open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Трюгве Лӣ

**Трюгве Ҳалфдан Лӣ** (; , Осло, Норвегия -  , Гейло, Норвегия) — сиёсатмадори норвегӣ, солҳои 1946-1952 — 1-умин Дабири кулли СММ интихоб шуд.

## Зиндагинома
Дар Осло таваллуд шудааст. Ӯ дар Донишгоҳи Осло таҳсил мекард ва аз онҷо дипломи ҳуқуқшиносрр дар с. 1919 гирифт. Соли 1911 ӯ ба ташкилоти ҷавонони Ҳизби коргарии Норвегия пайваст. Аз соли 1919 то 1922 ӯ ёрдамчии котиби ҳизби меҳнат, аз соли 1922 то соли 1935 — мушовири ҳуқуқии Федератсияи иттифоқҳои касабаи Норвегия буд ва дар соли 1926 котиби миллии иҷроияи ҳизби коргар шуд.

Дар ҳукумати Ҳизби Коргарон аз соли 1935 то 1939 ба ҳайси вазири адлия, сипас аз моҳи июл то сентябри соли 1939 вазири савдо ва саноат кор кардааст. Лӣ, ки замоне Инқилоби Октябрро дастгирӣ мекард ва шахсан бо Ленин гуфтугӯ мекард, ба Лев Тротский дар Норвегия паноҳгоҳи сиёсӣ дод (1935).

Бо сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, Лӣ вазири таъминот ва киштигардӣ таъйин карда шуд, ки ҳангоми ҳамлаи Олмон, бо фармони ӯ, тамоми флоти Норвегия ба бандарҳои эътилофи зиддигитлерӣ рафтанд, то ки ба доми душман наафтанд. Дар моҳи июни соли 1940, пас аз ишғоли кишвар аз ҷониби Олмон, ӯ ба Бритониёи Кабир рафт, зеро ҳукумати Норвегия қарор кард, ки мубориза бо Рейхи сеюмро аз он ҷо идома диҳад. Дар моҳи декабр ӯ иҷрокунандаи вазифаи вазири корҳои хориҷӣ ва моҳи феврали соли 1941 — вазири корҳои хориҷии Норвегия таъйин шуд. Соли 1945 ӯ дубора ба парлумон интихоб шуд. 12 июни соли 1945, ҳукумате, ки ӯ дар ҳайати он буд, истеъфо дод; Лӣ вазири корҳои хориҷии кобинаи муваққатии эътилоф ва вазири корҳои хориҷӣ дар ҳукумати нави ҳизби меҳнат дар моҳи октябри 1945 таъйин карда шуд.

Лӣ ҳайати Норвегияро дар конфронси Сан-Франсиско оид ба таъсиси як созмони байналмилалӣ сарварӣ кард, дар омодасозии Оинномаи СММ ширкат варзид. 1 феврали соли 1946 вай якумин дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид, бо дипломат Рагнвалд Лунд мушовираш, интихоб шуданд. 1 ноябри соли 1950Ассамблеяи Генералӣ муҳлати ваколати ӯро се соли дигар, аз 1 феврали 1951 дарозтар кард.

Дар вазифаи дабири кулл, Лӣ қасди бас кардани муноқишаҳоро дошт — аз қабили ҷанги Корея, муҳосираи Берлини Ғарбӣ, бӯҳрон дар Кашмир, ба даст овардани эътирофи байналмилалии Исроил, Индонезия ва ҶМЧ ва пешгирии Испанияи франкоӣ аз даромадан ба СММ. Ли барои бемасъулиятӣ ва таҳти фишори ҳам Иёлоти Муттаҳида ва ҳам СССР интиқоди шадид дошт, Ли моҳи ноябри соли 1952 истеъфо дод.

Пас аз тарки Созмони Милали Муттаҳид, Ли ҳамчун губернатори Акерсхус ва раиси Шӯрои энергетикии Норвегия кор кард. Соли 1959 ӯ аз номи шоҳ Улаф V дар раванди ҳалли баҳсҳои ҳудудии Италия ва Эфиопия дар Сомалӣ миёнаравӣ кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Биография дар сайти СММ
* Троткий дар Норвегия )

Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1968
Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 декабр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1896
Гурӯҳ:Дабирони кулли СММ
Гурӯҳ:Сотсиал-демократҳои Норвегия
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Норвегия
Гурӯҳ:Вазирони адлияи Норвегия
Гурӯҳ:Вазирони корҳои хориҷии Норвегия
Муҳаммадризо Гулзор

**Реза Голзар** (, ) 1 апрели соли 1977 таваллуд шудааст
Вай модел, ҳунарпеша ва овозхони эронӣ аст. Вай як ситораи эронӣ аст.
## Манобеъ

## Пайвандҳо
Рӯзи ҷаҳонии сил

**Рӯзи ҷаҳонии сил** ( ), ё **Рӯзи ҷаҳонии мубориза бо бемории сил** — рӯзе хотирмон, ки ҳар сол дар таърихи 24-уми март ҷашн гирифта мешавад, ки бо ташаббуси Созмони ҷаҳонии беҳдошт дар соли 1993 бемории сил як мушкили ҷаҳонӣ эълон шуда буд. Ҳадафи Рӯзи ҷаҳонии мубориза бо бемории сил (СП) баланд бардоштани сатҳи огоҳӣ дар бораи ҳамагирии ҷаҳонии сил ва талошҳо барои хотима додан ба ин беморӣ мебошад.

24 март бо сабаби он интихоб шуд, ки дар ин рӯз дар соли 1882 микробиологи немис Роберт Кох дар бораи кашфкунандаи барангезандаи сил хабар дод.

Дар айни замон, бемории сил ҳар сол тақрибан 1,6 миллион нафарро мекушад, ки қисми зиёди онҳо (тақрибан 95 %) сокинони кишварҳои рӯ ба тараққиянд. Сил ҳар сол калонсолонро нисбат ба дигар сироятҳо мекушад. Дар кишварҳои ҷаҳони сеюм, барои тақрибан 26 % фавтҳоро сил масъул аст.

Ҷиддитарин вазъи бемории сил дар маҷмӯъ дар кишварҳои Африқо мебошад. Африқо тақрибан 29 % ҳолатҳои сайёра ва 34 % фавтидагон аз ин сироятро ташкил медиҳанд. Дар 15 соли охир гирифторӣ ба бемории сил дар Африқо ду баробар афзуда, ба сари ҳар 100 000 нафар аз 149 ба 343 ҳолат расидааст. Афзоиши ташвишовари шумораи ҳолатҳои шаклҳои ба антибиотикҳо муқовиматдори сил нигаронкунанда аст.

Вазъияти аз ҳама хатарнок дар ҷаҳон аз ҷиҳати сили ба доруҳои тобовар — марговартарин ва хатарноки он — дар Федератсияи Русия ба назар мерасад. Дар Федератсияи Россия дар соли 2009, 105.530 ҳолати нави гирифторӣ ба бемории сил ошкор карда шуд.

Бино ба иттилои охирин, аз бемории сил, ки табобатшаванда аст, дар Тоҷикистон 10 ҳазор нафар беморанд, гарчанде ки дар солҳои охир ин нишондод поён омада бошад.

## Мавзӯи рӯз
* 2019 — Вақти амал кардан
* 2018 — «Диққат, ҷустуҷӯ кунед! Мо роҳбароне меҷӯем, ки ҷаҳонро аз бемории сил раҳо кунанд»
* 2017 — «Мо якҷоя силро бартараф мекунем: ҳеч касро бе диққат намемонем»
* 2016 — «Мо якҷоя силро бартараф мекунем: ҳеч касро бе диққат намемонем»
* 2015 — «Суръатро барои хотима бахшидан ба сил устувор кунед»
* 2014 — «Таъмини 3 миллион нафарро»
* 2013 — Қатъи сил дар ҳоле, ки ман зинда ҳастам
* 2012 — Қатъи сил дар ҳоле, ки ман зинда ҳастам
* 2011
* 2010 — «Ба пеш ба дастовардҳои нав дар мубориза бар зидди сил»

## Нигаред низ
* Рӯзи бобунаи сафед

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Дар сайти СММ 
* Созмони Ҷаҳонии Тандурусти. Рӯзи ҷаҳонии сил

Гурӯҳ:24 март
Гурӯҳ:Тандурустӣ
Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ
Гурӯҳ:Бемории сил
Гурӯҳ:Ҷашнҳои тиббӣ
Cartoon Network

