open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҳенрик Ибсен

**Ҳенрик Юҳон Ибсен** (; ) — драматург,  ва публитсист; яке аз поягузорони театри миллии Норвегия ва бунёнгузорони драмаи навини Аврупо.

## Зиндагинома
Падари бозаргонаш пас аз он ки варшикаста шуд (1843), Ҳенрик Ибсен тарки хонавода намуд ва дар шаҳри Гримстод дар дорухонае ба шогирдӣ машғул шуд. Пас аз таҳсил (1850) роҳбари бадеии нахустин театри миллии Норвегия дар Берген (1852-57) ва роҳбари Театри Норвегия дар Кристиани (1857-62) буд. Ба адабиёт ҳамчун шоир ворид гардид (1849). Нахустин асари саҳнавии Ҳенрик Ибсен фоҷиаи манзуми «Катилина» (бо илҳом аз осори Ф. Шиллер) соли 1849 мунташир шуд. Шеъру мақолаҳои ӯ дар солҳои 1850 оҳанги сиёсию ватанпарастона доштанд. Дар ҳамин айёми кашмакашҳои сиёсӣ Ҳенрик Ибсен ба сиёсат гароид. Узви иттиҳодияи коргарон шуд ва муддате дар интишори чанд нашрия ширкат намуда, мақолаҳои марбут ба адабиёту сиёсату ҳунар навишт, аммо нашрияҳо мавриди таъқиби пулис қарор гирифтанд. Пас аз ин воқеаҳо Ҳенрик Ибсен аз сиёсат даст кашид. Соли 1952 ба Дания ва Олмон сафар кард. Намоишномаҳои романтикии давраи аввали Ҳенрик Ибсен «Оромгоҳи ҷангҷӯ» (1850), «Зиёфати Сулоҳок» (1955), «Муддаиён» (1963) ва водевили «Мазҳакаи ишқ» (1862) баргирифта аз устураҳо ва афсонаҳои норвегӣ буда, ба забони манзуми шоирона навишта шудаанд ва бештар таҷассумгари ормонҳои муаллифанд. Баъдан намоишномаҳои фалсафию шоиронаи «Бранд» (1865), «Пер Гюнт» (1867), «Қайсар ва Ҷалил» (1871-73) мояи шуҳрати Ҳенрик Ибсен шуданд. Дар песаҳои психологии Ҳенрик Ибсен, ки дар бораи зиндагии муосир (асосан ҳаёти мешанҳои шаҳрӣ) баҳс кардаанд («Хонаи арӯсак», 1879; «Шабаҳҳо», 1881; «Душмани мардум», 1882; «Мурғобии ваҳшӣ», 1885; ва ғ.), агарчи қаҳрамонони онҳо ба дараҷаҳои гуногун ба ормонҳои романтикӣ садоқат доранд, таъсири натурализм ба назар мерасад. Драмаҳои баъдии Ҳенрик Ибсен, — «Ромерҳолм» (1886), «Меъмор Солнес» (1892), «Элофи кӯчак» (1894), «Ҷон Гарбриэл Боркман» (1896), «Вақте мо мурдагон аз хоб бармехезем» (1899) ва ғ. масалгуна ва ба символизм наздик буда, дар онҳо ангезаи шуълавари ормонҳои романтикӣ ҷои марказиро ишғол менамояд.

Драматургияи Ҳенрик Ибсен яке аз қуллаҳои драмаи реалистӣ ва умуман адабиёти реалистии Аврупои Ғарбӣ (бавижа дар солҳои 1870-80) мебошадоктори илмҳои дар рушду такомули баъдии драматургия ва театри пешрафта таъсири бузург расонидааст. Ӯ аз ислоҳталабони театри аврупоиву ҷаҳонӣ ва аз поягузорони намоишномаҳои иҷтимоиву психологӣ аст. Адибон Г. Гауптман, А. Стриндберг, М. Метерлинк, Б. Шоу ва дигарон таҷрибаи эҷодии ӯро ба кор бурдаандоктори илмҳои ба А. Чехов ва намояндагони символизми рус (А. Блок, А. Белий, Д. Мережковский) низ таъсири бузург расондааст. Аз рӯи осори Ҳенрик Ибсен филмҳо таҳия кардаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Зарафо Қиёмзода

**Зарафо Қиёмзода** (*Қиёмзода Зарафо *; тав. 20 феврали соли 1984, ноҳияи Шаҳритус, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик, муҳандис-систематехник, номзади илмҳои иқтисодӣ, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати  VII.. 

## Корнома
Зарафо Қиёмзода 20 феврали соли 1984  дар деҳаи Қизил-Аскари (имрӯза Тусиён)-и ноҳияи Шаҳритуси вилояти Хатлон дар оилаи омӯзгор таваллуд шудааст. Соли 2003 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 46 ба номи Набиев Мустафоқулро хатм намудааст.

Соли 2003 ба факултаи биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил гардида соли 2008 донишгоҳи номбурдаро бомуваффаққият хатм намудаст, худи ҳамин сол ба аспирантураи Академияи илмҳои ҶТ дохил шуд. Соли 2011 аспирантураро хатм намуда, дар лабораторияи биологияи молекулавӣ ва биотехнологияи растаниҳои Институти физиология ва генетикаи растаниҳо ба ҳайси лаборанти калон ба кор оғоз намудааст. Соли 2012 ба вазифаи ходими илмии озмоишгоҳи биологияи молекулавӣ ва биотехнология гузаронида шудааст. Сентябри соли 2012 ба ҳайси ассистенти кафедраи физиологияи растаниҳои факултети биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолияти кориро оғоз намуд. 

Соли 2016 дар факултети биология ба вазифаи муовини декан оид ба илм ва робитаҳои байналмилалӣ таъин гардида, ҳамзамон иҷрокунандаи вазифаи дотсентии кафедраи физиологияи растаниҳо ва биотехнологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон-ро ба уҳда дошт.

Соли 2017 котиби илмии Шӯрои диссертатсионии биология барои дарёфти унвони доктор PhD таъин гардид. Соли 2019 ба вазифаи мудири кафедраи физиологияи растаниҳо ва биотехнологияи ДМТ гузаронида шуд. Соли 2020 бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардида, соли 2021 бо Қарори ҲҶТ ба вазифаи муовини якуми раиси Кумитаи ҳифзи муҳит зист гузаронида шуд ва то январи соли 2025 дар ҳамин вазифа фаъолият кардааст.

Аз соли 2013 узви Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон мебошад.
2 марти соли 2025 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардидааст. . 
## Фаъолияти илмӣ
Соли 2013 рисолаи номзадиашро дар мавзӯи «Хосиятҳои биохимиявии махсуси антикосидантии генотипҳои in vitro картошкаи ба намак устувор» ҳимоя намуда, ба унвони номзади илмҳои биологӣ мушарраф гардидааст.
муаллифи зиёда 60 маводҳои илмии нашршуда ва 2 –монография, 1- дастури таълимӣ ва 1 ихтироот (патенти илмӣ).
## Мукофот
* медали «Хидмати шоиста».
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 
* медали соҳавии Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба 30-солагии Истиқлолият.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»
Қонуни дувуми термодинамика

**Ибтидои дуввуми термодинамика** — яке аз қонунҳои асосии термодинамика, ки барнагарданда будани равандҳои термодинамикии воқеиро муқаррар мекунад.

Ибтидои дувуми термодинамикаро ҳамчун қонуни табиат H. Л. С. Карно (1824), P. Клаузиус (1850) ва У. Томсон (Кельвин, 1851) бо тарзҳои гуногун, вале маънои ягона таъриф кардаанд. Дар таърифи Клаузиус ибтидои дувуми термодинамика равандест, ки дар давоми он ба ғайр аз интиқоли гармо аз ҷисми гарм ба ҷисми сард тағйироти дигаре ба амал намеояд, барнагарданда мебошад, яъне гармо худ аз худ аз ҷисми нисбатан сард ба ҷисми нисбатан гарм гузашта наметавонад (принсипи Клаузиус). Мувофиқи таърифи Томсон, раванде, ки дар давоми он кор бе ягон тағйироти ҳолати система ба гармӣ табдил меёбад, барнагарданда аст, яъне ҳамаи гармии аз ҷисм гирифташударо бе ворид кардани тағйирот ба ҳолати система пурра ба кор табдил додан мумкин нест (принсипи Tомсон). Принсипи Томсон ақидаи мавҷуд набудани муҳаррики абадии ҷинси 2-ро собит мекунад.

Ибтидои дувуми термодинамика ба таври математикӣ бо функсияи махсус — энтропия (бо S ишорат мекунанд) ифода карда мешавад. Энтропия ҳолати ҳар як системаро муайян мекунад. Мас., энтропия барои системаи якҷинса функсияи ду мушаххаса (параметр)-и мустақилест (фишор р ва ҳарорат Т ё ҳарорат Т ва ҳаҷм V), ки ҳолати системаро муайян мекунанд. Энтропия ҳам монанди энергияи дохилӣ ба ҳолати система вобаста буда, пайваста ба ҳар як ҳолати система тағйир меёбад. Дар системаи изолятсияшуда энтропия ё бетағйир мемонад, ё (дар равандҳои бемувозинат) афзоиш меёбад. Ҳангоми муқаррар шудани мувозинати термодинамикӣ ба қимати бузургтарини худ мерасад (қонуни афзоиши энтропия).
 
Мувофиқи ибтидои дувуми термодинамика ягон мошин гармии қабулкардаашро пурра ба кор табдил дода наметавонад. Қисми муайяни гармо дар сардкунак боқӣ мемонад. Ин раванд бо теоремаи Карно саҳеҳтар шарҳ дода шудааст. Мувофиқи теоремаи Карно з. а. м.-и ҳар як мошини ҳароратӣ аз з. а. м.-и даварон (сикл)-и баргардандаи Карно зиёд буда наметавонад. Дар асоси теоремаи Карно ҷадвали ҳарорати мутлақро таҳия кардан мумкин аст. Дар раванди даваронӣ, ки ҳангоми он система қисми хурди гармо (δQ)-ро дар ҳарорати мутлақ Т мегирад (δQ>0) ё медиҳад (δQ0), дар равандҳои баргарданда бошад, бетағйир мемонад (dS=0). Агар ибтидои якуми термодинамикаро ба назар гирем, ки тибқи он δQ=dU+pdV аст (U — энергияи дохилӣ, p — фишор, V — ҳаҷм), пас ибтидои дувуми термодинамика-ро дар шакли нобаробарии TdS−dU−pdV ≥ 0 ифода кардан мумкин аст.

Дар физикаи оморӣ маънои физикии энтропия, ки бо логарифми эҳтимоли термодинамикии таносуби Болтсман S=klnW вобаста аст, шарҳ дода мешавад (дар ин ҷо k — собитаи Болтсман). Афзоиши энтропия гузариши системаро аз як ҳолати термодинамикии камэҳтимол ба ҳолати эҳтимолӣ ифода мекунад.

Ибтидои дувуми термодинамика тақрибан дар тамоми соҳаҳои табиатшиносӣ истифода мешавад. Кимиёи физикӣ ва назарӣ, таҳлили тайфӣ (спектрӣ), астрофизика ва ғ. ба ҳамин қонун асос ёфтаанд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Зайнаб бинти Ҷаҳш

**Зайнаб бинти Ҷаҳш ал-Қурайшӣ** (; ) — яке аз ҳамсарони паёмбар Муҳаммад, модари мӯъминон.​

## Зиндагинома
Зайнаб бинти Ҷаҳш аз қабилаи Асад, яке аз шохаҳои қабилаи Қурайш буд. Падараш Ҷаҳш ибни Риёб ва модараш Умайма бинти Абдулмутталиб, духтари аммаи Муҳаммад буданд. Номи аслии ӯ Барра буд, аммо паёмбар Муҳаммад номи ӯро ба Зайнаб иваз кард. Ӯ яке аз аввалин мусалмонҳо ва аз муҳоҷирон ба Мадина буд.​

## Издивоҷ бо Зайд ибни Ҳориса
Муҳаммад ӯро ба издивоҷи писархондааш Зайд ибни Ҳориса даровард.  Зайд ибни Ҳориса қаблан бардаи Муҳаммад буд, сипас Муҳаммад озодаш кард ва ӯро ба фарзандхондагии худ пазируфт. Пас аз он Зайнаб аз Зайд талоқ гирифт ва Муҳаммад бо ӯ издивоҷ кард.

## Издивоҷ бо паёмбар Муҳаммад
Пас аз талоқ, паёмбар Муҳаммад мехост бо Зайнаб издивоҷ кунад, аммо анъанаҳои арабӣ издивоҷ бо собиқ ҳамсари фарзандхондаро манъ мекарданд. Сипас, оятҳои 37–40 аз сураи Аҳзоб нозил шуданд, ки ин анъанаро бекор карданд ва фарзандхондагиро ба фарзандони ҳақиқӣ баргардонданд. Пас аз ин, дар соли 5 ҳиҷрӣ, паёмбар Муҳаммад бо Зайнаб издивоҷ кард. Ӯ фахр мекард, ки издивоҷаш дар Қуръон зикр шудааст.

## Сифот ва вафот
Зайнаб зане меҳнатдӯст, парҳезгор ва ибодатпеша буд. Ӯ вақти зиёдашро ба намоз ва рӯза мегузаронд. Зайнаб дар синни 53-солагӣ дар Мадина вафот кард ва аввалин ҳамсари паёмбар буд, ки пас аз ӯ вафот кард.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳамсарони Муҳаммад
Сарвиноз Маҷидзода

**Сарвиноз Маҷидзода** (*Маҷидзода Сарвиноз Комил*; тав. 18 сентябри соли 1986, шаҳри Бохтар, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик, иқтисодчӣ, номзади илмҳои иқтисодӣ, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI ва даъвати  VII.. 

## Корнома
* Солҳои 2009-2011- Ходими хурди илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Солҳои 2011-2015 - Ходими илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аз январи соли 2015 то с 2020 - Ходими калони илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аз 2 марти соли 2020 то 1 марти соли2925 - Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI;
* Аз 2 марти соли 2020 то инҷониб - Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII. 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Қонуни севуми термодинамика

**Ибтидои севвуми термодинамика** (**қонуни ҳароратии Нернст**, **теоремаи Нернст**) — яке аз қонунҳои термодинамика, ки тибқи он энтропия (S)-и системаи дилхоҳи физикӣ ҳангоми майли ҳарорат (Т) ба сифри мутлақ ба мушаххасоти система (фишор, зичӣ, фаза) вобаста набуда, бетағйир боқӣ мемонад:

ΔST=0 = 0, яъне ST=0 = const ё ST=0 = 0

Қонуни мазкурро Нернст муқаррар карда буд (1906). Тавассути ибтидои севуми термодинамика қимати мутлақи энтропия ёфта мешавад, ки онро дар доираи термодинамикаи классикӣ дар асоси ибтидои якуми термодинамика ва ибтидои дуввуми термодинамика муайян кардан мумкин нест. Дар термодинамикаи классикӣ энтропияро танҳо бо саҳеҳии то адади доимии ихтиёрию аддитивии S0 муайян кардан мумкин аст. Тибқи ибтидои севуми термодинамика дар ҳарорати ба сифр майлкунанда фарқи энтропияҳо ба сифр майл мекунад. Соли 1911 М. Планк ибтидои севуми термодинамикаро чун шарти ба сифр майл кардани энтропияи ҳамаи ҷисмҳо ҳангоми майл кардани ҳарорат ба сифри мутлақ маънидод намуд. Аз ин ҷо S0 = 0 мебошад, ки он ба муайян кардани қимати мутлақи энтропия ва потенсиалҳои термодинамикӣ имкон медиҳад. Маънидоди Планк ба таърифи энтропия дар физикаи статистикӣ (оморӣ) тавассути эҳтимолияти термодинамики (W)-и ҳолати система (принсипи Болсман) мувофиқ меояд. Дар сифри мутлақи ҳарорат система дар ҳолати асосии квантию механикӣ қарор дорад, агар он масх («хароб») нашуда бошад (барои он W = 1 аст). Аз ин рӯ, энтропия S ҳангоми Т = 0 будан ба сифр баробар мебошад. Дар асл дар ҳама андозагириҳо майли энтропия ба сифр назар ба он, ки дар ҳарорати ба сифр майлкунанда афзоиши дискретияти сатҳҳои квантии системаи макроскопии боиси пайдоиши ҳодисаи масхи квантигарданда ба вуҷуд меояд, хеле пештар зоҳир мешавад.

