open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Андарзи Озарбади Маҳраспандон

«**Андарзи Озарбади Маҳраспандон**» — яке аз осори адабиёти паҳлавӣ, андарзномаест мансуб ба Озарбади Маҳраспандон, ки дар замони шоҳи сосонӣ Шопури II (309 – 379) мубадон мубад (сарвари мубадон) буд.

Ин асар аз бандҳои (фиқраҳои) панду насиҳатӣ ва суханони ҳикматомез иборат аст. Озарбади Маҳраспандон ин андарзномаро барои писари хеш – Зардушт навиштааст. Банди дуюми он бо хитоб ба писар оғоз меёбад. «Писарам, некандеш бош…» Аксар панду насиҳатҳои дар «Андарзи Озарбади Маҳраспандон» омада ҳикмати амалиянд, барои тарбияи инсони комил дастурҳои муфиду арзанда мебошанд. Дар андарзнома аз накӯкор будан, бо мардуми нодон дӯстӣ накардан, аз бадкирдорон дурӣ ҷустан, парҳез кардан аз дурӯғгӯӣ, нишастан дар суҳбати доноён, дар кори ба уҳда гирифта масъул ва кӯшо будан, бенавоёнро масхара накардан, чунки шахси доро ҳам метавонад бенаво бишавад, ба фарзанд илму дониш омӯзондан, ҳурмати падару модарро ба ҷой овардан ва ғайра сухан меравад. Дар «Андарзи Озарбади Маҳраспандон» фиқраҳое ба назар мерасанд, ки дар насиҳат ба ҳукмронон (одилу раиятпарвар будан, саховат кардан, суханони ҳасудону дурӯғгӯёнро нашунидан ва ғайра) гуфта шудаанд. Намунае чанд аз «Андарзи Озарбади Маҳраспандон» (тарҷ. Д. Саймиддинов): «Бо марди бадогоҳ (ҷоҳил) ҳамроҳ мабош! Бо марди хашмин ҳамроҳ мабош! Бо марди ҳарзагӯй ҳамроз мабош! Бо марди маст ҳамнӯш мабош! То чанд тавонӣ мардумон ба сухан маозор! Агар туро писаре бувад, ӯро дар кӯдакӣ ба дабиристон бидеҳ, чунки омӯзиш рӯшании чашм аст. Бегуноҳ бош, то бебим бошӣ! Ва туро гӯям, писарам, ки барои мардумон аз ҳама беҳтар чиз хирад аст».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Диншоҳи Эронӣ, Ахлоқи Эрони Бостон, Т., 1334 ҳ. ш.;
* Тавадиа Ҷаҳонгир, Забон ва адабиёти паҳлавӣ – форсии миёна, Т., 1348 ҳ. ш.;
* Саймиддинов Д., Адабиёти паҳлавӣ, Д., 2003;
* Изведать дороги и пути праведных, М., 1991.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андарзҳо
Гурӯҳ:Адабиёти дидактикӣ
Андарзи Хусрави Қубодон

«**Андарзи Хусрави Қубодон**» — яке аз асарҳои адабиёти паҳлавист. 

Матни боқимондаи он (13 банд) андарзи ба забони паҳлавӣ-форсии миёна навишташуда мебошад, ки гӯё шохи сулолаи Сосониён Хусрави Анӯшервон (ҳукмронӣ 531 – 531) ҳангоми дар бистари марг буданаш ба ҷаҳониён, умуми мардум муроҷиат карда гуфтааст. «Андарзи Хусрави Қубодон» ба шакл ва услуби аксар андарзномаҳои паҳлавӣ (нигар Андарзнома), яъне дар рӯҳияи дини зардуштӣ нигошта шудааст. Нигорандаи «Андарзи Хусрави Қубодон» аз номи Хусрави Қубодон, ки дар осори адабии асрҳои миёнаи форс-тоҷик «Анӯшервони Одил» ном гирифтааст, мардумро ба худотарсӣ, андеша кардан аз оқибату охират даъват мекунад. Дар «Андарзи Хусрави Қубодон» бандҳое низ ҳастанд, ки дар онҳо мардум ба некиву накӯкорӣ, ростгӯӣ, каримӣ, ғамхори дарвешону нодорон будан, ба панди устод гӯш додан ва ғайра даъват карда мешаванд. Масалан: «Оину паймон ба кор доред ва ба кору қонун розу рост ва (бо) ростон ҳамсухан бошед», «Ба баҳраи хеш хурсанд бошед ва баҳраи дигар кас (ба ғорат) мабаред»; («Аз») некон бош, то биҳиштӣ бошӣ». «Андарзи Хусрави Қубодон» ба забонҳои англисӣ, гуҷаротӣ, форсӣ, тоҷикӣ, русӣ тарҷума ва тафсир шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Андарзи Хусрави Қубодон. Матни паҳлавӣ бо тарҷума, ҳавошӣ ва фарҳанги паҳлавӣ, Т., 1329 ҳ. ш.; 
*Саймиддинов Д., Адабиёти пахлавӣ, Д., 2003; Мутуни паҳлавӣ, Т., 1371 ҳ. ш.; 
*Изведать дороги и пути праведных, М., 1991; 
*Тафаззулӣ Аҳмад, Таърихи адабиёти Эрон пеш аз ислом, Т., 1376 ҳ. ш.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андарзҳо
Гурӯҳ:Адабиёти дидактикӣ
Андарунӣ

**Андарун** ё **андарунӣ** () — ҳавлии дарун, ки хоси меъмории Шарқ аст. Андарун қисми занонаи манзилгоҳ аст. Ба он даромадани марди бегонаи ба истилоҳ «номаҳрам» мамнӯъ буд. Вобаста ба муҳит, табиат, шароит ва ҷой шакл ва навъҳои зиёди андарун ба вуҷуд омадаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Меъмории шарқӣ
Гурӯҳ:Меъмории исломӣ
Андезин

**Андезин** (, ) — минералест аз гурӯҳи плагиоклазҳо, ки 30—50 % зарраҳои албитӣ дорад.

Андезин минерали ҷинсҳои магмавии таркибашон миёна аст (андезитҳо, диоритҳо ва ғайра). Системаи кристаллбандиаш триклинӣ. Кристаллҳои андезин кам вомехӯранд, одатан, донаҳояш шакли нодуруст доранд. Рангаш хокистарӣ, ҷилояш шишагун. Сахтиаш аз рӯи шкалаи минералии Моос 6—6,5, зичиаш 2670 кг/м3 мебошад. Андезинро барои сохтани маснуоти сафолии ба кислота тобовар дар саноати химия ба кор мебаранд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Минералҳои алюминий
Гурӯҳ:Минералҳои натрий
Гурӯҳ:Минералҳои калсий
Гурӯҳ:Силикатҳо (минералҳо)
Андезит

**Андезит** (аз  — номи кӯҳҳои Анди Амрикои Ҷанубӣ) — ҷинси кӯҳии эффузивии сохташ порфирӣ. Таркиби муътадили кимиёӣ: SiO2 56-64 %, TiO2 0.5-0.7 %, Al2O3 16-21 %, Fe2O3 3-4 %, FeO 3-5 %, MgO 3-4 %, CaO 6-7 %, Na2O 2-4 %, K2O 1-2 %
right|thumb|Намунаи андезит (ранги торик). Диаметр — 6 см

Асосан аз шпатҳои даштӣ таркиб ёфта, ба миқдори кам биотит, авгит, амфибол, сироксен, баъзан оливин ё кварс дорад. Рангаш сиёҳ, сиёҳтоби хокистарӣ, бӯр ва ғайра. Дар натиҷаи хунук ва шах шудани гудозаи вулқонҳо ба вуҷуд меояд. Қисми зиёди гудозаҳои вулқонҳои қадима ва ҳозира аз базалту андезит иборатанд. Онҳо дар ноҳияҳои вулқонҳои қадима – Урал, Қазоқистони Марказӣ ва Ӯзбекистону Тоҷикистон (қаторкӯҳҳои Чатқал, Қурама, Ҳисор, Паси Олой, Дарвоз ва ғайра) ва Камчатка майдонҳои васеъро ишғол мекунанд. Андезит чун масолеҳи бинокорӣ ва ашёи кислотатобовар ба кор меравад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷинсҳои кӯҳии оташфишонӣ
Ҳанс Кристиан Андерсен

**Ҳанс Кри́стиан А́ндерсен** ( ; , Оденсе, иттиҳоди Дания-Норвегия — , Копенҳаген, Дания) — нависанда ва шоири даниягӣ, афсонанависи машҳури ҷаҳон барои кӯдакон ва калонсолон: «Мурғобичаи баднамо», «Куртаи нави подшоҳ», «Дюймовочка», «Аскарчаи устувори қалъагӣ», «Оле Лукойе», «Маликаи барфин» ва бисёри дигар.

