Феҳристи кишварҳои арабзабон

рост|мини|450x450пкс|Миллатҳое, ки Забони арабӣ дар ин кишварҳо забони расмӣ аст (де-факто ё де-юре). Арабӣ дар кишварҳое, ки беш аз 50% арабзабонон доранд, забони аксарият ҳисобида мешавад, вагарна ин забони ақаллиятҳост.
Ба забони арабӣ ва  ба лаҳҷаҳои мухталифи он тақрибан 422 миллион нафар сухангӯён (забонҳои модарӣ ва ғайримуқаррарӣ) дар ҷаҳони араб ва инчунин дар диаспораҳои араб ҳарф мезананд, ки онро яке аз панҷ забони маъмултарин дар ҷаҳон мекунад. Ҳоло 23 кишвари узви Лигаи Араб мебошанд (инчунин ба 5 кишвар мақоми нозир дода шудааст), ки соли 1945 дар Қоҳира таъсис ёфтааст. Забони арабӣ як кластери забонҳост, ки 30 ё тақрибан навъҳои муосирро дар бар мегирад. 

Забони арабӣ забони мардумест, ки дар кишварҳои ҷаҳони араб, инчунин арабҳое, ки дар диаспора зиндагӣ мекунанд, бахусус дар Амрикои Лотинӣ (хусусан Бразилия, Аргентина, Венесуэла, Чили ва Колумбия ) ё Аврупои Ғарбӣ (ба монанди Фаронса, Испания, Олмон ё Итолиё зиндагӣ мекунанд).

Забони арабии кипрӣ як забони ақаллиятҳои эътирофшуда дар кишварҳои узви Иттиҳодияи Аврупо дар Кипр аст ва дар баробари забони малтизаӣ яке аз ду навъи аврупоии забони арабӣ аст, ҳарчанд он шакли адабии худро дорад ва бо забони арабии расмӣ робитаи диглоссивӣ надорад.  Забони малтизаӣ яке аз забонҳои расмии Иттиҳоди Аврупо аст.

## Кишварҳои соҳибихтиёр, ки дар онҳо, забони арабӣ забони расмист
То соли 2018, 23 кишвари соҳибихтиёр мавҷуд буданд, ки дар онҳо забони арабии муосир  забони расмӣ буд. Дар зерфеҳристи давлатҳо ва қаламравҳои соҳибихтиёр оварда шудааст, ки дар онҳо забони арабӣ забони расмӣ мебошад.

## Кишварҳои дорои эътирофи маҳдуд ва қаламравҳое, ки дар онҳо, забони арабӣ забони расмӣ аст
Дар зерфеҳристи давлатҳои эътирофан маҳдуд, инчунин қаламравҳое оварда шудааст, ки арабӣ забони расмӣ ё *амалан* расмист.

## Кишварҳое, ки арабӣ забони миллӣ/корӣ ё забони эътирофшудаи ақаллиятҳост
То соли 2016, 7 кишвари мустақил мавҷуд буданд, ки дар онҳо арабӣ забони миллӣ / корӣ ё забони эътирофшудаи ақаллиятҳо мебошад, аммо забони асосӣ нест. Дар зерферист давлатҳо ва қаламравҳои соҳибихтиёр оварда шудааст, ки дар онҳо забони арабӣ забони миллӣ ё забони ақаллиятҳои эътирофшуда мебошад.
мини| Паҳншавии забони арабии модарӣ ҳамчун аксарият (сабз) ё ақаллият (сабзи пастранг).
рост|мини|300x300пкс| Камарбанди арабҳои Бағгара

# Кипр  
# 
# Эритрея  
# 
# Эрон  
# 
# Мали  
# 
# Нигер  
# 
# Сенегал  
# 
# Туркия

## Кишварҳое, ки забони арабӣ тибқи конститутсия мақоми махсус дорад
То соли 2018, 5 кишвари мустақил мавҷуд буданд, ки забони арабӣ тибқи конститутсия мақоми махсус дорҳт. Дар зерфеҳрист  давлатҳо ва қаламравҳои соҳибихтиёр оварда шудааст, ки дар онҳо забони арабӣ тибқи конститутсия мақоми махсус дорад.

# Эрон 
# 
# Исроил 
# 
# Покистон 
# 
# Филиппин 
# 
# Африқои Ҷанубӣ

## Субъектҳо ва қаламравҳои ғайридавлатӣ, ки дар онҳо забони арабӣ забони расмӣ ё амалан расмӣ мебошад
Дар зерфеҳрист  субъектҳои ғайридавлатӣ ва вилоятҳои худмухтор, инчунин қаламравҳое оварда шудааст, ки арабӣ забони расмӣ ё амалан расмӣ мебошад.

## Таърих
[рост|мини|350x350пкс| [Хилофат|Васеъшавии Хилофатҳои аввал:
&nbsp;&nbsp;Тавсеа дар назди паёмбари ислом Муҳаммад , 622–632 милодӣ / 1-11 ҳиҷрӣ]]
[рост|мини| Тавсеаи [хилофати Аббосиён, 750-1258 милодӣ / 132-923 ҳиҷрӣ]]
рост|мини|387x387пкс| Тавсеаи Имперотурии Уммон 1696-1856 милодӣ

# Хилофати Умавиён
# 
# Хилофати Аббосиён  
# 
# Хилофати Фотимиён  
# 
# Андалус  
# 
# Италия ва Малта  
# 
# Юнон  
# 
# Имперотурии Уммон  
# 
# Судони Ҷанубӣ 
# 
# Гамбия 
# 
# Исроил

## Қаламравҳое, ки арабӣ забони расмӣ ё амалан расмӣ буд ва баъдтар иваз ё бекор карда шуд
Якчанд қаламравҳо (ки баъдан ба давлатҳои мустақил табдил ёфтанд) буданд, ки дар онҳо забони арабӣ забони расмӣ ё амалан расмӣ буд ва забони арабӣ бо забонҳои дигар иваз карда ё бекор карда шуд. Феҳристи қаламравҳоро (ки баъдан ба давлатҳои мустақил табдил ёфт) муайян мекунад, ки забони арабӣ забони расмӣ буд, вақте ки ин қаламравҳо тобеи Хилофати Умавиён буданд. Дар замони ҳукмронии халифаи панҷуми Умавиён Абдулмалик ибни Марвон забони арабӣ забони расмии Хилофати Умавиён гардид.     Забонҳои расмии қаблии маҳаллӣ дар қаламравҳои гуногун бо забони арабӣ иваз карда шуданд. 

## Ҳамчунин нигаред

*  забони арабӣ
## Ин ҷоро ҳам бингаред

* Ҷаҳони араб
* Феҳристи кишварҳои арабзабон
* Забони арабии Осиёи Марказӣ
* Баҳори араб
* Феҳристи сарзаминҳое, ки форсӣ як забони расмӣ дар онҷо аст
## Хониши минбаъда
* Муҳоҷирони араб дар сиёсати Амрикои Лотинӣ
* Насли арабхое, ки дар Америкаи С
* "Решаҳои арабӣ дар деги бои обшавии Бразилия чуқур мерӯянд", *The Washington Times*

## Пайвандҳо
* Рӯйхати кишварҳое, ки арабӣ забони расмӣ аст, бо расмҳо ва парчамҳо
*
арабӣ
арабӣ
Гурӯҳ:Забонҳои Алҷазоир
Гурӯҳ:Забонҳои Гибралтар
Гурӯҳ:Забонҳои Миср
Гурӯҳ:Забонҳои Ҷибутӣ
Гурӯҳ:Забонҳои Урдун
Гурӯҳ:Забонҳои Ироқ
Гурӯҳ:Забонҳои Яман
Гурӯҳ:Забонҳои Қатар
Гурӯҳ:Забонҳои Кувайт
Гурӯҳ:Забонҳои Лубнон
Гурӯҳ:Забонҳои Либия
Гурӯҳ:Забонҳои Мавритания
Гурӯҳ:Забонҳои Марокаш
Гурӯҳ:Забонҳои Арабистони Саудӣ
Гурӯҳ:Забонҳои Имороти Муттаҳидаи Араб
Гурӯҳ:Забонҳои Уммон
Гурӯҳ:Забонҳои Сурия
Гурӯҳ:Забонҳои Сомалӣ
Гурӯҳ:Забонҳои Судон
Гурӯҳ:Забонҳои Чад
Гурӯҳ:Забонҳои Тунис

 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Кишварҳои арабӣ
Гурӯҳ:Забони арабӣ