Диод

[мини|470x470пкс| Чор [диоди нимноқилӣ|диодҳои нимноқилӣ ва контури диодҳои нимноқилӣ]]
мини|Диодҳои электровакуумӣ
**Диод** (аз   — ду ва — аз охири *-od* истилоҳи *электрод*; таҳтуллафзӣ. «дуэлектроддори»; решаи *-од* аз  «роҳ») — як ҷузъи электронии дуэлектродӣ мебошад, ки вобаста ба қутбияти шиддати ба диод додашуда гузарониши электрикии гуногун дорад. Диодҳо дорои хусусияти ғайрихаттии волт-ампер мебошанд, аммо бар хилофи лампаи риштаӣ, варисторҳо ва терморезисторҳо, дар диодҳо, инчунин дар стабилитронҳо ва варикопҳо ҳамчун вариантҳои онҳо, он асимметрӣ аст.

Электродҳои диодро анод ва катод меноманд. Дар аксари диодҳо (диодҳои вакуумӣ, диодҳои нимноқилҳои росткунҷа) ҳангоми татбиқи *шиддати пеш* (яъне анод нисбат ба катод потенсиали мусбат дорад), диод *кушода аст* (*ҷараёни пеш* аз диод мегузарад, диод муқовимати паст дорад). Баръакс, агар ба диод *шиддати баръакс* дода шавад (катод нисбат ба анод потенсиали мусбӣ дорад), он гоҳ диод *баста мешавад* (муқовимати диод баланд, *ҷараёни баръакс* хурд аст ва онро дар бисёр ҳолатҳои амалӣ ба сифр баробар ҳисоб кардан мумкин аст).

## Таърихи пайдоиш ва инкишофи диодҳо

[мини|150x150пкс| Дар боло нишондоди диоди нимноқилҳои росткунак тибқи ГОСТ 2.730-73  дар диаграммаҳо оварда шудааст.<br /><br /><br /><br /> Дар зер пайдоиши намояндагони маъмулии диодҳои нимноқилӣ оварда шудааст. Дар бадани дастгоҳ [катод одатан бо ҳалқа ё нуқта нишон дода мешавад.]]
Тараққиёти диодҳо аз чоряки сеюми асри XIX якбора ба ду самт оғоз ёфт: соли 1873 олими англис Ф. Гутри кашф кард, ки кураки манфии электроскоп ҳангоми гарм кардани сахт зарядашро гум мекунад, аммо агар заряди мусбат бошад, заряд гум намешавад. Он вақт ин падидаро шарҳ додан мумкин набуд. Ин падида аз партови термионӣ ба вуҷуд омадааст ва баъдтар дар диодҳои вакуумӣ катодҳои гарм истифода мешуд. Партоби термионикӣ 13 феврали соли 1880 аз ҷониби Томас Эдисон дар таҷрибаҳои худ барои дароз кардани умри ришта дар лампаи риштаӣ кашф карда шуд ва сипас аз ҷониби ӯ дар соли 1883 патент карда шуд (Патенти ИМА № 307,031).

[мини|200x200пкс| [Светодиод ранга. Буридани ҳамвор дар бадан ва тамоси кӯтоҳ катод мебошанд.]]
мини|361x361пкс| LED UV (васеъшуда).<br /><br /><br /><br /> Катод дар тарафи рост, дар паҳлӯи буриши ҳамвор дар бадан ҷойгир аст.

Акс:Diode_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:Diode_symbol_bg.svg| Диод
Акс:LED_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:LED_symbol_bg.svg|алт=Светоизлучающий диод (Светодиод)| Диоди нурпошӣ (LED)
Акс:Photodiode_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:Photodiode_symbol_bg.svg| Фотодиод
Акс:Schottky_diode_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:Schottky_diode_symbol_bg.svg| Диод Шоттки
Акс:Transient_voltage_suppression_diode_symbol.svg|пайванд=Файл:Transient_voltage_suppression_diode_symbol.svg|алт=Диод супрессор (Защитный диод; TVS)| Диод супрессор (диоди муҳофизати TVS)
Акс:Tunnel_diode_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:Tunnel_diode_symbol_bg.svg|алт=Туннельный диод| Диод туннель
Акс:Varicap_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:Varicap_symbol_bg.svg|алт=Варикап| Варикоп
Акс:Zener_diode_symbol_ru.svg|пайванд=Файл:Zener_diode_symbol_ru.svg|алт=Стабилитрон| Стабилитрон
Акс:Zener_diode_symbol_bg.svg|пайванд=Файл:Zener_diode_symbol_bg.svg| Стабилитрон


## Ҳамчунин нигаред

* P-n-гузариш
* Кенотрон
* Игнитрон
* Транзистор
* Светодиод
* Диодҳои ислоҳкунанда
* Стабилитрон
* Варикоп
* Диод Шоттки
* Динистор ва диак
* Фотодиод
* Фотодиоди тарма
* диод пиндор
* Диод Ганн
* Партоби термионӣ

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Диод // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* 
* 
* 
* 
* 

## Пайвандҳо
* Шарҳ дар бораи чӣ гуна кор кардани диодҳо ва транзисторҳо бо истифода аз аналогияи қубури об  
* Муқоисаи хосиятҳои ислоҳкунандаи транзистор ва диод .
* https://web.archive.org/web/20031105132211/http://www.pilab.ru/csi/AUK/Microelectr/page38.html Фасли 3. "Диодҳо". Лекцияи № 8. Мавзӯи 3.2. Диодҳои ислоҳкунанда ва детекторӣ.
* http://tiristor.net/analogi-2ҷадвалҳои аз аналогҳои диодҳо ва тиристорҳо, хориҷӣ ва ватанӣ.
* Маълумоти истинод ба диодҳои русӣ ва хориҷӣ.

Гурӯҳ:Радиотехника
Гурӯҳ:Диодҳои нимноқилӣ