Макалу

**Макалу** (непалӣ: **मकालु** ;  Кӯҳи ) панҷумин қуллаи баландтарин дар ҷаҳон аст (8463 м,  мувофиқи дигар манбаъҳо 8485 м  ), ки дар 22 км ҷанубу шарқи Ҷомолунгма дар марзи Чин ва Непал ҷойгир аст. Шакли кӯҳ ба аҳроми чоркунҷа бо кунҷҳои тез монанд аст.

Номи қулла эҳтимолан аз , ки маънояш "Сиёҳи бузург" аст. Номи *Кумбҳа карна*, ки маънояш "азим" аст, низ истифода мешавад.

## Таърихи баромадан ба кӯҳ
Сарфи назар аз он, ки ин қулла аз нимаи дуюми асри 19 барои аврупоиҳо хуб маълум буд, аввалин кӯшишҳо барои баромадан ба Макалу танҳо ба миёнаҳои садаи XX рост меоянд. Ин далел асосан бо он шарҳ дода мешавад, ки дар қаторкӯҳҳои Маҳалангури Ҳимол, илова бар Макалу, қуллаҳои Ҷомолунгма ва Лхотсе низ ҷойгиранд ва аксарияти кулли экспедитсияҳое, ки ба ин маконҳо ташриф овардаанд, ҳадафи худ фатҳи баландтарин қуллаи ҷаҳон буданд.

* 1954 — Дар баҳори соли 1954 , экспедитсияи амрикоии Клуби кӯҳнавардии Калифорния аввалин кӯшиши баромадан ба қулларо тавассути қаторкӯҳи ҷанубу шарқӣ анҷом дод. Онҳо ба баландии 7060 метр мерасанд. Тирамоҳи ҳамон сол як гурӯҳ кӯҳнавардони фаронсавӣ ба минтақаи Макалу ташриф меоранд, ки ҳадафи онҳо омӯхтани нишебиҳои шимолии кӯҳ барои ташкили экспедитсияи ҷиддӣ дар соли оянда аст. Онҳо дар қаторкӯҳи шимолӣ ба баландии 7880 метр мерасанд.

* 1955 - Дар фасли баҳор, экспедитсияи фаронсавӣ таҳти роҳбарии Жан Франко муваффақ шуд, ки тавассути роҳи шимолӣ ба қулла бирасад ва тирамоҳи гузаштаро омӯзад. Рӯзҳои 15, 16 ва 17 май дар маҷмӯъ 9 нафар дар се гурӯҳ ба қулла баромаданд.

* 1970 — Дуюм баромадан ба Макалу. Ин аз ҷониби экспедитсияи ҷопонӣ тавассути қаторкӯҳи ҷанубу шарқӣ тавассути Саммити ҷанубу шарқӣ (роҳи экспедитсияи амрикоии соли 1954) анҷом дода шуд.

* 1971 — экспедитсияи фаронсавӣ таҳти роҳбарии Р. Параго тавассути масири аз ҷиҳати техникӣ хеле душвор - Қабурғаи Ғарбӣ ба қулла мебарояд. Баромадан дар шароити обу ҳавои хеле номусоид сурат гирифт.

* 1975 - дар тирамоҳ, экспедитсияи Югославия роҳи наверо ба сӯи қулла боз мекунад ва аз Девори Ҷанубии қаблан набаромада баромада меравад.

* 1976 - экспедитсияи Чехословакия тавассути қуллаи ҷанубу шарқӣ ба қаторкӯҳи ҷанубу ғарбӣ мебарояд.

* 1997 - Экспедитсияи русӣ бори аввал тавассути Вест Фейс ба қулла расид. Ин аз ҷиҳати техникӣ аз ҳама масирҳо ба қуллаи Макалу душвортарин аст.
* 2004 - Алпинисти машҳури украинӣ Владислав Терзиул тавассути қаторкӯҳи душвори Ғарбӣ, ки бо номи қаторкӯҳи Параго маъруф аст, ба қуллаи Макалу расид. Владислав Терзиул ҳангоми фуромадан аз кӯҳ фавтид  .

* 2009 — 9 феврал, Симоне Моро ( Италия ) ва Денис Урубко ( Қазоқистон ) аввалин баромади зимистонаи Макалуро анҷом доданд.
* 2010 - Экспедитсияи украинӣ дар Макалу дар тарафи чапи Девори Ҷанубу Ғарбӣ бо дастрасӣ ба қаторкӯҳи Параго роҳи наверо месозанд. Сергей Бублик, Дмитрий Венславовский ва Владимир Рошко ба қулла мебароянд  .

Айни замон то имрӯз, 206 баромади муваффақона ба қулла анҷом дода шудааст. 22 кӯҳнавард ҳангоми кӯшиши расидан ба қулла ҷон бохтаанд.
## Нигаред низ
* Феҳристи баландтарин қуллаҳои Замин
## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Макалу на сайті SummitPost 
* Звіт про британську експедицію 2004 року 
* Статистика сходжень 
* Карта G-45-04. Масштаб 1:200 000 (1977)

## Манбаъҳо
* Параго Робер, Сеньер Яник. Макалу. Западное ребро.&nbsp;— М., 1977.&nbsp;— 159 с.
* Вольф Яромир. Восхождение на Макалу.&nbsp;— М.: ФиС, 1983.&nbsp;— 302 с.
* Томчик В. Макалу. Короткий огляд 

Гурӯҳ:Қуллаҳои ҳаштҳазорметрӣ
Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Кӯҳҳои Непал
Гурӯҳ:Ҳимолой
Гурӯҳ:Системаҳои кӯҳии Хитой