open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уқба ибни Амир ал-Ҷуҳонӣ

**Абу Ҳаммад Уқба ибни Амир ал-Ҷухонӣ** (, ) — ҳаммаслаки Паёмбар Муҳаммад (с.а.в.). Вай дар набард барои Димишқ иштирок карда, ба артиши мусалмонон дар давраи забт шудани Миср ва дар маъракаи зидди Родос фармонравоӣ менамуд. Насаби  **Абу Ҳаммад** ё **Абу Амирро** дошт .

## Зиндагинома
Дар рӯзи кӯчиданӣ пайғамбар Муҳаммад (с.а.с) аз Макка ба Мадина, Уқба ибни Амир гӯсфандони худро дар биёбон мечаронид. Пас аз фаҳмидани омадани Паёмбар (с.а.с), гӯсфандони худро партофт ва фавран ба пешвози ӯ рафт. Муҳаммад (с.а.с)-ро дида, Уқба аз ӯ хоҳиш кард, ки қасам хӯрад ( *[[байъат]]* ) .

Мисли соя, Уқба ба таври бебаҳо пайғамбари Муҳаммадр(с.а.с)-о пайравӣ мекард. Вай аксар вақт дар назди ӯ роҳ мерафт. Аксар вақт Паёмбар ӯ(с.а.с) ро дар пушти худ мешинонд, барои ҳамин Уқба ҳатто лақаби "Савораро" -ро гирифт. Баъзан Муҳаммад д(с.а.с) ар роҳ мефаромад ва ҷояшро ба Уқба медод, ва худ бошад пиёда мерафт .

Бевосита аз Муҳаммад (с.а.с)дониш гирифта,  ӯ қории беҳамтои Қуръон, ва нақлкунандаи ҳадисҳо ( *ровӣ* ) ва олим-фақеҳи дар соҳаи мерос шуд ( *мирос* ). Вай инчунин нависанда, забоншинос ва шоири маъруф буд. То чанде пеш дар масҷиди Уқба ибни Амир (Миср) як дастнависи Қуръони Карим буд. Дар охири дастнавис чунин навишта шуда буд: "Муаллиф Уқба ибни Амир ал-Ҷӯҳонӣ." Ин дастнавис яке аз қадимтарин дастнависҳои маъруфи Қуръон буд, аммо, мутаассифона, ҳоло ин дастнавис гум шудааст .

Вай дар ҷанги Уҳуд ва дигар ҷанги мусалмонон бар зидди мушрикон иштирок кард. Абу Убайд ибни ал-Ҷарроҳ барои далерӣ ва ҷасорате, ки дар вақти забт кардани Димишқ нишон дода шудааст, Уқба ибни Амирро ба фиристодани халифа Умар барои фиристодани хушхабари нави ғалаба сарфароз кард. Дар Димишқ дар минтақаи Баттум зиндагӣ мекард. Дар давраи забт шудани Миср яке аз фармондеҳони лашкари мусалмонон буд. Муавия ибни Абу Суфён ӯро ба вазифаи ҳокими Миср таъйин кард ва дар он ҷо се сол монд . Ӯ дар қаср дар нишеби кӯҳи Қоҳира ал-Муқаттам қарор гирифт. Сипас ӯро фармондеҳи маърака ба ҷазираи Родез фиристоданд .

Чанд муддат вай дар Басра зиндагӣ мекард. Вай дар ҷанги Сиффин дар паҳлӯи Муовия ширкат варзид .

Дар Миср дар соли 678 Уқба ибни Амир ал-Ҷуҳонӣ ба таври марговар бемор шуд. Пеш аз маргаш, ӯ ба фарзандонаш бо насиҳат муроҷиат кард: "Эй фарзандони ман, дар ёд доред, ки ман ба шумо се чизро мерос мегузорам: имон оваред ба ҳадиси Расули Худо, танҳо боэътимодии он; ҳеч гоҳ пул қарз надиҳед, ҳатто агар то нисфатон урён бошед; Шеър нанависед, зеро он дилро аз Қуръон дур мекунад. ” Ӯро дар паҳлӯи ал-Мукаттам дар Қоҳира дафн карданд. Вай ҳамчун мерос зиёда аз ҳафтод камон боқӣ мондааст, ки ҳар кадоме бо тирҳо бо худ фарқ мекарданд .

## Эзоҳ

## Пайвандҳои берунӣ

* 

Гурӯҳ:Зодагонигузаштагони соли 678
Гурӯҳ:Ровиёни ҳадис
Гурӯҳ:Қориҳои Қуръон
Гурӯҳ:Саҳоба
Ҷилл Сент-Ҷон

**Ҷилл Арлин Сент Ҷон** (), тав - **Оппенхайм** ( ; тав. 19 июли соли 1940, Лос-Анҷелес, Калифорния, ИМА) - ҳунарпешаи амрикоӣ ва сароянда . Бо нақши ҳамчун Тиффани Кейс дар филми бондиана Бриллиантҳо ҳамеша (1971) машҳур аст.

## Зиндагинома
Ҷилл Арлен Сент Ҷон (номи ҳақиқиаш *Оппенхайм*) 19 июли соли 1940 дар Лос-Анҷелес (Калифорния, ИМА) дар оилаи ресторатор Эдвард Оппенхайм ва Бетти Оппенхайм таваллуд шудааст (аввал бо насаби Голдберг; 1913-1988).

Дар соли 1951, Ҷилл насабашро аз Оппенхайм ба Сент-Ҷон иваз кард ва дере нагузашта амалиётро барои кашидани нӯги бинӣ бо исрори модараш барои касб кард.

Ҷилл мактаби касбии Пауэрс ва Мактаби касбии Холивудро хатм кард ва дар як вақт ӯ бо Натали Вуд балетро омӯхт.

## Ҳаёти шахсӣ
Дар солҳои 1957-1958 Ҷилл бо Нил Дубин хонадор шуд.

Дар солҳои 1960-1963, Ҷилл бо Лэнсом Ревентлоу хонадор шуд  (1936-1972).

Солҳои 1967-1969 Ҷилл бо мусиқинавоз Ҷек Ҷонс хонадор шуд (тав. 1938).

Аз 26 майи соли 1990, Ҷилл бори чаҳорум аст, ки бо ҳунарманд Роберт Вагнер (соли таваллудаш 1930), ки 8 сол пеш аз тӯйашон мулоқот кардааст, издивоҷ кард.

## Пайвандҳои берунӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1940
Гурӯҳ:Зодагони 19 июл
Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
Гурӯҳ:Сарояндаҳои ИМА
Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳои Австралия ва Уқёнусия

Дар зер феҳристи шаҳрҳои Австралия ва Уқёнусия бо шумораи аҳолиаш зиёда аз як миллион нафар оварда шудааст. Феҳристи аз рӯи тартиби алифбо,  кишварҳо, бо шумораи аҳолӣ, ки миқдораш  ҳазорҳо сокинонро дарбар мегирад дода шудааст .

## Инчунин нигаред
* Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳои Австралия ва Уқёнусия 
* Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳои Аврупо 
* Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳои Амрикои Шимолӣ
* Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳои Осиё
* Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳои Африқо 
* Шаҳрҳои бузургтарини Амрикои Ҷанубӣ 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Австралия ва Уқёнусия
Гурӯҳ:Феҳристи шаҳрҳо-миллионерҳо
Мелбурн

**Мелбурн** (англ. Melbourne Мелбурн / ˈmɛlbə(r)n /, талаффузи маҳаллӣ низ [ˈmælbən, -bn̩]) — дуввумин шаҳри калонтарини Австралия, пойтахти иёлати Виктория, ки дар атрофи соҳили Порт Филлип Бей воқеъ аст. Аҳолии шаҳр бо маҳалҳои атроф тақрибан 4,246,345 нафарро ташкил медиҳад (тахминан дар соли 2013). Мелбурн ҷанубтарин шаҳри-миллионер дар ҷаҳон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд
* 
* Official tourist board site of Melbourne
* Official Tourism Board Melbourne Page — Tourism Australia

## Инҷоро ҳам бингаред
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Мелбурн
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Австралия
Гурӯҳ:Австралия
Брисбен

**Брисбен** (англ. Brisbane Брисбен [ˈbrɪzbən] - шаҳр дар Австралия. Маркази иёлати Квинсленд. Мунисипалитети "Брисбен Сити" -ро таъсис медиҳад. Аҳолӣ тақрибан 2 миллион нафар аст (2016). Дар дохили шаҳри бузург (метрополия) 2,2 миллион нафар зиндагӣ мекунанд (2013). .  Воқеъ дар шарқи Австралия, дар соҳилҳои дарёи Брисбен (аз номи дарё номи шаҳр бармеояд) ва халиҷи Мортон уқёнуси Ором. Иқлим субтропикии намнок аст. Ба қатори сад шаҳрҳои ҷаҳон шомил аст. Брисбани калон 9% ММД-и кишварро истеҳсол мекунад. . 

Бо номи Эденгласси ( Edenglassie ) соли 1825 таъсис ёфтааст. Аз соли 1859 - пойтахти иёлати Квинсленд.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд
* Brisbane City Council — Шӯрои шаҳри Брисбен
* Australia-RU — Брисбен  — шаҳрҳо дар Australia-RU

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Брисбен
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Австралия
Гурӯҳ:Австралия
Перт (Австралия)

**Перт** (    Перт ) бузургтарин шаҳр ва пойтахти иёлоти Ғарби Австралия аст, ки дар ҷанубу ғарбии Австралия дар соҳили уқёнуси Ҳинд ҷойгир аст. Аҳолии шаҳр 2,039,200 нафар аст ( 2015 ). Перт чорумин шаҳри калонтарини Австралия пас аз Сидней, Мелбурн ва Брисбен аст. Перт дар 75 фоизи тамоми иёлоти Ғарбии Австралия ҷойгир аст.

Шаҳр 12 июни соли 1829 аз ҷониби капитан Ҷеймс Стирлинг чанде пас аз ташкили шаҳраки бандарии Фремантл бунёд ёфтааст. Перт афзоиши устуворро нишон медиҳад, ки нисбат ба ҳисоби миёнаи кишвар зудтар аст.

Вақте ки соли 1962  киштии каҳонии «Дӯстӣ 7» ба болои онҳо парвоз кард, тамоми сокинони шаҳр чароғҳоро фурӯзон карданд, ҳамчун «Шаҳри Нурҳо» Перт шуҳрат пайдо кард.

Мувофиқи маълумоти маҷаллаи The Economist, дар соли 2012, Перт дар байни шаҳрҳои бофароғатарини ҷаҳон, ҷойи 9-умро ишғол карда буд . 
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Перт
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Австралия
Гурӯҳ:Австралия
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Кинан ап Маредид

**Кинан ап Маредид** (; соли 1295 ба дор овехта шудааст) — писари Маредид, ҳукмрони Дрислуин. Бародараш, Рис ап Маредид, раиси шӯришӣ солҳои 1283—1291 буд ва 2 июни соли 1292 ба дор овехташудааст. Соли 1924 шӯриш бо роҳбарии Мадоги Гвинедӣ ба амал омад. Кинан яке аз ҳаммаслакони Мадог буд. Кинан дар тасарруфи қасри Буилт ва Кефнллис иштирок мекунад. Соли 1295 Кинан ба даст афтод, ва бп Херефорд равон шуд, ки дар ҳамон ҷо ӯро ба дор овехтанд. Духтараш Гвенллиан бо Грифид Ллойд издивоҷкард.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Thomas Jones (ed.), Brut Y Tywysogyon or Chronicle of the Princes (Peniarth Ms. 20 Version) (Cardiff, 1952).
Кёлн

**Кёлн** (, рип.  Kölle [ˈkœɫə], ) - шаҳр дар Ҷумҳурии федеролии Олмон, дар замини Райн-Вестфалени шимолӣ аст. Шаҳри-миллионии Кёлн чаҳорумин шаҳри сераҳолӣ, сеюмин шаҳри бузург аз ҷиҳати масоҳат, инчунин яке аз марказҳои бузургтарини иқтисодӣ ва фарҳангии кишвари Олмон мебошад. Ғайр аз ин, Кёлн маркази калонтарини сарагломератсияи 10 миллионаи минтақаи Райн-Рур ва маркази 2 миллионаи агломератсияи моносентрикӣ мебошад. "Метрополия дар Райн", аксар вақт Кёлнро ин гуна ном мебаранд, яке аз шаҳрҳои қадимтарини Олмон аст, ки дар тӯли мавҷудияти хеш, шурӯъ аз аҳди Рум дар таърихи Урупо нақши муҳим бозидааст. Кёлн бо маъбади асосии худ - Калисои Кёлн, ки яке аз калисоҳои асосии католикӣ дар Олмон мебошад, машҳур аст.

## Мавқеи ҷуғрофӣ
Кёлн дар поёни дарёи Райн дар Кёлн Бэй ҷойгир аст. Дар шарқи Кёлн кӯҳҳои ба ном баландкӯҳ (Бергишесланд) ва минтақаи кӯҳии Зауэрланд; дар ғарб - Боғи Миллии Вилле; дар ҷанубу ғарб - Эйфел; дар ҷанубу шарқ - кӯҳҳои Райн Слантс воқеъ мебошанд. Нуқтаи баландтарин дар шаҳр - Кёнигсфорст - дар баландии 118 метр ва пасттарин (Чуқурии Ворринген) дар сатҳи 37 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Координатаҳои ҷуғрофии шаҳр 50 ° 55 '60 "шимол ва 6 ° 57 '0" шарқ.

## Иқлим
Кёлн дар минтақаи ҳароратнок ҷойгир аст. Шамолҳои шимолу ғарбӣ дар шаҳр бартарӣ доранд, гоҳ-гоҳ шамолҳои баланд ҷамъ меоянд. Дар фасли зимистон ҳарорат ба 0 ° C мерасад, сардиҳо ҳангоми ҳаракатдиҳии ҳавои хунук аз Скандинавия ва Аврупои Шарқӣ рух медиҳанд. Тобистон дар шаҳр мӯътадил аст. Баҳор хеле сард ва дароз аст, дар тирамоҳ бозгаштҳои гармӣ то ноябр мавҷуданд. Боришоти миёнаи солона 839 мм. 
Акс:Koeln stadtmauer ulrepforte.jpg|Ulrefort 
Акс:Severinstorburg Köln Chlodwigplatz.JPG|Дарвозаи Санкт Северин 
Акс:Bayenturm Köln.JPG|Байентурм 
Акс:Köln eigelsteintorburg.jpg|Дарвозаи Айгелштайн 

Акс:Koeln-Hahnentor.jpg|Дарвозаи Hanentorburg 
Акс:NRW, Cologne - Gereonsmuhlegasse.jpg|Миллион Қаҳрамони Сент 
Акс:Bottmühle in Köln.JPG|Боттмюле


## Панорамаҳои шаҳр

## Эзоҳ

## Пайвандҳои берунӣ

* Сомонаи расмии шаҳри Кёлн 
* Маълумот ва чорабиниҳо дар Кёлн 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Райн-Вестфалени Шимолӣ
Гурӯҳ:Шаҳрҳо дар соҳили Райн
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Кёлн
Майдони Қаробоев

**Майдони Қаробоев** — майдонест дар шаҳри Душанбе. Он дар паҳлӯи хиёбони Неъмат Қаробоев (аз ҳамин тараф ба ҷануб меравад) ва хиёбони Саъдӣ Шерозӣ, ки аз шарқ ба ғарб мегузарад, ҷойгир аст.

## Хусусият
Дар майдон инҳо ҷойгиранд: бинои Сирки давлатии Тоҷикистон (кунҷи ҷанубу шарқии майдон), Суди ҷумҳуриявӣ (кунҷи ҷанубу ғарб) ва бинои васеи Тоҷикагроинвестбонк, ки хиёбони Неъмат Қаробоевро бо меҳвари худ мепӯшонанд. Дар марказ, дар меҳвари хиёбони Неъмат Қаробоев, дар мобайни минтақаи васеи кабудизоркунии қолинҳо, таркиби динамикии се андозаии қабатҳои металлии амудӣ бо глобус ҷойгир карда шудааст, ки дар он камар бо навиштаҷоти таблиғӣ ҷой гирифтааст. Тамоми таркиб аз ҷониби соати (дуввуми шаҳр дар канори ҷануб) аз рӯи тайёраҳои ҳаҷми мукааб анҷом дода мешавад.

## Таърих
Ин майдон дар солҳои 1970-ум, пас аз сохтмони хиёбони Неъмат Қаробоев таъсис дода шудааст.

## Нигаред низ
* Хиёбони Неъмат Қаробоев

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Салия Мамадҷонова, Рустам Муқимов . Меъморӣ ва рушди шаҳрдории Душанбе (таърих, назария ва амалия). — Душанбе, 2008, саҳ. 289 нест.

Гурӯҳ:Майдонҳои Душанбе
Штуттгарт

**Штуттгарт** (  Штуттгарт [ˈʃtʊtɡaʁt],  Stutengarten - "боғи аспҳо") - шаҳр дар Олмон, маркази маъмурии замини Баден-Вӯрттемберг, яке аз марказҳои муҳимтарини саноатӣ дар Олмон ва инчунин як маркази муҳими фарҳангист. Тақрибан 635 ҳазор нафар дар Штуттгарт (декабри соли 2016) умр ба сар мебаранд, шаҳр аз ин нишондиҳанда дар ҷои шашум дар кишвар қарор дорад .

Штуттгарт дар дарёи Неккар дар водии серҳосил ҷойгир аст, ки дар байни аҳолии маҳаллӣ бо номи "дегхонаи Штуттгарт" машҳур аст. Он як соата роҳ аз Алби Шваб ва Швартсвалд ҷойгир мебошад. Шаҳр ва агломератсияи шаҳрӣ (5,3 миллион)  дар топ-20 мегаполисҳои Урупо аз рӯи ММД дохил мешаванд; Ширкати байналмилалии машваратӣ «Mercer» Штуттгартро дар ҷои 21-ум дар рӯйхати беҳтарин шаҳрҳои барои сифати зиндагӣ дар соли 2015 , ва агентии инноватсионии 2thinknow бошад дар ҷои 24-ум дар дунё аз миёни 442 шаҳрҳо дар соли 2014 гузоштанд.

Аз нимаи ҳазорсолаи 6 пеш аз мелод, минтақаи Штуттгарт минтақаи муҳими кишоварзӣ буд ва макони зисти як қатор фарҳангҳо буд, ки замини бойи водии Неккарро истифода мекарданд. Соли 83 милодӣ империяи Рум ин минтақаро забт кард ва каструми азиме наздикт  сохт, ки онро минтақаи аз ҳама муҳим маркази минтақавӣ барои якчанд асрҳо гардонид. Штуттгарт соли 950 аз ҷониби герсог Скабиан Людолф таъсис ёфтааст, ки дар ҷойи ҳозираи шаҳр аспхонаи ҷангӣ сохт. 
мини|Системаи нақлиёти Штуттгарт
мини|Истгоҳи асосӣ дар Штуттгарт

## Одамони машҳур
* Готтлиб Даймлер: Вай дар Штуттгарт таҳсил кардааст (1857 – 1862)
* Отто Ҳӯлдер: Вай дар Штуттгарт таваллуд шудааст (1859)
* Георг Вилҳелм Фридрих Ҳегел: Вай дар Штуттгарт таваллуд шудааст (1770)

## Пайвандҳо
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Баден-Вӯрттемберг

## Пайвандҳои берунӣ

* Сомонаи расмии шаҳри Штуттгарт   )   ) 
* Ҳикояи Филокартикии Штуттгарт   ) 
* Портали русизабони Штуттгарт    )
Шарлоттенбург-Вилмерсдорф

**Шарлоттенбург-Вилмерсдорф**  () - ҳавзаи маъмурии (шаҳристони) Берлин. Он соли 2001 дар ҷараёни ислоҳоти маъмурӣ дар натиҷаи муттаҳидшавии шаҳрҳои собиқ Шарлоттенбург ва Вилмерсдорф таъсис ёфтааст. 

Сардори кунунии ҳавза Рейнхард Науманн , узви Ҳизби сотсиал-демократии Олмон аст . 

## Ноҳияҳои маъмурии дохили ҳавза
мини|190x190пкс| Воҳиди маъмурии ҳавза

* Ҳавзаи собиқ Шарлоттенбург 
** Шарлоттенбург 
** Шарлоттенбург-Норд 
** Вестэнд 
* Ҳавзаи собиқ Вилмерсдорф 
** Вилмерсдорф
** Груневалд
** Халензе
** Шмаргендорф

## Ҷойҳои ҷалбкунанда

* Мессе Берлин
* Варзишгоҳи Олимпӣ (Берлин)
* Валдбюне
* Майфелд (Берлин) 
* Бурҷи радиои Берлин
* Маркази Конгресси Байналмилалии Берлин 
* Қасри Шарлоттенбург
* Боғи Вилмерсдорф

## Демография

## Эзоҳ

## Пайвандҳои берунӣ

Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шарлоттенбург-Вилмерсдорф
Гурӯҳ:Ҳавзаҳои маъмурии Берлин
Шарлоттенбург (ноҳияи Берлин)

**Шарлоттенбург** () - ноҳия воқеъ дар ғарби Берлин аст, ки дар як қисми ҳавзаи маъмурии Шарлоттенбург-Вилмерсдорф аст. Нуқтаи марказии шаҳр шаҳри таърихии Шарлоттенбург аст, ки дар соли 1705 таъсис ёфтааст.

## Таърих
Шаҳри Шарлоттенбург соли 1705 таъсис ёфтааст. Дар соли 1920, бо ташкили Берлини Бузург, Шарлоттенбург ба пойтахти Олмон ҳамчун Шаҳристони Шарлоттенбург ҳамроҳ карда шуд. Соли 2001 дар Берлин ислоҳоти маъмурӣ барои кам кардани шумораи шаҳрҳо гузаронида шуд, ки дар натиҷа Шаҳристони Шарлоттенбург бо Шаҳристони Вилмерсдорф ба ноҳияи васеъшудаи Шарлоттенбург-Вилмдорсдорф муттаҳид карда шуд. Ҳавзаҳои собиқ ( ) мақоми ноҳияро (  ) ҳамчун як қисми қаламравҳои васеъ гирифтаанд. Дар соли 2004, роҳбарияти ҳавзаи Шарлоттенбург-Вилмерсдорф тасмим гирифт, ки ин ду ноҳияро ба ноҳияҳои хурд тақсим кунад. Дар натиҷа, ноҳияи қаблӣ ва сипас ноҳияи Шарлоттенбург ба минтақаҳои Шарлоттенбург (маркази таърихии шаҳри куҳна), Шарлоттенбург-Норд ва Берлин-Вестенд тақсим карда шуд.

## Маконҳо барои сайр

Berlin - Schloss Charlottenburg Süd-Portal.jpg|Қасри Шарлоттенбург 
Charlottenburg Otto-Suhr-Allee Rathaus.jpg|Шарлоттенбург Сити Холл 
Акс:Stülerbau Sammlung Berggruen.jpg|Осорхонаи Berggruen 
2015-03-19 Berlin Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche 01 anagoria.JPG|Калисои ёдбудии Қайзер Вилҳелм 
Акс:Prinz-Albrecht-von-Preussen-Denkmal (Berlin) 04.jpg|Ёдгории Шоҳзода Албрехти Пруссия 
Акс:Denkmal Adenauer Adenauerplatz Berlin 2.jpg|Монумент ба Конрад Аденауэр 


## Аҳолии маҳаллӣ ва истиқоматкунандагон

* Койне, Ирмгард (1905-1982) - нависандаи олмонӣ. 
* Аз 1 майи соли 1931 то вафоти ӯ дар соли 1993 дар хонаи 68 Фасаненстрасте, раққоси балет, хореограф ва муаллим Татяна Гзовская зиндагӣ мекард. Дар ин ҷо "Мактаби рақси саҳна"-и вай ҷойгир буд. Дар айни замон лавҳаи ёдгорӣ дар болои бино ҷойгир аст. 
* Дернбург, Ҳенри (1829-1907) - ҳуқуқшиноси шаҳрвандии Олмон, мутахассиси намоёни қонуни Рум, популяризатори машҳури дониши ҳуқуқӣ ва илмӣ. Омӯзгор. Солҳои 1884-1885 ректори Донишгоҳи Берлин. Сиёсатмадор. 
* Мейнхолд, Вилгелм (1797-1851) - нависандаи олмонӣ.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои берунӣ

* 300 Jahre Шарлоттенбург дар 12 Kapiteln   )
*

Гурӯҳ:Шарлоттенбург-Вилмерсдорф
Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Берлин
Гурӯҳ:Шарлоттенбург (ноҳияи Берлин)
Зак Кинг

**Зак Кинг** (, 4 феврали 1990, Портленд, Орегон) — тадвингари филм ва ҳунарпешаи аҳли Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, ки ба туфайли наворҳои видеоии кутоҳ дар Vine ва YouTube машҳур шудааст.

## Зиндагинома
Зак Кинг 4 феврали 1990 дар Портленд, иёлати Орегон ба дунё омада, ҳамонҷо бузург шудааст ва ҳамакнун дар Лос-Анҷелес сокин аст. Ӯ бештар барои шӯъбадабозиҳои видеоияш машҳур аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Профили FinalCutKing дар YouTube
* Zach King дар Vine

Гурӯҳ:Видеоблогерҳои ИМА
Хиёбони Саъдӣ Шерозӣ

Хиёбони **Саъдии Шерозӣ** (қаблан хиёбони Правда) — хиёбоне дар ноҳияи Сино ва Фирдавсии шаҳри Душанбе. Хиёбони ба номи ифтихори Саъдии Шерозӣ гузошта шудааст.

## Маълумоти умумӣ
Хиёбон дар чорроҳа бо кӯчаҳои Шевченко, Айнӣ ва Назаршоев дар ёдгории Ҷанги Бузурги Ватанӣ оғоз меёбад ва пас аз он ба самти шарқ меравад. Он дар чорроҳа бо хиёбони Ҷаббор Расулов ба итмом мерасад. Хиёбон бузургтарин артерияи нақлиётӣ, ки қисмҳои шарқ ва ғарби шаҳрро мепайвандад.

Хиёбон як қисми сарҳади байни ноҳияҳои Сино (шимол) ва Фирдавсӣ (ҷануб) мебошад.

Дар чорроҳа бо кӯчаи Карин Манн болои хиёбон, як роҳи оҳан мавҷуд аст, ки соли 2017 барқарор карда шудааст . Инчунин, хиёбон аз дарёи Варзоб (Душанбинка) дар чорроҳа дар хиёбони Ҳофизи Шерозӣ (соҳили чап) ва болои кӯчаи Соҳилӣ (соҳили рост) мегузарад. 

## Таърих
Дар замони Иттиҳоди Шӯравӣ хиёбон хиёбони Правда номида мешуд .

Дар аввали солҳои 1980-ум, таҷрибаи сохтмони бисёрқабатаи манзил дар Душанбе хусусияти ҷузъҳои муҳити зистро дар шакли организмҳои азими меъморӣ ба даст овард, ки ин дар маҳаллаи 12-ум дар хиёбони Саъдии Шерозӣ ва хиёбони Абӯалӣ ибни Сино (иттифоқҳои касаба) зоҳир шуд . Ҳама хонаҳо дар ин маҳалла аз рӯи тарҳҳои меъмори А. Подопригор сохта шуданд. Баландсозӣ ва сохтмони унсурҳои биноҳои 12-ошёна бо усули меъморони Арманистон таҳия ва аз ҷониби А. Подопригора пешниҳод карда шудааст . Ҳамин тариқ, дар солҳои 1981—1984, дар Душанбе аввалин хонаҳои бисёрошёнаи дувоздаҳошёнадори қаблӣ сохта шуда буданд . Маҳаллаи 12-уми пойтахт, ки чанд сол боз сохта мешавад, ба яке аз лоиҳаҳои зебо ва ҷолиб барои сохтмони манзил барои сокинони Душанбе табдил ёфтааст .

## Сохтмону муассисаҳо
мини| Хиёбони Сирк

* Сирки давлатии Тоҷикистон
* Шарқи Озод
* ТВ Шаҳнавоз
* ҶСК Насоҷии тоҷик

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Салия Мамадҷонова, Рустам Муқимов. Меъморӣ ва рушди шаҳрдории Душанбе (таърих, назария ва амалия). — Душанбе, 2008.

Гурӯҳ:Хиёбонҳои Душанбе
Гурӯҳ:Кӯчаҳо аз рӯи алифбо
Врангел, Пётр Николаевич

**Врангел Пётр Николаевич** (15.8.1878 — 25.4.1928, Брюссел) — сарлашкари рус, роҳбари ҳаракати мухолифини ҳокимияти Шӯравӣ дар ҷануби Русия, генерал-лейтенант (1918).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишкадаи кӯҳии Санкт-Петербург, Академияи Ситоди генералӣ (1910) ва Мактаби афсарони савора (1911), дар ҷанги русу ҷопон (1904—1905) иштирок дошт. Дар Ҷанги якуми ҷаҳон (1914-18) фармондеҳи полки казакҳои савора, бригада, дивизия ва корпуси аскарони савора буд. Аз ҳодисаҳои феврали 1917 хушнуд набуд. Баъди Инқилоби Октябр ба Қрим рафт. Аз сентябри 1918 дар артиши ихтиёриён фармондеҳи дивизия ва баъдан корпуси аскарони савора, аз январи 1919 фармондеҳи артиши ихтиёрии Қувваҳои мусаллаҳи ҷануби Русия. Лашкари Врангел январи 1919 Артиши Сурхро аз Қафқози Шимолӣ ба ақибнишинӣ маҷбур сохта, моҳи июн шаҳри Волгоградро ишғол намуд. Бо сабаби сар задани ихтилоф бо А. И. Деникин (январи 1920) Врангел аз вазифааш сабукдӯш шуда, ба Истанбул рафт. Аз 4.4.1920 бо исрори намояндагони Антанта Врангел сарфармондеҳи Қувваҳои мусаллаҳи ҷануби Русия таъйин шуда, ҳукумати Ҷануби Русияро таъсис дод. Дар охири соли 1920 Артиши сурхи болшевикон Врангелро дар Таврияи Шимолӣ ва Қрим шикаст дод. Врангел ноябри 1920 артиши 80-ҳазорнафараашро аввал ба Туркия, баъд ба Булғория ва Югославия интиқол дод. Соли 1924 Иттифоқи умумиҳарбии русро дар Порис таъсис дод. Соли 1926 ба Белгия кӯчида, 25 апрели 1928 дар шаҳри Брюссел аз бемории сил вафот кард.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Паламарчук П. Крестный путь белой армии черного барона.//Родина, № 11, 1994;
* Карпенко В. В., Карпенко С. В. Врангель в Крыму. М., 1995.

## Сарчашма
*
Фердинанд Врангел

**Фердина́нд Петро́вич Вра́нгел** (*Фёдор Петрович Врангел*; ; Фердинанд Фридрих Георг Людвиг фон Врангел; 29 декабри 1796 [9 январи 1797], Псков — 25 майи [6 июни] 1870, Дерпт) — баҳрнаварди рус, адмирал, узви фахрии АИ Петербург (1855). Яке аз асосгузорони Ҷамъияти ҷуғрофиёии рус (1845).

## Зиндагинома
Корпуси баҳриро хатм кардааст (1815). Солҳои 1817-19 дар сайёҳати гирдиҷаҳонии В. М. Головин (дар киштии «Камчатка») иштирок дошт. Солҳои 1820 −24 барои таҳқиқи заминҳои Шимол ба отряди экспедитсионии Колима сардорӣ кард. Экспедитсия доир ба яхҳо, геомагнетизм ва иқлим таҳқиқоти пурарзиш анҷом дода, дар бораи сарватҳои табиӣ ва сокинони ин маҳалҳо маълумот гирд овард. Солҳои 1825-27 сардори экспедитсияи гирдиҷаҳонии рус дар киштии «Кроткий», 1825 −35 сарҳокими муҳоҷирони рус дар Амрико, 1840-49 директори ширкати Руссияю Амрико, 1854-55 директори Департаменти ҷуғрофиё, 1855-57 сардори Вазорати баҳрӣ. Аз соли 1857 узви Шӯрои давлатӣ. Муаллифи китоби «Саёҳати соҳилҳои шимолии Сибир ва баҳри Яхбаста» ва якчанд асар дар бораи халқҳои шимолу ғарби Амрико. Ҷазираи Врангел дар Зеландияи Нав, халиҷ ва димоға дар ҷазираҳои Алеут, димоға дар баҳри Охота ба номи Врангел гузошта шудаанд.

## Осор
* Путешествие по северным берегам Сибирии и по Ледовитому морю. СПб, 18 (1).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2007.

## Сарчашма
*
Ҷазираи Врангел

**Врангел** — ҷазира дар Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ, дар сарҳадди баҳрҳои Сибири Шарқӣ ва Чукот.

Аз материк ба воситаи гулӯгоҳи Лонг ҷудо аст. Масоҳаташ тақр. 7300 км², дарозиаш 150 км, бараш 70 км, баландиаш то 1096 м. Кӯлҳои хурд бисёранд. Соҳилҳояш паст, кӯлҳо ва забонаҳои регӣ дорад. Асосан аз филлитҳо, варақсангҳои кристаллӣ, граниту гнейсҳо иборат аст. Иқлимаш сард. Ҳарорати миёнаи январ аз −21,30 то −23,30°С. Тобистонаш кӯтоҳу салқин, ҳарорати миёнаи июл 2-2,5°С. Ҷазира тамоми сол дар иҳотаи яхҳост. Дар кӯҳҳо пиряхҳои хурд мавҷуданд. Набототаш тундрагӣ. Аз ҳайвонҳо: леминг, рӯбоҳи шимолӣ ва аз парандаҳо ғоз, кайра ва ғ. вомехӯранд. Дар ҳудуди Врангел мамнуъгоҳи Ҷазираи Врангел мавҷуд аст, ки ба Феҳристи Мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дохил карда шудааст. Ба ҷазира номи баҳрнаварди рус Ф. П. Врангел дода шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ушаков Г. А., Остров метелей (Остров Врангеля): По нехоженой земле. М., 1890;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2007.

## Сарчашма
*
Зигмунт Вроблевский

**Зигму́нд Флоре́нтий Анто́нович Врубле́вский** (, , Гродно— , Краков, Лаҳистон) — и лаҳистонӣ, узви вобастаи АИ Краков (1880).

## Зиндагинома
Дар Донишгоҳи Киев таҳсил намудааст. Барои иштирок дар Шӯриши Лаҳистон (1863-64) ба Томск бадарға шуд. Соли 1869 ба Варшава баргашт. Аз соли 1882 профессор Донишгоҳи Краков. Дар соҳаи диффузияи газҳо дар қисмҳои моеъ ва сахт, моеъгардонии газҳо таҳқиқот анҷом додааст. Соли 1883 якҷо бо К. Олшевский бори нахуст оксигени моеъро ҳосил кард. Бо истифода аз оксигени моеъ нитрогени моеъ ва оксиди карбонро ҳосил кард, ҳарорати буҳронии оксиди карбон (1883), оксиген ва нитрогенро муайян намуд (1885-88). Вроблевский ҳангоми таркиши таҷҳизоти таҷриба ба таври фоҷиавӣ ҳалок шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ламанский С., Вроблевский С. А. Журнал Русского физико-химического общества. Физический отдел, 1888,т. 20.

## Сарчашма
*
Михаил Врубел

**Врубел Михаил Александрович** () — рассом ва графики рус, ки эҷодиёташ дар санъати рассомии миллӣ нуқтаи баландтарини символизм ва модерн буд. Хатмкардаи АР Русия.

## Зиндагинома
Шогирди П. П. Чистяков (1880-84), дарси акварелро аз И. Е. Репин гирифтааст. Таъсири И. К. Айвазовский, В. М. Васнетсов, инчунин прерафаэлитҳо ва М. Фортуниро эҳсос менамуд. Услуби комили ӯ ҳангоми фаъолияташ дар Киев ташаккул ёфт (1884-89). В. дар ин давра фармоишҳои калисоро иҷро карда, ба уқнумнигории масеҳӣ хусусияти асабоният ва изтироб мебахшид («Бибӣ Марям бо тифл» ва дигар асарҳояш барои калисои Кирилл (1884), ангораи нақшунигорҳои калисои ҷомеи Владимир (1887). Дар маҳфили бадеии Абрамсев ширкат намуда, солҳои 1891—1900 фаъолона ба санъати ороиши бадеии саҳна, пайкарасозии кулолӣ ва ороиши маснуот дар рӯҳияи асотирию фолклорӣ машғул шуд. Дар байни мусаввараҳо ва намояҳои ӯ («Малика Греза», 1896; сурати С. И. Мамонтов, 1897; «Малика-қу», «Ёс», ҳар ду 1900 ва ғайра), бахусус, тасвирҳои «Шайтон» (1890) ва «Шайтони мардуд» (1902), ки ба қавли В. «фоҷиаи рӯҳи беқарори инсон»-ро таҷассум менамоянд, фарқ мекунанд. Аз соли 1902 ба бемории рӯҳӣ ва ҷисмонӣ гирифтор шуд, лекин дар даҳсолаи охир низ як силсила асарҳои мукаммал офарид («Марворид», 1904 ва ғайра). Дар ташаккули модернизми рус таъсири бузург гузошт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Врубель. Переписка. Вспоминания о художнике. 2 узд., Л., 1976;
* Суздалев П. К. Врубель. М., 1991;
* Алпатов М., Анисимов Г. Живописное мастерство Врубелья. М., 2000;
* Алленов М. М. М. Врубель. М., 2001;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2007.

## Сарчашма
*
Ҷорҷтаун

**Ҷорҷтаун** () — пойтахти Гайана, маркази бузурги иқтисодӣ ва нақлиётии давлат. Аҳолӣ — 200 500 нафар (2016) Таърихи таъсис — 1781.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷорҷтаун
Гурӯҳ:Гайана
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Вранг (дайри буддоӣ)

**Вранг** — дайри буддоӣ дар шахи соҳили чапи дарёи Врангдара (шохоби рости дарёи Панҷ).

Майдончае, ки дар он Вранг ҷойгир аст, бо девор иҳота шудааст. Таҳдоби деворҳои бинои Вранг аз санг, деворҳояш аз хишти хом бардошта шуда, манораҳо дорад ва дар дохили утоқҳо суффаҳо сохта шудаанд (хишти 42х27х10 см, 28–30–42–42 см, 41х10х9 см). Хиштҳо тамға доранд. Вранг аз паллаи сезинадор (зинаи охирин дар натиҷаи корҳои сохтмонии солҳои охир хароб шудааст) иборат аст. Дар бахши ҷанубӣ, мобайни зинаи дуюм, суффачаи росткунҷа мавҷуд аст. Он пояест, ки дар болояш рӯҳонӣ истода, ниёиш мекард. Рӯҳонӣ ба рӯйи поя аз остонаи нишеби даромадгоҳ боло мешуд. Дар миёни зина ва девори шарқӣ саҳн (ҳавлӣ) ҷойгир шудааст. Дар паҳлуи девори шарқӣ барои сукунати хидматгузорони Вранг утоқҳои суффадор сохта шудаанд, ки чагдон ва анҷомхона (масоҳаташ 10,58–16,12 м2) доранд. Ҳамаи утоқҳои Вранг ба саҳни ҳавлӣ мебароянд, ки санҷадариҳои қадимии чӯбии онҳо боқӣ мондаанд. Даромад ба зина аз ҷониби саҳн аст. Ба дохили Вранг аз ду даромадгоҳ ворид шудан мумкин буд: 1. Аз кунҷи ҷанубу шарқии девори шарқӣ; 2. шимолӣ – дар мобайни девори шимолӣ. Бо дарвозаҳои чӯбӣ баста мешуданд (санҷадариҳо боқӣ мондаанд). Дар қирраҳои девори шимолӣ бурҷҳо сохта шудаанд, ки яке бар пояи секунҷа қарор дорад. Аз баромадгоҳи шимолӣ пайроҳае ба сӯйи чиллахонаҳои дар нишебии ғарбии шах кандашуда мебарад. Ҳангоми ҳафриёт маводди фаровоне ба даст омад, ки бораи омӯзиши зиндагии сокинони Вранг (бунёдаш асрҳои 6–7) имкон фароҳам меорад.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Бубнова М. А. Археологическая карта Горно-Бадахшанской автономной области. Западный Памир (памятники каменного века – ХХ Вранг). Д., 2008. 	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дарҳои буддоӣ
Каракас

**Кара́кас** () — шаҳр дар Венесуэла ва пойтахти он. Аҳолӣ - 1 945 901 наф. (2017). Таърихи таъсис - соли 1567

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Каракас
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Гурӯҳ:Аргентина
Кито

**Кито** () — пойтахт, инчунин маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии Эквадор. Номи шаҳр аз номгузории қабилаи қадимаи *киту* гирифта шудааст. Дуюмин шаҳри сершумортарини кишвар (баъд аз шаҳри Гуаякил)  Эквадор. Соли 1978 Кито ва Краков аввлин шаҳрҳое буданд, ки, бо Феҳристи Феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО ЮНЕСКО ворид шудаанд. Аҳолӣ — 2 671 191 нафар (2014). Таърихи таъсис — соли 1534.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кито
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Эквадор
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Ла-Пас (Боливия)

**Ла-Пас**, **Чукияпу** номи пурраи шаҳр **Нуэстра-Сенора-де-Ла-Пас** (, ) — шаҳр, пойтахти Боливия аз соли 1898, ва инчунин маркази маъмурии Департамени Ла-Паси Боливия.

Аҳолии шаҳр — 757 184 человек (2012) ва бо аҳолии атрофи шаҳр 2,1 млн наф. аст. Ла-Пас бузургтарин шаҳри Боливия мебошад, вале баъд аз шаҳри Санта-Крус-де-ла-Сйерра дар ҷойи дуюм қарор дорад. 

Таърихи таъсис — соли 1548.
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ла-Пас
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Боливия
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Лима

250px|thumb|Left
**Лима** — шаҳрест дар соҳили Уқёнуси Ороми Амрикои Ҷанубӣ, пойтахти Перу. Маркази маъмурии вилояти мухтори Лима дар Перу. Маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии кишвар.

Соли 1535 аз ҷониби мустамликадорони Испания таъсис ёфтааст. Маркази мустамликаҳои Испания дар Амрикои Ҷанубӣ буд, баъд аз эълони истиқлоли Перу дар соли 1821 — пойтахти Ҷумҳуррии Перу аст. Маркази таърихии Диму соли 1988 ба  Феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО ворид шудааст.
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Лима
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Перу
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Монтевидео

250px|thumb|left|Монтевидео 
**Монтевидео** () — пойтахт ва маркази бузургтарини  Уругвай, аз ҷумла маркази маъмурии  департаменти Монтевидео дар Уругвай.
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Монтевидео
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Уругвай
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Сантияго

250px|thumb|Left|

**Сантия́го** (ҳамчунин *Сантияго-де-Чили*, *Сантиягои Бузург*, , ) — пойтахт ва шаҳри калонтарини Чили. Маркази маъмурии вилояти Сантияго.

Аҳолӣ — 6,2 млн нафар (2017), ё 36% аҳолии кишвар, яке аз бузургтарин шаҳрҳо-миллионерҳои Амрикои Ҷанубӣ.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сантияго
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Чили
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Зайниддин Раҳимов

**Зайниддин Раҳимов** (*Раҳимов Зайниддин Абдуллоевич*; тав. 14 майи 1965, Кӯлоб, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — футболбози тоҷик, мураббии футбол, сармураббии дастаи «Ҳосилот», собиқ сармураббии дастаи мунтахаби наврасони Тоҷикистон (аз 2016). Корманди шоистаи ҷумҳурии Тоҷикистон, Мураббии шоистаи ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Зайниддин Раҳимов 14 майи соли 1965 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст.

## Корномаи варзишӣ
Аз 7 солагӣ ба машқи футбол дар мактаби варзишии шаҳри Кӯлоб оғоз кардааст, мураббии аввалинаш Маҳмадшариф Шарипов мебошад.

Дар тимҳои «Вахш» (Бохтар), «Ҳосилот» (Фархор), «Равшан» ва Ҷавонон (Кӯлоб) дар солҳои 1985-1997 бозӣ кардааст

Фаъолияти мураббигиро аз мактаби варзишии шаҳри Кӯлоб дар сали 1997 оғоз кардааст ва то соли 2005 дар ҳамин мактаб фаъолият намуда, соли 2005 ба Мактаби ҷумҳуриявии маҳораташ олии варзиши оид ба футбол ба Душанбе меояд.

Аз соли 2016 сармураббии дастаи мунтахаби наврасони Тоҷикистон мебошад

## Унвону ҷоизаҳо
Корманди шоистаи ҷумҳурии Тоҷикистон ва Мураббии шоистаи ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Дорандаи нишони нуқраи ҶО-2018 байни наврасони то 16-сола мебошад.

Бо «Регар-ТадАЗ» соли 2024 ғолиби Ҷоми Тоҷикистонhttps://t.me/tajscoreofficial/5673 шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Футболбозони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Мураббиёни футбол
Сукре

**Сукре** (*Sucre*) — шаҳр ва пойтахти Боливия. Маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии кишвар. Аксарияти идораҳои иарказии маъмурӣ дар Ла-Пас воқеъ аст. Шаҳр аз номи Антонио Хосе Сукре номгузорӣ гаштааст.

Аҳолӣ — 295 455 нафар (2009).

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сукре
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Боливия
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Бастер

**Бастер** (, собиқ. *Сент-Кристофер*) — шаҳр дар соҳили ҷанубии ҷазираи Сент-Китс. Пойтахти Сент-Китс ва Невис. Яке аз шаҳрҳое ки, соли1627 таъсис ёфтааст. Аҳолӣ — 11 ҳаз. нафар (2003).

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бастер
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Белмопан

*Белмопа́н*' () — пойтахт (с 1970) давлати Амрикои Марказӣ Белиз. Аҳолӣ — 13 351 ҳазор (2010).

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Белмопан
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Бриҷтаун

**Бриҷтаун** () — пойтахти давлати соҳибистиқлоли Барбадос, ки ба Иттиҳоди Бритониёи Кабир дохил аст.  Аҳолӣ — 110 000 нафар (2014)

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бриҷтаун
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Парамарибо

**Парамарибо** — пойтахт ва шаҳри калонтарини Суринам, маркази маъмурӣ ва бандари асосии Суринам. Дар Парамарибо тахминан нисфи аҳолии Суринам маскун аст. Маркази таърихии шаҳр аз соли 2002 ба  Феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО ворид шудааст. 

Аҳолӣ — 246 132[1] нафар (2012). 

Таърихи таъсис — соли 1603 
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Парамарибо
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Суринам
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ
Гватемала (шаҳр)

**Гватемала** (, пештар ) — шаҳр, пойтахти Гватемала ва бузургтарин шаҳри Амрикои Марказӣ.

## Ҷуғрофиё
Дар водии кӯҳҳои Гватемала, дар баландии 1493 м аз с. б. воқеъ гаштааст. Аҳолиаш 1,8 млн нафар, бо аҳолии атрофаш 3,8 млн нафар (2014).

## Таърих
Соли 1776 ҳамчун пойтахти генерал-капитанӣ бо номи Нуэва-Гватемала дар 40-километрии шимолу шарқии Гватемалаи куҳнаи дар натиҷаи заминҷунбӣ харобгардида бунёд ёфтааст. Солҳои 1822-23 дар ҳайати империяи Мексика, 1823-34 пойтахти муваққатии федератсияи Музофоти муттаҳидаи Амрикои Марказӣ буд. Аз соли 1902 пойтахти Гватемала. Шаҳр дар натиҷаи заминҷунбии солҳои 1917-18 ва 1976 хароб гардида, минбаъд сохтмон ва барқарорсозӣ дар қисми ҷанубии он идома ёфт. 

## Иқтисод
Гватемала — маркази савдо, молия, сайёҳӣ, фарҳангии мамлакат. Саноати мошинасозӣ, семент, мебелсозӣ, бофандагӣ, чарму пойафзор, хӯрокворӣ рушд кардааст. Фурудгоҳи байналмилалии Аи Аурора (дар қисми ҷанубии шаҳр) дорад. Гватемалаи муосир аз ҷиҳати меъморӣ ба ратушаҳо наздик аст. Иншооти асосии ҷолибаш дар қисми ҷанубии шаҳри куҳна ҷойгиранд. Қасри миллӣ (1944), Калисои ҷомеъ (1782—1899), акведук, калисоҳои Сан-Хосе, Сан-Франсиско, Санто-Доминго, Ли Мерсел, Осорхонаи миллии санъати муосири «Карлос Мерида» (1934), осорхонаҳои таърих ва саноеи нафиса, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ, таърихи табиии Хорхе А. Ибарра, санъат ва ҳунари мардумӣ, Ишчел-дел-Трах-Индихена ва Попол-Ву (сарулибоси майя), санъати муосир, Фрей Велассес, Бойгонии миллӣ ва китобхона, донишгоҳҳои хусусии католикии Рафаэл Ландовар, Дел Валйе, Мариан Галвее, Консерваторияи миллӣ, мактаби миллии санъати ҳайкалтарошӣ, Театри миллӣ дорад. Дар Гватемала институтҳои соҳавии энергияи атомӣ, электриконӣ, антропология ва таърих, ҷуғрофиё, академияҳои тиббӣ, физика ва табиатшиносӣ, Ҷамъияти ҷуғрофиёдонон ва таърихшиносон, Боғи ҳайвонот, боғҳои Минерва ва «Сентро Америка», шаҳрчаи олимпӣ мавҷуданд. Дар наздикии Гватемала дар Каминалгую харобаҳои шаҳри майя, дар музофоти Гватемала шаҳрчаҳои саноатӣ ва кишоварзии Чинаутла (ҳунари дастии кулолӣ), Миско (пойтахтро бо меваю сабзавот таъмин мекунад), Сан-Педро ва Сан-Хуан-Сакатепекес (шаҳрчаҳои ҳиндуён) воқеъ гардидаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гватемала (шаҳр)
Гурӯҳ:Гватемала
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Кастрис

**Кастри**, *Castries* (    Касастҳо ) — пойтахти кишвари ҷазиравии Сент-Люсия ва маркази асосии иқтисодии он. Дар соҳили шимолу ғарби ҷазира, дар сарҳади Порт Кастри Бэй ва нимҷазираи Вигей ҷойгир шудааст. Тақрибан сеяки аҳолии ҷазира дар ин ҷо зиндагӣ мекунанд, ва 80% савдои хориҷии кишвар дар инҷо мегузаранд ичунин корхонаҳои калонтарин ва ташкилотҳо ҷойгиранд .

Аз ҷониби фаронсавиҳо дар асри XVIII таъсис ёфта, шаҳр се маротиба аз сӯхторҳо хароб  шуд - солҳои 1785, 1812 ва соли 1948, бинобар ин аксари биноҳои таърихии он гум шуданд.

## Аҳолӣ
Аҳолӣ - 60,200 наф. ( 2003 ).

## Сайёҳӣ
Кастри яке аз минтақаҳои асосии сайёҳии Сент-Люсия мебошад, зеро он бандари даъват барои киштиҳои ҷаҳонгардӣ мебошад. Киштиҳо дар Пойнте Серафина, дар шимоли бандар меистанд, инчунин маркази савдои бебоҷ мебошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кастри
Гурӯҳ:Сент-Люсия
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Кингстон (Ямайка)

**Кингстон** (*Kingston*) — пойтахт ва шаҳри бузургтарини Ямайка. Дар Баҳри Кариб воқеъ аст; Аҳолӣ — 580 ҳаз нафар. 
Кингстон шаҳри сокинонаш инглисизабон аст. Кингстон — маркази саноати хӯрокворӣ ва дӯзундагӣ аст. Соли 1693 аз ҷониби Бритониёи Кабир таъсис ёфтааст. Соли 1962 баъд аз истиқлоли 
Ямайка шаҳр мақоми пойтахти кишваррл соҳиб шудааст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бастер
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Нассау

**Нассау** (;  — пойтахти Ҷазираҳои Бағам, маркази иқтисодӣ ва фарҳангӣ, ва бузургтарин шаҳри кишвар.

Аҳолӣ — 274 400 нафар (2016) (177-ум ҷой дар ҷaҳон).

Масоҳат — 13 878 км² (156-ум ҷой дар ҷaҳон).

Таърихи таъсис — соли 1695

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт
## Мардум
Аҳолии ҷазираҳои Бағам асосан бағамиҳоянд (85 %) — аз авлоди ғуломони зангӣ; 10 % — инглисҳои маскуншуда ва боқимонда аз Осиё ва мамлакатҳои испанизабони Амрикои Лотинӣ. Аҷдоди бағамиҳо ба қабилаҳои гуногуни Африқо мансуб буда, онҳоро аз он ҷо мустамликадорони англис дар асрҳои 17-19 овардаанд. Забони расмӣ — англисӣ. Аксарияти диндорон католиканд. Аҳолиаш нобаробар ҷой гирифтааст, 70%-и аҳолӣ дар ҷазираи Ню-Провиденс ва 15 % дар ҷазираи Бағами Калон маскун шудаанд. Зичии миёнаи аҳолӣ дар 1 км² — 22,4 нафар. Дарозумрӣ ба ҳисоби миёна — 65,6 сол, аз ҷумла занҳо — 69,1 ва мардҳо — 62,2.
## Пайванд

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Нассау
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ
Шарлоттенбург-Норд

**Шарлоттенбург-Норд** (, айнан: "Шарлоттенбурги шимолӣ") – ноҳияи Берлин, ки дар ҳавзаи Шарлоттенбург-Вилмерсдорф ҷойгир аст. Дар шарқ аз Ҳафел ва шимоли Шпрее воқеъ аст. 

## Таърих
мини| Микрорайонҳои Шарлоттенбург Норд
Соли 2001 дар Берлин ислоҳоти маъмурӣ барои кам кардани шумораи шаҳрҳо гузаронида шуд. Дар натиҷаи ислоҳот, аз ҷумла, шаҳрҳои собиқ Вилмерсдорф ва Шарлоттенбург ба як ҳавзаи маъмурии нави васеъшудаи () Шарлоттенбург-Вилмдорсдорф ҳамчун ноҳияҳо () дохил шуданд. 

Дар моҳи сентябри соли 2004, ҳукумати ноҳия қарор кард, ки ин ду минтақаро ба минтақаҳои хурдтар тақсим кунад. Ҳамин тавр, аз Шарлоттенбург, ноҳияҳои Шарлоттенбург-Норд ва Берлин-Вестэнд алоҳида ҷудо карда шуданд. Ноҳияи Шарлоттенбург-Норд минтақаҳои назди канали Хоҳензоллерн, Вестхафен, Шпрее, Боғи Юнгферхайде, шаҳраки Шарлоттенбург-Норд, Паул-Ҳертс-Зидлунг ва қисми Плётсензее, инчунин қисмати микрорайони Сименсштадтро дар бар мегирифт  . 

## Нақлиёт
Дар ин минтақа истгоҳҳои метрои Юнгферхайде, Якоб-Кайзер-Платс ва Ҳалемвег, хатҳои автомобилии A100 ва A111, инчунин канали интиқоли Берлин-Шпандау ҷойгиранд. 

## Ҷойҳои гаштигарӣ

* Осорхонаи зиндони Плётсензее

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шарлоттенбург-Вилмерсдорф
Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Берлин
Гурӯҳ:Шарлоттенбург-Норд
Вестенд

**Вестэнд** (, аслан: "охири ғарбӣ"; Ҷудогона хонда мешавад: "West End") - ноҳия дар қисми ғарбии Берлин, дар ҳавзаи Шарлоттенбург-Вилмесдорф ҷойгир аст.

## Таърих
Дар натиҷаи ислоҳоти маъмурӣ дар соли 2001, шаҳрҳои собиқ Вилмерсдорф ва Шарлоттенбург ба як шаҳр муттаҳид карда шуданд. Дар моҳи сентябри соли 2004, тасмим гирифта шуд, ки ин ду минтақа ба минтақаҳои хурдтар тақсим карда шавад. Ҳамин тариқ, аз Шарлоттенбург ноҳияҳои Шарлоттенбург-Норд ва Берлин-Вестэнд ҷудо карда шуданд. Сохтори Вестэнд қисматҳои таърихии шаҳрро аз қабили “колонияи вилли Вестэнд”, Ной-Вестэнд, Пихелсберг, Рулебен, шаҳраки Айхкамп ва шаҳраки Ҳеерштрассе  . Дар қаламрави Вестэнд 232 объект мавҷуд аст, ки ҳамчун ёдгориҳои меъморӣ ҳифз карда мешаванд  . 

## Ҷойҳои гаштугузор

* Бурҷи радио Берлин 
* Haus des rundfunks 
* Мессе Берлин 
* Маркази Конгресси Байналмилалии Берлин 
* Варзишгоҳи олимпӣ ва боғи олимпӣ 
* Осорхонаи Георг-Колбе 
* Валдбоне 

## Нигористон

Акс:OstpreußenbrückeOTSchildnachWestend.JPG|Манзара аз пӯле дар Вестэнд
Акс:Westend Spreeweg Kolonie Spreegrund.JPG|Боғи Вестэнд
Акс:Volkspark Jungfernheide - Wasserturm.JPG|Манзара ба Қасре дар Вестэнд
Акс:Berlin Volkspark Jungfernheide.jpg|Қасри Вестенд 
Акс:0 2010 Berlin - Schloss Charlottenburg.jpg|Қасри марказӣ


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шарлоттенбург-Вилмерсдорф
Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Берлин
Гурӯҳ:Вестенд
Ярослав Врхлиский

**Ярослав Врхли́ский** ( — тахаллус; ному насаби аслиаш *Эмил Фрида*, ; , Лоуни— , Домажлисе) — , дроманавис, и чех, сарвари ба ном мактаби «космополитӣ» дар адабиёти чехӣ.

## Зиндаинома
Донишгоҳи Прагаро хатм кардааст. Аз соли 1893 профессор адабиёти ҳамин донишгоҳ. Ярослав Врхлицкий ба Итолиё ва дигар кишварҳои Аврупо сафар карда, адабиёти он кишварҳоро меомӯхт ва чун донандаи адабиёти ҷаҳонӣ шинохта шуд. Ӯ чун мутахассис — донандаи адабиёти ҷаҳон унвони доктор гирифта буд. Муаллифи тақр. 100 ҷилд асар. Беҳтарин асарҳои В. дар маҷмӯаи «Манзумаҳои рустоӣ» (1885) ба чоп расидаанд, ки асосан ба муборизаи озодихоҳонаи заҳматкашони чех дар асрҳои 17-18 бахшида шудаанд. Дар ашъораш зиндагӣ, табиат, ишқу муҳаббатро васф намудааст. Ба забони чехӣ асарҳои Данте, Т. Тассо, Л. Ариосто, Ҷ. Байрон, Ф. Шиллер, И. В. Гёте, Ш. Петефиро тарҷума кардааст. В. ба адабиёти форс-тоҷик ва навъҳои шеъри он таваҷҷуҳи хосса дошт. Бар асари илҳом аз шеъри форс-тоҷик вай 115 ғазал эҷод кардааст. Ҳамроҳ бо эроншинос Яромир Кошут маҷмӯае бо номи «Аз девони Ҳофиз» (1881) ба чоп омода намуд, ки ба он 66 ғазал, 14 қитъа, 53 рубоӣ ва порчаҳо аз «Соқинома» ва «Муғаннинома» дохил шудаанд. Ашъори Ҳофиз ба эҷодиёти В. таъсир гузоштааст. Ӯ дар пайравии Ҳофиз чанд шеър гуфтааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988;
* Большая советская энциклопедия. Т. 4. М., 1971.

## Сарчашма
*
ВТ-Силк

«**ВТ-Силк**» — корхонаи муштараки Тоҷикистону Ветнам, собиқ фабрикаи пилакашии шаҳри Хуҷанд.

Дар асоси қарори маҷлиси муассисони корхонаи «Абрешим»-и шаҳри Хуҷанд ва ширкати вйетнамии «Азия Силк» дар соли 1999 ташкил ёфтааст. Корхона ба ҷамъоварӣ ва коркарди саноатии пила машғул мебошад. Сармояи ойинномавии ширкат маблағи 2948,3 ҳазор сомониро ташкил медиҳад. Дар соли 2013 дар корхона 380 нафар коргарону хидматчиён кор мекарданд. Корхона 55,8 т пилаи хушк ҷамъоварӣ ва коркард намуда, арзиши маҳсулоти истеҳсолшуда маблағи 3739,5 ҳазор сомониро ташкил дод. Корхона маҳсулоти истеҳсолкардаашро ба маблағи 381,5 ҳазор доллари ИМА ба Ҷумҳурии Ветнам содир намуд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Корхонаҳои Тоҷикистон
Втачка

**Втачка** — тарзи дарундӯхти дафтар, китобча ва брошюраҳо. 

Маводди чопшуда (блоки китоб) ё варақҳои дафтар (ғафсии то 8 мм) баъди ҷобаҷогузории саҳифаҳо дар дастгоҳи махсус аз ҷойи шерозабандии китоб бо сим ё ришта дӯхта мешаванд. Ин тарзи дарундӯхт танҳо барои нашри маводди миёнаҳаҷм истифода мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Нашриёт
Роберт Вилямс Вуд

**Роберт Уилямс Вуд** (; , Конкорд — , Амитивилл, иёлати Ню-Йорк) — и амрикоӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Гарвард (1891). Солҳои 1901-38 профессори Донишгоҳи Ҷ. Ҳопкинс дар Балтимор. Соли 1935 президенти Ҷамъияти физикони Амрико интихоб шуд. Роберт Уилямс Вуд асосан дар соҳаи оптикаи физикавӣ таҳқиқот анҷом додааст. Роберт Уилямс Вуд резонанси оптикӣ (1902), афканиши резонанси бухори симобро дар соҳаи ултрабунафш, қутбиши афканиши резонансӣ ва вобастагии онро аз майдони магнитӣ кашф ва таҳқиқ намуд; бори аввал телескопи оинааш параболӣ, поло (филтр)-и шишагиро («шишаи Вуд»), ки танҳо нурҳои ултрабунафшро мегузаронд ва ба рӯшноии намоён ношаффоф мемонд, сохт; бори аввал тасвири Моҳро дар нурҳои ултрабунафш аккосӣ намуда, нишон дод, ки танӯраи Аристарх аз ҳама сиёҳ аст (1909); якумин шуда дар соҳаи ултрабунафш ва инфрасурхи спектр тасвирҳо гирифтааст («падар»-и ин соҳаи аккосӣ); бори аввал ҳодисаи флуорессенсияро таҳти таъсири афканиши ултрабунафш аккосӣ намудааст; фонусеро («фонуси Вуд») сохт, ки танҳо дар соҳаи ултрабунафш нурафканӣ мекард; хосияти фавкулинъикоси рустаниҳои сабзро ҳангоми аккосии инфрасурх («падидаи Вуд») ошкор сохт; панҷараи дифраксиониро такмил дод; асари оптикии дифраксияро кашф кард («аномалияи Вуд»); лапишҳои ултрасадоӣ ва таъсири онҳоро ба ҷисмҳои моеъ ва сахт таҳқиқ намуд. Роберт Уилямс Вуд узви фахрии якчанд академияи илмҳои давлатҳои ҷаҳон буд.

## Ҷоизаҳо
Бо медалҳои Ҷамъияти шоҳии санъат (1899), Ҷон Франклин (1907), Румфорд (1910, 1938), Ҷ. Тейлор, Ҷамъияти илмии Итолиё (1918), Фредерик Ивс (1933) ва Генри Дрэпер (1940) сарфароз гардидааст. Ба ифтихори Роберт Уилямс Вуд дар Моҳ танӯра номгузорӣ шудааст.

## Осор
* Исследовать неизменные законы. М.1972.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Вильям Сибрук. Роберт Вильямс Вуд. Л., 1946.

## Сарчашма
*
Вилмерсдорф

**Вилмерсдорф** () - ҳавзаи маъмурӣ дар Берлин, тобеи ҳавзаи Шарлоттенбург-Вилмерсдорф аст.

## Таърих
Вилмерсдорф бори аввал дар соли 1293 ҳамчун деҳае дар наздикии Берлин ёдовар шуд ва баъдтар ҳуқуқи шаҳрро соҳиб шуд. Дар асри XIX ба шаҳр номи Дойч-Вилмерсдорф дода шуд, ки онро аз Вилмерсдорф дар наздикии Требин дар Бранденбург фарқ кунанд. Дар соли 1920, Дойч-Вилмерсдорф ва ҳамроҳи минтақаҳои атрофи он ба Берлини Бузург ҳамчун як ҳавзаи нави шаҳрии Вилмесдорф дохил карда шуданд.

Аз соли 1981 то 1999, синхротрон BESSY I  дар Вилмерсдорф ҷойгир буд.

Дар соли 2001, дар ҷараёни ислоҳоти маъмурӣ, ки ба кам кардани шумораи ҳавзаҳо дар Берлин нигаронида шуда буд, Вилмерсдорф бо ноҳияи ҳамсояи Шарлоттенбург муттаҳид карда шуд. Дар соли 2004 ду ноҳияи собиқ мухтор ба ноҳияҳои тақсим карда шуд, ки дар натиҷа дар ҳавзаи собиқ ноҳияҳои Вилмерсдорф, Ҳалензе, Шмаргендорф ва Груневалд ташкил карда шуданд.

Дар инҷо қабристони  ҷойгир мебошад.

## Ҷойҳои гаштугузор

* Кафедраи эҳёи муқаддаси православӣ (дар солҳои 1936-1938 сохта шудааст). 
* Масҷиди Аҳмадия, қадимтарин масҷиди Олмон (солҳои 1923-1925 сохта шудааст).

## Аҳолии маҳаллӣ ва истиқоматкунандагон

* Ля Яна

## Пайвандҳои берунӣ

* Гешчите Вилмерсдорф ва Уберблик (Вебсайти шаҳраки Шарлоттенбург-Вилмдорсдорф) 
* Wilmersdorf дар алтен ansichten

## Ҳамчунин нигаред

Гурӯҳ:Шарлоттенбург-Вилмерсдорф
Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Берлин
Гурӯҳ:Вилмерсдорф
Роберт Сэшенс Вудвортс

**Роберт Сэшенс Вудвортс**  (; 17 октябри 1869 – 4 июли 1962) — равоншиноси амрикоӣ.

Донишгоҳи Ҳарвардро (магистр, 1897) хатм карда, дар Донишгоҳи Колумбия ба мартабаи докторӣ расидааст (1899); солҳои 1903–42 профессор ҳамин донишгоҳ буд. Таҷрибаҳои нахустинро дар ҷодаи пажӯҳиш бо сайқал додани малакаи корӣ як ҷо бо яке аз бунёнгузорони бихевиоризми ИМА Э. Торндайк ҳосил кард. Соли 1904 дар Намоишгоҳи байналмилалии Сент-Луис таҳқиқоти фарохе анҷом дода, нишон дод, ки доираи тафовутҳои фардӣ миёни намояндагони як қавм нисбат ба доираи тафовутҳои байниқавмӣ фарохтар аст. Дар солҳои Ҷанги якуми ҷаҳон (1914–18) дар таърихи равоншиносӣ барои аскарони нав саволнома – нахустин тест (имтиҳон)-и шахсиро таҳия кард. Дар китоби «Равоншиносии динамикӣ» (1918) ақида дар боби аҳаммияти усулии сабабҳоро дар шаклгирии рафтор инкишоф дод. Вудвортс ба шакли тезис пешниҳод кард, ки формулаи асосии эзоҳии рафтор барои бихевиоризм: «омил → вокуниш» (S → R) маҳдуд ва номукаммал буда, дохил намудани ҳалқаи мобайнӣ, маҳз организм бо бузургиҳои аслии хоссашро (S → O → R) тақозо менамояд. Ӯ бо ин тарз таҳаввули бихевиоризм ба необихевиоризми нисбатан нармро пешакӣ пай бурд. Рисолаҳои илмию монографияҳояш дар боби равоншиносии таҷрибавӣ ва таърихи равоншиносӣ маъруфияти В.-ро афзуданд. Соли 1914 президенти Ассотсиатсияи равоншиносони ИМА интихоб шуд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Втулка

**Втулка** — ҷузъи дарунхолии устувонаӣ ё махрутии мошин, механизм ё асбоб, ки ба он қисми дигарро ҷойгир мекунанд. Вобаста ба тарзи истифода втулка подшипникӣ, насбӣ, таҳвилӣ ва ғ.мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Сахтафзорҳо