурхи баланд оро ёфта буд. Зимни ҳафриёт аз атрофи Зурмала ҳайкалчаҳои буддоӣ ёфт шуданд. Ҳоло харобаҳои Зурмала (баландиаш 12-13 м) боқӣ мондаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Узбекистон
Вилояти Павлодар

**Вилояти Павлодар** () — вилояти Ҷумҳурии Қазоқистон. Моҳи январи соли 1938 ташкил ёфта буд. Маркази маъмурӣ — шаҳри Павлодар мебошад.

Вилоят дар шимолу шарқи Ҷумҳурии Қазоқистон ҷойгир буда, дар шимол бо вилояти Омск, дар шимолу шарқ бо вилояти Новосибирск, дар шарқ бо Олтойи Федератсияи Россия, вилоятҳои Абай ва Караганда, дар ғарб бо вилоятҳои Акмола ва Қазоқистони Шимолии Ҷумҳурии Қазоқистон ҳамсарҳад аст.

То 8 июни соли 2022 бо вилояти Қазоқистони Шарқӣ ҳамсарҳад буд.

## Тақсимоти маъмурӣ
Вилоят 10 ноҳия, 3 шаҳри тобеи вилоят , 7 шаҳрак, 165 ноҳияи деҳот ва 408 дењҳро дар бар мегирад:
мини|402x402пкс| Харитаи маъмурии вилоят

# Ноҳияи — деҳаитогай
# ноҳияи Баянул — маркази истикоматии посёлкаи Баянауыл
# ноҳияи Железинский — деҳаи РК Железинка
# ноҳияи Иртыш — деҳаи РК Иртышск
# ноҳияи Теренкол — деҳаи Теренкол
# ноҳияи Аккулин — деҳаи Аккулй
# ноҳияи Май — деҳаи РК Коктеппа
# Ноҳияи Павлодар —  шаҳри ноҳиявииПавлодар
# ноҳияи Успен — деҳаи РС-и Успен
# ноҳияи Щербактин — посёлкам Шарбакти
# шаҳри Оқсу
# шаҳри Павлодар
# шаҳри Экибастуз

## Аҳолӣ
мини|350x350пкс| Аз рӯи ҳисобҳо дар аввали соли 2023 бузургтарин гурӯҳи этникӣ аз рӯи ноҳияҳои вилоят

## Эзоҳ

## Адабиёт

* вилояти Павлодар, А.-А. , 1958; Казокистон, М., 1969 (Шароити табий ва сарватхои табиии СССР).

## Пайвандҳо

* Ҳукумати вилояти Павлодар Архивная копия  
* Хабархои вилояти Павлодар
* Роххои райони Павлодар 

Гурӯҳ:Вилоятҳои Қазоқистон
Зуф

**Зуф** () — ҷинси рустаниҳои як ё бисёрсола, мансуби зуфиҳо.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Решааш кӯтоҳ. Баргаш паҳни байзашакл ё дарозрӯяи нештармонанд (баъзан дандонадор), аз бехи поя месабзад. Гулпояаш борики дароз, луч ё пашмакдор. Хӯшагулаш дарози борик ё кӯтоҳ. Гулаш майда, самараш — чалғӯза, тухмаш дарозрӯя, суфтаи чин-чин, баъзан теғадор. Дар олам беш аз 150 намуди зуф дучор меояд.

Дар минтақаҳои иқлимашон муътадил ва субтропикии Аврупо, Осиё, Африқо ва Амрико паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон 9 намуди зуф (барги зулф, зулфи ятимак, P. griffifhii, P. depressa, P. arachhoidea, P. coronopus, P. minuta, P. lachnantha, P. lagosephola) месабзад. Зуф бештар дар лаби ҷӯй, канори роҳ, боғот, киштзор, заминҳои партов, доманакӯҳҳо (дар баландии 400-4300 м аз с. б.) мерӯяд. Дар таркиби узвҳои нашвии зуф каротин, витамини С., фитонсид ва ғайра мавҷуданд. Бисёр зуфҳо гиёҳҳои доруӣ мебошанд. Онҳоро ба хӯрок илова мекунанд, санбӯса мепазанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зуфиҳо

**Зуфиҳо** () — оилаи рустаниҳои дупалла.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Баргашон муқаррарӣ, аз бехи поя нумӯ мекунад. Гулашон хурди дуҷинса, аз 4 гулбарг ва 4 косабарги мутаносиб иборат буда, дар хӯша ва ё нӯги он ҷой гирифтааст. Зуфиҳо ғӯзамева ё баъзан меваи чормағзшакл доранд. Гули зуфиҳо бештар ба воситаи шамол гардолуд мешавад. Дар дунё 3 ҷинс ва 265 намуди зуфиҳо вуҷуд доранд. Дар Тоҷикистон фақат як ҷинси онҳо — зуф мерӯяд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зуфар ибни Ҳузайл

**Зуфар ибни Ҳузайл ибни Қайси Анбарӣ Абуҳузайл** (; ) — яке аз фақеҳони бузург, шогирд ва ёри севвуми имом Абуҳанифа.

## Зиндагинома
Зуфар илму ибодатро дар худ ҷамъ карда, яке аз даҳ тане буд, ки ба тадвини китобҳои фиқҳ пардохт. Падари Зуфар аз қабилаи банӣ Тамим ва модараш эронитабор будааст. Вай муддати кӯтоҳе дар замони ҳаёти Абуҳанифа дар Басра ба кори қазо шуғл варзид, сипас тамоми умр машғули илм буд. Минбаъд ҳеч мансаби идориеро аз сӯи хулафо қабул накард, агарчи борҳо ба ӯ фишор оварданд ва ҳатто хонаашро ба хок яксон карданд. Зуфар пас аз вафоти имом Абуҳанифа раёсати ҳалқаи дарси шогирдони ӯро бар уҳда дошт.

Ҳасан ибни Зиёд мегӯяд: "Имом Зуфар садрнишини маҳфили Абуҳанифа буд ва Амр ибни Сулаймони Аттор фармояд: "Абуҳанифа дар тӯйи никоҳи Зуфар ҳузур дошт ва дар он хутбае эрод карда, фармуд: «Зуфар имоме аз аиммаи муслимин ва дар шараф, ҳасаб ва насаб (дар ривояте: ва илм)-аш аламе аз аъломи онҳост». Ибни Маъин ва Абунуъайм ӯро сиқа (муътамад) ва амин (амонатдор, одил) гуфтаанд. Довуди Тойӣ фармуда: «Гоҳе Абуюсуф ва Зуфар дар фиқҳ бо ҳам мунозара мекарданд. Зуфар хушзабон ва суханвар буд ва Абуюсуф дар мунозарааш музтариб мегашт. Борҳо шунидам, ки Зуфар ба вай мегуфт: „Куҷо мегурезӣ, инҳо дарҳои кушодае ҳастанд, аз кадомаш, ки хоҳӣ, баргир!“ Зуфар ибни Ҳузайл барои мероси бародараш ба Басра омад, аҳли он ӯро бозгаштанӣ намонданд ва вай то охири умр ҳамон ҷо монд».

Зуфар осори илмие аз худ бар ҷой нагузошта бошад ҳам, аз шоҳсутунҳои амалии андеша ва мактаби фиқҳии имом Абуҳанифа ба шумор мерафт ва дар истинботи аҳком мегуфт: «Вақте асар вуҷуд дошта бошад, ба раъй мутавассил намешавем».

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зуфобиҳо

**Зуфобиҳо** () — оилаи рустаниҳои як ё бисёрсолаи соҳилӣ, обӣ ва ботлоқӣ.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Зуфобиҳо 13 ҷинс ва беш аз 100 намудро дар бар мегиранд. Баргашон гуногуншакл (дарозрӯя, паҳн ва ғ.). Гулашон дуҷинса, гоҳе якҷинсаи сегулбарга (баъзан бегулбарга); дар пояҳои бебарг ҷой гирифтааст. Гардбаргаашон 6-9 адад. Аксари зуфобиҳо меваи чормағзак доранд. Тухми онҳо ба воситаи об, ҳашарот, гоҳо шамол паҳн мешавад. Баъзе намудҳои зуфобиҳо бо роҳи нашвӣ афзоиш меёбанд. Зуфобиҳо, маъмулан, намидӯст буда, асосан дар соҳили дарё, кӯлу обанборҳо, ҷойҳои серрутубату шибарзамин, киштзори шолӣ ва водиҳои доманакӯҳӣ мерӯянд.

Беш аз 70 намуди зуфобиҳо дар минтақаи муътадил ва тропикии Нимкураи шимолӣ паҳн шудаанд. Дар Тоҷикистон (қ-кӯҳҳои Ҳисору Дарвоз, Зарафшон, мавзеъҳои Сирдарё ва Тоҷикистони Ҷанубӣ) 4 намуди онҳо (Alisma lanceolatum, A. loeselii, *[[Alisma plantago-aquatica]]*, Sagittaria trifolia) месабзад. Зуфобиҳо рустаниҳои заҳрноку шифобахш (зуфобӣ), ороишӣ, хӯроки чорво (лайлакбарг — S. trifolia) мебошанд. Лайлакбаргро дар Ҳиндустону Хитой ва Ҷопон парвариш мекунанд. Самараш, ки аз 53 % оҳар, 10 % сафеда ва қанд иборат аст, истеъмол карда мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зуфобӣ

**Зуфобӣ** () — гунае рустании бисёрсола, мансуби зуфобиҳо.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Пояаш (10-70 см қад мекашад) сершох, дар назди гарданаи реша ғафс. Баргаш дилшакл ё байзашакл (дарозиаш 20 см). Хӯшагулаш сершоха. Гулаш дуҷинса. Гулбаргҳояш сафед ё гулобӣ. Мевааш донакшакли сабзтоб. Зуфобӣ дар Африқо, Австралияи Ҷанубӣ, минтақаи муътадили Авруосиё, Осиёи Марказӣ (ғайр аз баландкӯҳҳо) паҳн шудааст. Дар соҳили кӯлу дарёҳо, обанбор, лаби ҷӯй, ботлоқҷойҳо, шолизор ва ғ. мерӯяд. Моҳҳои май — июл гул карда, нимаи дуввуми тобистон ва тирамоҳ тухм мебандад. Зуфобӣ дар қисми шимолӣ, марказӣ ва ҷануби Тоҷикистон месабзад. Аз тухм ва бо роҳи нашвӣ афзоиш меёбад. Зуфобӣ гиёҳи заҳрнок аст. Табибони халқӣ бо хокаи решаи он захми меъдаву рӯда, бемориҳои рӯҳӣ, илтиҳоби пешобдон, бавосир ва обхӯраро муолиҷа мекунанд. Зуфобӣ чун гиёҳи ороишӣ дар канори ҳавзу кӯлҳо парвариш карда мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қорӣ Абдулмаҷиди Зуфунун

**Қорӣ Абдулмаҷиди Зуфунун** (? — 1903) — и тоҷик.

## Зиндагинома
Яке аз шогирдони Аҳмади Дониш ва аз шахсиятҳои фозили замони худ буд. Аз илму дониши роиҷи замони худ — ҳадису фиқҳ, рамлу нуҷум ва ғайра огоҳ буд, аз ҳамин сабаб барои худ тахаллуси «Зуфунун»-ро баргузидааст. Ба қавли Садриддин Айнӣ, Зуфунун ба аҳли дарбор нафрат дошт ва барои ба доми онҳо науфтодан худро ба девонагӣ мезад. Ба забонҳои арабӣ ва туркии усмонӣ низ шеър гуфтааст.

Намунае аз ашъори ӯ:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Юсуке Ояма

**Юсуке Ояма** () як бозигари касбии бейсболи ҷопонӣ аст.
Соли 1994 дар префектураи Ибараки таваллуд шудааст.
Айни замон узви гурӯҳи Ҳаншин Тайгерс мебошад.

## Эзоҳ
Абдулкарим Абдуллоҳ Арашӣ

**Абдулкарим Абдулло ал-Арашӣ** (  ; 1 декабри соли 1934 - 10 июни 2006 ) — ходими давлатии Яман ; панҷумин президенти Ямани Шимолӣ.

## Зиндагинома
Баъди инқилоби соли 1962 Арашӣ дар амалиёти ҷангии зидди қувваҳои подшоҳӣ иштирок намуд. Аз соли 1978 инҷониб дар вазифаҳои ноиби президент ва раиси Маҷлиси муассисони халқи Ҷумҳурии Ямани Араб буд.

## Эзоҳ

## Сарчашмаҳо
* Kurzbiographie дар rulers.org [бойгонӣ 4 марти соли 2016 дар мошини Wayback .]

Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2006
Гурӯҳ:Даргузаштагони 10 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1934
Гурӯҳ:Зодагони 1 декабр
Гурӯҳ:Президентҳои Ямани Шимолӣ
Иброҳим Муҳаммад Ҳамдӣ

**Иброҳим Муҳаммад ал-Ҳамдӣ** (араб .ابراهيم الرمدي; 1943 11 октябри 1977) — арбоби низомӣ ва давлатдори Яман; Президенти сеюми Ҷумҳурии Ямани Араб.
## Сарчашмаҳо
* Таърихи президентҳои Яман [3 феврали Соли 2013 Дар WebCite Бойгонӣ шудааст] (англ.)
* * Kurzbiographie дар rulers.org Зиндагиномаи ал-Ҳамдӣ [5 марти Соли 2016 дар Wayback Machine Бойгонӣ шудааст.] (англ.)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Ямани Шимолӣ
Рашод Муҳаммад Алимӣ

**Рашод Муҳаммад ал-Алимӣ** (  ‎; таваллуд шудааст 15 январи соли 1954, Таиз ) — сиёсатмадори яманӣ, ки аз 7 апрели соли 2022 раиси Шӯрои раҳбарияти президент аст.

## Зиндагинома
Ӯ 15 январи соли 1954 дар деҳаи Ал-Алумӣ  дар вилояти Таиз дар оилаи қозӣ Муҳаммад ибн Алӣ ал-Алимӣ ба дунё омадааст. Вай соли 1969 мактаби миёнаи Ҷамол Абдулносирро дар Санъо хатм кардааст. Вай баъдан дар соли 1975 дар Коллеҷи полиси Қувайт бакалаври илмҳои ҳарбӣ ва дар соли 1977 дараҷаи дигари донишгоҳиро дар соҳаи санъат аз Донишгоҳи Санъо ва баъд аз солҳои 1984 ва 1988 магистр ва доктори ҷомеашиносиро аз Донишгоҳи Айн Шамси Миср ба даст овард.  .

Аъзои Конгресси умумихалқӣ. Аз 4 апрели соли 2001 то соли 2008 вазири корҳои дохилӣ буд. Вай баъдан дар моҳи майи соли 2008 раиси Кумитаи амнияти олӣ ва муовини нахуствазир дар умури дифоъ ва амният шуд, баъдтар узви Конфронси муколамаи миллии Яман шуд, сипас дар соли 2014 мушовири раисиҷумҳур  Абд Раббо Мансур Ҳодӣ шуд.

3 июни соли 2011 дар ҷараёни ҷанги Санъо Алимӣ ҳамроҳ бо Алӣ Абдулло Солеҳ ҳангоми ҳамла ба масҷиди Ан-Наҳдин дар Кохи раисиҷумҳур захмӣ шуд. Пеш аз бозгашт ба Санъо 13 июни соли 2012 дар Арабистони Саудӣ ва Олмон табобат гирифт. Ӯ ба далели тасарруфи қудрат аз сӯи Ҳусиҳо дар Яман дубора шаҳрро тарк кард ва соли 2015 дар Арабистони Саудӣ ба зиндагӣ оғоз кард.