## Зиндагинома
thumb|Хонаи кӯдакиҳои Ҳонс дар шаҳр Оденсе|alt=|left
Ҳонс Кристиён Ондерсон рӯзи сешанбе 2 апрел соли 1805 дар шаҳри Оденсеи Дания ба дунё омадааст. Падараш муътақид буд, ки аз хонаводаи асил ҳастанд, ва бинобар таҳқиқоти анҷомшуда дар маркази Ҳонс Кристиён Ондерсон падарбузургаш бар ин бовар буд, ки хонаводаашон ҷузви табақоти болоии иҷтимоъ будаанд. Аммо таҳқиқоти бештар сиҳати ин иддаоҳоро рад кардааст. Гарчи хонаводаи Ондерсон бо хонаводаи салтанатӣ беиртибот набудаанд, вале ин иртибот танҳо дар заминаи коре будааст. Шоеъаҳои мабни бар ин, ки Ондерсон писари номашруъи подшоҳ буда ҳамчунон дар Дания бар сари забонҳост. Зеро подшоҳи Дания алоқаи зиёде ба Ондерсон дошт ва хароҷоти таҳсили ӯро шахсан ба уҳда гирифта буд. Ондерсон дар даврони ҷавонӣ аз ҳуш ва қувваи тахайюли бисёр болое бархурдор буд ва алоқа вофире ба адабиёт ва театр дошт. Дар даврони кӯдакӣ барои худ саҳнаи театр дуруст мекард ва осори Вилям Шекспирро бо истифода аз арӯсакҳои чӯбӣ ба унвони бозигарон аз ҳифз бозӣ мекард.

## Эҷодиёт
Андерсен очерку новелла, пйесаву романҳо низ навиштааст: «Мурда» (1830), «Ибодатгоҳи ғарқшуда» (1831), «Импровизатор» (1835), маҷмӯа новеллаҳои «Китоби суратҳои бесурат» (1840), пйесаи «Мулат» (1840), китоби очеркҳои сафарии «Бозори шоир» (1842), китоби тарҷумаҳолии «Афсонаи ҳаёти ман» (1846), романҳои «Отто Тострупаа» (1836), «Фақат ғижакнавоз» (1837).

### Афсонанависӣ
Андерсен ҳамчун афсонанависи машҳур дар ҷаҳон шинохта шудааст. Афсонаҳои «Аскарчаи устувори қалъагӣ» (1838), «Булбул» (1843), «Мурғобичаи баднамо» (1843), «Маликаи барфин» (1844), «Духтарчаи гӯгирдбадаст» (1845), «Соя» (1847), «Модар» (1848), «Куртаи нави подшоҳ» ва ғайра ба қалами Андерсен тааллуқ доранд. Андерсен дар эҷодиёти худ бераҳмии хокимон, нобаробарии иҷтимоӣ, нажодпарастӣ, хушомадгӯӣ, кибрро мазаммат кардааст.

## Тарҷумаи осор
Асарҳои Андерсен ба бисёр забонҳои халқҳои ҷаҳон тарҷума шудаанд. Хонандагони тоҷик аз соли 1938 ба василаи тарҷумаи афсонаи «Дюймовочка» бо эҷодиёти ин адиб шинос гардидаанд. Минбаъд афсонаҳои дигари Андерсен аз қабили «Мурғобичаи баднамо», «Чақмоқ», «Куртаи нави подшоҳ», «Аскарчаи устувори қалъагӣ», «Қувони ёбоӣ», «Булбул», «Ганси ландаҳур», «Духтарчаи гӯгирдбадаст» ва ғайра ба забони тоҷикӣ гардонда шуда, дар алоҳидагиву якҷоя ба табъ расидаанд. Андерсен дар солҳои 30 садаи XIX ба кишварҳои гуногуни Европа сафар карда, бо шахсиятҳои маъруфи он ҷо — адиби олмонӣ Ҳейнрих Ҳейне, англисӣ Чарлз Диккенс ва франсавӣ Виктор Ҳюго мулоқот ва мукотиба кардааст.

## Хотира
Бо номи Андерсен мукофоти байналхалқӣ таъсис ёфтааст. Аз адибони тоҷик Убайд Раҷаб ин мукофотро гирифта буд (1983).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Брауде Л., По волшебным тропам Андерсена., С-Пб, 2008.

## Сарчашма
* 


Гурӯҳ:Худомӯзон
Мартин Андерсен-Нексё

**Ма́ртин А́ндерсен-Не́ксё** ( (номи хонаводагии ҳақиқӣ — **Андерсен**; тахаллус **Нексё**); , Копенҳаген, Дания — , Дрезден, ҶДО) — нависандаи даниягӣ.

## Зиндагинома

## Фаъолияти меҳнатӣ
Фаъолияти кориаш аз омӯзгорӣ дар мактаби халқӣ оғоз гардидааст. Соли 1919 ба Ҳизби коммунистии Дания, ки худ яке аз асосгузоронаш буд, дохил шудааст. Баъди ба тасарруфи Германияи фашистӣ даромадани Дания Андерсен-Нексё дар Шветсия паноҳ бурд. Солҳои 1944—1945 дар ИҶШС зиндагӣ кардааст. Пас аз Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ ба Дания баргашт. Охири умраш дар собиқ Ҷумҳурии Демократии Германия сипарӣ шуд. Соли 1950 ба ҳайати Совети Умумиҷаҳонии Сулҳ интихоб шуд.

## Эҷодиёт
Асарҳояш аз соли 1893 чоп шудаанд. Китобҳои машҳуру маъруфи ӯ романҳои «Пелеи фотеҳ» (ҷилди 1 — 4, 1906—1910) — дар бораи фарзанди хидматгор ва сарнавишти ӯ, «Дите — фарзанди инсон» (ҷилди 1 — 5, 1917—1921) — тақдири зане аз мардуми одӣ ва ғайра мебошанд. Романи сегонаи таърихии «Мортени Сурх»-ро Андерсен-Нексё асари ёддоштӣ, тарҷумаиҳолӣ номидааст.

### Тарҷумаи осор
Порае аз асари Андерсен-Нексё «Ба истиқболи рӯзи нав» (1923) соли 1967 ба забони тоҷикӣ тарҷума шудааст.

## Хотира
Дар Дания бунёде ба номи Андерсен-Нексё таъсис ёфтааст ва аз ҳисоби он мукофоти адабӣ ба эҷодкорон дода мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Крымова Н., Погодин А., Мартин Андерсен Нексе, М., 1960.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Коммунистони Дания
Гурӯҳ:Нависандагони Дания
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Дания
Карл Дейвид Андерсон

**Ка́рл Де́йвид А́ндерсон** (; 3 сентябри 1905,  Ню-Йорк, — 11 январи 1991, Калифорния) — и амрикоӣ.
## Биография
Соли 1927 Донишкадаи технологии Калифорнияро хатм карда, сипас дар худи ҳамон ҷо дарс гуфтааст, аз соли 1939 профессори донишкадаи мазкур.

## Таҳқиқот
Таҳқиқоташ асосан ба омӯзиши гамма-афканишот, шуоъҳои рентгенӣ ва кайҳонӣ бахшида шудаанд. Таҳти роҳбарии Р. Милликен ба омӯзиши шуоъҳои кайҳонӣ оғоз кард. Дар натиҷаи таҳқиқот изҳои ғайриоддии зарраи массааш ба массаи электрон баробар ва зарядаш мусбатро ошкор сохт. Ин кашфиёт, ки соли 1932 эълон шуда буд, ақидаҳои назариявии Пол Диракро оид ба мавҷудияти позитрон собит намуд. Андерсон бори аввал мавҷудияти позитронро бо роҳи бо гамма-афканишот нурборон кардани карбиди торий (ThC) ва маводи дигар бевосита исбот кард, ки боиси ба вуҷуд омадани ҷуфтҳои электронию позитронӣ гардиданд. Барои ин кор Андерсон соли 1936 бо Мукофоти Нобел (якҷоя бо В. Ф. Гесс) сарфароз гардид. Ҳамон сол Андерсон бо шогирдаш С. Недермейер мюонро кашф кард, ки солҳои тӯлонӣ бо номи мю-мезон маълум буд. Андерсон дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ дар соҳаи техникаи ракетӣ таҳқиқот бурдааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Физикдон

[thumb|right|[Алберт Эйнштейн, ки яке аз машҳуртарин физикдонони ҷаҳон шинохта шудааст.]]
**Физикдон** ( — *физикпеша*) — донишмандест, ки дар заминаи физик пажӯҳиш мекунад. Физикдонҳо падидаҳои бисёреро дар миқёсҳои тӯлии бисёр густурда баррасӣ мекунанд. Аз зарроти бунёдӣ, ки ташкилдиҳандаи модда ҳастанд, то галактикаҳо ва саросари ҷаҳони ҳастии модӣ ба унвони як кулл, дар кайҳоншиносӣ.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Физикдонон
Гурӯҳ:Касбҳо
Гурӯҳ:Физика
Модда (химия)

**Модда** — чизе, ки шайъ (ҷисми физикӣ) аз он таркиб ёфтааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ
Филип Уоррен Андерсон

**Фи́лип Уо́ррен А́ндерсон** (; тав. 13 декабри 1923, Индианаполис, иёлати Индиана, ИМА) — и амрикоӣ. Барандаи Ҷоизиаи Нобел дар бахши физик (1977). Дар соҳаи физикаи назариявӣ таҳқиқот мебарад.

## Зиндагинома
Донишгоҳи Гарвардро хатм кардааст (1953). Солҳои 1967 — 75 профессор физикаи назариявии Донишгоҳи Кембриҷ буд. Аз соли 1984 то кунун профессор Донишгоҳи Принстон. Тадқиқоташ асосан ба фавқунноқилият, фавқулҷоришавӣ, хусусиятҳои магнитии ҷисмҳои сахт ва химияи квантӣ бахшида шудаанд. Тадқиқоти Андерсон роҷеъ ба ноқилияти маводи аморфӣ асоси назариявии бунёди сохторҳои магнитӣ ва номураттабии системаҳо, аз ҷумла нимноқилҳои аморфиро ташкил дод. Солҳои 1949 — 84 дар лабораторияи ширкати Белл дар Нию-Ҷерсӣ оид ба масъалаҳои физикаи муҳитҳои конденсатсияшуда кор кардааст. Андерсон барои таҳқиқот оид ба сохтори электронии магнитӣ ва сохторҳои номураттаб, ки боиси инкишофи калидҳои электронӣ ва афзори ҳофизаи компютерҳо гардид, сазовори Ҷоизаи Нобел (1977, якҷоя бо Н. Мотт ва Ҷ. Х. Ван Флек) гаштааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Андигон (чашмаи оби маъданӣ)

**Андигон** — чашмаи оби маъданӣ дар 3,5 км ҷанубӣ шарқии шаҳри Ваҳдат. Обаш гидрогенсулфат дорад ва таркибан шабеҳи оби минералии чашмаи Матсестаи шаҳри Сочии кишвари Краснодари Федератсияи Русия аст. Он аз пармачоҳи чуқуриаш 1800 м ба миқдори 4 л/с ҷорист. Ҳарорат дар сарчашма 54°С; минералнокиаш 29 г/л; дар таркибаш хлориди натрию калсий дорад; обаш андаке радиоактивист. 

## Корбурд
Ҳамчун оби шифобахши табобатӣ истифода бурда мешавад. Дар назди чашма қабулгоҳи муолиҷагирандагон бо сӣ ҳуҷраи ваннадор, ошхона ва ҷойи фароғат бино ёфтааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Обҳои маъданӣ
Гурӯҳ:Ноҳияи Ваҳдат
Гурӯҳ:Ҷамоати Абдулло Абдулвосиев
Андеша

**Андеша** (), ё **фикр** () — яке аз нерӯҳои дарунии инсон аст, ки ба мафоҳим марбут аст.

Дар андеша раванди фаҳмидани худ, одамони дигар ва олами иҳотакарда ифодаи худро меёбад. Асоси андешаро инъикоси чунин нишонаву аломатҳои ҳодисаҳо, аз қабили монандӣ, қаробат дар фазову вақт ва ғайра ташкил медиҳад. Мувофиқи таълимоти И. М. Сеченов, нуқтаи ибтидоии фикру андешаи инсон муқоисаи ду ҳодиса мебошад ва он ба ҷустуҷӯю муайян кардани алоқаву робитаҳои байни ҳодисаҳою ашёҳо равона мешавад. Андеша муносибати ҳодисаву ашёро аз рӯи аломатҳои «фарқият — монандӣ», «сабаб — натиҷа» ва «воқеият — имконият» дар бар мегирад. Муносибати мантиқӣ ба воҳидҳои тафаккур ба ӯ аломатҳои ахбордиҳиро ҳамчун хусусияти муҳим медиҳад. Ифодаи нутқии андеша дар матнҳо шакли ҷумларо дорад. Андеша дар баробари ин ба падидаҳои психикие, ки дар муҳити нимкураи чапи майнаи сар ба вуҷуд меоянд, нисбат дода намешавад. Андеша метавонад дар ҷавоб ба майлҳои (кӯшишҳои) муассир ба вуҷуд ояд, алоқаи ҳар гуна образҳоро, ки моҳияти маърифатӣ доранд, ифода намояд; онро нимкураи рости майнаи сар низ ба вуҷуд меоварад.
## Нигаред низ
* Забони ишоратӣ
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 


Гурӯҳ:Фарояндҳои зеҳнӣ
Сослан Андиев

**Сосла́н Петро́вич Анди́ев** (; ) — куштигири осетин.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти хоҷагии қишлоқи шаҳри Гори (Гурҷистон). Чемпиони ҷаҳон байни наврасон (1969), ду карат чемпиони Олимпӣ (1976, 1980), чор карат чемпиони ҷаҳон (1973, 1975, 1977, 1978), ғолиби Ҷоми ҷаҳон (1973, 1976, 1981), чемпиони Европа (1974, 1975, 1982), ҳафт карат чемпиони СССР (1973, — 78, 1980), чемпиони мутлақи СССР (1976). Устоди хизматнишондодаи варзиши СССР (1973). Соҳиби медали тилоии Федератсияи байналмилалии гуштини тарзи озод (FILA).

## Ордену ҷоизаҳо
Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Дӯстии халқҳо», «Дӯстӣ», медалу ифтихорномаҳои зиёд сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Tcell

ҶСП **«Индиго Тоҷикистон»** — таҳти тамғаи тиҷоратии **Tcell** хидматрасониҳои алоқаи мобилиро дар Тоҷикистон пешниҳод мекунад.

**Tcell** — шакли кӯтоҳкардашудаи ибораи англисии **Tajikistan cell** мебошад, ки маънояш ҳамчун гурӯҳи хурди ширкати фурӯши алоқаи мобилии «Telia Sonera» дар Тоҷикистон оварда шудааст. Сайти расмӣ; www.tcell.tj
* Ширкати мобилии **«Telia Sonera»**, 53 % саҳмияҳои ширкати мобилии ҶСП **«Индиго Тоҷикистон»** ё **Tcell** — ро дорад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Операторони алоқаи мобилӣ дар Тоҷикистон
Иля Березин

**Иля Николаевич Березин** (31 июли 1818, Перм — 3 апрели 1896, Петербург) — шарқшинос, муаррих, донишноманигори рус.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Донишгоҳи Қазон (1837). Пас аз хатми донишгоҳи мазкур ба ҳайси устоди забони туркӣ дар ҳамон ҷо кор мекард (профессор аз соли 1846). Соли 1855 барои тадриси забонҳои шарқӣ ба Донишгоҳи Санкт-Петербург гузаронида шуд. Дар ин ҷо Б. тадриси забонҳои туркӣ ва форсиро идома дод (профессор аз соли 1855). Солҳои 1842-45 ба Доғистон, Қафқоз, Туркия, Эрон, Сурия сафар кард. Дар сафар ӯ ба омӯзиши забонҳо, гӯишҳо, урфу одати кишварҳои номбаршуда машғул шудааст. Китобҳои нодир ҷамъ меовард, тарҳу нақшаи шаҳрҳои дидаашро мекашид (нақшаи шаҳри Теҳронро соли 1852 таҳия кард). Аз натоиҷи сафараш дар китоби «Мусофират дар Машриқзамин» (2 ҷ., 1850-52) иттилоъ додааст. Дар ин китоб ба ғайр аз қайду ишораҳои марбут ба сафар, тарҷумаи баъзе китобҳои дастнавис, рӯйбардори катибаҳои рӯйи дарвозаҳо, деворҳои кохҳо, масҷидҳои шаҳрҳои Теҳрону Табрез ва диг. минтақаҳо ҷой гирифтаанд. Яке аз самтҳои фаъолияти Б. чун таърихнигор омӯзиши ҷараёни лашкаркашии муғулҳо ба Россия ва диг. кишварҳои Аврупо мебошад. Дар иртибот ба ин мавзӯъ вай «Ҷомеъ-ут-таворих» ё «Таърихи Рашидӣ»-и Хоҷа Рашидуддини Фазлуллоҳро омӯхт ва онро дар тарҷума ба забони русӣ дар 7 ҷ. ба табъ расонд (1858-88). Таълифоту тарҷумаҳои дигари Б. дар ин боб тарҷумаи «Таърихи гузида» — «Нусратнома» дар бораи Муҳаммад Шайбонихон ва ӯзбекҳои бодиянишин, китоби «Китобхонаи муаррихони Шарқ» (Қазон, 1849-54) ва ғ. мебошанд.

Ҳангоми мусофират аз гӯишҳои гелонӣ, тотӣ, толишӣ, мозандаронӣ, курдӣ, «габрӣ» (зардуштиёни Эрон) мавод ҷамъ оварда буд ва ин гӯишҳоро ба донишҷӯёни Донишгоҳи Санкт-Петербург меомӯзонид. Б. дар Россия аввалин дастури забони форсӣ — «Грамматикаи забони форсӣ»-ро тартиб додааст (Қазон, 1853). Ӯ дар бахшҳои шарқӣ ва сиккашиносии «Луғати энсиклопедии рус» (ҷ-ҳои 1-16; 1872-79) кор карда, доир ба таърих, забонҳо, адабиёти Шарқ (аз ҷумла Эрон) мақолаҳо ба табъ расондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Мақолаҳои В. В. Бартолд, А. Н. Самойлович, С. Олденбург дар Записки Коллегии востоковедов при Азиатском музее АН СССР. Т. 1.1925, т. 2. Выпуск 1; 1926.

Гурӯҳ:Олимони Русия
Гурӯҳ:Олимони асри XIX
Витус Беринг

**Беринг (Bering) Витус Ионассен** (12.8.1681 – 8.12.1741), баҳрнавард, афсари флоти рус, капитан-командор, таҳқиқотгари Осиёи Шимолию Шарқӣ ва Амрикои Шимолию Ғарбӣ. 
## Зиндагинома
Дар шаҳри Хорсенси Дания таваллуд шудааст. Соли 1702 ба хидмати флоти ҳарбии рус даъват шуд. То соли 1724 дар флотҳои Азов ва Балтика ба ҳайси капитани рутбаи як шино кардааст. Янв. 1725 роҳбари экспедитсияи таҳқиқи заминҳои канории Осиёи Шимолию Ғарбӣ таъйин шуд, ки мақсади он ҳал намудани масъалаи вуҷуд доштани гардана ё гул. байни Осиё ва Амрико буд (ҳанӯз соли 1648 гул. байни Осиё ва Аляскаро С. Дежнёв ва Ф. Алексеев убур намуда, таҳқиқ карда буданд, аммо маълумот дар ин хусус дар бойгонии Ёқутистон маҳфуз мондааст). Ох. соли 1726 Б. роҳбари экспедитсияи 1-уми Камчатка таъйин шуд. Экспедитсия соҳилҳои шарқии Камчатка, соҳилҳои Ҷ. Ш.-и Чукотро
давр зада, аз гулӯгоҳ (дертар номи Б.-ро гирифт) гузашта, то 670181 садаи шаҳри расид ва ба Камчатка баргашт. Он вақт ӯ боварӣ дошт, ки дар Шимол дигар замин (хушкӣ) вуҷуд надорад ва экспедитсия вазифаашро иҷро кард. Дар рафти экспедитсия ҷаз-ҳои Лаврентии Муқаддас ва Диомида кашф гардиданд.
Соли 1733 Б. роҳбари экспедитсияи 2-юми Камчатка
таъйин гардид. Вай бояд Сибирро тай карда, аз Камчатка
ба таҳқиқи соҳилҳои Амрикои Шимолӣ
мерафт. Бо ин мақсад 17 июли 1741 бо киштии «Святой Пётр»
(«Пётри Муқаддас») ба соҳилҳои Амрикои Шимолӣ
расид. Баъзе ҷаз-ҳои Алеутро кашф кард. Дар бозгашт
ҳангоми зимистонгузаронӣ дар ҷазирае, ки имрӯз
номи ӯро дорад (Беринг}, баъди бемории вазнин вафот кард. Баҳр дар
Шим. Уқёнуси Ором, ҷазира, гулӯгоҳ, пирях дар Аляска,
Донишгоҳи давлатии Камчатка, яке аз самолётҳои
ширкати ҳавопаймоии Россия ба номи Беринг гузошта шудаанд.
 
## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Баҳрнавардони имперотурии Русия
Гурӯҳ:Таҳқиқотгарони Уқёнуси Ором
Беринг (ҷазира)

**Беринг**, **ҷазираи Беринг** — яке аз ҷаз-ҳои ғарбии гурӯҳи ҷаз-ҳои Командори Баҳри Беринг (вил. Камчаткаи Россия). Масоҳ. 1667 км². Баландиаш аз с. б. то 751 м. Дарозии ҷазира то 90 км, бараш 24 км. Аҳолиаш 800 нафар (русҳо ва аулетҳо). Беринг ба ноҳияи Алеути кишвари Камчаткаи Россия дохил мешавад. Қисми ҷан. шарқии ҷазира-кӯҳсор. Иқлимаш баҳрии субарктикӣ. Боришоти
солона-500 мм. Берингро набототи тундравӣ пӯшидааст. Аз ҳайвонҳо гурбаи баҳрӣ, сагобӣ, тюленҳо вомехӯранд. Дар Беринг комб. ҳайвонҳои баҳрӣ ҳаст.

Ҷазира ба шарафи кашфкунандааш — В. Беринг номида шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Ҷазираҳои аз рӯи алифбо
Беринг (гулӯгоҳ)

**Беринг** (, ) — гулӯгоҳи байни қораҳои Осиё ва Амрикои Шимолӣ, ки Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ (Баҳри Чукот)- ро бо Уқёнуси Ором (Баҳри Беринг) мепайвандад.

Дарозиаш 96 км, бари миёнааш 134 км (кӯтоҳаш 86 км), умқи қисми киштигардаш 36-60 м. Дар ҷаз-ҳои Диомида ба 3 гузаргоҳ ҷудо мешавад. Моҳҳои окт.-авг. яхпӯш аст. Аз байни ҷаз-ҳои Диомида сарҳадди Россия ва ИМА мегузарад. Дар давраи антропоген дар ҷойи ҳозираи гул. Б. якчанд маротиба хушкӣ ба вуҷуд омадааст. Аз гул. Б. аввалин бор соли 1648 С. И. Дежнёв ва Ф. А. Попов, соли 1728 экспедитсия бо роҳбарии В. И. Беринг, ки гулӯгоҳ ба шарафи ӯ номида шудааст, гузаштаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

*
Ковишгари хуршедии Поркер

thumb|Рендери расмии Parker Solar Probe
**Ковишгари хуршедии Поркер** (***Parker Solar Probe***, ки пештар ***Solar Probe***, ***Solar Probe Plus***, ё ***Solar Probe+***) — дастгоҳи кайҳонии худкори NASA, барномарезишуда барои баррасии тоҷи Офтоб. Ин ковишгар ба фосилаи 8,86 шуоъи хуршедӣ (ҳудуди 6,2 миллион километр) сатҳи хуршед фиристода хоҳад шуд.

Ковишгар ба шарафи астрофизики амрикоӣ Юҷин Поркер, ки дар соли 1958 мавҷудияти шамоли хуршедиро пешгӯи карда буд, номгузорӣ шудааст.

## Ковишгари хуршедии НАСА
Оҷонсии кайҳоншиносии Амрико — NASA рӯзи 12 август эълон кард, кард, ки киштии илмии «Parker» ба офтоб фиристода шуд. Ин дастгоҳро ба воситаи мушаки Delta IV Heavy аз фурудгоҳи Канаверали аёлати Флорида ба кайҳон партоб карданд.

Delta IV Heavy дар миёни мушакҳои Delta IV аз ҳама тавонмандтарин ва дар ҷаҳон баъд аз Falcon 9 Heavy дувумин аст. Кишти илмии мазкур аз нигоҳи ҳаҷм ба мошин монандӣ дошта, 650 кило вазн дорад.

Суръати дастгоҳ ҳангоми иҷрои маъмурияти офтобияш ба 700 ҳазор километр дар як соат расида, босуръаттарин дастгоҳи кайҳонӣ дар таърих хоҳад буд.

Барои эъзоми ин маъмурият даҳ сол омодагӣ диданд ва қарор буд, он 11 август фиристода шавад, вале ба далели баъзе аз камбудҳо як шабонарӯз ба таъхир афтод.

Пажуҳиши нӯрпошӣ ва шамоли офтобӣ аз моҳи декабри соли 2018 оғоз хоҳад шуд.

800x800px|thumb|center|Графикаи суръат ва масофа аз офтобии тозакунӣ аз фурӯш ба 2026. Нишондиҳанда: -: Перигелий; -: Забон|alt=

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Фановариҳои фазоӣ
Гурӯҳ:Фазонавардии ИМА
Гурӯҳ:НАСА
Гурӯҳ:Лабораторияи физикаи амалӣ
Боронкӯл

**Боронкӯл** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдӣ Авазови ноҳияи Восеъ. Аз Боронкӯл то маркази ҷамоат 75 км, то маркази ноҳия 45 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 705 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Боронкӯл мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо лалмӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Абдӣ Авазов
Восеъободи Калон

**Восеъободи Калон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдӣ Авазови ноҳияи Восеъ. Аз Восеъободи Калон то маркази ноҳия 4 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 4140 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, 4 нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди ҷомеъ, Беморхонаи минтақавии зидди бемориҳои сил, 14 хоҷагии деҳқонии хурд, китобхона ва клуб дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз наҳри Кафтархона ва дарёи Панҷ ба воситаи насосҳои обкаш обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Абдӣ Авазов
Анористон

**Анористон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абуабдуллоҳи Рӯдакии ноҳияи Восеъ. Аз Анористон то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия 18 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 3833 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Анористон бунгоҳи тиббӣ дорад. Мактаб надорад. Кӯдакон дар мактаби деҳаи Меҳнатобод таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғу токдорӣ, чорводорӣ, ғаллакорӣ ва пахтакорӣ. Заминҳо аз дарёи Ёхсу обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ
Баҳористон (собиқ Олимтой)

**Баҳористон** (*собиқ* Олимтой) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ. Аз Баҳористон то маркази ҷамоат 25 км, то маркази ноҳия 35 км; роҳ асфатлпӯш. Аҳолиаш 966 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 3 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо лалмӣ мебошанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Гулистон (н. Восеъ)
Гулафшон (деҳа, н. Восеъ)

**Гулафшон** (собиқ *Қӯчқорбулоқ*, то 15.12.2011) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ. Аз Гулафшон то маркази ҷамоат 33 км, то маркази ноҳия 43 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 631 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Гулафшон мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Баҳористон ва мактаб-интернати ҷамоати деҳоти ба номи Миралӣ Маҳмадалиев давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо ‒ лалмӣ.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Гулистон (н. Восеъ)
Гулистон (деҳа, н. Восеъ)

**Гулистон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ. Аз Гулистон то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 16 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 6676 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Гулистон мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, маркази саломатӣ, 20 нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди ҷомеъ, се масҷиди панҷвақта, нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ, китобхона, клуб ва бозор дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёи Панҷ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулистон  60 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуданд.

## Мардум
Аксарияти аҳолиаш солҳои 50 асри 20 аз ноҳияи Ховалинг кӯчидаанд.

## Шахсиятҳои маъруф
Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон Ҳурбӣ Алиаҳмадова дар ҳамин деҳа таваллуд шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Гулистон (н. Восеъ)
Зафаробод (деҳа, н. Восеъ)

**Зафаробод** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ. 

## Иқтисод
Аз Зафаробод то маркази ҷамоати деҳот 6 км, то маркази ноҳия (шаҳраки Ҳулбук) 16 км. Аҳолиаш 1326 нафар  (2017). Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, масҷиди панҷвакта, 2 нуқтаи савдои хусусӣ, бунгоҳи тиббӣ ва осиёби барқӣ дорад. Соҳаҳои асосии хочагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ, ғаллакорӣ. Заминҳо тавассути пойгоҳи обкашӣ аз рӯди Панҷ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 8 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Гулистон (н. Восеъ)
Хушобак

**Хушобак** (пештар Арал) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Миралиободи ноҳияи Восеъ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 7 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2047 нафар (2017; 844 нафар дар соли 1976), тоҷикон ва ӯзбакҳо.

## Иқтисод
Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, мактаб-парваришгоҳ, дорухона ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз рӯди Сурхоб обёрӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Миралиобод
Гулгашт (деҳа, н. Восеъ)

**Гулгашт** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Миралиободи ноҳияи Восеъ. Аз Гулгашт то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 4 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1271 нафар (2017), тоҷикон. Соли 1957 ташкил шудааст.

## Иқтисод
Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, масҷиди панҷвақта, осиёби барқӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Селбур обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулгашт 5 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Миралиобод
Гулдара (деҳа, н. Восеъ)

**Гулдара** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Миралиободи ноҳияи Восеъ. Аз Гулдара то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 35 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 448 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Гулдара мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, осиёби барқӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Тосқалъаи ҳамин ҷамоат ва деҳаи Танобчии ноҳияи Темурмалик давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёи Сурхоб обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулдара 2 хоҷагии хурди чорвопарварӣ мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Миралиобод
Зардолубоғ

**Зардолубоғ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Миралиободи ноҳияи Восеъ. Аз Зардолубоғ то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 19 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 1018 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, масҷиди панҷвақта, осиёби барқӣ ва 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, картошкапарварӣ, боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо ба воситаи наҳр аз рӯди Сурхоб обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 8 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Миралиобод
Заркорон

**Заркорон** (то 15.12.2011 Бешариқ) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзоалӣ Вайсов (собиқ Пахтаобод)-и ноҳияи Восеъ. Аз Заркорон то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 5033 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Заркорон муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, китобхона, клуб, 10 нуқтаи савдои хусусӣ, маркази саломатӣ, маркази таъмири техникӣ, 2 нуқтаи фурӯши сӯзишворӣ ва ду масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз рудҳои Ёхсу (тавассути наҳри Кафтархона) ва Сурхоб обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 96 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Дорандаи ордени «Нишони Фахрӣ» Ғоибов Бӯрихон, Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон Сафаров Муродалӣ дар ҳамин деҳа таваллуд шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Бобошоҳиён
Ибрат (деҳа, н. Восеъ)

**Ибрат** (собиқ *Пойтуғ*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 4 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 2551 нафар (январи 2018), тоҷикон.

## Иқтисод
Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, пахтакорӣ ва чорводорӣ. Дар ҳудуди деҳа 23 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Заминҳо ба воситаи пойгоҳи обкашӣ аз рӯди Панҷ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа ҶСК Корхонаи истеҳсоли намаки «Хоҷамуъмин» фаъолият дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Тугарак
Ҳасанобод

**Ҳасан Қурбонов** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз Ҳасан Қурбонов то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 3466 нафар (2017), тоҷикон.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Тугарак
Гултеппа (деҳа, н. Восеъ)

**Гултеппа** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Худоёр Раҷабови ноҳияи Восеъ. Аз Гултеппа то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 42 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 1156 нафар (2017), тоҷикон.

## Иқтисод
Гултеппа нуқтаи савдои хусусӣ ва масҷиди панҷвақта дорад. Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Пахтакор таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ, сабзавоткорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёи Ёхсу обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гултеппа 13 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.

## Мардум
Деҳа соли 1929 ташкил шуда, аксарияти мардумаш аз минтақаи Шугнови ноҳияи Ховалинг ба ин ҷо кӯчидаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — : СИЭМТ, 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Восеъ
Гурӯҳ:Ҷамоати Худоёр Раҷабов
Андози ғайримустақим

**Андозҳои ғайримустақим** — гурӯҳи андозҳое, ки на аз манбаи асосӣ, балки ба тавассути нарх ва тарифҳо муқаррар мешаванд. Ба ин гуна андозҳо пеш аз ҳама аксизҳо, андоз аз арзиши иловашуда ва ғайра мансубанд. Масалан, андоз аз арзиши иловашуда дар ҳамаи зинаҳои ҷараёни истеҳсолот ташаккул ёбад ҳам, аслан гаронии ин намуди андозҳои ғайримустақим ба зиммаи истеъмолгарон, яъне аҳолӣ гузошта шудааст. Онҳо ин намуди андозро аз ҳисоби маблағҳои худашон месупоранд.

## Нигаред низ
* Андозҳои мустақим

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андоз аз даромади шахсони воқеӣ

**Андоз аз даромади шахсони воқеӣ **— намуди муҳими андози мустақим.

Онро бо ҳисоби фоиз аз маблағи умумии даромадҳои пулии шахсони воқеӣ бо роҳи тарҳи хароҷоти дар заминаи ҳуҷҷатҳои тасдиқшуда ва бо дарназардошти қонунгузории амалкунанда ҳисоб мекунанд. Дар соли 2009 воридоти андози даромади шахсони воқеӣ ба 7,5%-и маблағи умумии даромадҳои андози буҷети давлатии Тоҷикистон баробар буд. Тибқи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон шаҳрвандон ҳамчун шахсони воқеии резидент ва шахсони ғайрирезидент (нафароне, ки дар ташкилотҳои доимӣ фаъолият доранд) ин андозро аз даромади андозбандишаванда ба буҷет пардохт менамоянд. Даромадҳои умумии шахсони воқеӣ иборатанд аз: даромадҳое, ки ба тариқи музди меҳнат гирифта мешаванд; даромадҳо аз фаъолияте, ки кори кироя ҳисоб намешаванд; ҳама гуна даромадҳои пулии дигар. Дар баробари ин, дар қаламрави Тоҷикистон аз намудҳои зерини даромади шахсони воқеӣ андоз ситонида намешавад: даромад аз фаъолияти расмии дипломатӣ ё консулие, ки шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон нестанд; даромад аз меҳнати кирояи шахсе, ки резидент ё шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон нест ва дар қаламрави ин кишвар дар соли андозӣ камтар аз 90 рӯз истиқомат дошт, агар чунин даромадро корфармо — ғайрирезидент диҳад; арзиши молу мулки аз дигар шахси воқеӣ дар шакли туҳфа ё мерос гирифташуда; туҳфаҳои аз шахсони ҳуқуқӣ гирифташуда дар ҳаҷми 100 музди меҳнати ҳадди ақали моҳона, ки аз як сол зиёд намебошад; ҷоизаҳои дар намоишҳо ва мусобиқаҳои байналмилалӣ гирифташуда дар ҳаҷми 500 музди меҳнати ҳади аққали моҳона, ки аз як сол зиёд нест; нафақаҳои давлатӣ, стипендияҳои давлатӣ ва ҷубронпулиҳои давлатӣ, аз ҷумла пардохт ва ҷубронпулиҳо барои дафн ва таваллуди кӯдак; алиментҳо аз ашхосе, ки онро мегиранд ва ғайра Аз даромадҳое, ки ба фаъолияти кироя мансуб намебошанд: 
# даромад аз фаъолияти соҳибкорӣ, аз ҷумла маблағ аз фурӯш ё додани активҳое (дороиҳое), ки барои пеш бурдани фаъолияти соҳибкорӣ дода мешаванд; ҳамзамон маблағҳое, ки аз фурӯши воситаҳои асосӣ пайдо ва ба таркиби даромад дохил карда шудаанд; 
# даромад аз фаъолияти ғайрисоҳибкорӣ, ба мисли: даромади фоизҳо; суди саҳмияҳо (дивидендҳо); даромад аз иҷора ё кирояи молу мулк; роялтӣ ва ғайра.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андози иҷтимоӣ

**Андози иҷтимоӣ** — маблағсупории ҳатмӣ буда, барои мақсадҳои суғуртаи иҷтимоӣ аз ҷониби супорандагони андози иҷтимоӣ мувофиқи меъёрҳои муқаррарнамудаи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбати маблағи умумии музди меҳнат пардохта мешавад.

Супорандагони андози иҷтимоӣ шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ — корфармоён мебошанд. Андози иҷтимоӣ, ки ба буҷети умумидавлатӣ гузаронда мешавад барои суғӯртакунандагон бо меъёри 25 фоиз аз фонди музди меҳнат дар корхонаҳо ва ташкилотҳо ва барои суғурташудагон як фоиз аз маблағи музди меҳнати ҳисобшудаи ҳар як корманд дар як моҳ муқаррар гардидааст. Супорандагони андози иҷтимоӣ асосан соҳибкорони инфиродӣ бо меъёри 20 % шахсони ҳуқуқӣ, корфармоён, аъзои хоҷагиҳои деҳқонии бе таъсиси шахси ҳуқуқӣ ва ғайра мебошанд. Маблағи андози иҷтимоӣ ба ҳосили зарби меъёрии якхелаи андоз ва фонди музди меҳнати ҳармоҳаи кормандони корхона ва ташкилотҳо баробар аст. Аз супоридани ин намуди андози иҷтимоӣ озод карда шудаанд: даромади шахсоне, ки дар муассисаҳои дипломатӣ ва консулгарии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар хориҷа кор мекунанд; даромади шаҳрвандони хориҷӣ аз кироякорӣ дар чаҳорчӯбаи татбиқи лоиҳаҳои мақсадноки маъқулдонистаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҳисоби маблағҳои грантҳо ва қарзҳои пешниҳоднамудаи давлатҳои хориҷӣ. Муайян кардани меъёри андози иҷтимоӣ кори муҳим ба ҳисоб меравад, зеро ба он омилҳои зиёд таъсир мерасонанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андозе, ки тибқи низоми содакардашуда пардохта мешавад

**Андозе, ки тибқи низоми содакардашуда пардохта мешавад**. Ин як намуди махсуси андозе ба буҷет мебошад. Супорандагони андози мазкур соҳибкорони инфиродӣ, корхонаҳо, филиал ва намояндагони шахсони ҳуқуқии хориҷӣ мебошанд. Даромади онҳо барои давраи на зиёда аз як соли тақвимӣ ба дарназардошти андозе аз фурӯши чакана аз ҳадди чоркаратаи муқаррарнамудаи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон барои мақсадҳои бақайдгирӣ ба сифати супорандаи андоз аз арзиши иловашуда зиёд намебошад. Объекти андозбандӣ даромади умумии дар давраи ҳисоботӣ бадастомада аст. Меъёри андоз дар ҳаҷми 12 фоизи объекти андозбандӣ муқаррар карда мешавад. Тибқи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон соҳибкорони инфиродӣ ҳуқуқ доранд, ки барои супоридани андоз аз шакли патент истифода намоянд. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андози ягона барои истеҳсолкунандагони маҳсулоти кишоварзӣ

**Андози ягона барои истеҳсолкунандагони маҳсулоти кишоварзӣ** — андози намуди навест, ки меъёри андозбандиро аз рӯйи якчанд намудҳои андоз расман иваз кардааст. андозсупорандагони ин намуди андоз шахсони ҳуқуқӣ ва хоҷагиҳои деҳқонӣ, ширкатҳои хоҷагидорӣ ва кооперативҳои истеҳсолӣ мебошанд, ки барои онҳо замин воситаи асосии истеҳсолот аст. Маблағи андози ягона аз натиҷаҳои фаъолияти хоҷагии истеҳсолкунандаи маҳсулоти кишоварзӣ вобаста нест. Истеҳсолкунандагони маҳсулоти кишоварзӣ, ки дар давоми фаъолияташон бо андози ягона андозбандӣ шудаанд, аз супоридани андоз истифодабарандагони роҳҳои автомобилгард, андоз аз арзиши иловашуда, андоз аз фоидаи шахсони ҳуқуқӣ, андоз ҳадди ақал аз даромадҳо, андози замин, андозе, ки тибқи низоми соддакардашуда супорида мешавад озод карда мешаванд. Меъёрҳои андози ягона барои истеҳсолкунандагони маҳсулоти кишоварзӣ аз ҳар га замин барои соли тақвимӣ (бо сомонӣ) бо дарназардошти номи минтақаҳои кадастрӣ ва намудҳои заминҳои киштшаванда ва дарахтони бисёрсола тафриқабандӣ шудаанд. Дар заминҳои обие, ки амалан барои парвариши пахта истифода мешавад, меъёри андози ягона барои истеҳсолкунандагони маҳсулоти кишоварзӣ дар ҳаҷми нисфи меъёри дар Кодекси андоз зикрёфта муқаррар мешавад. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Боҷи гумрукӣ

**Андозҳои гумрукӣ** ё **боҷу хироҷи гумрукӣ** дар Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон бо унвони «боҷи гумрукӣ ва дигар пардохтҳои гумрукӣ» зикр шудааст. Ин намуди пардохти ҳатмӣ ба буҷети умумиҷумҳуриявӣ танҳо ҳангоми воридоти молҳо аз кишварҳои хориҷӣ бо тартиботи махсус ҳисоб карда мешавад, ки моҳият ва муҳтавои он дар Кодекси гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон инъикос ёфтааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андова

**Андова** — як навъ асбоби гилкорӣ, ки онро барои молиш ва тахту ҳамвор кардани гаҷхок, регоҳак, каҳгил, гаҷ ва ғайра ба рӯйи чизе (бом, девор, суфа ва ғайра) истифода мебаранд. Андова, одатан, аз оҳани тунуки 2-миллиметра (дарозиаш 30 — 40 см, бараш 8 — 10 см) сохта шуда, дастааш чӯбин ё оҳанин мебошад. Андоваро аз чӯб ҳам месозанд, ки он ду навъ мешавад: калони чӯбин (дарозиаш 90 см, бараш 12 см) ва хурди пардозӣ (дарозташ 32 см, бараш 10 см).

**Андова** —  қабати пардозие, ки онро маҳлули бинокорӣ (гил, гаҷ, оҳак ва ғайра) дар сатҳи конструксияи биноҳо (девор, девора, шифт ва г.) ва иншоот ба вуҷуд меоварад, Ин қабат дар бинокорӣ барои ҳамвор ва ба пардози оянда (рангмолӣ, часпондани коғази зардеворӣ) тайёр кардани конструксияҳо, ҳифзи онҳо аз таъсироти атмосферӣ, оташ, барои баланд бардоштани садоногузарӣ, инчунин гарминигоҳдорию хушнамуд кардани сатҳҳо истифода бурда мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Гилкорӣ
Андози мустақим

**Андозҳои мустақим** — андозҳое, ки бевосита мувофиқи меъёрҳои муқарраргардида аз манбаи маблағи андозбандии шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ гирифта ба буҷети давлат ворид карда мешаванд. Ин намуди андозҳо бо он фарқ мекунанд, ки ҳаҷми андоз аз худи маблағи манбаи андозбандӣ (музди меҳнат, фоида, арзиши амвол, масоҳат замин ва ғайра) муайян мегардад. Андозбандӣ ҳар қадар зиёд бошад, ҳаҷми андозҳои мустақим ба буҷет гирифташаванда ҳамон қадар бештар мегардад.

## Нигаред низ
* Андозҳои ғайримустақим

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Боҷи давлатӣ

**Боҷи давлатӣ** — навъи андози ҳатмӣ ба буҷети умумидавлатӣ буда, андозсупорандагони он ташкилотҳо ва шахсони воқеӣ эътироф гардидаанд. Ин боҷ ҳангоми бо ариза муроҷиат кардани онҳо ба идораҳои давлатӣ барои хидматрасониҳои ҳуқуқӣ ва дидани нусхаи ҳуҷҷатҳо муқаррар шудааст. Аз ин рӯ, меъёри боҷи давлатӣ аз иҷрои ин ё намуди хидмати ҳуқуқӣ вобастагӣ дорад. Маводи зарурӣ дар ин бобат дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи боҷи давлатӣ» аз 28 феврали 2004, № 19 зикр шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андоз аз фурӯш (нахи пахта ва алюминийи аввалия)

**Андоз аз фурӯш (нахи пахта ва алюминийи аввалия)** — пардохти ҳатмӣ ба буҷети умумиҷумҳуриявӣ ба ҳисоб меравад. Дар асоси Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон (2011) супорандагони андоз аз фурӯши нахи пахта ва алюминийи аввалия шахсони ҳуқуқӣ ва воқеие мебошанд, ки ин молҳои истеҳсолшударо ба бозорҳои дохилӣ ва хориҷӣ таҳвил медиҳанд. Объекти андозбандӣ арзиши молҳои таҳвилшудаи андозбандишаванда, ба гарав монда, тибқи муомилоти фючерсӣ фурӯхташуда, ба сифати ашёи хоми молик додашаванда, содир кардани молҳои мазкур ба хориҷи Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Меъёрҳои андоз аз фурӯш барои ҳисобкунии маблағи андоз бо фоиз нисбати нархҳои биржавии андозбандишаванда барои нахи пахта 10 фоиз ва барои алюминийи аввалия 3 фоиз муайян карда шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андози ҳадди ақал аз даромадҳо

**Андози ҳади ақал аз даромадҳо** — намуди андоз, ки тибқи санадҳои қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон 20 марти 2008 ҷорӣ карда шудааст. Супорандагони чунин андоз инҳоанд: корхонаҳои резидентӣ; корхонаҳои хориҷӣ, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти соҳибкориро ба воситаи муассисаҳои худ анҷом медиҳанд; соҳибкорони инфиродие, ки даромади умумиашон дар давраи пешинаи давомнокиаш на зиёда аз 12 моҳи пурраи тақвимӣ аз ҳадди чоркаратаи барои мақсадҳои бақайдгирӣ ба сифати супорандаи андоз аз арзиши иловашуда зиёд бошад. Меъёри андози ҳади ақал аз даромадҳо ба як фоизи объекти андозбандӣ баробар аст. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андоз аз маҳсулоти коркарди молҳо

**Андоз аз маҳсулоти коркарди молҳо** — супорандагони ин намуди андоз шахсоне мебошанд, ки аз Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳсулоти коркардро ба хориҷи кишвар мебароранд. Объекти андозбандӣ арзиши маҳсулоти коркард мебошад. Меъёрҳои андоз аз маҳсулоти коркард аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо фоиз аз арзиши маҳсулоти коркард ё бо маблағи устувор барои воҳид муайян карда шудааст. Маблағи андози аз маҳсулоти коркард пардохташаванда дар асоси арзиши маҳсулоти коркард дар рӯзи баровардани он аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон ва инчунин меъёри андоз ҳисоб карда, то баровардани маҳсулоти коркард аз ҳудуди ҷумҳурӣ пардохта мешавад. Шахсоне, ки коркарди маҳсулоти ба Ҷумҳурии Тоҷикистон воридшавандаро анҷом медиҳанд, ба сифати агенти андоз барои сари вақт ва пурра ҳисобкунӣ ва пардохти андоз амал менамоянд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андоз аз молу мулки ғайриманқул

**Андоз аз молу мулки ғайриманқул** — навъи андоз, ки ба буҷети маҳаллӣ ворид мешавад. Супорандагони ин намуд андоз шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, яъне моликон ва истифодабарандагони молу мулки ғайриманқул мебошанд.

Объектҳои андозбандӣ: хонаҳои истиқоматӣ, ҳуҷраҳо, бӯстонсаройҳо, гаражҳо ва дигар биною иморату иншоотҳое мебошанд, ки ҳамчун молу мулки ғайриманқул эътироф шудаанд. Манбаи андоз масоҳати ҳамаи ошёнаҳои молу мулки ғайриманқул (ба истиснои иншоотҳо) мебошад, ки бо дарназардошти зарибҳо тасҳеҳ шудааст. Манбаи андоз барои иншоотҳо масоҳати замине ба ҳисоб меравад, ки дар амал онҳо ишғол намудаанд. Ҳангоми ҳисоб кардани манбаи андоз масоҳати ошёнаи якум, таҳхона, болохона, ошёнаҳои 2 — 5 ва ғайра тартиботи хос муқаррар шудааст.

Имтиёзҳо оид ба ин андоз вуҷуд доранд; молу мулки ғайриманқули ташкилотҳои буҷетӣ ё корхонаҳое, ки на камтар аз 50 фоизи кормандонашонро маъюбон ташкил медиҳад, андозбандӣ намешавад; молу мулки ғайриманқули Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, Қаҳрамонони Тоҷикистон, шахсоне, ки бо се дараҷаи ордени Шараф мукофотонида шудаанд, иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941 — 45), шахсони ба онҳо баробаркардашуда, иштирокчиёни дигар амалиётҳои ҳарбӣ ва ғайра; иншооти роҳҳои оҳани истифодаи умум, роҳҳои нақлиёти автомобилии истифодаи умум, қубурҳои интиқоли магистралӣ, хатҳои интиқоли барқ ва дигар иншооте, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад, андозбандӣ намегардад.

Меъёри андоз аз молу мулки ғайриманқул дар ҳаҷми карат аз меъёри андози замин муқаррар карда шудааст; молу мулки ғайриманқул, дар шакли бинои истиқоматӣ — ба андозаи 15-карата; молу мулки ғайриманқул барои мақсадҳои тиҷоратӣ, нуқтаҳои хӯроки омма ва хидматрасонии маишӣ — ба андозаи 60-карата ва ғайра.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андоз аз фурӯши чакана

**Андоз аз фурӯши чакана** — пардохт ба буҷети маҳаллӣ аст.

## Супорандагони андоз
Супорандагони андоз аз фурӯши чакана соҳибкорони инфиродӣ ва шахсони ҳуқуқие мебошанд, ки ба савдои чаканафурӯшии мол машғуланд. Объекти андозбандӣ фурӯши чаканаи молҳо, аз ҷумла фурӯши маҳсулоти хӯроки омма дар ҳудуди шаҳр (ноҳия) мебошад. Манбаи андоз арзиши фурӯши чаканаи молҳо ба ҳисоб меравад. Маблағи фурӯши чаканаи молҳо дар асоси усули хазинавӣ вобаста ба нархи озод, ки андоз аз арзиши иловашуда ва аксизҳо оид ба молҳои зераксизиро дар бар мегирад, ҳисоб карда мешавад.

## Меъёр
Меъёри андоз бо ҳисоби 3 фоизи нархҳои чаканаи озоди (бозорӣ) мол муқаррар карда шудааст. Давраи андоз моҳи тақвимӣ мебошад. Арзиши молҳои ба тарзи чакана фурӯхташуда аз ҷониби андозсупоранда мустақилона, дар асоси нишондиҳандаҳои мошинаҳои назоратию хазинавии дорои хотираи фискалӣ, дигар ҳуҷҷатҳои баҳисобгирӣ ё сабти дафтари фурӯш, ки шакл ва тартиби пешбурди онро мақоми андоз муқаррар менамояд, ҳисоб карда, дар эъломияи ҳармоҳа оид ба андози фурӯши чакана инъикос карда мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо
Андозҳои дигари ҳатмии умумиҷумҳуриявӣ

**Андозҳои дигари ҳатмии умумиҷумҳуриявӣ** — одатан, моҳияти комплексӣ доранд ва аз андозҳои гуногун таркиб ёфтаанд. Номгӯи ин гуна андозҳо дар санадҳои дигари ҳуқуқӣ – меъёрии Тоҷикистон нишон дода шудааст. 

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Андозҳо