Аз ибтидои севуми термодинамика бармеояд, ки сифри мутлақи ҳароратро дар ягон раванди ниҳоии ба тағйирёбии энтропия алоқаманд ба даст овардан мумкин нест, ба он танҳо ба таври асимптотикӣ наздик шудан мумкин аст. Бинобар ин, ибтидои севуми термодинамика-ро баъзан чун принсипи дастнорасии сифри мутлақ маънидод мекунанд. Аз ибтидои севуми термодинамика чандин натиҷаҳои термодинамикӣ оид ба хосиятҳои моддаҳо дар наздикии сифри мутлақ бармеоянд. Мас., гармиғунҷоишҳои хос дар ҳаҷми доимӣ (Сv) ва дар фишори доимӣ (Сp), зариб (коэффитсиент)-и ҳароратии васеъшавӣ ва фишор ба сифр майл мекунанд. Мухолифати зоҳиршуда дар ибтидои севуми термодинамика (қимати ғайрисифрии энтропия дар як қатор моддаҳо дар сифри мутлақ) ба ҳолатҳои метаустувори моддаҳо алоқаманд аст, ки ин ҳолатҳоро аз нуқтаи назари термодинамикӣ ҳолатҳои мувозинатӣ ҳисоб кардан мумкин нест.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Термодинамика
Мадина Бобоиён

**Мадина Бобоиён** (*Бобоиён Мадина Абдуяқинзода*; тав. 8 январи соли 1982, шаҳри Исфара, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик,  вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати  VII.. 

## Корнома
* Солҳои 2004 (01-08) — Муҳаррири барномаҳои  «ТВ Сафина»
* Солҳои 2004-2011 — Муҳаррири идораи фарҳангӣ ва фароғатии муассисаи давлатии «ТВ Сафина»;
* Солҳои 2011-2014 — Муовини сармуҳаррири идораи фарҳангӣ ва фароғатии муассисаи давлатии «ТВ Сафина»;
* Солҳои 2014-2015 — Мутахассиси пешбари бахши молия ва муҳосиботи Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Солҳои 2015 -2016 — Мутахассиси пешбари бахши иттилоотии Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Солҳои 2016-2018 — Сармутахассиси шуъбаи ташкилии Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аз моҳи апрели соли 2018 (03 – 18) — Сармутахассиси Раёсати таҳсилоти томактабӣ ва умумии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аз моҳи апрели соли 2018 то 2025 — Муовини раиси шаҳри Исфара;
* Аз 2 марти соли 2025 то инҷониб — вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати  VII.
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Ҷамила Мусоҷонзода

**Ҷамила Мусоҷонзода** (*Мусоҷонзода Ҷамила Мансур *; тав. 11 апрели соли 1984, шаҳри Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик,  вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII.. 

## Корнома
11 апрели соли 1984 дар шаҳри Кулоби вилояти Хатлон дар оилаи зиёӣ таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик.
Соли 2005 Донишгоҳи давлатии омузгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айниро бо ихтисоси “Химия” ва соли 2023 Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси идораи давлатӣ бо муваффақият хатм намудааст. Фаъолияти меҳнатиашро соли 2007 ба ҳайси ассистенти кафедраи “Химияи умумӣ ва ғайриорганикӣ”-и ДДОТ ба номи С. Айнӣ оғоз намудааст. Солҳои 2011-2022 дар вазифаҳои муаллими калон, дотсент, ҷонишини декан оид ба илм, декани факултети химия ва муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишгоҳи давлатии омузгории Тоҷикистонро ба номи С.Айнӣ фаъолият намудааст. 
Солҳои 2022-2025 мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе кору фаъолият кардааст. Солҳои 2020-2025 вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе, даъвати шашум. Аз 2 марти соли 2025 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII аз руйхати ягонаи умумиҷумҳуриявии Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон, интихоб гардидааст.
## Фаъолияти илмӣ
Рисолаи номзадиро соли 2011 дар мавзуи “Ҳалшавандагӣ ва мувозинатҳои фазагии системаи Na,K//SO4,HCO3,F-H2O дар ҳарорати 0 ва 250С” бо муваффақият дифоъ намудааст. Рисолаи доктори мавриди корбарӣ қарор дошта, унвонҷӯи Пажӯҳишгоҳи рушди маориф ба номи Абдураҳмони Ҷомии Академияи таҳсилоти Тоҷикистон мебошад.
## Мукофот
* Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон (2019)
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат
Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон
Миршакар Ҷалолзода

**Миршакар Ҷалолзода** (*Ҷалолзода Миршакар Саид*; тав. 12 ноябри соли 1987, шаҳри Панҷакент, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик,  вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII..
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII
Филл Люис

**Филл Люис** (; тав. 4 сентябри 1968) — ҳунарпеша  ва коргардони амрикоӣ, ки бо нақши ҷаноби Мосбӣ дар силсилафилми телевизионии "The Suite Life of Zack & Cody" ва "The Suite Life on Deck" ва инчунин бо нақши ҷарроҳ Ҳук дар силсилафилми телевизионии "Scrubs" маъруф аст.

## Зиндагинома
Люис 4 сентябри соли 1968 дар Уганда дар оилаи волидайни амрикоӣ таваллуд шудааст. Ӯ писари намояндаи ҳамонвақтаи Амрико дар Уганда ва Нигерия Делано Люис мебошад. Люис се бародар дорад.

## Фаъолият
Аз синни 18-солагӣ ӯ дар силсилафилмҳои сершумор ва чанд филм нақш бозидааст, ки аксаран нақшҳои хурдро бозӣ кардааст. Дар соли 2005, Люис дар силсилафилми машҳури "The Suite Life of Zack &amp;amp; Cody" ва сипас дар силсилафилми "The Suite Life on Deck" нақши мудири меҳмонхонаро бозид.

Ҳамчун коргардони телевизион, ӯ ҳашт эпизоди "The Suite Life on Deck"-ро коргардонӣ карда, бори аввал аввалин коргардонии худро бо эпизоди "The Suite Life of Zack & Cody" "I Want My Mummy" (2007) анҷом дод. Вай аз он вақт инҷониб ба эпизодҳои ситкомҳои Disney Channel A.N.T. Farm, Austin & Ally, Good Luck Charlie, Kickin' It ва Jessie коргардонӣ кардааст. Корҳои дигари коргардонии телевизионии ӯ иборатанд аз Malibu Country, Mike & Molly, 2 Broke Girls, The Soul Man, Sullivan & Son, Melissa & Joey, Young & Hungry, The Odd Couple, One Day at a Time, ва Indebted мебошанд. Вай инчунин эпизоди мустақими "Undateable"-ро дар соли 2015 коргардонӣ кард, ки мавсими сеюми ин силсилафилмро таъмин кардааст.

Аз соли 2017 то 2019, Люис понздаҳ эпизоди ситкоми Netflix "One Day at a Time"-ро коргардонӣ кард.

## Ҳаёти шахсӣ
### Масъалаҳои ҳуқуқӣ
Дар охири моҳи декабри соли 1991, Люис пас аз он боздошт шуд, ки ӯ дар як садамаи автомобилӣ сокини Бетесда, Мэриленд Изабел Дуартеро зад. Ӯро ба одамкушӣ ва дар ҳолати мастӣ рондани мошин айбдор карданд. Миқдори алкоголи дар хуни ӯ пайдошуда он вақт се маротиба аз меъёри мастии қонунӣ чен карда шудааст. Додгоҳ Люисро ба панҷ соли зиндон маҳкум кард, аммо чаҳор солро боздошт, бо ишора ба кори Люис пас аз боздошташ бо як гурӯҳи театрии маҳбас, ки дар зиндонҳо, мактабҳо ва калисоҳо ҳунарнамоӣ мекард, то паёмадҳои истеъмоли маводи мухаддирро таъкид кунад.  Ба Люис низ фармон дода шуд, ки пас аз озод шуданаш ду соли озмоиширо адо кунад ва 350 соат хидмати ҷамъиятиро иҷро кунад.

## Издивоҷ ва оила
Филл Люис бо Меган Бентон Люис издивоҷ кардааст ва онҳо ду духтар доранд. Ӯ католик мебошад.

## Филмнома
### Синамо

### Телевизион

### Коргардон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 
*
* 
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Коргардонҳои ИМА
Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА
Гурӯҳ:Ҳаҷвнигорони ИМА
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XX
Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XXI
Ибҳом

**Ибҳом** ( — пӯшида гуфтан) — яке аз санъатҳои маънавӣ дар илми бадеъ, ки сухани баёнкардаи шоир ё адиб ду маънои ба ҳам зидро ифода мекунад. Масалан, як калимаи овардаи шоир ҳам маънои мусбат (мадҳу ситоиш) ва ҳам маънои манфӣ (танқиду мазаммат) дошта, кадом маъноро дар назар доштани гӯянда маълум нест:

Адиб бо истифода аз ибҳом метавонад дар як байт нафареро ҳам мадҳ кунад ва ҳам ҳаҷв:

Дар мисраи аввал шоир гӯё мухотаби худро мадҳ карда гуфтааст, ки бо намоён шудани чеҳраи ту торикӣ ба рӯшноӣ табдил меёбад, аммо ҳамин мисраъ маънии акс низ дорад, яъне шоир мегӯяд, ки бо намоён шудани чеҳраи хоҷа ҳама ҷо торик мешавад. Дар мисраи дигар шоир чеҳраи зебои мамдуҳро табдилдиҳандаи мотам ба суруру шодмонӣ медонад, аммо агар ин мисраъ бо мақсади ҳаҷв истифода шавад, пас чеҳраи мухотаб баръакс бадалкунандаи суруру шодмонӣ ба мотам мешавад.

Ҳангоми истифодаи ибҳом сухани гӯянда ба ду маъно тафсир шуда, ҳар ду аҳаммияти баробар доранд. Дар ин ҳолат ба яке аз маъниҳо бартарият додан ва маънии дигарро дуюмдараҷа шуморидан ё ҳазф кардан мумкин нест. Ҳар ду маънӣ вобаста ба мавқеъгирии суханвар ё таҳлилгар метавонанд дуруст бошанд.

Рашидуддини Ватвот ин санъатро бо номи «муҳтамилу-з-зиддайн» (эҳтимоли зиддияти ду маъно) меорад ва бо истилоҳи «зу-л-ваҷҳайн» ифода шудани онро қайд карда, вобаста ба ин мавзӯъ мисоли ҷолибе ёд овардааст: Дарзие буд бо номи Амр, ки як чашми бино дошт. Адиби шӯхтабъе ба ӯ гуфт: — Агар барои ман қабо (ҷомаи нарм)-е омода созӣ, ки кас онро аз ҷубба (ҷомаи дурушт) фарқ карда натавонад, ман барои ту байте гӯям, ки кас мадҳ ё ҳаҷв будани онро муқаррар карда натавонад. Амр ҷома омода кард ва шоир ин байтро гуфт:

Яъне: *Амр барои мо ҷома дӯхт, кош ҳар ду чашми ӯ яксон (монанд) шавад*. Ин ҷо касе исбот карда наметавонад, ки шоир чашми нобинои ӯро бино дидан мехост ё баръакс.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

Гурӯҳ:Илми бадеъ
Хавиер Гутиеррес

**Хавиер Гутиеррес Алварес** (; ) — ҳунарпешаи испанӣ.

## Зиндагинома
Хавиер Гутиеррес Алварес 17 январи соли 1971 дар маҳаллаи Астурии Луанко таваллуд шудааст. Модараш аз Астурии Белмонте де Миранда буд. Вақте ки ӯ қариб яксола буд, бо волидонаш ба Феррол, Галисия кӯчид ва дар он ҷо ба воя расид.

## Фаъолият
Гутиеррес бо мақсади рушди касб ҳамчун ҳунарпешаи саҳнавӣ дар синни 19-солагӣ аз Галисия ба Мадрид кӯчид. Вай дар намоишномаҳои саҳнавӣ, аз қабили "La tinaja" (1993) ва "La cabeza del Dragón" (1994) бо Хесус Салгадо ҳамчун директори театр баромад кард. Вай ба гурӯҳи театрии "Animalario" ҳамроҳ шуд. Вай аввалин маротиба дар телевизион соли 2000 баромад кард, дар ҳоле ки дебюти ӯ дар як филми бадеӣ бо иҷрои ӯ дар комедияи мусиқии "El otro lado de la cama", ки коргардон Эмилио Мартинес -Лазаро соли 2002 буд, сурат гирифт.

Гутиеррес барои кораш дар силсилафилми саргузаштии "Águila Roja" (2009–2016), ки Сатурро (қаҳрамон) тасвир кардааст, дар байни тамошобинони телевизионии Испания маъруфияти зиёд пайдо кард.

Вай Фалконеттиро дар "Zipi y Zape y el club de la canica" (2013) тасвир кардааст. Вай дар филми "Assassin's Creed" (2016) Томас де Торкемадаро тасвир кардааст. Вай аввал аз ин даст кашид, зеро ӯ дар "El olivo"-и Исиар Болйяинро наворбардорӣ мекард, аммо баъдан аз ҷониби коргардон Ҷастин Курзел бо занги Skype ӯро розӣ кунонд. Вай дар "1898: Los últimos de Filipinas" Сержант Химено Костаро тасвир кардааст. Вай Алвароро дар "El autor" (2017) тасвир кардааст, ки барои он ҷоизаи Гойя барои беҳтарин бозигари мардро гирифтааст.
## Филмнома
### Синамо

### Телевизион

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
#равона Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Испониё
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX
Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI
Алиев Далер

**Далер Алиев** (Алиев Далер Ҳоҷибекович; 18 сентябри соли 1988, ноҳияи Сино, шаҳри Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) – омӯзгор, ҳуқуқшинос ва давлатмарди тоҷик

## Зиндагинома
Алиев Далер Ҳоҷибекович 18 сентябри соли 1988 дар шаҳри Душанбе дар оилаи омӯзгор ба дунё омадааст. Миллаташ тоҷик, маълумоташ олӣ. Соли 2006 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №50-и ноҳияи Синои шаҳри Душанберо хатм намудааст, соли 2011 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси ҳуқуқшинос – омӯзгор хатм кардааст.

## Хонавода
Оиладор, соҳиби 4 фарзанд.

## Корнома
Фаъолияти кориашро соли 2006 ҳамчун омӯзгори фанни таърихи муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №91-и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе оғоз карда, то соли 2024 дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии №76, 49 ва 90-и шаҳри Душанбе, мутахассиси пешбар ва сармутахассис –  котиби Комиссия оид ба ҳуқуқи кӯдаки назди мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе, ҳуқуқшиноси Муассисаи давлатии рӯзномаи “Ҷавонони Тоҷикистон”-и Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, сармутахассиси Раёсати кор бо ҷавонони Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва сардори Шуъбаи таҳлил, иттилоот ва таблиғоти дастгоҳи марказии Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон кору фаъолият намудааст.

## Ҷоизаҳо

* Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Медали ҷашнии «30-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон».

## Осор

* Маҷмуаи шеърии кӯдакона Дуои роҳ. Душанбе – 2020;
* Маҷмуаи шеърии кӯдакона Ифтихор. Душанбе – 2021;
* Кӯдакон гулҳои дунёи моянд. Душанбе – 2021;
* Маҷмуаи шеърии кӯдакона Садоқат. Душанбе – 2023;

## Эзоҳ
Ксерофитҳо

**Ксерофитҳо (аз юнони: ξερός — хушк ва φυτόν — растанӣ)** — ин гурӯҳи растаниҳо мебошанд, ки дар ҷойҳои хушк, биёбонҳо ва нимбиёбонҳо мерӯянд ва ба набудани намӣ ва ҳарорати баланд мутобиқ шудаанд.

Хусусиятҳои асосии ксерофитҳо:

Сохти махсуси барг ва поя:

Баргҳо метавонанд хурд, сахт, ғафс ё ба шакли мурурда (иголка) бошанд.

пӯсти ғафс ва мустаҳкам доранд, ки бухоршавии обро кам мекунад.

Решаи амиқ ва паҳншуда:

Барои гирифтани об аз қабатҳои чуқури хок.

Захираи об:

Баъзе ксерофитҳо (масалан, кактусҳо) дар поя ё баргашон об захира мекунанд.

Фаъолият дар шаб:

Баъзе растаниҳо шабона газҳои карбонро мегиранд (фотосинтези шабона), то бухоршавии обро камтар кунанд.

Намунаҳои ксерофитҳо:

Кактусҳо, алоэ, агава, тамариск, эшшолсияи Калифорниягӣ.

Макони зист:

Биёбонҳо, нимбиёбонҳо, соҳилҳои хушк, регзорҳо ва минтақаҳои кӯҳӣ бо бориши кам.

Ксерофитҳо дар шароити душвори табиат намунаи равшани мутобиқшавӣ ва зинда мондан мебошанд.
## Эзоҳ
Онтогенез

**Онтогенез (аз юн. ontos — мавҷудот, ҳастӣ ва genesis — пайдоиш, рушд)** — ин равандест, ки ташаккул, афзоиш ва инкишофи фардии организмро аз лаҳзаи пайдоиши ҳуҷайраи бордор (зигота) то марги он дарбар мегирад.

Онтогенезро одатан ба ду марҳилаи асосӣ тақсим мекунанд:

Марҳилаи эмбрионӣ (пеш аз таваллуд ё тухмгузорӣ)
— Ин марҳила аз лаҳзаи бордоршавии тухмҳуҷайра оғоз шуда, то таваллуди организм ё берун шудан аз тухм идома меёбад. Дар ин марҳила тамоми узвҳо ва системаҳои бадан ташаккул меёбанд.

Марҳилаи пас аз эмбрионӣ (баъд аз таваллуд)
— Ба ин марҳила афзоиш, тағйирот, расидан ба синни болиғӣ, пиршавӣ ва дар охир марг дохил мешаванд.

Навъҳои онтогенез вобаста ба тарзи инкишоф:

Мустақим (бидуни метаморфоз) – организм пас аз таваллуд ба калонсол монанд аст (масалан, одам, гурба).

Ғайримустақим (бо метаморфоз) – организм дар аввал ба шакли калонсол монанд нест, марҳилаҳои дигар (мисли кирм ё личинка) мегузарад (масалан, парвонаҳо, хазандаҳо, амфибияҳо).

Онтогенез таҳти таъсири омилҳои ирсӣ ва муҳити зист мегузарад ва барои фаҳмидани рушду инкишофи организми зинда аҳамияти бузург дорад.
## Эзоҳ
Ҷаҳиш (зистшиносӣ)

thumb|right|300px

**Мутатсия** ( — «тағйир») — тағйироти устувори (яъне тағйироте, ки метавонад ба наслҳои ояндаи ҳуҷайра ё организми додашуда ба мерос гузарад)геном мебошад. Ин истилоҳро Хуго де Фриз дар соли 1901 пешниҳод кардааст.

Мутатсия — ин тағйироти ногаҳонии моддаҳои ирсӣ мебошад, ки дар сохтори ДНК (Дезоксирибонуклеин киса) ё генҳо ба вуҷуд меоянд. Мутатсия метавонад боиси пайдоиши хусусиятҳои нави ирсӣ гардад ва дар сатҳҳои гуногуни молекулӣ, ҳуҷайраӣ ё ҳатто намоёни организми зинда зоҳир шавад.

## Навъҳои асосии мутатсия
Геномӣ — тағйир дар шумораи хромосомаҳо (масалан, зиёд ё кам шудани онҳо). Ин ҳолат метавонад боиси бемориҳои хромосомӣ шавад (монанди синдроми Дауна).

Хромосомӣ — тағйирот дар сохтори хромосомаҳо, мисли нест шудан (делесия), ҷойивазкунӣ (инверсия), ё гузариши қисм аз як хромосома ба дигаре (транслокатсия).

Генӣ (нуклеотидӣ) — тағйирот дар пайдарпайии нуклеотидҳо дар дохили як ген. Ин метавонад боиси тағйир дар синтези сафедаҳо шавад.

## Сабабҳои мутатсия
Табии: хатогиҳо дар ҷараёни нусхабардории ДНК ё таъсири омилҳои муҳити зист (радиатсия, ҳарорат, кимиёвӣ).

Илмӣ/саноатӣ: таъсири сунъии моддаҳои мутатсияовар (мутагенҳо) барои таҳқиқ ё селексия.

## Аҳамияти мутатсия
Мутатсияҳо метавонанд манфӣ (беморӣ, носозгорӣ), мусбат (пайдоиши хусусиятҳои фоиданок барои мутобиқшавӣ) ва ё бетараф бошанд.

Онҳо манбаи асосии гуногуншаклии генетикӣ дар табиатанд ва дар равандҳои эволютсия нақши муҳим доранд.

## Эзоҳ
Селексия

**Селексия (аз лотинӣ seligere — «интихоб кардан»)** — илмест, ки дар бораи усулҳои офаридани зотҳои нави ҳайвонот, навъҳои нави рустаниҳо ва микроорганизмҳо, инчунин беҳтар намудани навъҳои мавҷуда тадқиқот мекунад.

Селексия роҳҳои таъсиррасонӣ ба рустаниҳо ва ҳайвонотро таҳқиқ мекунад, то ки хусусиятҳои ирсӣ ва пайдошавии онҳо ба манфиати инсон тағйир дода шаванд.

Селексия ҳамчунин як бахши кишоварзӣ ба ҳисоб меравад, ки ба гирифтани навъҳо ва гибридҳои нави зироатҳои кишоварзӣ ва зотҳои ҳайвоноти хонагӣ машғул аст.

Дар ибтидо, асоси селексияро интихоби сунъӣ ташкил медод — вақте ки инсон рустаниҳо ё ҳайвонотеро бо нишонаҳое, ки ба ӯ писанд буданд, интихоб мекард. То асрҳои XVI–XVII, ин интихоб тасодуфӣ ва ғайриметодӣ сурат мегирифт: барои коштан танҳо беҳтарин меваҳо ё фардҳоро интихоб мекарданд, бо умеде, ки натиҷа такрор мешавад.
Танҳо дар садсолаҳои ахир, ҳатто бидуни донистани қонунҳои генетика, одамон интихобро огоҳона ва ҳадафмандона истифода бурдан гирифтанд, бо ҳам ҷуфт кардани намунаҳое, ки хосиятҳои фоиданоки равшан доштанд.
Аммо бо усули интихоб, инсон наметавонад хосиятҳои тамоман нави организмҳои парваришшавандаро ба даст орад, зеро интихоб танҳо имкони ҷудо кардани он генотипҳоро медиҳад, ки аллакай дар популясия мавҷуданд. Аз ин сабаб, барои ба даст овардани зотҳо ва навъҳои нави рустаниҳо ва ҳайвонот гибридсозӣ (ҷуфткунии гуногуннаҷод) истифода мешавад — рустаниҳоеро бо нишонаҳои дилхоҳ ҷуфт мекунанд ва аз насли бадастомада он фардҳоро интихоб мекунанд, ки хосиятҳои муфид бештар доранд.

Мисол, як навъи гандум пояи мустаҳкам дорад ва ба хобравӣ тобовар аст, дар ҳоле ки навъи дигар бо пояи нозук ба занбурӯғи занг тобовар аст. Ҳангоми ҷуфт кардани ин ду навъ, насл бо хосиятҳои гуногун ба вуҷуд меояд. Аз миёни онҳо он рустаниҳоеро интихоб мекунанд, ки ҳам пояи мустаҳкам доранд ва ҳам ба занг гирифтор намешаванд. Ба ин тариқ, навъи нави гандум офарида мешавад.

Бо рушди илми генетика, селексия такони нав гирифт. Муҳандисии генӣ имконият медиҳад, ки организмҳо ба таври мақсаднок тағйир дода шаванд. Дар ниҳоят, интихоб миёни генотипҳое сурат мегирад, ки ба таври сунъӣ офарида шудаанд ва беҳтаринҳояшон интихоб карда мешаванд.

Селексия ҳамчун илм танҳо дар даҳсолаҳои охир шакл гирифт. Дар гузашта он бештар ҳунар буд, на илм. Маҳорат, дониш ва таҷрибаи мушаххас, ки аксаран махфӣ нигоҳ дошта мешуданд, ба шахсони алоҳида ва хоҷагиҳо тааллуқ доштанд ва аз насл ба насл мегузаштанд. Танҳо нобиғаи Чарлз Дарвин тавонист тамоми ин таҷрибаи бузургу парокандаро ҷамъбаст намояд ва идеяи интихоби табиӣ ва сунъиро ҳамчун омили асосии эволютсия дар баробари ирсият ва тағйирпазирӣ пешниҳод кунад. Н.И.Вавилов

## Эзоҳ
Иззату нафс

**Иззату нафс, худэҳтиромкунӣ** — як нуқтаи назари равонӣ аст, ки арзёбии дохилии шахсро ба арзиш, эътибор ва эътимоди ҳаррӯзаи худ тавсиф мекунад. Ҷанбаи муҳими некӯаҳволии равонӣ, ки ба рафтори шахс, ҳолати эҳсосӣ ва кайфияти ҳол таъсир мерасонад.

Ин як сохтори муҳими равонӣ аст, зеро он натиҷаҳои муайянеро, аз қабили дастовардҳои таълимӣ, хушбахтӣ, қаноатмандии издивоҷ ва муносибатҳо, ва рафтори ҷиноиро пешгӯӣ мекунад. 

## Таърих
Мафҳуми худбаҳодиҳӣ аз асри 17 сарчашма мегирад, ки бори аввал дар навиштаҳои мутафаккири равшангари Шотландия Дэвид Юм ифода ёфтааст. Юм изҳор мекунад, ки худэҳтиромкунӣ ё худро эҳтиром кардан ва дар бораи худ хуб фикр кардан муҳим аст, зеро он вазифаи ангезандаро иҷро мекунад, ки ба одамон имкон медиҳад, қобилияти пурраи худро ба даст оранд.

## Адабиёт

* Баумайстер, Рой Ф. (апрель 2001)."Неистовая гордость: становятся ли люди жестокими из-за ненависти к себе или любви к себе?", в *Scientific American*, *284*, № 4, стр. 96-101
* Бранден, Н. (1969).*Психология самоуважения*. Нью-Йорк: Бантам.
* Бранден, Н. (2001).*Психология самоуважения: революционный подход к самопониманию, положивший начало новой эре в современной психологии*. Сан-Франциско: Джосси-бас. ISBN 0787945269
* Берк, С. (2008) "Самоуважение: почему?; Почему нет?", Нью-Йорк
* 
* Франклин, Ричард Л. (1994)."Преодоление мифа о самоценности: разум и заблуждение в том, что вы говорите себе".ISBN 0963938703
* Хилл, С. Э. и Бусс, Д.М. (2006)."Эволюция самоуважения".В книге Майкла Керниса (ред.) "*Самоуважение: вопросы и ответы: Справочник современных перспектив".*. Издательство "Психология Пресс": Нью-Йорк. 328-333.Полный текст 
* Лернер, Барбара (1985)."Самоуважение и совершенство: выбор и парадокс", *американский педагог*, зима 1985 года.
* Мекка, Эндрю М. и др., (1989).*Социальная значимость самоуважения* Издательство Калифорнийского университета, 1989. (*ред.*; среди других редакторов были Нил Дж. Смелзер и Джон Васконселлос)
* Мрук, С. (2006).*Исследование, теория и практика самоуважения: на пути к позитивной психологии самоуважения* (3-е изд.). Нью-Йорк: Спрингер.&#x5B;*[[Википедиа:Пайвандҳо ба сарчашмаҳо|<span title="отсутствует международный стандартный книжный номер">ISBN?</span>]]*&#x5D;  &#x5B;*[[Википедиа:Пайвандҳо ба сарчашмаҳо|<span title="Please supply an ISBN for this book.">ISBN отсутствует</span>]]*&#x5D;
* 
* Руджеро, Винсент Р. (2000)."Плохое отношение: противостояние взглядам, которые мешают ученику учиться", *американский педагог*.
* Седикидес, К. и Грегг. А. П. (2003)."Портреты самого себя".В книге М. А. Хогга и Дж. Купера (ред.), *Справочник Sage по социальной психологии* (стр. 110-138).Лондон: Sage Publications.&#x5B;*[[Википедиа:Пайвандҳо ба сарчашмаҳо|<span title="отсутствует международный стандартный книжный номер">ISBN?</span>]]*&#x5D; 
* Твенге, Джин М. (2007).*Поколение Я: Почему сегодняшние молодые американцы более уверены в себе, напористы, наделены правами – и более несчастны, чем когда-либо прежде*. Свободная пресса. ISBN 978-0743276986 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ангезиш
Ивазкунанда

**Ивазкунанда** — дар муносибатҳои ҳуқуқӣ шахсе, ки вазифаи нафари дигарро иваз мекунад; молу маҳсулоте, ки бо таъйиноти вазифавӣ, истеъмол, сифат, нарх ва дигар ҷузъиёт баробари якдигар буда, истеъмолкунанда ҳар якеро метавонад бо дигаре иваз кунад. Дар ҳуқуқи маданӣ ивазкунанда шахсеро мегӯянд, ки ба ҷои каси дигар ҷиҳати иҷрои коре ё вазифае гузошта мешавадоктори илмҳои ба ҳайси васӣ меросхӯри дуввум ба шумор рафта, меросро ҳангоме қабул мекунад, ки агар меросхӯри асосӣ ғайри қобили амал эътироф шуда бошад.

Ивазкунандагони падару модар: васӣ, парастор, фарзандхондагон, шахсоне, ки дар асоси шартнома кӯдакро тарбия мекунанд, намояндагони қонунии онҳо, муассисаҳо, ташкилотҳое, ки кӯдак дар таълиму тарбияи онҳо қарор дорад (муассисаҳои таълимӣ). Ҳуқуқу уҳдадориҳои ивазкунанда: талаби беэътибории ақди никоҳ (агар бо шахси ноболиғ баста бошад); муроҷиат ба суд; ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои кӯдак; пешниҳоди ариза барои гирифтани маблағ (алимент) аз падару модари кӯдак ҷиҳати таъминоти ӯ тибқи тартиби муқаррарнамудаи суд; харҷи маблағи алимент, нафақа ва ёрдампулӣ барои таъмин, тарбия ва маълумоти кӯдак. Дар қонунгузории оилавӣ ҳангоми дар ҳолати вазнин гузоштани кӯдак ва вайрон кардани ҳуқуқҳои ӯ, кӯдак ҳуқуқ дорад барои ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои худ аз суиистифодаи падару модар (шахсони ивазкунандаи онҳо) ба мақомоти дахлдор ва суд муроҷиат кунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» // Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 2011;
* Ширинҷонов Ф., Абдуллоев Ф. Ҳуқуқи оилавӣ. Д. 2012.

Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ
Гурӯҳ:Ҳуқуқи шаҳрвандӣ
Иван-Тоҷик

**Иван-Тоҷик** (**Малик Ашӯров**; 1917, деҳаи Пастиғав, ноҳияи Масчо — 1943, Юзефов, Лаҳистон) — иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ, лейтенанти калон. Қаҳрамони халқи Лаҳистон (1976).

## Зиндагинома
Хатмкардаи курси яксолаи муаллимтайёркунии шаҳри Истаравшан (1934) ва Техникуми кооперативии шаҳри Хуҷанд (1939). Мудири шуъбаи савдои Ҷамъияти матлуботи ноҳияи Масчо буд. Соли 1939 барои хидмат ба сафи Артиши Шӯравӣ даъват шуда, ибтидои ҶБВ дар муҳорибаҳои назди шаҳрҳои Смоленск ва Курск иштирок кард. Дар яке аз амалиёти ҷангӣ захмӣ шуда, асир афтод. Иван-Тоҷик ҳангоми интиқол аз конслагери Майданек ба лагери марги Освенсим фирор карда, дар шаҳр Юзефов ба гурӯҳи аскарони сурх ва гурӯҳи партизанҳои ватанхоҳи лаҳистонӣ, ки зери роҳбарии полковник Анҷей Флис дар ақибгоҳи душман амалиёти партизанӣ мебурданд, ҳамроҳ ва сипас фармондеҳи ин гурӯҳ шуд. Гурӯҳи ӯ дар атрофи шаҳрҳои Юзефов, Билграй, Замос, Грубешевск, Томашевск, ноҳияҳои Жешув, Люблин, Белостоки Лаҳистон ба муқобили душман амалиёти зиёд анҷом додааст. Аз ҷумла, 17 апрели 1943 дар роҳоҳани Люблин — Краков қатораи махсуси фашистонро тарконда, 27 афсари душманро нобуд кард ва як афсари баландрутбаи душманро бо ёвараш асир гирифт. Иван-Тоҷик бо 18 нафар ҳамяроқаш дар ноҳияи Пуши-Солская дар муҳосираи душман афтода, кушта шудаанд.

Малик Ашӯров аз тирамоҳи 1941 то соли 1975 аскари гумном шумурда мешуд, аммо он сол (1975) хешовандону пайвандонаш ӯро дар аксҳое шинохтанд, ки коргардони «Тоҷикфилм» Е. В. Кузин аз Лаҳистон пайдо ва дар рӯзномаи «Вечерний Душанбе» ва маҷаллаи «Машъал» (ҳоло «Истиқбол») чоп карда буд. Баъди пешниҳоди далелҳо ва ташхиси семоҳаи ташхисгоҳҳои шаҳрҳои Маскав ва Варшава Малик Ашӯров будани Иван-Тоҷик собит шуд. Соли 1975 студияи «Тоҷикфилм» таҳти унвони «Иван-Тоҷик» (коргардон Е. В. Кузин) дар бораи Малик Ашӯров филми ҳуҷҷатӣ офарид. Солҳои ҶБВ «Иван» номи рамзии аскари рус (шӯравӣ) буд. Ба хотири ҷанговари шуҷоъ ва тоҷик буданаш Малик Ашӯровро Иван-Тоҷик номидаанд.

## Некдошт
Корномаҳои Иван-Тоҷик соли 1980 бо ордени «Виртути Милитари» ва соли 1988 бо ордени «Салиби партизанӣ»-и Лаҳистон (пас аз марг) қадр карда шуд. Ҳоло дар ноҳияи Кӯҳистони Масчо яке аз ҷамоатҳои деҳот номи Иван-Тоҷикро дошта, дар назди ҷамоати деҳоти Оббурдани ноҳияи Масчо нимпайкараи Иван-Тоҷик — Малик Ашӯров гузошта шудааст. Соли 2015 номи кӯчаи Павел Морозови шаҳр Душанбе ба номи Малик Ашӯров иваз карда шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Друх А. Иван-Таджик: легенда и быль. // Вечерний Душанбе, 1975, № 234 (1829);
* Друх А. Иван-Тоҷик: афсона ва ҳақиқат. // Машъал, 1975, № 15 (3603);
* Сафаров Р. Ҳазору як корнома. Д., 2010.

Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ
Amazon Web Services

**Amazon Web Services** (AWS) — ширкати фаръии Amazon аст, ки платформаҳои роёниши абрӣ ва API-ҳоро барои шахсони алоҳида, ширкатҳо ва ҳукуматҳо пешниҳод мекунад. AWS хидматҳои ҳисоббарорӣ, нигаҳдорӣ, шабакасозӣ, миёнаравӣ ва дигар иқтидорҳои коркардро тавассути хоҷагиҳои серверии худ таъмин мекунад. Яке аз хидматҳои асосии он **Amazon Elastic Compute Cloud (EC2)** мебошад, ки ба корбарон имкони истифодаи кластерҳои виртуалии компютерӣ бо дастрасии баландро фароҳам меорад. Компютерҳои виртуалӣ атрибутҳои компютерҳои воқеиро, аз ҷумла CPU, GPU, RAM, дискҳои сахт ва системаҳои оператсионӣ тақлид мекунанд.

**Хидматҳои AWS** тавассути шабакаи серверҳои ҷаҳонии худ пешниҳод мешаванд. Пардохт тибқи модели "пардохт-ба-шумо" ва вобаста ба навъи интихобшудаи сахтафзор, система ва шабака анҷом мегирад. Мизоҷон метавонанд компютерҳои виртуалӣ ё физикиро иҷора кунанд. Амнияти марказҳои додаҳоро Amazon таъмин мекунад, аммо идоракунии дигар ҷанбаҳои амният бар дӯши муштарист. AWS дар минтақаҳои гуногуни ҷаҳон, аз ҷумла Амрикои Шимолӣ фаъолият мекунад.

**AWS** ба муштариён ҳамчун роҳи зуд ва арзон ба даст овардани иқтидори бузурги ҳисоббарорӣ пешниҳод мешавад. Ҳамаи хидматҳо тибқи истифода ҳисоббарорӣ мешаванд. Дар семоҳаи якуми соли 2023, AWS 31% бозори инфрасохтори абриро дар ихтиёр дошт, дар муқоиса бо 25%-и Microsoft Azure ва 11%-и Google Cloud.  

## Хидматҳо
То соли 2021, **AWS** зиёда аз 200 хидматро дар соҳаҳои ҳисоббарорӣ, нигаҳдорӣ, шабакасозӣ, пойгоҳи додаҳо, таҳлил, омӯзиши мошинӣ, мобилӣ ва Интернети чизҳо пешниҳод мекард. Аз машҳуртарин хидматҳои он **Amazon EC2**, **Amazon S3**, **Amazon Connect** ва **AWS Lambda** мебошанд.

**Хидматҳои AWS** тавассути API-ҳо барои истифода дар замимаҳои муштариён дастрасанд. API-ҳо асосан бо HTTP тавассути REST ва JSON, инчунин SOAP барои хидматҳои кӯҳна пешниҳод мешаванд. Дастрасӣ тавассути консоли AWS, SDK бо забонҳои гуногун (масалан Python, Java, JavaScript) ё зангҳои мустақими REST имконпазир аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Amazon.com
Гурӯҳ:Ширкатҳои ШМА
Гурӯҳ:Хидматрасонии абрӣ
Сентросома

thumb|right|450px
thumb|right|450px
**Сентросома** (аз  — бадан) — органеллаи муҳими ҳуҷайравӣ аст, ки дар наздикии ядрои ҳуҷайра ҷойгир буда, дар ташкил ва идоракунии ҷузъҳои скелети дохилии ҳуҷайра, хусусан дар раванди тақсимшавии ҳуҷайра (митоз ва мейоз), нақши калидӣ мебозад.

## Сохтор

Сентросома аз ду сентриол (силиндрҳои хурди микротубулӣ) иборат аст, ки ҳамдигарро дар кунҷи 90 дараҷа бурида мегузаранд. Ин ду сентриолро моддае бо номи матрикси перицентриолӣ иҳота мекунад, ки дар ташкили микротубулаҳо иштирок мекунад.

## Функсияҳои асосии сентросома

Ташкили микротубулаҳо – сентросома маркази асосии ташаккули микротубулаҳо (центри ташаккули микротубулаҳо — МТОЦ) ба ҳисоб меравад.

Шакл ва ҳаракати ҳуҷайра – микротубулаҳое, ки аз сентросома сар мезананд, дар нигоҳ доштани шакл ва ҳаракати дохилии ҳуҷайра мусоидат мекунанд.

Тақсимшавии ҳуҷайра – дар вақти митоз ва мейоз, сентросомаҳо ба қутбҳои муқобили ҳуҷайра ҳаракат мекунанд ва дар ташкили верескаи тақсимшавӣ (митотикӣ) кӯмак мерасонанд.

Ориентатсия ва ҷойгиршавии органеллаҳо – бо назардошти ҷойгиршавии микротубулаҳо, сентросома ба муайян кардани мавқеи дигар органеллаҳо дар ҳуҷайра кумак мекунад.

Нуқтаи ҷолиб:

Дар ҳуҷайраҳои ҳайвонот сентросомаҳо мавҷуданд, вале дар аксари ҳуҷайраҳои растанӣ сентриолҳо ва сентросомаҳо дида намешаванд. Ба ҷои он, ташаккули микротубулаҳо аз минтақаҳои дигар сурат мегирад.

Сентросома — қисми калидии назорати ҳуҷайра аст, ки барои дуруст ва баробар тақсим шудани маводи генетикӣ дар равандҳои тақсимшавӣ ниҳоят муҳим мебошад.

## Адабиёт
# 
#  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Органеллҳо
Ҷонас Солк

**Ҷонас Солк** (; 28 октябри 1914, Ню-Йорк — 23 июни 1995, Ло Ҳуё) — амрикоӣ, вирусшинос. Ҳамчун яке аз ихтироъкорони нахустин ваксинаҳо бар зидди полиомиелит (дар ҳамкорӣ бо олимони амрикоӣ Ҳилари Копровский ва Алберт Сейбин, мебошанд, ки бо ҳамкории зич бо олимони шӯравӣ Михаил Чумаков ва Анатолий Смородинтсев) кор кардаву маъруфият дорад.

## Хонавода
Ҷонас дар хонаводаи Даниил ва Дора Солк — муҳоҷирони яҳудии зодаи Лаҳистон — ба дунё омадааст. Ӯ ду бародар низ дошт — Ҳерман ва Ли. Хонавода аввал дар Гарлеми Шарқӣ, сипас дар Бронкс ва баъдтар дар Кувинс зиндагӣ мекарданд. Даниил Солк дӯзандаи либосҳои занона буд ва тавонист ба фарзандонаш таҳсили хуби мактабӣ фароҳам оварад. Ҷонас дар Коллеҷи шаҳрии Ню-Йорк таҳсил кард. Баъдан дар Донишгоҳи Ню-Йорк дараҷаи докторӣ дар риштаи тибро ба даст овард.

9 июни соли 1939 бо Донна Линдси Калпин, ки бо ӯ ҳанӯз дар замони таҳсил дар коллеҷ шинос шуда буданд, издивоҷ кард. Соли 1968 онҳо аз ҳам ҷудо шуданд. Аз ин издивоҷ се фарзанд доштанд: Питер, Даррел ва Ҷонатан.

Соли 1970 бо рассоми фаронсавӣ Франсуаза Жило (1921–2023) издивоҷ кард, ки қаблан ҳамсафари зиндагии Пабло Пикассо ва модари ду фарзанди ӯ буд.

## Кор ва пажӯҳиш
Соли 1943 Солк ваксинаи муассир бар зидди зукомро ихтирох кард, ки дар солҳои охири Ҷанги Дуюми Ҷаҳон ба таври васеъ дар нерӯҳои мусаллаҳи ИМА ва кишварҳои муттаҳид истифода мешуд.

Аз соли 1947 Солк дар факултети тибби Донишгоҳи Питтсбург ба ҳайси омӯзгор фаъолият мекард.

Соли 1948 ӯ дар як лоиҳае, ки аз ҷониби Фонди миллии фалаҷи кӯдакона маблағгузорӣ мешуд, иштирок кард. Ҳадафи лоиҳа муайян кардани шумораи навъҳои гуногуни вируси полиомиелит буд. Ҳангоми анҷом додани пажӯҳишҳо, Солк имкони васеъ кардани ин лоиҳаро барои таҳияи ваксина бар зидди полиомиелит эҳсос кард. Бо ҳамроҳии як гурӯҳ пажӯҳишгарони пуртаҷриба, ки худаш ҷамъ оварда буд, Солк ҳафт соли ояндаро пурра ба ин кор бахшид. Дар таҳқиқотҳояш ӯ аз «ҳуҷайраҳои ҷовидона»-и HeLa истифода бурд.

Солк тасмим гирифт, ки ваксинаи сохтаашро патент накунад ва аз он суди молие набарад, то паҳншавии он дар саросари ҷаҳон ба ҳадди аксар расонида шавад .  Дар ҷавоб ба онҳе ки аз ӯ пурсиданд то ваксинаро сабти ихтироъ/патент кунад ӯ чунини гуфт:“ Хеч сабти ихтироъе вуҷуд надорад. Оё метавонед хуршедро сабт ихтироъ кунед? “Дар натиҷаи истифодаи васеи ваксина (солҳои 1956—1961) миёни кӯдакони гурӯҳҳои синнусолие, ки бештар аз ин беморӣ сироятӣ осебпазир буданд, сатҳи гирифторшавӣ ба 96% коҳиш ёфт.

Дар солҳои охири умраш Солк барои сохтани ваксина бар зидди ВНМО низ иштирок кард.

## Мукофотҳо ва эътироф
* 1955 — Медали тиллои Конгресси ИМА
* 1956 — Ҷоизаи Ласкер — Дебейки барои пажӯҳиши пизишкии клиникӣ
* 1957 — Медали Ҷон Скотт
* 1958 —
* 1962 — Ҷоизаи Роберт Кох
* 1977 — Медали президентии озодӣ
* 1995 — 
* 2007 —  

## Эзоҳ

## Адабиёт
.

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1995
Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 июн
Гурӯҳ:Зодагони Ню-Йорк
Гурӯҳ:Зодагони соли 1914
Гурӯҳ:Зодагони 28 октябр
Turritopsis dohrnii

***Turritopsis dohrnii***  — як намуди медузаҳои аз ҷиҳати биологӣ ҷовидон (яъне намиранда) , ки дар саросари ҷаҳон, дар обҳои мӯътадил ва тропикӣ зиндагӣ мекунанд.

## Тавсиф
Медуза *Turritopsis dohrnii* зангӯлашакл буда, диаметри максималиаш тақрибан 4,5 мм аст ва тақрибан баробари баландии он   васеъ аст. Хурдаш диаметрашон 1 мм аст, ҳамагӣ ҳашт хартумакҳои баробар ҷойгиршуда доранд, дар ҳоле ки калонсолон тақрибан 80-90 хартумак доранд.

### Намирандагии биологӣ
Аксари навъҳои медуза умри хеле устувор доранд, ки вобаста ба намуд, аз чанд соат то моҳҳои зиёд фарқ мекунад. *Turritopsis dohrnii* ягона намуди маълум аст, ки қодир ба марҳилаи полип баргардад. Ин тавассути як раванди махсуси табдилёбӣ ба амал меояд, ки намудҳои мушаххаси ҳуҷайраҳоро талаб мекунад (бофтаҳо ҳам аз сатҳи зангулаи медуза ва ҳам аз системаи гардиши хун).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* .
* 
* 

## Пайвандҳо
* Марг: Давраи ҳаёти ҷовидонаи Turritopsis
* Фаъолияти теломераза ба марҳилаи таърихи ҳаёт ба медузаи Cassiopea sp алоқаманд нест.

Гурӯҳ:Ҷовидонӣ