Ал-Алимӣ 7 апрели соли 2022 бо фармони президент Абд Раббо Мансур Ҳодӣ , ки ваколатҳои худро бебозгашт ба ин шӯро вогузор кард, раиси Шӯрои раҳбарияти президентӣ, ниҳоде, ки ба салоҳиятҳои президенти Яман вогузор шудааст, шуд. Манобеъи сершумор дар ҳукуматҳои Яман ва Арабистони Саудӣ изҳор доштанд, ки Арабистони Саудӣ, ки Абд Раббо Мансур Ҳодӣ  дар он ҷо зиндагӣ мекард, ӯро маҷбур кардааст, ки қудратро ба Алимӣ вогузор кунад  .

## Нигаред низ

* Президенти Яман

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Зодагони соли 1954
Гурӯҳ:Зодагони 15 январ
Гурӯҳ:Президентҳои Яман
Муҳаммад Башир

**Муҳаммад ал-Башир** (   насл. 1983, Машун, Ҷабал-аз-зовия , Идлиб, Ҷумҳурии Арабии Сурия ) - арбоби давлатӣ ва сиёсии Сурия . Сарвазири 70-уми Сурия аз 10 декабри соли 2024    ҳукумати муваққати Сурияро раҳбарӣ мекунад. Вай инчунин аз 13 январи соли 2024 ба ҳайси сарвазири ҳукумати наҷоти Сурия интихоб шудааст  .

## Ҳаёти аввалӣ ва таҳсилот
Башир соли 1983 дар деҳаи Машун, воқеъ дар  Ҷабал-аз-Зовия вилояти Идлиб таваллуд шудааст  . Соли 2007 Донишгоҳи Ҳалабро бо ихтисоси муҳандиси барқ хатм кардааст  . То соли 2011 Башир сардори шӯъбаи асбобсозии дақиқ дар корхонаи гази ширкати Сурия шуд. Пас аз сар задани ҷанги шаҳрвандӣ дар Сурия ӯ директори муассисаи таълимии Ал-Амал шуд, ки дар он кӯдакони аз ҷанг зарардида таҳсил мекунанд  . Дар соли 2021 ӯ дар Донишгоҳи Идлиб дараҷаи илми шариат ва ҳуқуқ, инчунин шаҳодатномаҳо дар ташкили маъмурӣ ва идоракунии лоиҳа гирифт  .

## Фаъолияти сиёсӣ
То таъйин шуданаш ба мақоми сарвазир, Башир дар давоми ду сол ба ҳайси мудири маорифи исломӣ дар вазорати вақуф  кор кардааст. Вай баъдан ба ҳайси муовини директор ва сипас директори равобити ассотсиатсия дар Вазорати рушд ва корҳои башардӯстона кор кардааст  .

Моҳи январи соли 2024 Шӯрои Ҳукумати наҷоти Сурия барои интихоби Башир ба мақоми сарвазир раъй дод . Барномаи интихоботии ӯ ба ҳукумати электронӣ ва автоматикунонии ҳукумат тамаркуз кардааст. Маъмурияти ӯ ҳаққи амволро коҳиш дод , қоидаҳои осони банақшагирӣ ва машваратҳо оид ба тавсеаи нақшаи минтақавӣ барои шаҳри Идлиб  оғоз кард. 5 марти соли 2024 дар пасманзари тазоҳурот алайҳи Ҳайати Таҳрири Шом (HTS) дар Идлиб ва фарорасии моҳи Рамазон, Башир фармонеро имзо кард, ки дар бораи авф барои маҳбусоне, ки барои ҷиноятҳои вазнин маҳкум нашуда буданд .

Дар охири моҳи ноябри соли 2024, Ҳайати Таҳрири Шом ва дигар гурӯҳҳои мухолифи давлат ҳамла ба шимолу ғарби Сурияро оғоз карданд, ки боиси забти Ҳалаб ва тавсеаи назарраси минтақаҳои таҳти назорати Ҳукумати наҷоти Сурия гардид. Дар нишасти хабарӣ, Башир изҳор дошт, ки ҳамла дар посух ба ҳамлаҳои нерӯҳои ҳукуматии Сурия ба мардуми осоишта оғоз шуд, ки ба гуфтаи ӯ, ба овора шудани "даҳҳо ҳазор" оммаи ғайринизомиён оварда расонд  . 4 декабри соли 2024 Башир ба Ҳалаб сафар кард, то аз боз шудани идораҳои давлатӣ назорат кунад ва аз кормандони ҳукумати қаблӣ, ки ба кор баргаштанд, ситоиш кард .

9 декабри соли 2024, пас аз суқути режими Башшор Асад, Муҳаммад Башир пас аз мулоқот бо раҳбари ҲТШ Аҳмад аш-Шаръа  ва нахуствазири истеъфо  гардидаи Сурия Муҳаммад Ғози Ҷалолӣ барои ҳамоҳангсозии интиқоли қудрат вазифадор шуд, ки ҳукумати муваққатро таъсис диҳад  . Рӯзи дигар, ӯ расман вазифадор шуд, ки то 1 марти соли 2025 роҳбарии ҳукумати муваққатро бар дӯш бигирад .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Афроди зинда
Гурӯҳ:Зодагони соли 1983
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Имод Хамис

**Эмод Хамис** (тав 1 августи соли 1961 дар Димишқ, ҶАР) — як сиёсатмадор ва ходими давлатии Сурия аст. Сарвазири Сурия 3 июли соли 2016 —11 июни соли 2020.
## Фаъолити сиёсӣ
* 1987 —2005 — директори генералии General of The General Company for Electricity дар музофоти Димишқ. 
* 2005— 2008 — директори генералии корпорасияи ҷамъиятӣ оид ба тақсимот ва ҳокимияти сармоягузорӣ. 
* 2011—22 июни соли 2016 — вазири энергетикаи барқи Сурия. 
* аз 3 июли соли 2016 — сарвазири Сурия. 
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Алоуддин Дурубӣ

**Алаъддин ад-Дарубӣ** (араб. الا ا الدين الدروبي 1870-   августи 1920) - ходими давлатии Сурия, директори бюрои Машваратии назди Шоҳ Файсал I, Сарвазири Сурия дар давраи режими мандати Фаронса (1920).
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Ҳаққӣ Азм

**Ҳақӣ ал-Азм** (арабӣ. 1864-حقي بيك العظ‎,1955) — сиёсатмадори имперотурии Усмонӣ, суриягӣ, ходими давлатӣ. Дар замонҳои гуногун ӯ вазифаҳои сарвазир , вазири корҳои дохилии Сурия, як қатор вазифаҳои дигарро дар маъмурияти режими мандатии Фаронса ишғол кардааст.
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Домод Аҳмад Намӣ

**Домод Аҳмад Нами-бий** (араб. الداماد اممد الامي الاميا, 18731962[1])— ходими давлатии Сурия, дар давраи мандати Фаронса сарвари воқеии Сурия буд (19261928), ки вазифаи сарвазири Сурияро ишғол мекард ва як қатор ваколатҳои президентӣ дошт.

## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Ҷамил Мардам

**Ҷамил Мардам-Бей** (араб. جميل مردم بك‎;1894, имперотурии Усмонӣ 30 марти 1960, Қоҳира, Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб) - ходими давлатии Сурия, ду маротиба вазифаи сарвазири Сурияро ишғол кардааст (соҳои 1936-1939 ва 1946-1948).
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20]
Алиризо Рикобӣ

**Алиризо  Рикобӣ** (араб. 1864 — 25 майи 1942) —  низомӣ ва сиёсатмадори Сурия ва Урдун, нахустин сарвазири Шоҳигарии Сурия ва ду маротиба сарвазири Урдуни ғарбӣ буд.
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Лутфӣ Ҳафор

**Лутфи бин Ҳасан бин Маҳмуд ал-Ҳафор** (араб. لطفي بن حسن بن محمود الحفار‎; ; 1891, Димишқ, имперотурии Усмонӣ 1968, Димишқ, Сурия) — ходими давлатии Сурия. Чор маротиба (1928, 1932, 1936, 1943), вакили парлумони Сурия, борҳо вазифаҳои вазириро ишғол кардааст (се маротиба вазири корҳои дохилӣ, як маротиба вазири молия ва вазири маориф буд), дар феврал — апрели соли 1939  ҳукумати Сурияро  роҳбарӣ кардааст.

## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Зулфиқор Гулаҳмадзода

**Зулфиқор Гулаҳмадзода** (зод. 6 апрели 1988, ноҳияи Данғара) — давлатмард ва сиёсатмадори тоҷик.

## Зиндагинома
Зулфиқор Гулаҳмадзода 6 апрели соли 1988 дар ноҳияи Данғара дар оилаи зиёӣ таваллуд шудааст. Соли 2005 Литсейи техникӣ-аграрии ноҳияи Данғара, соли 2010 Донишгоҳи молия ва иқтисоди Тоҷикистон, соли 2018 Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва соли 2022 Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро хатм намудааст. 

Солҳои 2012—2013 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон хидмати ҳарбиро адо намудааст. 

### Хонавода
Оиладор, соҳиби 4 фарзанд.

## Корнома
Фаъолияти кориаш ба ҳайси роҳбалади Осорхонаи миллии ноҳияи Данғара оғоз намудааст. Солҳои 2010—2012 мутахассиси шуъбаи таблиғот ва иттилооти Кумитаи иҷроияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар ноҳияи Шоҳмансур. Солҳои 2011—2012 Роҳбари намояндагии ТҶҶ «Созандагони Ватан» дар ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе фаъолият кардааст. Солҳои 2013—2014 фаъолияташро дар вазифаи мудири бахши омор ва бақайдгирии аъзои ҳизби шуъбаи ташкилии Кумитаи иҷроияи ҲХДТ дар ноҳияи Шоҳмансур идома додааст. Солҳои 2014—2016 муовини раис — мудири шуъбаи ташкилӣ, солҳои 2016—2017 иҷрокунандаи вазифаи Раиси Кумитаи иҷроияи ҲХДТ дар ноҳияи Шоҳмансур фаъолият кардааст. Солҳои 2017—2022 дар вазифаи Раиси Кумитаи иҷроияи ҲХДТ дар ноҳияи Шоҳмансур фаъолият намудааст.

Ҳамзамон аз сентябри соли 2019 омӯзгори Коллеҷи техникии ДТТ ба номи академик М. С. Осимӣ ва Вакили Маҷлиси вакилони халқи ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе даъвати V—VI буд.

14 августи соли 2022 вакили Маҷлиси намояндагон ва  14 сентябри 2022 муовини Раиси Фраксияи ҲХДТ дар Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид интихоб шудааст.

Зулфиқор Гулаҳмадзода аз 16 январи соли 2024 раиси Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст.

## Ҷоизаҳо

* Ифтихорномаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аълочии фахрии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Эзоҳ
Nintendo

**Nintendo** () як ширкати фаромиллии бозиҳои видеоии Ҷопон аст, ки қароргоҳаш дар Киото ҷойгир аст.
Он ҳам бозиҳои видеоӣ ва ҳам консолҳои бозии видеоиро таҳия, нашр ва нашр мекунад.

## Эзоҳ
Насухӣ Салим Бухорӣ

**Насухӣ Салим ал-Бухорӣ** (араб. الريم الباري; 1881, Димишқ, имперотурии Усмонӣ - 1 июли 1961, Димишқ, Сурия) - як арбоби низомӣ ва давлатдори Сурия, вазифаи иҷрокунандаи вазифаи президенти Сурия, сарвазири Сурияро ишғол кард, дар замонҳои гуногун як қатор вазоратҳоро роҳбарӣ кард.
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Вазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Ҳусни Баразӣ

**Ҳусни Ал-Баразӣ** (араб. البرامي Сурия 1895 - 1975 Ҳамо, Туркия) — ходими сиёсии суриягии зодаи курд, сарвазири Сурия (19 апрели 1942 - 10 январи 1943).
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Форис Хурӣ

**Форис ал-Хурӣ** (        ) - сиёсатмадори Сурия, ду маротиба сарвазири Сурия (14 октябри 1944 - 1 октябри 1945 ва 3 ноябри 1954 - 13 феврали 1955).

Форис ал-Хурӣ дар оилаи насронӣ ба дунё омадааст  . Вай дар Донишгоҳи амрикоии Бейрут таҳсил кардааст.

Узви Ал-Фатот шуда, бар зидди Имперотурии Усмонӣ ва баъдан бар зидди мандати Фаронса мубориза бурд  .

Дар таъсиси Донишгоҳи Димишқ саҳми арзанда гузоштааст. Ал-Хурӣ ба ҳайати вакилони Сурия ҳангоми таъсисёбии Созмони Милали Муттаҳид сарварӣ кардааст  .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* https://web.archive.org/web/20120219065632/http://www.fw-magazine.com/content/story-asma-and-faris 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Вазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1962
Гурӯҳ:Даргузаштагони 2 январ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1877
Гурӯҳ:Зодагони 20 ноябр
Саъдаллоҳ Ҷобирӣ

**Саъдаллоҳ ал-Ҷобирӣ** (араб.سعدالله الجابري , 1892, Ҳалаб — 1 июни 1947, Димишқ) —ходими сиёсии Сурия, сарвазири дукаратаи Сурия (19 августи 1943 —14 октябри 1944 ва 1 октябри 1945 —16 декабри 1946).
## Адабиёт
* Sami Moubayed *Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900—2000* (Cune Press, Seattle, 2005).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Феҳристи сарвазирони Сурия

## Сарвазирони Шоҳигарии Сурия (1918-1920)

## Сарвазирҳо дар давраи мандати Фаронса (1920-1946)

## Сарвазирони Ҷумҳурии Сурия (1946-1958)

## Сарвазирҳои [[Кишварҳои Муттаҳидаи Араб]] (1958—1961)

## Сарвазирҳои Ҷумҳурии Арабии Сурия (1961—2024)

## Сарвазири [[Сурия]] аз соли 2024

 
Гурӯҳ:Феҳристи сарвазирон
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Нуриддин Кухала

**Нуриддин Куҳала** ( 1910 – 1965 ) – арбоби давлатии Сурия, раиси Шӯрои иҷроияи сарзамини шимолии Кишварҳои Муттаҳидаи Араб ( Сарвазири Сурия ) ( 1958 – 1960 ).

## Зиндагинома
Ӯ омӯзиши муҳандисии худро дар Иёлоти Муттаҳида гирифтааст. Вай пеш аз ташкил ёфтани Кишварҳои Муттаҳидаи Араб вазифаи доимии давлатиро ишғол мекард. Соли 1945 дар конфронси Сан-Франсиско Сурияро намояндагӣ кард.

* 1958—1960 — раиси Шӯрои иҷроияи қаламравӣ шимолии Кишварҳои Муттаҳидаи Араб.
* 1960—1961 — ноиби президенти Кишварҳои Муттаҳидаи Араб, вазири банақшагирӣ.

## Сарчашмаҳо
* Etzioni, Амитай (2001), Муттаҳидшавии сиёсӣ аз нав дида баромада шудааст: Дар бораи бунёди ҷомеаҳои миллӣ, Китобҳои Лексингтон, ISBN 978-0-7391-0273-2

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1965
Гурӯҳ:Зодагони соли 1910
Сабри Асалӣ

**Сабри Ал-Асалӣ** (араб. صبري العسلي‎; 1903, Димишқ — 13 апрели 1976, Димишқ) — сиёсатмадор ва ходими давлатии Сурия, 3 маротиба вазифаи сарвазири Сурия, ноиби президенти Кишварҳои Муттаҳидаи Арабро ишғол кардааст.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Саид Ғозӣ

**Саид Ғозӣ** ; ) — сиёсатмадор ва давлатмарди аҳли Сурия, борҳо вазифаҳои гуногуни вазириро ишғол кардааст, ду маротиба сарвазири Сурия буд, раиси парлумони Сурия буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Маъруф Даволибӣ

**Маъруф ад-Даволибӣ** (   29 марти 1909, тибқи сарчашмаҳои дигар: 1907, Ҳалаб - 15 январи 2004, Арабистони Саудӣ ) — сиёсатмадори Сурия, сарвазири Сурия аз 28 ноябри 1951 то 29 ноябри 1951 ва 22 декабри соли 1961 то 28 марти соли 1962.

## Зиндагинома
28 ноябри соли 1951 бори аввал сарвазири Сурия шуд. Аммо вақте ки ӯ аз қабули вазири собиқи дифоъ Фавзӣ Селу ба ҳукумат сарпечӣ кард, ӯ 29 ноябри соли 1951 бо фармони Адиб аш-Шишаклӣ боздошт шуд. Президент Ҳошим Бей Холид Ал-Атосӣ ба нишони эътироз истеъфо дод.

Дар натиҷаи интихоботи соли 1961 вай 22 декабр  боз сарвазири Сурия шуд ва дар як вақт вазифаи вазири корҳои хориҷиро ба зимма гирифт. Аммо аллакай 28 марти соли 1962 дар натиҷаи табаддулоти ҳарбӣ аз вазифа дур карда шуд.

8 марти соли 1963 бо сабабҳои сиёсй ба ҳабс гирифта шуд. Чанд моҳ дар зиндон монд. Пас аз озод шудан ба Лубнон ва баъдан ба Арабистони Саудӣ рафт.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Вазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2004
Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 январ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1909
Гурӯҳ:Зодагони 29 март
Имомназар Келдиев

**Имомназар Келдиев** () — и тоҷик, доктори илмҳои таърих (1996), профессор (1997), Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон (1997).

## Зиндагинома
Имомназар Келдиев 26 августи соли 1933 дар деҳаи Дар-дари ноҳияи Айнӣ ба дунё омадааст.

Соли 1954 факултаи таъриху филологияи Институти давлатии педагогии Сталинобод ба поён оварда, дар Институти таърихи ҳизби назди Комитети марказии Ҳизби коммунистии Тоҷикистон фаъолияташро шурӯъ намуд ва то соли 1991 заҳмат кашид, вазифаҳои ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ, ходими калони илмӣ, мудири шуъбаро иҷро кардааст. Солҳои 1991—2002 ба сифати дотсент, профессор ва мудири кафедраи фалсафаю сиёсатшиносии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншо Шоҳтемур заҳмат кашидааст.

Дар таҳқиқу омўзиши таърихи навини Тоҷикистони Шӯравӣ, масоили ташаккулу таҳкими давлатдории миллии тоҷикон ва дастгоҳҳои ҳизбӣ, таърихи тақсимоти ҳудуди миллӣ дар Осиёи Миёна, нашри адабиёти сиёсӣ дар Тоҷикистон, кори тарҷума ва чопи асарҳои классикони марксизм-ленинизм ва дигар адабиёти сиёсӣ ба забони тоҷикӣ ва ғайра саҳм гузоштааст.

Теъдоди таълифоташ аз 250 мегузарад.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва се Грамотаи Фахрии Президиуми Советӣ Олии Тоҷикистон қадр гардидаст.

## Осор
* Абдулло Раҳимбоев: Очерки ҳаёт ва фаъолият. — Душанбе, 1967.
* Аз таърихи нашри адабиёти сиёсӣ дар Тоҷикистон. — Душанбе, 1968.
* Келдиев, И., Саъдиев, М. Аз таърихи нашри адабиёти сиёси дар Тоҷикистон. — Душанбе: Ирфон, 1969.
* Нашр ва паҳншавии асарҳои классикони марксизм — ленинизм дар Тоҷикистон. — Душанбе, 1972.
* В. И. Ленин — барпокунандаи давлати сермиллати сотсиалистӣ. — Душанбе, 1972.
* Издание и распространение произведений классиков марксизма-ленинизма в Таджикистане. — Душанбе, 1973.
* В. И. Ленин ва тарбияи кормандони ҳизбию давлатӣ дар Осиёи Миёна (1917—1924). — Душанбе, 1980.
* Инкишофи демократияи дохилиҳизбӣ дар Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон (1966—1968). — Душанбе, 1988.
* Чинор Имомов: Ҳаёт ва фаъолият. — Душанбе, 2009.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон
Муҳсин Барозӣ

мини
**Муҳсин ал-Барозӣ** (   1904–1949) - сарвазири Сурия аз 27 июн то 13 августи 1949.

Муҳсин ал-Барозӣ солҳои 1948 ва 1949 ду маротиба вазири корҳои хориҷии Сурия буд. 14 августи соли 1949 ӯро шӯришчиён дастгир карданд. Якҷоя бо пешгузаштаи худ Ҳуснӣ ал-Заим аз ҷониби афсарони сафҳои Ҳизби Сотсиалистии Миллии Сурия   ба қатл расонида шуд.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Абдулҳамид Сироҷ

**Абдулҳамид ал-Сироҷ** (   Абдулҳамид ал-Сироҷ; 1925, Ҳамо — 22 сентябри 2013  ) — арбоби давлатии Сурия, раиси Шӯрои иҷроияи қаламрави шимолии Кишварҳои Муттаҳидаи Араб (сарвазири Сурия) аз 20 сентябри 1960 то 16 августи 1961.

## Зиндагинома
чап|мини| Абдулҳамид Сироҷ (дар мобайн) ҳангоми ҷанги арабу Исроил, 1948.
Пас аз таҳсил дар Академияи низомии Ҳимс, таҳсилашро дар Порис идома дод. Соли 1948 миллатчии содиқ дар Ҷанги Арабу Исроил (!947- 1949) иштирок кард.

Соли 1955 ӯро сардори хадамоти разведкаи Сурия таъин карданд. Дар вакти бо Миср муттаҳид шудани Сурия тарафдори Носир вазифаҳои роҳбариро ишғол намуд. Вай бо вазири мудофиаи Кишварҳои Муттаҳидаи Араб Абдул Ҳаким Умар ва намояндаи шахсии президенти  Кишварҳои Муттаҳидаи Араб дар минтақаи Сурия ҳамфикрии тарафайн баён кард. Вақте ки ӯ яке аз кормандонашро аз кор озод кард, Абдулҳамид Сироҷ аз кор рафт. Ҷамол Абдунносир Умарро бо Маҳмуд Риад иваз кард ва Сироҷ ба вазифаи худ баргашт. Вақте ки ӯ бори дуюм 26 сентябр истеъфо дод, Носир истеъфоро қабул кард ва Сироҷро бо Умар иваз кард  .

Баъди ду рӯз дар Димишқ табаддулот ба амал омад ва Кишварҳои Муттаҳидаи Араб пош хӯрд. Абдулҳамид Сироҷ дар Димишқ боздошт ва зиндонӣ шуд. Ӯ тавонист фирор кунад ва ба Миср фирор кард  .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Дигар кишвар-3 // Маҷаллаи Самиздат // Лернер Ма. Н.
* Фитнагари шоҳона // agentura.ru // Константин Капитонов

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарвазирони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Сурия дар асри 20
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2013
Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 сентябр
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1925
Бозиҳои олимпии тобистона 2024

**Бозиҳои олимпии тобистона 2024** (, ), номи расмии **Бозиҳои XXXIII-юмин Олимпиада** (, ) — 33-юмин Бозиҳои тобистонаи олимпӣ, ки аз 26 июл то 11 августи соли 2024 (17 рӯз) баргузор шуданд.

