open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гаршосп (паҳлавон)

**Гаршосп** () — паҳлавони устураӣ дар «Шоҳнома», яке аз паҳлавонон ва сарони сипоҳи шоҳ Манучеҳр дар ҷанг бо Салму Туру Афросиёб ва хазинадори Манучеҳр. 

Нажодаш ба Ҷамшед мерасад. Дар Авесто, «Бундаҳишн» ва осори адабии садаҳои нахусти ислом ёд шудааст. Чунончи, дар Авесто Гаршосп писари Асрат, аз хонадони Сом ва кушандаи аждаҳои заҳрдор аст. Ба гуфтаи Берунӣ дар «Осору-л-боқия» ва таҳқиқоти ховаршиносон Гаршоспу Сому Наримон ҳар се як тананд ва дар ривоятҳои форсӣ аз Гаршосп, ки номи ин паҳлавон аст ва Сом, ки аз хонадони ӯст ва Наримон ба маънои далеру паҳлавон, ки сифати ӯст, се ному се паҳлавон сохтаанд. Бинобар маъхазҳо, дар «Шоҳнома»-и мансури Абулмуайяди Балхӣ, ки ҷузъе он «Китоби Гаршосп» аст, симои Гаршосп ба таври барҷаста таҷассум ёфтааст, аммо ин асар то замони мо нарасидааст. Асадии Тӯсӣ, ки «Гаршоспнома»-ро дар шарҳи паҳлавониҳои ӯ сурудааст, Гаршоспро бо бародараш Гавранг аз писарони Асрат писари Сом писари Гувург писари Шедасп писари Тур писари Ҷамшед, яъне аз дудмони шоҳону паҳлавонон мехонад. Ӯ ниёи Наримон, Сом, Зол, Рустам ва Суҳроб аст. Ба тасвири Асадӣ, Гаршосп аз овони зода шудан чобук асту ҷуссаи бузургу чеҳраи зебо дорад, ҳунарҳои размро меомӯзад ва бо шеру паланг набард менамояд. Дар 14-солагӣ ба камол расида, сипаҳсолори дарбори Заҳҳок мегардад. Дар кору симати хеш содиқ аст, гарчи худраъйиву золимии Заҳҳокро дарк кунад ҳам, андешаи сарнагунии вайро надорад, зеро бимаш аз он аст, ки пас аз Заҳҳок шояд шоҳе золимтар аз ӯ ояд. Ва чун Фаридун ба тахт менишинад, дар баробари вай бо ҳамон садоқат камари хидмат мебандад. Иродати лутфу караму инсоннавозӣ дорад, ҳатто агар душман аз ӯ амон хоҳад, гузаштро раво медорад. Диловар асту бо душманони сарзаминаш беамон ва мудом дар набардҳо пирӯз. Ба зиндагиву мардуми атрофаш дилгарму меҳрубон аст ва чун ба духтари қайсари Рум ошиқ мешавад, ҳама шартҳои қайсарро ба ҷо оварда, комёб мегардад. Рӯҳияи накукорию ободгарӣ дорад, аз ҷумла Сиистонро сохта, Ганҷаро дубора барқарор мекунад ва ҳеч гоҳ ба харобкории лашкари худ роҳ намедиҳад. Гаршосп баробари ин муҳассанот, он гуна, ки дар «Гаршоспнома» тасвир шудааст, пайваста дар омӯзишу андешаи нек аст, ҳатто бо ин ният сафарҳо мекунад ва аз бараҳманҳову ҳакимони Ҳинду Рум аз боби фалсафаи оламу Одам ва дигар масоили рӯзгор суол мекунаду посухҳо мегирад (Бигӯед, то дониш афзоядам, – Магар дил ба чизе биороядам). Гаршосп бародарзодааш Наримонро тарбият карда, ҷонишини худ мегардонад ва дар 733-солагӣ аз ҷаҳон дармегузарад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Феҳристи силсилафилмҳои туркӣ

Дар саҳифаи мазкур силсилафилмҳои истеҳсоли Туркия аз рӯи соли барориш оварда шудааст.

**Аз рӯи сол**

1974-1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023

## 2023

## 2022

## 2021

## 2020

## 2019

## 2018

## 2017

## 2016

## 2015

## 2014

## 2013

## 2012

## 2011

## 2010

## 2009

## 2008

## 2007

## 2006

## 2005

## 2004

## 2003
 
## 2002

## 2001

## 2000

## 1999

## 1998

## 1997

## 1996

## 1995

## 1994

## 1993

## 1992

## 1991

## 1974-1990

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ Туркия
Гурӯҳ:Феҳристи силсилафилмҳо аз рӯи кишвар
Абдон

**Абдон** (, забони румӣ **Ābdān** инчунин **Abdoon,** **Ābdūn** ва **Au Dan** маълуманд)  — шаҳр дар Эрон, Бахши марказии шаҳристони Дир, Шаҳристони Даййир, устони Бушаҳри, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 6,058 нафар, дар 1224 оила буд.

## Сарчашмаҳо
* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Бушаҳр
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гаспра

**(951) Га́спра** () — яке сайёракҳои бештар таҳқиқшуда, рақами тартибиаш 951. 

Соли 1916 ситорашиноси рус Г. Н. Неуймин кашф ва ба шарафи осоишгоҳи Қрим номгузорӣ кардааст. Дар ҳалқаи асосии астероидҳо дар байни мадорҳои Миррих ва Муштарӣ давр мезанад. Соли 1991 дастгоҳи автоматии байнисайёравии амрикоии «Галилео» ҳангоми парвоз ба сӯйи Муштарӣ дар масофаи 16 000 км Гаспра-ро аксбардорӣ кардааст. Гаспра шакли нодуруст ~ 18,2 х 10,5 х 8,9 км дошта, зичиаш ~ 2,700 г/см3 ва даври гардишаш дар атрофи Офтоб 2,2097135 сол аст. Шакли нодурусти Гаспра аз он далолат медиҳад, ки астероид дар натиҷаи бархӯрд бо дигар ҷирми кайҳонӣ ташкил ёфтааст. Сатҳи онро танӯраҳои гуногунандоза бо дигар ҷирмҳои осмонӣ фаро гирифтаанд (қутри танӯраи калонтарин 1,5 км аст). Гаспра тақр. 500 млн сол пеш пайдо шудааст. Аз рӯйи таҳқиқи майдони магнитии дар Гаспра мушоҳидагардида тахмин меравад, ки дар таркиби он филиззот вуҷуд доранд. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Сайёракҳо
Толиқон (Эрон)

**Толиқон** (  )   шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Толиқон, устони Албурзи, Эрон аст . 

Он дар қаторкӯҳи Албурз ҷойгир аст.  

Мардуми маҳаллӣ аз **Толиқон** бо забони тоти сухан мегӯянд. 

Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 3,881, дар 988 оила буд.  

## Таърих
Шаҳри **Толиқон** аз чор маҳалла иборат буд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Албурз
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Шаҳристони Сомон

**Шаҳристони Сомон** (  ) — шаҳристон дар Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ, воқеъ дар кишвари Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 34,457 нафар дар 9,273 оила будааст.  Шаҳристон як шаҳр дорад: Сомон. Шаҳристон  дорои ду ноҳияҳои деҳот *(dehestan)*: Ҳуре  ва Сомон аст. 

## Нигаред
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Шаҳристони Сомон
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ
Сареайн

**Сареайн** (  )  ҳамчунин ба забони румӣ чун **Sar'eyn,** **Sara'eyn,** **Sar'eīn,** **КДМ 'Eyn** ва **Sarein маълум аст)**   — шаҳр ва маркази Шаҳристони Сареайн, ки дар устони Ардабели Эрон воқеъ аст. Сареайн бо чашмаҳои гармаш маълум аст . Аҳолии он тақрибан 8000 нафарро ташкил медиҳад ва бо сабаби он ки бисёр сайёҳон аз сабаби иқлими дилрабо ба он ҷо мераванд, ва дар тобистон шумораи сайёҳон ба зиёда аз 20000 нафар мерасад. Сареайн 25 км дуртар аз Ардабил ва майдони умумии ооон 1,28 км мураббаъ аст. 2 Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 4 478 нафар дар 1,135 оила будааст.  

## Инчунин нигаред

* Алварес (осоишгоҳи лижаронӣ) 
* Ардабил 
* Кандован 
* Табрез 
* Зонуз 

## Адабиёт

Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ардабел
Гурӯҳ:Шаҳристони Сареайн
Гастарбайтер

**Гастарба́йтер** (; лафзан: мещмон-коргар) — шаҳрванди хориҷие, ки ба таври кироя муваққатан кор мекунад.

Истилоҳи гастарбайтер дар солҳои 60 садаи XX дар замони ҷалби васеи қувваи арзони корӣ аз Туркия, Юнон, Итолиё, Испания ва Португалия бо мақсади қонеъ намудани талаботи иқтисодиёти босуръат рушдкунандаи Олмон, дар давраи ҳукмронии канслери Ҷумҳурии Федеративии Олмон Конрад Аденауэр пайдо гардид. Дар ҷаҳони муосир гастарбайтерҳо як қисми аҳолии давлатҳои қафомонда мебошанд, ки тахассус ё ҷойи доимӣ надоранд ва барои дарёфти маблағ ба хориҷа мераванд. Гастарбайтерҳо қувваи кории арзон мебошанд. Тибқи маълумоти омории солҳои охир аксари муҳоҷирони расмии аз Тоҷикистон ба қайд гирифташуда дар Федератсияи Русия ва боқӣ дар Ҷумҳурии Қазоқистон, Ҷумҳурии Қирғизистон, бархе аз давлатҳои Араб ва Аврупо фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Цапенко И. Социально-экономическое последствия международной миграции населения. М., 1999;
* Ван дер Вее Гастарбайтер История мировой экономики. М., 1994, 2005.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ
Пйер Гассенди

**Гассенди**, ё **Гассенд** (, 22 январи 1592, Шантерсйе близ Диня дар Прованс — 24 октябри 1655, Порис) — файласуф,  ва и фаронсавӣ.
## Зиндагинома
Дар коллеҷи шаҳри Дин, сипас дар Университети Экс-ан-Прованс таҳсил кардааст. Проф. соҳаи илоҳиёт дар Дина (аз 1613), фалсафа дар Экс (аз 1616) ва математика дар Порис (аз соли 1645). Ҷонибдори ақидаи атомистии Эпикур буд. Доктори илоҳиёт (аз 1617). Дар Донишгоҳҳои Экса (Прованс аз соли 1616) аз фалсафа ва дар Омӯзишгоҳи подшоҳии Порис (аз соли 1645) аз математика дарс додааст. Таҳқиқоти асосии Пйер Гассенди «Маҷмӯаи фалсафа» («Syntagma philosophicum» 1658), ба физика ва мантиқ (муқарраркунандаи нишонаҳои ҳақиқат ва роҳҳои маърифати он), физика ва этика бахшида шуда буд. Мувофиқи таълимоти Пйер Гассенди (баъди Эпикур), тамоми мавҷудоту Коинот аз атом ва фазои холӣ (халоъ) иборат буда, тамоми ҳодисаҳо дар табиат дар фазову вақт (макону замон) рӯй медиҳанд, танҳо ҷисм андозагирӣ шуда, фазо бо ҳаҷм, вақт бо ҳаракат чен карда мешаванд. Ҷисмҳо аз атомҳои зиёди майдатарин иборатанд. Атомҳо аз рӯйи хосиятҳо, бузургӣ, шакл ва вазнашон фарқ мекунанд. Маҳз атомҳо нахустсабаби асосии ҳамаи сифатҳои ҷисмҳо ва ҳаракати онҳо мебошанд. Азбаски атомҳо тавлид ва ё гум намешаванд, миқдори ҳаракати онҳо дар олам бетағйир мемонад. Таъсир ба масофа мавҷуд нест. Дониши инсон дар бораи олами берунӣ дар асоси ҳиссиёт ба вуҷуд меояд: дарки эҳсосотӣ ҳеч гоҳ дурӯғ нест. Хушбахтиро Пйер Гассенди чун қаноатмандии ба саломатии ҷисмонӣ ва оромии ақл вобаста мефаҳмид ва хайрхоҳию эҳсонкориро чун воситаи хушбахт шудан баррасӣ мекард. Бар хилофи Эпикур, Пйер Гассенди беохир будани оламҳоро инкор ва мавҷудияти Худои беҷисму абадияти рӯҳро эътироф мекард. Ба ақидаи ӯ атомҳо офаридаи Худо буданд. Шумораи атомҳо бо вуҷуди зиёд буданашон маҳдуд аст. Пйер Гассенди, асосан дар соҳаи физика дар бораи атомистика, гармо, акустика, оптика ва механика таҳқиқот кардааст. Пйер Гассенди тарғиботи оптикии атомистикаи мавҷудотро ба роҳ монда, фазои беинтиҳоии ҳаракати дохилии атомҳоро мушоҳида кард. Асосгузори назарияи рӯшноии корпускулавӣ буд. Пйер Гассенди нахустин шахсест, ки суръати садоро дар ҳаво муайян кард. Пйер Гассенди соли 1641 таҷрибаи нисбияти Галилейро исбот намуд. Пйер Гассенди муаллифи ҳолномаи Эпикур, Н. Коперник, Г. Браге, Пурбах, Региомонтан ва дигарон буд. Ақидаҳои Пйер Гассенди ба ҷаҳонбинии Р. Бойл, Малйер, Сирано де Бержерак таъсир гузоштаанд. Ба ифтихори Пйер Гассенди танӯрае дар тарафи намоёни Моҳ номгузорӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Быховский Б. Э. Гассенди. М., 1974
* Зубов В. П. Пйер Гассенди Вопросы истории естествознания и техники. М., 1956.

## Сарчашма
* .
Ҳерберт Спенсер Гассер

**Ҳе́рберт Спе́нсер Га́ссер** (; 5 июли 1888, Платтевил, Висконсин, ИМА — 11 майи 1963, Нйю-Йорк, ИМА) — физиологи амрикоӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Университети Висконсин (1911). Фаъолияти кориаш ҳамчун ассистенти кафедраи физиологияи Университети Висконсин (1911-13) ва Университети Вашингтон (1915-21) оғоз ёфта, баъдан профессор фармакологияи Универсиситети Вашингтон (1921-31), профессори физиологияи Университети Корнелл (1931-35), директори Институти Рокфеллер (1935-53) буд. Оид ба падидаҳои биоэлектрӣ дар ҳуҷайра ва торҳои асаб, инчунин усулҳои таҳқиқи нейрофизиологӣ пажӯҳишҳои назаррас анҷом додааст. Чанд гурӯҳи торҳои асабро аз рӯйи шиддати ҷунбаи онҳо ҷудо намудааст. Соли 1944 ҳамроҳи Ҷ. Эрлангер барои омӯзиши торҳои ҷудогонаи асаб сазовори ҷоизаи Нобел гардид.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гастингсит

**Гастингсит** — минерал аз гурӯҳи амфиболҳо, формулаи кимиёиаш (NaCa (Fe4 2+ Mg)4Fe3+(Si6Al2)O22(ON)2. Сингонияаш моноклиналӣ. 

Кристаллҳояш маншуршакл, сутунмонанд, сӯзаншакл. Дар намуди донаҳои анбӯҳ ва ҷудогона вомехӯранд. Рангаш сиёҳ, сабзи сиёҳтоб, дорчинии сабзтоб, зард, хокистарранги сабзтоб. Ҷилояш шишагӣ. Сахтиаш 5–6. Зичиаш 3,17–3,59 г/см2. Дар магматитҳо (гранодиоритҳо, диоритҳо, диоритҳои кварсӣ, монсонитҳо), сиенитҳо нефелинӣ ва гранитҳои ишқорӣ дучор меояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Годовиков А. А. Минералогия. М., 1975;
* Булах А. Г. Минералогия с основами кристаллографии. М., 1989.

## Сарчашма
*
Гастринома

**Гастринома** — омосе, ки гастрин ҷудо мекунад. 

Гастрин ба ихроҷи барзиёди асиди хлорид мусоидат карда, боиси пайдоиши захми рӯдаҳои дувоздаҳангушта ва борик мегардад. Дар 85 дарсади мавридҳо гастринома дар ғадуди зери меъда пайдо мешавад. Дар баъзе ҳолатҳо онро дар сипурз, ҷигар, талхадон, тухмдон ва сифоқ низ пайдо кардан мумкин аст. Бештар мардҳо (60%) бемор мешаванд. Бино ба баъзе маълумот тақрибан дар 90 дарсади ҳолатҳо гастринома ба омоси бадфарҷом табдил меёбад.