**«Cartoon Network»** — як канали телевизиони кабелии ИМА мебошад, ки ба ширкати WarnerMedia тааллуқ дорад.

Ин канал 1 октябри соли 1992 ба фаъолият оғоз кард ва дар навбати аввал сериалҳои мутаҳаррикро пахш мекунад, ки асосан барномаҳои кӯдакон мебошанд, аз амал то мазҳакаи аниматсионӣ. Айни замон он аз соати 6:00 то 20:00 кор мекунад. ва ба кӯдакони аз 7 то 15-сола равона карда шудааст. Блоки шабонарӯзии он барои калонсолон шиноварӣ ба калонсолон нигаронида шудааст ва ҳамчун як мақоми алоҳида бо мақсадҳои таблиғотӣ ва ҳамчун як канали алоҳидаи Нилсен барои мақсадҳои рейтинг баррасӣ карда мешавад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии Cartoon Network 

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1992
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
AMC

**«AMC»** — як канали трансмиллии кабелии трансмиллии ИМА, ки амволи барҷастаи AMC Networks мебошад. Барномаҳои ин канал пеш аз ҳама аз филмҳои ба намоиш даровардашуда дар якҷоягӣ бо миқдори маҳдуди барномаҳои аслӣ иборатанд. Номи ин канал дар ибтидо ба маънои «American Movie Classics» омадааст, аммо аз соли 2002 инҷониб номи пурра дар натиҷаи тағироти ҷиддии барномасозии он рад карда шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии AMC

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1984
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Титан (қамар)

**Тита́н** () —  бузургтарин қамари сайёраи Кайвон, ки дар Манзумаи хуршедӣ зачтарин атмосфераро дорад. Чархиши Титан 16 баробар кундтар аз Замин аст.

Диаметри Титан 5152 км (ин назар ба Моҳ 1,48 маротиба калонтар аст), Титан бошад, аз рӯи масса аз моҳвораи Замин 80% калонтар аст. Титан инчунин аз сайёраи Меркурий калонтар аст, гарчанде ки он аз ҷиҳати масса пасттар аст. Вазни ҷозибаи он тақрибан аз ҳафт як ҳиссаи Замин аст. Массаи Титан 95% массаи ҳамаи моҳҳои Сатурнро ташкил медиҳад.

Сатҳи Титан асосан аз яхҳои обӣ ва моддаҳои органикии таҳшинӣ иборат аст. Он аз ҷиҳати геологӣ ҷавон ва асосан ҳамвор аст, ба истиснои якчанд сангҳо ва кратерҳо ва якчанд криовулканҳо. Атмосфераи зиччи атрофи Титан барои дидани сатхи сунъии сунъй муддати дароз — то омадани киштии кайхонии Кассини-Гюйгенс дар соли 2004 монеъ мешуд.

Атмосфера асосан азот иборат аст; Инчунин миқдори ками метан ва этан мавҷуданд, ки уқёнуси маҳаллӣ ва абрҳоро ташкил медиҳанд, ки боришотро моеъ ва эҳтимолан сахт таъмин мекунанд. Дар руи замин кулхо ва дарьёхои метан-этан мавчуданд. Фишор дар сатхи он назар ба фишори атмосфераи замин такрибан 1,5 баробар зиёд аст. Ҳарорат дар рӯи замин манфии 170-180 ° C аст.

Сарфи назар аз ҳарорати паст, Титан дар марҳилаҳои аввали рушд бо Замин муқоиса карда мешавад ва инро истисно кардан мумкин нест, ки дар моҳвора шаклҳои оддитарини ҳаёт вуҷуд дошта метавонанд; аз чумла, дар обанборхои зеризаминй, ки дар онхо шароит назар ба руи замин хеле кулайтар аст.
## Эзоҳ
Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон

**Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон** (имлои пешина **Совети Олии РСС Тоҷикистон**; рус. Верховный Совет Таджикской ССР) — мақоми олии якпалатагии ҳокимияти давлатӣ дар ҶШС Тоҷикистон ва Ҷумҳурии мустақили Тоҷикистон мебошад (аз 9 сентябри 1991), ки аз соли 1937 то 1994 фаъолият мекард.

ШО қаблан барои 4 сол ва тибқи Конститутсияи соли 1978 - ба муддати 5 сол, ба ҳисоби 1 вакил аз 8000 сокин интихоб мешуд. Дар давраи байни сессияҳои Шӯрои Олӣ мақоми олии ҳокимияти давлатӣ Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон буд. Шӯрои Олӣ ҳукумати ҷумҳурӣ - Шӯрои Вазирони ҷумҳурӣ, қонунҳои ҶШС Тоҷикистон ва ғ.-ро таъсис дод.

## Даъватҳо
**Даъвати 1:** 13 июли 1938 — 8 августи 1946**Даъвати 2:** апрели 1947 — апрели 1951**Даъвати 3:** марти 1954 — октябри 1954**Даъвати 4:** 28 марти 1955 — 13 январи 1959**Даъвати 5:** 27 марти 1959 — 22 декабри соли 1962**Даъвати 6:** 28 марти 1963 — 27 декабри соли 1966**Даъвати 7:** 19 апрели 1967 — 18 декабри соли 1970**Даъвати 8:** 29 июни соли 1971 — 27 декабри соли 1974**Даъвати 9:** 3 июли соли 1975 — 14 декабри соли 1979**Даъвати 10:** 25 марти 1980 — 13 декабри 1984**Даъвати 11:** 29 марти 1985 — 23 ноябри соли 1989

**Даъвати 12:** 29 марти 1990 — 6 декабри соли 1994

## Раҳбарият

### Раисони Совети Олии РСС Тоҷикистон

* Ашӯров, Неъмат (13 июли 1938 - ? )
* Пулатов, Тоҳир Пирмухамедович (июни 1945-1952)
* Ҳасанов, Абдувоҳид (? — 17 августи 1961)
* Миршакар, Мирсаид (17 августи 1961 — 3 июли 1975)
* Ҷӯраев Қанддил Шарипович (3 июли соли 1975 — 25 марти 1980)
* Ҳасанов Усмон (25 марти 1980 — 29 марти 1985)
* Назаров, Талбак (29 марти 1985 — 18 ноябри соли 1988)
* Табаров Муродалӣ Сафарович (18 ноябри соли 1988 — 12 апрели 1990)

### Раисони Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон

* Шоҳгадоев, Мунавар (15 июли 1938 - 29 июли 1950)
* Додхудоев, Назаршо (29 июли 1950 - 25 майи 1956)
* Раҳматов, Мирзо Раҳматович (25 майи 1956 - 28 марти 1963)
* Холов, Маҳмадулло Холович (29 марти 1963 - 17 феврали 1984)
* Паллаев, Ғайбназар Паллаевич (17 феврали 1984 - 12 апрели 1990)

### Раисони Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон дар солҳои 1990-1991
Дар моҳи апрели соли 1990 Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон пароканда карда шуда, вазифаҳои он ба зиммаи Раиси Шӯрои Олӣ вогузор карда шуданд. Ҳамин тариқ, бо чунин унвон мансаби Раиси Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон дар солҳои 1990-1991 аз ҷиҳати мундариҷа аз мансаби ҳамном то соли 1990 ба куллӣ фарқ мекард.

* Маҳкамов, Қаҳҳор Махкамович (12 апрел — 30 ноябри соли 1990)
* Аслонов, Қадриддин Аслонович (30 ноябри соли 1990 — 23 сентябри 1991)
* Набиев, Раҳмон Набиевич (23 сентябр — 2 декабри соли 1991)
* Кенҷаев, Сафаралӣ Кенҷаевич (2 декабри 1991 — 22 апрели 1992)
* Искандаров, Акбаршо Искандарович (11 август — 19 ноябри соли 1992)

## Пайвандҳо

* Маълумот дар knowbysight.info

Гурӯҳ:ҶШС Тоҷикистон
Гешефт

**Геше́фт** ( — туҳфа) — вожаест олмонӣ.

* амалиёти тиҷоратӣ, кори манфиатовар, муомилоти судманд;
* муомилоти тиҷоратие, ки ғайриқонунӣ ва бо поймол кардани талаботи қонуну русуми анъанавӣ баста мешавад;
* муомилоте, ки боиси норозигӣ ва тамасхури атрофиён мегардад. Дар Руссияи асримиёнагӣ ҳаннотон, тоҷирон ва корчаллонҳои зирак ва беинсофро гешефтгар меномиданд. Шахсонеро, ки дар ҳама корҳо суди худро ҷуста, фақат дар бораи манфиати худ фикр менамуданд, гешефтгар медонистанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гетинакс

**Гетинакс** — масолеҳи электроизолятсионии манганашудаи қабат-қабати асосаш коғазӣ, ки бо зифтҳои фенолию формалдегидӣ ҷаббонда шудааст.