Қабули дархостҳои расмӣ 15 январи соли 2015 оғоз шуда, 15 сентябри соли 2015 ба охир расид. 13 сентябри соли 2017 КБО дар иҷлосияи 131-уми худ дар Лима расман Порисро пойтахти мизбони Бозиҳои олимпии соли 2024 эълом кард.

Порис қаблан мизбони Бозиҳои олимпии тобистонаи солҳои 1900 ва 1924 буд ва ба ин васила дуввумин шаҳре шуд, ки пас аз Лондон се бор Бозиҳои олимпии тобистонаро қабул кард. Ҷоизаҳои брейкдансинг бори аввал дар Порис супурда шуданд.

Интизор мерафт, ки созмон ва баргузории Олимпиада ба Фаронса 8,3 миллиард евро харҷ хоҳад кард.

Шиори Бозиҳо «Бозиҳои комилан боз» () .

## Иштирокдорон
Дар Бозиҳои олимпии тобистонаи соли 2024 10 500 варзишгар аз 206 тими миллии олимпӣ ширкат кард: 54 нафар аз Африқо, 48 нафар аз Аврупо, 44 нафар аз Осиё, 41 нафар аз Амрико, 17 нафар аз Уқёнусия, варзишгарони бетараф ва як дастаи олимпии гурезагон. Кореяи Шимолӣ пас аз ширкат накардан дар бозиҳои соли 2020 ба Бозиҳои олимпӣ баргашт .

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Бозиҳои олимпӣ
Конфедеросиюн

**Конфедеросиюн** (аз охири лотинӣ confoederatio - "иттиҳод, иттифоқ"), иттиҳоди давлатҳо иттиҳоди давлатҳои соҳибихтиёр, ки шартномаи конфедеросиюниро бастаанд ва бо ин роҳ барои ҳалли вазифаҳои умумӣ ва гузаронидани амалиёти муштарак муттаҳид шудаанд.

Мухтасар: Федератсия — як қувваҳои мусаллаҳ, бо фармондеҳии ягона, як воҳиди пулӣ ва ғайра дар давлатҳои иттифоқӣ; муқобил  —  Конфедеросиюн  —воҳидҳои гуногуни пулӣ ва қувваҳои мусаллаҳи гуногун бо фармондеҳии худ дар давлатҳои иттифоқӣ. Конфедеросиюн — танҳо як шакли муттаҳидшавии давлатҳо ва кишварҳои мустақил мебошад. Аъзои Конфедеросиюн соҳибихтиёрии давлатии худ, низоми мустақили мақомоти ҳокимият, қонунгузории худро нигоҳ медоранд ва танҳо ҳалли шумораи маҳдуди масъалаҳоро ба Салоҳияти Иттиҳод месупоранд: мудофиа ва сиесати хориҷӣ. Ҳалли масъалаҳои Умумии Давлатҳои Иттифоқӣ ҳатман дар қаламрави ҳар як давлати конфедеросиюнӣ амал намекунад.

Дар Конфедеросиюн ягон мақоми олии қонунгузорӣ вуҷуд надорад, ба монанди шаҳрвандии ягона. Кишварҳои иштирокчии конфедеросиюн ҳуқуқ доранд, ки бо хоҳиши худ аз ҳайати Конфедеросиюн хориҷ шаванд, яъне шартномаи конфедеросиюниро бекор кунанд.

Дар конфедеросиюн ягон мақоми олии қонунгузорӣ вуҷуд надорад, ба монанди шаҳрвандии ягона. Кишварҳои иштирокчии конфедеросиюн ҳуқуқ доранд, ки бо хоҳиши худ аз ҳайати конфедеросиюн хориҷ шаванд, яъне шартномаиконфедеросиюниро бекор кунанд.
## Аломатҳои конфедеросиюн
Барои конфедеросиюн аломатҳои зерин хос мебошанд:

* набудани ҳудуди умумӣ барои тамоми конфедеросиюн ва сарҳади давлатӣ;
* набудани мақомоти умумии қонунгузорӣ ва мақомоти идоракунӣ;
* набудани воҳиди умумии пулӣ;
* набудани артиши умумӣ;
* набудани сиёсати умумии хориҷӣ.== Нигаред низ ==

## Нигаред низ
* Кишварҳои Муттаҳидаи Араб
* Иттиҳоди Аврупо
* Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Конфедеросиюн
Азизмоҳ Асадуллоева

**Азизмоҳ Асадуллоева** () — бонуи аввали Тоҷикистон, ҳамсари Эмомалӣ Раҳмон.

## Зиндагинома
Азизмоҳ Асадуллоева соли 1955 дар деҳаи Навободи ноҳияи Колхозобод ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи №33-и ноҳияи Колхозободро то синфи 8 хонда, баъди хатми синфи 8 барои кӯмак ба корҳои модари серфарзандаш таҳсилро давом надод. 

Соли 1975 Азизмоҳ бо писарамааш Эмомалӣ Раҳмон оила барпо намуда, ба ноҳияи Данғара рафт. Азизмоҳ ҳамчун деҳқондухтари асил корҳои хона ва саҳроро ба анҷом мерасонд. Чанде корманд ва баъдан сардори звенои оилавӣ Колхози ба номи Ленини ноҳия Данғара буд.

### Фарзандон
Модари 2 писар ва 7 духтар: Фирӯза, Озода, Тахмина, Рухшона, Парвина, Рустам, Заррина, Фарзона ва Сомон.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Асадуллоева Азизмоҳ // Энсиклопедияи бонувони шинохтаи тоҷик — , 2021. — С. 80. — 520 с. — ISBN 978-999-75-68-20-5
Дорои Дӯст

**Дорои Дӯст** () — и тоҷик.

## Зиндагинома
Дорои Дӯст 1 июли соли 1940 дар рустои Сарчашмаи ноҳияи Шаҳрисабз ба дунё омадааст. Соли 1957 мактаби миёнаи №21 ба номи Карл Марксро хатм кардааст. Фориғутаҳсили факултаи таъриху филологияи Институти давлатии педагогии шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко мебошад. 

Баъди хатми донишкада дар соли 1963 дар рӯзномаи «Маориф ва маданият» ба кор оғоз кард ва беш аз 40 сол дар ин нашрия фаъолият намуд.

Ӯ бо сармуҳаррири вақти ин нашрия Бӯриннисо Бердиева дар эҳё кардани ҷашни наврӯз нақши бориз гузошт ва даҳҳо мақолаҳои илмӣ-оммавӣ дар ин бора ба чоп расонид.

Дорои Дӯст баъди бонишаста шудан аз фаъолияти журналистӣ канор рафт ва солҳои охири умрашро дар ҳалқаи пайвандонаш мегузаронд.

## Ҷоизаҳо
Бо нишонҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Аълочии маорифи Тоҷикистон», «Аълочии маорифи СССР» ва «Корманди шоистаи Тоҷикистон» сазовор гардидааст.

## Даргузашт
Дорои Дӯст 17 декабри 2024 дар 84-солагӣ дар шаҳри Душанбе даргузашт ва ӯро дар Оромгоҳи Сариосиё ба хок супориданд.

## Эзоҳ
Hankyu Corporation

**Hankyu Corporation** () як ширкатест, ки роҳҳои оҳанеро идора мекунад, ки Осакаро бо Кобе, Такаразука, Киото ва ғайра мепайвандад.Ихтисорот Hankyu аст.
Идораи марказӣ дар Шибата, Кита Уорд, шаҳри Осака, префектураи Осака ҷойгир аст.
Шумораи миёнаи корбарон дар як шабонарӯз тақрибан 1,77 миллион нафарро ташкил медиҳад ва километри корӣ 143,6 километрро ташкил медиҳад.

## Эзоҳ
Давлат Болтаев

**Давлат Рустамович Болтаев** (зод. 13 январи 1999, Душанбе, Тоҷикистон) муштзани ҳаваскор ва касбии тоҷик, ки дар вазнҳои аввал ва вазнин рақобат мекунад. Барандаи медали биринҷии Бозиҳои олимпии соли 2024, қаҳрамони Бозиҳои Осиё (2022), қаҳрамони Осиё байни ҷавонони то 22-сола (2022), ғолиб ва ҷоизадори чандинкаратаи мусобиқаҳои байналмилалӣ ва ҷумҳуриявии ҳаваскорон.

## Ҷоизаҳо
* Ордени «Шараф» дараҷаи II (2024)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Муштзанони Тоҷикистон
Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон

**Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон** (ИҶТ) — як созмони ҷамъиятии ҷавонон дар Тоҷикистон, ки дар соли 1991 таъсис шудааст.

## Таърих ва аҳдоф
Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон 12 октябри соли 1991 таъсис шудааст. 

Ҳадафи асосии ИҶТ муттаҳидсозии ҷавонон барои ҳифзи арзишҳои миллӣ ва таҳкими иттиҳоду ягонагӣ дар ҷомеа мебошад.

Дар тӯли фаъолияташ, ИҶТ ба ташкили чорабиниҳои гуногун, аз ҷумла вохӯриҳо, семинарҳо ва барномаҳои фарҳангӣ машғул аст, ки ба рушди маънавӣ ва иҷтимоии ҷавонон равона шудаанд. Тибқи маълумоти соли 2005, ИҶТ тақрибан 20 ҳазор узв дошт. Имрӯз дар тамоми  шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон филиалҳои иттифоқ расман сабти ном шуда, фаъолияти доранд. Ҳоло иттифоқ дорои 72 филиал, 937 намояндагӣ ва 70445 аъзои расмӣ мебошад.

## Ҳамкориҳои байналмилалӣ
ИҶТ инчунин бо созмонҳои байналмилалӣ ҳамкорӣ мекунад. Масалан, 24 октябри соли 2024 миёни ИҶТ ва Ассамблеяи халқҳои Авруосиё ва Африқо созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расид, ки ба густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ дар самти ҷавонон мусоидат мекунад.

## Эзоҳ
Исмоил Ҳамзаалиев

**Исмоил Ҳамзаалиев** () — иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1943 баъд аз марг), сержант.

## Зиндагинома
Исмоил Ҳамзалиев 19 июли соли 1921 дар деҳаи Сомғор, ки ҳоло дар ноҳияи Ғафури Вилояти Суғди Тоҷикистон ҷойгир аст, таваллуд шудааст. Пас аз хатми Омӯзишгоҳи педагогии Ленинобод ӯ дар мактаби миенаи ноҳияи Канибоди Вилояти Ленинобод ба ҳайси омӯзгор кор кард.

Соли 1941 Исмоил Ҳамзалиев аз ҷониби комиссариати ҳарбии ноҳияи Конибодом ба Артиши Сурх даъват карда шуд. Аз моҳи июни соли 1941 ӯ дар ҷангҳои фронт иштирок кард.

## Ширкат дар ҷанг
Дар ҷанг дар баландиҳои бе ном дар шимоли Молотич Исмоил Ҳамзалиев, ба ҷои як зарбазан, се танки миенаи душманро аз зарби худ шикаст дод.

Дар ҷанги шадиди 10 июли соли 1943 Исмоил Ҳамзалиев дар зери оташи шадиди артиллерия ва минометҳои душман ҷанги қаҳрамонона ва ҷасуронаро идома дод. Вай бо пораҳои тир сахт захмӣ шуд, аммо аз вазифааш даст накашид ва ба танкҳои душман оташ заданро идома дод. Исмоил Ҳамзалиев шахсан ду танкро, аз ҷумла як навъи «Тигр» – ро сарнагун кард.

Бо фармони Раесати Шӯрои Олии СССР аз 8 сентябри соли 1943 Барои иҷрои намунавии супоришҳои ҷангии фармондеҳӣ ва дар айни замон нишон додани қаҳрамонӣ ва ҷасорат ба Исмоил Ҳамзалиев пас аз марг унвони Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ дода шуд.

Исмоил Ҳамзалиев аз захмҳо дар беморхонаи Клинца 16 августи соли 1943 вафот кард. Вай дар қабристони Едбуди Курск дафн карда шуд.

## Эзоҳ
Лидия Сечкина

**Лидия Сечкина** (; ) — и шӯравӣ ва тоҷикистонӣ, доктори илмҳои таърих, профессор, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Лидия Петровна Сечкина 12 марти соли 1927 дар шаҳри Орёл таваллуд шудааст. Соли 1951 баъди хатми факултаи шарқшиносии Донишгоҳи Ленинград ба сифати муаррихи шарқшинос ба филиали Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ дар Тоҷикистон, ки ҳамон сол ба Академияи илмҳои Тоҷикистон табдил ёфт ва имрӯз ниҳоди миллии илмист, ба кор даъват шуд. Замони ба кор омадани Лидия Сечкина устод Садриддин Айнӣ президенти Академияи илмҳои кишвар буд. Ҳамин тавр, фаъолияти муаррих ба Тоҷикистон пайваст ва ӯ шуруӯъ аз соли 1951 то соли 1992 дар Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии АИ ба сифати ходими хурд, ходими калон ва ходими пешбари илм фаъолият кард. Дар ин ҷо рисолаи номзадиву докторӣ дифо намуд ва барои омӯзиши таърихи Тоҷикистон нақши мунир гузошт. Бо шуруъ шудани ҷанги шаҳрвандӣ соли 1993 Лидия Сечкина ҳамроҳи оилааш ба Амрико кӯч баст.

## Таълифот
Тӯли фаъолияти хеш дар Тоҷикистон Л. П. Сечкина зиёда аз 70 асари илмӣ нашр кард, ки муҳимтарини онҳо китобҳои «Доблестные сыны Таджикистана на фронтах Отечественной войны (1941—1945 гг.)»; «Твои герои, Таджикистан: Об участниках Великой Отечественной войны из Таджикистана, удостоенных звания Героя Советского Союза»; «Таджикистан в годы Великой Отечественной войны, 1941—1945» мебошад. Таълифоти охири Л. Сечкина дар ҷилди 5-уми китоби «Таърихи халқи тоҷик» (2012) ба нашр расидааст.

## Даргузашт
Лидия Сечкина 11 январи соли 2021 дар шаҳри Бостони ИМА бар асари бемории куруно даргузашт.

## Эзоҳ
Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб

Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб (  *-Al-Gumhuriyah Al-Arabiyah Al-Muttahidah*, *Al-Jumhuriyah Al-Arabiyah Al-Muttahidah* ) — давлати ягонаи Ҷумҳурии Сурия (1930-1958) ва Ҷумҳурии Миср (1953-1958), ки аз феврали соли 1958 то сентябри соли 1961 вуҷуд дошт (баъди пошхурии федеросиюни Миср то соли 1971 Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб номида мешуд). Пойтахт- Қоҳира .

Дар давоми  мавҷудияти худ (1958-1961) қисми Кишварҳои Муттаҳидаи Араб буд — конфедеросиюн бо Ямани Шимолӣ .

ҶМА парчамеро қабул кард, ки бар пояи парчами арабии инқилоби озодихоҳии Миср дар соли 1952, вале бо ду ситора рамзи ду қисмро ифода мекунад. Он ҳоло ҳам парчами Сурия аст. Дар соли 1963, Ироқ парчамеро қабул кард, ки ба он монанд буд, аммо бо се ситора, ки умеди ҳамроҳ шудани Ироқро ба ҶМА ифода мекунад. Дар ҳоли ҳозир парчамҳои Миср, Судон ва Яман низ бар пояи парчами озодии Араб бо рахҳои уфуқии сурх, сафед ва сиёҳ сохта шудаанд.

