open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ноҳияи Левакант

**Ноҳияи Левакант** (то соли 2018 ноҳияи *Сарбанд,* қаблан *ноҳияи Калининобод*) — яке аз ноҳияҳои идории вилояти Хатлон аст ва дар ҷануби Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад. Маркази ин ноҳия шаҳри Леваканд аст.

## Ҷойгоҳ
Ҳудуди ноҳия то соли 1996 ба ҳайати ноҳияи Коммунисти (ҳоло ноҳияи Кӯшониён) вилояти Қурғонтеппа дохил буд. Аз 2 феврали соли 1996 бо қарори Ҳукумати Тоҷикистон ноҳияи Сарбанд дар ҳайати вилояти Хатлон ҳамчун воҳиди мустаъқили маъмурӣ арзи ҳастӣ дорад.

## Таърих
2 феврали соли 1996 бо қарори Ҳукумати Тоҷикистон ноҳияи Сарбанд дар ҳайати вилояти Хатлон ташкил карда шудааст. Сарбанд ба номи саргаҳи об ниҳода шудааст, чунки ноҳия дар саргаҳи об ҷойгир шудааст. Маркази ин ноҳия собиқ шаҳри Калининобод низ тағйири ном намуда шаҳри Сарбанд номида шудааст.

## Мардум
Мардуми ноҳияи Левакант ба забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбакӣ сухан мегӯянд. Бино бар саршумори соли 2022 аҳолии ноҳия 49700 тан бошанда доштааст.

## Бахшбандӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Сарбанд 1 шаҳр ва 2 ҷамоат дорад:

## Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Сарбанд Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

## Иқтисодиёт

 

## Омӯзишу парвариш

## Ниҳодҳои фарҳангӣ

 

## Беҳдошту беҳзистӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Ноҳияи Фархор

**Ноҳияи Фархор** () — яке аз ноҳияҳои идории вилояти Хатлон аст ва дар ҷануби Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.

Ин ноҳия 23 ноябри соли 1930 дар бахше аз вилояти Кӯлоб дар Ҷумҳурии Шӯравии Сосиалистии Тоҷикистон таъсис ёфта аст.

Маркази ин ноҳия шаҳраки Фархор аст
## Ҷойгоҳ

Ноҳияи Фархор бо сарзамине 1183,1 км² дар дараи рӯди Панҷ дар марз бо Афғонистон ҷой дорад. Дар шимол бо ноҳияҳои Данғара ва Восеъ, дар шарқ — бо ноҳияи Ҳамадонӣ, дар ғарб — бо ноҳияҳои Вахш ва Румӣ ва дар ҷануб — бо ноҳияи Панҷ аз ноҳияҳои вилояти Хатлон ва вулусволии Дарқад аз бахшҳои Вилояти Тахор дар Афғонистон ҳаммарз аст.

## Таърих
Дар сарзамини Фархор осори бисёре аз гаҳи бостон мавҷуд аст, ки куҳантаринашон аз асри санг бозмондааст. Аз осори садаҳои миёна дар ин сарзамин вайронаҳои Шӯртеппа ё Мазортеппа аст, ки 3 км шимолтар аз Фархор ҷой доранд.

Сарзамини кунунии ноҳияи Фархор дар садаҳои миёна бахше аз вилояти торихии Хутталон буд. Номи **Фархор** дар манобеъи садаҳои миёна ба гунаҳои «Форғар» () ё «Борғар» () омада  ва дар он замон сарзаминеро меномиданд ки миёни рӯдҳои Порғар и Ахшу ҷой дошт. Ин ҷойном дар асл «Порғар» () буда ва «Форғар» () ва «Борғар» () арабишудааш аст.

Ҳаким Абулқосим Фирдавсӣ дар «Шоҳнома» аз ҷойноми «Форғар» дар достони ҷангҳои подшоҳи Турон Афросиёб ёд мекунад.

Дар садаи X м. Фархор сарзамине ободон ва дорои кишту барзи фаровон ва мардуми бисёр буд. Дар садаи XVII м. ин сарзаминро «Форхар» () мехондаанд.

Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон Фархор бахше аз вилояти Кӯлоб гардид.

## Мардум
Бар пояи омори соли 2016, ноҳияи Фархор 155,7  ҳаз. тан ҷамъият дошт.. Мардуми Фархор ба  забони тоҷикӣ ва узбакӣ сухан мегӯянд.

## Бахшбандӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Фархор 1 шаҳрак ва 8 ҷамоат дорад:

## Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Фархор Раиси Ҳукумати он аст, ки вайро Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мекунад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Фархор Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад ки онро раъйдиҳандагони ноҳияи Фархор барои 5 сол интихоб мекунанд.
 
## Иқтисодиёт

## Маориф ва фарҳанг

## Беҳдошту беҳзистӣ

## Адабиёт
* *Абулькасим Фирдоуси*. Шах-наме. Критический текст, в 9 томах. — М.: Наука, 1966—1971. Т.4.
* «Ҳудуд ул-олам мин ал-Машриқ илал-Мағриб» (соли 372 ҳиҷрии қамарӣ = 982 милодӣ). Вироиши доктор Манучеҳр Сутуда. – Теҳрон: Интишороти китобхонаи Таҳурӣ, 1362 ҳ.ш. / 1983 м.
* *Махмуд ибн Вали*. Море тайн относительно доблестей благородных (География). Введение, перевод, примечания, указатели Б. А. Ахмедова. — Ташкент: Фан, 1977. — 166 с. и 16 с. текста факсимиле.
* *Окладников А. П.* Исследования памятников каменного века Таджикистана. Труды Таджикской археологической экспедиции. Т. 3. — М.-Л.. 1958.
* *Shamsaddin Abu Abdullah Mohammad ibn Ahmad al-Moqaddasi*. Descriptio Imperii moslemici. Ed. M. J. de Goeje. Bibliotheca geographorum arabicorum. Pars 3. — Lugduni-Batavorum, 1967. — 498 p.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Гурӯҳ:Ноҳияи Фархор
Ноҳияи Ховалинг

**Ноҳияи Ховалинг**  — яке аз ноҳияҳои вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон. 23 ноябри соли 1930 ташкил ёфтааст. Соли 1958 дар натиҷаи муҳоҷир намудани оҳолии ноҳия ба дигар ноҳияҳои минтақаи Кӯлоб, ноҳия барҳам дода шуд. 26 апрели соли 1983 аз нав таъсис дода шуд. Аҳолиаш 54 100 нафар. Масоҳаташ 3630,9 км<sup>2</sup>. Марказаш  —  шаҳраки Ховалинг.

## Таърих
Ховалинг, ки як гӯшаи шаҳри Мунки бостонӣ аст, дар бисёре аз сарчашмаҳои таърихӣ аз он зикр шудааст. Дар бораи пайдоиш ва маънои калимаи Ховалинг дар сарчашмаҳои таърихӣ ва забоншиносӣ ақидаҳои гуногун мавҷуд аст. Этимологияи ин калима  аз шакли "хваралунка"-и забони порсии қадим ва миёна пайдо шудааст, ки ба маънии хвара-хур,ҳур, яъне рӯшноӣ, офтобӣ ва лунка ё лунг- теппа, замин, диёр. яъне диёри офтобиро дорад. табиат ва иқлими мусоид ва офтобии ин диёр таҳкимдиҳандаи далелҳои дигар мебошад. Дар ҳудуди ноҳия чанд мавзеи таърихӣ ёфт шудааст, ки аз таърихи қадима доштани Ховалинг гувоҳ аст. Аз ҷумла, бошишгоҳи Кулдара. Ин бошишгоҳ ба давраи палеолити поён тааллуқ дошта, умри 950 ҳазорсола дорад ва яке аз кӯҳантарин мавзеъ дар Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад.

## Мардум
Бино бар омори соли 2016 аҳолии ноҳия 54,1 ҳаз. нафарро ташкил мекунад.

## Бахшбандӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Ховалинг  5 ҷамоат. дорад:

## Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Ховалинг Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия  ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

## Иқтисодиёт

## Омӯзишу парвариш

## Ниҳодҳои фарҳангӣ

 
## Беҳдошту беҳзистӣ

 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Ноҳияи Ҷайҳун

**Ноҳияи Ҷайҳун** (, пешина **Ноҳияи Қумсангир**) — яке аз ноҳияҳои вилояти Хатлон аст. Маркази ин ноҳия шаҳраки Дӯстӣ аст.

## Таърих
Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №29 аз 2 феврали соли 2016 ва Қарори Маҷлиси Миллии МО ҶТ № 204 аз 3 марти 2016 Ноҳияи Қумсангир ба номи **Ҷайҳун** тағйир дода шуд..

## Мардум
Бино бар саршумори соли 2016 аҳолии ноҳия 126,5 ҳаз. тан бошанда доштааст.. Мардуми ноҳия ба забонҳои тоҷикӣ сухан мегӯянд.

## Бахшбандӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, Ноҳияи Ҷайҳун 1 шаҳрак ва 5 ҷамоат дорад:

## Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Ҷайҳун Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия  ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

## Иқтисодиёт

Кишоварзи кишти пиёз, сабзӣ, тарбуз, пахта, лимӯ ва дигар сабзавоту меваҷотҳо вобастагии калон дорад.

## Омӯзишу парвариш

## Ниҳодҳои фарҳангӣ

 
## Беҳдошту беҳзистӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Ноҳияи Мурғоб

[thumb|шаҳраки [Мурғоб]]
**Ноҳияи Мурғоб** () — яке аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст.

Ин ноҳия 27 октябри соли 1932 таъсис ёфтааст. Маркази ноҳияи Мурғоб шаҳраки Мурғоб () аст, ки 324 км шарқтар аз шаҳри Хоруғ дар канораи рӯди Мурғоб ҷой дорад.

## Ҷойгоҳ
thumb|left|300px|Тақсимоти идории ВМКБ
Ноҳияи Мурғоб дар шимол бо вилояти Ӯши Қирғизистон, дар шарқ бо ноҳияи мухтори Синчиён-Уйғуристони Чин, дар ҷануб бо вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад. Ин ноҳия дар шимолу ғарб бо ноҳияҳои Сангвору Лахш ва дар ғарб бо ноҳияҳои Ванҷ, Рӯшон, Шуғнон, Роштқалъа ва Ишкошим ҳамсоя аст.

Аз шарқи ноҳияи Мурғоб ба ғарби он рӯдҳои Марғоб ва Ғунд гузар мекунанд, ки ба рӯди Панҷ мерезанд.
 
Ноҳияи Мурғоб 38442,2 км² масоҳат дорад. Ноҳияи Мурғоб, ки дар баландии беш аз 3,5 ҳазор метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, яке аз нодиртарин маконҳои дидании вилояти Бадахшони Тоҷикистон аст, барои зиндагии инсон чолишҳои худро дорад. Баландкӯҳи сарду зебоманзар на ба ҳар инсон барои зиндагӣ мувофиқ аст. Камбуди шадиди оксиген аз хусусиятҳои вижаи табиати Мурғоб мебошад.
Тӯли умри инсон дар ноҳия аз 55 то 65 солро ташкил медиҳад.

## Мардум

## Бахшбандӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Мурғоб 1 шаҳрак ва 5 ҷамоат дорад

## Ҳукумат
Сарвари ноҳияи Мурғоб Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Мурғоб - Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Мурғоб ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

## Иқлим
Иқлими ноҳия баландкӯҳи якбора континенталӣ буда, унсурҳои иқлими континенталӣ дорад, тобистони гарм ва зимистони сарди шадид дорад. Зимистон аз октябр то апрел давом мекунад. Ҳарорати миёнаи солона +15,0 °С; харорати миёнаи январ -16,5°С, мохи июл +20,0°С. Ҳарорати ҳадди ақали мутлақ -53&nbsp;°C, ҳадди ҳарорати мутлақ +50&nbsp;°C буд. Дар қаламрави ноҳия ба ҳисоби миёна соле 110—200 мм бориш меборад (аксари бориш дар фасли баҳор ва тирамоҳ ба амал меояд). Таъсири бартарӣ ба ҷараёни солонаи бориш дар ҷараёни интиқоли массаи ҷанубу ғарбӣ тавассути равандҳои сиклонӣ мебошад. Мавсими нашъунамои рустаниҳо 180-200 рӯз давом мекунад.

## Эзоҳ

## Манобеъ
* Чаро сокинони Мурғоб кӯтоҳумранд?

## Пайвандҳо
* ''Бурхан-уд-Дин-Хан Кушкеки'', Путеводитель по Каттагану и Бадахшану
* ''Камалиддинов Ш.С.'' Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX - начала XIII вв.
* *Постников А.В.* Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
Гурӯҳ:Ноҳияи Мурғоб
Ноҳияи Шуғнон

[300px|thumb|Пули дусти миёни [Акс:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|25px|Парчами Афғонистон Афғонистону 30px|Парчами Тоҷикистон Тоҷикистон бар фарози рӯди Панҷ, дар мантиқаи Шуғнон-шуғнан!]]
[300px|thumb|Намои зебо аз [Панҷ (рӯд)|рӯди Панҷ, ва марзи миёни Афғонистон ва Тоҷикистон дар матиқаи Шуғнони ду тараф.]]
**Ноҳияи Шуғнон** (, ) - яке аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст ва дар шарқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.

Ин ноҳия 27 октябри соли 1932 таъсис ёфта аст. Маркази ноҳияи Шуғнон рустои Ваҳдат аст, ки 15 км шимолтар аз шаҳри Хоруғ дар каронаи рӯди Панҷ дар марз бо Афғонистон ҷой дорад.

## Ҷуғрофия

Ноҳияи Шуғнон дар миёни қаторкӯҳҳои Рӯшон ва Шуғнон воқеъ аст. Дар шимол бо ноҳияи Рӯшон, дар шарқ бо ноҳияи Мурғоб, дар ҷануб бо ноҳияи Ишкошими Тоҷикистон ва дар ғарб бо рӯди Панҷ ва Ноҳияи Шиғнони вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад.

Аз шарқи ноҳияи Шуғнон ба ғарби он рӯди Ғунд гузар мекунанд, ки ба рӯди Панҷ мерезад.
 
Ноҳияи Шуғнон ҳудудан 5000 км² масоҳат дорад.

## Мардум

Бино бар саршумори соли 2015 дар ноҳияи Шуғнон 35&nbsp;800 нафар зиндагӣ мекунад. Мардуми Шуғнон ба забони шуғнӣ сухан мегӯянд.

## Таърих
Бино бар роҳномаҳо ва ҷаҳоннамоҳои арабизабон ва порсизабони садаҳои миёна, Шуғнону Рӯшон дар гузашта як сарзамин буда Шуғнон () ном доштаанд.

Шуғнон аз замони Сомониён то соли 1895 ҳукумате мустақил дошта ва фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд. Қаламрави подшоҳии Шуғнон сарзамини имрӯзаи ноҳияҳои тоҷикии Рӯшон, Шуғнон ва Роштқалъа ва вулусволии афғонии Шуғнон () дар ду канораи рӯди Панҷро дар бар мегирифтааст.

Соли 1895 подшоҳии Шуғнон, ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои Русия ва Британия дупора гардид ва канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.

Шуғнон дар солҳои 1878 – 1920 яке аз бекигариҳои аморати Бухоро буд ва бек дар рустои Поршинев менишаст ва мир хонда мешуд.

Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон дар соли 1924, Шуғнон бахше аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон гардид, ки 2 январи соли 1925 таъсис дода шуд. Замоне ҳам Шуғнону Роштқалъа як ноҳия буданд.

## Бахшҳои идорӣ
Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Шуғнон 7 ҷамоат дорад

## Ҳукумат
thumb|left|300px|Тақсимоти идории ВМКБ
Сарвари ноҳияи Шуғнон Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Шуғнон - Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Шуғнон ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

## Эзоҳ

## Манобеъ

* ''Бурхан-уд-Дин-Хан Кушкеки'', Путеводитель по Каттагану и Бадахшану
* ''Камалиддинов Ш.С.'' Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX - начала XIII вв.
* *Постников А.В.* Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0

Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
Гурӯҳ:Ноҳияи Шуғнон
Муҳаммадхӯҷа Ҳусейнхӯҷаев

**Муҳаммадхӯҷа Ҳусейнхӯҷаев** — шоҳмотбозӣ тоҷик (таваллуд 2 июн, 1987 зодаи Исфара). Муҳаммадхӯҷа Ҳусейнхӯҷаев дар озмунҳои минтақавӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналхалқи иштирок кардааст. Вай обурӯи кишвари худро дар Туркия ва Италия боло бардошт.

Дар ҳоли ҳозир Муҳаммадхӯҷа Ҳусейнхӯҷаев аз июли 2008 дар шаҳри Санкт-Петербург Русия маҳорати худро сайқал дода истодааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шатранҷбозон аз рӯи алифбо
Мазори Ёрӣ

Мазори ёри-ёдгории меъмории охирҳои асри-17-ибтидои асри-18.Дар ҳудуди қабристони қадимаи деҳаи Ёрии ноҳияи Панҷакент воқеъ гаштааст. Бино росткунҷаи  гумбазпӯш буда, даромадгоҳаш рӯ ба ҷануб мебошад.Дараш дутабақаи кандакорист,пештоқаш одӣ,танҳо як тоқи даромад оро ёфтааст.
Чанги румӣ

**Лирика** (аз калимаи юнонӣ(Lyra)-гирифта  шуда мебошад, номи асбоби мусиқист,ки ҳангоми хондани суруд навохта мешавад)

Гурӯҳ:Мусиқӣ
Гурӯҳ:Санъат
Шимпанзе

thumb

**Шимпанзе**, як намуди маймунҳои одамшакли калон мебошанд. Қади шимпанзе 150—165 см ва вазнаш 45—80 кг мебошад. Шимпанзеҳо дастҳои дароз, гӯшҳои калон, лаби паҳн ва бинии каме барҷаста доранд. Пӯсти рӯй, пушти даст ва кафи пояҳои шимпанзеҳо чиндор аст. Мӯи шимпанзе  сиёҳу сахт мебошад. Асосан шимпанзе дар Африқои Марказӣ вомехӯрад. Шимпанзеҳо гурӯҳ-гурӯҳ мегарданд. Онҳо дар бешаҳои тропикии сербориш ва кӯҳӣ бисёр вомехӯранд.Шимпанзеҳо мева, реша ва баргу навдаи растаниҳо, ҳашарот, тухму чӯҷаи паррандаҳоро мехӯранд.

Гурӯҳ:Олами ҳайвонот
Тақсимоти маъмурии Бразилия

**Тақсимоти маъмурии Бразилия** — тақсимоти маъмурии қаламрави кишвар ба бахшҳо (воҳидҳои маъмурӣ-ҳудудӣ) мебошад, ки бар асоси он низоми мақомоти давлатӣ ва маҳаллии Ҷумҳурии Федеративии Бразилия сохта шудааст.


Савезне државе

# 25px Акри (AC)
# 25px Алагоас (AL)
# 25px Амапа (AP)
# 25px Амазонас (AM)
# 25px Баия (BA)
# 25px Сеара (CE)
# 25px Эспириту Санту (ES)
# 25px Гояс (GO)
# 25px Мараняо (MA)
# 25px Мату Гросу (MT)
# 25px Мату Гросу ду Сул (MS)
# 25px Минас Жераис (MG)
# 25px Пара (PA)



25px Параиба (PB)
25px Парана (PR)
25px Пернамбуко (PE)
25px Пяуи (PI)
25px Рио де Ҷанеиро (RJ)
25px Рио Гранди ду Норти (RN)
25px Рио Гранди ду Сул (RS)
25px Рондония (RO)
25px Рорайма (RR)
25px Санта Катарина (SC)
25px Сао Пауло (SP)
25px Сержипи (SE)
25px Токантинс (TO)


300px

Дистрикт

25px Савезни дистрикт Бразила



## Эзоҳ

Гурӯҳ:Бразилия
Брюс Уиллис

**Брюс Уиллис** () — ҳунарпешаи амрикоӣ ва яке аз беҳтарини ҳунарпешагони Ҳолливуд.

## Зиндагинома

## Хонавода

## Филмҳо

## Эзоҳ
Анвар Ваҳҳобов

**Анвар Ваҳҳобов** (19 декабри 1936, Хуҷанд— 15 сентябри 2005, Душанбе) — , шимидон ва филиззшиноси тоҷик, доктори илмҳои техникӣ (1982), профессор (1982), барандаи Мукофоти давлатии ҶШС Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника (1987).

## Зиндагинома
Пас аз хатми Институти политехникии ба номи М. И. Калинини шаҳри Ленинград (1960, ҳоло Санкт-Петербург) дар Заводи автомобили ба номи И. А. Лихачёви шаҳри Маскав (ЗИЛ) ба ҳайси муҳандис-технолог кор кардааст. Солҳои 1961-62 ходими хурди илмии Институти умумииттифоқии таҳқиқоти илмии манбаи ҷараёни Маскав, солҳои 1962-65 аспиранти Институти пӯлод ва хӯлаҳои Маскав буд. Солҳои 1965-89 ходими хурди илмӣ, ходими калониилмӣ ва мудири лабораторияи Институти кимиёи ба номи Анвар Ваҳҳобов М. Никитини АИ ҶШС Тоҷикистон, 1990-91 ректори Институти политехникии Тоҷикистон (ҳоло ДТТ ба номи М. Осимӣ), 1992-96 президенти Академияи муҳандисии Тоҷикистон, 1996—2004 мудири кафедраи шуъба (филиал)-и Институти энергетикии Маскав дар ш. Волжск.

## Пажӯҳишҳо
Таҳқиқоти Анвар Ваҳҳобов ба омӯзиши хосиятҳои физикию кимиёии филиззҳои ниҳоят холис ва хӯлаҳои дақиқ бахшида шудаанд. Таҳти роҳбарии ӯ бори нахуст дар ИҶШС калсий, стронсий, барий ва алюминий дар намуди холис ба даст оварда шуда, истеҳсоли саноатии алюминийи холис шурӯъ гардид. Анвар Ваҳҳобов диаграммаҳои ҳолати низоми ду ва сеҷузваи стронсий, барий, алюминийро бо дигар аносири Ҷадвали даврии унсурҳои Менделеев тартиб додааст, ки барои ба вуҷуд овардани хӯлаҳои гуногунхосият заминаи илмӣ гузоштанд. Анвар Ваҳҳобов муаллифи зиёда аз 300 асари илмӣ, 76 шаҳодатномаи муаллифӣ ва 4 монография мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 32 нафар рисолаҳои номзадию докторӣ дифоъ намудаанд. 

Ӯ узви шӯроҳои диссертатсионии Руссия ва Тоҷикистон, роҳбари Ҷамъияти хадамоти ҷумҳуриявӣ оид ба муҳофизати филиззот аз зангзанӣ, Шӯрои Президиуми Академияи байналхалқии муҳандисӣ ва Ассотсиатсияи муассисаҳои муҳандисии кишварҳои исломӣ буд.

## Ҷоизаҳо
Бо ордени «Нишони фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Осор
* Модифицирование силуминов стронцием (ҳаммуаллиф). Минск, 1985;
* Высокочистый алюминий и его сплавы (ҳаммуаллиф). Ч. 1, Д., 1995, Ч. 2, Д., 1995;
* Вахобов А. В. и др. Металлургия кальция и его сплавов. Д., 2000;
* Металлургия стронция и его сплавов (ҳаммуаллиф). Д., 2000;
* Барий и его сплавы (ҳаммуаллиф). Д., 2001.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Шиллер Фердинанд Каннинг Скотт

**Шиллер Фердинанд Каннинг Скотт**  файласуфи идеалисти англис, намояядаи прогматизм мебошад.Ӯ идеализми прагматикии худро дар рӯҳи персонализм ва волюнтаризм шарҳ додааст.
Ёрӣ

**Ёрӣ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ёрии ноҳияи Панҷакент.

## Ҷуғрофия
Аз Ёрӣ то маркази ноҳия 24 км; роҳ — мумфарш. Аҳолиаш 12 760 нафар (январи 2017). Деҳа 2 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, китобхона, боғчаи бачагон, хонаи фарҳанг, беморхонаи минтақавӣ, маркази саломатӣ, 5 дорухона, 3 маркази савдо, 39 нуқтаи савдои хусусӣ, осиёб, обҷувози хусусӣ, 3 масҷиди ҷомеъ, 5 масҷиди панҷвақта, чойхона ва ошхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, боғдорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо ба воситаи пойгоҳҳои обкашии Тали Паст ва Дупула аз дарёи Зарафшон обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа коргоҳи адрасбофӣ, 2 коргоҳи дӯзандагӣ, хоҷагиҳои деҳқонии «Ёрӣ», «Хуросон» ва 500 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд.
## Мардум

## Шахсиятҳои маъруф
Узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон Абдулҳақ Файзиев, яке аз аввалин барпокунандагони сохти колхозӣ дар ноҳия Бобо Раҷабзода, вакили Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Абдувакил Абдушаҳидов, Абдушаҳидов Абдураҳмон ходимони давлатӣ Раҷаб Файзиев (собиқ раиси кумитаи иҷроияи ноҳияи Колхозчиён), Ортуқ Рӯзиев (собиқ котиби якуми Ҳизби коммунисти ноҳияи Ванҷ), олими соҳаи физика Абдувадуд Ғафуров, номзади илмҳои филология Меҳрангез Набиева, дорандаи орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат ва Жуков Кабир Ғафуров, дорандагони ордени Шараф (дараҷаи 3) Даврон Ёров, Атохон Қориев, Насриддин Раҷабов, ордени «Ситораи Сурх» Ҷумъабой Ҷумъаев дар ҳамин деҳа таваллуд шудаанд. Дар ҳудуди деҳа мағораи Сомеъ, қурғон ва мақбараи эшон воқеъ аст.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Панҷакент
Гурӯҳ:Ҷамоати Ёрӣ
Феҳристи кишварҳо аз рӯи аҳолӣ (то соли 2007)

thumb
Мувофиқи маълумоти сайти «CIA World Factbook»  моҳи июли соли 2005.

 CIA's World Factbook
## Феҳристи кишварҳо аз рӯи аҳолӣ

## Нигаред инчунин
* Кишвар
* Феҳристи кишварҳо
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи ММД
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи миқдори қувваҳои мусаллаҳ

## Эзоҳ

Кишварҳо ва вобастагӣ аз рӯи аҳолӣ
Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи қитъа
Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи қитъа, аз рӯи аҳолӣ
Гурӯҳ:Авруосиё
Гурӯҳ:Африқо
Гурӯҳ:Амрико
Гурӯҳ:Уқёнусия
Филиппин

**Филиппин** () - кишварест дар Осиёи Ҷанубу Шарқӣ. Пойтахташ шаҳри Манила мебошад.
## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисод

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф
## 

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ҷанубу Шарқӣ
Гурӯҳ:Давлатҳои ҷазиравӣ
Гурӯҳ:Филиппин
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Судон

thumb|


**Судон** (  ) — кишварест дар Африқои Шимоли шарқӣ. Он кишвари аз ҷиҳати масоҳат бузургтарини Африқо мебошад. Дар шимол бо Миср, дар шимолу ғарб бо Либиё, дар ғарб бо Чад, дар ҷанубу ғарб бо Ҷумҳурии Африқои Марказӣ ва Ҷумҳурии Демократии Конго, дар ҷануб ва ҷанубу шарқ бо Уганда ва Кения, дар шарқ бо Эритрея ва Ҳабашистон ҳамсарҳад аст. Дар шарқу шимол ба баҳри Сурх баромад дорад. Пойтахташ шаҳри Хартум мебошад.

## Таърих

## Сиёсат ва ҳукумат
## Ҷуғрофия

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо
Гурӯҳ:Судон
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Таърихи ҷадид

**Таърихи ҷадид** — ин давраест, ки мо дар он, дар ҳоли ҳозир зиндагӣ карда истодаем. Шартан гуфтан мумкин аст, ки таърихи ҷадид баъд аз анҷом ёфтани Ҷанги дуюми ҷаҳон, соли 1945 ибтидо шудааст.

Ин давра пайдоиши фарҳанги оммавиро ба хотир меоварад, аз он ҷумла тақрибан соли 1961, вақте ки гурӯҳи The Beatles дунёро ба ҳайрат гузошту Юрий Гагарин кайҳонро.

Зиддияти ду ҷаҳонбинӣ — коммунизм ва капитализм —барои тараққиёти илму техника, фарҳанги оммавӣ , таҷҳизотҳо (телевизион,радио,интернет, кино, нашрияҳои чопӣ), глобализм ва ғайра таккони бузургеро бахшид.

Декабри соли 1991 Итттиҳоди Давлатҳои Сотсиалистии Шӯравӣ барҳам хӯрд, ки тамоми дунёро тағйир дод. Мамлакатҳои коммунистӣ ба шакли демократӣ гузаштанд. Соли 2003 дар Ироқ ҷанг сар шуд, ки давлатро ба шакли демократӣ гузаронид. Тахминан дар ҳамин вақт дар Аврупои Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ шӯриш («инқилоботи норанҷӣ») рух дод.

Бо кӯшиши ширкати Commodore Int., аз соли 1985 сар карда дар тамоми дунёо компӯтар барои бозӣ паҳн гаштанд. Тараққиёти пуршиддати соҳаи нави индустрӣ сар шуд, ки истеҳсоли компӯтар ва барномаҳои таъминотӣ барои онҳо мебошанд. Дар ҳоли ҳозир аз нисф зиёди аҳолии дунё бо компӯтар кор мекунанд. Аз солҳои 80-ум сар карда шабакаи Интернет тараққӣ мекард. Ҳоло бошад қариб, ки аз ҳаммаи компӯтарҳо ба шабакаи интернет дохил шудан мумкин аст. Ҳаёти имрӯзаро бе интернет ва компӯтар тасаввур кардан мушкил аст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Таърих
Яман

**Яман** () — кишварест дар ҷануби нимҷазираи Арабистон дар Осиёи Ҷанубу Ғарбӣ, қисми Шарқи Наздик ва бо Уммону Арабистони Саудӣ ҳамсарҳад аст. Ба Баҳри Сурх ва баҳри Араб баромад дорад. Пойтахт — шаҳри Санъо.

## Таърих

## Сиёсату ҳукумат

## Бахшбандии кишварӣ

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Фарҳанг ва маориф

## Инҷоро ҳам бингаред

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё
Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ
Гурӯҳ:Яман
Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ
Луанда

**Луанда** () пойтахти Ангола, маркази калонтарини сиёсӣ, фарҳангӣ ва иқтисодиву саноатии ин кишвар.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред

Гурӯҳ:Ангола
Хартум

**Хартум** () яке аз шаҳрҳои Африқо аст. Пойтахти Судан аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Лоҳик

**Лоҳик** дар мусиқии форсу-тоҷик овозҳои иловашаванда, пайвастшаванда ва ҳампаҳлӯро гӯянд. Вале мусиқидонони гузашта Лоҳикро ба маънии усули ишораи ҳаракати овозҳои паҳлӯ ё паиҳам мавриди иҷрои оҳанг истифода бурдаанд.

Гурӯҳ:Мусикӣ
Лоҳикӣ

**Абон ибни Абдулхамид** шоири эронинажоди араб. То соли 792 дар Басра зиста, баъд ба Бағдод рафта, ба доираи адабии бармакиён дохил шуд ва сазовори унвони маликушшуарои соли 800 гардид. Лохики мадхия, хачвия ва ғазалҳои зиёде навишта бошад хам, вале ҳамчун тарчумони адабиёти тоисломии форсу-тоҷик машхур аст.
Андрей Власов

Ҷенерал **Андрей Андреевич Власов** (Русӣ: *Андрей Андреевич Власов*; дигар номҳои ин шахс **Андрей Андреевич Власов**  ва ё **Власов**  ё (бо олмонӣ) **Wlassow**) 14 сентябр 1900 [1 cентябр}} — [2 Август, 1946) — Ҷенерали Артиши Шӯрави буд, ки дертар бо фашистон дар давоми Ҷанги 2-юми Ҷаҳон хост бар зидди режими диктатори Шӯравӣ Иосиф Сталин мубориза барад. Ӯ хоини Модар Ватан дар Русия ва бархе аз кишварҳои собик шурави ба ҳисоб меравад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Russian Volunteers in the German Wehrmacht in WWII, describes role of Vlasov
* Congress of Russian Americans article on Vlasov 

Андрей Власов
Молукка

**Молукка** (Ҷазираҳои Молукка),гурӯҳи ҷазираҳо дар қисми шарқии галачаз.Малай,дар Индонезия,байни ҷазираҳои Сулавесӣ ва Гвинеяи Нав.Масоҳаташ 83.7 хаз.км.кв.Аҳолиаш кариб 1 млн нафар.
Лутфӣ Саид

**Лутфӣ Саид** (11 марти 1917, Исфара — 3 сентябри 2001, ҳамонҷо) — нависандаи тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
Лутфӣ Саид 11 марти соли 1917 дар Исфара дар оилаи рӯҳонӣ — Домулло Мирсаиди Аълам таваллуд шудааст. Фаъолияти кориро бармаҳал сар карда, чанде коргари роҳи оҳан ва сардори бригадаи ангиштканон дар Шӯроб будааст. Техникуми молияи Ленинобод ва дорулмуллимини тоҷикии Тошкандро хатм намудааст. Пас аз хатми дорулмуаллимин, соли 1941 ӯро барои кор ба ноҳияи Ҳисор фиристодаанд. Дар мактабҳои маҳаллӣ зиёда аз 30 сол аз фанни забон ва адабиёти тоҷик дарс гуфтааст. Дар рӯзномаҳои “Пионери Тоҷикистон”(1947), “Газетаи муаллимон”(1953) дар вазифаҳои ходими адабӣ, котиби масъул кор кардааст. Соли 2001 аз олам чашм пӯшидааст.

## Эҷодиёт
Оғози фаъолияти эҷодияш ба соли 1938 рост меояд, ки аз ҳамон сол аввалин ҳикояаш бо номи «Дарди чашми Бибиоиша» дар маҷаллаи «Роҳи ленинӣ» чоп шуд. Хикояҳояш дар маҷаллаи «Шарқи Сурх» ба табъ расидаанд, ки аз онҳо «Дар сари гулхан»(1952), «Дар як рӯзи борон»(1957), «Базм дар хонаи Худо»(1959), «Ҷомаи ҷамъиятӣ» (1959), «Фарзанди ҳазрати Одам» (1961), «Содиқпаҳлавон» (1962), «Кадуи шариатпаноҳ» (1962) ва ғ. ниҳоят хотирнишинанд. Онҳо аз тарафи тарҷумони маъруф Эммонуил Муллоқандов, нависандагон Сотим Улуғзода, Ҷалол Икромӣ, Раҳим Ҳошим, Пӯлод Толис, Солеҳ Салоҳ, мунаққид Аскар Ҳаким баҳои баланд гирифтанд.

Соли 1963 китоби нахустини китоби ӯ бо номи «Дар назди гулхан» бо пешгуфтори Ҷалол Икромӣ ба нашр расид. Ва соли 1965 бо тавсияи Ҷалол Икромӣ, Раҳим Ҳошим, ба узвияти Иттифоқи нависандагон пазируфта шуд. Мунаққидону хонандагон Лутфӣ Саидро чун нависандаи ҳикояҳои таърихӣ мешиносанд. Китобҳои «Асрори саҳро», «Қиссаҳои Хуршед», «Сояи мурғи ҳумо», баъдан романҳои «Дар рӯзҳои тӯфон», «Ғуруби кӯҳи Сепоя» пешкаши хонандагон гардидаанд. Ба муносибати 90 солагии нависанда, маҷмӯаи мақолаҳо, хотирот ва мукотибаву асноди Лутфӣ Саид бо номи «Бозомади хуршед» (Мураттибон Абдувалӣ Давронов ва Субҳони Аъзамзод) соли 2007 дар Душанбе ба нашр расид. Романи се қисмаи Лутфӣ Саид бо номи «Фарзандони замон» дар бораи рӯйдодҳои Бухорои Шарқӣ, пайдо шудани болшевикон дар ин сарзамин, муборизаи муҷоҳиддин… нақл мекунад, ҳоло пурра ба чоп нарасидааст.

## Осор
* «Дар назди гулхан»(1963)
* «Асрори саҳро» (1972)
* «Қиссаҳои Хуршед» (1984)
* «Сояи мурғи ҳумо» (1985)
* «Дар рӯзҳои тӯфон» (1989)
* «Ғуруби кӯҳи Сепоя» (1998)
* «Бозомади хуршед» (2007)
* «Фарзандони замон» - роман дар се қисм, қисми 1 (2017)

## Ҷоизаҳо
* Муаллими шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1964)

## Некдошт
* Дар шаҳри Исфара кӯчае бо номи Лутфӣ Саид гузошта шудааст.

## Пайвандҳо
* Лутфӣ Саид
* «Лутфи Саид — Рассказы Хуршеда»
*

## Сарчашма

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон
Галстук

thumb
**Куравот ** — матоъе, ки ба гардан мебанданд

## Пайдоиш
Номи «галстук» аз забони олмонӣ *Halstuch*, ки мазмунаш «гарданбанд» мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Чи тавр бастани галстук
* Чи хел интихоб кардан ва бастани галстук 
* Вариантҳо бастан

Гурӯҳ:Пӯшок
Устонҳои Ҷопон

right|frame

Устонҳои Ҷопон.

Ҷопон 47 устон дорад.

Гурӯҳ:Префектураҳои Ҷопон
Префектураи Айчи

**Префектураи Айчи** () — яке аз префектураҳои Ҷопон аст. 
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Префектураи Айчи
Токио

thumb|Намуди маркази Токио

**Токио**  ( , «Пойтахти Шарқӣ»— пойтахти Ҷопон, маркази маъмурӣ, молӣ, фарҳангӣ ва саноатии кишвар. .
Дар қисми Ҷанубу Шарқии ҷазираи Ҳоншу, халиҷи Токиои Уқёнуси Ором воқеъ аст. Ба ғайр аз мақоми поқтахти кишвар, Токио яке аз чилу ҳафт префектураҳои Ҷопон мебошад.
Ҳукумати пойтахтро губернатори интихобгардида роҳбарӣ мекунад, ки дар Шинзуку воқеъ аст. Дар Токио ҳукумати давлатӣ қарор дорад: қасри имперотурии Токио — маркази имперотурони  ҷопонӣ.
## Таърих
Таърихи таъсис — соли 1868
## Бахшбандии кишварӣ
Масоҳати Токио — 2 187 км². 
Минтақаи пойтахтии Токио — воҳиди маъмурии Ҷопон, аз ноҳияҳои махсуси Токиои Ғарбӣ (Western Tokyo) ва ҳудудҳои ҷазиравии Токио (ҷазираҳои Изу ва ҷазираҳои Огасавара) иборат аст.

Ҳавзаи Токио аз 62 воҳиди маъмурӣ — шаҳрҳо, шаҳракҳо ва ҷамоатҳои деҳотӣ иборат аст. Зери «шаҳри Токио», 23 ноҳияи махсусро дар назар доранд, ки аз соли 1889 то соли 1943 воҳиди маъмурии Токиоро ташкил мекарданд, ва ҳоло мақоми шаҳрро доранд; ҳар як раиси шаҳр ва шӯрои шаҳрӣ дорад. 
 
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
Аҳолӣ — 9,272,565 наф. (2015). 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ




Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷопон
Гурӯҳ:Токио 

Гурӯҳ:Префектураи Токио
Соли 2000

## Рӯйдодҳо
## [[Март]]и соли [[2000]]
* 19 март Дар ҷаласаи 22 даъвати панҷуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон раиси Кумитаи МММО ҶТ  Муҳаммадюсуф Имомзода ин масъаларо шарҳ дода қайд намуд, ки дар асоси санади пешкаш кардаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси депутатҳои халқи шаҳри Душанбе ва ноҳияи Рӯдакӣ оид ба тағйир додани сарҳадҳои шаҳри Душанбе ва ноҳияи Рӯдакӣ ” аз ҳисоби заминҳои деҳоти Чоряккорон, Чортеппа, Сарикиштӣ, Чимтеппа, Россия, Гулистон ва шаҳраки Навободи ноҳияи Рӯдакӣ ба қаламрави маъмурии шаҳри Душанбе беш аз 7659,25 гектар замин илова мешавад. 
## [[Май]]и соли [[2000]]
*18 май – дар ш. Душанбе истифодаи шабакаи Интернет оғоз гардид. 
*12 май Президенти Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон 12 майи соли 2000 ба дастаи ҳунарии мақомхонони назди Кумитаи радио ва телевизиони тоҷик мақоми давлатӣ ва номи устоди забардасти «Шашмақом» Фазлиддин Шаҳобов дода шуда, ин рӯз ҳамасола дар саросари кишвар чун «Рӯзи Шашмақом» таҷлил мегардад. ЮНЕСКО дар соли 2000 мелодӣ, Шашмақомро дар феҳристи кӯҳантарин сабкҳои мусиқӣ ва ҳамчунин сармояҳои ғайримодӣ ба сабт расонд.
## [[Октябр]]и соли [[2000]]
30 октябри соли 2000 дар Тоҷикистон пули миллии Сомонӣ ба муомилот даромад ва ба ҷои рубли тоҷикӣ (1 сомонӣ = 1000 рубли тоҷикӣ) иваз карда шуд, мубодила то 1 апрели соли 2001 сурат гирифт. 
## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2020]]*

* 5 август — Алек Гиннесс
* 20 сентябр — Герман Титов

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2020]]*
* Лоиқ Шералӣ 30 июн

## Нигаред низ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Соли 2000
Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000
Доменҳои миллии дараҷаи аввал

**Домени миллии дараҷаи аввал** — домене мебошад, ки барои ягон кишвари мушаххас ҷудо шудааст, масалан .ru барои Русия ё .de барои Олмон. Барои Тоҷикистон домени миллии дараҷаи аввал .tj мебошад.

Тавсияҳо дар бораи доменҳои миллии дараҷаҳо дар RFC-1032 аз моҳи ноябри соли 1987 ва дар RFC-2240 оварда шудаанд.

Номнависии доменҳои миллии дараҷаи аввал дорои мушкилотҳои ба худ хос аст. Ин беш аз ҳама масъалаи эътироф шудани кишвар дар арсаи байналхалқӣ мебошад. Масалан номнавис кардани домени .tw (Тайван) то ҳол баҳсталаб аст.

Гурӯҳ:Доменҳои миллии дараҷаи аввал*
Гурӯҳ:Интернет
Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат

Масоҳатҳои додашуда *бо назардошти оби дохила* (кӯлҳо, обамборҳо, дарёҳо).

## Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат

## Нигаред инчунин
* Кишвар
* Феҳристи кишварҳо
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи аҳолӣ
 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат
Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи қитъа
Гурӯҳ:Авруосиё
Гурӯҳ:Африқо
Гурӯҳ:Амрико
Гурӯҳ:Уқёнусия
Парчам

[thumb|[Дирафши Ковиёнӣ]] 
**Парчам** - вожаи суғдӣ («****parčam***») аст ба маънии «зулфу кокул» ва ҳамчунин «*пӯпаки абрешимӣ, мӯй ё думи ғажговро мегуфтанд ки бар сари дирафш ё [[найза]] мебастанд*».

Ин вожа аз забони суғдӣ ба забони туркӣ ва аз он ба забони форсӣ роҳ ёфта ва бо гузашти замон, бар ҳукми итлоқи ҷузъ бар кулл, бар худи **[[дирафш]]** низ гуфта шуд.

* Парчам ин рамзи давлатӣ буда барои шинохти миллат истифода бурда мешавад.

## Нигористон

Flag-map of the world (1930).png|соли 1930 
Flag-map of the world (1942).png|соли 1942 
Flag-map of the world (1989).png|соли 1989 
Flag-map of the world (2013).png|соли 2013 


## Нигаред
* Парчами Тоҷикистон 
* Парчами шуравӣ
 
## Эзоҳ
  

Гурӯҳ:Парчам аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон
Даҳон

thumb|200px|Узви ҳозимаи одам
**Даҳон**, ковокии даҳон, қисми ибтидои узви ҳозимаи одам ва бештари ҳайвонҳо, ки аз сӯрохии даҳон сар шуда ба ҳалқ мегузоранд. Даҳон дар ҳайвонҳо якҷоя ё қисман аз эктодерма-аз рӯдаи пеш инкишоф меёбад. Даҳони ҳайвонҳои бемӯҳра вобаста бо тарзи ҳаёташон аксар вақт ҷиҳози махсус доранд.

Гурӯҳ:Узвҳои ҳозима
Акабира

**Акабира** () — яке аз шаҳрҳои префектураи Ҳоккаидо, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Салими Зарафшонфар

**Салими Зарафшонфар** () — , ,  ва и тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996).

## Зиндагинома
Салими Зарафшонфар 5 августи соли 1963 дар шаҳри Панҷакенти вилояти Суғд ба дунё омадааст.

## Корнома
Соли 1988 Душанбе омада, дар нашриёти «Ирфон» ба кор пардохтааст. Минбаъд, солҳои гуногун, дар маҷаллаҳои «Шифо»-ву «Фирӯза», ҳафтаномаи «Ҷавонони Тоҷикистон», Радиои тоҷик, муассисаҳои нашриявии «Деваштич», «Ҳумо», «Эҷод» ифои вазифа намудааст. Чанде тарҷумони ҳафтаномаи «Муҳаббат» ва корманди маҷаллаи «Истиқбол» буд.

## Эҷод
Нахустин маҷмӯаи ашъори ӯ — «Хунбаҳо» бо пешгуфтори устод Лоиқ соли 1990 дар нашриёти «Адиб» чоп шудааст. Маҷмӯаи дувуми шеърҳояш «Сад най фиғон» соли 2003 аз чоп баромадааст. Салими Зарафшонфар дар ҷодаи наср низ қувва меозмояд. Се қиссаи хурди ӯ: «Зери заҳрханди Аҳриман», «Ду овора» ва «Шоҳасп» дар шакли китобҳои алоҳида дастраси хонандагон гардидаанд.

Соли 2007 «Мунтахаби назму наср»-аш аз чоп баромадааст. Соли 2013 маҷмӯаи қиссаву ҳикояҳояш «Нақши нахустин»-ро нашриёти «Адабиёти рус» ба табъ расондааст. Ҳамчунин, муаллифи романи «Ангезаи охирин» мебошад. Аз рӯи қиссаи «Ду овора» дар Студияи телевизиони «Сафина» филми ҳунарии «Доғ» ба навор гирифта шудааст.

Ҳамроҳи Ҳасани Ёрзод маҷмӯаҳои «Ориённома» (иборат аз ду ҷилд) «Зи „Шаҳнома“ гетӣ биёростаст» ва «Рӯдакӣ рафту монд ҳикмати ӯй»-ро тартиб додаву мунташир гардондааст.

Намунаҳои ашъору ҳикоёти чанде аз адибони рус, белорус, олмон, турк, ҷопон, чечен ва ғайраро аз русӣ ба тоҷикӣ гардонидааст.

### Тарҷумонӣ
Тарҷумаи романи нависандаи инглис Шарлотта Бронте «Ҷен Эйр», романҳои нависандагони фаронсавӣ Ги де Мопассан «Дӯсти дилнавоз», Эмил Золя «Саҳифаи муҳаббат», қиссаҳои нависандагони рус И.Тургенев «Обхези найсон», А.Куприн «Дастпонаи ақиқнигин» ва нависандаи швед Пер Лагерквист «Марианна» зодаи заҳмати ӯ ҳастанд.

Ҳамчунин, пораҳоеро аз осори фалсафии А.Шопенҳавэр, Ян Фейеш, К.Сиолковский, намунаҳоеро аз ашъори Маҷнун (Қайс ибн ал Мулавваҳ), Ф.Петрарка, Р.Бёрнс, И. В. Гёте, Ш.Петефӣ, Р.Такур, К.Балмонт ва диг. аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷум кардааст.

## Ҷоизаҳо
* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000);
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2011);
* Барандаи Ҷоизаи адабии ба номи Мирзо Турсунзода (2019).

## Эзоҳ
Ҷуёи Самарқандӣ

**Ҷуёи Самарқандӣ**(Баҳриддин Одинаевич Раҳимов)10 июни соли 1960 дар деҳаи Ғаззаи ноҳияи Панҷакент таваллуд шудааст.
Дар риштаҳои геология (Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон)ва филологияи гурҷӣ (Донишгоҳи давлатии Тифлис (Гурҷистон))таҳсили илм намудааст.
Се маҷмӯаи шеъраш:"Тирамоҳи ормонҳо",Душанбе,1993;"Аз шаҳри ёдҳо",Душанбе,2002;"Суфраи шеър",Душанбе,2004, чоп шудааст. Тарҷумаҳояш низ аз забонҳои русӣ ва гурҷӣ дар рӯзномаву маҷаллот ва шакли китобҳои алоҳида рӯи чопро дидаанд.
Дар айни замон сардабири рӯзномаи хусусии фарҳангию фароғатии "Сафина"-ро ба уҳда дорад.
Аз соли 2004 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

Намунае аз ашъори ӯ:

**ШЕЪРУ ШОИР**

Шеъри шоирро бихонед рӯи хокаш

Ҷои фотеҳа барои рӯҳи покаш,

К-интизорӣ мекашад дар осмон, то

Бишнавад шеъри баланди атрнокаш.

Шеъри шоирро бигиред дар сафарҳо

Ҷои тӯмори нигаҳдор аз хатарҳо.

Дафтарашро дар миён бандед бо нон

Мисли чӯпонбачча дар кӯҳу камарҳо.

Шеъри шоирро бихонед рӯзи мотам

Ҷои оятҳои таскинбахш ҳар дам.

Шеър ҳарфе з-одаму одамгарӣ аст,

Зишткориро ба олам мекунад кам.

Шеъри шоирро бихонед гоҳи мастӣ

То наяфтед аз баландиҳо ба пастӣ.

Шеъри шиорро бихонед дар раҳу рӯ,

Гоҳи дороиву гоҳи тангдастӣ.

Шеър рӯяд аз гили армони мардум,

Сабз гардад дар дилу дар ҷони мардум.

Шеъри шоир чун гияҳдоруи рӯҳ аст,

Ҷои шоир хонаи чашмони мардум.

**АФҒОНИСТОН**

Войи он шаҳре, ки онҷо диданӣ нест.

Войи он шаҳре, дар он рӯйидане нест.

Як гули бишкуфтаи бӯйиданӣ нест.

Войи он шаҳре, фазояш ғам гирифтааст.

Войи он шаҳре, ки одам рам гирифтааст.

Осмон бар ҳоли ӯ мотам гирифтааст.

Войи он шаҳре, ки девораш шикастаст,

Миллату қавмияташ паймон набастаст.

Ҷои испораш "Калашников" ба даст аст,

Войи он шаҳре, ки кунун холӣ зи Буддост.

Мардумаш бозичаи дасти дигарҳост,

Мезанад ҳамдигарашро аз чапу рост.

З-осмон ба ҷои борон тир борад,

Дар заминаш минаи хапгир дорад,

Чун раҳо ёбад? Ба по занҷир дорад.

Войи он шаҳре, ки анбори силоҳ аст,
 
Войи он шаҳре, ки ҳар сӯяш ҷиноҳ аст,

Рӯзи халқ аз дасти толибҳо табоҳ аст.

Войи он шаҳре, ки сар то пош хун аст,

Косайи сарҳо даруни хун нагун аст.

Дӯзах ар бошад, ҳамун асту ҳамун аст.

Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Тоёҳаши

**Тоёҳаши** () яке аз шаҳрҳои префектураи Айчи, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Ҳондо (шаҳр)

**Ҳанда** () яке аз шаҳрҳои префектураи Айчи, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Эзоҳ
1 январ

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 1 январ]]*

## Таъсисёбӣ
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Дар 1 январ таъсис ёфтаанд]]*

* 1933 — Таъсисёбии Китобхонаи миллии Тоҷикистон.
* 1934 — Таъсиси Театри вилоятии шаҳри Хуҷанд.
* 1993 — шабакаи телевизиюнии Euronews таъсис ёфтааст

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 1 январ]]*

* 1885 — Баҳром Сирус, доктори илмҳои филология, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон.
* 1900 — Василий Абаев, шарқшиноси осетин, муҳаққиқи забонҳои қадимаи эронӣ.
* 1920 — Шамсӣ Қиёмов, драматург, коргардони театру ТВ, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
* 1923 — Энаҷон Бойматова, собиқадори кишоварзӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ.
* 1928 — Гулчеҳра Сулаймонӣ, шоири халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.
* 1929 — Аслонбек Ғозибеков, иқтисоддон, профессор.
* 1929 — Раҳимбой Маҳмудов, олими соҳаи кишоварзӣ.
* 1933 — Абдураҳим Ҳасанов, доктори илми геология, профессор, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон.
* 1933 — Зикриё Бобохоҷаев, доктори илми тиб, профессор.
* 1936 — Абдуллоҳ Қодирии Мумтоз, шоир, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* 1939 — Алиҷон Солиев, сароянда, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.
* 1940 — Шоҳмузаффар Ёдгорӣ, шоир, Корманди шоистаи Тоҷикистон.
* 1940 — Садриддин Нуров, адабиётшинос, омӯзгор.
* 1940 — Мансур Маҳмудов, забоншинос.
* 1942 — Оят Сабзалиева, актрисаи опера, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
* 1944 — Абдуҷалил Ҳошимов, сароянда, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
* 1945 — Қурбон Ҳакимов, олими соҳаи физика.
* 1953 — Сангинбой Қурбонов, мутриб.
* 1954 — Саидаҳмад Дӯстов, зистшинос.
* 1954 — Сулҳиддин Бадалов, зистшинос.
* 1954 — Файзулло Абдуллоев, генерал-майор.
* 1955 — Гулсифат Шаҳидӣ, адабиётшинос.
* 1956 — Азизулло Авезов, доктори илми иқтисод, профессор.
* 1957 — Облоқул Бақоев, олими соҳаи байторӣ.
* 1964 — Камолиддин Бекзод, рӯзноманигор.
* 1965 — Сабур Сабуров, олими соҳаи тиб.

## Тақвими мардумӣ
**Ҷадӣ** (22 Декабр — 20 Январ) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Дай дар тақвими Эронӣ аст.
40px|none|Ҷадӣ

## Нигаред низ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Наука, 1.01
* bbc.on this day 1.01
31 март

## Ҷашнҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои ]]*

### Миллӣ
 

### Динӣ

## Рӯйдодҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 март ]]*
 

## Зодрӯзҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 март]]*
 
* 1939 — Султон Наврӯзов, файласуф, доктори илмҳои фалсафа.

## Даргузаштҳо
*Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 март]]*

## Тақвими мардумӣ
Ҳамал (21 март — 20 апрел) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Фарвардин дар тақвими Эронӣ аст.
 
Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

## Пайвандҳо
* http://days.peoples.ru/3103.html 
* http://www.calend.ru/day/31-03/ 
* марта Наука, 31.03
* марта cyclowiki 31.03

## Эзоҳ
Ҳирошима

**Ҳирошима** (Ҳиросима, ) — яке аз шаҳрҳои префектураи ҲирошимаиҶопон ва пойтахти он аст.

## Таърих
thumbnail|right
thumbnail|right
## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Кобе

**Кобе** () — яке аз шаҳрҳои префектураи Ҳёго, Ҷопон аст.
thumb|300px|left
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт
thumb|right
thumb|right
## Инҷоро ҳам бингаред
Китаибараки

**Китаибараки** () — яке аз шаҳрҳои префектураи Ибараки, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Яо

**Яо** () яке аз шаҳрҳои префектураи Осака, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Такаишӣ

**Такаиши** () яке аз шаҳрҳои префектураи Осака, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Ҳигашиосака

**Ҳигашиосака** () яке аз шаҳрҳои префектураи Осака, Ҷопон аст.
## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред
Данғара

**Данғара** яке аз шаҳракҳои вилояти Хатлон, ва маркази маъмурии ноҳияи Данғара аст.

## Таърих
Ноҳияи Данғара — ноҳияи маъмуриест дар ҳисоби ноҳияҳои вилояти Хатлони Тоҷикистон. 8 июли соли 1932 дар заминаи Қизилмазори вилояти Кӯлоб ташкил ёфтааст. Аз соли 1989 дар гурӯҳи ноҳияҳои вилояти Хатлон дохил мешавад.

## Аҳолӣ

## Муассисаҳо
Инчунин дар ноҳия як қатор муассисаҳои таълимии олӣ ва миёнаи касби низ фаъолият менамоянд
# Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон (олӣ)
# Донишгоҳи давлатии Данғара (олӣ)
# Коллеҷи тиббии Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон дар ноҳияи Данғара (миёнаи махсус)
# Колеҷи политехникии ноҳияи Данғара (миёнаи махсус)

## Инчунин нигаред
* СЭЗ «Данғара» 
## Эзоҳ
 
 

Гурӯҳ:Вилояти Хатлон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои вилояти Хатлон
Гурӯҳ:Данғара
Ювентус (бошгоҳи футбол)

**«Юве́нтус»** (номи пурра — **Бошгоҳи футболи «Юве́нтус»**, ; ; аз вожаи  - наврасӣ) – бошгоҳи футболи ҳирфаӣ аз шаҳри Турин. Яке аз дастаҳои футболии кӯҳан, пурҷом ва шӯҳратдори Итолиё, Урупо ва ҷаҳон маҳсуб меёбад. Аз солҳои 20-уми қарни XX бошгоҳро оилаи Анйеллиҳо идора мекунанд.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:**
** 15px **Қаҳрамон (36, рекорд):** 1905; 1925/26; 1930/31; 1931/32; 1932/33; 1933/34; 1934/35; 1949/50; 1951/52; 1957/58; 1959/60; 1960/61; 1966/67; 1971/72; 1972/73; 1974/75; 1976/77; 1977/78; 1980/81; 1981/82; 1983/84; 1985/86; 1994/95; 1996/97; 1997/98; 2001/02; 2002/03; (2004/05; 2005/06); 2011/12; 2012/13; 2013/14; 2014/15; 2015/16; 2016/17; 2017/18; 2018/19; 2019/20
** 15px **Ноиби қаҳрамон (21):** 1903; 1904; 1906; 1937/38; 1945/46; 1946/47; 1947/48; 1952/53; 1953/54; 1962/63; 1973/74; 1975/76; 1979/80; 1982/83; 1986/87; 1991/92; 1993/94; 1995/96; 1999/00; 2000/01; 2008/09
* 15px **[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]**
** 15px **Ғолиб (15, рекорд):** 1937/38; 1941/42; 1958/59; 1959/60; 1964/65; 1978/79; 1982/83; 1989/90; 1994/95; 2014/15; 2015/16; 2016/17; 2017/18; 2020/21; 2023/24
** 15px **Финалист (7):** 1972/73; 1991/92; 2001/02; 2003/04; 2011/12; 2019/20; 2021/22
* 15px **[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]**
** 15px **Ғолиб (9, рекорд):** 1995; 1997; 2002; 2003; 2012; 2013; 2015; 2018; 2020
** 15px **Финалист (8):** 1990; 1998; 2005; 2014; 2016; 2017; 2019; 2021
* 15px  **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:**
** 15px **Қаҳрамон:** 2006/07

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо]]**
** 15px **Ғолиб (2)**: 1985; 1996
** 15px **Финалист (7):** 1973; 1983; 1997; 1998; 2003; 2015; 2017
* 15px **[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** 15px **Ғолиб (3)**: 1977; 1990; 1993
** 15px **Финалист:** 1995
* **[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]**
** 15px **Ғолиб (2)**: 1984
* 15px **[[Суперҷоми УЕФА]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1984, 1996
* **[[Ҷоми байниқораӣ]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1985; 1996
** 15px **Финалист:** 1973
* 16px **[[Ҷоми Inter-Cities Fairs]]**
** 15px **Финалист (2):** 1964/65; 1970/71
* **[[Ҷоми Интертото]]**
** 15px  **Ғолиб:** 1999
* **[[Ҷоми Жоан Гампер]]**
** 15px  **Ғолиб:** 2005
** 15px **Финалист:** 2021
* **[[Ҷоми Алп]]**
** 15px  **Ғолиб:** 1963
** 15px **Финалист:** 1966
* **[[Ҷоми Турин]]**
** 15px  **Ғолиб (2, рекорд):** 1902; 1903
* **[[Ҷоизаи Луиҷи Берлускони]]**
** 15px **Ғолиб (11):** 1991; 1995; 1998; 1999; 2000; 2001; 2003; 2004; 2010; 2012; 2021
** 15px **Финалист (9):** 1996; 1997; 2002; 2005; 2006; 2007; 2008; 2009; 2011
* **[[Ҷоми Рио]]**
** 15px **Финалист:** 1951

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Ювентус»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Рома (бошгоҳи футбол)

**«Рома»** (номи пурра — **Анҷумани варзишии Рум**, ) — бошгоҳи футболи итолиёвӣ аз шаҳри Рум. Бошгоҳ соли 1927, дар пайи муттаҳид намудани дастаҳои румии «Роман», «Алба–Аудаче» ва «Фортитудо-Про Рома» таъсис ёфтааст.

## Таърих

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:**
** 15px **Қаҳрамон (3):** 1941/42; 1982/83; 2000/01
** 15px **Ноиби қаҳрамон (14):** 1930/31; 1935/36; 1980/81; 1983/84; 1985/86; 2001/02; 2003/04; 2005/06; 2006/07; 2007/08; 2009/10; 2013/14; 2014/15; 2016/17
** 15px **Мақоми сеюм (8):** 1928/29; 1931/32; 1954/55; 1974/75; 1981/82; 1987/88; 2015/16; 2017/18
* 15px **[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]**
** 15px **Ғолиб (9):** 1963/64, 1968/69, 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1985/86, 1990/91, 2006/07, 2007/08
** 15px **Финалист (8):** 1936/37, 1940/41, 1992/93, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2009/10, 2012/13
* 15px **[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 2001, 2007
** 15px **Финалист (4):** 1991, 2006, 2008, 2010
* 15px  **[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:**
** 15px **Қаҳрамон:** 1951/52

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо]]**
** 15px **Финалист:** 1983/84
* 15px **[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]**
** 15px **Финалист (2):** 1990/91; 2022/23
* 15px **[[Лигаи Конфронси УЕФА]]** 
** 15px **Ғолиб**: 2021/22
* 16px **[[Ҷоми Inter-Cities Fairs]]**
** 15px **Ғолиб**: 1960/61
* **[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]**
** 15px  **Ғолиб:** 1972
* **[[Ҷоми ҷаҳонии хурд]]**
** 15px **Финалист**: 1953

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи «Рум» 

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё
Тими миллии футболи Инглистон

**Тими миллии футболи Инглистон** () намояндаи Инглистон дар бозиҳо ва мусобиқаҳои байналмилалии футбол аст. Созмони мудирияти он Анҷумани футболи Инглистон мебошад. Анҷумани футболи Инглистон қадимтарин иттиҳодияи футбол дар ҷаҳон аст; он соли 1863 таъсис ёфта, соли 1905 узви ФИФА ва соли 1954 узви УЕФА шуд.

Бештарин шумораи бозиҳоро дар ҳайати дастаи миллӣ Питер Шилтон анҷом додааст — 125 бозӣ; беҳтарин голзан бошад Ҳарри Кейн мебошад (78 гол).

## Таърих

## Пироҳан, нишон ва рангҳо
[thumb|upright|Пероҳани тими миллии Инглистон дар [Финали Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966]]

### Тавлидкунандагони пероҳан

## Варзишгоҳи хонагӣ

## Ҳайати ҳозира

## Ситоди мураббиён
[thumb|upright|[Томас Тухел]]

## Ҷоизаҳо

## Омор

## Футболбозони беҳтарин дар таърих

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Вебгоҳи расмии тими миллӣ
* Вебгоҳи расмии омори тими миллии Инглистон: ҳама бозиҳо аз соли 1872
* Вебгоҳи омори тими миллии Инглистон

Гурӯҳ:Тимҳои миллии футбол
Феҳристи донишномаҳо

Феҳристи донишномаҳо:

* Энсиклопедияи миллии тоҷик
* Энсиклопедияи советии тоҷик;
* Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон;
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик;
* Энсиклопедияи Британика
* «Бундаҳиш»,
* «Динкард»,
* «Ал-Қонун»

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Донишномаҳо