open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Петер Манфред Грубер

**Петер Манфред Гру́бер** (; 28 августи 1941, Клагенфурт, Утриш — 7 марти 2017) — и утришӣ, академики АИ Австрия (1991), узви хориҷии АИ Русия (2003).

## Зиндагинома
Дар донишгоҳҳои Вена ва Канзас илмҳои физика ва математикаро омӯхта (1959-66), дар Донишгоҳи Вена унвони дарёи и. фалсафаро гирифтааст (1966). Ассистент ва дотсенти Донишгоҳи технологии Вена (1966-71), мудири кафедраи таҳлили математикии Донишгоҳи Линтс (1971-76), мудири кафедраи таҳлили математикии Донишгоҳи технологии Вена (аз 1976). Петер Манфред Грубер президенти Ҷамъияти математикони Австрия (1978-82), президенти Шуъбаи математикии Донишгоҳи технологии Вена (1981-89) ва раиси Кумитаи математикии АИ Австрия (1996-98) буд. Дар соҳаҳои геометрияи стохастикӣ, геометрияи ҷисмҳои барҷаста, назарияи квантониши оптималӣ ва замимаҳои он ба назарияи эҳтимолият ва интегралгирии ададӣ таҳқиқот анҷом додааст. Петер Манфред Грубер муаллифи чандин китоб аст, ки дар байни математикҳои ҷаҳон хеле маъмуланд.

## Осор
* Грубер П. М., Леккеркеркер К. Г. Геометрия чисел. М., 2008;
* P. M. Gruber Convex and Discrete Geometry, Springer, Grundlehren der mathematischen Wissenschaften, 2007;
* P. M. Gruber (ed.), J. Wills (ed.) Handbook of Convex Geometry. Volume A, Amsterdam: North-Holland, 1993.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Франкмасонӣ

thumb|Рамзи масонӣ
**Масонӣ** ё **франкмасонӣ** (, ) — ҷараёнест, ки дар шакли ҷамъияти махфӣ пайдо шуда, аз охири асри XVI — ибтидои асри XVII сарчашма мегирад. Номи "масон" ё "франкмасон" аз  (ба забони фаронсавии куҳна *masson,* ), тарҷумаи аслии ин ном низ истифода мешавад — **гилкори озод**.

Этика ва фалсафаи масонӣ бар динҳои монотеистӣ, бар конститутсияҳои қадимии масонҳо, муқаррарот, қонунҳо ва кодексҳои онҳо асос ёфтааст.

Масонӣ ҳоло дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст ва дар шаклҳои гуногуни ташкилӣ: ложаҳо, ложаҳои бузург, шӯроҳои олӣ, фаслҳо, Ареопаг, конструксияҳо, федератсияҳо ва конфедератсияҳо намояндагӣ мекунанд. Шумораи умумии масонҳо дар ҷаҳон ба 4 000 000 мерасад.

thumb|300px|Маросими рутбасупории масонҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Франкмасонӣ
Рене Котӣ

**Рене Жюл Густав Котӣ** (  ;  22 марти соли 1882 -  22 ноябри соли 1962 ) — сиёсатмадори фаронсавӣ, президенти Фаронса аз соли 1954 то 1959. Ӯ дуюм ва охирин президенти Ҷумҳурии Чоруми Фаронса буд.

## Пайвандҳо
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1962
Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 ноябр
Гурӯҳ:Зодагони соли 1882
Гурӯҳ:Зодагони 20 март
Венсан Ориол

**Венсан Ориол** ( ; 27 августи соли 1884, Ревел&nbsp;- 1 январи 1966, Порис )&nbsp; — Президенти Ҷумҳурии Фаронса (Ҷумҳурии Чаҳорум, 1947 - 1954 ), аввалин сарвари кишвар баъди Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ.
## Пайвандҳо
* Тарҷумаи ҳол  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1966
Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 январ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1884
Гурӯҳ:Зодагони 27 август
Ислоҳот

**Ислоҳот** ё **реформатсия** ( "ислоҳот; тағйирдиҳӣ, табдил") — ҳаракати васеи динӣ ва иҷтимоӣ-сиёсӣ дар Аврупои Ғарбӣ ва Марказӣ дар асрҳои 16 — ибтидои асри 17, ки ба ислоҳоти калисои католикӣ нигаронида шудааст.
Оғози он 31 октябри соли 1517 ҳисобида мешавад, тибқи ривоят, дар ин рӯз Мартин Лютер "95 рисола"-и худро ба дари калисои қалъаи Виттенберг мехкӯб кард, ки дар он бар зидди таҳқирҳои мавҷудаи калисои католикӣ изҳори назар кардааст, махсусан ба мукобили фуруши индулгенсияҳо. Муаррихон бар ин назаранд, ки поёни ислоҳот бо имзои сулҳи Вестфалия дар соли 1648 буд, ки дар натиҷаи он омили динӣ нақши муҳим дар сиёсати Аврупоро аз даст дод.
Протестантизм дар тамоми Аврупо дар таълимоти пайравони Лютер (лютеранизм), Жан Калвин (калвинизм), " пайғамбарони Свикау " (анабаптизм), Улрих Свинглӣ (свинглианизм, инчунин англиканизм), ки ба таври махсус ба вуҷуд омадаанд, паҳн шуд.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ислоҳот
Калисои протестантӣ

**Протестантизм** ё **протестантӣ** (аз  — "эътироз, эълон, эъдом") — яке аз се равияҳои асосӣ дар баробари православӣ ва католикӣ, дар масеҳият аст, ки маҷмӯи калисоҳои мустақил, иттифоқҳои калисо ва конфессияҳо мебошад. Пайдоиши протестантизм бо ислоҳот, як ҷунбиши васеи зидди католикӣ дар асри 16 дар Аврупо алоқаманд аст.

Протестантизм дар Аврупо дар нимаи аввали асри 16 ҳамчун инкор ва мухолифат ба ниҳодҳои асримиёнагии калисои католикии румӣ дар давраи ислоҳот пайдо шуд, ки идеали он бозгашт ба насронии апостолӣ буд.

рост|мини| Лютер дар Рейхстаги Вормс
Мартин Лютер пешвои инқилоби динӣ шуд. Аввалин суханронии кушоди Лютер бар зидди сиёсати калисо 17 октябри соли 1517 сурат гирифт, вақте ки ӯ 95 рисоларо нашр кард, ки таълимоти калисои католикиро дар бораи савдои индулгенсияҳо, поксозӣ, дуоҳо барои мурдагон ва наҷот тавассути хидматҳои муқаддасон танқид кард. Дар байни чизҳои дигар, ӯ ҳокимияти папа, файзи махсуси коҳиният ва миёнаравии онро дар наҷоти одамон, расму оинҳои калисо ва тобеияти калисо ба ҳокимияти дунявӣ рад кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Дини масеҳӣ
Албер Лебрен

**Албер Лебрен** ();  Мерси-Ле-эй, Фаронса — , Порис, Фаронса) — сиёсатмадори фаронсавӣ, охирин президенти Фаронса дар давраи Ҷумҳурии сеюм (1932—1940).

Мисли пешгузаштагони худ Гастон Думерг ва Пол Думер, ӯ аз раёсати Сенати Фаронса президент интихоб шуд. Қабл аз ин тақрибан 30 сол дар вазифаҳои гуногун дар ҳаёти сиёсӣ ширкат дошт.
Вай хамчун муҳандиси маъдани кухӣ маълумот гирифт ва фаъолияти сиёсии худро соли 1900 хамчун аъзои Ҳизбии чапи ҷумҳурихоҳон, баъд вазири мустамликаҳо оғоз намуд.
Дар солҳои Ҷанги якуми ҷаҳонӣ дар фронт буд, рутбаи афсарй дошт ва дар муҳорибаи Верден иштирок дошт ва баъди ҷанг вазири қаламравҳои озодшуда ва сенатор кор кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Пол Думер

**Пол Думер** ( ; 22 марти соли 1857, Орилак&nbsp;- 7 майи соли1932, Порис )&nbsp; — Президенти Фаронса (1931-1932).

.Пол Думер аз соли 1897 то соли 1902 генерал-губернатори Ҳиндухитойи Фаронса, аз соли 1902 то соли 1905 раиси палатаи вакилони парлумонии Фаронса буд. Соли 1925 вазири молия шуд.