Барои ҳосил кардани гетинакс ба ҷуз коғази аз селлюлозаи сулфитию сулфатӣ истеҳсол-шуда ва коғази сулфатию матоӣ коғази асбестиро низ истифода мебаранд, ки селлюлозаи ношуста (асбогетинакс) ва коғази сунъӣ (органогетинакс) дорад. Гетинаксро баъзан бо фолгаи мисин, матоъи пахтагин, асбестӣ ё шишагӣ рӯйпӯш мекунанд, қабати дарунии гетинаксро баъзан аз матоъ ё тӯри филиззӣ месозанд. Зичии гетинакс 1,2-1,4 г/см3, устувориаш нисбат ба ёзиш 70-160 МПа ва нисбат ба хамиш 75-150 МПа, муқовимати электрии хоссаш 1010—1017 Ом.см аст. Гетинаксро дар истеҳсоли ҷузъҳои электрии изолятсионии радиову телевизор, трансформаторҳо, тарҳҳои чопӣ, втулкаҳо, чархҳои дандонадор ва ғайра, инчунин ба сифати масолеҳи ороишӣ барои рӯйпӯш кардани мебел, дохили киштиҳо ва ғ. истифода мебаранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Фанноварии электроника
Dash

**Dash** (қаблан ҳамчун **Darkcoin** ва **XCoin** машҳур буд) — як рамзарзи матнбозу ҳамто ба ҳамто ва низ як созмони номутамаркизи худгардон аст. 
Аз мукофоти гирифтаи майнерон 90 % байни майнерон ва операторони мастернод тақсим карда мешавад. Боқимонда 10 % ба маблағгузории лоиҳаҳои маъқул донисташуда равона карда мешаванд.
 
Dash аз аввал ҳамчун XCoin (XCO) таърихи 18 январи соли 2014 офарида шуда буд. Дар давоми ду рӯз баъд аз оғоз қариб 1,9 миллион тангаҳо ба даст оварда шуданд. 28 феврали соли 2014 ном ба Darkcoin тағйир дода шуд. 25 марти соли 2015 Darkcoin ҳамчун Dash пешкаш карда шуд. Офарандаи Dash Эван Даффилд.
 
Фарқияти асосӣ байни Dash ва Биткойн аз он иборат аст, ки амалиётҳо дар Dash хеле зуд аз ҳисоби хадамоти InstantSend тасдиқ карда мешавад, ҳамчунин истифодабаранда метавонад аз сатҳи баландкардашудаи махфияти баъзе аз амалиётҳо бо шарофати функсияи дохилии Private Send истифода барад.
 
Аз рӯи маълумотҳои Der Spiegel, ба ҳолати ба феврали соли 2019 Dash криптовалютаи машҳуртарин дар Венесуэла буд.
 
Ба ҳолати ба моҳи марти соли 2021 Dash ба феҳрист аз сӣ криптоасъорҳои машҳуртарин аз рӯи нишондиҳандаи капитализатсия ворид аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Биткойн
Озга Борак

**Озга Борак** (, тав. 14 феврали соли 1982; Истанбул, Туркия) — ҳунарпешаи синамо ва телевизиони турк.

## Зиндагинома
Вай дар оилаи рассом ва сарбалетмейстери Театри давлатии опера ва балети Истанбул таваллуд шудааст, ки ба муҳаббати ҳунарпешаи оянда таъсир кардааст.

Аз хурдӣ, духтар орзу дошт ҳунарпеша шавад ва роҳи худро дар солҳои мактабхонӣ оғоз намуда, дар синни 8-солагӣ дар театри шаҳрӣ таҳсил кардааст. Барои азхуд кардани санъати ҳунарӣ вақти зиёд сарф шуд, ки ин дар навбати худ ба духта дар чунин синни ҷавонӣ гирифтани ҳама гуна мукофотҳо кумак кард.

Озга Борак ба Консерваторияи давлатии Истанбул, ба шуъбаи театр ва балет дохил шудааст. Бародари Озга Салим Борак сарвари раққосони театри ИДОБ ва шавҳари ӯ (баъдтар собиқ) Булент Шакрак балетмейстер аст.
## Фаъолият
Аввалин баромади ӯ дар оинаҳои телевизион соли 2003 ба вуқӯъ пайваст, ки Озга бори аввал дар саҳнаи издиҳом дар филми «Кatilmir» ширкат варзид.

Озга Борак ҷоиза барои "Беҳтарин бозигари жанри мусиқӣ ё мазҳака" барои нақш дар филми "	Eyyvah Eyvah 2" -и коргардон Ҳоқон Алгул ба даст овардааст. Вай дар ҳама 3 қисми филм ҳамчун Муҷгон иштирок кардааст.

Солҳои охир вай дар силсилафилмҳои "Номи худро пурсед", "Номи ман Фаридун" ва "Арӯси истанбулӣ" нақш офаридааст.

Соли 2021 вай дар силсилафилми "Menajerimi Ara" нақши Ҷейдаро бозид.

## Ҳаёти шахсӣ
Аз соли 2006 то 2010 бо ҳунарпеша Булент Шакрак оиладор буд.

Моҳи апрели соли 2012, ӯ бо ҳаҷвнигор Ато Дамирер издивоҷ кард. Баъдтар ин ҷуфт моҳи ноябри соли 2014 ҷудо шуданд.
## Филмнома

## Нигаред низ
Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия 
## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Туркия
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ
Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI
Гея

**Ге́я** ( — *«Замин»*) — дар асотири юнонӣ илоҳаи Модар — Замин, таҷассуми Замин. Худ ба худ ҳомила шуда, Уран (Осмон), Кӯҳ ва Понт (Баҳр)-ро ба дунё овард. Аз заношӯии Г. ва Уран титанҳо (эзадони калон), киплопҳо (сиклопҳо — девони якчашма), гекатонхейрҳо (девони саддаставу панҷоҳсара), эритинийҳо (илоҳаҳои пуштибони ҳамхунҳо), гигантҳо (бузургҷуссаҳо) ба миён омаданд. Азбаски махлуқҳои бадунёовардаи Г. бадҳайбат, бадшакл, аждаҳо Тифон ва ғ. буданд, Уран дигар таваллуд кардани Г.-ро намехост. Г. аз бори шиками худ азоб мекашид. Ба яке аз фарзандонаш — Кронос фармуд, ки Уранро ахта бикунад. Аз хуни Уран илоҳа Афродита пайдо шуд. Эзадон ва паҳлавонон Зевс — набераи Г., Антей писари Г. мебошанд.

Дар устураҳои Юнони Қадим тадриҷан бадҳайбатҳо ва махлуқоти бадкирдору фарзандхӯрро (Кронос фарзандони худро фурӯ мебурд) ба дунё овардани Г. камтар ёд мешавад. Г. бо эзадони Юнони Қадим, ки дар кӯҳи Олимп мезистанд, ҳамкорӣ надошт. Фақат ёд мешавад, ки ӯ ба онҳо баъзан маслиҳат медод. Мас., ӯ ба Зевс оид ба оғози Ҷанги Троя маслиҳат дод. Г. баъдан ба илоҳаи нигаҳдорандаи хиради инсонӣ, сермаҳсулии Модар — Замин мубаддал гардид. Аз ин ҷиҳат ӯ ба эзадони Юнони Қадим Фемида, Аполлон, Деметра, Кибела ва дигарон қаробат пайдо намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Саъдуллоҳи Наим. Қомуси асотир ва ишороти фарҳангӣ. Д., 2006;
* Мифы народов мира. Энциклопедия. Т. 1. М., 1980.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Илоҳаҳои Юнони Қадим
Ҷон Гӯрдун

Сэр **Ҷон Гӯрдун** (*Гёрдон*; ; ) — зистшиноси биритониёӣ, узви Ҷамъияти шоҳии Лондон (1971).

