open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Борнома

**Борнома**, **коносамент** (; ) — ҳуҷҷати стандартӣ, ки дар амалияи байналмилалӣ барои бор кардану кашондан ва гирифтани мол (бор) ҳуқуқ медиҳад.

Борнома барои роҳҳои байналмилалӣ пешбинӣ шудааст. Он коғази қиматнок буда, ҳуқуқи дар ихтиёр доштану кашондани борро тасдиқ менамояд. Ба борнома ҳатман ҳуҷҷати суғуртаи бор ҳамроҳ карда мешавад. Ба он ҳуҷҷатҳои дигари зарурӣ (ҳифзу нигоҳдории бор, қайдҳои гумрук ва ғ.)-ро низ илова кардан мумкин аст. Дар боррнома ворид сохтани тағйирот имкон надорад. Реквизитҳои асосии борнома: номи ҳомили бор (киштӣ, поезд, фура); номи фирмаи боркаш; ҷойи қабули бор; номи борфирист; боргир; номи бор ва тавсифи асосии он; вақт ва ҷойи дода шудани борнома; имзои масъули ҳамл.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Логистика
Гурӯҳ:Қоғазҳои қимматнок
Боробудур

**Боробуду́р** (, ) — ёдгори қадимии меъморӣ дар ҷазираи Яваи Марказии Индонезия.

Дар даврони ҳукмронии Шайландер солҳои 778—850 бо истифода аз панҷоҳу ҳафт ҳазор метри мураббаъ сангҳои хокистарранги вулканӣ бунёд гардидааст. Тарҳи умумиаш ҳирамшакл буда, аз пойдевор ва ду қабат айвон иборат аст. Панҷ қабати поинии маъбад мураббаъшакли зинаосо буда, се қабати болоияшро айвонҳои ниммудаввари доирашакл фаро гирифтааст. Айвонҳои гирдаи васеи болоиро ҳафтод нижвони зангӯлашакл, ки бар он муҷассамаи Буддо ҷой гирифтааст, печонидаанд. Боробудур яке аз бузургтарин ёдгорҳои меъмории замони маҳсуб мебошад ва ҳамчун маъбади муҳташам тимсоли буддоро бо шукӯҳу шаҳомоташ муҷассам сохтааст. Маъбади Боробудур бо тарҳи мутамарказ ва банду басти ягонааш чун дастоварди беназири санъати меъмории аҳди кӯҳани буддоиён эътироф шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Матлуба Ганҷакова

**Матлуба Ганҷакова ** (18.04.1978, д. Зугванд, н. Ишкошим) — муаррих, номзади илмҳои таърих.
## Зиндагинома
Соли 1995 мактаби миёнаи № 5 н. Ишкошимро хатм намудааст. Солҳои 2003-2008 донишҷӯи факултети таърихи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ буд. Солҳои 2009-2012 аспиранти кафедраи таърихи халқи тоҷик буд. Дар мавзуи адабиёти ёддошти чун маъхаз дар таърихи омӯзиши ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-1997 дар Тоҷикистон кори илмӣ-тадқиқотӣ анҷом додааст. Аз соли 2021 мудири кафедраи умумидонишгоҳии таърих ва ҳуқуқи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ аст. Муаллифи якчанд мақолаҳои илмию методӣ мебошад. 
## Осор
* Ваҳдат пояи миллат аст. // Ҳамрози ҷавонон №2 (50). Д., 2010; 
* Бозсозӣ ва шикасти он. // Маърифати омӯзгор. Д., 2010; 
* Инъикоси вазъияти сиёсии аморати Бухоро дар осори Аҳмади Дониш. Маводи конфронси илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ дар мавзуи «Аҳмади Дониш дар саргаҳи гузариш аз донишҳои таърих ба илм». Д.: ДДОТ, 2018. С. 90-95. 
* Заключительний этап мирного урегулирование в мемуарной литературе. Вестник Таджикский государственный педагогический университет. серия общественних и гуманитарних наук. Д., 2018. № 4 (76). - С. 228-231; 
* Саҳми СММ дар муътадилсозии авзои сиёсии солҳои 90-уми асри ХХ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон. Вестник Таджикский государственный педагогический университет. Серия общественних и гуманитарних наук. Д., 2019. № 1 (78). -С. 142-145; 
* Фаъолияти Комиссияи оштии миллӣ дар таҳкими сулҳ ва давлатдории миллӣ. Вестник Таджикский государственный педагогический университет. серия общественних и гуманитарних наук. Д., 2019. № 1 (78). - С. 183-186.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо 
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Боровинкаи тошкандӣ

**Боровинкаи тошкандӣ** — навъе аз себҳои пешпазак.

Ходимони Институти таҳқиқоти илмии боғу токдорӣ ва шаробкашии ба номи Р. Р. Шредер (ш. Самарқанд) рӯёндаанд. Дарахташ сершоху барг; то 7 м қад мекашад. Вобаста ба шароити иқлим аввали апрел гул карда, охири июл мевааш мепазад. Мевааш калон (вазнаш 140—200 г), гирда ё байзашакл; рангаш зард, гулобии баланд, рахҳояш сурх. Пӯсти мевааш нарм, гӯшташ сафеди сабзтоб, сероб, нордон (10-11 % қанд дорад), хушбӯй ва хуштаъм; 9-10 дона тухм дорад. Ниҳолаш дар ҳар гуна хок (мас., дар заминҳои начандон шӯру обҳои зеризаминиашон наздик) сабзида, баъди 4-5 соли шинондан самар меоварад (сол дар миён ҳосил медиҳад). Давраи нашваш 220—230 рӯз. Аз як бех дарахти 6-7-солааш то 400—500 кг ҳосил гирифтан мумкин. Ҳангоми норасоии нам мевааш майда ва пастсифат мешавад. Барои ба ҷойҳои дур кашондан ва нигоҳ доштан (то моҳи август) мувофиқ аст. Дар Тоҷикистон ва дигар ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ парвариш мекунанд. Дарахташ ба сармо, ҳашароти зараррасон ва касалиҳо тобовар аст. Барои пайванди боровинкаи тошкандӣ аз пайвандтакҳои себи ҷангалӣ (М — 9 ва ММ — 106) истифода мекунанд. Гулаш аз гарди гули себи Ренет Симиренко беҳтар гардолуд мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Навъҳои себ
Сергей Бородин

**Сергей Петрович Бороди́н** () — и рус.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти олии адабию бадеии ба номи В. Я. Брюсов (1926). Дар экспедитсияҳои бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ (этно-графӣ) ширкат доштааст (1923 — Бухоро, 1925-26 — Самарқанд). Дар Шарқи Дур (1928), Қазоқистон (1929), Тоҷикистон (1931), Арманистон (1933) зиндагӣ карда, барои эҷоди асарҳо мавод ҷамъ овардааст. Аз соли 1951 сокини Тошканд гардид. Нахустин очеркаш соли 1915 (дар 12-солагиаш) ва шеърҳои нахустинаш соли 1922 ба табъ расидаанд. Ҳикояву очеркҳои Сергей Бородин «Мирзо Файёз» (1929), «Човандозон» (1929), «Бозии шатранҷ» (1929), «Шабе дар Анҷири Боло» (1931), «Баҳори Лақай» (1932), «Хирсе дар Ғарм» (1933) ва ғ. дар асоси маводди ҳан-гоми сафари кӯҳистони Тоҷикистон ҷамъовардааш нигошта шудаанд. Дар романҳои Сергей Бородин — «Бухорои вопасин» ва «Пахтаи мисрӣ» (ҳар ду 1932), маҷм. ҳикояҳои «Мусаввири парандаҳо» (1934) падидаҳои ҳаёти нав, дигар-гуниҳои олами маънавии мардум, сохтмони ҷамъияти сотсиалистӣ дар Осиёи Марказӣ инъикос ёфтаанд. Дар романи таърихии «Димитрий Донской» (1941, Мукофоти давлатии СССР, 1942) аз муборизаи халқи рус ба муқобили муғулони истилогар сухан меравад. Ин роман дар тӯли 50 сол (аз 1941 то 1994) дар муассисаҳои нашаротии ИҶШС ва Русия беш аз 25 бор ба теъдоди беш аз 1 млн нусха чоп гардидааст. Ба қалами Сергей Бородин романи сегонаи «Ситораҳо дар осмони Самарқанд» (1953-74, тарҷ. тоҷикӣ — 1961) тааллуқ дорад. Сергей Бородин дар ҳаёти адабию мадании Тоҷикистон ширкат дошт. Тарҷумаи романҳои С. Айнӣ «Ёддоштҳо» ва «Ғуломон» ба қалами ӯ тааллуқ дорад. Ба нашри русии «Мактаби куҳна»-и устод С. Айнӣ сарсухан навиштааст. Сергей Бородин ҳамчунин бо но-ми «Айнӣ» очерке эҷод карда, ақидаҳои худро оид ба ҳаёт ва фаъолияти эҷодии С. Айнӣ иброз доштааст.