Гастринома нишонаҳои гуногун дошта бошад ҳам, дар аксар мавридҳои он дар меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта захм пайдо мешавад. Муолиҷаи чунин захмҳо бо давоҳои хосса хеле душвор аст. Ҳангоми сӯрох шудани захм аз меъдаву рӯда хун меравад. Пайдоиши дарди шадид дар сари дил, оруғи турш, зардаҷӯшӣ аломатҳои гастринома мебошанд. Баъзан эзофагит низ ба мушоҳида мерасад, ки дар натиҷаи он сурхрӯда танг мешавад. Ба рӯда гузаштани миқдори зиёди асиди хлорид ба осеб ёфтани луобпарда, ҳаракати пурзӯри рӯдаи борик ва заъфи ҷабиши моддаҳо мусоидат мекунад. Агар гастринома бадфарҷом шуда бошад, бемор харобу лоғар мешавад. Гастриномаро бо доруҳои гуногун ва ҷарроҳӣ муолиҷа мекунанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гастродуоденит

**Гастродуоденит** — (;  меъда +  рӯдаи дувоздаҳангушта + -ит — илтиҳоб) — бемории роҳҳои меъдаву рӯда, ки ҳангоми он ду узви асосии гувориш – меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта илтиҳоб пайдо мекунанд.

Гастродуоденит аз газаки луобпардаи меъда (гастрит) шурӯъ шуда, тадриҷан ба рӯдаи дувоздаҳангушта (дуоденит) паҳн мегардад. Гастродуоденит шадид ва музмин мешавад. Ҳангоми гастродуоденит-и шадид дард аҳён-аҳён хурӯҷ карда, бемор онро қариб ҳис намекунад. Дар ҳолати гастродуоденит-и музмин дарди чанголзанандаи даврӣ падид омада, боиси ихтилоли фаъолияти луобпардаи меъда мегардад. Пайдоиши гастродуоденит ба омилҳои берунӣ (экзогенӣ) ва дохилӣ (эндогенӣ) вобаста аст. Ба омилҳои берунӣ истеъмоли осемасару номураттаби ғизо, хӯрокҳои тунду серравған ё хушк, машруботи спиртӣ, тамокукашӣ, изтироби рӯҳӣ, афсурдарӯҳӣ, таъсири моддаҳои кимиёӣ ва ғ. мансубанд. Барзиёд ҳосил шудани туршӣ, кам ба вуҷуд омадани луоб (шира), халал ёфтани кори ғадудҳои дарунрез (эндокринӣ), бемориҳои талхароҳа ва ҷигар аз ҷумлаи омилҳои дохилзоди гастродуоденит мебошанд. Ба меъдаву рӯда роҳ ёфтани ҳеликобактерия (Helicobacter pylori) низ мӯҷиби пайдоиши гастродуоденит мешавад. Бино ба ақидаи мутахассисон 60 дарсади аҳолии рӯйи Замин аз бактерияи мазкур сироят ёфтааст. Он бо роҳи бӯсидан, истифодаи ашёи рӯзгор ва воситаҳои беҳдошт ба андомгон (организм) ворид мешавад. Аломатҳои асосии гастродуоденит дарди хурӯҷвори шикам, харобӣ, камиштиҳоӣ, бехобӣ, ҳалолати норанҷӣ пайдо кардани рӯйи забон, тез задани дил, оруғ, ҳисси гаронӣ дар сари меъда ва ғ. мебошанд. Азбаски чунин аломатро дигар бемориҳои аъзои ҳозима низ доранд, ташхиси гастродуоденит душвор аст. Барои муқаррар кардани гастродуоденит аз усулҳои эндоскопӣ, ҳистологӣ, манометрӣ, ултрасадоӣ ва ғ. истифода менамоянд. Барои пешгирӣ ва муолиҷаи гастродуоденит риояи парҳез, ҳаёти солим, иҷрои машқҳои шифоӣ ва ғ. муҳим аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фирсова Л. Д., Машарова А. А., Бордин Д. С., Янова О. Б. Заболевания желудка и двенадцатиперстной кишки. М., 2011.

## Сарчашма
*
Гастрол

**Гастрол** (, аз Gast — «*меҳмон*» ва Rolle — «*нақш*»), **сафарҳои ҳунарӣ** — ҳунарнамоии ҳунарпеша ва ё гурӯҳи ҳунарпешагон берун аз ҷойи корашон дар дигар ноҳия, шаҳр, кишвар.

Аз садаи XVIII ва хусусан аз нимаи 2-юми садаи XIX шурӯъ карда (чи дар мамлакаташон ва чи дар хориҷа) ҳунарпешагони маъруф Сара Бернар, Э. Дузе, Т. Салвини, П. Н. Орленов, В. Ф. Комиссаржевская, Э. Карузо, А. Патти, Ф. И. Шаляпин бо фаъолияти гастролӣ машғул буданд. Аз охири садаи XIX ва садаи XX гастроли театрҳо бо ҳайати ҳунарпешагони асосии театр ва ороишоти комили саҳна оғоз гардид. Барои рушди фарҳанги умумиҷаҳонии театрӣ сафарҳои Театри давлатии Мейнингени С. П. Дягилев (дар он А. П. Павлов, Е. В. Гелтсер, М. М. Фокин ва дигарон ширкат доштанд), Театри давлатии бадеии Маскав аҳаммияти бузург доштанд.

Дар замони шӯравӣ намоиши беҳтарин намоишномаҳо дар фестивалҳо, азназаргузарониҳо, олимпиадаҳо ва ғ. инкишоф ёфт. Дар Тоҷикистони шӯравӣ аз солҳои аввали ташкилёбиаш дастаҳои ҳунарӣ созмон дода шуданд, ки барои заҳматкашон консертҳо намоиш дода, табъи онҳоро болида менамуданд. Ҳунармандони тоҷик дар солҳои ҶБВ (1941-45) борҳо ба ҷабҳаҳо сафарҳои ҳунарӣ намуда, ҷанговаронро бо шеъру суруд ва рақсҳои тоҷикӣ шод гардонида буданд. Сафарҳои ҳунарии ҳофизони номии Тоҷикистон А. Ҷӯраев, З. Нозимов, О. Ҳошим, Ҷ. Муродов ва дигарон ҳамеша ба мардум шодиву фараҳ мебахшиданд. Ҳоло дар ҷумҳуриамон ансамблҳои рақсии «Лола», «Зебо», «Фирӯза», «Ҷаҳоноро», «Падида», Ансамбли эстрадии «Гулшан», Ансамбли давлатии «Шашмақом»-и ба номи Ф. Шаҳобов, Ансамбли бонувони рубобнавози «Чаман»-и Филармонияи давлатии Тоҷикистон, ансамблҳои фолклорию этнографии «Фалак», «Ганҷина», Ансамбли созӣ-овозии «Дарё» ва ғ. амал доранд, ки ба шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ва берун аз Тоҷикистон сафар карда, ҳунари волои мардуми тоҷикро ба ҷаҳониён муаррифӣ менамоянд. Ҳамчунин ҳунарпешагони маъруфи тоҷик ба давлатҳои хориҷии дуру наздик сафарҳои ҳунарӣ карда, консертҳо намоиш медиҳанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҳунарҳои намоишӣ
Суриён

**Суриён** (форсӣ: سوریان, инчунин ба забони румӣ; қаблан Баванат (форсӣ: بوانات; инчунин ҳамчун Bavānāt ва Bawānāt) — шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Бавонот дар Устони Форси Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, аҳолӣ 9,645 нафардар 2,638 оила буд. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Бийзо

,**Бийзо** (,  ҳамчунин ба забони румӣ чун **Beyzā,** **Bayḍā,** **Beyẕā** ва **Bayzâ;** инчунин  **Tall-e Beyẕā**, **Tal-e Baiza**, **Tol-e Beyẕā**, ва **Sepīdān)**  як шаҳр ва маркази Шаҳристони Бийзо дар Шаҳристони Сипедон, Устони Форси, Эрон аст . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 3,593 нафар буда, дар 845 оила буд.  