## Зиндагинома
Хатмкардаи коллеҷи Итон ва Донишгоҳи Оксфорд. Солҳои 1962-71 дар кафедраи зоологияи Унт-ти Оксфорд кор кардааст. Ходими лабораторияи биологияи молекулавӣ ва профессор кафедраи зоологияи Донишгоҳи Кембриҷ (аз 1971). Ҷон Гӯрдун соли 1989 дар Кембриҷ Институти биологияи ҳуҷайра ва онкологияро таъсис дода, то соли 2001 роҳбари он буд (институт соли 2004 ба номи Ҷон Гӯрдун гузошта шуд). Ҷон Гӯрдун аввалин шуда бо усули клонкунонӣ аз ҳастаи ҳуҷайраи кафлесак қурбоққаро берун карда, ба ҷои он ядрои ҳуҷайраи болиғи эпителияи рӯдаро гузошт. Аз ин ҳуҷайратухм кафлесак ташаккул ёфт. Ҳамин тавр, маълум гашт, ки ҳамаи маълумоти барои инкишофи ҳуҷайраву бофтаҳои қурбоқа зарур дар КДН (кислотаи дезоксирибонуклеат) маҳфуз будааст. Соли 2012 Ҷон Гӯрдун ҳамроҳ бо олими ҷопонӣ Синя Яманака барои таҳқиқот дар самти биологияи инкишоф ва ҳосил кардани ҳуҷайраҳои бунёдӣ сазовори ҷоизаи Нобел гардид.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Гешталтпсихология

**Гешталтпсихология** (аз  — образ, сохтор ва психология) — яке аз ҷараёнҳои муҳимми давраи буҳрони шадиди равоншиносии буржуазӣ, ки солҳои 1910−1930 дар Олмон пайдо шудааст.

Асосгузорони он М. Вертҳеймер, В. Кёлер, К. Коффка, К. Левин буданд. Гешталтпсихология равандҳои маърифатиеро (ҳамчун идрок, таваҷҷуҳ, тафаккур), ки нуқтаи назари мукаммалӣ ё умумиятро аз рӯи принсипҳои мушаххаскардаи яке аз поягузорони он — гешталтпсихология М. Вертҳеймер меомӯзанд, дар маркази таваҷҷуҳи хеш қарор медиҳад. Ба гуфтаи Вертҳеймер: «Ҳастии мураккабе вуҷуд дорад, ки хосиятҳои умумии онро тавассути хосияти ҷузъу пайвандҳои он ҳастӣ мушаххас кардан нашояд, аммо, баръакс, вақти зуҳури тағйироте дар ягон қисмати маҷмааи умумӣ онро тавассути қавонини сохторҳои дохилии маҷмааи умумӣ мешавад ташхис дод». Гешталтпсихология бархилофи ақидаҳои маъмул, ки моҳияти шуурро дар унсурҳои таркибии он (эҳсос, ассотсиатсияҳо) ҷустуҷӯ мекарданд, афзалиятро дар сохтори яклухт дида, унсурҳои таркибии шуурро аз фаъолияти сохтори том (гешталт) вобаста медонист. Гешталтпсихология ҳамаи зуҳуроти равонии ҳаётро «мутаассироти том» ё «сохторҳое» (гешталтҳо) медонад, ки на аз таъсири ҳодисоти берунӣ, балки аз таъсири кадом як қувваи ботинӣ ба амал меомадааст. Ғояҳои гешталтпсихология ва далелҳои бадастовардаи он агарчи ба инкишофи дониш дар бораи равандҳои равонӣ (пеш аз ҳама таҳияи категорияи образи равонӣ, инчунин тасдиқи муносибати силсилавӣ) мусоидат намуданд, вале методологияи идеалистии он, ки ба хориқа мерасонд, ба таҳлили илмӣ ва сабабии ин равандҳо монеъ мешуд. «Гешталтҳо»-и равонӣ ва ташаккули онҳо ҳамчун хосияти шуури фардӣ шарҳ дода мешуданд. Пас аз омадани фашистҳо ба сари қудрат гешталтпсихология ҳамчун мактаби илмӣ аз фаъолият бозмонд, зеро аксари аъзои он ночор ватанро тарк карданд. Ақидаҳои гешталтӣ дар замони муосир низ фаъол буда, зуҳуроти равониро аз ин нуқтаи назар шарҳ медиҳанд. Яке аз пайравони ин ақида Марголис дар миёнаи солҳои 80 асри 20 таълимоти фалсафиро бо номи материализми эмерҷентӣ ба вуҷуд овард. Мувофиқи ин таълимот шуур чун хосияти силсилави (эмерҷенти)-и равандҳои дар мағз ҷараёнгиранда баррасӣ мешаванд, ки бо ин ҷараёнҳо робитаи зич ва мураккаб дорад. Баъзе принсипҳои гешталтпсихология-ро Ф. Перлз дар бунёди консепсияи маъруфи психотерапевтии хеш, бо номи гешталтерапия самарабахш истифода бурдааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Хрестоматия по истории психологии. М., 1980;
* Петровский А. В. Вопросы теории и истории психологии. М., 1984;
* Краткий психологический словарь. М., 1984;
* Вертгеймер М. Продуктивное мышление. М., 1987;
* Ярошевский М. гешталтпсихология История психологии. М., 2000;
* Словарь по истории психологии. М., 2007.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шохаҳои равоншиносӣ
Илия Чавчавадзе

Княз **Иля́ Григо́ревич Чавчава́дзе** (гурҷӣ: ილია გრიგოლის ძე ჭავჭავაძე, *ilia grigolis dze ch’avch’avadze*; ) — як ходими ҷамъиятӣ, рӯзноманигор, ношир, нависанда ва шоири Гурҷистон буд, ки дар эҷоди ҷомеаи шаҳрвандии Гурҷистон дар давраи ҳукмронии Русия дар Гурҷистон нақши бузург дошт. Ӯро «қаҳрамони аз ҳама маъмултарин»-и Гурҷистон меноманд.

Вай пешвои ҷунбиши зеҳнии ҷавонон бо номи «Тергдалеулеби» буд. Илия Чавчавадзе 2 рӯзномаи муосир таъсис дод: Сакартвелос Моамбе ва Иверия. Вай дар ташкили нахустин сохтори молиявӣ дар Гурҷистон — Бонки заминии Тбилиси нақши муҳим дошт. Дар тӯли 30 сол ӯ раиси ин бонк буд, ки аксари чорабиниҳои фарҳангӣ, маърифатӣ, иқтисодӣ ва хайриявиро, ки дар Гурҷистон баргузор шуданд, маблағгузорӣ ва таблиғ мекард. Илия Чавчавадзе дар бунёди «Ҷамъияти паҳн кардани саводнокӣ дар байни гурҷистониҳо» ширкат варзид — ин аввалин созмони ғайриҳукуматӣ буд, ки дар саросари Гурҷистон мактабҳо таъсис дод ва онҳо кӯшиш карданд, ки забони гурҷиро дар кишвар роҳандозӣ кунанд. Онҳо ба одамон навиштан ва хонданро омӯхтанд. Ин роҳи мубориза бо сиёсати русгароии Империяи Русия дар Гурҷистон буд. Ӯ дар соли 1907 кушта шуд.

## Эзоҳ
Гӯтебург

**Гӯтебург** ( ) — шаҳр дар қисми ҷанубу ғарбии Суэд.

Маркази маъмурии музофоти Вестра Гёталанд. Дар резишгоҳи дарёи Гёта-Элв ва соҳили гул. Каттегат ҷойгир аст. Аҳолиаш 534,8 ҳазор нафар (2013). Бандари асосии баҳрии Шветсия (аз соли 1921 бандари озод, гардиши бори солона 36, 9 млн т). Алоқаи нақлиёти обии Г. бо Фредериксхавн, Кил, Кристиансанн тариқи паром сурат мегирад. Тавассути наҳри Гёте ба баҳри Балтика мепайвандад. Маркази роҳҳои автомобилгард ва р. о. мебошад. Фурудгоҳи байналмилалӣ (Ландфеттер) дорад. Дар асри 11 дар наздикии резишгоҳи дарё қалъаи Элвборг бино шудааст. Маскуншавии аҳолӣ аз соли 1603 оғоз шуда, ҳангоми ҷанги Калмерс (1611-13) хароб гирдидааст. Соли 1619 аз тарафи шоҳ Густави II Адолф барқарор карда шуд. Аз соли 1621 мақоми шаҳрро гирифт. Дар Г. ҳолландиҳо, шотландиҳо маскун шуда, деворҳои қалъа, бандару наҳрҳо бунёд карданд. То миёнаҳои асри 17 бандари ягонаи соҳили ғарбии Шветсия, пас аз таъсиси ширкати шведии Ост-Инд (1731) ба бандари бузурги баҳрӣ табдил ёфт, ки тавассути он бо давлатҳои Осиё робитаҳои тиҷоратӣ ташкил карда шуд. Соли 1841 корхонаи бузурги киштисозӣ ва таъмири онҳо (верф) кушода шуд. Соли 1865 дар Г. «Тартиботи Гётеборг» ҷорӣ гардид, ки тибқи он маблағҳои аз ҳисоби фурӯши машрубот бадастомада барои сохтмони хоҷагии коммуналӣ (манзилӣ) масраф мегардид. Г. маркази бузурги саноатӣ ва тиҷоратию нақлиётии мамлакат буда, дар он саноати киштисозӣ, мошинасозӣ (заводи «Волво» соли 1926 ташкил ва соли 1999 аз тарафи ширкати «Форд» харидорӣ шудааст), саноати истеҳсоли таҷҳизоти барқӣ ва телекоммуникатсия (заводи «Эрикссон»), истеҳсоли саққочанбаракҳо (шарикоподшипник), саноати коркарди нафт ва нафту кимиё, коркарди чӯб, пӯст, нассоҷӣ, саноати хӯрокворӣ (машрубот, моҳӣ) ва тамоку тараққӣ кардаанд. Қисми бештари шаҳр дар соҳили рости дарёи Гёта-Элв ҷойгир шудааст. Дар маркази шаҳр бештар биноҳои ибтидои асри 20 бунёдшуда ҷойгиранд. Аз ёдгориҳои меъморӣ қалъаи Элвборг (асри II), маҷмааи Кронхусет (1643), ратуша (1672), бинои ширкати Ост-Инд (1750), калисои ҷомеи Густави Домчюрка (1633), калисоҳои Хагачюрка (1859), Мастхюггсчюрка (1814) боқӣ мондаанд. Донишгоҳи Гётеборг (1891), Донишгоҳи технологии Калмерс (1829), нигористони бадеӣ, осорхонаҳои шаҳрӣ, санъат, таърихӣ, баҳрнавардӣ, маданияти ҷаҳонӣ (2004), осорхонаи Рёхска (дизайн ва санъати амалӣ), осорхонаи Волво, таърихи табиатшиносӣ, кашфиётҳои илмӣ ва ҳарбӣ дорад. Дар Г. театрҳои опера ва шаҳрӣ, оркестри симфонӣ, боғи ботаникӣ, боғи ҳайвонот, боғи ҳайвоноти тропикӣ, чаҳорбоғи Лисеберг (1923), боғи фароғатӣ, маҷмааи варзишии Скандинавиум мавҷуданд. Ҳар сол фестивали синамо баргузор мешавад. Дар канори шаҳр фароғатгоҳи соҳилӣ (пляж)-и Лиллебю-Хавсбад ҷойгир шудааст. Соли 2006 дар Г. чемпионати Аврупо оид ба варзиши сабук ва соли 2008 Чемпионати ҷаҳон оид ба рақси рӯи ях баргузор шуд. Клуби футболи «Гётеборг» ду бор сазовори ҷоми кубоки УЕФА гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Мария Гёпперт-Майер

**Мари́я Гё́пперт-Ма́йер** (; 28 июни 1906, Котувитс, Имперотурии Олмон — 20 феврали 1972, Сан-Диего, ИМА) — и амрикоӣ, узви АИ миллии Амрико.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Гёттинген (Олмон). Аз соли 1930 то охири умр дар ИМА зиндагӣ дошт. Дар донишгоҳҳои Ҷ. Гопкинс (1931-39) ва Колумбия (1939-46), Лабораторияи миллии Аргон (1946-60) кор кардааст. Проф. Институти таҳқиқоти ҳастаи ба номи Э. Ферми дар Чикаго (1946—1959), аз соли 1960 профессор Донишгоҳи Калифорния дар Беркли. Дар соҳаҳои физикаи молекулавӣ, механикаи квантӣ, назарияи панҷараи кристаллӣ, механикаи оморӣ, физикаи ҳаста, кимиёи физикавӣ таҳқиқот анҷом додааст. Ҳодисаҳои фурӯбурди дуфотонии рӯшноӣ (1931), бета-коҳиши дучандаро пешгӯӣ ва назарияи онро таҳия намудааст (1935). Тасаввурот дар бораи алоқаи спин-мадориро ба илм ворид кардааст (1949). Ҳамзамон бо Х. Йенсен модели ҷилди ҳастаи атомро сохта (1951), барои ин кашфиёт сазовори мукофоти Нобел гардидааст (1963). Баъди вафоти Мария Гёпперт-Майер Ҷамъияти физикҳои Амрико бо номи ӯ мукофоти илмӣ таъсис додааст, ки ба занҳо — олимони соҳаи физика дода мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Занон - барандагони ҷоизаи Нобел
Гурӯҳ:Занон - олимони асри XX
Гётит

**Гёти́т** (аз номи шоири олмонӣ Гёте) — минерал аз гурӯҳи гидрооксидҳои оҳан. Формулаи кимиёияш FeO(OH).

Сохтори кристаллбандиаш ромбӣ. Сохтори кристаллиаш бо сохтори диаспор монанд аст. Баъзан дар шакли кристаллҳои маншурӣ дучор меояд. Агрегатҳояш яклухт, гурдашакл, сталактитӣ, баъзан сӯзаншакл ё қаламчамонанд. Гётит дар шакли шӯша ва хока низ дучор мешавад. Рангаш зарди бӯртоб, қаҳваӣ, бӯри сиёҳтоб. Ранги хокааш қаҳваии моил ба зард. Ҷилояш алмосӣ, тира ва нимшаффоф. Сахтиаш 4,5-5, зичиаш 4140-4280 кг м3. Гусехташ комил. Вазни хоссаш 4,0-4,4. Гётит дар шароити ҳарорату фишори муқаррарии минтақаи фарсоиш аз ҳисоби минералҳои оҳандор (сидерит, магнетит, пирит) ба вуҷуд меояд. Дар таҳшинҳои ботлоқӣ низ вомехӯрад. Баъзан ҳамчун минерали гармобӣ дар шакли кристаллҳои сӯзаншакл ва сутунча дучор меояд. Чун маъдани оҳан ба кор меравад. Конҳои калони гётит дар Русия (нимҷазираи Керч, Урали Ҷанубӣ), Элзас ва Лотарингия, Пршиброми Чехия, Куба, ИМА воқеанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Костов И. Минерология. М., 1971;
* Годовиков А. А. Минералогия. М., 1975;
* Ҷанобилов М. Минералогия. Д., 2011.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Минералҳои оҳан
Гиалофан

**Гиалофан** — минерал аз гурӯҳи фелдспорҳо. Формулаи кимиёиаш (K,Ba)[Al(Si,Al)Si2O8]

Сингониаш моноклиналӣ. Одатан ҳамчун кристаллҳои шаффофи ташаккулёфта дучор меояд. Гиалофан, маъмулан минерали беранги шаффоф буда, баъзан тобиши сурх дорад. Ҷилояш шишаӣ, шуоъгузар. Сахтиаш 6-6,5. Вазни хоссаш 3,3-3,4. Гусехташ мукаммал. Шикасташ садафӣ, хордор, ноҳамвор. Бо диопсид, скаполит, калсит, апатит, флогопит дучор меояд. Дар конҳои ҳамбари Якобсберг (Шветсия), Отосонду (Африқои Ҷанубу Ғарбӣ), Слюдянск (Забайкале) вомехӯрад. Дар сангҳои озарин, пегматитҳо ва гнейсҳо низ дучор омадааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Булах А. Г. Минералогия с основами кристаллографии. М., 1989;
* Ҷанобилов М. Минералогия. Д., 2012. Б. Шарифов.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Силикатҳо (минералҳо)
Гурӯҳ:Минералҳои калий
Гурӯҳ:Минералҳои алюминий
Гурӯҳ:Минералҳои барий
Саҳле-Ворк Зевде

**Саҳле-Ворк Зевде** ( ; ҷинс. 21 феврали соли 1950) — дипломати эфиопиягӣ, айни замон Президенти Эфиопия, аввалин занест, ки ин вазифаро ишғол мекунад. Вай аз ҷониби аъзои Ассамблеяи Федералии Парлумонӣ 25 октябри соли 2018 Президент интихоб шуд . Зевде дипломат, намояндаи махсуси дабири кулли СММ Антониу Гутерриш дар Иттиҳоди Африқо ва роҳбари дафтари Созмони Милали Муттаҳид дар Иттиҳоди Африқо дар сатҳи муовини дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид буд.

## Маориф
Сафир Саҳле-Ворк Зевде дар Донишгоҳи Монпелие (Фаронса) илмҳои табииро омӯхтааст. Ӯ забонҳои амҳарӣ, фаронсавӣ ва англисиро хуб медонад.

## Корнома
Собиқадори Хадамоти корҳои хориҷии Эфиопия Зевде аз соли 1989 то 1993 ҳамчун сафири кишвар дар Сенегал бо акредитатсия дар Мали, Кейп Верде, Гвинея-Бисау, Гамбия ва Гвинея кор кардааст. Аз соли 1993 то 2002 вай сафир дар Ҷибутӣ ва намояндаи доимии мақомоти байниҳукуматӣ оид ба рушд (IGAD) буд. Баъдтар вай ба ҳайси сафир дар Фаронса, Намояндаи доимӣ дар Созмони Милали Муттаҳид оид ба маориф, илм ва фарҳанг (ЮНЕСКО) кор кардааст ва аз соли 2002 то 2006 дар Тунис ва Марокаш акредитатсия шудааст.

Саҳле-Ворк Зевде ба ҳайси намояндаи махсус ва роҳбари Дафтари муштараки сулҳи Созмони Милали Муттаҳид дар Ҷумҳурии Африқои Марказӣ (ДМССММҶАМ) хидмат кардааст. Ӯ инчунин қаблан як қатор вазифаҳои дигари роҳбарикунанда, аз ҷумла Намояндаи доимии Эфиопия дар назди Иттиҳоди Африқо ва Комиссияи Иқтисодии Созмони Милали Муттаҳид (ECA) ва Директори генералии корҳои Африқо дар Вазорати корҳои хориҷии Эфиопияро ишғол кардааст.

Дар соли 2011, Саҳле-Ворк Зевде директори генералии Дафтари Созмони Милали Муттаҳид дар Найробӣ (UNON) аз ҷониби Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид Пан Ги Мун таъйин карда шуд. Вай аввалин нафарест, ки дар сатҳи Муовини Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид чунин мақоми олиро ишғол кардааст.

### Раёсат
25 октябри соли 2018, ӯ сарвари давлат интихоб шуд ва ба ҳайси Президенти Эфиопия ба кор шурӯъ кард ва аввалин зане буд, ки ин мақомро дар кишвар ба ӯҳда дошт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Бону-президентҳо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1950
Гурӯҳ:Зодагони 21 феврал
Гурӯҳ:Аввалин бонувон дар касбҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Эфиопия
Гурӯҳ:Президентҳое, ки соли 2018 ба кор шурӯъ кардаанд
Се гурбачаи ятим

**«Се гурбачаи ятим»** () — як филми пӯёнамоии кӯтоҳи маҳсули соли 1935 аз силсилаи «Silly Symphonies» аст, ки тавассути Walt Disney Productions сохта шудааст. Ин асар барандаи ҷоизаи «Оскар» дар соли 1935 барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ шуд. Дунболаи ин асар дар соли 1936 таҳти унвони «Гурбачаҳои бештар» сохта шуд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Silly Symphonies
Гурӯҳ:Филмҳои пӯёнамоии кӯтоҳ
Томас Бо Ларсен

**Томас Бо Ларсен** (, тав. 27 ноябри соли 1963, Гладсаксе, Дания) — ҳунарпешаи синамои даниягӣ мебошад, ки дар Гладсаксеи Дания таваллуд шудааст.

## Зиндагинома
Бо Ларсен дар синфи коргари Вайребропаркен дар Багсверд, писари ҳунарманд ва хонашин ба воя расидааст.  Пас аз хатми синфи 7, ӯ ҳамчун нонпаз, баъд ҳамчун писари коргар ва як сол ҳамчун коргари завод дар конвейери завод кор кардааст. Пас аз якчанд ҷойҳои корӣ дар ҷавонӣ, вай ба коллеҷи Ҳернинг рафт ва дар он ҷо бо ҳунарпеша Метт Ҳорн мулоқот кард ва онҳо робита доштанд. Томас Бо Ларсен қаблан бо ҳунарпеша ва ҳамкасбаш Патрисия Шуман издивоҷ карда буд, аммо имрӯз ӯ ба машшота ва стилист Диана Ҳвас робита дорад ва дар Гладсаксе зиндагӣ мекунад.

## Фаъолият
Вай соли 1995 ба ҷоизаи Бодил барои беҳтарин бозигари нақш дар "Sidste time" пешбарӣ шуда буд ва баъдтар ду ҷоизаи Робертро ба даст овард, ки аввалин дар соли 1996 барои беҳтарин бозигар дар филми "De største helte" ва ҷоизаи дуввумро дар соли 1998 барои беҳтарин бозигари нақш барои нақшаш дар "Фестен" -и Томас Винтерберг гирифт.

Вай аз соли 1984 то ҳол зиёда дар 54 филм нақш офаридааст.

## Ҳаёти шахсӣ
Вай аз соли 2001 бо Патрисия Шуман издивоҷ кардааст ва ҳоло дар Копенҳаген зиндагӣ мекунад.
## Филмнома
### Синамо

### Телевизион

## Ҷоизаҳо

;Ҷашнвораи филмҳои Сан-Себастян 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Дания
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Дания
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Vine

**Vine** — нармафзорест, бо имкони сохтани видеоклипҳои 6-сонияӣ ва муталлиқ ба ширкати Twitter, ки онро моҳи октябри соли 2012 харидааст. Сервис рӯзи 24 январи соли 2013 барои омма боз шуд. Дар 9 апрели соли 2013, Vine аз ҳама нармафзори пурборгиришудаи ройгон дар iOS App Store шуд. Ҳамзамон шумораи корбарони он ба 200 миллиюн нафар расид. Бо вуҷуди ин, баъдтар хидмат ба рақобат бо Instagram, Snapchat ва YouTube тоб оварда натавонист ва аудиторияи худро гум кардан гирифт, дар натиҷа, 27 октябри соли 2016 хидмат барои боргузории видеоҳои нав баста шуд. 20 январи соли 2017, Твиттер бойгониро бо ҳамаи «вайнҳои» пештар боргузоришуда оғоз кард

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Нармафзорҳои Андроид
Гурӯҳ:Видеоҳостинг
Армонд Амор

**Армонд Амор** ( 1953, Уршалим) — оҳангсоз, танзимгари мусиқӣ. Ӯ асосан барои филм, театр ва телевизиюн мусиқӣ менависад. 

## Зиндагинома
Дар Исроил таваллуд шудааст, аммо даврони бачагиаш дар Марокаш гузаштааст. Дар 27 филм мусиқӣ навиштааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XXI
Рус Юсупов

**Рус Юсупов** (; зод. 4 майи 1984; Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — тарроҳ ва соҳибкори фанноварии аҳли Амрико. Ӯ бештар ҳамчун ҳаммуассиси Vine ва ҳаммуассис ва CEO-и HQ Trivia маъруф аст.

## Зиндагинома
Руслан Юсупов 4 майи соли 1984 дар шаҳри Душанбеи Тоҷикистони Шӯравӣ, дар хонаводаи яҳудиёни бухорӣ зода шудааст. Пас аз Инқилобҳои 1989 хонаводаи онҳо ба Ню-Йорк кӯчид, ки Юсупов дар он ҷо ба воя расида, Мактаби олии мусиқӣ ва рассомии LaGuardia ва Мактаби ҳунарҳои таҷассумӣ (SVA)-ро бо мадраки коршиноси ҳунарҳои зебо (BFA) дар тарроҳии графика хатм кардааст.

## Корнома
Рус Юсупов корномаи худро ҳамчун ороишгари маҳсулоти рақамӣ дар ширкатҳо, аз ҷумла Razorfish ва R/GA оғоз намуда, дар лоиҳаҳо, аз ҷумла ҳамчун тарроҳи пешбари нусхаи якуми Hulu.com дар соли 2007 кор кардааст. Дар соли 2008, ӯ студияи тарроҳӣ ва муҳандисӣ, ҷойгиршуда дар шаҳри Ню Йорк, Big Human-ро таъсис дод. Муштариёни Big Human аз Time.com, Urban Dictionary, Jetsetter, Time Warner ва Fortune ва ғайра иборатанд.

### Vine
Дар моҳи июни соли 2012, Рус Юсупов ҳамбунёнгузори Vine, хадамоти видеоклипҳои кӯтоҳро таъсис дод. Vine моҳи октябри соли 2012 ба Twitter ба маблағи 30 миллион доллар дода шуд. Юсупов дар охирҳои соли 2015 пас аз он ки Vine тавассути Твиттер нуфузашро аз даст дод, Твиттерро тарк кард. Баъдтар Юсупов дар Твиттери худ навишт, ки «Ширкати худро нафурӯшед!»

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Яҳудиёни Тоҷикистон
HBO

**«HBO»** (Home Box Office) — шабакаи телевизиони ноқилии амрикоӣ мебошад, ки ба WarnerMedia Studios & Networks тааллуқ дорад ва амволи барҷастаи вобастаи волидайн Home Box Office, Inc. филмҳои сохташуда барои ноқилӣ, филмҳои мустанад ва вижаҳои мазҳакавӣ ва консертӣ.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии HBO

 
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1972
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон
Холид ибни Валид

**Холид ибни Валид ал-Маҳзумӣ** (; 592, Макка — 642, Мадина ё Ҳумс) — яке аз саҳобагони паёмбар Муҳаммад (с) аст, ки лақаби Сайфуллоҳро () гирифтааст.

## Зиндагинома
Холид ибни Валид аз шаҳри Макка, аз қабилаи Қурайш аст. Дар аввал ӯ мухолифи пайғамбар Муҳаммад буд ва дар соли 625 дар набарди назди Уҳуд мусалмононро мағлуб кард. Пеш аз бастани сулҳи Худайбӣ, ӯ яке аз фармондеҳони отрядҳои ҳарбии Макка буд. Дар соли 7 ҳиҷрӣ, ӯ дини исломро қабул кард ва як фармондеҳи муҳими паёмбар Муҳаммад шуд, ки лақаби «шамшери Аллоҳ» -ро гирифт.
Дар соли 8-уми ҳиҷрӣ, Холид, бори аввал дар артиши мусалмонон, дар набарди Мут бо Византия ширкат варзид. Дар ин ҷанг фармондеҳони мусалмон кушта шуданд ва ӯ фармонро ба даст гирифт. Ба шарофати тактикаи набарди дуруст интихобкардаи ӯ, мусалмонон тавонистанд аз мағлубият эмин бошанд ва ба таври муқаррарӣ ақибнишинӣ кунанд.
Холид 43 ҷангро ҷангидааст. Ин генерал дар таърих яке аз камтаринҳоест, ки дар ҷанг мағлуб нашудааст. Маъруф бо пирӯзӣ дар ҷанги ҳалкунандаи Ямама ва найрангҳои дар ҷангҳои ал-Валоҷ ва Ярмук истифодашуда. Вай ҳеч гоҳ нишастан дар дифоъро дӯст намедошт, вай зарбаи аввалро афзалтар донист ва душманро ба ҳайрат овард. Қӯшунҳои ӯ ҳамеша бо ҳаракат, дағалӣ ва нотарсӣ фарқ мекарданд.
Солҳои 632—633 Холид ибни Валид роҳи қабилаҳои саркашро, ки халифа Абӯбакр сар карда буд, ба итмом расонд ва Мусайлима ва ҳамаи ҳаммаслакони ӯро нест кард. Сипас бо Форс ва Византия ҷангид.
Фармондеҳ дар шаҳри Ҳумси Сурия дафн карда шуд. Дар болои ҷои дафнаш масҷиди бузурги боҳашамат сохта шуда буд, ки номаш бо номи ӯ гузошта шудааст. Ҳангоми амалиётҳои ҷангӣ дар қаламрави шаҳри куҳнаи Ҳумс, ки тақрибан ду сол аз ҷониби нерӯҳои мусаллаҳи Сурия аз ҷониби оппозисиюн баргузор гардид, масҷид як қатор зарари ҷиддӣ, вале на фоҷиабор гирифт.
Як моҳ пас аз хуруҷи нерӯҳои мусаллаҳи оппозисиюн аз маҳаллаҳои шаҳри куҳна, ки дар ихтиёри онҳост, вазири моликияти ҷомеаи мусалмонони Сурия эълом дошт, ки аз президенти Сурия Башор Асад фармон гирифтааст, ки ҳарчи зудтар масҷиди таърихии Холид ибни Валид дар шаҳри Ҳумсро барқарор кунад.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Саҳоба
Саидмурод Давлатов

**Саидмурод Давлатов** (*Давлатов Саидмурод Раҷабович*; зод. 6 июни 1978, деҳаи Дарғ, ноҳияи Айнӣ, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — нависандаи тоҷик аст, ки ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ менависад.

## Зидагинома
Саидмурод Давлатов 6 июни соли 1978 дар деҳаи кӯҳистони Дарғи вилояти Суғди ҶШС Тоҷикистон таваллуд шудааст. Дар оила Фарзанди даҳум аст. Падараш дар синни яксолагаш вафот кард. Пас аз оғози ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон, ӯ ба Маскав ҳиҷрат кард.

Пас аз мактаб вай ба якбора ба се донишгоҳ дохил шуд, аммо ба иллати вазъи душвори молиявӣ маҷбур шуд, ки таҳсилро дар зодгоҳаш Тоҷикистон тарк карда, ба Маскав барои мардикорӣ равад. Дар Маскав ба Саидмурод муяссар шуд, ки дар мағоза ба ҳайси боркунак, маъмур дар бозор кор кунад.

Баъдтар ӯро Мирзакарим Норбеков ва Бодо Шефер омӯзиш медод. Дар якҷоягӣ бо омӯзиши гуруҳои машҳур, Давлатов ба ҳайси як соҳибкори амволи манзилӣ ва сармоягузор дар бисёр лоиҳаҳо муваффақ шудааст. Ва дар синни 27-солагаш озодии молиявиро ба даст меорад.

Вай таҳсилро бо Брайан Трейси, Стивен Ковӣ, Смилжан Мори идома медиҳад. Дар баробари омодагии худ, Давлатов дар зиёда аз 30 намуди тиҷорат муваффақ шудааст, тренингҳои муаллифии ӯ дар самти рушди шахсӣ, солимгардонӣ ва маҳви бесаводии молиявӣ дар 130 шаҳри ИДМ гузаронида мешаванд.

Соли 2007 Маркази байналмилалии рушди инсон "САМО"-ро таъсис дод. Аллакай зиёда аз ним миллион нафар одамон омӯзишро гузаштанд. Саидмурод услуби худро сохтааст, ки дониши психология, принсипҳои маънавӣ, саломатӣ ва муваффақиятро дар бар мегирад.

## Эҷодиёт
Вай бо ду забон, русӣ ва тоҷикӣ менависад. Як қатор асарҳо ба забонҳои қазоқӣ, қирғизӣ, ӯзбекӣ, форсӣ тарҷума шудаанд.
Муаллифи зиёда аз 20 китоб, ки баъзеашон дар фазои пасошӯравии Осиёи Марказӣ бестселлер шудаанд, яъне «Фалсафаи мӯрча», «Ман ва пул», «Ман ва пул 2», «Тарҳи фикрронии одамони сарватмандон ва камбизоат», «Қарзҳо дар чашмҳо об мешаванд», «Қонунҳои маънавии сарват», «Тилисми ғолиб», «Пул дар маркетинги шабакавӣ», «Роҳнамо ба орзӯҳо», «Чиро зан дар бораи мардон намедонад ва мард дар бораи занон чиро бояд донанд», «кӯдаки нобиғаи ман». Силсилаи китобҳои «101 саволу, сазовори ҷавоб», «Роҳҳои сарватманд шудан дар Тоҷикистон», «Роҳҳои миллионер шудан дар ИДМ», «Ман ва пул. Психологияи сарват», «Ҳама метавонанд сарватманд шаванд», «Ҳама метавонанд сарватманд шаванд. 12 қадам барои ба даст овардани суботи молиявӣ», «Тарҳи фикрронии одамони сарватманд ва камбизоат», «Қарзҳо дар пеши назари мо об мешаванд. Стратегияи зуд халос шудан аз сӯрохи молиявӣ.»
 
Моҳи ноябри соли 2019 дар Маскав наворгирии филми ҳунарии «Наставник» ба анҷом расид, ки дар он Саидмурод Давлатов ва сарнавишти ӯ ҳамчун прототипи қаҳрамон хидмат карданд.
Тибқи иттилои нашрияи «Business Online» ба рейтинги 100 мусалмони бонуфузи Русия шомил шудааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Дар Маскав, киностудияи Тоҷикфилми «Наставник» -ро ба анҷом расонид <sup>(русӣ)</sup>.
Дар роҳи Худо: 100 мусалмони бонуфузи Русия <sup>(русӣ)</sup>.
«Комсомольская правда» тавсияҳоеро, ки аз маъмултарин китобҳои ҳозираи соҳибкорони маъруф ва мураббиёни бизнесро омӯхтаанд <sup>(русӣ)</sup>.
Дар Инстаграм

Сомонаи шахсӣ

Тарҷумаи ҳол
Ҷомбой

**Ҷомбой** (узб. Жомбой)  — шаҳр, маркази маъмурии ноҳияи Ҷомбойи вилояти Самарқанди Ӯзбекистон.

## Таърих
Он дар  охири асрҳои миёна дар натиҷаи ҷойгиршавии қабилаҳои ним кӯчманчӣ бунёд ёфтааст. Дар ин ҷо аксаран ӯзбекҳо-қунғиротҳо  зиндагӣ мекарданд, инчунин ӯзбекҳо-қирқҳо, ӯзбекҳо-юзҳо . Соли 1977 Ҷомбой мақоми шаҳрро гирифтааст.

