Николас Уинтон

Сэр **Николас Ҷорҷ Уинтон** (; 19 майи соли 1909, Ҳампстед – 1 июли соли 2015, Слау) — башардӯст ва брокери бритониёӣ буд, ки дар арафаи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ наҷоти 669 кӯдаки аз ду то ҳабдаҳсоларо (асосан насли яҳудиён) аз амалиёти баъдан аз ҷониби Олмон ишғолкардаи Чехословакия маълум буд. Уинтон барои кӯдакон оилаҳои парастор ёфт ва интиқоли онҳоро ба Британияи Кабир ташкил кард. Матбуоти Бритониё Уинтонро " Шиндлери Бритониё" номид. 49 сол асрори наҷоти кӯдаконро нигоҳ дошт.

## Зиндагинома
Николас Ҷорҷ Уинтон аз оилаи яҳудиёни олмонӣ аст, ки соли 1907 ба Бритониё муҳоҷират карда, таъмид гирифтанд ва насаби аслии худро аз Вертҳайм () ба Уинтони инглисӣ иваз карданд, маълумоти расмӣ нагирифтааст ва бидуни хатми мактаб дар бонк кор кард. На танҳо дар Англия, балки дар Олмон ва Фаронса таҷрибаи бонкӣ андӯхта, солҳои 1930-юм дар биржаи Лондон ба ҳайси брокер кор кардааст.

Дар охири соли 1938 Уинтон бо хоҳиши як дӯсташ, ки дар он ҷо дар як ташкилоти хайрияи яҳудӣ кор мекард, ба Прага рафт. Дарк кард, ки аҳолии яҳудиёни Ҷумҳурии Чех зери хатари ҷиддӣ қарор доранд, ӯ дар Прага монд ва дар меҳмонхонае, ки дар он ҷо буд, як навъ офис кушод. Вазифаи Уинтон ташкили интиқоли осони кӯдакони яҳудӣ ба Бритониё буд; барои ин бо ҳукуматдорони Ҳолланд, ки ба воситаи ҳудуди онҳо интиқол гузаронда мешуд, созишномаҳо ба даст оварданд ва кафолатҳои ташкилию молиявиро талаб мекард, ки бе онҳо Британияи Кабир ба дохилшавй иҷозат намедиҳад. Дар Англия модари Уинтон ба ӯ кӯмак кард, оилаҳоеро пайдо кард, ки фарзандони яҳудиро қабул кунанд.

Пас аз сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, Уинтон ба Англия баргашт, ҳамчун радкунандаи виҷдонӣ сабти ном шуд ва дар Салиби Сурх ба кор шурӯъ кард. Пас аз он ӯ ақидаашро дигар кард ва соли 1940 банерӯҳои ҳавоии бритониёӣ пайваст. Соли 1954 бо рутбаи лейтенант ба нафақа баромад.

Уинтон баъдтар дар ташкили хонаи пиронсолон дар Сент Олбанс иштирок кард. Хизматҳои ӯ дар ин кор дар соли 1983 бо ҷоизаи Фармондеҳи ордени Империяи Бритониё қадр карда шуданд.

Ӯ 1 июли соли 2015 дар синни 107-солагӣ даргузашт.

## Эътироф
Фаъолияти Уинтон дар Прага соли 1988, пас аз он ки завҷаи Уинтон дафтарчаи соли 1939-и ӯро пайдо кард, дар он суроғаҳои оилаҳои инглисӣ, ки кӯдакони наҷотёфтаро гирифта буданд, маълум шуд. Худи Уинтон ҳеҷ гоҳ дар ин бора нагуфта буд. Ба ҳама суроғаҳо мактубҳо фиристода шуданд ва тақрибан 80 нафари наҷотёфта пайдо шуданд. Ток-шоу «*That’s Life!»-и* BBC аз Уинтон даъват кард, ки узви шунавандагон дар студия бошад; барои ӯ ғайричашмдошт баранда Эстер Рантзен достони ӯро нақл кард ва пас аз он аз одамоне, ки ӯ наҷот дода буд, хоҳиш кард, ки бархезанд, ки дар студияи хурд зиёда аз бист нафар ҷамъ омада буданд.

