Эрих Ҳонекер

**Эрих Эрнст Пол Ҳонеккер** (; 25 августи 1912 — 29 майи 1994)  — сиёсатмадори коммунисти олмонӣ буд, ки Ҷумҳурии Демократии Олмонро (Олмони Шарқӣ) аз соли 1971 то чанде пеш аз суқути девори Берлин дар октябри 1989 роҳбарӣ мекард. Ӯ дар вазифаҳои котиби генералии Ҳизбии ягонаи сотсиалистии Олмон (ҲСЯО) ва раиси Шӯрои мудофиаи миллӣ; дар соли 1976 ӯ Вилли Стопро ба вазифаи Раиси Шӯрои Давлатӣ, сардори расмии давлат иваз кард. Ҳонеккер ҳамчун раҳбари Олмони Шарқӣ бо Иттиҳоди Шӯравӣ, ки дар ин кишвар артиши бузургро нигоҳ дошта буд, робитаи зич дошт.
## Роҳбари Олмони Шарқӣ
мини|Ҳонекер соли 1976
Улбрихт иктисодиёти фармондихии давлатиро дар навбати аввал ба « Системаи нави иктисодй », баъд системаи иктисодии сотсиализмро иваз карда буд, вакте ки вай барои беҳтар намудани иктисодиёти шикастхурдаи мамлакат кушиш мекард, Ҳонеккер вазифаи асосиро дар ҳакикат «ягонагии иктисодиёт ва сиёсати ичтимой», аслан ба воситаи он дарачаи зиндагонй (бо афзудани молҳои истеъмолй) ба ивази садокати сиёсй баланд мешавад. Танишҳо аллакай боиси он шуда буданд, ки устоди яквақтаи ӯ Улбрихт дар моҳи июли соли 1970 Ҳонеккёрро аз вазифаи котиби дуюм барканор кард, танҳо барои он ки роҳбарияти шӯравӣ ӯро зуд барқарор кунад. Хонеккер муносибатҳои рафъшудаистодаи Олмонии Шарқӣ ва Ғарбиро ҳамчун стратегияи Улбрихт барои ба даст овардани дастгирии роҳбарияти советй бо сардории Леонид Брежнев нишон дод. Бо ин кафолат Ҳонеккер 3 майи соли 1971 баъд аз он ки роҳбарияти Шӯравӣ Улбрихтро маҷбур кард, ки «бо сабабҳои саломатӣ» ба канор равад, котиби якуми КМ (аз соли 1976 котиби генералӣ буд) таъйин шуд.

Пас аз он ки Улбрихт низ дар соли 1971 раиси Шӯрои мудофиаи миллӣ шуд, Ҳонеккер дар ниҳоят дар 29 октябри соли 1976 раиси Шӯрои давлатӣ (мақоме, ки ба мансаби президент баробар аст) интихоб шуд  Бо ин, Хонеккер ба баландии қудрат дар Олмони Шарқӣ расид. Аз он чо вай хамрохи котиби иктисоди Гюнтер Миттаг ва вазири бехатарии давлатй Эрих Миелке хамаи карорҳои асосии хукуматро кабул кард. То соли 1989 «кликаи хурди стратегӣ», ки аз ин се нафар иборат буд, ҳамчун сатҳи болоии синфи ҳукмронии Олмони Шарқӣ беэътиноӣ буд. Наздиктарин ҳамкори Ҳонеккёр Иоаҳим Ҳеррман буд. Дар баробари у Ҳонеккер дар бораи намояндагии матбуоти ҳизб маҷлисҳои ҳаррӯза мегузаронд, ки дар онҳо нақшаи рӯзномаи « *Нейес Дойчланд* », инчунин пайдарҳамии хабарҳо дар бюллетени миллии « *Актуэлле камера* » муайян карда шуданд.

Дар таҳти роҳбарии Ҳонеккер Олмони Шарқӣ барномаи «сотсиализми истеъмолкунанда»-ро қабул кард, ки дар натиҷа дараҷаи зиндагонй хеле беҳтар гардид, ки дар байни давлатҳои блоки Шаркӣ аллакай аз хама баландтарин буд. Хонеккер ваъда дод, ки ба масъалаи бо молҳои сермасриф мавчуд будани ахолй бештар диққат дода, сохтмони манзилгох тезонда шуд, ки «проблемаи манзилро ҳамчун масъалаи мухими социалй хал мекунад». Сиёсати ӯ дар ибтидо бо либерализатсияи фарҳанг ва санъат қайд карда шуд, гарчанде ки ин камтар дар бораи иваз кардани Улбрихт аз ҷониби Хонеккер буд ва бештар барои мақсадҳои таблиғотӣ. Ҳангоме ки соли 1973 Фестивали умумиҷаҳонии ҷавонон ва донишҷӯёнро ба Берлини Шарқӣ овард, дере нагузашта рассомони диссидент, аз қабили Вулф Биерман ихроҷ карда шуданд ва Вазорати Амнияти Давлатӣ кӯшишҳои худро барои саркӯб кардани муқовимати сиёсӣ баланд бардошт. Хонеккер ба васеъ кардани сархадди дохилии Германия ва сиёсати « фармони оташфишонй » дар баробари он содик буд. Дар замони раҳбарии ӯ тақрибан 125 шаҳрванди Олмони Шарқӣ ҳангоми кӯшиши расидан ба Ғарб кушта шуданд.

Баъд аз он ки Ҷумҳурии Федеративӣ бо Иттиҳоди Шӯравӣ дар бораи хамкорӣ ва сиёсати яроқпартоӣ созиш ба даст овард, бо ҶДО хамин гуна созиш ҳосил кардан мумкин шуд. Шартномаи асосии байни Олмони Шаркй ва Ғарбй дар соли 1972 ба муътадил гардондани алоқаи байни ду ҳукумат кушиш мекард.

## Мурофиаи ҷиноӣ ва марг
Ҳонеккер тавассути Бразилия ба Сантягои Чили парвоз кард, то бо занаш ва духтараш Соня, ки дар он ҷо бо писараш Роберто зиндагӣ мекард, дубора вохӯрд. Баробари омадан уро рохбарони партияҳои коммунистй ва социалистии Чили пешвоз гирифтанд. Баръакс, муттаҳамони ӯ Ҳайнтс Кесслер, Фритс Стрелетс ва Ҳанс Албрехт 16 сентябри соли 1993 ба мӯҳлати аз чаҳор то ҳафтуним сол зиндон маҳкум шуданд. 13 апрели соли 1993 кӯшиши ниҳоӣ барои ҷудо кардан ва идома додани мурофиаи зидди Хонеккер дар ғайби ӯ қатъ карда шуд. Пас аз чор руз, дар рузи 66-солагии рузи таваллуди занаш Марго, вай нутки охирини оммавй эрод карда, бо чунин суханон хотима ёфт: «Социализм ба он чи ки ҳозир дар Германия дорем, мухолиф аст. Барои хамин гуфтаниам, ки хотираҳои зебои мо дар бораи Ҷумҳурии Демократии Олмон шаҳодати ҷамъияти нави одилона мебошанд. Ва мо мехоҳем ҳамеша ба ин чизҳо содиқ бошем.” 

29 майи соли 1994 Ҳонеккер дар синни 81-солагӣ аз бемории саратони ҷигар дар як хонаи террассавӣ дар ноҳияи Ла Рейнаи Сантяго даргузашт. Маросими дафни ӯ, ки онро Ҳизби коммунисти Чили ташкил кардааст, рӯзи дигар дар қабристони марказии Сантяго баргузор шуд.

## Ҷоизаҳо ва мукофотҳо

*  :
**  Қаҳрамони Республикаи Демократии Германия (ду маротиба)
**  Кахрамони Мехнат
**   Ордени «Нишони фахрӣ», бо тило)
** Ордени Карл Маркс (панҷ маротиба)
**   Ордени Байраки Мехнат
* :
**   Кахрамони Иттифоки Советй
**   Ордени Ленин (се маротиба)
**   Ордени Революциям Октябрь
**   Медали юбилеии «Ба муносибати 100-солагии рузи таваллуди Владимир Ильич Ленин»
* **Дигар кишварҳо** :
**  Ситораи калони ордени «Нишони фахрӣ барои хидматҳо дар назди Ҷумҳурии Австрия ( Австрия )
**   Ордени Георгий Димитров ( Булғористон )
**   Ордени Хосе Марти ( Куба )
**  Ордени Плайя Гирон (Куба)
**   Ордени Клемент Готвальд ( Чехословакия )
**   Салиби бузурги садбарги сафеди Финляндия ( Финландия )
**  Ордени Аугусто Сезар Сандино, дараҷаи 1 ( Никарагуа )
**   Ордени «Галабаи социализм» ( Румыния )
**   Ордени Хо Ши Мин ( Вьетнам )
**   Ордени олимпӣ ( Кумитаи байналмилалии олимпӣ )

## Адабиёт

* Брайсон, Филлип Ҷ., ва Манфред Мелзер таҳрир. *Анҷоми иқтисоди Олмони Шарқӣ: аз Хонеккер то муттаҳидшавӣ* (Палграв Макмиллан, 1991).
* Чайлдс, Дэвид, ред. *Олмони Хонеккер* (Лондон: Taylor & Francis, 1985).
* Коллиер, Ирвин Л. «Сиёсати иктисодии РДГ дар давраи хонекёр». *Иқтисоди Аврупои Шарқӣ* 29.1 (1990): 5–29.
* Денис, Майк. *Модернизатсияи иҷтимоӣ ва иқтисодӣ дар Олмони Шарқӣ аз Хонеккер то Кол* (Бернс ва Оатс, 1993).
* Денис, Майк. «Вазорати бехатарии давлатии Германияи Шаркй ва чамъияти Германияи Шаркй дар давраи Хонеккер, 1971—1989». дар *Нависандагони Олмон ва сиёсати фарҳанг* (Палграв Макмиллан, Лондон, 200)3. 3-24 дар STASI
* Фулбрук, Мэри. (2008) *Давлати мардумӣ: Ҷомеаи Олмони Шарқӣ аз Гитлер то Хонеккер*. Матбуоти Донишгоҳи Йел.
* Грикс, Ҷонатан. "Равишҳои рақобат ба суқути ГДР: "аз боло ба поён" ва "аз поён ба боло"," *Маҷаллаи тадқиқоти минтақавӣ* 6 # 13: 121–142, DOI: 10.1080/02613539808455836, Таърихнигорӣ.
* Липпман, Хайнц. *Хонеккер ва сиёсати нави Аврупо* (Нью-Йорк: Макмиллан, 1972).
* МакАдамс, А. Ҷеймс. «Мурофнаи Хонеккер: гузаштаи Германияи Шаркй ва ояндаи Германия». *Баррасии сиёсат* 58.1 (1996): 53–80. онлайн
* Вайтс, Эрик Д. *Эҷоди коммунизми Олмон, 1890–1990: Аз эътирозҳои мардумӣ ба давлати сотсиалистӣ* (Princeton UP, 1997).
* Вилсфорд, Дэвид, ред. *Пешвоёни сиёсии муосири Аврупои Ғарбӣ: Луғати биографӣ* (Гринвуд, 1995) саҳ.&nbsp;195–201.

### Сарчашмаҳо
* Ҳонеккер, Эрих. (1981) *Аз ҳаёти ман*. Ню Йорк: Пергамон, 1981.ISBN&nbsp;.

## Пайвандҳо
* CNN Cold War – Profile: Erich Honecker  
* Honecker im Internet (бо забони олмонӣ)
* www.warheroes.ru – Эрих Хонеккер (ба забони русӣ)
* 
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ҶДО
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1994
Гурӯҳ:Зодагони соли 1912