## Ҷуғрофия
Масоҳати умумии шаҳр 0,55 км² мебошад. Он аз Самарқанд 13 км дуртар ҷойгир аст. Дар шаҳр як истгоҳи роҳи оҳан  бо ҳамин ном вуҷуд дорад (дар хатти Самарқанд — Ҷиззах).

## Аҳолӣ
То соли 2013, аҳолӣ тақрибан 33,000 нафарро ташкил медод (тақрибан 148,000 нафар дар ноҳияи Ҷомбой зиндагӣ мекунанд).

## Саноат
Дар шаҳр корхонаҳои саноати сабук ва хӯрокворӣ ҷойгиранд, истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ вуҷуд дорад.

## Маориф ва фарҳанг
Шаҳр дорои:

* 4 мактаби таҳсилоти умумӣ,
* коллеҷи хидмат,
* литсейи ҳунармандӣ,
* Институти илмии омӯзиши акрология ва паразитология,
* 2 китобхона,
* Маркази фарҳангӣ,
* Осорхонаи таърихи табиӣ,
* беморхонаи марказии шаҳр,
* Боғи "Мотамсаро она хайкали" бо муҷассамаи модар.

## Эзоҳ

Ҷомбой
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Сейҷ Сталлоне

**Сейҷ Мунблад Сталлоне** (, тав. 5 майи соли 1976, Лос Анҷелес, Калифорния, ИМА) — ҳунарпеша, коргардони филм, филмноманавис, таҳиякунандаи филм ва композитори амрикоӣ. Лауреати "ҷашнвораи Бостон" (2006) дар номинатсияи "Беҳтарин коргардони навкор" барои филми "Вик" (2006), ки дар он ӯ низ нақш офаридааст, ба ҳайси филмноманавис ва таҳиягар баромад кардааст;  ва довталаби "Ҳунарпешаи ҷавон" (1991) барои беҳтарин бозигари ҷавон дар филми тасвирӣ барои нақшаш Роккӣ Балбоаи хурдӣ аз филми "Роки 5".

## Зиндагинома
Сейҷ Мунблад Сталлоне 5 майи соли 1976 дар Лос-Анҷелес (Калифорния, ИМА) дар оилаи ҳунарпешаҳо Силвестер Сталлоне (тав. 1946) ва Саша Зак (тав. 1950) таваллуд шудааст, ки солҳои 1974-1985 оиладор буданд. Хатмкардаи мактаби миёнаи Ван Найс, Калифорния дар соли 1993. Як сол дар филмсозӣ дар Мактаби Санъати Донишгоҳи Каролинаи Шимолӣ таҳсил намудааст. 
## Фаъолият
Солҳои 1990-2010 Сейҷ дар 11 филм нақш офарида, як филмро овоз додааст.  Нахустин филми ӯ нақши Рокӣ Балбоа хурд буд. дар Рокки 5 (1990), ки барои он ба ҷоизаи «ҳунарпешаи ҷавон» дар номинатсияи «беҳтарин бозигари ҷавон дар синамо» пешниҳод шудааст. Охирин кори филмии ӯ нақши Эрӣ Шейнволд дар филми "Агент" (2010), 2 сол пеш аз маргаш буд.

Дар байни солҳои 2003 ва 2010, Сейҷ коргардон, филмноманавис, продюсер ва оҳангсоз барои чанд филм буд. Соли 2006, Сталлоне барандаи ҷоизаи Бостон (2006) барои филми "Вик" шуд, ки дар он ӯ низ нақш офаридааст, ҳамчун филмноманавис ва филмтаҳиягар баромад кардааст.

## Ҳаёти шахсӣ
Чанд муддат, аз соли 1997 сар карда падари ӯгайи Сейҷ навозанда Рик Эш буд; дар солҳои 1985-1987, модари ӯгайи Сейҷ ҳунарпеша Бригитта Нилсен ва аз соли 1997 модел Ҷенифер Флавин буд. Сталлоне як бародари хурдӣ Сержио Сталлоне (тав. 1979) дошт, ки аз дархудмондагӣ азоб мекашад, инчунин 3 хоҳари ҷавонтар аз издивоҷи падараш ба Флавин дорад: София Роуз Сталлоне (тав. 1996), Систин Роуз Сталлоне (тав. 1998) ва Скарлет Роуз Сталлоне (тав. 2002).

Ягона издивоҷи Сейҷ бо Стерлин Райт, ки аз 1 майи соли 2007 то марти 2008 идома дошт, бекор карда шуд.

## Даргузашт
Ҷасади Сейҷи 36-сола рӯзи ҷумъа 13 июли соли 2012 дар хонааш дар Студио Сити, Лос Анҷелес, Калифорния ёфт шуд.  Тибқи баъзе хабарҳо, вақте ки ҷасад ёфт шуд, ҳунарпеша се рӯз пештар вафот карда буд. 30 августи соли 2012 гузориш дода шуд, ки сабаби марги Сейҷ сактаи қалбест, ки дар натиҷаи атеросклероз ба амал омадааст.

Рӯзи шанбеи 21 июли соли 2012, Сейҷ дар Брентвуд дар қабристони Westwood Village Memorial Park дафн карда шуд.
## Филмнома

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (мардон)-и ИМА
Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои ИМА
Гурӯҳ:Продюсерони ИМА
Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳои ИМА
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XX
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XXI
Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Филмноманависони ИМА
Гурӯҳ:Филмноманависони асри XX
Гурӯҳ:Филмноманависони асри XXI
Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Оҳангсозони ИМА
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XX
Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XXI
Фиҳи мо фиҳ

«**Фиҳи мо фиҳ**» () ё «**Мақолоти Мавлоно**» — китобест мансур ба форсӣ, дар нақду баррасии ирфон ва ҳолоти орифон, аз Ҷалолуддини Балхӣ. Китоб аз 72 гуфтори кӯтоҳ иборат аст.

## Ҷусторҳои вобаста
* Маснавии маънавӣ
* Муъинуддини Парвона

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
* ''Discourses of Rumi'' (PDF; 695 KB)

Гурӯҳ:Адабиёти тасаввуф
Гурӯҳ:Осори Ҷалолуддини Балхӣ
Гурӯҳ:Адабиёти суннӣ
Мадина Акназарова

**Мадина Акназарова** (; зод. 15 феврали 1998, Хуҷанд, вилояти Суғд, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик.

## Зиндагинома
Мадина Акназарова 15 феврали соли 1998 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Падару модараш зодагони Бадахшон мебошанд. Мадина дар хонавода фарзанди ягона мебошад. Замони чорсола буданаш хонаводаи ӯ ба шаҳри Санкт-Петербурги Русия мекӯчанд. Пас аз ду сол онҳо ба Тоҷикистон бармегарданд ва Мадина ду соли аввали таҳсилро дар яке аз мактабҳои шаҳри Чкаловски вилояти Суғд хондааст. Дар замоне, ки ӯ мактаби ибтидоӣ мехонд, волидонаш аз ҳам ҷудо шуданд.

Пас аз хатми синфи 2 онҳо дубора ба Санкт-Петербург кӯчиданд. Мадина то синфи 9 дар мактаби № 596 ин шаҳр таҳсил кардааст. Дар даврони таҳсил дар мактаб яке аз муаллимонаш мутаваҷҷеҳи истеъдоди ӯ дар заминаи овозхонӣ шуд ва ба тавсияи муаллимаш дар маҳфилҳои мусиқӣ ширкат кардааст.

Дар соли 2014, пас аз хатми синфи 9 хонаводаи Мадина ба шаҳри Душанбе бар гаштаанд. Мадина бо маслиҳати бобояш ба Коллеҷи санъати ба номи Аҳмад Бобоқулов ба шуъбаи академӣ (опера) рафт  ва онро бо хубӣ хатм кард. Пас аз он ба таври ҳирфаӣ шурӯъ ба фаъолият дар заминаи мусиқӣ кард ва таҳсилашро дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон идома дод. Феълан ӯ донишҷӯи соли чоруми ин донишкада мебошад.

То имрӯз Мадина Акназарова консертҳояшро дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Маскав ва Санкт-Петербург баргузор кардааст.

## Овозхонӣ
Мадина Акназарова соли 2017 дар саҳнаи тоҷик бори аввал баромад кард. Тембрҳои ғайриодии овоз, сабки иҷро, матни хуб ва нерӯ зуд ӯро дар дили мухлисон ҷо кард.

### Албомҳо

## Таронашиносӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон