Дҳармендра

**Дҳармендра** (номи аслӣ **Дҳарам Сингҳ Деол**, ; 8 декабри 1935, Панҷоб - 24 ноябри 2025, Мумбай, Ҳиндустон) — сиёсатмадор, ҳунарпеша ва продюсери ҳинд. Дорандаи мукофоти сеюмдараҷаи давлатии Падма Бҳушан ва инчунин якчанд ҷоизаҳои синамо барои саҳм дар синамои Ҳиндустон мебошад.

## Зиндагинома
Дҳармендра ҳамчун Дҳармендра Кевал Кришан Деол дар Насралӣ, деҳаи ноҳияи Лудҳианаи Панҷоби Ҳиндустони Бритониё 8 декабри соли 1935, дар оилаи консервативии сикҳо (ба гуфтаи писараш Саннӣ Деол, оилаи онҳо сикҳ нестанд, балки ба ҷунбиши Ориё самаҷ тааллуқ доранд) таваллуд шудааст. Ӯ дар оилаи панҷобӣ Ҷат таваллуд шудааст. Деҳаи аҷдодии ӯ Дангон, дар наздикии Паҳовал Теҳсил Райкот, Лудҳиана аст.

Ӯ овони ҷавонии худро дар деҳаи Саҳневал гузаронида, дар Мактаби миёнаи давлатӣ дар Лалтон Калан, Лудҳиана таҳсил кардааст, ки падараш дар он ҷо мудири мактаби деҳа буд.  Вай дар соли 1952 Фагвараро хатм кардааст. Дар он рӯзҳо мактабҳои Панҷоб ба Донишгоҳи Панҷоб, Чандигарҳ дохил мешуданд.

## Фаъолият
Дҳармендра метавонист танҳо орзу кунад, ки дар филмҳо бозӣ кунад аммо ӯ аз хурдӣ ба синамо мафтун шуда буд. Дар синни 19-солагӣ бо интихоби волидонаш издивоҷ карда, дар як ширкати пармакунии амрикоӣ ба кор даромад. Баъдтар ӯ дар озмуни маҷаллаи Filmfare, ки чеҳраҳои навро барои филмҳо ҷустуҷӯ мекард иштирок намуд. Продюсер Арҷун Ҳингоронӣ ба ӯ бовар карда, бо ӯ барои филми “Dil Bhi Tera Hum Bhi Tere” ба маблағи 51 рупия, наҳории ҳаррӯза бо чой ва тост дар як қаҳвахонаи маҳаллӣ шартнома баст.

Филм муваффақ набуд, аммо он ба ӯ оғози заруриро дод. Дар аввали солҳои 60-ум ӯ нақшҳои хурд дошт: ӯ барои филмҳои қаҳрамонона нигаронидашуда, аз қабили "Bandini" (1963, бо Нутан), "Anpadh" (1962, бо Мала Синҳа) ва "Main Bhi Ladki Hoon" (1964, бо Мино Кумарӣ) шартнома баст.  Дар ҳамин марҳила, Дҳармендра инчунин розӣ шуд, ки қаҳрамони дуюмдараҷаро дар филми "Асри ишқ" (1964), ки дар он суперситора Раҷендра Кумар ва маликаи зебоӣ Сайра Бону нақш бозидааст, бозӣ кунад. Сипас дар филмҳои «Ҳақиқат» (1964), «Сояҳо» (1965) ва «Муҳаббати модар» (1967) нақшҳо офаридааст. Дҳармендра аллакай хеле машҳур шуда буд ва бо ҳунарпешаи машҳур Мино Кумарӣ як ҷуфти муваффақ дар экран ташкил карда, якҷоя дар 7 филм нақш бозиданд. Филми онҳо «Гул ва санг» (1966) хити тиллоӣ буд. Дар нақши ҷинояткор кӯшиш кард, Дҳармендра мардонагӣ ва нармиро муттаҳид кард ва мухлисони зиёдеро ба даст овард. Ҳамон сол дар филми Анупама Дҳармендра нақши як нависандаи камбағал, вале худшиносро бозид, ки Анупамаи афсурдаро (Шармила Тагор) барои ҳимояи ҳуқуқҳояш илҳом мебахшад. Дар ин филм ӯ хеле ором ва табиӣ буд.

Дар авҷи муваффақияти худ, Дҳармендра тасмим гирифт, ки филми ҳассосии "Satyakam"-ро бо Ришикешем Мукерҷӣ ҳамчун коргардон таҳия кунад. Ӯ як марди ростқавлро бозид, ки барои ҳақиқат ҳам зиндагӣ мекунад ва фидо мешавад. Сарфи назар аз он, ки ин яке аз беҳтарин нақшҳо бозидаи Дҳармендра буд, филм нокомии тиҷоратӣ шуд. Эҳтимол, ба шарофати ин нокомӣ ва пайдоиши падидаи нав бо номи Раҷеш Кҳанна, Дҳармендра худро дар филмҳои комилан шавқовар ба монанди драмаи интиқомии «Ҳаёти харобшуда» (1970) ва достони «Ватани ман» (1971) ғарқ кард.

Бартарии бузурги ӯ дар он буд, ки ӯ яке аз чанд ҳунарпешае буд, ки сарфи назар аз мавҷҳое, ки Раҷеш Кҳанна барангехт, тавонист сари худро болотар аз об нигоҳ дорад. Гузашта аз ин, барои касби Дҳарам Ҳема Малинӣ пайдо шуд. Ҷуфти ошиқон Дҳармендра-Мино Кумарӣ хеле пештар, пас аз он ки филмҳои "Chandan Ka Palna" (1967) ва "Мавсими баҳор" (1968) мардумро ноумед карданд, аз ҳам ҷудо шуданд.

Дар соли 2007, Дҳармедра пас аз як танаффуси чорсола ба сифати актёри ёрирасон дар филмҳои "Life in a… Metro" ва "Apne", ки ҳарду комёб шуданд, ба филмҳо баргашт.

Дар соли 2011 ӯ дар филми "Yamala Pagla Deewana" бо писаронаш Саннӣ ва Боббӣ нақш бозид ва баъдан дар филми идомаи он, ки дар хазина ноком шуд. Аз миёнаҳои солҳои 2010, актёр бештар дар филмҳои панҷобӣ зоҳир мешавад. Дар соли 2014 ӯ дар филми "Double Di Trouble" дар муқобили Гиппӣ Гревал ва инчунин дар филми "Jora 10 Numbaria" дар соли 2017 нақши дукарата бозидааст. Ҳарду филмҳо муваффақияти тиҷоратӣ буданд.

## Ҳаёти шахсӣ
Издивоҷи аввалини Дҳармендра бо Пракаш Каур дар синни 19-солагӣ дар соли 1954, қабл аз ворид шудан ба синамо буд.  Ӯ аз ин издивоҷ ду писар дорад, Саннӣ Деол ва Боббӣ Деол, ҳарду ҳунарпешаи муваффақи синамоянд;  ва ду духтар, Виҷита ва Аҷита. Ҷиянаш Абҳай Деол низ актёр аст.

Пас аз кӯчидан ба Бомбей ва ворид шудан ба синамо, Дҳармендра бо Ҳема Малинӣ издивоҷ кард, ки дар он вақт ихтилофҳо ба вуҷуд омаданд, зеро ӯ аллакай оиладор буд.  Овозаҳо дар бораи Дҳармендра ва Ҳема Малинӣ барои қабули ислом ва ин издивоҷ оғоз ёфтанд. Ӯ ва Малинӣ дар аввали солҳои 1970-ум дар як қатор филмҳо, аз ҷумла "Sholay" нақш бозиданд. Ин ҳамсарон ду духтар доранд: Эша Деол (ҳунарпеша, тав. 1981) ва Аҳана Деол (ассистенти коргардон, тав. 1985).

Набераи ӯ, писари Боббӣ Деол низ ба номи ӯ "Дҳарам" ном гузошта шудааст.

Дар соли 2019 набераи Дҳармендра, писари калонии Саннӣ Деол, Каран Деол ҳамчун ҳунарпеша бо "Pal Pal Dil Ke Paas", ки коргардон Саннӣ Деол буд, аввалин бозиашро анҷом дод. Дар соли 2023, писари хурдии Саннӣ Деол, Раҷвир Деол ҳамчун актёри "Dono"-и коргардон Авниш Р. Барҷатя нақш бозид.

### Даргузашт
Дҳармендра 24 ноябри соли 2025 дар манзили худ дар Мумбай, дар синни 89-солагӣ пас аз бемории вобаста ба синну сол вафот кард. Маросими охирини ӯ дар крематорияи Паван Ҳанс дар минтақаи Виле Парлеи Мумбай бо иштироки аъзои оила ва ҳамкорони сершумори соҳаи синамо баргузор шуд.

## Филмнома

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ
Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI