open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Абунуъайми Исфаҳонӣ

**Абунуъайм Аҳмад ибни Абдуллоҳи Исфаҳонӣ** (; ) — донишманди мусулмон, фақеҳ, муаррих ва муҳаддиси шофеъимазҳаб.

## Эзоҳ
Ибни Бассол

**Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни Иброҳим ибни Бассол** (; ) — гиёҳшинос ва зироъатшиноси араби андалус. Ӯ бештар ба хотири китобаш дар заминаи кишоварзӣ, «Девону-л-фалоҳа» шинохта мешавад.

## Зиндагинома
Ибни Бассол, ки асолатан аҳли Тулайтула буд, пас аз фатҳи Тулайтула тавассути Олфунсуи VI дар соли 1085, ба Севил кӯчид..

Ӯ ба Ҳиҷоз сафар кард ва аз Миср, Сисил, Сурия ва зоҳиран кишварҳое аз Ҳабаша ва Яман гирифта то Ироқ, Эрон ва Ҳинд дидан кард ва пас аз ёдгирии кишти пахта бозгашт ва эҳтимолан базрҳову гиёҳонро барои боғи гиёҳшиносии Тулайтула овард. 

## Эзоҳ
Гули ғоз

**Гули ғоз**, **гулғоз**, **ғозипиёз** () — як ҷинси рустаниҳои худрӯи пиёзбех. Аввали баҳор мерӯянд. 

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
То 15 см қад мекашанд. Дар баландкӯҳҳо моҳҳои июн — июл мешукуфанд. Барги борики нӯгтез, гули зард, баъзан сафед ё сурх, гултӯдаи хӯша ё чатршакл, ғӯза, тухми гирд доранд. Беш аз 100 навъи гули ғоз маълум аст. Дар Тоҷикистон 32 навъи он месабзад. Одатан, дар нишебиҳои санглохи кӯҳ, марғзор, шибарзамин ва ғ. (дар баландии аз 900 то 3600 м аз с. б.) дучор меоянд. Баъзе навъҳои гули ғоз (G. chomutovae, G. gageoides, G. stipitata) чун рустании ороишӣ ва хӯроки чорво аҳаммият доранд. G. stipitata гиёҳи шифобахш буда, таркибаш аз равғани эфир, витаминҳои В, С, каротин, клетчатка (моддаи пардаи ҳуҷайраи рустаниҳо), кислотаҳои органикӣ, қанд, калсий, сулфур, сапонин ва ғ. иборат аст.

## Корбурди пизишкӣ
Табибони мардумӣ бо ҷӯшоби бехи гули ғоз бемории узвҳои ҳозима, устухондард, фаромӯшхотирӣ, зиқи нафас, бемориҳои пӯст ва ғ.-ро муолиҷа мекунанд. Гули ғоз хосияти зиддимикробӣ дорад, мубодилаи моддаҳоро беҳтар ва қанди хунро кам мекунад, холестерину токсинҳоро аз организм хориҷ месозад. Баҳорон аз баргу бехи гули ғоз хӯриш таҳия мекунанд. Аз гули ғоз ниқоб тайёр карда барои табобати наррак ва доғи кунҷидак истифода мебаранд; он хусусан ба пӯст тароват мебахшад, сабзиши мӯйро метезонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Флора Таджикской ССР. Т. 2. М., 1963;
* Травянистые растения СССР. Т. 1. М., 1971;
* Мордан Е. В. Жизнь растений. Т. 6. М., 1982;
* Буданцев А. Л., Яковлев Г. П. Иллюстрированный определитель растений Ленинградской области. М., 2006. М. Ҳоҷиматов.
Салмони Форсӣ

thumb|right|Масҷиди Салмони Форсӣ, Набарди Аҳзоб, Мадина
**Абӯабдуллоҳ Салмони Форсӣ** (; ) — мушовир, мутарҷим ва саҳобаи эронии паёмбар Муҳаммад, нахустин форсизабони мусулмон, ровии ҳадис, тарроҳи аслии ҳафри хандақ дар Ҷанги Хандақ.

## Зиндагинома
Ӯ бо ин, ки писари яке аз деҳқонони Эрон буд, зартуштӣ боқӣ намонд ва солҳо ба сарзаминҳои гуногун сафар кард, ки дар ҳамин сафарҳо дар сарзамине ба бардагӣ даромад ва сипас бо кумаки Муҳаммад (с) озод гашт. Салмони Форсӣ, ки хираду донишҳои эрониён ва масеҳиёнро медонист аз мушовирони Муҳаммад (с), аз ҷумла тарроҳи асли кандани хандақ дар Ҷанги Хандақ будааст. Ӯ дар солҳои поёни зиндагӣи худ волии Мадоин гардид.

### Ному насаб
Барои Салмони Форсӣ пеш аз мусулмон шудан номҳои мухталиферо навиштаанд. Табарӣ ва Абунуъайми Исфаҳонӣ ном вайро Мобаҳ навиштаанд, Ибни Бобуия Рӯзбеҳ ва Балъамӣ Фирӯзон навиштааст. Табарӣ ва Ибни Асокир ном падари Салмонро Бузахшон ва Абунуъайми Исфаҳони Бадахшон ва Ибни Бобуия Хушбузон навиштааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Саҳоба
Сарикӯл (вилояти Туркистон)

**Сарикӯл** () — деҳа (*ауыл*) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Утрор ҷойгир аст. Дар соли 2009  нафар аҳолӣ дошт. 
## Эзоҳ
Ноҳияи Утрор

**Ноҳияи Утрор** () — ноҳияест дар ғарби вилояти Туркистони Қазоқистон. Маркази маъмурӣ деҳаи Шаулдер мебошад.

## Таърих
Соли 1935 **ноҳияи Қизилқум** таъсис ёфтааст. Бо декрети Комитети Иҷроияи Марказии Умумироссия ноҳияи Қизилқум аз ҳайати ноҳияи Туркистон бароварда шуда, ба воҳиди мустақили маъмурӣ табдил ёфт, ки марказаш дар деҳаи Шоулдер буд.

Дар моҳи марти соли 1963 Советҳои қишлоқи Қизилқум ва Чимқӯрғони ноҳияи Қизилқум ба ҳайати ноҳияи Фориши вилояти Сирдарёи РСС Узбекистон (холо вилояти Ҷиззахи Узбекистон) дода шуданд.

5 июли соли 1991 ноҳияи Қизилқум ба Утрор (Отрар) табдил дода шуд .

## Тақсимоти маъмурӣ

# Шоулдер
# Актобе
# Балтакол
# Каргалй
# қишлоқ
# тумани
# Когама
# Хочатогай
# Маякум
# Отирор
# Талапта
# Тимур
# Оққум
# Оқтеппа
# Балтакӯл
# Қарғалӣ
# Кӯксарой
# Қароқонир
# Қоғам
# Хуҷатуғой
# Мояқум
# Утрор
# Талабте
# Тимур
# Чилик

## Аҳолӣ
Таркиби миллӣ (дар аввали соли 2019):

* қазоқҳо — 53779 нафар (99,64%)
* русҳо — 166 нафар (0,31%)
* тоторҳо — 19 нафар (0,04%)
* дигарон — 11 нафар (0,02%)
* Ҳамагӣ – 53 975 нафар (100.00%)

## Иқтисод
Дар ноҳиячорводорӣ тараққӣ  кардааст. Пахта ва ҷуворимакка парвариш карда мешавад.

Корхонаи пахтаи Мояқум, корхонаи ҷуворимакка оид ба истеҳсоли глисерин, крахмал ва шарбати сабзавот, инчунин истеҳсоли оби минералӣ кор мекунад.

## Археология ва палеогенетика
Дар ҳудуди ноҳия миқдори зиёди ёдгориҳои археологӣ ва ёдгориҳои меъмории динӣ ва шаҳрвандӣ ҳифз шудаанд. Барҷастатарини онҳо мақбараи Аристанбоб аст, ки дар болои қабри як ирфони маъруфи динӣ, ки дар асри 12 зиндагӣ мекард, гузошта шудааст.