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гастроптоз

**Гастроптоз** (аз гастро… ва юн. ptosis — афтидан) — фуромадани меъда.

Гастроптоз буниявӣ ва иктисобӣ (ғайримодарзодӣ) мешавад. Гастроптози буниявӣ асосан дар одами лоғару заиф вомехӯрад. Сабаби гастроптози иктисобӣ суст гаштани мушакҳои девораи пеши шикам аст. Дар ин ҳолат онҳо меъдаро устувор нигоҳ дошта наметавонанд. Дар натиҷа вазни меъда комилан ба дастгоҳи пайванд меафтад. Пайҳо тадриҷан васеъ мешаванд ва ҳамин тавр, гастроптоз падид меояд. Гастроптоз мумкин аст бар асари якбора лоғар шудани одам, дар як ҷо бисёр нишастану бисёр таваллуд кардан низ пайдо шавад. гастроптоз дар аксар ҳолатҳо бидуни ҳеч як нишонаи хос пайдо мешавад. Гоҳе бемор аз дарди дил, гурда ва миён шикоят мекунад. Ҳисси вазнинӣ дар сари дил, оруғ, дамиши шикам, дилбеҳузурӣ низ аз аломати Гастроптоз мебошанд. Гастроптозро бо роҳи рентгеноскопӣ ташхис мекунанд. Ба гастроптоз бештар занҳо (баъди 30-солагӣ) гирифтор мешаванд. Барои пешгирӣ ва муолиҷаи гастроптоз машқҳои ҷисмонии махсус, ки мушакҳои шикамро қавӣ мегардонанд, ҳамчунин обшифоӣ муфид аст. Одамони лоғару бетавон бояд хӯроки серғизо истеъмол намоянд, ба истироҳатгоҳу санаторияҳо раванд. Дар давраи ҳомилагӣ ва баъди таваллуд риояи қоидаҳои беҳдошт муҳим аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Рохлов В. С., Сивоглазов В. И. Практикум по анатомии и физиологии человека. М., 1999;
* Азимов А. Популярная анатомия. М., 2004. 

## Сарчашма
*
Гастроскопия

**Га̀строскопи́я** (аз  — «меъда» ва  — «мебинам»); номи аниқтараш — **эзофагогастродуоденоскопия** (**ЭГДС**) — муоинаи девораи даруни меъда ба воситаи асбоби махсус — гастроскоп.

Гастроскоп ба меъда аз даҳону сурхрӯда ворид карда мешавад. Гастроскопияро духтури мутахассис бо мақсади ташхиси бемориҳои меъда (реш, қарҳа — эрозия, илтиҳоб, омос) ва ошкор намудани манбаи хуншорӣ анҷом медиҳад. Гастроскоп найчаи нарм, линза ва чароғак дорад.

## Нигаред низ
* Эндоскопия

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Эндоскопия
Гастростомия

thumb|Гастростома
**Гастростоми́я** (от  — меъда ва  — даҳон, сурох) — як навъ амалиёти ҷарроҳӣ, ки ҳангоми он меъдаро аз девораи пеши шикам сӯрох карда, ба бемор ғизо медиҳанд.

Гастростомия ҳангоми бемории саратон ё сӯхтагӣ, ки ғизо аз сурхрӯда намегузарад, амалӣ мешавад. Гастростомияро соли 1837 ҷарроҳи норвегӣ К. Эгемберг пешниҳод кардааст. Соли 1842 профессор рус В. А. Басов онро дар саг таҷриба кард. 13 ноябри 1849 ҷарроҳи фаронсавӣ Седилло (Sedillot) гастростомияро дар одам роҳандозӣ кард. Феълан зиёда аз 100 тарзу усули гастростомия вуҷуд дорад, вале асосан ду шакли он — усулҳои Витсеп ва Кадер истифода мешаванд. Вақти Гастростомия ба девораи меъда найчаи резинӣ ё силиконӣ дӯхта, як нӯги онро ба даруни меъда медароранд ва нӯги дигарашро аз ҷойи буридаи девораи шикам берун меоранд. Рӯзҳои аввал барои аз сӯрох набаромадани найча он бо тасма ё лейкопластир устувор карда мешавад. Ба бемор баъди ду рӯзи ҷарроҳӣ ғизо медиҳанд. Бо ин мақсад ба нӯги найча қиф гузошта, ба он баъди ҳар 2-3 соат 100—150 мл ғизои обакӣ мерезанд. Ба беморони беҳолу табоҳгашта ҳамон замон баъди гастростомия метавон омехтаю маҳлулҳои ғизоиро қатра-қатра (75-100 қатра/дақ.) фиристод. Баъди 5-7 шаборӯз миқдори ғизои рақиқ ё шавламонандро то 400—500 мл (рӯзе 4-5 бор) мерасонанд. Баъди анҷоми тағзия қифро мегиранд, найчаро дуқат карда мебанданд. Ҳангоми чиркин шудани найча онро шустан мумкин аст. Дар ҳолати беҷо шудааш найчаро тоза карда, дар об меҷӯшонанд ва равғани вазелин ё ванилин молида боэҳтиёт ба сӯрохи меъда (5-6 см) равон месозанд. Ба пӯсти атрофи сӯрох марҳами руҳ молида мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Черноусов А. Ф., Богопольский П. М., Курбанов Ф. С. Хирургия пищевода; Руководство для врачей. М., 2000;
* Топографическая анатомия и оперативная хирургия. М., 2007

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷарроҳии қафаси сина
Шаҳристони Шоҳиншаҳр ва Мийме

**Шаҳристони Шоҳиншаҳр ва Мийме** ( ) - шаҳристон дар  Устони Исфаҳони Эрон аст. Пойтахти шаҳристон, Шоҳиншаҳр аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолӣ дар ин шаҳр 182,394 нафар дар 49264 оила  буд.  Шаҳристон ба ду бахш тақсим мешавад: Бахши марказӣ ва бахши Мийме.  Шаҳристон дорои шаш шаҳр: Шоҳиншаҳр, Мийме, Вазван, Газ, Гургоб ва ... . 

## Нигаред
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Атласи Гиташенаси Устонҳои Эрон] ( *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Атласи]*  *[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Гиташенаси Устонҳои Эрон]*)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Шоҳиншаҳр ва Мийме
Гурӯҳ:шаҳристонҳои Устони Исфаҳон
Шаҳристони Аран ва Бидгул

**Аран ва Бидгул** (     ҳамчунин ба забони румӣ чун **Ārān VA Bīdgol** ва **Ārān-o-Bīd Gol** аст) - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Орон ва Бидгул дар устони Исфаҳони  Эрон аст. Дар барӯйхатгирии аҳолии соли 2006, шумораи аҳолии он 55,551 нафар, дар 15,556 оила буд.  Ин яке аз шаҳрҳои биёбони бостонии вилоят, дар наздикии Кашан (тақрибан 5  км  аст). 

Aran (форсӣ: آران, ҳамчунин **Ārān** ва **Arūn** ) Тавре аз номи худ бармеояд, ин ду шаҳри омехтаи  аҳолинишин (инчунин Бидгул), ки собиқ алоҳида буданд,   

## Таърих

## Ҷуғрофия ва саноат

## Ҷойгоҳҳои туристӣ

## Нигоришот

Акс:تصاویر کویر مرنجاب در حوالی شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان 02.jpg|Биёбони Аран ва Бидгол 
Акс:تصاویر کویر مرنجاب در حوالی شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان 19.jpg|Aran va bidgol намак кӯли 
Акс:Aran va bidgol desert scenery.jpg|  Манзараи биёбони Aran va bidgol ҷозибаи сайёҳӣ мебошад 


## Инчунин нигаред

* Эрон 
* Кошон 
* Устони Исфаҳон 
* Таърихи Эрон 

## Адабиёт
Ободе Ташк

**Ободе Ташк** ( , инчунин ба забони румӣ чун **Ābādeh Ţashk**, **ābādeh-ye Ţashk**, **Abadeh-i-** **Tashk** ва **Ābadeh-ye Ţashk** ; низ **Ţashk** ва **Ābādī-ye Tashk)** маълум аст. — шаҳр ва маркази  Шаҳристони Ободи Ташк дар Шаҳристони Найрези, Устони Форси, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи он 6,213 нафар дар 1,614 оила будааст.  

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Масири

**Масири** (форсӣ: مصيرئ, инчунин ба маънои Maşīrī дар забони румӣ маълум аст)  шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Рустам дар Устони Форси, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 5,365 нафар дар 1,178 оила буд. 

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Давлатобод (Исфаҳон)

**Давлатобод** (  ) - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Бархувор, дарУстони Исфаҳони, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 33,941 нафар, дар 8,661 оила буд.  

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Буйин ва Миёндашт

**Буйин ва Миёндашт** (  ) - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Буйин ва Миёндашт дар Устони Исфаҳони, Эрон аст, асосан аз ҷониби аҳолии Гурҷистони Эрон, ки ба Забони гурҷӣ маълум ҳамчун (**Toreli**)  гуфтугӯй мекунанд. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 9,933 нафар дар 2537 оила буд.  

Шаҳр дар ибтидо аз ду шаҳракҳои хурдтари алоҳида - **Буйин** ва **Миёндашт** иборат буд. 

**Буйин**, **Миёндашт**  ва **Шешҷаван** ҳамчун бахшҳои шаҳр  (Шешҷаван то соли 1998 деҳа буд) ба он шомил шудаанд  

## Нигористон

Акс:Buin va Miandasht.jpg||
Акс:Buin va Miandasht 02.jpg||


## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гулпоягон

**Гулпоягон** (       ; низ **Shahr-е Golpāyegān** маънояш «Шаҳри **Гулпоягон**») маълум  - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Гулпоягон, Устони Исфаҳони, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 47,849 нафар, дар 14,263 оила буд.  **Гулпоягон**   дар шимолу ғарби Исфаҳон ва    ҷанубу шарқи Арок, дар баландии 1830 м ҷойгир аст. Ҳарорати он байни + 37 ° ва -10&nbsp;°C мерасад. Боришоти миёнаи солонаи он 300 аст &nbsp; мм.

## Замини лола
Таърихан, номи ин шаҳр ҳамчун Vartpadegān, Jorfadeghan, Дарбаяган, Kuhpayegan, ва Golbādagān сабт шудааст. Воситаҳои Golpayegan «қалъа гул» ва «замини лола» (       ). Тибқи Қоидаҳои Аллоҳ Моставфи, шаҳри Голпайегон аз ҷониби духтари Баҳман бо номи Самра сохта шудааст ва инчунин бо номи Хомай Бент Баҳман бо забони форсӣ шинохта шудааст.

## Ёдгориҳои таърихӣ
мини|Golpayegan рокарт
[алт=Gouged Stronghold|мини|Гулпоягон, [Устони Исфаҳон, Эрон ]]

## Манбаъҳо
* Giunashvili, Jemshid (2016). "ГОРГИЖАНИДЗЕ, ПАРСАДАН". Энсиклопедияи Iranica.  
* Пагава, И., Туркия С., Акопян А. (2010), "Нишони даврашакл дар тангаҳои нуқраи ҳокими Сафавӣ, Султан Ҳусейн, аз наъноҳои Ираван", *Маҷаллаи Ҷамъияти* Нумизматии *Шарқӣ* 202

## Пайвандҳо
* 'Ҳамнешине Баҳор: Голпайган (голпайегун) шаҳре лалехайе ваҷгун همنشین بهار: گلپایگان (گلپایکون) ، شهر لاله‌های واژگون  
* Сарбанди Golpayegan 
* Сарбанди Golpayegan. харита 
* Ҳамнешине Бахар   : Голпайеган (видео) 
* Хабарҳо Golpayeganiha 
* Ахбори Golpapress
## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Зарриншаҳр

**Зарриншаҳр** (   , инчунин ба забони румӣ чун  **Zarīn Shahr;** Ҳамчунин **Qal'eh Rīz,** **Rīz-д Lanjān** ва **Rīz)** маълум аст  - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Линҷон, Устони Исфаҳони, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 55,984 нафар, дар 15,154 оила буд.  Он дар ҷанубу ғарби Исфаҳон ҷойгир аст.

## Ном
То солҳои 70-ум Зарриншаҳр бо номи Ризе Ленҷон (ё танҳо Риз барои мардуми маҳаллӣ) маъруф буд. Дар натиҷаи  қабули қарорҳои бюрократӣ номи шаҳр ба Зарриншаҳр тағир ёфт. Маълум нест, ки то кадом андоза бо аҳолии маҳаллӣ дар ин масъала машварат карда шудааст. Ба ҳар ҳол ба назар мерасидад, ки сокинон ӣо ин тағйирот муросо кардаанд, зеро "riz" ба маънои  забони порсӣ хурд аст.

## Ҷуғрофия ва иқлим
Зарриншаҳр дар дашти сераҳолии Заядеҳ Руд (ё дарёи Заядеҳ ), на он қадар дур аз қаторкӯҳҳои Загрос ҷойгир аст. Иқлими он муътадил аст, чор фасли сол мунтазам  ба таври равшан фарқ мекунанд. Шаҳр дар як сол чанд бориши барфро эҳсос мекунад, аммо борон камбориш аст. Тобистон иқлими он гарм аст ва дар баъзе рӯзҳо ҳарорат метавонад 36 дараҷа гарм шавад. Аммо тобистон аз сабаби набудани намӣ ва шабона ҳарорати паст  хеле гуворо аст. Сокинон шабона баъди хӯроки шом, ё баъд аз чойи наҳорӣ соҳили дарё  мераванд.

## Аҳолӣ
Зарриншаҳр тақрибан 55,000 нафар аҳолӣ дорад.  Ду гурӯҳи асосӣ форсҳо мебошанд, ки ҳадди аққал аз асри XII мелодӣ зиндагӣ макардаанд ва туркҳои озарӣ, дар асри XVII аз ҷониби ҳокимони Сафавӣ маҷбур буданд дар Риз қарор гиранд.

Дар 30 соли охир мардум аз қисматҳои мухталифи Эрон ба Зарриншаҳр барои кор кардан дар фабрикаи пӯлодгудозӣ (Зобе оҳан) кӯчиданд. Гурӯҳи ягонаи муҳоҷирон аз Бахтиёриҳо аз устони ҳамсояи Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ мебошанд. Дуюмин гуруҳи бузургтарин аз Устони Хӯзистон пас аз оғози ҷанги Эрон ва Ироқ дар соли 1980 кӯчидаанд. Аксари ин қавмҳо дар бошишгоҳҳои муҳоҷирин, воқеъ берун аз шаҳр, ҷойгир шуданд ва аксарияти онҳо пас аз оташбас ба хона баргаштанд. 
Акс:سفال قدیمی زرین شهر.jpg||


## Варзиш
Зарриншаҳр дастаҳои гӯштини юнонӣ ва румӣ дорад, ки дар сатҳи миллӣ рақобатпазиранд.

## Нигораҳо
Табиати Зарриншаҳр 

Акс:طبیعت ریز.JPG||
Акс:طبیعت ریز1.JPG||
Акс:طبیعت ریز2.jpg||
Акс:طبیعت ریز3.jpg||
Акс:طبیعت ریز4.jpg||
Акс:طبیعت ریز5.jpg||
Акс:طبیعت ریز6.jpg||
Акс:طبیعت ریز7.jpg||


## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Тирон

**Тирон** ( , инчунин ба забони румӣ чун  **Tīrān**; Ҳамчунин  **Tihrān** ва **Tirūn** маълуманд) - шаҳри ва пойтахти Шаҳристони Тирон ва Карван, Устони Исфаҳони, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 15,673 нафар, дар 4,431 оила буд.  

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Чодигон

**Чодигон** (  , инчунин ба забони румӣ чун  **Chādegān** ва **Chādgān;** низ **Chadgūn** ва **Chadūgān)** маълум аст  -  шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Чодигон, дар ғарби Устони Исфаҳони, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 7,037 нафар, дар 1,872 оила буд.

## Сарбанд ва обанбор
Обанбори Чодигон дар дарёи Заяндех Руд калонтарин дар устони Исфаҳон мебошад. Он соли 1972 дар асоси Сарбанди Заядеҳ таъсис ёфтааст. Сарбанди мазкур дар ибтидои ҳукмронии Шоҳ Аббос, сипас бо номи Шоҳ Аббоси I, подшоҳи бонуфузи сулолаи Сафавӣ номида шуда буд, аммо он пас аз инқилоби исломӣ дар Эрон дар соли 1979 ба Заядеҳ иваз карда шуд. Аз соли 1972, обанбори Чодигон ба пешгирии обхезии мавсимии дарёи Заядеҳ кумак мекард.

## Сарчашмаҳо
* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Шоҳиншаҳр

**Шоҳиншаҳр** ( , инчунин ба забони румӣ чун  **Shāhīn Shahr**) - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Шоҳиншаҳр ва Мийме, Устони Исфаҳони Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 173,329 нафар дар 35,827 оила буд.

Шоҳин ба таври нодуруст ба "фалак", "уқоб" ва дигар паррандагони ваҳшӣ тарҷума шудааст; Аммо, Шоҳин ("Hawk") Шаҳр ("City") бо назардошти ногузории таърихӣ ва пайвастан ба маъмултарин паррандаи ваҳшӣ дар он минтақа ба амал омадааст.

Шаҳр дар байни қаторкӯҳҳои марказии Эрон дар шарқи кӯҳҳои Загрос ҷойгир аст. Он ба ҳисоби миёна 1662 метр баландӣ дорад ва нишебии он 16% мебошад. Он дорои иқлими хушк бо бориши кам. Вақте ки борон меборад, об зуд бухор мешавад, ё ба замин кашида мешавад. Тағирёбии ҳарорат тақрибан то 50 дараҷа гарм аст.

## Таърих
Шаҳр дар миёнаҳои охири солҳои 1960 таъсис ёфтааст, вақте шаш бародар, аз оилаи обрӯманд ва соҳибэҳтиром қарор доданд, ки ба табдил додани хоҷагии масоҳаташ 40 миллион метри мураббаъ (10,000 акр), ки меросашон дода буданд, барои  сарфакортар будан. аз падари онҳо Оғо Муҳаммад Хон Боруманд (Agha Muḥammad Khān Boroumand), бо истифодаи кишоварзӣ ва омезиши манзил ва истифодабарии маҳсулоти кишоварзӣ. Муҳаррикҳои асосии ин тасмим аз наздик будани хоҷагии онҳо ба Исфаҳон, мавҷудияти оби фаровон аз "қанат" ё системаи зеризаминии каналҳо, ки падари онҳо дар тӯли умри худ наҷот ва такмил дода буд ва талабот ба манзили дастрас буд. Бародарони Боруманд ба таъсиси Ширкат (Sherkat Omran Shahin Shahr)  шурӯъ карданд ва бо маблағгузории ибтидоии Бонки "Taavoni Va Tozie" (ҳоло як қисми Бонки "Миллат" ) раванди рушди инфрасохтори шаҳр, аз ҷумла роҳҳо, канализатсия, об ва қувваи барқро оғоз карданд. Бо пешрафт ва рушди корхона таҳти роҳбарии Абдол Ғаффор, Абдол Раҳим, Абдол Карим ва Абдол Рашид Боруманд беш аз 10,000 нафар, аз ҷумла муҳосибон, муҳандисон, меъморон ва коргарон ба кор ҷалб карда шуданд ки ба сохтани беш аз 10,000 манзили дастрас мусоидат кард. ва зиёда аз 50,000 сокинон бо манзил таъмин карда шуданд. Нақшаи генералии шаҳраки васеъшуда барои 300,000 сокинонро Петер Верите яке аз шаҳрсозон ва меъморони байналмилалӣ (мушовирони PDR) таҳия намуд, ки он инчунин дар якчанд мавзеъҳои истиқоматӣ ва як қатор биноҳои ҷамъиятӣ тарҳҳои муфассал омода кардааст.

### Афзоиш

## Шоҳиншаҳри нав
Шоҳиншаҳр бо иншоотҳо ва системаи аълои худ дар Эрон машҳур аст ва дар саросари кишвар дар ҷои 2 қарор дорад, ки бо системаи мактабҳои олидараҷа маълум аст. Айни замон Шоҳинишаҳр бисёр кормандони созмонҳои давлатиро ба монанди Ширкати миллии нафти Эрон ва ташкилотҳои гуногуни таълимӣ дар бар мегирад. Аксарияти сокинони шаҳр аз ҷумлаи синфи миёнадараҷа ҳастанд ва дар як қатор соҳаҳо, аз ҷумла низомӣ, мошинсозӣ, истеҳсоли аэрокайҳонӣ, инчунин дар муассисаҳои  маъмул ва чакана кор мекунанд. Ин шаҳри мухталиф дар Эрон дорои шумораи зиёди муҳоҷирон аст. Сакинони шаҳр, инчунин бо мардуми ғайримусулмонии эронӣ, ба монанди мардуме мебошанд, ки бо эътиқод ба хурофоти Баҳоия ва арманиҳои насли дуввум (масеҳиён) машҳуранд. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон
Шаҳристони Голикаш

**Шаҳристони Голикаш** (     ) - шаҳристон дар  Устони Гулистонони  Эрон аст. Пойтахт шаҳри **Голикаш** аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 57,404 нафарро ташкил дод.  Шаҳристони Голикаш дар соли 2010 аз Шаҳристони Менӯдашт ҷудо карда шуд. Шаҳристон аз ду бахш иборат аст: Ноҳияи марказӣ ва ноҳияи Ловех. Шаҳристон дорои як шаҳр аст: **Голикаш**.

## Адабиёт
OnePlus 7

**OnePlus 7** ва **OnePlus 7 Pro** — Android смартфонҳо, истеҳсол карда мешавад и ширкати OnePlus. Моделҳо буданд эълон кард 14 майи соли 2019. OnePlus 7 Pro аст, аввалин дастгоҳи OnePlus бо сегона пушти камера ва низоми моеъ сардшавии. OnePlus 7 Pro гирифта подоши EISA барои муосир инноватсия 2019-2020. AnTuTu дохил карда шудааст OnePlus 7 Pro дар рейтингҳо абарқудрат смартфонҳо Android дар моҳи ноябри соли 2019. Тибқи иттилои OnePlus буд ва зиед ба фурӯш рафтааст беш аз 1 миллион дастгоҳҳои OnePlus 7 Pro барои як дақиқа баъд аз оғози фурӯши.

## Хусусиятҳои техникӣ

### Камера
Selfie-камера аз ҳам моделҳои 16 Мп. Дар ин ҳолат камера пеши OnePlus 7 Pro пинҳон дар дилгирона ва баргҳо барои суратгирї. Механизми борбардор шумо аз тарафи нигаронида 300 000 мусбат.
Аз ин рӯ, агар корбар аст, хеле зуд-зуд, бо истифода аз аксбардораки барои selfie, дар смартфонҳо пайдо мешавад махсус огоҳӣ.
Камераи асосӣ OnePlus 7 дучанд: 48 Мп + 5 Мп. Дар OnePlus 7 Pro камераи асосӣ сегона: 48 Мп + 16 Мп (кунҷи васеъ) + 8 Мп. Захираи DxOMark", - зикр намуд камера OnePlus 7 Pro дар 111 хол. 118 хол дар таҷҳизоти аккосӣ ва 98 хол аз видео.

### Имконоти

OnePlus 7 ва OnePlus 7 Pro о дар якчанд шакл вобаста ба минтақа фурӯши.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* OnePlus 7 Pro
* OnePlus 7(рус.)

Гурӯҳ:Дастгоҳҳои мобилӣ аз рӯи алифбо
Шаҳристони Голикеш

**Шаҳристони Голикеш** ( ) - шаҳристон дар  Устони Гулистон, воқеъ дар кишвари Эрон аст, ки бар асоси Саршумории маркази омори Эрон дар соли 1395 (2016 мелодӣ), шумораи аҳолии он 63,173 нафар будааст. Маркази ин шаҳристон, шаҳри Голикеш аст.

Шаҳристони Голикеш дар соли 2010 аз Шаҳристони Менӯдашт ҷудо карда шудаст. Шаҳристон аз ду бахш иборат аст: Бахши марказӣ ва бахши Ловеҳ. Шаҳристон дорои як шаҳр аст: Голикеш.
## Нигаред
* اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (*[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]*)
*Феҳристи шаҳристонҳои Эрон
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳристони Голикеш
Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Гулистон
Лағмон (мазмунҳо)

Мазмунҳо:

* Лағмон
* Лағмон (деҳа, н. Кӯлоб)
* Вилояти Лағмон

 
Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Гастроэнтероколит

**Гастроэнтероколит** (аз  — меъда,  — рӯда,  — рӯдаи ғафс) — дар як вақт газак гирифтани меъда ва рӯдаҳои борику ғафс.

Гастроэнтероколити шадид дар натиҷаи сирояти бактерияву вирусҳо, таъсири аллергия, ҳассос будан ба дору ё хӯрок, заҳролудӣ аз филиззоти вазнин, ишқор, кислота, спирт ва доруҳо ба вуҷуд меояд. Бактерияҳо сабабгори асосии гастроэнтероколит мебошанд. Кам шудани туршии шираи меъда, витаминкоҳиш, таҳмили ҷисмонӣ ва суистеъмоли нӯшокиҳои спиртдор ба инкишофи гастроэнтероколит мусоидат мекунанд. Гастроэнтероколит ногаҳон оғоз меёбад. Бемор қай ва сару шикамаш дард мекунад, ҳарорати баданаш баланд, дарунрав ва бемадор мешавад. Баъзан беҳуш гаштани ӯ низ мумкин аст. Дар натиҷаи саривақт табобат накардан Гастроэнтероколити шадид ба гастроэнтероколити музмин табдил ёфта, боиси илтиҳоби меъда (нигар Гастрит), рӯдаи борик (нигар Энтерит) ё рӯдаи ғафс (нигар Колит) мешавад. Ба одамони гирифтори Гастроэнтероколити шадид ёрии таъҷилии духтур ҳатмист.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гаструла

**Га́струла** (, аз  — меъда, батн) — яке аз давраҳои рушди ҷанинии мавҷудоти серҳуҷайра. 

Дар давраи гаструла ҷанин девораи дуқабата (берунӣ — эктодерма, дохилӣ — эндодерма) ва ҷавф (гастротсел) дорад, ки ба тавассути сӯрохӣ — бластопор ба муҳити беруна алоқаманд аст. Сараввал ба таркиби энтодерма ва гоҳе эктодерма маводди баргаки васатӣ — мезодерма низ дохил мешавад. Дар интиҳои гаструлятсия мезодерма ба қабати мустақил ҷудо гашта, девораи ҷанин аз дуқабата ба сеқабата табдил меёбад. Гузариш аз бластула ба гаструла дар ҳайвонот ба тарзи гуногун сурат мегирад. Дар давраи гаструла дар баргакҳои ҷанинӣ баъзе дигаргуниҳо падид меоянд. Ҷанини бисёр ҳайвонот давраи гаструларо дар тухмпарда ё ҷисми модар паси сар мекунад; гаструлаи баъзе ҳидраҳо кирмина буда, ҳаёти озод ба сар мебарад. Баъзан аломатҳои нисбатан умумӣ низ аз ҳамдигар фарқ мекунанд, мас., гаструлаи моҳиҳои устухондор гастротсел ва гаструла-и баъзе рӯдаковокҳо бластопора надорад. Мавҷудияти давраи гаструла-ро дар рушди ҳамаи мавҷудоти серҳуҷайра олимони рус А. О. Ковалевский ва И. И. Мечников кашф карда, бо ҳамин ягонагии пайдоиши ҳайвонотро исбот намудаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷаниншиносӣ
Минёнҳо: Болоравии Гру

**«Минёнҳо: Болоравии Гру»** () — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Minions: The Rise of Gru Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2022
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Мани нафратангез
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Сареъ ва хашмгин (филм, 2001)

«**Сареъ ва хашмгин**» () — як филми ҷиноӣ аст, ки дар он Вин Дизел ва Пол Уокер нақш доранд, ки коргардон Роб Коэн аст. «Сареъ ва хашмгин» қисми аввали силсила ба ҳамин ном аст, ки ба ҷуз аз аввал боз 10 филми дигарро дар бар мегирад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои Original Film
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Гурӯҳ:Сареъ ва хашмгин
Сареъ ва хашмгин 2

«**Сареъ ва хашмгин 2**» ()

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои Original Film
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Гурӯҳ:Сареъ ва хашмгин
Гастрофилёз

**Гастрофилёз** (**Gastrophilosis**; **Гастерофилёз**) —  касалии сироятии ҳайвоноти тоқсум. 

Ангезандааш кирминаҳои ғурмагас аз ҷинси Gastrophilus – G. Intestinalis, G. veterinus, G. hemorrhoidalis, G. pecorum, G. inermis, G. niqricornis, G. magnicornis, G. flavipes. Хусусан G. Intestinalis (ғурмагаси калони меъда), G. veterinus (ғурмагаси рӯдаи дувоздаҳангушта), G. pecorum (алафмагас) хавфнок мебошанд. Ранги ғурмагас зардтоб аст; дарозиаш 10–20 мм; танашро мӯякчаҳо пӯшидаанд. Баданаш аз се қисм – сар, сина ва шикам иборат мебошад. Кирминаҳои гастрофилёз ба ҷавфи даҳон ворид шуда, луобпардаи онро захмнок месозанд, боиси пайдоиши илтиҳоб мешаванд. Дар натиҷа фурӯ бурдани ғизо мушкил мегардад, дар меъдаву рӯда чуқуричаҳои танӯрамонанд падид меоянд, бофтаҳо дурушт ва меъда хуншор мешавад.

Гастрофилёз дар тамоми дунё, аз ҷумла дар Тоҷикистон, дучор меояд. Асосан дар аспу хар ва хачирҳо ба мушоҳида мерасад. Манбаи гастрофилёз ҳайвони касал мебошад. Модинаҳои ғурмагас дар пашми ҳайвонот тухм мегузоранд. Баъди 4–10 рӯз аз тухм кирминаҳо баромада, ба луобпардаи ҷавфи даҳон роҳ меёбанд. Онҳо аз он ҷо тавассути оби даҳон ба луобпардаи меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта мегузаранд ва 9–10 моҳ зиндагӣ мекунанд. Баҳорон бо наҷосат хориҷ гашта, дар хок ба ғунбак (зоча) табдил меёбанд. Барои муолиҷаи гастрофилёз хлорофос, универм ва дигар инсектитсидҳоро истифода мебаранд. Баҳри пешгирии гастрофилёз аспҳоро шабона чарондан лозим аст. Ҳамчунин ҳафтае як бор бо нӯги корди тез аз мӯйи аспҳо тоза кардани тухми гастрофилёз ё бо доруҳои неостамазан, бутокс, протеид, эктотсин–5 ва ратсидол шустани ҳайвонот аҳаммияти бузург дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Практикум по диагностике инвазионных болезней сельскохозяйственных животных. М., 1984;
* Паразитология и инвазионные болезни сельскохозяйственных животных. М., 1990;
* Паразитология и инвазионные болезни животных. М., 2000.	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Касалиҳо аз рӯи алифбо
Гастроэнтерит

**Гастроэнтерит** (аз ,  — «меъда» ва  — «рӯда») — илтиҳоби меъда ва рӯдаи борик.

Гастроэнтерит дар натиҷаи заҳролудӣ аз хӯрок, сирояти бактерияҳо, ошомидани оби бадсифат, бемориҳои грипп, пневмония, сурхакон ва уфунат, заҳролудӣ аз филиззоти вазнин, кислотаҳо, ишқорҳо, доруҳои руҳ ва ғ. рух менамояд. Гастроэнтерит шадид ва музмин мешавад. Беморӣ бисёр вақтҳо ҳамроҳи гастроэнтероколит пайдо мешавад. Гастроэнтеритро бо парҳезу дору табобат мекунанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гатина, Роза Фаттоҳовна

**Гатина Роза Фаттоҳовна** (тав. 8.3.1953, шаҳраки Навободи ноҳияи Ғарм) — кимиёдон, доктори илмҳои кимиё (1994), профессор (1997).

## Зиндагнома
Хатмкардаи УДТ (1974). Омӯзгори омӯзишгоҳи касбҳои техникии № 1 шаҳри Душанбе (1974-78), лаборант, ходими хурди илмӣ ва ходими калони илмии Институти химия (1978-93), сарвари заводи таҷрибавии ҳамин муассиса (1993-96), профессор Институти кимиёи технологии шаҳри Чимкенти Ҷумҳурии Қазоқистон (1996—2000), корманди илмӣ, ҷонишини директор ва директори Институти таҳқиқоти илмии маводди кимиёии шаҳри Қазони Ҷумҳурии Тотористон (аз 2000). Г. оид ба кимиёи гидридҳо, роҳҳои бозёфти гидриди алюминий пажӯҳиш анҷом додааст. Муаллифи зиёда аз 90 китобу мақолаи илмист.

## Осор
* Способ получения гидрида алюминия. Д., 1989;
* Исследование стабилизационных свойств поливинилового спирта//Бутлеровские сообщения, № 3. Т. 20. 2012.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гаттерия

**Гатте́рия**, ё **туата́ра** () — ягона ҷонвари хазандаи қадимӣ.

Ҳамҷинсони гаттерия дар давраи триас (тақр. 225 млн сол қабл) зиндагӣ кардаанд. Мансуби зерсинфи хазандаҳои минқорсар аст. Муҳраҳои аррапушти гаттерия амфитселӣ (аз ду ҷониб фурӯрафта) буда, ду ҷуфт чуқураки чакка ва ду ҷуфт камонаки ҷумҷума дорад. Устухони чоркунҷаи ҷумҷумаи гаттерия беҳаракат аст.

Гаттерия дар дил ҷавфи варидӣ (чун моҳиҳо) дошта, зоҳиран калтакалоси азими калонсару панҷадорро мемонад. Дарозиаш то 76 см. Дар тахтапушт ва думи гаттерия аз пулакчаҳои секунҷа шонаи секунҷаи начандон баланд рӯидааст. Рангаш зарди сабзтоб. Гаттерияҳо то омадани аврупоиҳо дар ҷазираҳои Зеландияи Нав бисёр буданд. Ҳоло фақат дар мамнуъгоҳҳои 13 ҷазирачаи халиҷи Пленти мавҷуданд. Гаттерия дар зери замин то умқи 1 м зиндагӣ мекунад. Ҷонвари шабгард буда, ҳашарот ва дигар ҳайвонҳои бемуҳраро мехӯрад. Моҳи январ ҷуфт шуда, октябр – декабр модинааш 8–15 дона тухм мегузорад. Инкишофи ҷанин 12–15 моҳ давом мекунад. Дар 15–20-солагӣ ба балоғат мерасад. То 100 сол (дар шароити сунъӣ то 50 сол) умр мебинад. Қаблан ақидае роиҷ буд, ки гаттерияҳо фақат як навъ доранд, вале соли 1989 профессор Университети Виктория (Веллингтон) Ч. Догерти дар ҷазираи Бразер навъи дигари он – туатара (S. guntheri)-ро ошкор сохт. Ба Китоби сурхи байналмилалии ҳифзи табиат дохил карда шудааст.
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
Гурӯҳ:Хазандагон
Гаубитса

thumb|right|Ҳаубитсаи 16-дюймӣ, ИМА, соли 1942

**Ҳа́убитса** () — тӯпи артиллерӣ, ки барои оташфишонӣ аз мавқеъҳои пӯшида (таҳти кунҷи то 700) таъйин гардидааст.

## Таърих
Гаубитса садаи XV дар Аврупои Ғарбӣ, миёнаҳои садаи XVI дар Русия пайдо шуда, гафунитса ном доштааст. Дар ҳолатҳои муҳосира артиллерияи қалъаҳоро бо гаубитса мусаллаҳ мекарданд. Аз садаи XVII шурӯъ карда дар майдонҳои ҷанг гаубитсаҳои сабукро истифода мебурданд. Аз миёнаҳои садаи XVIII артиши рус бо гаубитсаи милаш дарозкардашуда — «аспи якшоха» (ҳайвони афсонавӣ) мусаллаҳ гардид. Дар ҷангҳои якум (1914-18) ва дуввуми ҷаҳонӣ (1939-45) ҳамаи артишҳо аз гаубитса васеъ истифода бурданд. Ҳоло артиллерияи артишҳо бо гаубитсаҳои муосир мусаллаҳанд. Қутр (калибр)-и мили гаубитсаи муосир 105—203 мм буда, аз он дар як дақ. ба масофаи 30 км то 10 бор тир холӣ кардан мумкин аст. гаубитса худгард ва кашидабаранда мешавад. Тӯпе, ки хусусияти гаубитсаро дар худ омезиш медиҳад, гаубитса-тӯп ё тӯп-гаубитса ном дорад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Александр Сергеевич Даргомижский

**Александр Сергеевич Даргомижский** (1813-1869), композитори барҷастаи рус. 
## Зиндагинома
Маълумоти мусиқиро дар оилааш гирифтааст, Даргомижский алакай дар солҳои ҷавонӣ ба эҷоди романсҳо ва пиесаҳои созӣ шурӯъ кард. Шиносоӣ бо М. Глинка, ки дар андак вақт ба дӯстӣ мубадал гашт ва фикри ба мусиқӣ ҷиддӣ машғул шуданро пеш овард: ӯ чуқуртар ба омӯхтани назарияи композитсия ва инструментовка машғул шуд. Асари калони аввалини Даргомижский – операи «Эсмералда» буд (дар асоси романи В. Гюго «Собори парижии Марям»), ки соли 1847 дар саҳнаи Театри калони Маскав ба намоиш гузошта шуд.
Қуллаи фаъолияти композитор – операи ӯ «Русалка» (1855) ба ҳисоб мерафт. Асари охирини Даргомижский операи «Меҳмони сангин» (1872), ки нотамом монд ва композитор С. Кюи онро ба итмом расонид ва Н. Римский-Корсаков ин операро инструментовка кард (соли 1872 ба намоиш гузошта шуд). Даргомижский давомдиҳандаи наздиктарин эҷодӣ-ғоявии васияти Глинка дар санъати мусиқии рус ҳисобида мешавад. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони Русия
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XIX
Дирижёр

**Дирижёр** (фр. diriger – идоракунӣ, роҳбарӣ кардан) — мусиқачии баландихтисос, роҳбари коллективи бадеӣ (оркестр, хор, ансамбл ва ғайра).

Нафаре, ки майлу хоҳиши дирижёри оркестри симфонӣ шуданро дорад, мебояд ӯ аввал консерваторияро бо ягон ихтисос (скрипка, композитор, фортепиано, дир.хор ва ғайра) ба итмом расонад ва баъдан синфи дирижёриро аз нав хатм намояд.

Дирижёр хор, ансамбли эстрадӣ ё оркестри созҳои халқӣ, роҳбарии оркестри симфонӣ (опера, балет)-ро уҳда карда наметавонад.
Дирижёр костюми махсус дорад, ки онро «фрак» гӯянд (навъи либоси сиёҳи мардона, ки пеши доманаш кӯтоҳу ақиби доманаш дарозу миёнчок аст). 
Шакли фрак аз намуди болу думи парасту гирифта шудааст. Дар гардан низ ба ҷои галстуки муқарарӣ, галстуки шапаракмонанд («бабочка») мебанданд. Барои он, ки дасти дирижёриро ҳама хуб бинанд, вай дар дасти росташ чӯбчае (30–35 см) аз чӯби бамбук мегирад, ки тарафи дар даст будааш қуббадор ва тарафи нӯгаш борик мешавад.
Дирижёр бояд шунавоии мукаммал, ҳисси ниҳоят баланди ритм, дониши мукаммал дар хусуси имконияту тарзу усули навозиши ҳама созҳои оркестр дошта бошад.

Дирижёри ҳақиқӣ бояд дорои маданияту маърифати баланд бошад ва эҳсосу назокати иҷрои навозандагонро амиқ дарк кунад. Барои мақсади муаллифро ифода кардан, ғояи асарро кушодан, дирижёриро мебояд техникаи хуби дирижёрӣ ва қиёфасозии таъсирбахш дошта бошад. Тавонад тафсири саҳеҳи асари иҷро мешударо кушояд, партитураро озодона хонда тавонад.
Дирижёр вазифаи худро бо ҳаракатҳои мавзун, мулоиму равони дастонаш, бо нишон додани суръату тобишҳои динамикӣ ба навохтан ҳамроҳ шудани гурӯҳҳои оркестр, солистон ва ғ. иҷро мекунад.
Дар гузашта як зумра дирижёрон дар байни санъаткорон маълуму машҳур буданд. Аз ҷумла композиторони бузург ба монанди К. Вебер, Ф. Лист, Ф. Менделсон, Г. Берлиоз, Р. Вагнер, Г. Маллер, Р. Штраус, С. Рахманинов ва дигарон. Ҳунари дирижёрӣ дар охирҳои а. XIX ва нимаи аввали а. XX як зумра **дирижёр**ҳои бомаҳоратро рӯи саҳна овард, ки дар ҷаҳон шинохта шуданд.

## Дирижёрони Тоҷикистон
: дирижиёрони оркестри симфонӣ

* Александр Степанович Ленский
* Анварҷон Шоймурод 
* Берон Меробов 
* Ибодулло Абдуллоев 
* Толиб Шаҳидӣ 
* Урбах Самуил Юлйевич 
* Эдуард Айрапетянс
* Ибодулло Абдуллоев

: дирижёрони оркестри созҳои халқӣ
 
* Ҷӯрахон Обидпур
* Одилҷон Назаров 
* Давлат Қурбонов   
* Мухтор Ашрафӣ
* Аъзам Камолов,  
* Фозил Солиев,  
* Усмон Мадёров,  
* Амон Ҳамдамов

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дирижёрон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Дирижёр