## Ҷоизаҳо
Бо ду орден ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ригор Бородулин

**Риго́р Ива́нович Бороду́лин** (; ) —  ва и белорус. Нависандаи халқии Белорус (1992).

## Зиндагинома
Баъди хатми Донишгоҳи давлатии БелоРусия дар муассисаҳои нашаротии «Белорус» ва «Мастаская литература» («Адабиёти бадеӣ»), газетаи «Советская БелоРусия» («БелоРусияи Советӣ»), маҷалаҳои «Бярозка» («Тӯс»), «Полимя» («Шуъла») кор кардааст. Узви ИН Белорусия, узви ПЕН-маркази БелоРусия (солҳои 1990-99 президенти он). Солҳои 1995-97 дар садорати Бунёди Сороси БелоРусия фаъолият дошт. Шеърҳои нахустинаш дар матбуот соли 1953 ба табъ расидаанд. Маҷмӯаи аввалинаш «Моҳи ҳилол дар саҳро» (1959). Беш аз 20 маҷмӯаи ашъораш, аз он ҷумла «Куллиёт»-аш дар 4 ҷ. ба табъ расидаанд. Мавзӯи аксар шеърҳои Б. васфи дӯстии халқҳо мебошад. Дар мавзӯъ ва инъикоси воқеияти Тоҷикистон шеърҳо дорад: «Бузкашӣ», «Рақси духтари тоҷик», «Ҷавоб ба Файзулло Ансорӣ», «Биё ба диёри Витебск, Қаҳҳорӣ» ва ғ. «Қиссаи полки Игор» (асари адабиёти қадими рус), асарҳои Федерико Гарсиа Лорка, Габриэла Мистрал, рубоиёти Умари Хайём, асарҳои М. Турсунзода, Шекспир, Байрон, Пабло Неруда ва дигаронро ба забони белорусӣ тарҷума кардааст.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти давлатии ба номи Я. Купала. Бо орденҳои «Дӯстии халқҳо», «Нишони Фахрӣ» ва ғайра сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Макс Борн

**Макс Борн** (; ) —  ва и олмонӣ ва инглис, яке аз асосгузорони механикаи квантӣ.

## Зиндагинома
Дар лабораторияи Ҷ. Лармор ва Ҷ. Ҷ. Томсон кор кардааст (1907-08, Кембриҷ). Доираи таҳқиқоти Б. асосан татбиқи назарияи квантии А. Эйнштейн дар ҷисмҳои сахт ва сохти атом, назарияи риёзии механикаи квантӣ ва шарҳи омории он (бо ҳамроҳии В. Ҳайзенберг ва П. Иордан), назарияи нисбият, назарияи динамикаи панҷараи кристаллӣ (1913-15 бо ҳамкории М. Лауэ), назарияи бархӯрди микрозарра ва ғайраро дар бар мегирад. Макс Борн баъди хидмат дар сафи артиши Олмон проф. Донишгоҳи Франкфурти лаби Майн буд ва мафҳуми муҳимми термодинамикии «энергияи панҷара»-ро кор карда, дар асоси он як қатор собитаҳои физикӣ ва кимиёиро муайян намуд (1919). Аз соли 1921 проф. Донишгоҳи Гёттинген. Ӯ тафсири функсияи зичии эҳтимолиятро дар муодилаи квантии механикии Шрёдингер кашф кард, ки минбаъд «тафсири Копенгаген» ном гирифт ва барои ин таҳқиқот (якҷо бо Валтер Боте) сазовори мукофоти Нобел дар соҳаи физика гардид (1954). Макс Борн тарзи ҳисобкунии ҷилди электронии атомро муайян кард ва усули тақрибии назарияи бархӯрди микрозарраро пешниҳод намуд, ки бо номи ӯ машҳур аст (1926). Ба механикаи квантӣ мафҳуми «оператор»-ро дохил кард (1926, бо ҳамкории Н. Винер). Соли 1933 ба Англия кӯч баст ва дар Донишгоҳи Кембриҷ ба ҳайси омӯзгор кор кард. Солҳои 1936-53 проф. фалсафаи Донишгоҳи Эдинбург. Пас аз шаҳрванди Британияи Кабир шудан узви Ҷамъияти илмии шоҳӣ гардид (1939). Макс Борн бештар аз 350 рисолаи илмӣ, аз ҷумла 20 китоби илмию оммавӣ таълиф кардааст. Дар соҳаи фалсафаи илм низ чандин пажӯҳиш дорад.

## Ҷоизаҳо
Бо медали Макс Планк сарфароз гардидааст (1948).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Матлубахон Сатториён

**Матлубахон Сатториён** (*Сатториён Матлубахон Амонзода*, пештар **Сатторова Матлуба Амонҷоновна**; ) — ходими давлатӣ ва сиёсатмадори тоҷик, номзади илмҳои филология (2004). Муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020—2024). Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз январи 2024).

## Зиндагинома
Матлубахон Сатториён 19 сентябри соли 1972 дар ноҳияи Ғафуров таваллуд шудааст. Донишкадаи давлатии омӯзгории ба номи С. М. Кирови Хуҷандро бо ихтисоси муаллими забон ва адабиёти тоҷик дар соли 1994 хатм кардааст.

Соли 2004 дар мавзӯъи «Хусусиятҳои лексикографияи форсӣ-тоҷикии нимаи дуюми асри 19 ва ибтидои садаи 20: (Дар асоси маводи Фарҳанги Низом)» рисолаи номзадиашро дифоъ кардааст.

### Хонавода
Оиладор, соҳиби ду фарзанд.

## Корнома
Матлубахон Сатториён солҳои 1994—2002 танзимгар, муаллима, сармуаллимаи кафедраи забони тоҷикии факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд, солҳои 2002—2003 муовини декан, сармуаллимаи кафедраи забони тоҷикии факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд, солҳои 2003—2008 сармутахассис, муовини мудири шуъбаи илм, сармуаллими кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд кор кардааст.

Солҳои 2008—2011 раиси Кумитаи кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд, аз январ то августи соли 2011 иҷрокунандаи вазифаи раиси шаҳри Табошар, солҳои 2011—2014 раиси шаҳри Истиқлол, солҳои 2014—2018 раиси шаҳри Гулистон ва солҳои 2018—2020 раиси Кумитаи иҷроияи Ҳизби Халқии Демократи Тоҷикистон дар вилояти Суғд буд.

Матлубахон Сатториён аз 3 ноябри соли 2020 то 29 январи соли 2024 муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Аз 29 январи соли 2024 вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст.

thumb|Суханрониии Матлубахон Амонзода, вазири фарҳанги Тоҷикистон дар Намоишгоҳи 12-уми байналмилалии «Китоби Душанбе»

## Ҷоизаҳо
Соли 2011 бо медали ҷашнии «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва соли 2017 бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст
## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Ҷамолиддин Абдуллозода

**Ҷамолиддин Абдуллозода** (Ҷамолиддин Абдуллоевич Абдуллоев, тав. 9 декабри соли 1966, ноҳияи Данғара) — арбоби давлатӣ, сиёсатмадор ва табиби тоҷик. Узви Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон (ҲХДТ). Доктори илмҳои тиб . Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Тоҷикистон аз соли 2020 Бо медали «Шараф» мукофотонида шудааст (, 2009). «Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2008), Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015) .

## Зиндагинома
Ҷамолиддин Абдуллозода 9 декабри соли 1966 дар ноҳияи Данғара, вилояти Хатлон таваллуд шудааст.

Мактаби миёнаро дар зодгоҳаш хатм кардааст. Соли 1989 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро хатм кардааст . Таҷрибаомӯзӣ (интернатура)дар беморхонаи клиникии шаҳрии № 5-и шаҳри Душанбе гузаронидааст.

Солхои 1990—1991. дар беморхонаи шахрии рақами 7-уми маркази тиббии «1-уми Советский» табиби ҷаррох шуда кор мекард. Солҳои 1992—1998 дар шӯъбаи ҷарроҳӣ ба ҳайси табиби ординатор кор кардааст. Солҳои 1998—2008 мудири шӯъбаи ҷарроҳӣ, 2008—2014. — сардухтури беморхонаи клиникии шаҳрии раками 3. шаҳри Душанбе. Моҳи марти соли 2014 сардухтури Беморхонаи шаҳрии клиникии ёрии таъҷилии шаҳри Душанбе таъин гардид. Ӯ 17 марти соли 2017 бо қарори раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ директори Маҷмааи тандурустии “Истиқлол” таъин карда шуд (Маҷмааи тандурусти «Истиқлол») .

Соли 2002 рисолаи номзадиашро дифоъ кардааст. Соли 2011 дар мавзӯи «Комплексная диагностика и хирургическая коррекция рефлюкс-эзофагита и рефлюкс-гастрита при желчнокаменной болезни» рисолаи докторӣ дифоъ кардааст .

Солҳои 2002—2007 ассистент, баъдан дотсенти кафедраи ҷарроҳии умумии No2, 2008—2014. — мудири кафедра, профессор ва омӯзгори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино.

Муаллифи зиёда аз 351 мақолаи илмӣ ва 8 монография . Соли 2017 нашриёти LAP Lambert Academic Publishing китоби «Сӯхтаҳои амиқи узвҳои поён»-ро бо ҳаммуаллифи Ҷамолиддин Абдуллозода нашр кардааст.

Вакили Маҷлиси ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе аст .

5 майи соли 2020 бо фармони Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ таъин гардид. .

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2020 бинобар таъсиси Ҳукумати нав Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

## Нигаред низ
* Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳайати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1966
Гурӯҳ:Зодагони 9 декабр
Гурӯҳ:Докторони улуми тиб
Беҳтарин бошгоҳҳои асри XX аз ҷониби ФИФА

thumb|left|260px|<center>Ҷоизаи беҳтарин бошгоҳи қарни 20-ум, ки ба бошгоҳи «Реал Мадрид» эҳдо шуд</center>

*Бар асоси натоиҷи раъйгирии хонандагони маҷаллаи расмии [[ФИФА]], ки дар моҳи январи соли 2000 баргузор шуд.*

## Эзоҳ
TV5

**TV5 Network, Inc.** (маъмулан **TV5** маълум аст) — як ширкати расонаии Филиппин аст, ки қароргоҳаш дар Мандалуйонг ҷойгир аст. Он соли 1960 аз ҷониби Чино Росес таъсис ёфтааст. Ҳоло он ба MediaQuest Holdings, як фаръии PLDT тааллуқ дорад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
 
Гурӯҳ:TV5
Боронсанҷ

**Боронсанҷ**, **боронсанҷи Третяков** — дастгоҳ барои чен кардани бориши моеъ ва дигар қатраҳои намноки аз фазо фурӯрехта.

Боронсанҷ аз зарфи филиззии устувонашакли баландиаш 40 см, гунҷоишаш 500 см² буда, дар фосилаи 17 см аз таги он ҳоҷиз (диафаграмма)-и қифшакли сӯрохдор барои пешгирии бухоршавии боришот пайваст шудааст. Дар зери ҳоҷиз сӯрохи нӯлборик барои рехтани об ба зарфи махсуси боронсанҷӣ мавҷуд аст. Боронсанҷ дар пойгоҳҳои обуҳавосанҷӣ дар баландии 2 м аз сатҳи замин гузошта мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Абзорҳо
Гурӯҳ:Ҳавошиносӣ
Рейниер Жезус

**Рейниер Жезус Карвалё** (; 19 январи 2002, Бразилиа, Брозил) — футболбози брозилӣ, миёнмайдони ҳуҷумкори бошгоҳи «Реал Мадрид», ки тариқи кироя дар бошгоҳи «Гранада» бозӣ мекунад.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

__FORCETOC__

Гурӯҳ:Зодагони 19 январ
Гурӯҳ:Зодагони соли 2002
Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Васко да Гама»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ботафого»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Флуминенсе»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Фламенго»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид Кастиля»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Боруссия Дортмунд»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Жирона»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Усмонқул Шокиров

**Усмонқул Шокирович Шокиров** (29 октябри 1942, нохияи Айнини вилояти Ленинобод, ҶШС Точикистон - 11 январи 2011   ) - ходими давлатии шӯравӣ ва Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Аз соли 1999 то 2004 Вазири ҳифзи табиати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Соли 1942 дар деҳаи Похутӣ таваллуд ёфтааст. Аъзои КПСС аз соли 1964. Дар колхози «Коммунизм» -и ноҳияи Бохтари ҶШС Тоҷикистон  кор кардааст. Баъдтар дар ҳамин ҷо вазифаи котиби комитети комсомолии колхозро ишғол намуд.

Сардори шуъба дар нгоҳияи Вахши ИКЛҶ Точикистон, котиби якуми комитети ИКЛҶ шаҳри Қурғонтеппа, мудири шуъбаи хоҷагии кишоварзии Кумитаи шаҳрии Қурғонтеппа Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон  шуда кор кардааст. Сардори шуъбаи хоҷагии кишоварзии комичроияи Шӯрои депутатхои халкии ноҳияи Ленинм вилоят, чонишини якуми раиси комичроияи Шӯрои депутатхои халкии вилояти  Қурғонтеппа, директори генералии иттиҳодияи истеҳсолии «Тоҷикабрешим» буд

Шокиров аз соли 1988 то соли 1992 дар вазифаи муовини аввали раиси вилояти Хатлон,ҳамчунин ба яке аз сохторҳои агросаноатии вилоят роҳбарӣ мекард  .

Вакили халқи Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон даъватҳои 11 ва 12  ва вакили Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995) интихоб шудааст.

Моҳи сентябри соли 1999 вазири ҳифзи табиати Тоҷикистон таъин гардид  . Дар ин вазифа ӯ, ташабускори ҳамкории дуҷониба бо Фонди глобалии экологӣ  ва Ҷумҳурии Арманистон  буд. Моҳи январи соли 2004 аз мансаби вазир хориҷ шуда, дар вазифаи мудири шӯъбаи экология ва ҳолатҳои фавқулоддаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кор гузашт. Моҳи январи соли 2006 бо сабаби ба нафақа баромаданаш аз кор озод карда шуд  .

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Бандишоев Т.. В таджикском правительстве – кадровые перестановки // Asia-Plus. — 2006. — 31 января. Архивировано 6 декабря 2022 года.
* В Таджикистане ушел из жизни бывший министр охраны природы // Avesta. — 2011. — 13 января. Архивировано 6 декабря 2022 года.
* Они стояли у истоков независимости… // Народная газета. — 2013. — 5 сентября. Архивировано 26 июля 2018 года.
* 
Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2011
Гурӯҳ:Даргузаштагони 11 январ
Гурӯҳ:Дар ноҳияи Айнӣ таваллудшудагон
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Гурӯҳ:Зодагони 29 октябр
Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон
Донишгоҳи Фулда

**Донишгоҳи Фулда** (кӯтоҳ: *HS Fulda*, олм. *Hochschule Fulda* пештар *Fachochschule Fulda*, Донишгоҳи фаннии Фулда) як Донишгоҳи Улуми Корбурдӣ мебошад, ки соли 1974 ҳамчун панҷумин донишгоҳи давлатии фаннии иёлоти Ҳессен таъсис ёфтааст. Дар он тақрибан 9,300 донишҷӯ таҳсил намуда, айни замон зиёда аз ҳашт факултаро дар бар мегирад. Дар доираи Раванди Болония дар донишгоҳ дараҷаҳои *бакалавр* ва *магистрро* тариқи аккредитатсия соҳиб шудан имкон дорад.

## Таърих
мини| Кампуси донишгоҳ
мини| Яке аз даромадгоҳҳои сершумори кампуси Донишгоҳи Фулда

## Кампус

### Аз казарма ба донишгоҳ
мини| Лавҳаи таърих дар Донишгоҳи Фулда
мини| Собиқ бинои кормандони казарма дар кӯчаи Марквардштрассеи имрӯза
мини| Яке аз биноҳои таъмиршудаи собиқ сарбозони федералии сарҳадӣ
мини| Ошхона нав; китобхонаи нави донишгоҳ ва иёлат

## Китобхонаи донишгоҳ ва иёлат

мини| Бинои нави Китобхонаи донишгоҳ ва иёлат
Фран Гарсия

**Франси́ско Хосе́ Гарси́я То́ррес** (; ; 14 августи 1999, Боланёс-де-Калатрава, Испониё) — футболбози испониёӣ, муҳофизи канори чапи бошгоҳи «Реал Мадрид» ва тими миллии Испониё.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Зодагони 14 август
Гурӯҳ:Зодагони соли 1999
Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Испания
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Боланёс»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид Кастийя»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Раё Вайекано»
Борпӯш

**Борпӯш** — навъе аз ҷиҳози арӯс, намуди санъати ороиши амалӣ.

Борпӯш порчаи калони гулдӯзӣ ё сӯзанӣ аст, ки маъмулан барои рӯпӯшии тахти кӯрпаву болишти навхонадорон таҳия карда мешавад. Пас аз он ки арӯсро ба хонаи домод меоранд, қисме аз бисоти арӯсии ӯ, мисли кӯрпа, кӯрпача, болишт ба болои сандуқи ҷашнӣ (тӯйӣ) ба тартиб тахт зада ва болои ин «тахти бисот» Борпӯш кашида мешавад. Борпӯш бо нақшу нигор ва гулдӯзӣ ба сӯзанӣ монандӣ дорад, вале онро махсус барои пӯшондани сандуқ ва ҷиҳози болои он тахтшуда медӯзанд. Дар баъзе ноҳияҳои Тоҷикистон борпӯшро се рӯз рӯйи болини арӯсу домод густарда, пас аз гузаштани маросими ҷоғундорон бо он болои рахти кӯрпаҳои арӯсро мепӯшонанд. Борпӯш аз чаҳор гӯша гулдӯзӣ мешавад, астари онро маҳину реза бахядӯзӣ мекунанд, ба ҳошияи он давродавр матои сиёҳ медӯзанд. Борпӯшро дар гузашта дастӣ гулдӯзӣ мекарданд, ҳоло он бо мошини дарздӯзӣ низ дӯхта мешавад. Борпӯш аз лиҳози гулкорию нақшу нигор анвои гуногун дорад ва дар радифи чодар, сӯзанӣ, сардеворӣ ва ғ. ҷиҳози ороишии хонаи домоду арӯс ба шумор меравад. Ғолибан навхонадорон навъҳои дилхоҳи худро ба дӯзандаҳо фармоиш медиҳанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Фарҳанги мардуми тоҷик
Франческо Борромини

**Франческо Борромини**, **[[Кастелло, Кастелли|Франческо Кастелли]]** (; ; ) — меъмор, яке аз пешвоёни бароккои итолиёӣ.

## Зиндагинома
Дар Милан касби сангтароширо омӯхт. Тақрибан соли 1620 ба Рум омад ва таҳти роҳбарии К. Мадерни, баъд Ҷ. Л. Бернини кор кард. Франческо Борромини тахайюлоти ғании ороиширо бо ҳисоби дақиқи ҳандасию ҳисобӣ тавъам намуда, тарҳҳои мураккаби нозук офаридааст, ки бо шаклҳои барҷаста ва фурӯхамидаашон касро ба ҳайрат мегузоранд. Асарҳои асосии Франческо Борромини: калисоҳои Сан- Карло алле Куатро Фонтане (1638-41), Сант-Иво алла Сапиенс (1642-60), бозсозии Коллегияи тарғиби имон (1646-67), намои калисои Сан-Анезе ин Агоне (1653-55) — ҳамааш дар Рум. Франческо Борромини ба бемории рӯҳии шадид гирифтор шуда, оқибат худкушӣ намуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Кашвод

**Кашвод** — паҳлавони бузурги эронӣ аз хонадони Гударзиён аз замони шоҳ Манучеҳр то замони шоҳ Нӯзар, падари Гударз. Дар «Шоҳнома» аз ӯ ба унвони Кашводи Заринкулоҳ ёд шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Кадис (бошгоҳи футбол)

**«Ка́дис»** () — бошгоҳи футболи испониёӣ, ки дар шаҳри Кадиси вилояти мухтори Андалусия қарор дорад.

## Таърих

## Варзишгоҳ
***Ном:** Нуэво Мирандийя
***Шаҳр:** Кадис
***Ғунҷоиш:** 25,033
***Ифтитоҳ:** 1955
***Андоза:** 106x68 м

## Ҷоизаҳо

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи Кадис

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё
Олимҷон Борудӣ

**Борудӣ Олимҷон писари Муҳаммадҷон** () — рӯҳонии мусулмон ва маорифпарвари Русия.

## Зиндагинома
Баъди гирифтани таҳсилоти ибтидоӣ дар мадрасаи Гулбуюи Урал барои касби таҳсилоти олии динӣ ба Бухоро рафт ва муддати 7 сол дар он ҷо таҳсил кард. Баъди бозгашт ба ватан ба ҷорӣ кардани усули нави таълим пардохт. Олимҷон Борудӣ соли 1882 дар Қазон мадрасаи «Муҳаммадия»-ро таъсис дод, ки бонуфузтарин таълимгоҳи исломии Русия ба шумор мерафт; он алҳол яке аз се таълимгоҳи олии исломии Тотористон аст ва то 500 нафар толибилм дорад. Дар ин мадраса ба шогирдон (онҳоро «шокирд» меномиданд) забону адабиёти тоторӣ, русӣ, арабӣ, форсӣ, инчунин алгебра, нақшакашӣ, физика, ҷуғрофиё, фалсафа, мантиқ, психология, педагогика, ҳуқуқ ва тиб таълим дода мешуд. Олимҷон Борудӣ ҳамзамон дар ҷунбишҳои сиёсӣ ва иҷтимоии Урал низ фаъолона иштирок мекард. Мақомоти Русия барои ин, инчунин бар асари эътирозҳои тарафдорони усули куҳнаи таълим, Олимҷон Борудӣ-ро ба муддати 2 сол ба Волга-Дони Ғарбӣ бадарға карданд. Дар анҷумани дуюми мусулмонони Русия (соли 1917) сарварии идораи динии марказии мусулмонони Русияи дохилӣ ва Сибир ба зиммаи Олимҷон Борудӣ вогузошта шуд ва ӯ ҳамзамон муфтии мусулмонони Русия интихоб гардид. Олимҷон Борудӣ зимни чандин мулоқот бо сафири Давлати Усмонӣ Камолӣ Суйламаз-уғлӣ, ки то августи 1918 дар Маскав буд, таваҷҷуҳи ӯро ба умури мусулмонони турки Русия ҷалб карда, барои ҳифзи ҳуқуқи онҳо аз ӯ дастгирӣ ва ёрӣ хост. Барои ҳамин кӯшишҳо аз ҷониби мақомоти Русия дастгир ва чанд моҳ зиндонӣ шуд.

Олимҷон Борудӣ барои ҷорӣ кардани усули ҷадид ба ҳавзаи таълим ва тарғибу ташвиқи афкори маорифпарварӣ дар миёни мусулмонон, бедор кардан ва боло бурдани сатҳи фикрӣ ва фарҳангии онҳо саъю талош мекард. Бо ин мақсад ба марказҳои фарҳанги исломии он рӯзгор — Истанбул, Димашқ, Маккаву Мадина ва Қоҳира сафар карда, бо шахсиятҳои маъруфи илмии ин шаҳрҳо дидор ва гуфтушунид намуд. Олимҷон Борудӣ мехост таълим ба забони туркӣ сурат гирад, барои ҳамин ҳам ба забони туркӣ чандин китоби дарсӣ таълиф кард, ки дар мадрасаҳои он замон истифода бурда мешуданд. Муҳимтарин асари Олимҷон Борудӣ китоби «Маорифи исломӣ» аст, ки бори нахуст соли 1891 чоп шуда, минбаъд борҳо ба табъ расид. Китоби мазкур дар ҷунбиши бедории мусулмонони Русия таъсири амиқ гузошт. Маҷаллаи таъсисдодаи Олимҷон Борудӣ «ад-Дину ва-л-адаб», ки солҳои 1906—1917 дар Қазон чоп мешуд ва афкори ҷадидии муътадил дошт, яке аз муҳимтарин васоити иттилоотии мусулмонони Русия дар он замон ба шумор мерафт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Пирмард ва дарё

«**Пирмард ва дарё**» () — номи румони кӯтоҳест аз Эрнест Ҳемингуэй.

Ин румон дар соли 1951 дар Куба навишта шуд ва дар 1952 ба чоп расид. Пирмард ва дарё" вопасин асари муҳимми достонии Ҳемингуэй буд, ки дар давраи зиндагиаш ба чоп расид. Ин достон, ки яке аз машҳуртарин осори ӯст, шарҳи талошҳои як моҳигири пири кӯбоӣ аст, ки дар дили дарёҳои дур барои ба дом андохтани як найзамоҳии бисёр бузург бо он вориди муборизаи маргу зиндагӣ мегардад. Навиштан ин китоб яке аз далоили умда эҳдои ҷоизаи адабии Нобели сол 1954 ба Эрнест Ҳемингуэй будааст.

## Тарҷумаҳо
Тӯли солҳо китоби мазкур ба забонҳои мухталифи ҷаҳон тарҷума шуда, соли 2012 нахустин тарҷумаи расмии китоби мазкур ба забони тоҷикӣ бо тарҷумонии тарҷумон Муҳаммадсалим Азизмуродов ва муҳарририии Қодири Рустам пешкаши хонандагони тоҷикизабон гардид.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Салм ибни Ҳасани Борусӣ

**Салм ибни Ҳасани Борусӣ** () — аз суфиёни асри 9-и Нишопур.

## Зиндагинома
Аз рӯйи маълумоти Самъонӣ дар китоби «ал-Ансоб» нахустин нафаре, ки аз Борусӣ ёдовар шудааст, Сулламӣ мебошад, ки дар «Таъриху-с-сӯфия» ӯро устоди Ҳамдуни Қассор ва фарде мустаҷобуддаъва муаррифӣ кардааст. Китоби мазкури Сулламӣ дар даст нест, вале ӯ дар китоби дигари худ «Табақоту-с-сӯфия» барои Борусӣ унвони алоҳидае ҷудо накарда бошад ҳам, дар зайли унвони Ҳамдуни Қассор ва Маҳфуз ибни Маҳмуд аз ӯ ба ҳайси мусоҳиби он ду ёдовар шудааст. Аз гуфтугӯи Борусӣ бо пешвои мазҳаби карромия Муҳаммад ибни Карром бармеояд, ки ӯ нисбат ба зуҳдгароии ифротии замони худ назари интиқодӣ доштааст. Интиқод аз равиши зоҳидонаи тасаввуф дар он рӯзгор ривоҷ дошта ва Абунасри Сарроҷ ҳам сабаби таълифи китоби «ал-Лумаъ»-и худро баррасӣ ва нақди ҳамин гуна интиқодот арзёбӣ кардааст. Дар қавли ӯ, ки Абдурраҳмони Ҷомӣ дар «Нафаҳоту-л-унс» овардааст, пайравӣ аз суннат ва канорагирӣ аз бидъат сахт таъкид шудааст.

Дар баъзе китобҳо Борусӣ-ро аз бунёдгузорони маломатия гуфтаанд, вале бештари муҳаққиқон ин суханро напазируфтаанд, ба ин далел, ки дар сарчашмаҳои муътабари тасаввуфӣ, чун «ал-Лумаъ»-и Абунасри Сарроҷ, «ат-Таарруф»-и Калобозӣ, «Ҳиляту-л-авлиё»-и Абунуайм зикре аз ӯ нарафтааст. Дар «Рисолату-л-маломатийя»-и Сулламӣ, ки шояд нахустин асар дар бораи маломатия бошад, аз нақш ва ё таъсири Борусӣ дар ташаккули маломатия ёде ҳам нарафтааст, дар ҳоле ки Абуҳафси Ҳаддод, Ҳамдуни Қассор ва Саъид ибни Исмоили Воиз ба ҳайси машоихи маломатӣ ва бунёнгузорони ин тариқа муаррифӣ шудаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Александр Боршаговский

**Боршаговский Александр Михайлович** () — , адабиётшинос ва театршиноси рус.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти театршиносии Киив (1935). Фаъолияти адабиаш аз соли 1933 оғоз ёфтааст. Нахустин асари бадеии мансураш (романи таърихии «Парчами Русия») соли 1953 ба табъ расид. Баъдан роману повестҳо, осори адабиётшиносӣ дар мавзӯъҳои давраи шӯравӣ нигоштааст. Муаллифи пйесаҳо, киносенарияҳо мебошад. Филми «Се сафедор дар Плюшиха» (1967), ки аз рӯйи сенарияи навиштаи ӯ ба навор гирифта шуда буд, шуҳрат дошт. Боршаговский дар тарғиби адабиёти шӯравии тоҷик хидмати арзанда кардаст. Ӯ бо пешгуфторҳо «Дар он дунё»-и Ф. Муҳаммадиев, романи «Восеъ»-и С. Улуғзода ва ғ-ро ба хонандаи рус муаррифӣ кардааст. Повести «Варта» ва якчанд ҳикояи Ф. Муҳаммадиевро ба забони русӣ гардондааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба вазъи адабии солҳои 60-80 асри 20 тоҷик мебошад, ки дар матбуоти марказии шӯравӣ ба табъ расидаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Клиффорд Эдмунд Босворт

**Клиффорд Эдмунд Босворт** (; ) — шарқшиносӣ бритониёӣ, профессор, узви Академияи Британиё. Сардабир ва яке аз нависандагони «Донишномаи ислом», виростор-мушовир ва яке аз нависандагони «Донишномаи Эронико», аз нависандагони донишномаҳои «Бритоннико» ва «Амироконо».

## Зиндагинома
Бахши шарқшиносии Коллеҷи шаҳри Оксфордро хатм карда, забонҳои арабӣ, форсӣ ва туркиро омӯхтааст. Доктори илмҳои таърих (1956). Босворт дар донишгоҳҳои Сент-Эндрюс (Шотландия), Торонто (Канада), Манчестер (Англия), Уэлс, Ҳарвард (ИМА) тадрис намудааст. Самти фаъолияти илмии Босворт асосан таърихи асримиёнагии Эрон ва кишварҳои арабӣ буда, дар ин замина чанд асар ва даҳҳо мақолаву гузориши илмӣ ироа намуд. Дар пажӯҳиш ва муаррифии таърихи сулолаи Ғазнавиён осори Босвортро муҳаққиқон ба унвони таҳқиқоти камназир пазируфтаанд. Донистани се забони пурнуфузи шарқ ба ӯ имкон дод, ки дар заминаҳои таърих, адабиёт ва таърихи адён осори арзишманде биофарад. Китобу мақолаҳои Босворт перомуни авзои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии Хуросону Мовароуннаҳри асрҳои 8-13, ки муҳимтарин марҳалаи таърихи халқи тоҷик ба шумор меравад, маълумоти нодир медиҳанд. Асари Босворт «Силсилаҳои исломӣ» (Эдинбург, 1967) ба даҳҳо забони дунё тарҷума гардидааст. Намунаҳои дигари осори ӯ дар Ҳиндустон, Эрон, Афғонистон, Лубнон, Ироқ, Сурия ва дигар кишварҳои арабӣ борҳо тарҷума ва нашр гардид. Босворт бештар аз панҷоҳ соли умри худро ба тадрис ва пажӯҳиши таъриху фарҳанги Машриқзамин бахшидааст ва номи ӯ дар радифи бузургтарин ховаршиносони дунё сабт гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҷонона Ғаффорзода

**Ҷонона Ғаффорзода ** (тав. 28.12.1988, н. Исмоили Сомонӣ, шаҳри Душанбе) — омўзгори фанни иқтисодиёт, номзадии илмҳои иқтисод (2019). Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2019). Барандаи Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2020).   
## Зиндагинома
Ҷонона Ғаффорзода хатмкардаи факултети иқтисодиёт ва идоракунии маориф ихтисоси менеҷменти Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ (2006-2011) ва факултети таърих ва ҳуқуқи ҳамин донишгоҳ (2013-2017). Лаборанти кафедраи иқтисодиёт ва идоракунии ДДОТ ба номи С. Айнӣ (2009-2010), методисти шуъбаи ғоибонаи факултети иқтисодиёт, (2010- 2014), аспиранти шуъбаи ғоибона (2012-2016), ассисенти кафедраи менеҷменти молиявӣ ва муаллими калон (2012-2016) ва аз соли 2017 ба ҳайси мудири кафедраи менеҷменти молиявии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ. Рисолаи номзадиро дар мавзуи «Асосҳои ташкилию иқтисодии хизматрасонии муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ дар шароити иқтисоди бозорӣ дифоъ намудаст. Бо нишони «Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон қадр шудааст (2019). Барандаи Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2020).

## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Саттор Ғаффоров

**Саттор Ғаффоров** (тав. 10.08.1956, ноҳияи Панҷакент) — математик, номзади илмҳои физика-математика (1992), дотсент (1974). 
## Зиндагинома
Саттор Ғаффоров соли 1974 ба факултети математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ дохил шуда, онро соли 1978 хатм намудааст. Солҳои 1978 - 1984 дар ноҳияи Қумсангир (ҳозира Ҷайҳун) ба ҳайси муаллими математика, ташкилотчӣ ва нозири шуъбаи маориф кору фаъолият кардааст. Соли 1985 коромӯзи кафедраи геометрия буд. Аз соли 1986 то 1989 дар филиали ДДО Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко дар ш. Қурғонтеппа (ҳозира Бохтар) ба ҳайси муаллими калон, ҷонишини декани факултаи математика адои вазифа намудааст. Аз ноябри соли 1989 то ноябри соли 1992 аспиранти рӯзонаи Донишгоҳи давлатии ш. Қазон. Соли 1992 рисолаи номзадиро дар мавзуӣ “Структураҳои нимрасандаи тартиби олӣ» ҳимоя намудааст. Аз соли 1992 то 2003 дар кафедраи геометрияи ДДОТ ба номи С. Айнӣ адои вазифа намудааст. Солҳои 2003-2019 дар факултети математика ва механикаи ДМТ кор карда, аз соли 2020 ба сифати дотсент дар кафедраи геометрия ва математикаи олии ДДОТ ба номи С. Айнӣ фаъолият дорад. Муаллифи 12 дастури методӣ ва 80 мақолаи илмӣ-методӣ аст.
## Осор
* Хатти рост ва ҳамворӣ (ҳаммуаллиф). Д., 1999; 
* Назарияи эҳтимолият (ҳаммуаллиф). Д., 2017; 
* Математикаи дискретӣ ва мантиқ (ҳаммуаллиф). Д. 2015; 
* Математикаи олӣ (ҳаммуаллиф), қисми 1. Д., 2017; 
* Математикаи олӣ (ҳаммуаллиф), қисми 2. Д., 2018.

## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Риёзидонони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми физика ва математика
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Муҳаббат Ғозибекова

**Муҳаббат Ҳайдаровна Ғозибекова ** (тав. 14.05.1955) — иқтисодчӣ, номзади илмҳои иқтисодӣ (2000). 
## Зиндагинома
Муҳаббат Ҳайдаровна Ғозибекова хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1978). Рисолаи номзадиро дар мавзуи «Масоили иҷтимоӣ-иқтисодии саноати Тоҷикистон дар давраи гузариш ба иктисоди бозорӣ» дифоъ намудааст (2000). Фаъолиятро дар комбинати шоҳибофии ш. Хуҷанд аз вазифаи иқтисодчӣ оғоз намуда (1984-1987), солҳои 1984-1987 муаллими илмҳои иқтисодӣ дар техникуми кооперативии Ленинобод, 1988-1994 дар техникуми кооперативии Душанбе дар вазифаи муаллими асосҳои илмҳои ҷамъиятӣ, 1994-2020 муаллими калони кафедраи назарияи иқтисодии 186 ДДТТ ва аз 2020 ҳамчун дотсенти кафедраи умумидонишгоҳии назарияи иқтисодӣ Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият дорад. Номбурда муаллифи беш аз 20 мақолаи илмию методӣ аст

## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон 
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Борут

**Борут** — омехтаи сахти тарканда, ки зуд даргирифта, гармӣ ва маҳсули газшакли зиёд хориҷ мекунад.

Борут қабат ба қабат сӯхта, гармии ҳосилшударо низ аз қабат ба қабат мегузаронад. Суръати аланга ба таркиби борут, ҳарорати аввала ва фишор вобаста аст. Борут ду гуна мешавад: бедуд (борути пироксилинӣ, кордитҳо ва баллиститҳо) ва омехта (аз моддаи сӯзанда ва оксидкунанда, аз ҷумла борути дуднок иборат аст). Борутро дар силоҳҳои оташфишон барои ба снаряд додани суръати зарурӣ истифода мебаранд. Борутҳои омехта тақр. 60-70 % перхлорати аммоний (оксидонанда), 15-20 % моддаи полимерии пайвасткунанда (сӯзишворӣ), 10-20 % хокаи аллюминий ва иловаҳои дигар доранд. Борути дуднок, ки аз омехтаи селитраи калий (оксидонанда), ангишти чӯб (сӯзишворӣ) ва сулфур таркиб ёфтааст, эҳтимол дар Хитой ба вуҷуд омада бошад. Он минбаъд ба арабҳо маълум шуд. Борути дуднок то миёнаҳои асри 19 чун моддаи таркандаи ягона боқӣ монд. Борути пироксилинӣ бори аввал дар Фаронса аз тарафи П. Вел (1884) ва сипас дар Русия аз тарафи ДОКТОРИ ИЛМҲОИ Менделеев (1890) ҳосил карда шудааст. Борути кордитиро охири асри 19 дар Британияи Кабир ба даст оварданд. Борути баллистӣ дар Шветсия (1888) аз тарафи А. Нобел кашф шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 


Гурӯҳ:Сарчашмаҳои оташ
Борсеркунӣ

**Борсеркунӣ** — раванди коркарди кимиёию ҳароратӣ, сер гардондани сатҳи филиззу хӯлаҳо бо унсури бор ва дар вақти гармкунӣ ва дар муҳити фаъоли кимиёӣ нигоҳ доштан.

Борсеркуниро бо мақсади зиёд намудани сахтӣ, гармитобоварӣ ва ба хӯрдашавӣ тобовар шудан мегузаронанд. борсеркунӣ инчунин ба зангзанӣ тобовар шудани хӯлаҳои оҳанӣ дар муҳитҳои гуногуни фаъол ва гармитобовариро дар ҳарорати пасттар аз 850ºС таъмин менамояд. борсеркунӣ бо тарз ва усулҳои гуногун анҷом дода мешавад. Дар саноат борсеркунӣ бо усули маҳлулҳои хока, электролиз, электролизи бемоеъ, ионӣ ва молидани хамираҳо амалӣ мегардад. Лекин аксар вақт борсеркунӣ дар электролизи борати гудохта (N2B4O7, тетраборати натрий) анҷом дода мешавад. Дар ин раванд масолеҳ чун катод ва графит чун анод хидмат мекунад. Дар ҳарорати 930—950°С ва муҳлати 2-6 соат масолеҳ ба қабати аз бор сершудаи 0,15-0,25 мм соҳиб мешавад (қабати беруна аз FeB, дохилӣ аз Fe2B). борсеркуниро дар вақти рехтани масолеҳ низ анҷом додан мумкин аст. Дар ин ҳолат ба сатҳи қолаби рехтагарӣ қабати махсуси хамираи аз бор сершударо мемоланд. Чунин хамираҳо ҳангоми пухтан дар кӯра ба сатҳи масолеҳ молида мешаванд. Ин тарзи борсеркунӣ бо самаранокӣ ва содагиаш фарқ мекунад. Пас аз борсеркунӣ устувории масолеҳ 2-10 бор ва гармитобовариаш то 900—950°С меафзояд. Сахтии қабати бо бор сершуда дар пӯлоди перлитӣ 15000-20000 МПа-ро ташкил медиҳад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Физика
Гурӯҳ:Химия
Босма

**Босма** — навъи нақши чопӣ дар санъати ороишию амалӣ.

Усули босма дар гулпартоии матоъ васеъ истифода мешавад. Мизробӣ, дароз, донача, зирадӯзӣ, даврапоя ва ғайра навъҳои маъмултарини усули босама ҳисоб меёбанд. Босмаро дар кулолӣ низ ба кор мебаранд. Барои ороиш кулол аввал дар чӯбу резина нусхаҳои гулро меканад. Ба воситаи ин муҳраҳо навъҳои гуногуни нақш — доира, ситораҳои бисёргӯша, нуқта ва дигар шаклу нусхаҳои ҳандасӣ сабт мешуданд. Дар замонҳои қадим нақшҳои тарҳи сабзавот: турбу сабзӣ, каду ва ғайра дар кулолӣ вуҷуд дошт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Наққошӣ
Босит

**Босит**, **ал-Босит** ( — густаранда ва паҳнкунанда) — яке аз номҳои Худованд. Дар фарҳанги истилоҳоти шаръӣ Босит ҳамроҳ бо калимаи Қобиз якҷо (القابض الباسط) барои ифодаи қабзу баст, кашишу кушоиш ва бахшишу маҳрумият дар ҳама чизи моддӣ ва маънавӣ ба кор рафтааст.

Корбасти ин маъно аз сӯи Қуръони карим дар сифоти Худованд тамоми паҳнои зиндагонии инсон ва сар то сари офариниш: қабзу басти зиндагӣ, тангию фарохии ризқ, кушодагӣ ва тангии мулк, густардани абр дар осмон, паҳн ва ба ҳам печидани соя ва ғайраро дар бар мегирад. «Ва Худо қабзу баст (тангию кушоиш) мебахшад ва ба сӯи Ӯ баргардонида мешавед» (2:245); «Худо ризқро барои касе бихоҳад, баст медиҳад ва (барои касе бихоҳад) танг месозад» (13:26); «… пас (Худо) абрҳоро чӣ гунае бихоҳад, дар осмон паҳн месозад» (30:48); «Оё надидӣ, ки Парвардгорат чӣ гуна сояро густаронида ва агар мехост, онро сокин мегардонд. Он гоҳ Офтобро далеле бар он гардонидем, сипас онро ба сӯи худ бо нармӣ қабз (ҷамъ) намудем» (25: 45-46).

Вожаи Босит дар Қуръони бо муштаққоти феълӣ зикр шуда ва дар суннати набавӣ дар ҳадиси асмоуллоҳ — «Сунан»-и Тирмизӣ (3507), «Сунан»-и Ибни Моҷа (3861), «Мустадрак»-и Ҳоким ва «Фатҳулборӣ»-и Ибни Ҳаҷари Асқалонӣ (14/468, 469) ба шакли исми фоил омадааст.

Дар фарҳанги номгузории исломӣ вожаи абд — банда (عبد) бо изофа ба яке аз номҳои Худованд аз ибтидои зуҳури дини мубини ислом маъмул гаштааст ва номҳое, ба монанди Абдулбосит, Абдулботин, Абдуссамад, Абдуллоҳ ва ғайра аз номҳои табаррук ва маъруф ба шумор мераванд. Таҷаллии осори номи мураккаби Қобиз ва Босити Худованд дар ҳаёти муъмин дар қолаби сабру бурдборӣ дар баробари сахтиҳо, таваккул ва тафвизи тамоми умур ба сӯи Худо ба намоиш дар меояд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Номҳои некӯи Худованд
Босқунҷоқ

**Босқунҷоқ** () — кӯли шӯр дар вилояти Астрахани Федератсияи Русия, 50 км шарқтар аз рӯди Волга, дар назди кӯли Богдои Калон. Масоҳат 106 км². Босқунҷоқ аз с. б. 19,5 м пасттар буда, дар натиҷаи ҳодисаи тектоникӣ пайдо шудааст. Манбаъи обаш чашмаҳои шӯри соҳил ва бори. Аз Босқунҷоқ ҳар сол бо усули механикӣ 4 млн т намаки ош истеҳсол мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Абдусалом Маҳмадназаров

**Абдусалом Маҳмадназаров** (14 апрели 1948, Хоруғ) — луғатнигор ва и тоҷик, доктори илмҳои филология.

## Зиндагинома
Абдусалом Мамадназаров 14 апрели соли 1948 дар шаҳри Хоруғ дар оилаи деҳқонба дунё омадааст. Соли 1955 ба мактаби ибтидоӣ ба номи Калинин, баъдан дар соли 1958 ба мактаб-интернати шаҳри Хоруғ рафта, онро соли 1966 хатм кардааст. Шуъбаи забони англисии Донишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро соли 1970 бо ихтисоси «Омӯзгори забони англисӣ» хатм кардааст.

## Корнома
Фаъолияти кории худро ба сифати устоди забони англисӣ дар мактаби № 20-и деҳаи Искичи ноҳияи Ҳисор оғоз намудааст. Аз моҳи ноябри соли 1970 то моҳи ноябри соли 1971 дар сафи қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шуравӣ хизмат кардааст. Баъди адои хизмат аз моҳи феврали соли 1972 устоди забони англисӣ дар кафедраи забони англисии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин шудааст.

## Эзоҳ
Бунёд Зиёев

**Бунёд Сайбурҳонҷонович Зиёев ** (01.09.1988, д. Навобод, Ҷамоати деҳоти ба номи А. Рӯдакӣ, н. Восеъ) — омӯзгор, доктори илмҳои иқтисод  (2025). 
## Зиндагинома
Бунёд Сайбурҳонҷонович Зиёев хатмкардаи факултети молия ва қарзи Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон (2010), фаъолиятро аз соли 2010 ба ҳайси ассистенти кафедраи баҳисобгирии бухгалтерӣ, таҳлил ва аудит дар соҳаи маориф дар факултети иқтисодиёт ва идоракунии маорифи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ оѓоз карда, солҳои 2012-2014 ҷонишини декан оид ба корҳои таълимии факултети иқтисодиёт ва идоракунии маориф, 2015- 2019 ҷонишини декан оид ба корҳои илмии факултети мазкур аз соли 2019 то ҳол ба ҳайси декани факултети иқтисодиёт ва идоракунии маорифи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият дорад. Дар мавзуи «Совершенствование механизма регулирования землепользования в условиях аридного региона» (на материалах Хатлонской области Республики Таджикистан) рисолаи номзади дифоъ намудааст. Бо Ифтихорнома и донишгоҳ ва нишони Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020) қадрдонӣ шудааст. 
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
 
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Саида Зиткаева

** Саида Зиткаева ** (тав. 30.07.1982, ш. Душанбе) — омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик, номзади илмҳои филология (2012).  
## Зиндагинома
Саида Зиткаева хатмкардаи факултети филологияи ДДОТ (2004). Мутахассис, мутахассиси пешбар ва сармутахассис дар Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004-2009), сармутахассис ва муовини сардори Раёсат дар Раёсати кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе (2009-2017), солҳои 2017-2019 дар кафедраи умумидонишгоҳии забони тоҷикии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншо Шоҳтемур, 2019-21 дотсенти кафедраи умумидонишгоҳии забони тоҷикииДонишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият ва аз соли 2021 ба ин сӯ ҳамчун дотсенти кафедраи методикаи таълими забон ва адабиёти тоҷик фаъолият дорад. Дар мавзуи “Хусусиятҳои ғоявию бадеии “Хусравнома»-и Шайх Аттори Нишопурӣ» таҳқиқоти илмӣ анҷом додааст (2012). 

## Осор
* Хусусиятҳои ғоявию бадеии “Хусравнома»-и Шайх Аттори Нишопурӣ (монография). Д, 2019., 
* Рисолати нур (маҷмуаи мақолаҳои илмӣ). Д., 2019., 
* Дастури методӣ барои иҷрои КМРУ ва саволномаҳои санҷишӣ (тестӣ) аз фанни забони тоҷикӣ дар низоми кредитии таҳсилот (дастури методӣ). Д., 2019.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забоншиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми филология
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Буснавӣ

**Муҳаммад ибни Мусои Боснавӣ** (мулаққаб ба **Алломак**; 1595, Сараево — 1635 ё 1636, Румайло, Туркия) — муфассир, муҳаддисва фақеҳ ҳанафии бусниёӣ.

## Зиндагинома
Таҳсилоти ибтидоиро дар мадрасаи Қозӣ Хусравбеки Сараево гирифта, сипас барои такмили таҳсилот ба Истанбул рафт. Дар он ҷо ҳамзамон бо таҳсил ба шарҳи осори гузаштагон низ машғул буд, то ин ки қозиюлқузоти Ҳалаб таъйин шуд. Боснавӣ дар Ҳалаб мавриди истиқболи самимии мардум қарор гирифт, вале эҳтимол ба сабаби ихтилофе, ки бо Мустафо-пошо дошт, дар он ҷо муддати зиёд наистода, ба Искодар рафт. Мустафо-пошо аз тарси фош шудани зулму ситами гумоштагонаш ӯро ба иқомати маҷбурӣ дар ҳисори Румайло ва хонанишинӣ водошт. Дар рӯзҳои ахири зиндагии Боснавӣ Мустафо-пошо ӯро қозии Истанбул таъйин кард, вале вай ин таъйинотро напазируфт.

Боснавӣ асосан таълифоти пешиниёнро шарҳу тафсир карда, бар чанде аз онҳо ҳошия навиштааст ва чанде дигарро тарҷума намудааст. Мас., ӯ ба «Аҳодису-л-арбаин» ва «Шамсия»-и Қутбуддини Розӣ дар илми мантиқ шарҳ навиштааст. Тафсире аз сураи «Фатҳ» мансуб ба ӯст. Боснавӣ «Ҳаёту-л-ҳаявон»-и Дамирӣ ва «ал-Ҷавоҳиру-л-музиа фи-л-аҳкоми-с-султония»-и Мановиро ба туркӣ тарҷума кардааст. Аз миёни ҳошияҳои Боснавӣ метавон аз ҳошияҳои ӯ бар «Анвору-т-танзил»-и Байзовӣ, шарҳи Абдурраҳмони Ҷомӣ бар «Кофия»-и Ибни Ҳоҷиб ва шарҳи Шарифи Ҷурҷонӣ бар «Мифтоҳу-л-улум»-и Саккокӣ ёдовар шуд. Нусхаҳои сершуморе аз ҳошияҳои тафсирии Боснавӣ дар китобхонаҳои Туркия ва Миср нигоҳдорӣ мешаванд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Turkiye diyanet vakfi Islam ansiklopedisi, Istanbul, 1992.
Ҷуд Беллингҳем

**Ҷуд Ви́ктор Ви́лям Бе́ллингҳем** (; 29 июни 2003, Стаурбриҷ, Инглистон) — футболбози инглис, миёнмайдони бошгоҳи «Реал Мадрид» ва тими миллии Инглистон.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

__FORCETOC__

Гурӯҳ:Зодагони 29 июн
Гурӯҳ:Зодагони соли 2003
Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Инглистон
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Инглистон
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Бирмингҳем Сити»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Боруссия Дортмунд»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Қаҳрамон Иззатов

**Қаҳрамон Илҳомович Иззатов ** (10.06.1976, шаҳраки Гаровутии н. Колхозобод (Ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ) ) — омўзгори фанни иқтисод, номзадии илмҳои иқтисод (2011). Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2019).      
## Зиндагинома
Қаҳрамон Илҳомович Иззатов хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1998). Фаъолиятро дар Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон соли 2000 ба ҳайси муаллими коромӯзи кафедраи «Менеҷмент ва маркетинг» оғоз намуда, ҳамзамон соли 2000 ба шуъбаи ғоибонаи донишкадаи зикршуда дохил шуда, соли 2004 онро хатм намудааст. Солҳои 2001-2011 дар вазифаҳои ассисент, муаллими калони кафедраи «Менеҷмент ва маркетинг», муовини мудири шуъбаи кор бо ҷавонон, муовини декани факултаи таҳсилоти ғоибона, муовини декани факултаи «Иқтисодиёт ва молия» оид ба таълим ва сифати таҳсилот кор кардааст. Ичунин дар вазифаҳои муаллими калони кафедраи «Идораи давлатӣ ва маҳаллӣ», муаллими калони кафедраи «Менеҷменти иноватсионӣ»-и Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон кор карда, солҳои 2011-2013 дар вазифаи мудири кафедраи «Назарияи иқтисодӣ»-и Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият намудааст. Рисолаи номзадиро дар мавзуи «Мукаммалгардонии системаи дастгирии соҳаи кишоварзӣ дар шароити иқтисоди бозоргонӣ (дар мисоли Ҷумҳурии Тоҷикистон)» ҳимоя намудааст (2011). Аз соли 2013 то ҳоло дар Донишкадаи омӯзгории Тоҷикистон дар ноҳияи Рашт ба ҳайси мудири кафедраи ҷомеашиносӣ фаъолият менамояд.
## Осор
* Проблеми развития сельско хозяйственного бизнеса. Д., 2008;  
* Государственное регулирование аграрного сектора и продавольственной безопасности. Д., 2009;  
* Эффективность государственного регулирования и поддержки сельского хозяйства Таджикистан в риночних условиях. Д., 2010. 
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи омӯзгории Тоҷикистон дар ноҳияи Рашт