13 майи  соли 1931 Пол Думер президенти Ҷумҳурии Фаронса интихоб шуд. 6 майи соли оянда ӯ дар маросими ифтитоҳи намоишгоҳи китоб аз ҷониби муҳоҷири рус Павел Гургулов захмӣ шуд . Дамер рӯзи дигар даргузашт.

## Адабиёт
* Амаури Лорин, Пол Думер, генерал-губернатори Ҳиндухитой (1897—1902), Л'Харматтан, 248 с. ( ISBN 2-7475-6954-3 ).
* Мадлен Ребериу, Радикали Республика ? 1989—1914, Nouvelle Histoire de la France Contemporaine n ° 11, Points Seuil. ( ISBN 978-2-02-000671-2

## Пайвандҳо
* Думер // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.
## Эзоҳ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1932
Гурӯҳ:Даргузаштагони 17 май
Гурӯҳ:Зодагони соли 1857
Гурӯҳ:Зодагони 22 март
Ҳавза (зистшиносӣ)

**Ҳавза** (), **домена**, **доме́н** (, ), ё **болофармонрав** —  болотарин табақаи ороияшинохтиии ҷондорон аст, ки болотар аз фармонрав қарор гирифтааст. Тибқи сомонаи седоменаӣ, ки дар соли 1990 тавассути Корл Вуз пешниҳод гардид, дарахт филужнтик ба таври куллӣ аз се домена ташкил шудааст: бостониён, боктериҳо ва юкориутҳо.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Радаҳои орояӣ
Орман (деҳа)

**Орман** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Талғар ҷойгир аст. Дар соли 2009 121 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Вячеслав Грудина

**Грудина Вячеслав Михайлович** (11.2.1955, Қазон, Федератсияи Русия) — генерал-майори авиатсия.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи олии ҳарбию авиатсионии лётчикҳои Борисоглебский ба номи В. П. Чкалов (1976) ва Академияи ҳарбӣ-ҳавоии ба номи Ю. А. Гагарин (1999). Солҳои 1976-77 лётчики полки 34-уми авиатсионии Артиши ҳавоии Округи ҳарбии Закавказия, 1977-78 лётчики дастурдиҳандаи полки 34-уми алоҳидаи чархболҳо, июн — ноябри 1978 лётчик-штурмани полки 793-юми алоҳидаи чархболҳо буд. Аз октябри 1978 то сентябри 1984 ва аз апрели 1985 то феврали 1987 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон хидмат кард. Солҳои 1984-85 сарвари омодагии тактикӣ ва оташфишонии ҳавоии эскадрилияи алоҳидаи чархболҳо ва командири калони МИ-24 дар Шарқи Дур, 1987-93 сардори стансияи 655-уми озмоишии З-ди таъмиру барқарорсозии авиатсионии 300-уми санҷидашуда дар Душанбе, 1993-94 сардори Раёсати Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1994-96 фармондеҳи Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1999—2000 муваққатан иҷрокунандаи вазифаи ҷонишини Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Солҳои 2000‒2013 ҷонишини Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Аз соли 2013 нафақагир.

## Ҷоизаҳо
Бо 2 ордени Ситораи Сурх, ордени Спитамен (дараҷаи 1) ва 25 медал сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Григорий Грумм-Гржимайло

**Григорий Ефимович Грумм-Гржимайло** () — ҷаҳонгард, ҷуғрофиёдони рус, муҳаққиқи Чини Ғарбӣ, Помир, Бухорои Шарқӣ, Тиёншон (1884—1890), Муғулистони Ғарбӣ, Тува ва Шарқи Дур (1913—1914), Ходими шоистаи илми Федератсияи Русия (1928).

## Зиндагинома
Хатмкардаи донишкадаи физика ва риёзиёти Донишгоҳи Санкт-Петербург (1880—1884). Бо роҳбарии устодаш В. А. Вагнер, ки аз муҳаққиқони барҷастаи ҳайвоноти бемуҳра буд, ба ҳашаротшиносӣ рӯй овард, аммо аксари осораш ба ҷуғрофиёи табиӣ, сиёсӣ, таърихӣ ва мардумшиносии Осиёи Марказӣ бахшида шудаанд. Солҳои 1920-31 ноиби президенти Ҷамъияти ҷуғрофиёии Иттиҳоди Шӯравӣ буд. Солҳои 1984-87 дар чандин экспедитсияи Осиёи Марказӣ иштирок кардааст: Соли 1884 ба Помир, Олой, Муғсу, Қаракӯл; соли 1885 ба ноҳияҳои кӯҳистони бекигарии Бухоро (Дарвоз, Кӯлоб, Қаротегин, Балҷувон, Қубодиён, Ҳисор, Шеробод, Ғузор, Қаршӣ); соли 1886 ба Тиёншони Ғарбӣ — Норин, Кошғар, Қарақурум саёҳат кардааст. Баъди анҷоми сафари худ асарҳои «Рисола оид ба кишварҳои назди Помир» (1886), «Помир ва олами ҳайвоноти лепидоптерологии он» (1890)-ро таълиф намуд. Соли 1887 дар экспедитсияи чорумини Помир ширкат варзида, чандин пиряхи саргаҳи дарёи Танимасро кашф ва баландии 20 қулларо муайян кардааст. Солҳои 1889-90 ҳайати экспедитсияро ба Осиёи Марказӣ сарварӣ намуда, натиҷаи ин сафарро дар китоби «Қайдҳои сафари Хитойи Ғарбӣ» (1896—1907) ҷамъбаст намудааст. Солҳои 1903-14 ба Муғулистони Ғарбӣ, Тува (кишвари Урянхай), Шарқи Дур ва минтақаҳои дигар сафар карда, асарҳои «Тасвири ноҳияи Амур» (1894), «Муғулистони Ғарбӣ ва кишвари Урянхай» (1914-30)-ро навишт. Грумм-Гржимайло маводди пурқимати илмиро дар бораи ҳашароти манотиқи таҳқиқшуда ба Осорхонаи зоологии Академияи илмҳои Русия супурда, сазовори медали нуқраи Ҷамъияти ҷуғрофиёии Русия ва узви пайвастаи он гардид. Дар бораи ин мусофирати илмӣ ҳамчунин мақолаҳои илмии ӯ бо номи «Bericht uber meine Reise in das Alai-Gebiet» («Memories» 11, 1885) нашр шуданд. Мушоҳидаҳои метеорологӣ анҷом дода, 214 намуди ҳайвоноти ширхор, ду намуди силовсин, як навъи хирс, чор навъи аспи Пржевалский, 1150 намуд паранда, 400 тухму лонаи онҳо, 100 навъи моҳӣ, 35 намуди ҳашарот, 850 намуди ҷинсҳои кӯҳиро кашф ва дар ҳаҷми 800 варақ намунаи рустаниҳоро (гербарий) ҷамъоварӣ кардааст.

Ағбае дар Сихотэ-Алин, ду пиряхи кашфшуда дар Тоҷикистон ва дар минтақаи Богдо-Ула ба шарафи Грумм-Гржимайло номгузорӣ шудаанд.