## Таърих
Ташкили ҶМА ҳамчун қадами аввалин дар роҳи муттаҳид намудани давлатҳои араб буд. Аввалин созишномаҳо дар бораи давлатдорӣ 1 феврали соли 1958 ба имзо расида буданд. Худи ҳамон моҳ дар Миср ва Сурия ҳамапурсӣ барои ба як давлати ягона муттаҳид шудани ду кишвар баргузор шуд. Санади муттаҳидшавии кишварҳоро президентҳои онҳо 22 феврали соли 1958 имзо карданд.

Сарфи назар аз маъруфияти бузурги шахсии Ҷамол Абдуносир, ки вазифаи президенти ҶМА-ро ишғол мекард, давлати иттифоқӣ аз сабаби зиддиятҳое, ки дар натиҷаи даъвоҳои Миср ба нақши пешбаранда гардиданаш, ба вуҷуд омадаанд, пароканда шуд.

Дар соли 1963 барои эҳёи давлати иттифоқӣ дар ҳайати Миср, Сурия ва Ироқ кӯшишҳо ба амал омаданд.

Аммо Миср ба таври расмӣ номи ҶМА-ро то охири умри Носир истифода бурд. Пас аз марги ӯ, соли 1971, номи давлат ба "Ҷумҳурии Мисри Араб" иваз карда шуд.

## Ҳамчунин нигаред

* Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Арабӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳои таърихии Африқо
Гурӯҳ:Ҷумҳуриҳои азбайнрафта
Мавлуда Кенҷаева

**Мавлуда Кенҷаева** (*Кенҷаева Мавлуда Ҳодиевна*; 18 январи 1950, Қистакӯз, ноҳияи Хуҷанд — 2015) — и тоҷик, узви Иттиҳоди рӯзноманигорони Тоҷикистон, Аълочии маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон, духтари Ҳодӣ Кенҷаев.

## Зиндагинома
Мавлуда Кенҷаева 18 январи соли 1950 дар деҳаи Қистакӯзи ноҳияи Хуҷанд ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи № 4-уми деҳаи Қистакӯзро соли 1966 хатм карда, ба шӯъбаи журналистикаи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дохил шуд ва онро соли 1971 ба итмом расонд. 5 сол дар рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Ленинобод», чанд муддат дар китобхонаи деҳаи Қистакӯз кор кард. 2 соли минбаъда корманди Нашриёти давлатии «Ирфон» (шаҳри Душанбе) буд.

Солҳои 1977—1984 муҳаррири Сарредаксияи тарғибу ташвиқи Кумитаи давлатии радио ва телевизиони Тоҷикистон, солҳои 1984—1990 мухбири калони маҷаллаи ҷумҳуриявии «Фирӯза» буд. Соли 1990 муовини раиси Иттиҳоди занони Тоҷикистон интихоб шуд. Соли 1993 сарвари корхонаи «Хистеварз»-и назди ҳамин иттиҳод таъин гардид. Солҳои 1997—2001 муовини сармуҳаррири ҳафтаномаи «Хуҷанд»-и ноҳияи Бобоҷон Ғафуров буд.

Аз соли 2001 мудири бахши робита бо созмонҳои ҷамъиятию сиёсии шӯъбаи масоили иҷтимоию фарҳангӣ ва муносибатҳои байналхалқии Ҳукумати вилояти Суғд буд.

Муаллифи китоби «Муаллимони қаҳрамон» (ҳаммуаллиф бо М. Бозорбоева) аст.

## Эзоҳ
Федеросиюни Араб

**Федеросиюни арабҳои Ироқ ва Урдун**  — як ниҳоди кӯтоҳмуддати давлатӣ аст, ки соли 1958 аз иттиҳоди Ироқ ва Иордания ташкил шудааст. Гарчанде ки ин ном сохтори федералиро дар назар дорад, он конфедеросиюн воқеӣ буд.

Федеросиюн 14 феврали соли 1958, вақте  ки шоҳи Ироқ Файсали II ва писари амаки у шоҳи Урдун Ҳусейн ибни Талол кӯшиш карданд, ки ду салтанати Ҳошимии худро ҳамчун ҷавоб ба ташкил ёфтани  Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб муттаҳид кунанд. Иттиҳод ҳамагӣ шаш моҳ давом кард ва 2 августи соли 1958, пас аз он ки Файсали II  дар натиҷаи табаддулоти низомӣ дар 14 июли соли 1958 сарнагун карда шуд ва ба қатл расид, расман пароканда карда шуд.

## Адабиёт

* *Брюс Мэдди-Вейцман.* Урдун ва Ироқ: кӯшишҳо дар ваҳдати дохилии  Ҳошимӣ. Дар: Донишгоҳи Мичиган (Hrsg.): Таҳқиқоти Шарқи Миёна 26 (1990): 65-75. Энн Арбор 9. Марз 2009, С. 65.
## Ҳамчунин нигаред
* Конфедеросиюн
* Ҷумҳурии Муттаҳидаи Араб 
* Имороти Муттаҳидаи Арабӣ
* Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Арабӣ 

Гурӯҳ:Кишварҳои таърихии Шарқи Наздик
Гурӯҳ:Таърихи Ироқ
Гурӯҳ:Кишварҳои исломӣ
Гурӯҳ:Кишварҳои таърихии Шарқи Наздик
Муҳаммад Зуҳарӣ

**Муҳаммад Зуҳарӣ** (; ) —  ва и эронӣ.

## Зиндагинома
Падараш Абдуллоҳхони Зуҳарии Халъатбарӣ аз фаъолони Инқилоби Машрута дар Эрон буд. Соли 1931 аз сабаби ихтилофи назаре, ки падараш бо Ризошоҳи Паҳлавӣ дошт, хонаводаи онҳо ба Малоир ва баъдан ба Шероз табъид шуд. Пас аз Ҷанги дуввуми ҷаҳонӣ ба Теҳрон кӯчиданд. Соли 1954 риштаи забон ва адабиёти форсии Донишкадаи адабиёти Теҳронро хатм кард.

## Эҷод
Муҳаммад Зуҳарӣ кори эҷодиро дар навҷавонӣ бо навиштани мақолаҳо ва ҳикояҳои хурд дар маҷ. «Тӯфон» оғоз кардааст. Чанд сол дабири адабиёт буд ва соли 1963 ба Китобхонаи миллии Эрон рафта, дар таълифи 9 ҷилди «Китобшиносии миллии Эрон» дар ду марҳала ширкат дошт. Шеърҳои нахустинаш дар матубот солҳои 1950 ба табъ расидаанд. Баъд маҷмӯаҳои ӯ «Ҷазира» (1956), «Гилоя» (1965), «Шабнома» (1968), «Татама» (1969), «Баргузидаи ашъор» (1969), «Мушт дар ҷайб» (1974), «Пири мо гуфт» (1977) мунташир шуданд. Муҳаммад Зуҳарӣ аз гузаштаи адаби форсӣ ва ашъори классикони форс-тоҷик огоҳии хуб дошт ва шеъраш аз таъсири шоирони куҳан орӣ нест. Муҳаммад Зуҳарӣ ба монанди Шомлу, Суҳроби Сипеҳрӣ, Фаредуни Муширӣ, Ахавони Солис шоири навпардоз буд. Тағаззул аз ҷанбаҳои қавии шеъри ӯст. Ғурбати амиқу дардолуд дар ашъораш ниҳон аст. Дар маҷмӯаи «Гилоя» чаҳорпораро раҳо карда, бо ҳадиси ранҷу андуҳу танҳоӣ шеъри нимоиро пайгирӣ кардааст. Дар маҷмӯаи «Шабнома» ба навъе аз зеҳнковӣ ва мазмунёбии шоирона рӯй меоварад ва ин мазмунҳоро, ки бештар иҷтимоӣ ҳастанд, ба сурати қитъаҳои кӯтоҳ баён мекунад.

Чунончи:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*