Осорхонаи давлатии бостоншиносии Утрор, ки минтақаи буферии он 12 шаҳрак ва шаҳраки асримиёнагӣ мебошад, ёдгориҳои таърихию бостоншиносӣ, ки ҳангоми ҳафриёти шаҳраки асримиёнагии Утрор (Фороб) ёфт шудаанд, нигоҳ дошта мешавад. Утрори қадим маркази ноҳияи калони зироаткорӣ, яке аз такягоҳи кучманчиён мебошад.

## Раҳбарон

# Тӯрабоев Абилда (1970);
# Полатов Салихан Сабирович (2005-2016);
# Айтаханов Эрлан Куанишевич (01.2016-30.07.2019);
# Жунисов Абдигали Айтжанович (аз 26 августи соли 2019).

## Эзоҳ

*
Гули ёқут

**Гули ёқут**, **моргул** () — сардае аз гиёҳони бисёрсола. Мансуби оилаи савсаниҳост.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Пояи рости дароз (25-220 см), барги шамшермонанд, хӯшагули зебо, гули қифшакли сафед, зард, норанҷӣ, сурх ё бунафш дорад. Ғӯзааш сертухм. Гули ёқут аслан аз манотиқи гармсери Африқо, Баҳри Миёназамин, Аврупо, Осиё ва Сибири Ғарбӣ аст. Дар ҷаҳон беш аз 5000 навъи гули ёқут мерӯяд. Дар Тоҷикистон як навъи он (G. segetum) месабзад. Дар давраи рушд пиёзаки гули ёқут нобуд шуда, ба ивази он 1-4-то пиёзи калон ва аз 20 то 300 дона пиёзакҳои майда ташаккул меёбанд. Гули ёқути худрӯй (G. italicas) дар навоҳии Ҳисору Дарвоз ва ҷануби Тоҷикистон дар буттазор, доманакӯҳҳо, заминҳои партов ва киштзорҳо мерӯяд. Моҳи май шукуфта, июн тухм мебандад. Гулаш гулобӣ, хӯшагулаш зебо аст. Дар гулпарварӣ асосан гули ёқути боғӣ (G. hubriodushort) истифода мешавад. Онро аз пиёзак ва тухм зиёд мекунанд. Дар Тоҷикистон гули ёқутро моҳи март дар чуқурии 5-8 см мешинонанд. Пиёзаки онро пеш аз сармои зуд (тирамоҳ) ҷамъ карда, дар бинои торик дар ҳарорати 4-5°С ва рутубати 70 % нигоҳ медоранд. Дар замини ҳосилхез, гилхок, чимтол, сиёҳхок ва хокаш хокистарӣ хуб нашвунамо мекунад.

## Корбурдҳо
Замонҳои қадим (300 сол то м.) пиёзаки гули ёқутро кӯфта ба орд ҳамроҳ карда нон мепухтанд. Пиёзаки G. segefum чун доруи хунбанд маъмул буд. Гули ёқут аз касалиҳои скеротиниоз, фузариоз, септориоз, саратон зарар мебинад. Ба он трипс, ширинча ва гамбусакҳои баргхӯри полиз низ осеб мерасонанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Цветоводства в городах и посёлках Таджикистана. Д., 1965;
* Лисянский Б. Г., Ладыгина Г. Г. Гладиолусы. М., 2002.
Гули кавкаб

**Гули кавкаб**, **картошкагул** () — номи гунае аз сардаи кавкаб.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Лундареша, соқаи дарунхолӣ, баргҳои сабз ё сурхи бӯртоб, хӯшагули сабадаки гулбаргҳояш арғавонӣ, зард, сафед, сурх, бунафш дорад. Гулбаргҳои баъзе анвои гули кавкаб нақшин мебошанд. Ватани гули кавкаб кӯҳсори Мексика, Перу ва Чили аст. Ҳиндуҳо онро ба хотири ғизобоб будани бехаш мепарваранд. Ба Аврупо 400 сол муқаддам бурда шудааст. Гули кавкаб беш аз 12 ҳазор навъи боғӣ дорад. Дар Боғи марказии ботаникии Тоҷикистон анвои зиёди он («Ага», «Алва», «Дорис», «Апогей», «Белая астра», «Вечный огонь», «Кристалл» ва ғ.)-ро парвариш мекунанд. Вобаста ба шакли хӯшагул гули кавкаб патдор, кампат ва бепат мешавад. Аз қаламча, бехмева ва тухм зиёд мекунанд. Дар замини ҳосилхез (тирамоҳ ба умқи 35-40 см шудгор кардан лозим) хуб нашъунамо меёбад. Дар Тоҷикистон лундаҳои гули кавкабро моҳи феврал ба тубак ва моҳи апрел ба замин мешинонанд. Масофаи байни ҳар бех гул бояд 75-100 см бошад. Рӯшноӣ ва гармиро меписандад. Бехи онро то фаро расидани сармои аввал кофта гирифта, дар ҷойҳои хушку торик (дар ҳарорати 10°С) қатор чида нигоҳ медоранд. Бо мақсади пешгирии бемории саратони рустанӣ бехи гули кавкабро баъди ҷамъоварӣ дар маҳлули даҳани фаранг (100 г ба 10 л об) 5 дақиқа тар карда мондан лозим аст. Барои аз касалиҳои фузариоз ва склеропитоз эмин доштан, пеш аз шинондани гули кавкаб ба замин хокаи ангишт, ба ниҳолҳо хокистар мепошанд.

## Корбурдҳои пизишкӣ
Гули кавкаб хосияти табобатӣ низ дорад. Барги он барои офтобсӯхтагӣ давои хуб аст. Бо ин мақсад барги гули кавкабро шуста ба ҷои осебрасида мегузоранд ва бо дока мебанданд. Барги гули кавкаб барои дафъи обила низ муфид аст.

## Зараррасонҳо
Ба гулу барги гули кавкаб тортанаккана, кирминаи гамбускҳо, нематода, ширинча ва дигар ҳашарот зарар мерасонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Вакуленко В. В. Справочник цветовода. М., 1996;
* Дороганов О. Георгины — секреты успеха//Цветоводство, № 4. 2001;
* Энциклопедия декоративных садовых растений. М., 2003.
Сафар дар замон

**Сафар дар замон** () — ба идеяи ҳаракати байни лаҳзаҳои мухталиф дар замон гуфта мешавад, ки мушобеҳи ҳаракат байни маконҳои мухталиф дар фазо сурат мегирад, ва дар он имкони ирсоли ашё (ва дар баъзе ҳолатҳо фақат иттилоъот) ба замони гузашта ва оянда вуҷуд дорад.
 
Бо ин ки аз қарни нуздаҳум, сафар дар замон ҳамвора мавзӯъи достонҳои илми-тахайюлии бисёре будааст ва низ сафари яктарафа дар фазо бо истинод ба падидаи парадкоси замонӣ мубтанӣ бар суръат дар теорияи нисбияии хос ва низ парадакоси замонии ҷозибаӣ дар нисбияти омм, тақрибан имконпазир аст, аммо ҳанӯз ин, ки қонунҳои физик имкони бозгашт ба замони гузаштаро медиҳанд ё на маҷҳул мондааст. Ин назария тавассути Алберт Эйнштейн матраҳ шуда буд ва гуфта буд, ки агар ҷисме битавонад бештар аз суръати нур ҳаракат кунад ба сафар дар замон мепардозад. Токунун имконпазир будани бозгашт дар замон ба далели асли воқеиъят ҳамакунун мардуд аст. Ба ҳар василае — чи тахайюлӣ ва чи фарзӣ — ки барои сафар дар замон ба кор равад умуман мошини замон гуфта мешавад. Идеяи мошини замон тавассути румони «Мошини замон»-и Ҳ. Ҷ. Веллс дар соли 1895 роиҷ шуд.

## Эзоҳ
Ҳерберт Ҷорҷ Уэллс

**Ҳерберт Ҷорҷ Уэллс** (; ) — нависандаи инглис. Классики фантастикаи илмӣ дар адабиёти асри XX.

## Таълифот
Романҳои «Мошини вақт» (1895), «Одами нонамоён» (1897), «Ҷанги сайёраҳо» (1898) -ро дар асоси дастовардҳои навини илми табиатшиносӣ эҷод кардааст. Уэллс масъалаҳои пешрафти илму техникаро ба пешомадҳои иҷтимоӣ («Вақте ки хуфта бедор мешавад», 1899) ва ахлоқӣ («Вақти аён шудани ситораи думдор», 1906) марбут сохтааст. Муаллифи романҳои маишию иҷтимоии «Киппс» (1905), «Тоно-Бенге» (1909). Уэллс дар баъзе асарҳояш назарияи дини нав ва худоофариниро ба миён гузошт. Солҳои 1920 ва 1934 ба СССР омад, бо В. И. Ленин вохӯрдааст (китоби «Россияи тираву тор», 1920).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Фазо

**Фазо** () — як густараи себуъдии номаҳдуд, ки ҷисмҳо дар он вуҷуд ва рӯйдодҳо дар он рух медиҳанд ва фосилаву ҷиҳати нисбӣ доранд. Фазои физикӣ ағлаб дар се буъди хаттӣ тасаввур мешавад, аммо физикдонони навин маъмулан онро дар канори замон ба унвони як пайвастори номаҳдуд 4 буъдӣ ба номи фазозамон тавсиф мекунанд. Мафҳуми фазо аҳамияти бунёдин дар дарки ҷаҳони физикӣ дорад. Аммо байни файласуфон ҳамчунон бар сари инки оё фазо худ як мавҷудият аст, ё инки робитае миёни мавҷудиятҳо ё бахше аз як чорчуби мафҳумӣ аст, ихтилофи назар вуҷуд дорад.

## Эзоҳ
Гули даврӣ

«**Гули даврӣ**», **даврагӣ**, **даврагул** — навъи нақшест дар санъати ороиши амалии тоҷикон.

«Гули даврӣ» анвои гуногун дорад, ки бо баъзе рангҳои мухталифу бандубасти давриаш аз ҳамдигар фарқ мекунад. Гулбандинаҳои «Гули даврӣ» дар шиша, гил, чӯб, гач, устухон ва матоъи пахтагӣ истифода мешуд, ки бозёфтҳои бостоншиносии мавзеъҳои гуногуни Осиёи Миёна аз қадимӣ будани ин нақш гувоҳӣ медиҳанд. Дар байни ҳунарварони санъати тасвириву амалӣ ва ороишии тоҷикон гулбандинаҳои дар маркази ашёву мавод ҷойгиршуда, ному истилоҳи хоссе доранд: гулбандинаи муқоваи китобро «шамсӣ», гулбандинаҳои сӯзанӣ, зардеворӣ, борпӯшу қарсро «шутурпай» (ноҳияҳои шимоли Тоҷикистон) ва косагул (ноҳияҳои ҷануби Тоҷикистон) меномиданд.
Дар санъати кандакории рӯи чӯб онро аксаран «турунҷ» ё «турунҷдавра» (аслан дар Самарқанду Бухоро) ва «офтобӣ»-ву «моҳтобӣ» (мардуми Бадахшон маркази нақшро шабеҳи офтоб месохтанд) меноманд. Дар амалияи санъати кандакории ҳунармандони Истаравшан чунин даврагулҳои калон бо номи «фалаки калон», «фалаки хурд» маъмуланд. Дар санъати ороишиву амалии тоҷикони вилояти Қашқадарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон (Косон) бандинагулҳо «лола» ном гирифтаанд. Аз ин ҷост, ки андозаи сӯзаниҳои ин маҳал низ вобаста ба шумораи бандинагулҳо муайян мегардад: сӯзании шашлола, нуҳлола, дувоздаҳлола ва ғ.. «Гули даврӣ» дар амали ҳунармандони имрӯзаи тоҷик низ хеле маъмул буда, баробари нақшҳои ҳандасию ислимии анъанавӣ, ашколу тасвироти замонавиро дар бар мегирад. Анвои гуногуни «Гули даврӣ» дар куртаҳои чакану сӯзаниҳо ва дигар маснуоти ороиши рӯзгор фаровон ба назар мерасанд. Дар адабиёти хаттии санъати тасвирӣ (рисолаҳо доир ба саноеи нафиса), аз ҷумла ороиши санъати китоб ва китобороӣ (рисолаҳои Қозӣ Аҳмад «Гулистони ҳунар», Дӯстмуҳаммади Ҳиравӣ «Ҳолоти ҳунарварон», Содиқбеки Афшор «Қонуну-с-сувар», Мустафо Чалабӣ «Маноқиби ҳунарварон» ва ғ.) дар бораи ин навъи ороиш маълумот дода шудааст. «Гули даврӣ» имрӯз миёни ҳунармандон муътабар аст ва баробари нақшҳои ҳандасию ислимии суннатӣ бо ашколу тасвирҳои замонавӣ такмил шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Белинская Н. Декоративное искусство горного Таджикистана (текстиль). Д., 1965;
* Юнусова Н. Декоративная вышивка Ура-Тюбе к XIX-нач. XX в.// Из. АН Таджикской ССР. Д., 1969;
* Юнусова Н. Гулдӯзии тоҷикӣ. М., 1979;
* Рузиев М. Декоративно-прикладное искусство таджиков. Д., 2003;
* Додхудоева Л. Санъати мардумии Тоҷикистон. Д., 2011.

Гурӯҳ:Нақшунигор
Илёс Фахфох

**Илёс Фахфох** (арб   ; тав. 1972) – арбоби давлатии Тунис, сарвазири Тунис (2020).

### Фаъолият ба сифати сарвазир
20 январи соли 2020 президент Қайс Саид ба Фахфох барои ташкили ҳукумати нав супориш дод  .

Парлумон шаби 27 феврали соли 2020  бо аксарияти овозҳои тарафдор 129, раъйи мухолиф 77 овоз ва як нафар бетараф ба тарафдории  ҳукумати Фахфох  овоз дод. Ба хайати он 30 вазир ва ду котиби давлатӣ дохил шуданд, ки аксарияти онҳо мустакил буданд.  Ба ҳукумат ҳамагӣ шаш зан шомил шуданд. Вазифахои асосии ҳукумат муборизаи зидди чинояткорй ва терроризм, ба мукобили баланд шудани нарху наво ва кашшокй, инчунин зидди фасод; афзоиши иктисодиёт ва шумораи чойхои кориро таъмин кардан буд  .

15 июли соли 2020 Фахфох пас аз он истеъфо дод, ки Ҳизби Наҳзат (Аннаҳда), ки бахше аз эътилофи ҳукумат буд,  сартвазирро интиқод кард ва ӯро ба фасод муттаҳам кард, ибтикори раъйдиҳии эътимод ба дастгоҳи вазиронро дар парлумон (Эътилофи хурди исломгароӣ  «Шаъну шараф», ё Ал-Карама, ва «Дили Тунис», ё Қалб-Тунис, Нобили Каруи )   кард..

## Эзоҳ


## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Сарварони Тунис
Гурӯҳ:Вазирони Тунис
Гурӯҳ:Сарвазирони Тунис
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тунис
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1972
Абдувалӣ (Ҳамном)

**Абувалӣ**:

* Абдувалӣ Абдурашидов
* Абдувалӣ Бердиалиев
* Абдувалӣ Давронов
* Абдувалӣ ибни Қозӣ Юсуф
* Абдувалӣ Қушматов
* Абдувалӣ Ҳаитов
Абдукарим (Ҳамном)

**Абдукарим**:

* Абдукарим Раупов
* Абдукарим Қосимов
* Абдукарим Қурбонов
* Абдукарим Ҳалимов
* 

Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо
Абдулазиз (Ҳамном)

**Абдулазиз:**

* Абдулазиз Бутефлиқа
* Абдулазиз Махдум
* Абдулазиз ибни Абдулваҳоб
* Абдулазиз ибни Шарафуддин
* Абдулазиз Ғаффоров
* Абдулазиз Ҷарод
* Абдулазизи Мароғаӣ
* Абдулазизи Махсум
* Абдулазизи Наққош
*
Абдуллоҳхон (Ҳамном)

**Абдуллоҳхон**:

* Абдуллоҳхон
* Абдуллоҳхони I
* Абдуллоҳхони II
* Масҷиди Абдуллоҳхон
Абдуллоҷон (Ҳамном)

**Абдуллоҷон:**

* Абдуллоҷон Бобоҷонов
* Абдуллоҷон Исҳоқов
* Абдуллоҷон Мирбобоев
* Абдуллоҷон Орипов
*
Абдулмалик (Ҳамном)

**Абдулмалик**:

* Абдулмалик бин Ҳабилус
* Абдулмалик ибни Марвон
* Абдулмалики I
* Абдулмалики II
* Абдулмалики Ҷувайнӣ
*
Алӣ (Ҳамном)

**Алӣ**:

* Алӣ (ноҳияи Иле) — деҳа
* Алӣ Асадов
* Алӣ Барот
* Алӣ Бобоҷон
* Алӣ Вазириён
* Алӣ Зафар
* Алӣ Кофӣ
* Алӣ Майсам Назарӣ
* Алӣ Насириён
* Алӣ Фазал
* Алӣ ибни Абутолиб — яке аз халифаи рошидин 
* Алӣ ибни Мӯсо Алризо
* Алӣ ибни Ҳошим
* Алӣ Қушчӣ
* Алӣ Ҷавон
*
Олимхон (Ҳамном)

**Олимхон**:

* Олимхон — охирин амири Бухоро
* Олимхон Исматӣ
*
Олим (Ҳамном)

**Олим** (аз ар. عالم‎):

* Олим Аҳмадов
* Олим Бобоев
* Олим Камолов
* Олим Каркайев
* Олим Рамалданов
* Олим Салимзода
* Олим Хабилов
* Олим Ширинов
* Олими Искандарӣ
* Олими Ширинбек
Ҳабиб Эссид

**Ҳабиб Эссид** (   насл. 1 июни 1949, Сус, музофоти Сус, Тунис ) — арбоби давлатӣ ва сиёсии Тунис, сарвазири Тунис аз 5 январи 2015 то 6 августи 2016.

### Дар вазифаи сарвазир
5 январи соли 2015 пас аз бастани созиш бо аҳзоби сиёсии кишвар,  президенти мунтахаби Тунис Қоид Сибсӣ Ҳабиб Эссидро ба мақоми Сарвазири Тунис таъин кард ва ба ӯ як моҳ мӯҳлат дод, то ҳукуматро ташкил кунад, ки бояд эътимоди вакилони Маҷлиси миллиро бигирад        . Мисли Қоид Сибсӣ, Ҳ. Эссид тақрибан тамоми солҳои фаъолияти худро дар вазифаҳои ҳукуматӣ дар назди президент Бин Алӣ сипарӣ кард, ки дар натиҷа ӯ «собиқадор»-и диктатураи ӯ маҳсуб мешавад     .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Тунис
Гурӯҳ:Вазирони Тунис
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тунис
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон 
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Гурӯҳ:Зодагони 1 июн
Карим Қодиров

**Карим Қодиров** (*Қодиров Карим Собирович*; зод. 5 марти 1940, ноҳияи Муъминобод, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — таърихшинос, доктори илмҳои таърих, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Техникуми полиграфии Рига (1960) ва факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Ленинобод (1971) хатм кардааст.

Ношир ва директори матбаъаи ноҳияи Ҳисор, мудири матбааи КМ ПК Тоҷикистон, директори генералии ҶС «Боржома/Упаковка» шуда кор кардааст.

Аз 27 майи соли 2001—2005 вакили Маҷлиси намояндагон (интихоботи миёндавраӣ) аз ҳавзаи 4-уми ноҳияи Сино. Аз ҷониби ҲКТ пешбарӣ шуда, аз ҷониби ҲХДТ дастгирӣ шудааст. (Номзад аз ҲДТ ва ҲНИТ А.Соҳибназаров пирӯз шуд).

Узви фраксияи Ҳизби коммунисти Тоҷикистон дар Маҷлиси намояндагон. Котиби якуми ккумитиаҳи ҳизбии ноҳияи Сино.

Муовини раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сохтмони давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ.

## Ҷоизаҳо
* Корманди хидматнишондодаи саноати ҶШС Точикистон
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон.

## Эзоҳ
Ҳамлаи террористӣ дар Пешовар (2022)

**Ҳамлаи террористӣ дар Пешовар** як ҳамлаи террористӣ аз ҷониби маргталаби "Давлати исломӣ " дар масҷиди шиавӣ дар Пешовар (Хайбар Пахтунхво, Покистон) 4 марти соли 2022 ҳангоми намози ҷумъа мебошад. Дар натиҷаи ҳамла дастикам 64 нафар кушта ва 196 нафар маҷрӯҳ шуданд  .

Ҳамлаи террористӣ маргбортарин дар Покистон пас аз соли 2018 буд, ки гурӯҳи “Давлати исломӣ  дар шаҳрҳои Банну ва Мастунг анҷом дод.

## Замина
Дар охири асри 20 ва аввали асри 21, Покистони шимолу ғарбӣ зуд-зуд мавриди ҳамлаи исломгароён қарор гирифт. Дар соли 2004 ҳамлаҳои онҳо ба шӯриш табдил ёфтанд. Ҳамлаҳои қаблӣ дар Пешовар, аз ҷумла ба масҷидҳои шиъа дар солҳои 2013 ва 2015 сурат гирифтанд.

## Воқеа
Пеш аз таркиш ду марди мусаллаҳ бо либоси сиёҳ дар назди бинои масҷид сӯи пулис тирандозӣ карданд. Дар задухӯрди баъдӣ як ҷангҷӯ ва як пулис кушта шуданд  . Террористи зиндамонда вориди масҷид шуда, ба сӯи онҳое, ки дар он ҷо буданд, оташ кушода, сипас худро бо маводи мунфаҷира, ки дар таркибаш подшипникҳо ва 5 кило маводи тарканда дошт, тарконд   .

## Масъулият
5 марти соли 2022 масъулияти ин ҳамларо созмони террористии Вилояти Хуросон (бахше аз "Давлати исломӣ") бар ӯҳда гирифт. Бомбгузори маргталабе, ки ин ҳамларо анҷом додааст, аз ҷониби Давлати исломӣ Ҷулайбиб ал-Қаблӣ  шинохта шудааст.

## Аксуламал
Ҳамла аз ҷониби Вазорати корҳои хориҷии Эрон , Ҳамоҳангсози доимии Созмони Милали Муттаҳид [ , котиботи матбуоти Афғонистон , Аморати Муттаҳидаи Араб, Арабистони Саудӣ , Миср  , Иёлоти Муттаҳидаи Амрико  ва архиепископ Кентербери  маҳкум карда шуд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳамлаҳои террористӣ дар Покистон
Интимақ (ноҳияи Бойдибек)

**Интимақ** () — деҳа (*ауыл*) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Бойдибек ҷойгир аст. Дар соли 2009  нафар аҳолӣ дошт. 
## Эзоҳ
Феҳристи ғолибони Ҷоизаи сулҳи Нобел

**[[Ҷоизаи сулҳи Нобел]]** (  )&nbsp;- яке аз панҷ ҷоизае, ки аз ҷониби Алфред Нобел тибқи васияти ӯ дар соли 1895 таъсис ёфтааст. Ин ҷоиза аз соли 1901 инҷониб ҳамасола барои саҳмҳои барҷаста дар ҳифзи сулҳ дода мешавад.

Барандагони ҷоиза ҳамасола дар моҳи октябр аз ҷониби Кумитаи Нобел аз 5 узви парлумони Норвегия интихоб карда мешаванд. Маросими супурдани ҷоиза ҳамасола дар рӯзи марги Алфред Нобел 10 декабр дар Осло баргузор мешавад. Ҳар як ғолиби ҷоиза диплом ва медали барандаи Ҷоизаи Нобел, инчунин мукофоти пулӣ мегирад.

## Ғолибон
Аввалин ҷоизаи сулҳи Нобел соли 1901 ба шаҳрвандони  Швейтсария Жан Анри Дюнан ва Фредерик Пасси аз Фаронса дода шуда буд.

Дар тӯли мавҷудияти худ аз соли 1901 то соли 2020 Ҷоизаи Нобел 101 маротиба дода шуда, 107 нафар барандаи ҳамин ҷоиза гардиданд. Ғайр аз ин, 28 маротиба мукофот ба созмонҳое дода шуд, ки дар муҳофизати сулх сахми арзанда гузоштаанд. Аксар вақт (68 маротиба) барандаи ҷоиза 1 нафар шаҳрваде ё созмон;  30 маротиба мукофотро ду нафар ғолибон  гирифтанд;  дар солҳои 1994 ва 2011, 3 нафар якбора барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел шуданд. Солҳои 1914–1916, 1918, 1923, 1924, 1928, 1932, 1939–1943, 1948, 1955, 1956, 1966, 1967 ва 1972 ягон ҷоиза дода нашудааст.

Дар байни 107 ғолибони ҷоиза, 90 нафар мардон ва 17 - занон мебошанд. Аввалин зане, ки барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел шуд, Берта фон Саттнер буд, ки соли 1905 ҷоизаи ғолибро гирифта буд. Баъдан занон дар солҳои 1931, 1946, 1976 (ду маротиба), 1979, 1982, 1991, 1992, 1997, 2003, 2004, 2011 (се маротиба), 2014 ва 2018 ҷоизаро гирифтаанд.

Дар байни 134 барандаи ҷоизаи Нобел, 2 нафар барандагони ҷоиза зиёда аз як маротиб ҷоиза гирифтаанд. Ҳамин тариқ, Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх се маротиба (солҳои 1917, 1944 ва 1963) ва Дафтари Комиссари Олии Созмони Милали Муттаҳид оид ба гурезаҳо - ду маротиба (солҳои 1954 ва 1981) ҷоизаро гирифтанд.&nbsp; Илова ба гирифтани Ҷоизаи соли 1962, Линус Полинг ӯ барандаи Ҷоизаи Нобел ӯ дар соли 1954 ҷоизаи Нобел дар бахши кимиёро соҳиб шуд. Даг Хаммаршелд пас аз марг дар соли 1961 барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел гардид.

Синну соли миёнаи барандагони Ҷоизаи сулҳи Нобел (дар соли 2012) 62 сол мебошад. Ҷавонтарин барандаи ҷоизаи Нобел, ҳомии ҳуқуқи башари покистонӣ Малола Юсуфзай аст, ки ҳангоми дарёфти ҷоизаи соли 2014, 17-сола буд.Куҳансолтари ғолиби ҷоиза&nbsp;- Ҷозеф Ротблатти бритониёӣ, ки соли 1995 дар синни 87-солагӣ ҷоизаро гирифтааст.

## Ғолибони ҷоиза (барандагони ҷоиза)

### 1901-1910

### 1911-1920

### 1921-1930

### 1931—1940

### 1941—1950

### 1951—1960

### 1961—1970

### 1971—1980

### 1981-1990

### 1991–2000

### 2001–2010

### 2011–2021

## Ғолибони ҷоиза аз рӯи кишвар
Дар ҷадвали зер тақсимоти 107 барандагони (ғолибони) Ҷоизаи Сулҳи Нобел аз рӯи кишварҳои пайдоишашон, ба истиснои созмонҳои (ғолиб) нишон дода шудааст.

## Адабиёт
*  Лауреаты Нобелевской премии: Энциклопедия. Пер. с англ.&nbsp;— М.: Прогресс, 1992.

## Пайвандҳо
* Вебсайти расмии  Нобел
*  мукофот
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи шахсиятҳо
Гурӯҳ:Сулҳ
Сулҳ
Мувозинат

**Мувозинат** ( , букв. — «весы», аз  - доштани ду косаи вазн).

* Мувозинат — равновесие, мувозинат.
* Тавозуни тавозун як акси сохтори тиҷорат аст, ки дар як лаҳзаи дақиқ гирифта шудааст.
* Мувозинат - системаи нишондиҳандаҳое, ки таносуб ё мувозинатро дар ҳама гуна зуҳуроти доимо тағйирёбанда тавсиф мекунанд.
* Баланс – маҷмӯи даромад ва хароҷот, ￼￼дороиҳо￼￼ ва ￼￼ӯҳдадориҳо￼￼ ҳангоми таҳияи ҳисоботи молиявӣ, оморӣ. См. барои намуна:
** ￼￼Тавозуни￼￼ кторхона.
** ￼￼балансиичоратии￼￼ мамлакат — мукоисаи арзиши умумии молхои идона ва воридотй; агар содирот аз воридот зиёд бошад, фаъол ва агар аз содирот зиёд бошад пассив номида мешавад.
** ￼￼Тавозуни￼￼ пардохти кишвар ин мукоисаи хамаи пардохтхо ва даромадхои он дар савдои беруни, карзхои давлати ва гайра мебошад;
* Тавозуни - барои ￼￼дуредгарон￼￼ ҳангоми буридани кулба дар курсиҳо, дави ￼￼аввал￼￼ (тетер) дар баробари онҳо, ки дар болои он тоҷи аввал гузошта мешавад.
* ￼￼Тавозуни￼  - ￼￼чубу тахта￼, ￼ чӯбҳои￼￼ каҷ ё болоии кӯтоҳ, ки барои истеҳсоли селлюлоза, селлюлоза ва ғайра пешбинӣ шудаанд. гайра, ашьёи хоми канданашуда.
* ￼￼Тавозуни бозӣ￼￼ - дар компютерҳо ва бозиҳои дигар, тавозуни қудрат байни қоидаҳо, аломатҳои гуногун ва ғайра. г.
* *￼￼Balance￼￼* як албоми гурӯҳи ￼￼нави мавҷи￼￼ шӯравии ￼￼Coffee￼￼ мебошад.
* ￼￼тавозун￼￼ (  як филми аниматсионӣ дар соли 1989 Олмон аст.
* ￼￼Тавозуни￼￼ як механизми ларзиш дар ￼￼соатҳост￼￼ .
* ￼￼Balance￼￼ як консепсияи афсонавӣ дар бозиҳои компютерии ￼￼The Longes￼￼ Journey￼￼ ва ￼￼Dreamfall￼￼ мебошад.
* ￼￼Тавозуни ранг￼￼ яке аз параметрҳои усули интиқоли ￼￼тасвири￼￼  ранга мебошад

## См. инчунин

* ￼￼Тавозуни￼
Иван Силаев

**Иван Степанович Силаев** (21 октябр 1930, деҳаи Бахтизинои ноҳияи Вознесенский, кишвари Нижний Новгород — 8 феврал 2023) — арбоби давлатӣ,  рус. Дар солҳои 1990—1991 Раиси Совети Вазирони РСФСР. Қаҳрамони Меҳнати Сосиалистӣ.

Сардори Кумитаи идораи оперативии иқтисоди миллии ИЧШС (август - декабри соли 1991) ва раиси Кумитаи байниҷумҳуриявии иқтисодии ИҶШС (сентябр - ноябри соли 1991), ки пас аз 1991 ба ҷои Девони Вазирони ИҶШС дар натиҷаи воқеаҳои 19—21 августи соли 1991 омад ва ба ҳамин тариқ, дар ҳақиқат сардори охирини ҳукумати иттифоқи  буд.

## Ҷоизаҳо

* Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1975)
* 2 ордени Ленин (1971, 1975)
* Ордени Инқилоби Октябр (1981)
* Лауреати Мукофоти Ленинӣ ( 1972 )
* Грамотаи Фахрии Ҳукумати Федератсияи Русия (2000) 
* Грамотаи Фахрии Ҳукумати Федератсияи Русия (2005) 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ
Гурӯҳ:Механикон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1930
Гурӯҳ:Зодагони 21 октябр
Василий Лихачёв

**Василий Николаевич Лихачёв** (5 январи 1952, Горкий, РСФСР, СССР — 8 апрели 2019  ) — арбоби давлатии шӯравӣ ва рус, ноиби президенти Ҷумҳурии Тотористон (1991-1995), раиси Шӯрои давлатии ҷумҳурӣ Тотористон (1995-1998), вакили Думаи давлатии Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия даъвати VI аз Ҳизби коммунисти Федератсияи Русия , узви Комиссияи марказии интихоботии Федератсияи Русия (2016- 2018).

## Зиндагинома
5 январи соли 1952 дар Нижний Новгород таваллуд шудааст.

### Касби сиёсӣ
Солҳои 1988-1990 мудири шӯъбаи давлатӣ-ҳуқуқии Кумитаи вилояти Тотористони ҲКИШ, солҳои 1990-1991 раиси Кумитаи назорати конститутсионии ҶШС Тотористон, солҳои 1991-1995 ноиби президенти Ҷумҳурии Тотористон буд.

Солҳои 1995-1998 - Раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Тотористон даъвати аввал ва муовини раиси Шӯрои Федератсияи Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия. Узви ҳайати Русия дар Ассамблеяи парлумонӣ ва Конгресси мақомоти маҳаллӣ ва минтақавии Шӯрои Аврупо.

Солҳои 1998-2003 Намояндаи доимии Русия дар Иттиҳоди Аврупо (Брюссел), аз соли 1999 Сафири Фавқулода ва Доимӣ.

Солҳои 2004-2010 намояндаи Шӯрои Федератсия аз Маҷлиси мардумии Ҷумҳурии Ингушетия буд. Ҷонишини раиси Комитети Совети Федератсия оид ба корҳои байналхалқӣ, аъзои комиссияи оид ба методологияи татбиқи ваколатҳои конститутсионии Совети Федератсия, аъзои комиссияи Совети Федератсия оид ба сиёсати ахборот.

Солҳои 2010-2011 - муовини вазири адлияи Федератсияи Русия.

Аз соли 2011 то 2016 - вакили Думаи давлатии Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия даъвати VI.

3 марти соли 2016 бо фармони президенти Русия узви Комиссияи марказии интихоботӣ шуд  . дар робита ба ин, ӯ аз мақоми вакили Думаи давлатӣ истеъфо дод (мандат ба Олег Ким гузашт). Баргузории интихобот дар хориҷи кишвар, ҳамкории КМИР Русия бо Вазорати корҳои хориҷии Федератсияи Русия, Россотрудничество, хадамоти сарҳадӣ, Ростуризм ҳамоҳанг карда шудааст. 13 сентябри соли 2018 ӯ  истеъфо дод ва 22 сентябр бо фармони президенти Русия Владимир Путин  аз вазифаи узви Комиссияи марказии интихоботӣ пеш аз мӯҳлат озод карда шуд. Сабаби расмии рафтани ӯ аз Комиссияи марказии интихобот маълум нест, аммо хабаргузории РБК бо такя ба манобеъи Кремл ва Комиссияи марказии интихобот хабар дод, ки Лихачёв ба далели ихтилофи назар бо раиси Комиссияи марказии интихоботӣ Элла Памфилова истеъфо додааст. .

### Марг
Баъди бемории дуру дароз вафот кард. Ӯ дар қабристони Арски Қазон ба хок супурда шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Докторони улуми ҳуқуқшиносӣ
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2019
Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 апрел
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони 5 январ
Артиши электронии Эрон

**Артиши электронии Эрон** (  ‎) &#x200E; гурӯҳи ҳакерии эронӣ аст, ки гӯё бо ҳукумати Эрон иртибот дорад, ҳарчанд худи ҳукумат ин иртиботро рад мекунад  . Ба гузориши рӯзномаи Guardian, ин гурӯҳ ба ￼￼раҳбари аршади￼￼ Эрон￼￼савганд ёд карданд  .

Ба навиштаи нашрияи интернетии " Бюрои Теҳрон ", тарҳи таъсиси "артиши электронии Эрон" аз ҷониби Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ дар соли 2005 таҳия шудааст. Артиши электронии Эрон масъулияти чанд ҳамлаи киберӣ аз тариқи интернет аз соли 2009, бахусус алайҳи ￼￼Байду￼￼ ва Твиттерро ба ӯҳда гирифт  .

Дар соли 2012 як гурӯҳи ҳакерҳо, ки худро "Қаллоқҳо" эълон карданд (  &#x200E;, серверҳои ￼￼МАГАТЭ￼￼ -ро шикастанд. Коршиносони амнияти иттилоотӣ тахмин мезананд, ки дар паси ин ҳамла "артиши электронии Эрон" будааст  .

Дар соли 2013 як генерали Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ изҳор дошта буд, ки Эрон "аз рӯи имконоти худ дар ҷои чаҳорумин артиши киберҷинояткорӣ дар ҷаҳон аст". Ин иддаоро    тасдиқ кардааст.

## Қайдҳо

Гурӯҳ:Ҷанги собирӣ
Михаил Фрадков

**Михаил Ефимович Фрадков** (тав.1 сентябри 1950, деҳаи Курумочи ноҳияи Красноярски вилояти Куйбишев) — арбоби давлатии Русия, директори Институти тадқиқоти стратегии Русия аз 4 январи соли 2017.

Директори Хадамоти истихбороти хориҷии Федератсияи Русия (2007-2016). Узви доимии Шӯрои амнияти Федератсияи Русия (24 апрели 2004 - 5 октябри 2016). Аз 5 марти соли 2004 то 12 сентябри соли 2007 - Раиси Ҳукумати Русия (бо танаффуси расмӣ аз 7 май то 12 майи соли 2004, вақте ки тибқи Конститутсия, ҳукумати ӯ қабл аз дубора интихоб шудани президент истеъфо дод, аммо пас аз панҷ рӯз он аз ҷониби Думаи давлатӣ дубора тасдиқ карда шуд ). 12-14 сентябри соли 2007 то замони таъсиси ҳукумати нав таҳти сарварии Виктор Зубков дар вазифаи раиси ҳукумат кор кардааст.

Номзади илмҳои иқтисодӣ (мавзуи рисола: «Тамоюлҳои муосири муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ ва робитаҳои иқтисодии хориҷии Русия»). Бо забони англисӣ ва испанӣ ҳарф мезанад.

Рутбаи синфии хидмати давлатӣ «Шовири воқеии давлатии Федератсияи Русия дараҷаи 1» (2000) мебошад. Рутбаи ҳарбӣ — полковники запас. Кавалери пурраи ордени «Барои хидмат дар назди Ватан».

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 1
Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1950
Гурӯҳ:Зодагони 1 сентябр
Юлий Воронтсов

**Юлий Михайлович Воронтсов** (7 октябри 1929, Ленинград — 12 декабри 2007, Москва) — дипломати шӯравӣ ва рус, Намояндаи доимии Русия дар СММ, Сафири Фавқулода ва Мухтори СССР ва Русия дар ИМА, Ҳиндустон, Фаронса, Афғонистон. Узви КМ КПСС (1981—1990). Муаллифи нашрияҳои сершумор дар мавзӯъҳои дипломатӣ, собиқ президенти Маркази байналмилалии Рерихҳо. Корманди шоистаи Хадамоти дипломатии Федератсияи Русия (2004).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Даргузаштагони Маскав
Андрей Денисов

**Андрей Иванович Денисов** (таваллуд 3 октябри 1952, Харков, РСС Украина, СССР) — дипломати рус. Аз соли 2013 Сафири Фавқулода ва Мухтори Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Мардумии Чин. Узви Президиуми Шӯрои корҳои байналмилалии Русия (2011). Сафири Фавқулода ва Мухтор (2003). Корманди шоистаи Хадамоти дипломатии Федератсияи Русия (2005).

## Зиндагинома
Соли 1974 Донишкадаи давлатии муносибатҳои байналмилалии Маскави Вазорати корҳои хориҷии СССР-ро хатм кардааст. Бо забонҳои чинӣ ва англисӣ ҳарф мезанад.

* Солҳои 1973—1981 —  , намояндаи иқтисодию тиҷоратии Иттифоқи Советӣ дар Чип .
* Солҳои 1981—1991 — эксперти шуъбаи байналхалқии КМ КПСС оид ба ҶХЧ
* Солҳои 1992-1997 — мушовир, мушовири калони Сафорати Русия дар Чин.
* Солҳои 1997-2000 — директори департаменти ҳамкориҳои иқтисодии Вазорати корҳои хориҷии Русия.
* 21 октябри 1998 — 14 июни 2000 — Аъзои коллегияи Вазорати корхои хоричии Россия.
* 21 апрели 2000 — 28 декабри 2001 — Сафири Фавқулода ва Мухтори Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Мисри Араб  .
* 28 декабри 2001 - 12 июли 2004 - муовини вазири корҳои хориҷии Федератсияи Русия  .
* 12 июли 2004 - 8 апрели 2006 — Намояндаи доимии Федератсияи Русия дар Созмони Милали Муттаҳид ва Намояндаи Федератсияи Русия дар Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид  .
* 8 апрели 2006 - 22 апрели 2013 - муовини аввали вазири корҳои хориҷии Русия  .
* Аз 23 апрели соли 2013 - Сафири Фавқулода ва Мухтори Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Мардумии Чин  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони 3 октябр
Виталий Чуркин

**Виталий Иванович Чуркин** (21 феврали 1952, Москва — 20 феврали 2017, Ню-Йорк) — дипломати шӯравӣ ва рус, Сафири Фавқулода ва Мухтор. Дар давраҳои гуногун сафир дар Чили, Белгия ва Канада, намояндаи доимии Русия дар НАТО ва Иттиҳоди Аврупои Ғарбӣ, муовини вазири корҳои хориҷии Русия буд. Намояндаи доимии Федератсияи Русия дар Созмони Милали Муттаҳид ва Шӯрои Амнияти СММ аз 8 апрели соли 2006 то 20 феврали соли 2017 (то маргаш). Номзади илмҳои таърих.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих
Гурӯҳ:Даргузаштагони Манҳэттен
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2017
Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 феврал
Гурӯҳ:Зодагони Маскав
Гурӯҳ:Зодагони 21 феврал
Пётр Иличёв

**Пётр Викторович Иличев** (рус. Пётр Викторович Ильичев, таваллуд 11 марти 1966, Подолск, вилояти Маскав) — дипломати рус. Директори департаменти ташкилотҳои байналхалқии Вазорати корҳои хориҷии Русия. 

Аз 6 декабри соли 2013 то 8 феврали соли 2018 дар вазифаи муовини якуми Намояндаи доимии Федератсияи Русия дар СММ кор кардааст.  Фиристодаи Фавқулода ва Мухтори Синфи 2 (2013)  .

Дар гузашта — кордори муваққатии Федератсияи Русия дар СММ ва Шӯрои Амнияти СММ аз 24 феврал то 26 июли соли 2017.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1966
Гурӯҳ:Зодагони 11 март
Василий Небензя

**Василий Алексеевич Небензя** (таваллуд 26 феврали 1962, Волгоград, РСФСР, СССР) — дипломати шӯравӣ ва рус. Намояндаи доимии Федератсияи Русия дар Созмони Милали Муттаҳид ва Шӯрои Амнияти СММ аз 27 июли соли 2017  . Сафири Фавқулода ва Мухтор ( 2014 ).

Муовини вазири корҳои хориҷии Федератсияи Русия (1 июни 2013 - 27 июли 2017).

## Зиндагинома
Василий Алексеевич Небензя 26 феврали соли 1962 дар Волгоград таваллуд шудааст. 

Аз соли 1988 то соли 1990 — атташеи Сафорати СССР дар Таиланд .

Аз соли 1990 то соли 1991 — котиби сеюми Шуъбаи муносибатхои байналхалқии иқтисодии Вазорати корҳои хориҷии СССР.

Аз соли 1991 то соли 1992 котиби дуюми Раёсати созмонҳои байналмилалии Вазорати корҳои хориҷии СССР, баъдан Вазорати корҳои хориҷии Русия буд.

Аз соли 1993 то соли 1996 сардори шӯъбаи созмонҳои байналмилалии Вазорати корҳои хориҷии Русия буд.

Аз соли 1996 то 2000 мушовир, мушовири калон, Намояндагии доимии Русия дар СММ дар Ню-Йорк буд.

Аз соли 2000 то 2006 — мудири шӯъба, муовини директори департаменти созмонҳои байналмилалии Вазорати корҳои хориҷии Русия.

Аз ноябри соли 2006 то ноябри соли 2011 — Муовини Намояндаи доимӣ дар СҶТ дар Женева.

Аз соли 2011 то 2012 — муовини Намояндаи доимии Русия дар Дафтари СММ ва дигар созмонҳои байналмилалӣ дар Женева.

Аз марти соли 2012 то июни соли 2013 — директори департаменти ҳамкориҳои башардӯстона ва ҳуқуқи башари Вазорати корҳои хориҷии Русия.

Аз 1 июни соли 2013 то 26 июли соли 2017 — муовини вазири корҳои хориҷии Федератсияи Русия  .

Рӯзи 21 апрели соли 2017 Вазорати корҳои хориҷии Русия номзадии Василий Небензяро ба мақоми намояндаи доимии Федератсияи Русия дар Созмони Милали Муттаҳид пешбарӣ кард. Номзадӣ 25 майи соли 2017 аз ҷониби кумитаи профилии Думаи давлатӣ ва 29 майи соли 2017 аз ҷониби кумитаи профилии Шӯрои Федератсия тасдиқ карда шуд . Бо фармони Президенти Русия Владимир Путин 27 июли соли 2017 ба вазифаи Намояндаи доимии Федератсияи Русия дар Созмони Милали Муттаҳид ва Шӯрои Амнияти СММ таъин гардид  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1962
Гурӯҳ:Зодагони 26 феврал
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Фарид Мухаметшин

**Фарид Хайруллоевич Мухаметшин** ( ; тав. 22 майи соли 1947, Алметевск, ҶШС Тотористон , РСФСР, СССР) — арбоби давлатӣ ва сиёсии Русия. Аз 27 майи соли 1998 раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Тотористон.

Сарвазири Ҷумҳурии Тотористон аз 16 январи 1995 то 28 майи 1998. Номзади илмҳои сотсиология (1996), доктори илмҳои сиёсӣ (2001). Аъзои ҳақиқииАкадемияи илмҳои технологии Федератсияи Россия.

### Кори ҳизбӣ дар РСС Тотористон
Солҳои 1970—1978 — дар кори комсомолию ҳизбӣ: инструктори комитети комсомолии шаҳри Алметевск, инструктори шуъбаи саноат ва нақлиёти комитети шаҳрии Алметевски КПСС.

Соли 1979 Донишкадаи нафти Уфаро хатм кардааст.

Солҳои 1978—1980 ҷонишини раиси комиҷроияи Совети вакилони халқи шаҳри Алметевск, солҳои 1980—1985 ҷонишини якуми раиси комитети иҷроияи Совети вакилони халқии шаҳри Алметевск. Солҳои 1978—1990 вакили Совети вакилони халқии шаҳри Алметевск интихоб шудааст.

Солҳои 1985—1987 — котиб, баъд котиби дуюми комитети шаҳрии Алметевски КПСС .

Соли 1986 Мактаби олии ҳизбии Саратовро хатм кардааст.

Аз соли 1988 — раиси комиҷроияи Совети вакилони халқии шаҳри Алметевск.

Солҳои 1989-1990 вазири савдои ҶШС Тотористон буд.

Соли 1990 — котиби якуми комитети шаҳрии Алметевск КПСС.

### Дар ҳукумати Тотористон
Солҳои 1990-1991 - муовини Раиси Шӯрои Вазирони ҶШС Тотористон.

Аз соли 1991 - раиси Шӯрои Олии ҶШС Тотористон, аз соли 1992 - раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тотористон.

Солҳои 1995-1998 сарвазири Ҷумҳурии Тотористон буд.

Аз соли 1998 - раиси Шӯрои давлатии Ҷумҳурии Тотористон.

Аз соли 1999 - муовини раиси Шӯрои амнияти Ҷумҳурии Тотористон.

Аз моҳи майи соли 1998 то январи соли 2002 узви Шӯрои Федератсияи Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия, узви Кумитаи оид ба корҳои федератсия, шартномаи федералӣ ва сиёсати минтақавӣ буд.

Аз соли 2003 котиби шӯрои сиёсии бахши вилоятии Тотористони ҳизби «Русияи ягона» буд. Дар интихоботи вакилони Думаи давлатӣ борҳо ба се пешвои беҳтарини рӯйхати ҳизбӣ шомил шуданд.

### Кори ҷамъиятӣ
Ӯ раиси Федератсияи хоккейи шаҳри Алметьевск, президенти Федератсияи хоккейи Ҷумҳурии Тотористон, президенти клуби хоккейи «Ак Барс» буд.

Аз соли 2007 - раиси Шӯрои Анҷумани халқҳои Тотористон.

Аз соли 2009 - раиси Шӯрои ҳамоҳангсози ҳамватанони назди Президенти Ҷумҳурии Тотористон.

Аз соли 2011 - Президенти Федератсияи волейболи Ҷумҳурии Тотористон.

Аз соли 2012 - узви Шӯрои қонунгузорони Федератсияи Русия. Раиси комиссияи оид ба проблемахои хамкории байналхалқӣ. Аъзои Президиуми Совети вакилон.

Аз соли 2013 - муовини раиси Шӯрои назди Президенти Ҷумҳурии Тотористон оид ба муносибатҳои байни миллатҳо ва конфессияҳо.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1947
Гурӯҳ:Зодагони 22 май
Олга Любимова

**Олга Борисовна Любимова** (рус. Ольга Борисовна Любимова, 31 декабри 1980, Маскав, СССР) — арбоби давлатӣ, рӯзноманигор ва театршиноси рус. Вазири фарҳанги Федератсияи Русия аз 21 январи соли 2020.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмноманависони асри XXI
Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Рӯзноманигорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони Маскав
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1980
Гурӯҳ:Зодагони 31 декабр
Владимир Ломейко

**Владимир Борисович Ломейко** (27 ноябри 1935, Новороссийск — 15 августи 2009, Москва) — дипломати шӯравӣ ва рус, нависанда ва рӯзноманигор, профессори фахрии сиёсатшиносии Институти байналмилалии таҳқиқоти вижа дар таҳлили система ва кибернетикаи Донишгоҳи Виндзор (Канада) . Намояндаи доимии ИҶШС ва ФР дар ЮНЕСКО (1988—1993).

Президенти форуми Баден-Бадени «Гуфтугӯи Олмону Русия», узви клуби интеллектуалии Русия.

## Зиндагинома
Дар соли 1960 Донишкадаи давлатии муносибатҳои байналмилалии Маскавро хатм кардааст . Доктори илмҳои таърих.

Дар солхои 1959—1962. — атташе оид ба алоқаҳои ҷавонони Сафоратхонаи советӣ дар Республикаи Демократии Германия (Берлин).

Дар солҳои 1963—1968. — ҷонишини раиси Комитети ташкилотҳои ҷавонони СССР ва чанд сол дар ҳаракати байналхалқии ҷавонон фаъолона иштирок дошт. Дар баробари ин ба рӯзноманигорӣ машғул шуда, дар рӯзномаи " Комсомольская правда " ва дигар нашрияҳои ҷавонон мақолаҳо нашр мекард.

Солҳои 1968—1984. — дар агентии матбуоти «Новости» .

Аз соли 1972 — сармуҳаррири шуъбаи сарредаксияи Аврупои Ғарбӣ.

Солҳои 1977—1984 шореҳи доимии рӯзномаи бузургтарини Финландия, Ҳелсингин Саномат мебошад.

Солҳои 1994—1997 мушовири махсуси директори генералии ЮНЕСКО.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»
Гурӯҳ:Даргузаштагони Маскав
Александр Авдеев

**Александр Алексеевич Авдеев** (таваллуд 8 сентябри 1946, Кременчуг, вилояти Полтава, РСС Украина, СССР)  — сиёсатмадори шӯравӣ ва рус, дипломат. Сафири Федератсияи Русия дар Ватикан дар мақоми Сафири Фавқулода ва Мухтор аз 11 январи соли 2013. Корманди шоистаи Хадамоти дипломатии Федератсияи Русия (2016).
Солҳои 2008-2012 вазири фарҳанги Федератсияи Русия буд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Гурӯҳ:Зодагони 8 сентябр
Александр Соколов (мусиқишинос)

**Александр Сергеевич Соколов** (таваллуд 8 августи 1949, Ленинград) — мусиқишинос ва омӯзгори шӯравӣ ва рус, доктори илмҳои санъат (1992), Ходими шоистаи санъати Федератсияи Русия (1999). Вазири фарҳанг ва коммуникатсияи оммавии Федератсияи Русия (2004-2008), профессор ва ректори Консерваторияи давлатии Маскав ба номи Чайковский, мудири кафедраи назарияи мусиқӣ, раиси Шӯрои илмӣ.

Президенти Иттифоқи байналхалқии ходимони мусиқӣ. Раиси ҷамъияти мусиқии Москва (ММО) ва Ҷамъияти назарияи мусиқии Федератсияи Россия (ОТМ). Узви Иттифоқи композиторони Русия . Аъзои Совет ва аъзои Бюрои Хазинаи гуманитарии Русия. Раиси Шурои ректорони консерваторияҳои ФР ва Шӯрои ректорони консерваторияҳои давлатҳои аъзои ИДМ; узви Иттифоқи ректорони Русия, Шӯрои ректорони Маскав ва вилояти Маскав. Узви Шӯрои патриархалии фарҳанг  . Узви Шӯрои коршиносон, Шӯрои илм ва Шӯрои таълими мусиқии Вазорати фарҳанги Федератсияи Русия. Узви Президиуми Бахши миллии Русияи ISME (аз соли 2009) .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Зодагони Санкт-Петербург
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1949
Гурӯҳ:Зодагони 8 август
Михаил Швидкой

**Михаил Ефимович Швидкой** (рус. *Михаил Ефимович Швыдкой*; ) — санъатшиноси шӯравӣ ва рус, барандаи телевизион, менеҷери ВАО, ходими ҷамъиятӣ, давлатӣ ва фарҳангӣ.

Раиси Ширкати давлатии телевизион ва радиои умумирусия (1998—2000), вазири фарҳанги Федератсияи Русия (2000—2004), раиси Агентии федералии фарҳанг ва кинематография (2004—2008), президенти Академияи Телевизиони Русия (2008—2013), Намояндаи махсуси Президенти Федератсияи Русия оид ба ҳамкориҳои байналмилалии фарҳангӣ (аз 2008).

Барандаи барномаҳои «Инқилоби фарҳангӣ», «Паноҳгоҳи ҳаҷвнигорон», «Зиндагӣ зебост», «Агора». Роҳбари бадеии Театри мусиқии Маскав, роҳбари илмии Мактаби олии сиёсат ва идоракунии фарҳанг дар соҳаи гуманитарии Донишгоҳи давлатии Маскав. Лауреати Мукофоти давлатии Россия.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ
Владимир Егоров

**Владимир Константинович Егоров** (таваллуд , Канаш, РСС Чувашистон, СССР), — ходими давлатии советй ва рус, коркуни системаи маориф. Номзади илмҳои таърих, доктори илмҳои фалсафа, профессор. Доктори фахрии Институти ҷомеашиносии Академияи илмҳои Русия. Аз моҳи марти соли 2008 узви Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Русия .

## Зиндагинома
Соли 1971 факултети таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Қазон ба номи В.И. Улянов-Ленинро бо ихтисоси таърих хатм намуда, солҳои 1971-1974 дар он ҷо омӯзгорӣ кардааст.

Солҳои 1974—1985 дар кори роҳбарӣ дар КМ ВЛКСМ. Солҳои 1979-1980 муовини сармуҳаррири органи матбуоти Кумитаи Марказии ВЛКСМ – маҷаллаи «Коммунисти ҷавон» буд.

Солҳои 1985-1987 ректори Донишкадаи адабиёт ба номи Горкий.

Соли 1988 дар Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМ КПСС дар мавзӯи «Идомаи наслҳо дар замони социализм: проблемаҳои назария ва амалия» (ихтисос коммунизми илмӣ 09.00.02 -) рисолаи номзадиро барои гирифтани унвони доктори илми фалсафа дифоъ кард.

Солҳои 1987—1990 ҷонишини мудири шӯъбаи маданияти КМ КПСС, солҳои 1990—1991 ёрдамчии Котиби Генералии КМ КПСС, ёрдамчии Президенти ИҶШС буд.

Солҳои 1992-1996 - сармутахассиси Маркази таҳлилии сиёсати илмию саноатии Кумитаи давлатии илм ва технологияи Вазорати саноати Федератсияи Русия, инчунин ба ҳайси профессори Академияи идоракунии давлатии Русия дар назди Президенти ФР дарс додааст.

Солҳои 1996-1998 директори Китобхонаи давлатии Русия буд.

Дар моҳи сентябри соли 1998 - феврали 2000 - Вазири фарҳанги Федератсияи Русия. Аз соли 2000 то 2010 Президент-ректори РАГС.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих
Гурӯҳ:Файласуфони Русия
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1947
Гурӯҳ:Зодагони 30 октябр