## Нигаред низ

* Пиряхи Грумм-Гржимайло

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Грумм-Гржимайло А. Г. Дела и дни Г. Е. Грумм-Гржимайло (путешественника и географа). М., 1947;
* Большая советская энциклопедия. Т. 7. М., 1972;
* Новая российская энциклопедия. Т. V (1). М., 2008;
* Вехов Н. В. Братья Грум-Гржимайло//Московский журнал. 2013. № 2.
Группетто

**Группе́тто** ( — мухтасар) — чоровоза ва панҷовозаи мухтасаршуда аз гурӯҳи оҳангҳои ороишӣ, ки бо аломати ~ ишора мешавад. Группетторо оҳангсозон ҳамчун аломати рамзӣ истифода мебаранд. Группеттои чоровоза ғайр аз овози аввал ё охир (якум ё панҷум) дигар овозҳоро пурра дар бар мегирад. Агар овози иловагӣ алтератсионӣ (тағйирёбанда ё пасту баландшаванда) бошад, дар он сурат аз боло ё аз поёни группетто аломати тағйирдиҳандаи ё гузошта мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Истилоҳи мусиқӣ
Рене Груссе

**Рене Груссе** (; ) — таърихнигор, шарқшиноси фаронсавӣ, узви академияи Фаронса (1946).

## Зиндагинома
Баъди хатми Донишгоҳи Монпелйе солҳои Ҷанги якуми ҷаҳонӣ (1914-18) дар сафи артиши Фаронса хидмат намуд. Аз соли 1995 узв ва роҳбари осорхонаи Гиме, директори осорхонаи Чернуски Порис (аз 1933), ҳамзамон муҳаррири масъули маҷаллаи «Осиё», профессори Мактаби забонҳои шарқии Порис (аз 1941) ва яке аз бунёдгузорони Анҷумани мутолиоти Эрон буд. Самтҳои асосии таҳқиқоташ ба омӯзиши масъалаҳои таъриху тамаддуни кишварҳои Шарқ, аз ҷумла Чин, Ҷопон, Ҳинд, Муғулистон бахшида шуда, тафовутҳои тохтутози Аттила, Чингизхон ва Темурро дар кишварҳои Осиё баррасӣ кардааст. Аз осори Г. китобҳояш «Тамаддунҳои Машриқзамин» (се ҷилд, 1921-23), «Таърихи ҷангҳои салибӣ ва шоҳии франкҳо дар Байтулмуқаддас» (1934-36), «Империяи саҳронишинон: Аттила, Чингизхон ва Темурланг» (1938) ва "Чингизхон " (1944) ба чандин забонҳо тарҷума шудаанд.

## Осор
* Histoire de l’Asie, 3 tomes, 1921—1922;
* Histoire de la philosophie orientale. Inde, Chine, Japon, 1923;
* Le Rеveil de l’Asie. L’impеrialisme britannique et la rеvolte des peuples. Paris, 1924;
* Histoire de l’Extrеme-Orient, 1929;
* Sur les traces du Bouddha, 1929;
* Les Civilisations de l’Orient, 1929—1930;
* Nаdir Shаh, 1930;
* Philosophies indiennes, 1931;
* Histoire des croisades et du royaume franc de Jеrusalem, 3 tomes, 1934—1936;
* L’Empire des steppes, Attila, Gengis-Khan, Tamerlan, Paris, 1938;
* L’Еpopеe des Croisades, Paris, 1939;
* L’Empire mongol, E. de Boccard, 1941;
* Histoire de la Chine, 1942;
* Le Conquеrant du monde, Vie de Gengis-Khan, 1944;
* Bilan de l’Histoire, 1946;
* Histoire de l’Armеnie des origines а 1071, Premiуre еdition, 1947;
* L’Empire du Levant, 1949;
* Figures de Proue, 1949;
* La Chine et son art, 1951;
* L’Homme et son histoire, 1954.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Пётр Грушин

**Пётр Дми́триевич Гру́шин** () — олими шӯравӣ, тарроҳи техникаи ҳавонавардӣ ва мушакҳо, академики АИ ИҶШС (1966). Ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1958, 1981).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти ҳавонавардии Маскав (1932). Солҳои 1934—1940 сардори Бюрои конструктории Институти ҳавонавардии Маскав, роҳбари лоиҳаи ихтирои тайёраҳои ҷангӣ буд. Баъдан дар саноати ҳавонавардӣ фаъолият кардааст. Дар давраи ҶБВ (1941-45) муовини С. А. Лавочкин ва сарвари истеҳсоли тайёраҳои қиркунандаи Ла-5 ва Ла-7, солҳои 1949—1951 аввал декани факултаи тайёрасозӣ ва баъдан ноиби ректори Институти ҳавонавардии Маскав буд. Бо роҳбарии Пётр Грушин 14 намуди мушакҳои идорашавандаи зенитӣ барои неруҳои ҳарбии ҳавоӣ ‒ мушакҳои С-300, «Тор» ва зиддимушакҳои таҷрибавии низоми «А» сохта шуданд. Аз соли 1991 мушовири Бюрои конструктории «Факел» буд.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1963) ва Мукофоти давлатӣ ИҶШС (1963).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Грэй

**Грэй** — воҳиди миқдори фурӯбурдашудаи нури ионзо дар Системаи байналмилалии воҳидҳо CИ, ки ба миқдори нури ибтидоӣ (афтанда) баробар аст.

Соли 1975 ба шарафи олими британӣ Л. Грэй (L. Gray, 1905-65) номгузорӣ шудааст. Ишораи тоҷикиаш Гр ва байналмилалиаш Gy. 1 Гр ба миқдори нуре баробар аст, ки ҳангоми расидани он 1 кг модда энергияи миқдораш 1 Ҷ-ро фурӯ мебарад; 1 Гр = 1 Ҷ/кг = 104 эрг/г =102 рад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зистшиносии партавӣ
Петер Грюнберг

**Петер Андреас Грӯнберг** (; ) — и олмонӣ, мутахассиси соҳаи физикаи ҷисми сахт.

## Зиндагинома
Баъди ба Олмон кӯчидан (1959) аз соли 1962 дар Донишгоҳи Франкфурти лаби Майн ва Донишгоҳи техникии Дармштадт таҳсил кардааст. Солҳои 1966-69 таҳти роҳбарии Штефан Гюфнер хусусиятҳои тайфи (спектроскопи)-и ақиқҳои нодирро омӯхта, соли 1969 унвони доктори илмҳои фалсафаро гирифт. Сипас, се соли дигар дар Донишгоҳи Карлтони Оттава кор кард. Аз соли 1972 чун корманди илмӣ дар Маркази таҳқиқотии Юлих фаъолият намуд. Петер Грюнберг аз лаҳзаи ба нафақа баромадан дар маркази мазкур бо таҳқиқоти хусусиятҳои электронии ҷисми сахт машғул буд. Петер Грюнберг яке аз аввалин шахсоне буд, ки хусусиятҳои пардаҳои тунукро омӯхтааст. Ин соҳаи таҳқиқот, ки хусусиятҳои спинии маводро меомӯзад, спинтроника номида мешавад. Натиҷаи ин таҳқиқотҳо барои сохтани лавозимоти электронии хурдҳаҷм имкон дод. Соли 1976 Петер Грюнберг робитаи мутақобилаи антиферромагнитиро дар қабатҳои оҳан ва хром ошкор кард. Дар охирҳои соли 1987 Петер Грюнберг қариб дар як вақт бо Абер Ферт ҳодисаи муқовимати бузурги магнетикҳоро ошкор кард, ки бо ёрии он гунҷоиши зарфиятҳоро дар курсҳои сахти магнитӣ якбора калон кардан имконпазир гашт. Усули кори аксар саракҳои сабткунӣ/хониш то соли 2007 ба ин ҳодиса асос ёфта буд. Барандаи ҷоизаи Нобел (2007) дар соҳаи физика.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ордени Қаҳрамони миллӣ (Гурҷистон)

**Орден Қаҳрамони миллӣ** () — ҷоизаи олии давлатии Гурҷистон, ки он бо қарори Порлумони Гурҷистон № 218 аз 24 июни соли 2004 барои амалҳои қаҳрамонона ва номӣ ба нафъи Гурҷистон қабул шудааст. Бо соҳиб шудани унвони «Қаҳрамони миллии Гурҷистон», ҳамзамон ордени ҳамном дода мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҷоизаҳои олии давлатӣ
Гурӯҳ:Ҷоизаҳои Гурҷистон
Гастон Думерг

**Гастон Думерг** ( ;  1 августи соли 1863, Эг-Вив&nbsp;-  18 июни соли 1937, Эг-Вив) - ходими давлатии Фаронса ва сиёсатмадор, президенти Фаронса (Ҷумҳурии Сеюм, дар соли 1924 - 1931 ).

Баъди ба истеъфо рафтани президенти кишвар А. Милйеранд президенти Фаронса  интихобшуда як даври пурра (дар солҳои 1924 - 1931 ) дар ин вазифа буд.

Думерг ягона президенти Фаронса буд&nbsp; ки аз афроди масеҳии ҷараёни (протестантӣ)аст ва ягона сарвари давлати Фаронса аз замони Хлодвиг мебошад, ки ба калисои католикии румӣ тааллуқ надошт. 

Думерг узви ҷамъияти  франкмасонӣ ва узви ложаи «Ехо»-и Шарқи Бузурги Фаронса буд.

Гастон Думерг яке аз ду президентони Фаронса буд (дуюмаш Николя Саркозӣ ), ки дар даврони мансаби президентӣ издивоҷ кард. 1 июни соли 1931 президенти 68-солаи Фаронса, ки қаблан муҷаррад буд, бо Жанна-Мари Госсал (1879-1963) издивоҷ кард. Ҳамчун  Николя Саркозӣ издивоҷро раиси ноҳияи VIII баста буд, ӯ махсус ба қасри Елисей омада буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1937
Гурӯҳ:Даргузаштагони 18 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1863
Гурӯҳ:Зодагони 1 август
Александр Милйеранд

**Александр Милйеранд** ( ; , Порис&nbsp;- , Версал )&nbsp;— сиёсатмадори фаронсавӣ, дар солхои 1914 — 1915 ба Вазорати мудофиа рохбарӣ мекард, дар соли 1920 сарвазир буд. Президенти Фаронса ( Ҷумҳурии Сеюм солҳои1920 - 1924 ).

## Пайвандҳо
* Міллеран Олександер // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Буенос-Айрес, 1961. — Т. 4, кн. VIII : Літери Ме — На. — С. 995. — 1000 екз.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони Порис
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1943
Гурӯҳ:Даргузаштагони 6 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1859
Гурӯҳ:Зодагони 10 феврал
Ардолайтӣ

**Ардолайтӣ** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ӯйғур ҷойгир аст. Дар соли 2009 419 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Биржаи фондии NASDAQ

**Биржаи фондии NASDAQ** ё ба таври мухтасар NASDAQ, биржаи америкоӣ мебошад. Номи мазкур ихтисораи номи пурраи National Association of Securities and Dealers Automated Quotations аст. Бузургтарин биржаи электронӣ дар Иёлоти Муттаҳидаи Америка. Тақрибан 3700 ширкат дар NASDAQ намояндагӣ  шудаанд, ки ин шумора ширкатро чун бузургтарин биржаи савдо дар ҷаҳон муаррифӣ мекунад.

## Индексҳои NASDAQ
Дар NASDAQ на танҳо саҳмияҳои ширкатҳои бузурги технологӣ арзёбӣ мешаванд, аз ин рӯ низоми яклухти индексҳо ба вуҷуд омадааст, ки ҳар кадоме аз онҳо вазъиятро дар бахши дахлдори иқтисодиёт инъикос мекунанд. Ҳоло сездаҳ чунин индекс мавҷуд аст, ки нархгузории коғазҳои арзишдоре, ки  дар низоми электронии NASDAQ фурӯхта мешаванд,  ба  онҳо такя мекунанд.

### Nasdaq Composite
Index Composite Nasdaq саҳмияҳои ҳамаи ширкатҳоеро дар бар мегирад, ки дар биржаи фондии NASDAQ арзёбӣ шудаанд (дар маҷмӯъ зиёда аз 5000 адад). Арзиши бозор ба таври зерин ҳисоб карда мешавад: шумораи умумии саҳмияҳои ширкат ба арзиши бозории як саҳм зарб карда мешавад.

### NASDAQ -100
Nasdaq-100 100 ширкати калонтаринро дар бар мегирад, ки саҳмияҳои онҳо дар биржаи фондии NASDAQ фурӯхта мешаванд. Индекс ширкатҳои бахши молияро дар бар намегирад. То 2021 сол 57% аз Nasdaq-100 ширкатҳои технологӣ ташкил мекунанд. Дар биржаи Nasdaq фонд зери аломати QQQ динамикаи Nasdaq-100-ро бо саҳеҳии баланд пайгирӣ мекунад.

### Индексҳои дигари NASDAQ
* Индекси NASDAQ Bank - барои ширкатҳои бахши бонкӣ
* Индекси биотехнологии NASDAQ - барои ширкатҳои тиббӣ ва фармасевтӣ
* Индекси компютерии NASDAQ - барои ширкатҳое, ки таъминоти барномавӣ ва дасгоҳии компютерҳоро таҳия мекунанд
* Индекси молиявии NASDAQ - барои ширкатҳои бахши молиявӣ, ба истиснои бонкҳо ва ширкатҳои суғурта
* NASDAQ Industrial Index - барои ширкатҳои саноатӣ
* Индекси суғуртаи NASDAQ - барои ширкатҳои суғурта
* NASDAQ Telecommunications Index - барои ширкатҳои телекоммуникатсионӣ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пул
Филипп Петен

**Филипп Петен** (номи пурра&nbsp;- *Анри Филипп Бенони Омер Ҷозеф Петен* (  ); 24 апрели соли 1856, Коши-а-ла-тур&nbsp;- 23 июли 1951, L'Ile-d'E )&nbsp;— ходими харбӣ ва сиёсии Франция. Маршали Фаронса аз соли 1918 . Соли 1940, пас аз шикасти Фаронса, ӯ роҳи ҳамкорӣ бо Олмони фашистиро пеш гирифт. Асосгузори режими ба ном Вишӣ (  ).

Режими Вишӣ то соли 1944, то озод шудани Фаронса давом кард, гарчанде ки пас аз ноябри соли 1942, вақте ки нерӯҳои Олмон тамоми Фаронсаро ишғол карданд, қудрати Петен тақрибан номиналӣ шуд.

15 августи соли 1945 суд маршалро дар хиёнат ба ватан гунахгор дониста, ба катл хукм кард, ки ин ба сабаби пирии судшаванда (он вакт вай 89-сола буд) ичро нашуд ва ӯро ба хабси якумра дар чазираи Йо иваз намуд.  ) дар Вандея. Вай 23 июли соли 1951 дар беморхонаи Пор-Жоанвилл (  ), ки ӯро пеш аз маргаш аз зиндон интиқол доданд, даргузашт.
## Адабиёт
* Иван Гомза Парастиши шахсият дар Фаронса дар давраи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ: Маршал Петтен ҳамчун "Наҷотдиҳандаи миллат"  // Қайдҳои илмии NaUKMA .&nbsp;- К.: Пульсари, 2010.&nbsp;— чилди 108. Илмхои таърих.&nbsp;- С. 25—29.
* М.&nbsp;БО.&nbsp;Каменецкий Петен Анри // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд / Муҳаррир .: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Губерский (раис) ва дигарон.&nbsp;- Киев: Дониши Украина, 2004&nbsp;- Ҷилди 2&nbsp;- 812с. ISBN 966-316-045-4
* *Ричард Гриффитс, Петин, Констебл, Лондон*, 1970, ISBN 0-09-455740-3 
* Герберт Р.Лоттман, *Филипп* Петен, 1984 
* Николас Аткин, *Петин*, Лонгман, 1997 
* Чарлз Уилямс, *Питен*, Литл Браун ( Тайм Уорнер Китоб Группа UK), Лондон, 2005, саҳ.&nbsp;206 
* Гай Педрончини, Петин, *Ле* Солдат ва Глуар, Перрин, 1989, ISBN 2-262-00628-8 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1951
Гурӯҳ:Зодагони соли 1856
Гурӯҳ:Зодагони 24 апрел
Маҳмадалӣ Муҳаммадиев

**Маҳмадалӣ Муҳаммадиев** () — ҳунарпешаи театру синамо. Узви Иттиҳодияи синамогарони ИҶШС (1982).

## Зиндагинома
Маҳмадалӣ Муҳаммадиев, 10 марти соли 1946 дар деҳаи Хушарваки ноҳияи Дарвоз ба дунё омадааст. Хатмкардаи Институти театру кинои Маскав (1971) аст. Дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ва Театри давлатии ҷавонони ба номи М. Воҳидов кор карда, як силсила нақшҳо офаридааст.

## Синамо
Маҳмадалӣ Муҳаммадиев дар ҳамкорӣ бо муассисаҳои филмсозии собиқ ҷамоҳири шӯравӣ дар филмҳои зиёде нақш офаридааст. Нақшҳои ӯ дар филмҳои бадеии «Одам пӯсташро иваз мекунад», «Шикори охирин» («Тоҷикфилм»), «Хайр кабудии тобистон», «Тали мамнӯъ» («Узбекфилм»), «Ситораҳо дар шаб», «Соя» («Туркманфилм») ва чандин филмҳо дар Маскаву Кишинев басо ҷолибанд. ӯ дар филмҳо ва намоишномаҳои телевизонии ватанӣ аз қабили «Парвози хушдоманам», «Сабзабаноз», «Қисмат», «Фиреби хаёл», «Шифо», «Чакидаҳо» ва ғайра низ нақшҳои хотирмон бозидааст.

## Ҷоизаҳо
Барандаи чандин ҷоизаҳои байналмилаливу миллӣ дар бахши синамо буд.

## Даргузашт
Маҳмадалӣ Муҳаммадиев субҳи 7 январи соли 2022, бар асари беморӣ дар сини 76-солагӣ дар шаҳри Душанбе даргузашт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон
Гурӯҳ:Феҳристи ҳунарпешагон
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ
Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов
Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи синамогарони ИҶШС
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Жорж Клемансо

**Жорж Клемансо** ( ;  — ) — сиёсатмадор ва арбоби давлатии фаронсавӣ , журналист, 71-ум Сарвазири Ҷумҳурии Фаронса (41-ум сарвазири Ҷумҳурии сеюми Фаронса) Аъзои. Академияи Фаронса (аз соли 1918). Яке аз асосгузорони радикализми фаронсавӣ. Ба сабаби табиати бераҳм ва таҳаммулнопазирӣ мухолифони сиёсӣ ба ӯ лақаби «*Le Tigre*» («Паланг») додаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Михаил Гуцуляк. *1 ноябри соли 1918 дар сарзамини гарбии Украина.* — Киев, Либид, 1993.- 408 с.: бемор. ISBN 5-325-00302-X
* Игор Дацкив *. Дипломатияи Республикаи Халкии Украинаи Гарбй дар конференцияи сулҳи Париж соли 1919. г.* // Маҷаллаи таърихии Украина.- К., № 5 (482) барои сентябрь—октябри соли 2009.— С. 121—137. ISSN 0130-5247
* *Р. ВА. Кривонос*. Клемансо Жорж Бенҷамин // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд /Муњаррир.:Л. ДАР. Губерский (раис) ва дигарон. — К: Дониши Украина, 2004 — Ҷилди 1 — 760с. ISBN 966-316-039-X

## Пайвандҳо
* Клеменсо Жорж // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / профессор Онатский Е. — Аз ҷониби Маъмурияти UAOC дар Аргентина нашр шудааст. — Буэнос-Айрес, 1959. — Т. 3, ҷ. В : Мактубҳои К — com. — БО. 650. — 1000 нусха.

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Сарвазирони Фаронса
Гурӯҳ:Узви Академияи Фаронса
Гурӯҳ:Докторони тиб
Гурӯҳ:Вазирони Фаронса
Арман Фалйер

**Арман Фалйер** (  ; 6 ноябри соли 1841, Мезен, департаменти Лут ва Гаронна ,&nbsp;- 22 июни соли 1931, Мезен, департаменти Лут ва Гаронна)&nbsp; — арбоби давлатии Фаронса, Президенти Фаронса (Ҷумҳурии Сеюм, 1906-1913).
## Адабиёт

* Стефан Баумонт, Фаллиер ё Республикаи *де ла музофот*, Эше, 1988.
* Ҳуберт Делпонт ва Ҷанин Дреано-Сестак, Фаллиер, *la République aux champs*, AVN, 1996, 258 саҳифа.
* Фредерик Лавинетт, *кори Лиабеф.* *Таърихи интиқом*, нашрҳои Fage, 2011.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1931
Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 1841
Гурӯҳ:Зодагони 6 ноябр
Эмил Лубе

**Эмил Франсуа Лубе** (; ) — сиёсатмадори аҳли Фаронса ва президенти 8-уми Фаронса. (Ҷумҳурии Сеюм; 1899—1906).

## Сарчашмаҳо
* Чишолм, Хю, нашр (1911). Энсиклопедияи Британника (нашри 11.). Матбуоти Донишгоҳи Кембриҷ.
* Авенел, «Le Président E. Loubet et ses prédécesseurs» (С., 1903).

## Адабиёт
* *П. М. Игнатьев* . Лубе Эмил // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд /Муҳаррир.:Л. ДАР. Губерский (сармуҳарир) ва дигарон. — К: Дониши Украина, 2004 — Ҷилди 1 — 760 с. ISBN 966-316-039-X

## Пайвандҳо
* Лубе, Эмил . Кори маълумотномаи донишҷӯии нав. Чикаго: FE Compton and Co. 1914
* Лубе, Эмил // Луғати энсиклопедии Брокхауз ва Эфрон: Дар 86 ҷилд (82 ҷилд ва 4 илова) — СПб., 1890—1907.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Сипоҳи Сосониён

**Артиши Соcонӣ**, **Сипоҳи Эроншаҳр** () — лашкариён ва сипоҳёни муҳофиз шоҳу кишвар дар замони ҳукумат Соcониён бар Эрон.

Нерӯҳои мусаллаҳи Сосониёнро *[[сипоҳ]]* ( > ) меномиданд, ки бузургтарин ягони он *[[гунд]]* () будаву 5 000 сарбозро дар бар мегирифта ва фармондеҳашро *[[гундсолор]]* () мехонданд. Ҳар *гунде* аз чанд *[[ҳанг|дирафш]]* () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 1 000 сарбоз дошт. Ҳар *дирафше* аз ду *[[вашт]]* () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 500 сарбоз дошт. Ҳар *ваште* аз чанд *[[таҳм]]* () созмон меёфт, ки ҳар кадоме 100 сарбоз доштанд. Ҳар *таҳме* аз чанд *[[рада]]* () ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 10 сарбозро дар бар мегирифт. *Фармондеҳи дирафш* *[[сарҳанг|дирафшсолор]]* (), *фармондеҳи вашт* *[[сарвашт|ваштсолор]]* (), *фармонеҳи таҳм* *[[таҳмдор]]* () ва *фармондеҳи рада* эҳтимолан *радабон* () номида мешуд.

*Фармондеҳи сипоҳ* *[[сипаҳсолор|сипаҳбад]]* () хонда мешуд. Дар шоҳаншоҳии Сосонӣ баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз шоҳаншоҳ *[[Артишсолор|артишдорон-солор]]* () буд, ки бино бар қаринаҳо, унвони дигаре барои «*Эрон сипоҳбед*» () аст, ки то замони подшоҳии Хусрав Анӯшервон болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд.

Бо таваҷҷуҳ ба ҳамномии ягонҳои размии сипоҳи Арманистон бо Эрон дар замони Сосониён, метавон гуфт, ки шумори нерӯҳо дар ягонҳои размии сипоҳи Сосониён низ бо сипоҳи Арманистон ҳамсону баробар будааст. Чунончи, дар сипоҳи Арманистон ҳар гунд аз ду ё се дирафш ташкил меёфт ва дирафш низ, агар онро бо коҳорт (ягони размии сипоҳи Рум, ки маъмулан аз 500—600 сарбоз ташкил мешуд) ҳамсанҷӣ кунем, аз ду вашт созмон меёфтааст. Дар садаҳои IV—V милодӣ нерӯҳои размии подшоҳии Арманистон аз *сипоҳҳо* (ҳар кадоме 10 ҳазор сарбоз доштаанд), *гундҳо* (2 000 — 3 000 сарбоз), *дирафшҳо* (1 000 сарбоз), *ваштҳо* (500 сарбоз) ва ҳамчунин ягонҳои хурдтар — *садаҳо* ва *даҳаҳо* ташкил мешудаанд. Ин сохтори созмонии сипоҳи Арманистон ҳамсониҳои бисёре бо сипоҳи Рум ва бештар аз он бо сипоҳи Эрон дар замони подшоҳии Сосониён дошт. Аз деворнивиштаҳои сипоҳиёни Сосонӣ дар куништи яҳудиёни шаҳри Дура-Европос метавон донист, ки садаҳо *таҳм* ва даҳаҳо *рада* номида мешудаанд.

Чуноне ки аз ҷадвали радабандии сипоҳи Сосониён дида мешавад, сохтори сипоҳи Сосониён ба сохтори артишҳои имрӯзӣ наздиктар аст. Чунончи, аз рӯи шумори нерӯҳо рада бо *отделение*, таҳм бо *рота*, вашт бо *батальон*, дирафш бо *полк*, гунд бо *бригада* ва сипоҳ бо *дивизия* баробар аст. Бо ҳамин қиёс, размовар бо *сержант* ё *старшина*, таҳмдор бо *лейтенант* ё *капитан*, ваштсолор бо *майор*, дирафшсолор бо *полковник*, гундсолор бо *генерал-майор* ё *генерал-лейтенант* ва сипаҳбад бо *генерал-полковник* ё *генерали артиш* баробар будаанд.

## Эзоҳ
Пол Дешанел

**Пол Эжен Луи Дешанел** ( , 13 феврали 1855, Брюссел&nbsp;- 28 апрели 1922, Порис )&nbsp;- сиёсатмадори фаронсавӣ, президенти Фаронса ( Ҷумҳурии Сеюм, аз феврал то октябри 1920).

Ӯ 28 апрели соли 1922 даргузашт ва дар қабристони Монпарнас ба хок супурда шуд .

## Адабиёт

* La Question du Tonkin, Berger-Levrault et Cie, Paris, 1883
* La Politique française en Océanie, Berger-Levrault et Cie, Paris, 1884
* Les Intérêts français dans l’océan Pacifique, Berger-Levrault et Шаблон:Cie, Paris, 1888
* Orateurs et Hommes d'État, Calmann-Lévy, coll. « Bibliothèque contemporaine », Paris, 1888, récompensé par le prix Marcelin-Guérin de l'Académie française (1889).
* Figures littéraires, Calmann-Lévy, Paris, 1888.
* Figures de femmes, Calmann-Lévy, Paris, 1889.
* Questions actuelles, J. Hetzel, Paris, 1890.
* La Décentralisation, Berger-Levrault et Cie, Paris, 1895.
* La Question sociale, Calmann-Lévy, Paris, 1898.
* La République nouvelle, Calmann-Lévy, Paris, 1898.
* Quatre ans de présidence (1898-1902), Calmann-Lévy, Paris, 1902.
* Politique intérieure et étrangère, Calmann-Lévy, Paris, 1906.
* À l’Institut, Calmann-Lévy, Paris, 1907.
* L'Organisation de la démocratie, E. Fasquelle, Paris, 1910.
* Hors des frontières, E. Fasquelle, Paris, 1910.
* Paroles françaises, E. Fasquelle, Paris, 1911.
* Les Commandements de la patrie, Bloud et Gay, coll. « Pages actuelles, 1914-1916 », Paris, 1917.
* La France victorieuse, E. Fasquelle, Paris, 1919
* Gambetta, Librairie Hachette, coll. « Figures du passé », Paris, 1919

## Пайвандҳо
* Коротка біографія та бібліографія   
* Дешанел
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1922
Гурӯҳ:Даргузаштагони 28 апрел
Гурӯҳ:Зодагони соли 1855
Гурӯҳ:Зодагони 13 феврал
Оқсуи Хурд

**Оқсуи Хурд** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ӯйғур ҷойгир аст. Дар соли 2009 726 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Раймон Пуанкаре

**Раймон Пуанкаре** (  ; 20 августи соли 1860, Бар-ле-Дук&nbsp;- 15 октябри 1934, Порис)&nbsp;- арбоби сиёсӣ ва давлатии Фаронса, ҷияни математики машҳур Анри Пуанкаре . Аз рӯи ихтисос ҳуқуқшинос, рӯзноманигор . Вазири молия ва корҳои хориҷӣ буд, панҷ маротиба дар солҳои 1913 - 1920 сарвазири Фаронса таъин шуд.&nbsp;— Президенти Фаронса .

## Президентӣ ва сарвазирӣ
Дар интихоботи президентии моҳи январи соли 1913 Пуанкаре рақиби худ Жорж Клемансоро мағлуб кард ва президенти Фаронса шуд . Бо вуҷуди ин, Клемансо дар соли 1917 таҳти роҳбарии Пуанкаре сарвазири кишвар шуд. Ҳамкории ду сиёсатмадор хеле душвор буд. Дар охири давраи президентӣ дар моҳи феврали соли 1920, Пуанкаре ба Сенат баргашт. Дар давраи баъд аз Ҷанги якуми ҷаҳонӣ вай дар бастани сулҳи Версал иштирок карда, раиси комиссияи парлумони оид ба пардохти тавони зарар аз тарафи Олмон буд.

Пуанкаре дар январи соли 1922 боз сарвазир таъин шуд. Дар давраи бӯҳрони молиявӣ дар Олмон, ӯ аз таъхири пардохти тавонҳои зарари Олмон худдорӣ кард ва 11 январи соли 1923 артиши Фаронсаро ба минтақаи сарҳадии Олмон дар Рур ворид кард, то пардохтҳои қарзи Олмонро ҷамъоварӣ кунад.

Дар моҳи июли соли 1929 Пуанкаре бинобар бад шудани саломатӣ ба нафақа баромад ва 15 октябри соли 1934 дар Порис даргузашт.

## Сарчашмаҳо
* Академияи Фаронса. Тарҷумаи ҳоли Раймонд Пуанкаре. 
* Энсиклопедияи ҷаҳон. Тарҷумаи ҳоли Раймонд Пуанкаре  

## Адабиёт
* *М.Каменецкий* . Пуанкаре Раймонд // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд / Муҳаррир: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Губерский (раис) ва дигарон.&nbsp;- Киев: Дониши Украина, 2004&nbsp;- Ҷилди 2&nbsp;- 812с. ISBN 966-316-045-4
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1934
Гурӯҳ:Зодагони соли 1860
Гурӯҳ:Зодагони 20 август
Чонҷӣ

**Чонҷӣ, Чунҷой** (; ) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. 

Маркази маъмурии ноҳияи Ӯйғур. Дар соли 2019 17263 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Қонаев (шаҳр)

**Қонаев** (, то моҳи майи 2022 — Қапчағай) — шаҳр дар вилояти Алматӣ.

Аҳолии шаҳр — 61 767 нафар (2019). Масоҳат — 56,03 км².

## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон
Феликс Фор

**Франсуа Феликс Фор** (, номи ҳақиқӣ — Франсуа-Феликс Фор, 30 январи соли 1841, Порис&nbsp; Фаронса — 16 феврали соли 1899, Порис, Фаронса)  — сиёсатмадорinsource:/&nbsp[^;]/и фаронсавӣ, президенти Ҷумҳурии Фаронса (Ҷумҳурии сеюм, аз соли 1895 то даргузашташ дар соли 1899).

## Пайвандҳо
* 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XIX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса дар асри 19
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Зодагони Порис
Жан Касимир-Периер

**Жан-Пол Пйер ''Касимир-Периер**'' (  ; 8 ноябри соли 1847, Порис&nbsp;- 11 марти 1907, Порис)&nbsp;— банкир ва ходими давлатии Фаронса, президенти Фаронса дар давраи Ҷумҳурии сейум. Вай дар солҳои 1894—1895 ҳамаги шаш моҳ (203 рӯз) хидмат кардааст, ки ин дар таърихи мамлакат камтарин буд.

## Эзоҳ

 
}

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XIX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса дар асри 19
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сарварони Фаронса
Гурӯҳ:Даргузаштагони Порис
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1907
Гурӯҳ:Даргузаштагони 11 март
Гурӯҳ:Зодагони Порис
Гурӯҳ:Зодагони соли 1847
Гурӯҳ:Зодагони 8 ноябр
Леон Блюм

**Леон Блум** (  ; 9 апрели соли 1872&nbsp;- 30 марти 1950 )&nbsp;— ходими сиёсии Фаронса, роҳбари ҳизби сотсиалистй . Ӯ аз соли 1936 то 1937 ва 1938 ба ҳукумати Фаронса сарварӣ мекард. Мохи декабри соли 1946&nbsp;- январи соли 1947&nbsp;— сарвари кишвар ва сардори хукумати муваккатии Фаронса буд. Муҳаррири рӯзномаи «Популэйр» ( *Populaire*, 1928 – 1950 ), котиби маҷаллаи машҳури «Ревю Бланш» . Маҳбуси "Селленбау" дар солҳои 1943-1944.

## Адабиёт

* Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985.

## Пайвандҳо

* Блюм // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1950
Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 март
Гурӯҳ:Зодагони 9 апрел
Жорж Бидо

**Жорж Бидо** (  ;  5 октябри соли 1899, Мулен, Фаронса&nbsp;- 26 январи 1983, Камбо-ле-Бен, Фаронса )&nbsp;— ходими сиёсӣ ва давлатии Фаронса. Сарвазири Фаронса аз 23 июн  то 28 ноябри соли 1946 ва аз 28 октябри соли 1949 то 24 июни соли 1950. Сардори воқеии давлат дар давраи аз 24 июни соли 1946 то 16 январи соли 1946.

## Адабиёт
* Українська радянська енциклопедія : дар 12 ҷилд. / ҳадаф ред. М.П.Бажан ; мухаррир: ОК Антонов ва дигарон. - Намоиши 2. — К. : Нашри асосии URE, 1974–1985.
* Кривонос Р.А., Денисенко К.Ю.Ж.-О.Бидо // Иттиҳоди Аврупо: иқтисод, сиёсат, ҳуқуқ: луғати энсиклопедӣ / муҳаррир.: В.&nbsp;ДАР.&nbsp;Копейка (раис), О.&nbsp;ВА.&nbsp;Шнирков (чонишини раис), В.&nbsp;ВА.&nbsp;Мӯрчагон ва дигарон.&nbsp;- Киев: Маркази нашриёт ва полиграфии Донишгоҳи Киев, 2011.&nbsp;— Сах. 21.
* *Кривонос РА* . Бидо Жорж Августин // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд / Муҳаррир .: Л.&nbsp;ДАР.&nbsp;Губерский (раис) ва дигарон.&nbsp;- К: Дониши Украина, 2004&nbsp;- Ҷилди 1&nbsp;- 760с. ISBN 966-316-039-X

## Пайвандҳо
* Бідо // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Дорандагони ордени фаронсавии Озод
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1983
Гурӯҳ:Даргузаштагони 27 январ
Гурӯҳ:Соли 1899 таваллудшудагон
Гурӯҳ:Зодагони 5 октябр
Феликс Гуен

**Феликс Жан Гуен** (; 4 октябри соли 1884, Пейпен (шуъбаи Буш-дю-Рон) — 25 октябри соли 1977, Нитса) — сиёсатмадор ва арбоби давлатӣ, Сарвазири Ҷумҳурии Фаронса дар дараи панҷ моҳи (26 январ — 24 июни соли 1946). Аъзои фахрии Мачлиси миллии Фаронса.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Гуин Феликс Жан

Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Фаронса
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони Буш-дю-Рон
Kakegurui

* *Kakegurui* (2018, силсилафилм)
* *Kakegurui – Compulsive Gambler* (2019, филм)

 — мангаи Хомору Кавамото, ки онро Тору Наомура кашидааст. Аз таърихи 2014 дар маҷаллаи *[[Gangan Joker]]* нашр мешуд.  Дар сентябри 2015 спин-оффи приквели манга *Kakegurui Twin* дар *Gangan Joker* нашр мешуд.

Аз рӯи манга аниме-сериал дар студияи MAPPA ба навор гирифта шуд, ки нахустин намоишаш 1 июли соли 2017 баргузор гашт. Коргардон — Юитиро Хаяси, филмноманавис — Кобаяси Ясуко, ва мусиқичӣ Исикава Томохиса. Фасли дуввумаш бо номи *Kakegurui ××* дар моҳҳои январ-марти 2019 пахш шуд. Сужаи аниме дар мактаби бойписароне мегузарад, ки ҳаррӯз пас дарсҳо онҳо дар казинои мактабашон бозиҳои қиморро мегузаронанд.

## Эзоҳ
Спин-офф

**Спин-офф** ба як роман, асари бадеӣ, барномаи радиоӣ, бозии видеоӣ, филм гӯянд, ки бар асоси достон (сужа) ё мафҳуми як асари дигар бошад. Спин-офф мумкин ҷузъиёти бештари аз онро риоят кунад, ва ё достонаш метавонад мутафовиттар бошад. Ба гуфтаи дигар, дар спин-офф ба чизҳое таваҷҷуҳ дода мешавад, ки дар достони асосӣ таваҷҷуҳе зоҳир нашуда буд. Дар спин-офф асосан, нақшҳои дуюмдараҷаи достони асосӣ, нақшҳои аввалиндараҷаро иҷро мекунанд, ки ин спин-оффро аз давом ё гузаштаи сужа фарқ мекунонад. Спин-офф маъмулан бар асоси корҳои бисёр машҳуре сохта мешавад, ва танҳо гоҳе бар асоси шахсиятҳои алоҳида.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Синамо
Ёқути Ҳамавӣ

**Шиҳобуддин Абуабдуллоҳ Ёқут ибни Абдуллоҳ ал-Ҳамавӣ** (  таваллуд байни солҳои 1178—1180, Осиёи Хурд — даргузашт 1229, Ҳалаб ) — сайёҳ, муаррих ва ҷуғрофиёдон.

## Зиндагинома
Ӯ, ки аз шуғли китобфурӯшӣ имрори маош мекард, бахши аъзами умрашро дар сафар ба ҷаҳони ислом гузаронд. Ёқути Ҳамавӣ китоби «Муъҷаму-л-булдон»-ро дар мавзӯъи ҷуғрофиё навишт, ки як марҷаъи таърихӣ ва ҷуғрофиёӣ барои донишмандон дар ҷаҳони ислом ва низ шарқшиносон дар Ғарб аст.

## Адабиёт

* Бартольд В.В. Асарҳо: дар 6 ҷилд - М., 1963-1968.
* Крачковский И Ю Асархои мунтахаби. - Т. 4. - М ,; Л., 1957.
* Крачковский И Ю ибни Фадлан ба Волга. – Нашриёти Академияи илмҳои ИҶШС, 1939.
* 

## Пайвандҳо

* 
* Ёқут ал-Ҳамавӣ. Рӯйхати алифбои кишварҳо // Маводҳо оид ба таърихи Туркманистон ва Туркманистон. – Т.1. – М.: Институти шарқшиносӣ, 1939.   
* Ёқут ал-Ҳамавӣ, Ҳадаллоҳ Қазвинӣ. – Боку, 1983.  
* Ёқут ал-Ҳамавӣ дар бораи Хоразм
* Ёд аз Yakut-ул-Hamawi дар моддаи М. Barakhoev кард »арабҳо муассисони ҷуғрофияи аст»   
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 август
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо викификатсияи дастии сана дар қуттӣ
Black Clover

— сёнэн-мангаи тахайюлӣ, ки муаллифаш Юки Табата аст. Достони манга дар бораи ҷавоне бо номи Аста аст, ки қувваи ҷодуиё надорад, аммо соҳиби гримуари ҷодуии аҷибе шуд. Бо ғурур, қувваи ҷисмонӣ ва гримуари худ, ӯ мехоҳад шоҳи чодугарон шавад. Манга маҷаллаи ҳарҳафтаинаи *[[Weekly Shōnen Jump]]*-и нашрияи Shueisha нашр мешавад. Оғози анимесозӣ баромади OVA-и якқисмӣ шуд, ки 27 ноябри соли 2016 баромад. Онро студиёи XEBECzwei тайёр кард. 3 октябри соли 2017 нахустин намоиши аниме-сериал баргузор шуд, ки ба тавлиди он Studio Pierrot машғул буд.
## Сужа
Боре як деви пурқувват ба одамон ҳамла кард. Ба назар чунин менамуд, ки инсоният несту нобуд мешавад, аммо шахсе пайдо шуд, ки метавонад яккаса девро мағлуб кунад ва одамонро наҷот диҳад. Ӯ лақаби Шоҳи ҷодугаронро мегирад.
Пас аз 500 сол, ятимон Аста ва Юно, ки дар остонаи ятимхона ёфт шуданд, дар як паноҳгоҳи калисо ба воя мерасанд. Юно як нобиғаи ҷодугарӣ, қоматбаланд ва ором аст, дар ҳоле ки Аста муқобили пурраи ӯ, одами бе қатраи ҷодугарӣ, паст ва ҳассос аст. Дар синни 15-солагӣ, ҳар як ҷодугар гримуар мегирад. Юно чорбаргаи нодиреро гиртфт, Аста — чизе нагирифт. Аммо вақте ки Юно ба душворӣ дучор мешавад ва Аста кӯшиш мекунад, ки ӯро наҷот диҳад, Аста ғайричашмдошт гримуари панҷбаргаро мегирад, ки дар он, тибқи ривоят, дев зиндагӣ мекунад. Баъдтар, Аста ва Юно ба ҳамдигар ваъда медиҳанд, ки яке аз онҳо Шоҳи ҷодугарон мешавад ва ба пойтахти Шоҳигарии Юнучқа мераванд, то ба отрядҳои ритсарҳо-ҷодугарон интихоб шаванд.
## Эзоҳ
OVA

ё **OAV** (баъзан *О́ВА*) — ихтисораи мафҳуми , дар Ҷопон ба навъи муайяни аниме-сериал гӯянд. Фарқияти он дар аниме, ки барои пахш тавассути телевизион пешбинӣ шудааст, ва аниме-филмҳои пурраметражи барои кинотеатрҳо дар он аст, ки OVA аз рӯи дарозӣ ва миқдори қисмҳо барои видеокассетаҳои VHS, LaserDisc ва DVD пешбинӣ шудааст. Дар соли 2009 мафҳуми  **OAD** () пайдо шуд, ки барои аниме дар DVD бо мангаи иловашудаи ҳамном истифода мешавад.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Аниме
Приквел

**Приквел** () — як китоб, филм, силсилафилм ва ё бозии компютерӣ, ки вақти амали сужаи он пеш **аз рӯйдодҳои** кори қаблан биёфарида ва пешинаи онҳо дар хронология дохилӣ сурат мегирад. Мувофиқи луғати Оксфорд, бори аввал истифодаи ин калима дар соли 1958 сабт шудааст (дар робита ба филми "Крёстный отец 2" истифода шудааст).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Синамо
Оқтам (ноҳияи Ӯйғур)

**Оқтам** () — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ӯйғур ҷойгир аст. Дар соли 2009 1846 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Ноҳияи Ӯйғур

**Ноҳияи Ӯйғур** () — воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Алматӣ, Қазоқистон. 

## Аҳолӣ
Ҳайати миллӣ (дар оғози соли 2019):

* уйғурҳо — 36 649 наф. (57,91 %)
* қазоқҳо — 25 353 на. (40,06 %)
* русҳо — 1 001 наф. (1,58 %)
* ӯзбекҳо — 110 наф. (0,17 %)
* ғайра — 175 наф. (0,28 %)
* Ҳамагӣ — 63 288 наф. (100,00 %).

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Ӯйғур
40-солагии ҶШС Қазоқистон

**40-солагии ҶШС Қазоқистон** () — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. Дар соли 2009 757 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Ҳуҷра - студия

**Ҳуҷра - студия** одатан як хуҷраи хурд бе деворҳои дохилӣ мебошад, ки дар он ошхона, меҳмонхона ва хонаи хоб дар як утоқ ҷойгиранд. Дар ибтидои асри ХХ студияҳо хонаҳои хурди истиқоматӣ буданд, ки шумораи камтарини ҷиҳоз ва баъзан ҳаммоми муштарак дар ошёна доштанд.
 
Айни замон ҳуҷра-студия дар қисматҳои гуногуни амволи ғайриманқул муаррифӣ карда мешаванд. Дар синфи эконом (сарфакорона) - ин хонаҳои масоҳаташон хурд мебошанд. Дар биноҳои боҳашамат инчунин ҳуҷра-студияҳои масоҳаташон калон мавҷуданд.
 
## Дар кишварҳои гуногун
 
### Аргентина
Дар Аргентина ҳуҷра-студияро “monoambiente” меноманд (ба забони испанӣ mono - як ва ambiente - ҳуҷра аст).
 
### Олмон
Дар Олмон хонаи якҳуҷрагиро ба таври анъанавӣ “Garçonnière” (аз заб. фаронсавӣ garçon, ба маънои писар, ҷавон ё муҷаррад) ё Einzimmerwohnung (Ein - ба маънои як, Zimmer - як ҳуҷра ва Wohnung) меноманд.
 
### Гонконг
Дар Гонконг  - студия як хонаи хурди масоҳаташ тақрибан 10 метри мураббаъ, инчунин ҳаммом ва ошхона мебошад. Андозаи ҳадди ақали масоҳати хонаи истиқоматӣ андозаи истгоҳи мошин аст. 
 
### Канада
Дар Канада студияро “bachelor” (ҳуҷраи шахси муҷаррад) меноманд.
 
### Португалия
Дар Португалия ҳуҷра-студия ишораи T0 (T-Zero) доранд, рақами 0 маънои онро дорад, ки дар хона утоқҳои ҷудоии хоб вуҷуд надоранд.
 
### Шветсия
Дар Шветсия ҳуҷра-студияро etta, “воҳид” меноманд. Масоҳати онҳо одатан аз 20 то 40 м² аст.
 
### ИМА
Дар Иёлоти Муттаҳида андозаи миёнаи студия 46–56 м² аст.
 
### Япония
Дар Япония ҳуҷра-студияи масоҳаташ тақрибан 10 м²-ро  “wan rūmu manshon” (хонаи боҳашамати якҳуҷрагӣ) меноманд. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Хона
Текелӣ

**Текелӣ** () — шаҳри аҳамияти вилоятӣ дар вилояти Алмаато Қазоқистон, ки дар масофаи 310 км аз шаҳри Алмаато ва 40 км аз шаҳри Талдиқӯрғон ҷойгир аст.

## Ҷуғрофия
Номи шаҳр аз навъҳои ҳайвоноте гирифта шудааст, ки замоне дар дараҳои ин дарёҳо фаровон зиндагӣ мекарданд: теке — бузи кӯҳӣ, елик — антилопаи хурд. Саҳнаҳои шикори қабилаҳои уйсун дар расмҳои сангин дар атрофи шаҳр акс ёфтаанд. Шаҳри болои дарёи Қаратол дар наздикиҳои Алотауи Ҷунгар, дар ҷойи омезиши се дарё, Қора, Текелинка, Чиҷӣ ҷойгир аст.

## [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
Дар шаҳр якчанд ҷойҳои тамошобоб мавҷуданд:

* Дарозии кӯчаи ба номи Динмуҳаммад Кунаев қариб 38 километр аст. Он расман дарозтарин кӯчаи Қазоқистон эътироф шудааст.
* "Текели стела", "Келиншектас" — қадимтарин ёдгории буддоӣ дар Қазоқистон.
* "Бурҳон-Булоқ" — бузургтарин шаршара дар Қазоқистон, дар болооби дараи дарёи Қора, дар болои шаҳри Текели ҷойгир аст.
* Муҷассама — стела ба хотираи Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1945), ки дар маркази шаҳр дар назди се дарё воқеъ аст.

## Аҳолӣ

Дар аввали соли 2019 шумораи аҳолии шаҳр 31958 нафар, дар ҳудуди ҳукумати шаҳр 33074 нафарро ташкил медиҳад.

Таркиби миллӣ (дар аввали соли 2019):

* қазоқҳо — 18.578 нафар (56,17%)
* русҳо — 12.228 нафар (36,97%)
* тоторҳо — 718 нафар (2,17%)
* олмониҳо — 541 нафар (1,64%)
* куриёиҳо — 407 нафар (1,23%)
* украинҳо — 94 нафар (0,28%)
* дигарон — 508 нафар (1,54%)
* Ҳамагӣ — 33 074 нафар (100.00%)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон