Бозиҳои олимпии зимистона

thumb|450px|Макони баргузории Бозиҳои олимпии зимистона
thumb|450px|Карта победителей зимних Олимпийских игр
**[[Бозиҳои олимпӣ|Бозиҳои олимпии]] зимистона** (, ) — бузургтарин мусобиқоти байналмилалӣ аз рӯи намудҳои зимистонаи варзиш, ки дар 4 сол як маротиба баргузор мегардад. 

Бозиҳои олимпии зимистона начали проводиться с 1924 года как дополнение к летним Играм. Некоторые зимние виды спорта были включены в летние Олимпийские игры ещё раньше, в 1908 и 1920 годах. С 1924 по 1992 годы Бозиҳои олимпии зимистона проводились в те же годы, что и летние. С 1994 Бозиҳои олимпии зимистона проводятся со сдвигом в 2 года относительно летних Олимпийских игр.

Другие названия: *Зимняя Олимпиада*, *Белая Олимпиада*.

## Таърих
Нахустин мусобиқаҳои байналмилалӣ, ки махсус барои намудҳои зимистонаи варзиш пешбинӣ шуда буданд, Бозиҳои шимолӣ ба ҳисоб мерафтанд, ки аз соли 1901 то 1926 дар Стокгольм баргузор мешуданд.

Дар ҳайати Бозиҳои олимпӣ ҳанӯз ҳангоми таъсиси Кумитаи байналмилалии олимпӣ дар соли 1894 пешбинӣ шуда буд, ки яхмолакбозӣ ба барномаи олимпӣ дохил карда шавад. Аммо бори аввал ин намуди варзиш дар Бозиҳои соли 1908 пайдо шуд: 4 маҷмӯи мукофотҳо дар фигурбозӣ рӯи ях ба бозӣ гузошта шуданд. Дар рақси озод швед Улрих Салхов ва дар шаклҳои махсус — рус Николай Панин-Коломенкин қаҳрамон шуданд. Дар байни занон англис Меҷ Сайерс ғолиб омад ва дар рақси ҷуфтӣ олмониҳо Анна Ҳӯблер ва Ҳайнрих Бургер пирӯз гардиданд.

Дар соли 1911 дар сессияи КБО пешниҳод шуд, ки дар бозиҳои навбатӣ «Ҳафтаи намудҳои зимистонаи варзиш» ташкил карда шавад, вале азбаски созмондиҳандаи бозиҳо дар соли 1912 Шветсия буд, вай бар зидди ин пешниҳод баромад, зеро аз рақобат бо Бозиҳои шимолӣ ҳарос дошт. Ҳангоми омодагӣ ба Бозиҳои олимпии навбатӣ ғояи «Ҳафта» бори дигар садо дод, аммо Ҷанги якуми ҷаҳонӣ монеи баргузории мусобиқаҳо шуд. Ва дар барномаи Бозиҳои олимпии соли 1920 дар Антверпен мусобиқаҳо оид ба рақси намоиши руйи ях ва хоккей бо шайба дохил карда шуданд.

Дар соли 1924 дар Шамони (Фаронса) зери сарпарастии КБО «Ҳафтаи байналмилалии варзиш ба муносибати Олимпиадаи VIII» баргузор гардид. Маҳбубияти ин чорабинӣ боиси он гашт, ки «ҳафтаи» гузаштаро аввалин Бозиҳои олимпии зимистона номиданд.

Дар аввал Бозиҳои зимистона дар ҳамон соли Бозиҳои тобистона, дар соли аввали давраи чорсолаи олимпӣ баргузор мешуданд, вале аз соли 1994 инҷониб Бозиҳои зимистона пас аз 2 соли Бозиҳои тобистона гузаронида мешаванд. Бархилофи Бозиҳои олимпии тобистона, Бозиҳои зимистонаи баргузорнашуда рақамгузорӣ карда намешаванд.

## Ҷоизадорон

Ғолибони Бозиҳои олимпии зимистона дар ҳисоби умумидастаӣ дар 24 бозие, ки солҳои 1924—2022 баргузор шудаанд, инҳо буданд:

*  Нурвеж — 10 бор
*  ИҶШС /  Русия — 8 бор
*  ҶДО /  Олмон — 4 бор
*  Конодо — 1 бор
*  ИМА — 1 бор
*  Суэд — 1 бор

## Намудҳои варзиши олимпиадаи зимистона

## Намудҳои варзише, ки мусобиқаҳо аз рӯи онҳо дигар гузаронида намешаванд

* Патрули ҳарбӣ — ниёи биатлони муосир. Аввалин мусобиқаҳо дар соли 1924 гузаронида шуданд. Инчунин мусобиқаҳои намоишӣ дар солҳои 1928, 1936 ва 1948 баргузор шуданд. Дар 1960 биатлон ба намуди зимистонаи варзиши олимпӣ табдил меёбад;
* рақси намоиши руйи ях танҳо дар БО-и соли 1908 пешниҳод шуда буданд.

### Намоишӣ

* Хоккей бо тӯб — дар соли 1952 намоиш дода шуд.
* Айсшток, варианти олмонии кёрлинг, дар солҳои 1936 ва 1964 пешниҳод шуда буд.
* Балети лижаронӣ, ки баъдтар бо номи ски-акро маъруф шуд, дар солҳои 1988 ва 1992 намоиш дода шуд. Ин намуди варзиш вақтҳои охир маҳбубияти худро зуд гум кард. Федератсияи байналмилалии варзиши лижаронӣ аз соли 2000 тамоми мусобиқаҳои расмиро оид ба он қатъ кард.
* Мусобиқаи сагсаворӣ дар соли 1932 нишон дода шуд.
* Мусобиқаи суръат (лижаронии кӯҳӣ) дар Албервилл дар соли 1992 намоиш дода шуд.
* Панҷҳарбаи зимистона дар соли 1948 дохил карда шуд.

## Солҳо ва макони баргузорӣ

**1** Сабаби лағв — Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ.

**2** Биатлон ба намуди зимистонаи варзиши олимпӣ табдил меёбад. Баргузории мусобиқаҳо оид ба бобслей лағв карда мешавад.

**3** Варзиши чанасаворӣ ба намуди зимистонаи варзиши олимпӣ табдил меёбад.

**4** Дар аввал бозиҳо бояд дар Денвер (США) баргузор мешуданд. Аммо бинобар мушкилоти молиявии созмондиҳандагон, пешниҳод шуд, ки Олимпиада дар Австрия гузаронида шавад.

**5** Аз ҳамин сол Бозиҳои олимпии зимистона дигар дар ҳамон соли бозиҳои тобистона баргузор намешаванд. Аввалин ва ягона бор дар таърих фосилаи байни Бозиҳои олимпии зимистона 2 солро ташкил дод.

**6** Кёрлинг ҳафтумин намуди зимистонаи варзиши олимпӣ мегардад. Инчунин ба барномаи бозиҳо сноубординг-ро дохил мекунанд.

## Ҳамчунин нигаред

* Бозиҳои олимпӣ
* Бозиҳои паралимпӣ
* Бозиҳои паралимпии зимистона
* Бозиҳои олимпии тобистона
* Бозиҳои паралимпии тобистона

## Эзоҳ

*