Оҳиста-оҳиста тақдири Уинтон торафт бештар маълум гардид. Моҳи сентябри соли 1994 ӯ аз президенти Исроил Эзер Вайтзман номаи ташаккурӣ гирифт; соли 1998 бо ордени Масарики Чехия мукофотонида шудааст. Дар соли 2002, малика Елизавета II ӯро мубориз хонд. Соли 2014 дар синни 105-солагӣ бо ҷоизаи олии Ҷумҳурии Чех – ордени «Шери сафед» сарфароз гардид.

## Поезди Уинтон
1 сентябри соли 2009 ба муносибати 70-солагии «Киндертранспорт»-и охирин, ки барои 3 сентябри соли 1939 ба нақша гирифта шуда буд, вале бинобар сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ҳеҷ гоҳ иҷро нашуд, як қатораи махсуси "Уинтон ", ки аз локомотив ва вагонҳои солҳои 1930 иборат буд, аз истгоҳи марказии Прага ба самти Лондон дар масири Киндертранспорт рафт. Дар Лондон мусофирони қатора - «Кӯдакони Уинтон»-и зиндамонда ва хешу табори онҳоро худи Уинтон пешвоз гирифт, ки қабл аз рафтани қатора дар истгоҳи марказии Прага муҷассамаи онҳо ботантана кушода шуд.

## Кӯдакони машҳури наҷотёфта

* Карел Рейш —коргардони бритониёӣ.
* Рената Лаксова  — ҷенетики амрикоӣ
* Ҷозеф Шлезингер  — рӯзноманигор ва нависандаи конодоӣ
* Алфред Дабс  — барон, вакили бритониёӣ
* Исҳоқ Тувия Вайс — С
* сарраввини «Эда Ҳаредит», ҷомеаи православии Байтулмуқаддас

## Мукофотҳо
мини|267x267пкс|<center> Яке аз ёдгориҳои Николас Уинтон</center>

* Узви ордени Империяи Бритониё (MBE) барои хидматҳо дар таъсиси ҷамъияти «Аббифилд» (1983)
* Ордени Чехия Томаш Гарриге Масарик, дараҷаи чорум (1998)
* Ҷанговарӣ барои эътирофи кор дар Киндертранспорти чехӣ (2002)
* Ҷоизаи ифтихори Британияи Кабир (2003)
* Сайёраи хурд, 19384 Уинтон, ки аз ҷониби астрономҳои чех Яна Тиха ва Милош Тиха (1998) кашф шудааст, ба номи Уинтон номгузорӣ шудааст 
* Мактаби ибтидоӣ дар шаҳри Кунжак (Ҷумҳурии Чех) бо номи Уинтон гузошта шудааст 
* Ордени фахрии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Чех, дараҷаи якум (2008)
* Номзад ба Ҷоизаи сулҳи Нобел (2008)
* Қаҳрамони Ҳолокости Бритониё (2010)
* Муҷассама дар истгоҳи роҳи оҳан дар Майденҳед (Бритониё, 2010)
* Муҷассама дар Платформаи 1 дар истгоҳи марказии Прага, ки дар он Уинтон кӯдакро дар даст дорад (2009)
* Ордени Шери Сафед (2014)

Ҳарчанд Николас Уинтон масеҳӣ буд, асли яҳудии ӯ ба гирифтани унвони исроилии Одил дар байни миллатҳо монеъ шуд, ки ба ғайрияҳудиён дода мешавад, ки ҷони худро барои наҷоти яҳудиён дар замони ишғоли фашистӣ дар Аврупо зери хатар гузоштанд.

## Низ нигаред

* Карл Плагге
* Раул Валленберг
* Як умр

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Николас Винтон ва 669 фарзандаш
* Поездҳои Винтон 
* Сэр Николас Оскар Шиндлери бритониёӣ аст
*  
*  
* фарзандони Винтон