open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Қавомуддин Муҳаммади Розӣ

**Қавомуддин Муҳаммади Розӣ** (; ? — 1671) — донишманд ва яке аз ҳакимони асри сафавӣ ва аз намояндагону шореҳони мактаби Раҷабалии Табрезӣ  дар ҳавзаи фалсафии Исфаҳон.

## Зиндагинома
Аз аҳвол ва зиндагии ӯ иттилое дар даст нест. Барои фарогирии улум ба Исфаҳон рафта, муддате дар мадрасаи «Шайх Лутфуллоҳ» зиндагӣ кардааст. Бо унвони Розии Исфаҳонӣ ҳам аз ӯ ном мебаранд. Қавомуддини Розӣ дар тадрису тарбияи шогирдон ва шарҳу густариши осори Ибни Сино бисёр талош кардааст. Дар осораш ба нақд ва масоили бунёдии фалсафаи Мулло Садро пардохтааст. Манбаъ ва тазкираҳо аз осори ӯ ёдовар шудаанд. Китоби «Айну-л-ҳикмат»-ро ба форсӣ навиштааст, шогирдонаш китобро ба арабӣ тарҷума карда, он чанд навбат нашр шудааст. Қавомуддини Розӣ дар рисола андешаҳои фалсафии устоди худ — Раҷабалии Табрезиро аз назари танқидӣ истифода ва масоили гуногуни фалсафиро тарҳрезӣ кардааст. Муҳаққиқони осори ӯ бар онанд, ки андешаҳои Қавомуддини Розӣ ба нукоти файласуфи шотландӣ Иоҳан Дунс Скот (1266—1308) қаробат доранд. Қавомуддини Розӣ бо ҷонибдорӣ аз андешаҳои устодаш баён мекунад, ки чаро ва чи гуна метавон Холиқро «Воҷибулвуҷуд» номид, дар ҳоле ки Холиқ аз «Воҷибулвуҷуд» болотар аст? Муаллиф бар ин назар аст, ки андешаи мазкур аз ҷониби муҳаққиқоне баён шудааст, ки иддиои фалсафа доранд. Дар фалсафаи мутафаккир чигунагии воқеъ гардидани усули мавҷудот аз асли ҳастӣ мавриди баррасӣ шудааст. Рисолаи «Таълиқот» (ба забони форсӣ) дар бораи умури омма ва илоҳиёт ба маънои ом баҳс кардааст. «Таълиқот» бо номи «Ду рисолаи фалсафӣ» (1378) ва «Маҷмӯи мусаннифот» (1389) мунташир шуда, бо унвони «Қавому-л-ҳикмат» низ ёд шудааст. «Таълиқот» бар мабнои андешаҳои фалсафии Ҳакими Табрезӣ рисолаест тавсифӣ, ки нукоти муҳимми он дар «Айну-л-ҳикмат» зикр гардидаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қадрии Насафӣ

**Қадрии Насафӣ** (; қарни XVI — тақр. 1605) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар мадрасаи Хоҷа Калонхоҷаи
Ҷӯйборӣ таҳсил карда, илмҳои расмии замонро фаро гирифтааст. Бо донишу фазилати худ байни аҳли адаби Бухорову Самарқанд шуҳрат ёфтааст. Бино ба маълумоти Мутрибӣ (дар «Тазкирату-ш-шуаро»), Қадрии Насафӣ солҳои 1585—1586 ба Ҳиндустон сафар карда, тақрибан соли 1605 ҳамон ҷо вафот кардааст.

Ин матлаъ аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Азизуллоҳ Қадрии Балхӣ

**Азизуллоҳ Қадрии Балхӣ** (; ? — қарни XIX) — и форс-тоҷик ва аз наҷибзодагони Балх.

## Зиндагинома
Дар Бухоро таҳсил ва зиндагӣ кардааст. Охири умраш дар хидмати Садри Сарир гузаштааст. Аз осори Қадрӣ намунаҳо тавассути тазкираҳо (мас. «Туҳфату-л-аҳбоб фӣ тазкирати-л-асҳоб»-и Возеҳ) ва баёзҳо боқӣ мондаанд.

Ин байт аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Асадбеки Қазвинӣ

**Асадбеки Қазвинӣ** (; ? — 1621 ё 1631, Қазвин) —  ва донишманди форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Падараш Хоҷа Муҳаммадмурод дар тарбияи ӯ саҳми бузург доштааст. Асадбеки Қазвинӣ таълими ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, сипас барои идомаи таҳсил ба Ҳирот рафт. Муддате дар дарбори Ҳирот, назди Хоҷа Афзали вазир, ҳамчун муншӣ кор кард. Пас аз чанде ба Ҳиндустон сафар кард, ба дарбори Ҷалолуддини Акбар роҳ ёфт ва эътибори баланд пайдо кард. Фарзанди Акбар — Нуруддин Муҳаммади Ҷаҳонгирподшоҳ низ, ки пас аз марги падараш ба қудрат расид, Асадбеки Қазвинӣ-ро аз муқаррабони худ гуморид.

Асадбеки Қазвинӣ табъи хуби шоирӣ дошт. Ба қавли муаллифи тазкираи «Майхона» соҳибдевон буд ва «дар маҷлисороӣ ва сухансароӣ ягонаи замони худ буд. Аз суҳбати ширину дилкаши ӯ дилҳои сангини сахтдилон чун гулҳои рангин шукуфта мегарданд». Девони шоир (беш аз 8 ҳазор байт) асосан аз ғазалу қасидаву қитъаву рубоию маснавӣ иборат аст. Дар пайравии достони «Хусрав ва Ширин»-и Низомӣ достоне низ дорад, ки ин чанд байт аз он маснавист:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Мир Низомуддин Алишери Навоӣ. Маҷолис-ун-нафоис. Д., 2018.
* Мулло Абдуннабии Фахруззамонии Қазвинӣ. Майхона. Д., 2019.
Ваагн Хачатурян

**Ваагн Гарникович Хачатурян** (, 22 апрели соли 1959, Сисиан, Арманистон) — ходими давлатӣ ва сиёсии Арманистон. Панҷумин Президенти Арманистон аз 13 марти 2022.
## Зиндагинома
* Ваагн Гарникович Хачатурян 22 апрели соли 1959 дар Сисиан Арманистон таваллуд шудааст. 
* Соли 1976 мактаби миенаи No 118-и Ереванро бо медали тилло хатм кард.
* Солҳои 1976-1980 дар Институти хоҷагии халқи Ереван таҳсил карда, соҳиби ихтисоси иқтисодчӣ гардид. 
* Солҳои 1980-1982 дар артиши Шӯравӣ хидмат кардааст.
## Корнома
* Аз соли 1982 дар иттиҳодияи истеҳсолии "Разданмаш" ҳамчун иқтисоддон, сардори озмоишгоҳи тадқиқоти иқтисодӣ кор кардааст.
* 
* Аз соли 1989 то 1992 дар заводи "Марс" аввал сардори шӯъба, сипас муовини директори Генералӣ кор кардааст.
* 
* Аз соли 1988, аз оғози ҳаракати Қарабоғ, фаъолона бо фаъолияти ҷамъиятӣ-сиесӣ машғул буд.
* 
* Дар солҳои 1990-1995 вай вакили Шӯрои шаҳри Ереван интихоб шуд, аз 25 декабри соли 1992 то 19 феврали соли 1996 Раиси Кумитаи Иҷроияи Шӯрои шаҳри Ереван, Раиси шаҳри Ереван буд.
*
* Соли 1995 вай вакили Маҷлиси Миллии Даъвати Якуми Арманистон интихоб шуд, узви комиссияи Доимии ММ оид ба масъалаҳои молиявӣ-кредитӣ, буҷетӣ ва иқтисодӣ.
* 
* Солҳои 1996-1998 мушовири Президенти Ҷумҳурии Арманистон буд.
* 
* Соли 2000 муассис ва узви Маркази рушди демократия ва ҷомеаи шаҳрвандии "Армат" буд.
* 
* Дар соли 2006 муассис ва узви ташаббуси ҷамъиятию сиесии "Алтернатива"буд.
* 
* Аз соли 2013 то феврали соли 2022 узви ҳизби "Конгресси миллии Арманистон", роҳбари Комиссияи иқтисодӣ буд.
* 
* Дар солҳои 2019-2021 узви озоди Шӯрои ҶДММ "Армэкономбанк"буд.
* 
* Аз соли 2020 номзади илмҳои иқтисодӣ мебошад.
* 
* 4 августи соли 2021 Вазири саноати баландтехнологии Ҷумщурии Арманистон таъин шуд.
* 
* 3 марти соли 2022 Ваагн Хачатурян дар ҷаласаи махсуси Маҷлиси Миллӣ Президенти панҷуми Ҷумҳурии Арманистон интихоб шуд.
* 
* Муаллифи мақолаҳои илмӣ, тарҷумаҳо ва нашрияҳои китобҳо оид ба иқтисод ва сиесатшиносӣ мебошад.
* 
* Оиладор, соҳиби 2 фарзанд ва 2 набера мебошад.
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Арманистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Арманистон‎
Левон Тер-Петросян

**Левон Акопович Тер-Петросян ** (; тав. 9 январи 1945, Алеппо (Ҳалаб), Сурия) — ходими давлатии шӯравӣ ва арманӣ ва сиесӣ, аввалин Президенти Арманистон (1991-1998), 22 сентябри соли 1996 барои мӯҳлати дуюм дубора Президенти Арманистон интихоб шуд, олими шарқшинос, доктори илмҳои филологӣ 
## Зиндагинома
* Левон Тер-Петросян 9 январи соли 1945 дар  Алеппо (Ҳалаб) Сурия таваллуд шудааст. 
* Дар соли 1946 оилаи Тер-Петросянов ба Арманистон кӯчид.
* Соли 1968 бахши шарқшиносии факултети филологияи Донишгоҳи давлатии Ереванро хатм кард. 
* Соли 1971 аспирантураи Институти шарқшиносии Ленинградро хатм кард. 
* Соли 1972 рисолаи номзадӣ ва соли 1987 рисолаи докторӣ ҳимоя кард.
## Корнома
Солҳои 1972-78 дар институти адабиети Арманистон ба номи  М. Абегян ҳамчун корманди илмӣ кор кардааст. Дар солҳои 1978-85 котиби илмии Институти дастхатҳои қадимӣ (Матенадаран) ба номи А. Месропи Маштотс. Аз соли 1985 дар ҳамон институт ҳамчун корманди калони илмӣ кор кардааст.
Муаллифи зиеда аз 70 кори илмӣ (ба забонҳои арманӣ, русӣ ва фаронсавӣ). Узви Иттифоқи нависандагони Арманистон, Ҷамъияти Осиёии Фаронса, Академияи Мхитаристон дар Венетсия, инчунин доктори фахрии донишгоҳи Ла Верна мебошад.

Фаъолияти сиёсиро соли 1960 оғоз кардааст. Аз феврали соли 1988 ӯ кумитаи "Қарабах" -и Матенадаранро роҳбарӣ мекард. Аз моҳи майи ҳамон сол ба Ҳайати Кумитаи ҳаракати "Қарабоғ"-и Арманистон дохил карда шуд. Аз 10 декабри соли 1988 то 31 майи соли 1989 ҳамроҳ бо дигар аъзои кумитаи "Қарабоғ" дастгир карда шуд. Моҳи ноябри соли 1989 узви раёсати Ҳаракати Умумимиллии Арманӣ, сипас раиси Ҳаракати Умумимиллии Арманӣ интихоб шуд.

27 августи соли 1989 вай вакили Шӯрои Олии ҶШС Арманистон интихоб шуд, 20 майи соли 1990 дубора вакили Шӯрои Олии ҷумҳуриявӣ интихоб шуд ва 4 августи ҳамон сол Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Арманистон интихоб шуд.

16 октябри соли 1991 Аввалин Президенти Ҷумҳурии Арманистон интихоб шуд. 22 сентябри соли 1996 ба мӯҳлати дуюм интихоб шуд.

Моҳи феврали соли 1998 ба истеъфо рафт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Арманистон
Гурӯҳ:Ходимони давлатии Арманистон‎
Курулуш (ноҳияи Олой)

**Курулуш** () — деҳа дар деҳистони Кабилан-Коли ноҳияи Олойи вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 691 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Олой
Президенти Бурунди

**Президенти Ҷумҳурии Бурунди** (,  ) — сарвари давлати Бурунди ва хукумати ин кишвар аст. Президент бевосита бо роҳи овоздиҳии умумӣ ба мӯҳлати панҷ сол интихоб мешавад.

Охирин интихоботи президентӣ 20 майи соли 2020 баргузор шуда буд, ки дар он Эваристе Ндайишимие бо касби 71,45% овозҳо пирӯз шуд. 8 июни соли 2020 президенти кунунӣ Пйер Нкурунзиза даргузашт, ки дар натиҷа Паскал Нябенда метавонад иҷрокунандаи вазифаи президент шавад. Аммо, дар ниҳоят  Суди Конститутсионии Бурунди  қарор кард, ки давраи гузариш лозим нест ва президенти интихобшуда бояд ҳарчи зудтар савганд ёд кунад  ; аз ин рӯ, 18 июни соли 2020 президенти тозаинтихоб расман ба ҳайси сарвари давлат ба кор даромад  .

## Таърих
Институти мақоми президентӣ 28 ноябри соли 1966, вақте таъсис шуд, ки раҳбари низомӣ Мишел Мичомберо ҳангоми табаддулоти низомӣ Бурундиро ҷумҳурӣ эълон кард ва худро аввалин президент таъин кард. Аввалин Конститутсия, ки салоҳият ва вазифаҳои президентро муқаррар кардааст, Конститутсияи соли 1974 буд, ки танҳо дар соли 1976 қабул шудааст. Конститутсия давлати якҳизбиро таъсис дод, ки ба он президент Мичомберо ва ҳизби Иттиҳоди прогресси миллӣ сарварӣ мекунад. Аммо ноустувории сиёсӣ дар кишвар идома дошт. Соли 1987 дар Бурунди табаддулоти низомӣ ба вуқӯъ пайваст, ки дар ҷараёни он Пйер Буйоя қудрати президентиро ба даст гирифт. Дар соли 1992 ӯ Конститутсияи навро ҷорӣ кард, ки дар асоси он интихоботи бисёрҳизбӣ дар кишвар муқаррар шудааст. Бо сабаби ноустувории мунносибати ҷомеа нисбати тағйиротҳои дохилӣ, дар Бурунди соли 1993 ҷанги шаҳрвандӣ сар зад, ки дар соли 1996 ба поён расид, вақте Пйер Буйоя дубора раиси ҷумҳури кишвар шуд ва ба оштӣ миёни ҷонибҳои даргир даст ёфт, пас аз он гузариш ба сохтори демократия оғоз шуд.

Соли 2000 Созишномаи Аруша ба имзо расид, ки дар ниҳоят ба низои дохилӣ байни тарафҳо хотима гузошт. Байни солҳои 2000 ва 2005, Буйоя ва Ндайизейе тибқи конститутсияҳои муваққатии солҳои 2001 ва 2004 кор карданд, то Бурундиро ба демократия роҳнамоӣ кунанд. Дар соли 2005 Конститутсияи доимӣ қабул карда шуд, ки маҳсули ниҳоии гузариш ба демократия дар кишвар гардид. Ҳамзамон интихоботи президентӣ баргузор шуд, ки дар он Пйер Нкурунзиза пирӯз шуд.

## Феҳристи президентҳо
Президент аз ҷомеаи Тутси **бо ранги зард** ишора шудааст.

Президент аз ҷомеаи Ҳуту **бо ранги сабз** ишора шудааст.

## Эзоҳ
 
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президенҳои Бурунди
Ордени Байрақи Сурхи Меҳнати РСС Тоҷикистон

**Ордени Байрақи Сурхи Меҳнати РСС Тоҷикистон** — мукофоти давлатии РСС Тоҷикистон

## Таърих
Ордени Байрақи Сурхи Меҳнати РСС Тоҷикистон аз 16 апрели соли 1930 то моҳи феврали соли 1933 вуҷуд дошта, тақрибан 250 нафар ба ордени мазкур мукофотонида шудаанд.

## Эзоҳ
Қарори Президиуми КИМ РСС Тоҷикистон аз 3.12.1932, Протоколи №31 (Ордени Байрақи Сурхи Меҳнати Тоҷикистон аз 16 апрели соли 1930 то феврали 1933 вуҷуд дошт). Тақрибан 250 нафар бо ин орден мукофотонида шудаанд.
Президенти Барбадос

**Президенти Барбадос —** вазифаи сарвари давлат дар Барбадос мебошад, ки ба муносибати гузаштани кишвар ба шакли ҷумҳуриявии ҳукумат ҷорӣ карда мешавад. Аз ҷониби порлумони Барбадос интихоб шуда, нақши тантанавиро мебозад. Ба салоҳияти президент имзои қонунҳои гуногун, тасдиқи шахсони мансабдори давлатӣ ба вазифаҳои роҳбарикунанда ва дигар амалҳои дорои аҳамияти ҷумҳуриявӣ дохил мешаванд    .

Ин мансаб баъди қарори порлумони Барбадос дар бораи ба ҷумҳурӣ табдил додани кишвар ба миён омад.

## Президентҳои Барбадос

## Инчунин нигаред

* Рӯихати генерал-губернаторони Барбадос
* Руихати сардорони ҳукуматҳои Барбадос

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президенти Барбадос
Феҳристи президентҳои Ботсвана

**Президенти Ботсвана**&nbsp;— сарвари давлати Ҷумҳурии Ботсвана   .

## Эзоҳ

## Адабиёт

* 

## Пайванд
* Botswana :// World Statesmen.org.
 
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Ботсвана
Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо
Президенти Буркина-Фасо

**Президенти Буркина-Фасо**&nbsp;— сарвари кишвари Буркина-Фасо.

## Ҷумҳурии Волтаи Боло (1960—1984)
* Морис Ямеого  ( 1960 — 1966)
* Сангуле Ламізана (1966 — 1980)
* Сей Зербо (1980 —  1982) 
* Жан Батист Уедраого (1982 —  1983) 
* Томас Санкара]] (1983 — 1984)

## Ҷумҳурии Буркина-Фасо (аз с. 1984)

## Адабиёт
*  

## Эзоҳ
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Гурӯҳ:Президентҳои Буркина - Фасо
Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо
Желику Комшич

**Желику Комшич** ( ;   ) — сиёсатмадор, дипломат ва ҳуқуқшинос аз Босния ва Ҳерсеговина.
## Фаъолияти сиёсӣ
Аз соли 2018 то 2014 узви Раёсати Хорватияи Босния ва Ҳерсеговина, аз соли 2014 то 2018 узви Маҷлиси Намояндагони Босния ва Ҳерсеговина ва аз соли 2001 то 2003 Сафири кишвар дар Ҷумҳурии Федеративии Югославия буд.
Аз 20 ноябри соли 2006 то ноябри соли 2014&nbsp;— аъзои Президиуми Босния ва Ҳерсеговина («сардори дастаҷамъии давлат») аз ҷамъияти хорватӣ. Раиси Президиум аз 20 июли соли 2021 то 20 марти соли 2022 ва аз 16 июли соли 2023 то 16 марти соли 2024.

## Эзоҳ

* Желику Комишич дар вебсайти Палатаи Намояндагони Босния ва Ҳерсеговина
* Желику Комишич  дар harriman.columbia.edu
*  

## Пайванди беруна
* Сомонаи расмӣ
Гурӯҳ:Зодагони 20 январ
Гурӯҳ:Соли 1964 таваллудшудагон
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Сарварони Босния ва Ҳерсеговина
Гурӯҳ:Президенти Босния ва Ҳерсеговина
Президенти Вануату

**Президенти Вануату** ( ) мақоми олии ҳукуматӣ дар Ҷумҳурии Вануату мебошад. Президент Прокурори генералӣ, Раиси Суди Олӣ ва се судяро ба Суди Олӣ таъин мекунад ва бо пешниҳоди ҳукумат метавонад парлумони феълиро пароканда кунад  . Дар акси ҳол, нақши ӯ умдатан тантанавӣ, бахусус супурдани ҷоизаҳои давлатӣ ба монанди ордени Вануату аст. Тибқи Конститутсия, президент «рамзи ягонагии миллат аст».

## Хусусиятҳои қонунгузорӣ
Номзад ба мансаби президентӣ бояд на камтар аз 25 сол дар Вануату зиндагӣ кунад. Президент аз ҷониби коллегияи интихоботӣ иборат аз аъзои парлумон ва раисони шӯроҳои минтақавӣ бо овоздиҳии пинҳонӣ ба мӯҳлати панҷ сол интихоб карда мешавад.

## Президентҳои Вануату (аз 30 июли 1980)

## Эзоҳ

 
Вануату 
Вануату 
Вануату
Вей Ким Вей

**Вей Ким Вей** (به     (хитоӣ: 黄金辉; пинйин : Jīnhuī; Пе̍h-ōe-jī: Ûiⁿ Kim-hui; 4 ноябри 1915 - 2 майи 2005) як рӯзноманигори сингапурӣ буд , ки то замони истеъфои ӯ дар 198 кор кардааст дар соли 1993 ба сифати президент.

Қабл аз президенти ҷумҳурӣ вай дар солҳои 1973-1980 Комиссари олии Сингапур дар Малайзия, солҳои 1980-1984 сафир дар Ҷопон ва солҳои 1981-1984 сафир дар Ҷумҳурии Кореяи Ҷанубӣ буд. 

## Президент
Вай тасмим гирифт, ки дар интихоботи навбатии пешазинтихоботии президентӣ ширкат накунад, ки аввалин интихобот дар Сингапур бо овоздиҳии умумӣ муайян карда мешавад ва пас аз давраи дуюми президентиаш ба истеъфо рафт. Вай инчунин аввалин президент дар таърихи Сингапур аст, ки бар асоси ислоҳоти конститутсионӣ салоҳиятҳои ҳабсро амалӣ кардааст.

  

= Даргузашт =
Ӯ 2 майи соли 2005 дар синни 89-солагӣ бар асари саратони простата дар хонааш дар Сиглап Плейнси Сингапур даргузашт.

= Эзоҳ =

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Wee Kim Wee». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳.

= Манбаъ =

Гурӯҳ:Президентҳои Сингапур
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2005
Гурӯҳ:Зодагони соли 1915
Қаро-Токту

**Қаро-Токту** () — деҳа дар деҳистони Ҷошолуи ноҳияи Олойи вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 650 нафар дар соли 2022.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Олой
Шохиси h (Эйч)

**H-index**, ё **-Индекс**  — шохиси ададие аст, ки мекӯшад баҳраварӣ ва таъсиргузории илмии донишмандонро ба сурати камӣ намоиш диҳад. Ин шохис бо дар назар гирифтани теъдоди мақолоти пуристиноди афрод ва теъдоди дафаъоти истинод шудани он мақолот тавассути дигарон муҳосиба мешавад. Аз ин шохис метавон барои таъсиргузории илмии гурӯҳе аз донишмандон низ баҳра бурд, масалан индекс эйч барои муҳосибаи таъсиргузории илмии донишгоҳҳо ва донишмандони як кишвар низ қобили истифода аст. Ин индекс дар соли 2005 тавассути физикдон Хорхе Хирш пешниҳод шуд ва аз ин рӯ, гоҳе бо номҳои «Хирш индекс» ё миқдори Хирш шинохта шудааст.

## Таъриф ва ҳадаф
Эйч индекс шохисе аст, ки метавон ба василаи он муҳаққиқони таъсиргузорро аз онҳое, ки сирфан теъдоди зиёди мақола мунташир кардаанд, мутамоиз намуд. Ин шохис, ҳамчунин барои муқоисаи муҳаққиқоне, ки дар як ҳавзаи кории яксон фаъолият мекунанд, корбурд дорад. Муҳосибаи эйч индекс тавассути пойгоҳҳои эскопс, ИСИ ва гугл сколер барои мақолоти англисизабон ва низ пойгоҳи истинодии улуми ҷаҳони ислом (isc) барои мақолоти форсӣ имконпазир шудааст. Муҳосибаи индекс эйч бар пояи тавзеи истинодот дода шуда, ба осори мунташираи як фард ё гурӯҳе аз афрод сурат мегирад.
рост|мини|200x200пкс| Гирифтани  -индекс аз графики тақсимоти мақолаҳо аз рӯи шумораи иқтибосот

## Қайдҳо

## Пайвандҳо

* Хирш, Хорхе Э. , (2005), "Индекси миқдорӣ барои муайян кардани натиҷаи тадқиқоти илмии шахс" . Аз arXiv 13 феврали соли 2006 гирифта шудааст.
* Импакт-фактор Science 309:1181, 19 августи 2005.
* Рӯйхати олимони рус аз рӯи h-index
* Усулҳои муайян кардани индекси H бо истифода аз Web of Science, Scopus, RISC
Қалъаи Дашт (совхоз)

«**Қалъаи Дашт**» — совхоз дар ноҳияи Файзобод, ки соли 1972 ташкил шуда буд. 

## Таърих
Совхози «Қалъаи Дашт» ҳудуди деҳаҳои Элок, Дашти Марзо, Бобои Валӣ, Дараи Гӯсфандак, Қалъаи Дашт ва Очилдиро дар бар мегирифт.

Самти фаъолияташ чорвопарварӣ, боғпарварӣ ва ғаллакорӣ буд. Дар совхози «Қалъаи Дашт» 1740 коргар кор мекард. «Қалъаи Дашт» 5 323 га замини кишт, 2 500 сар чорво, 4 ферма, 68 адад техника, анбор ва парки нақлиётӣ дошт. Дар ҳудуди совхоз 6 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, 3 китобхона ва 3 бунгоҳи тиббӣ фаъолият мекард. «Қалъаи Дашт» соли 1992 ба хоҷагиҳои деҳқонӣ тақсим шуд.

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷамоати Қалаидашт
Гурӯҳ:Ноҳияи Файзобод
Мамадҷон Қаюмов

**Мамадҷон Қаюмов** (20 марти 1903, деҳаи Сунон, ноҳияи Фарғона — 1993) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948), Устоди пахтаи ҶШС Тоҷикистон (1947).

## Зиндагинома
Солҳои 1916—28 батрак, 1928—1930 колхозчӣ, 1930—1933 агроном, 1933—1959 раиси колхоз, 1959—1965 ҷонишини раиси колхози «Съезди XXII-юми партия»-и ноҳияи Ленин ва аз соли 1965 нафақахури шахсӣ.

Мамадҷон Қаюмов дар инкишофи соҳаи пахтакории оҳияи Ленин саҳми калон дорад. Депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 1—2-юм).

## Ордену медалҳо
Бо ордени Ленин, ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ордени Ҷанги Бузурги Ватанӣ (дараҷаи 1-ум) ва Грамотаҳои фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон қадр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС
Муллоабдуллоҳ Қазвинӣ

**Муллоабдуллоҳ Қазвинӣ** (; охири қарни XV, Қазвин — аввали қарни XVI, ҳамон ҷо) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар зодгоҳаш таҳсили ибтидоӣ гирифт ва ба гуфтаи Фахрии Ҳиравӣ (дар «Латоифнома») 40 соли умраш дар Ҳирот гузашта, дар мадрасаҳои ин шаҳр донишҳои роиҷи рӯзгорро аз худ кардааст. Айёми таҳсил ба шеър гуфтан шурӯъ намуд. Муллоабдуллоҳ Қазвинӣ дар анвои гуногуни адабӣ шеър гуфтааст, ба вижа, ғазалу қасидаҳои неку дорад. Аз ӯ абёти пароканда дар тазкираҳо омадааст. Ғазалҳояш ишқӣ буда, мазмунҳои фалсафию иҷтимоӣ доранд. Гоҳе дар пайравии Мавлоно ва Саъдию Ҳофиз ғазал сароидааст. Ин матлаъ аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қазоии Зоминӣ

**Пояндамуҳаммад Қазоии Зоминӣ** (; қарни XVI) —  ва донишманди форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Самарқанду Бухоро ва муддате дар Тошканд таҳсили илм карда, бо нуқтасанҷию фасеҳбаёнияш байни аҳли илму адаби замон шуҳрат ёфт. Муддате қозии Зомин буда, мизони адлу додро ҳамеша мустаҳкам медоштааст. Бино ба маълумоти Мутрибӣ (онҳо дӯст будаанд, дар «Тазкирату-ш-шуаро»), Қазоии Зоминӣ дар илми шеър рисолае бо номи «Дуррату-л-баҳр» таълиф намуда, инкишофи шеъри замон ва сабку услубро дар доираи ду ҷараёни адабӣ (тариқаи шеъри матбуъ ва равиши маснӯъ) таҳлил кардааст. Рисолаи мазкур то замони мо расидааст.

Мутрибӣ маҳорати шоирии Қазоии Зоминиро тавсиф карда, ғазали зерро намуна овардааст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Леун Мба

**Леун Мба** ( ; &nbsp;Gabriel Léon M’ba(1902—1967) ) — сиёсатмадори Габон. Аввалин сарвазир (1959-1961) ва президенти Габон (1961-1967).
## Нигаред низ
* Президенти Габон
* Умар Бонго Ондимба

## Манбаъ
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Léon M'ba». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ مه ۲۰۱۶. 
Гурӯҳ:Зодагони соли 1902
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1967
Гурӯҳ:Президентҳои Габон
RCN Televisión

«**RCN Televisión**» (инчунин бо номи **Canal RCN** ё танҳо **RCN** маълум аст) — шабакаи телевизионии Колумбия аст, ки ба Organización Ardila Lülle тааллуқ дорад. Он ҳамчун як ширкати телевизионӣ 23 марти соли 1967 таъсис ёфта, расман ҳамчун як шабакаи мустақил аз 10 июли соли 1998 ба кор даромад.

Он яке аз муваффақтарин теленовелаҳои «Ман Бетти, зишт ҳастам» тавлид кард.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Саҳифаи расмии RCN Televisión

Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии испониёизабон
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Колумбия
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1998
Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ ба тартиби алифбо
Алӣ Бонго Ондимба

**Али Бонго Ондимба** (; ном ҳангоми таваллуд Ален Бернар Бонго (); 9 феврали 1959 таваллуд шудааст.  Бразавил, Ҷумҳурии Конго) — ходими сиёсии Габон,Президенти Габон аз 16 октябри 2009 то 30 августи 2023, вазири мудофиаи Габон аз соли 1999 то 2009, вазири корҳои хориҷии Габон дар солҳои 1989-1991. Писари президенти Габон Умар Бонго Ондимба (солҳои 1967-2009) ва Пасянс Дабани.
## Пайвандҳо
* 
## Нигаред низ
* Президенти Габон
* Умар Бонго Ондимба

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Габон
Қазоии Яздӣ

**Абдурраҳим Қазоии Яздӣ** (; ?, Язд — 1828) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар Язд таваллуд шуда, тахаллуси Қазоиро гирифтааст. Бобои Қазоии Яздӣ аз Ҳамадон ба Кошон ва падараш аз Кошон ба Язд омада, то охири умр дар он ҷо зиндагӣ кардааст. Аз овони хурдсолӣ ба омӯзиши илмҳои замон пардохт, дар миёнсолӣ ҳамчун шоир шинохта шуд. Касби падараш бофандагӣ буд, рӯзгорашонро бо ин роҳ пеш мебурданд. Қазоии Яздӣ марди неруманду хушовоз буд, дар навохтани созҳои мусиқӣ низ маҳорат дошт, дар маҳфилҳо ҳамчун навозанда ҳунарнамоӣ ва ҳокими Язд — Абдуризохонро мадҳу ситоиш мекардааст. Муаллифи «Маҷмаъу-л-фусаҳо» аз Қазоии Яздӣ ба некӣ ёд кардааст. Соли 1991 бо кӯшиши Аҳмад Карамӣ девони ашъори Қазоии Яздӣ иборат аз 6000 байт (ғазал, рубоӣ ва ҳаҷвия), дар Теҳрон ба табъ расидааст.

Намунае аз эҷодиёти Қазоии Яздӣ:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қайдии Кирмонӣ

**Қайдии Кирмонӣ** (; қарни XVII) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Солҳои тӯлонӣ дар Исфаҳон умр ба сар бурдааст. Аз анвои шеър бештар ба сурудани ғазал, рубоӣ ва дубайтӣ майл доштааст. Намунаи ашъори ӯ, ки тавассути «Тазкираи Насрободӣ», «Ништари ишқ» ва «Рӯзи равшан» боқӣ мондаанд, бештар аҳволи рӯҳӣ ва орзуҳои шоирро инъикос кардаанд.

Абёти зер аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қайдии Мовароуннаҳрӣ

**Қайдии Мовароуннаҳрӣ** (; қарни XVI — қарни XVII) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аз айёми таҳсил, ҷавонӣ ва зиндагонии ӯ иттилои дақиқе дар даст нест. Дар замони Байрамхон (1501—1561) аз зодгоҳаш ба Аграи Акбаробод мекӯчад ва ба омӯхтани илмҳои адабӣ мепардозад. Дар баъзе манбаъҳои адабӣ номи ӯ Қандии Варорудӣ низ омадааст. Ба қавли тазкиранигор Музаффар Муҳаммади Сабо, «ҳангомаи шоирии гарм дошт». Аз ашъори Қайдии Мовароуннаҳрӣ танҳо абёте чанд дар тазкираҳо боқӣ мондаанд.

Намунаи зер аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Роза Франсина Рогомбе

**Роза Франсина Рогомбе** (, бо номи духтаронаи "Этомба", тав. 20 сентябр 1942, Ламбарене, Африқои Экватории Фаронса, ваф. 10 апрели Соли 2015, Порис, Фаронса) — ходими давлатии Габон, ки дар давоми 4 моҳ (8 июн — 16 октябр  2009) вазифаи Президенти Габонро иҷро мекард.
## Нигаред низ
* Президенти Габон
* Леун Мба

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Габон
Қайсарӣ (шоир)

**Қайсарӣ**, **Мавлоно Қайсари Ҳамадонӣ**, машҳур ба **Қайсарбек** (? — 1613, Гуҷарот) — и форсзабони Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Авҳадӣ дар «Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин» зодгоҳи ӯро Саргони Ҳамадон гуфтааст. Тибқи маълумоти ӯ Қайсарӣ шахси «латифтабиат, зирак, хушфаҳм буд ва татаббуи ашъор карда». Баъзе тазкиранависон ӯро Шерозӣдонистаанд. Дар ҷавонӣ ба Ҳиндустон рафтааст. Ба қавли Ҳусайнқулихони Азимободӣ (тазкираи «Ништари ишқ»), Қайсарӣ «марде рангинмизоҷу хушхулқ ва хушихтилот буд ва тарзи сухансароии устувор дошт».

Ин абёт аз ӯст:

Намунаи зер аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Умар Бонго Ондимба

**Ҳоҷӣ Умар Бонго Ондимба**  (30 декабри 1935 — 8 июни 2009) — ходими давлатии Габон,Президенти Габон дар солҳои 1967—2009.
## Президентӣ
Соли 1964 дар кишвар кӯшиши табаддулоти давлатӣ аз ҷониби афсарони хурд ташкил карда шуд  . Пас аз марги  Леон Мба, савганди президент 28 ноябри соли 1967 аз ҷониби ноиби президент Алберт-Бернард Бонго  дода шуд, ки ӯ 29 сентябри соли 1973 дини исломро қабул кард ва номи худро ба Умар Бонго иваз кард (15 ноябри соли 2003). насаби дуюми оилаи падараш Ондимба ). Умар Бонго Ондимба то 8 июни соли 2009 дар тӯли зиёда аз 40 сол Президенти Габон буд   .

Аз 16 октябри соли 2009 писараш Алӣ Бонго Ондимба Президенти Габон гардид.
## Донистаниҳо
* Ҳоҷӣ Умар Бонго дар синни камтар аз 32-солагӣ сарвари кишвар шуда, дар он замон ҷавонтарин президенти ҷаҳон буд. Вай яке аз сарварони кишварҳоест, ки аз рӯи давомнокӣ дар сари қудрат будан, дарозтарин аз рӯи мӯҳлати ҳукуматдорӣ дар ҷаҳон мебошад.
* 
* Ӯ дар қитъаи Африқо китоби машҳури "Сафед ҳамчун сиеҳпӯст" - ро навишт, ки дар асоси он ғояи миллиро, ки барои муттаҳид кардани мардуми габониҳо даъват шудааст. "Далели асосӣ": "тамаддуни банту" аз Мисри Қадим пайдо шудааст. Аз ин рӯ, габониҳо ҳамон сафедпӯстон мебошанд, ки танҳо бо сабаби тағйир ёфтани шароити табиӣ пас аз тарки Мисри Қадим сиёҳпӯст шудаанд.
* 
* Вай инчунин рекордсмен дар байни хориҷиён аз рӯи шумораи амволи ғайриманқул, ки дар Фаронса харида шудааст, буд. Дар ҷараёни тафтишот, ки аз ҷониби бригадаи полиси молиявии Фаронса гузаронида шуд, маълум шуд, ки ба ӯ ва хешовандони ӯ 33 адад амволи ғайриманқул дар Порис ва Дар Соҳили Лазур, аз ҷумла як манзил дар Майдонҳои Елисей бо арзиши 18 миллион евро тааллуқ дорад.
* 
* Соли 1974 "Радиои Африка 1" бузургтарин радиостансияро дар Африқои Ғарбӣ таъсис дод.

## Пайвандҳо
* echo.msk.ru
* kommersant.ru
* kommersant.ru
## Нигаред низ
* Президенти Габон
* Алӣ Бонго Ондимба

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Габон
Брис Клотер Олиги

**Брис Клотер Олиги Нгема**  (; таваллуд. 3 марти соли 1975, Габон ) —  арбоби ҳарбӣ ва давлатӣ, генерали артиш, ки вазифаи президенти муваққатии Габон , раиси Кумитаи гузариш ва барқарорсозии институтҳоро ишғол мекунад сарфармондеҳи гвардияи ҷумҳуриявии Габон. 

Ҳамчун фармондеҳи гвардияи ҷумҳуриявии Габон, Брис Клотер Олиги дар табаддулоти ҳарбии Габон 30 августи соли 2023 нақши калидӣ бозид, ки дар ҷараёни он Президенти кишвар Алӣ Бонго Ондимба сарнагун карда шуд. Аз ин рӯз Брис Клотер Олиги сарвари давлат шуд ва 4 сентябри соли 2023 расман ҳамчун президенти давраи гузариш савганд ёд кард.  
## Нигаред низ
* Президенти Габон
* Леун Мба

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Габон
Қамаруддини Аврангободӣ

**Қамаруддини Аврангободӣ** (; Саййид Қамаруддин Ҳусайн ибни Мунибуллоҳ ибни Иноятуллоҳ (1711, Болопур — 1779, Аврангобод) — ориф,  ва и форсизабони Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Гузаштагони Қамаруддини Аврангободӣ аз бузургзодагони Хуҷанд буданд, ба Ҳиндустон кӯчида, дар Амнободи Лоҳур муқим шудаанд. Қамаруддини Аврангободӣ назди олимону донишмандони Аврангобод илмҳои мутадовили замонро омӯхт ва яке аз орифони бузурги ҷараёни нақшбандия шуд. Соли 1742 барои такмили дониш ба назди машоихи Деҳлӣ рафт. Баъди сафари Сарҳинду Лоҳур (1744) ба зодгоҳаш — Болопур бозгашт (1745). Аз он ҷо ба зиёрати Каъба (1761) рафт. Фарзандонаш Нурулҳудо ва Нурулаъло, наберааш Нуруласфиё низ аз сӯфиёни маъруф буданд. Қамаруддини Аврангободӣ бо Мир Ғуломалии Озоди Балгиромӣ (муаллифи тазкираи «Сарви озод») дӯстӣ дошт. Аз Қамаруддини Аврангободӣ китобҳои форсӣ ва арабии «Мазҳару-н-нур» (1785), «Нуру-л-каримайн» (ба забони форсӣ дар тафсири баъзе аз сураҳо ва оёти қуръонӣ), «Рисолаи нуру-з-зуҳур», «Рисолаи ҷавоби саволоти баъзе аз мулҳидин аз малоҳидаи Ҳиндустон», «Рисолаи саволу ҷавоби арбаа ба форсӣ», «Рисола фӣ фиқҳ», «Рисола фӣ таъвили-р-руъё», «Ҷавоҳиру-л-анвор», «Фоизу-л-баракот», «Мактуботи шоҳ Қамаруддин» ва ғ. боқӣ мондаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қамбархони Хуҷандӣ

**Қамбархони Хуҷандӣ** (; 1810/15 — ?) — аи форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар гузари Чоршанбеи маҳаллаи Масҷиди Сарви шаҳри Хуҷанд таваллуд шуд ва тамоми умрашро дар зодгоҳ сипарӣ кардааст. Қамбархон зани бомаърифату заковатманд буда, бо тахаллуси «Хуҷандӣ» шеър гуфтааст. Бештар ғазалу мухаммас эҷод кардааст. Аксар шеърҳои ошиқонаи Қамбархон, ба мавзуъҳои иҷтимоӣ бахшида шуда, дар онҳо дарду алам, азоби ҳиҷрон, умеди дидор, эътироз аз замон садо медиҳанд. Аз осори Қамбархон тавассути манбаъҳои адабӣ бештар аз 800 мисраъ шеър дастрас ва сабкаш ба эҷодиёти шифоҳии мардум наздик аст. Мероси ӯ барои муайян кардани масъалаҳои адабиёти қарни XIX аҳаммияти калон дорад.

Намунае аз ашъори ӯ:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Шодиев Э. Шоираҳои тоинқилобии Хуҷанд. Д., 1986.
Мавлоно Қанбарӣ

**Мавлоно Қанбарӣ** (; қарни XV — қарни XVI) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Доир ба давраи ҷавонӣ, таҳсилоти ибтидоӣ ва фаъолияти шоирии Мавлоно Қанбарӣ дар маъхазҳои илмию адабӣ маълумот хеле кам аст. Мавлоно Қанбарӣ марди оммӣ буд ва аз сабаби истеъдоди баланд ва назира гуфтан ба ашъори гузаштагон шуҳрат пайдо кард. Бино ба қавли Навоӣ, Мавлоно Қанбарӣ аз Нишопур аст ва илмҳои маъмули замонашро дар зодгоҳаш омӯхтааст. Барои такмили дониш ба Ҳирот омад ва аз суҳбати Навоӣ баҳра бурдааст. Охири умри Мавлоно Қанбарӣ дар Машҳад гузаштааст. Мавлоно Қанбарӣ табъи баланди шоирӣ дошт ва ашъораш мақбули хоссу ом буд. Асосан ба ғазал ва қасида таваҷҷуҳ дошта, дар қасидае султон Бобурро мадҳ кардааст. Тибқи маълумоти Давлатшоҳи Самарқандӣ («Тазкирату-ш-шуаро») Мавлоно Қанбарӣ: «Қасоидро муҳкам ва пурмаонӣ мегӯяд ва баъзе афозил дар кори ӯ мутаҳаййир будаанд. Ва
ӯро дар ҷавоби қасоиди акобир имтиҳон мекарданд ва сухани ӯро муҳкам меёфтанд».

Ин қасида аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қаннуҷӣ

**Абдулбосит ибни Рустам ибни Алии Қиннавҷӣ** (; 1746, Ҳиндустон — 1808) — фақеҳи ҳанафӣ.

## Зиндагинома
Ӯро аз насли Шайх Имомуддини Кирмонӣ (соҳиби «ал-Фусулу-л-имодия») гуфтаанд. Қиннавҷӣ улуми нақлӣ ва ақлиро аз падар фаро гирифт ва дар фиқҳ, қоидаҳои забони арабӣ, ҳисобу фароиз маҳорат пайдо кард. Ӯ хеле хушхат ва зуднавис будааст. Аз машҳуртарин машоих ва омӯзгорони асри худ ҳисоб меёфт, ки толибилмони бисёре аз атрофу акноф барои таҳсили улум наздаш меомаданд. Қиннавҷӣ шогирдони бисёреро тарбия кардааст, ки Ҳасан ибни Алии Қиннавҷӣ аз машҳуртарини онҳо мебошад. Дар баробари тадрис ба таълиф ва шарҳи баъзе асарҳо, ба монанди «Зубдату-л-фароиз», «Назму-л-лаоли фӣ шарҳи Сулосиёти-л-Бухорӣ», «Интихобу-л-ҳасанот фӣ тарҷумати аҳодиси „Далоили-л-хайрот“», «Арбауна ҳадисан суноиян» ва шарҳи он «ал-Ҳаблу-л-матин фӣ шарҳи-л-Арбаин», «Аҷибу-л-баён фӣ асрори-л-Қуръон», «Шифоу-ш-Шофия» ва «Шарҳу Таҳзиб фӣ-л-мантиқ» машғул будааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Қаноатшоҳи Қаротегинӣ

**Қаноатшоҳи Қаротегинӣ** (?, деҳаи Самсолиқ, Рашт — 1862, Бухоро) — сипаҳсолори тоҷик ва ходими дарбори хони Хӯқанд.

## Зиндагинома
Қаноатшоҳи Қаротегинӣ баъди ишғол шудани мулкҳои Дарвоз ва Қаротегин (1813), навкари хони Хӯқанд — Умархон (1810-22) гардид. Ӯ дар муддати кӯтоҳ аз ҳисоби тоҷикони кӯҳистон (сокинони Қаротегин, Вахиё, Дарвоз, Кӯлоб ва Бадахшон) дастаи низомӣ ташкил дода, дар ишғоли ш-ҳои Тошканд, Хуҷанд, Ӯротеппа ва даштҳои қазоқнишин (минтақаи байни б. Арал то Ҳафтрӯд) ширкат кард. Баъдан ба поси хотири ин хидмат ҳокими мулкҳои Ҷиззах (1855-56), Туркистон (1856-57), Марғелон (1859), Тошканд (1860-62) таъйин гардид. Қаноатшоҳи Қаротегинӣ дар раванди лашкаркашии Руссия ба Осиёи Миёна ба лашкари Хӯқанд раҳбарӣ карда, дар набарди назди Узуг (1850) ва Ағач (1856) ғолиб омад. Дар натиҷаи хусумату сӯиқасди дарбориёни Хӯқанд ба ш. Бухоро фирор кард ва охиран соли 1862 бо амри амир Музаффар ба қатл маҳкум гардид.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Чон-Булӯлу

**Чон-Булӯлу** () — деҳа дар деҳистони Булӯлуи ноҳияи Олойи вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 869 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Олой
Муҳаммад Яъқуббек

**Муҳаммад Яъқуббеки Бадавлат** () — лашкаркаш, давлатмард ва сиёсатмадори тоҷик, бунёнгузор ва нахустин хони давлати Ҳафтшаҳр дар Туркистони Шарқӣ (1865—1877).

## Зиндагинома
Аз оилаи савдогари хурд. Муҳаммад Яъқуббека ввал ҳокими Ҷиноз, дертар (тақрибан соли 1851) беки Оқмачит таъин шудааст. Соли 1865 ба шаҳри Қошғар рафт. Дере нагузашта Муҳаммад Яъқуббек ҳокими Қошғар шуд. Соли 1870 Урумчиро забт карда, бо номи Ҳафтшаҳр давлати мустақил ташкил намуд ва унвони Атолид ғозӣ Бадавлатро гирифта, ҳокими он гардид. Чин соли 1878 Ҳафтшаҳрро барҳам дод.

### Хонавода
Яқуббек дар ҳамин давра соли 1847 милодӣ бо қипчоқдухтаре бо номи Зиёлик издивоҷ мекунад ва соҳиби чаҳор писар: Бекқулибек, Ҳаққулибек, Худойқулибек ва Ҳайдарбек мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Музҳаб

**Музҳаб** (қарни XVIII) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аслу насабаш маълум нест. Музҳаб соҳибдевон бошад ҳам, девони ӯ то ҳол дар феҳристи ягон китобхонани ҷахон зикр нашудааст. Шоир ду маснавӣ дорад: «Шоҳу Гадо» (дар пайравии маснавии Ҳилолӣ), «Лайлӣ ва Маҷнун» (давоми «Лайли ва Маҷнун»-и Мулҳами Бухороӣ, ки ба он се боби нав илова кардааст). Ашъори Музҳаб аз образҳои конкрету аёнӣ, ташбеҳу истиороти рангии саршор аст. Шоир аз давру муҳити зиндагиаш бисёр шикоятҳо дорад:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Мирамони Деҳлавӣ

**Мирамони Деҳлавӣ** (қарни XVIII — қарни XIX) —  ва и аҳли Ҳинд.

## Зиндагинома
Аз оилаи яке аз ашрофони Деҳлӣ. Дар Калкатта солҳои 1801—1806 забони ҳиндустониро ба инглисизабонон дарс медод. Дар тайёр намудани китобҳои дарсӣ иштирок менамуд. Китоби «Чор дарвеш»-ро аз форсӣ бо унвони «Боғу баҳор» (1802) ва «Ахлоқи Муҳсинӣ»-ро бо номи «Ганҷи хубӣ» ба лаҳҷаи гуфтугӯии шаҳри Деҳлӣ тарҷума намудааст. Мирамони Деҳлавӣ дар тарҷумаи ин китоб кӯшидааст, ки сабки тумтароку пуртакаллуфи насри урдуро ба забони зиндаи гуфтугӯӣ наздик кунад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Фориғи Ҳисорӣ

**Фориғи Ҳисорӣ** (қарни XVIII — қарни XIX) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Аслу насаби Фориғи Ҳисорӣ маълум нест. Айёми ҷавонӣ ва таҳсили ибтидоияш дар яке аз деҳаҳои Ҳисор гузаштааст. Сипас, барои таҳсил ба Марғелон рафтааст. Баъд ба Ҳисор баргашта, дар ҳамин ҷо вафот кардааст. Девони Фориғи Ҳисорӣ (тақрибан 2200 байт) ғазалиёт ва мухаммасу таърихҳоро дар бар мегирад. Аксари шеърҳои Фориғи Ҳисорӣ дар мавзуи ғарибӣ, шикоят аз камбағалӣ ва хорию зорӣ навишта шудаанд:

Дар девони Фориғи Ҳисорӣ манзумае ҳаст, ки шоир дар он аз сафарҳояш ба деҳоти Ҳисор ҳикоят мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шоирони асри XVIII
Гурӯҳ:Шоирони асри XIX
Мулло Раҳматуллоҳи Музтар

**Мулло Раҳматуллоҳи Музтар** (қарни XVIII — қарни XIX) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Ҷои таваллудаш тумани Косони Насаф. Дар охири асри 18 ва аввали асри 19 умр ба cap бурда аст. Шоири баркамол ва машҳури замонаш, басо рангинхаёлу хушгуфтор буд. Мувофиқи маълумоти маъхазҳои адабӣ («Туҳфату-л-аҳбоб»-и Возеҳ ва баёзи № 321 китобхонаи Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ) Музтар шахси хело хушсӯҳбат ва латифасанҷ буда, аксар бадеҳатан шеър мегуфтааст. Намунае аз мушоираи шоирони замони Музтар — Ҳозиқ, Моҳир, Ансаб ва дигар дар баёзи зикрёфта оварда шудааст. 

Девони ашъор доштани Музтар маълум нест. Дар тазкираву баёзҳо ашъори парокандан Музтар бисёранд, ки аз онҳо 20 ғазал, 8 мухаммао, 3 рубоӣ ва 4 қитъа — ҳамаги 314 байт ҷамъоварӣ шудааст. Ашъори Музтар аз ҷиҳати мазмуну мундариҷаи ғоявӣ гуногун буда, дар аксари онҳо мазмунҳои шикоят аз сахтӣ ва нобаробариҳои мухити тира, гардиши каҷи даврон, беадолатиҳои ҳукуматдорон ва хориву зории аҳли санъату хирад ба дараҷаи баланди санъаткорӣ таҷассум ёфтаанд. Дар эҷодиёти Музтар таъсири сабки ҳиндӣ (сабки бедилӣ) ва ҳам услуби шуарои мутақаддимин, аз ҷумла Саъдии Шерозӣ, Хисрави Деҳлавӣ, Ҳофизи Шерозӣ, Камоли Хуҷандию Абдурраҳмони Ҷомӣ мушоҳида мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Муҳаммадвафои Карминагӣ

**Мирмуҳаммадвафои Карминагӣ** (қарни XVIII) — и форс-тоҷик.

## Зиндагинома
Дар бораи зиндагинома ва фаъолияти эҷодии Мирзомуҳаммадвафои Карминагӣ маълумоти кофӣ нест. Танҳо ҳаминаш маълум, ки ӯ дар баъзе асарҳои таърихӣ бо номи Қозӣ Муҳаммадвафои Карминагӣ машҳур буда, солҳои 1745—1759 асари таърихии худ «Туҳфаи хонӣ» ё «Таърихи Раҳимхонӣ»-ро навишта, ба таърихи ҳокимияти намояндагони сулолаи Манғития — Муҳаммадҳакимбий ва Муҳаммадраҳимбий бахшидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Туҳфаи хонӣ

«**Туҳфаи хонӣ**», «**Таърихи Раҳимхонӣ**» — асари таърихии Муҳаммадвафои Карминагӣ.

Он воқеаҳои таърихии замони Абулфайзхони Аштархонӣ (ҳукмронӣ 1711—1747)-ро то фурӯ нишондани шӯриши қабилаҳои туркман (сариқҳо, солорҳо ва текеҳо) дар Чорҷӯй дар бар мегирад, Қиссаи асосии китоб ба таърифу тавсифи сулолаи Манғития оид аст. Асар ба забони форсӣ таълиф шуда, онро Ниёзқулибеки Қаршигӣ рӯнавис карда, воқеаҳои таърихии то соли 1782-ро илова намудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Китобҳои таърих
Хуршед Рустамзода

** Хуршед Рустамзода** (зод. 6 апрели соли 1966) — табиби тоҷик, мудири Маҷмааи тандурустии “Истиқлол”.
## Зиндагинома ва корнома
Хуршед Рустамзода 6 апрели соли 1966 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба дунё омадааст.

Баъд аз хатми мактаби миёна ба Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино дохил шуда, соли 1989 онро хатм намудааст. Аз соли 1989 то соли  1990 ба ҳайси интернаи Беморхонаи клиникии шаҳрии ёрии таъҷилии  шаҳри Душанбе  фаъолият намудааст.
Соли 1993  дар шӯъбаи ҷарроҳии Беморхонаи Марказии ноҳияи Данғара ба ҳайси табиби ҷарроҳ кор кардааст.
Солҳои 1993-1995 ҳамчун табиб-ординатори клиникӣ Донишкадаи такмили ихтисоси баъдидипломии кормандони тиб дар заминаи Беморхонаи клиникии шаҳрии ёрии таъҷилии шаҳри Душанбе фаъолияти меҳнатӣ намудааст.
Солҳои 1995-2001 ҳамчун табиби ҷарроҳ дар шуъбаи 1-уми ҷарроҳӣ, солҳои 2001-2006 муовини сардухтур оид ба корҳои муолиҷавии Беморхонаи клиникии шаҳрии ёрии таъҷилии шаҳри Душанбе ҳамзамон ассисенти кафедраи ҷарроҳияи Донишкадаи такмили ихтисоси баъдидипломии кормандони тиб, фаъолият намудааст.
Солҳои 2006-2007 дар вазифаи  Директори Маркази саломатии шаҳрии №10 ва солҳои 2007-2018 ба ҳайси Директори Беморхонаи клиникии шаҳрии №5 ба номи академик К. Тоҷиев адои вазифа намудааст.
Аз соли 2018 то 6-уми майи соли 2020 дар вазифаи Директори МД Марказии тиббии шаҳрии №1 ба номи Ахмедов Карим фаъолият намудааст.
Бо фармоиши Раёсати тандурустии шаҳри Душанбе аз 6 майи соли 2020 Директори МДМТ “Истиқлол” таъйин гардид.

Унвони илмӣ: номзади илмҳои тиб, табиби ҷарроҳи дараҷаи олӣ.

## Ҳаёти шахсӣ
Оиладор  соҳиби 3 фарзан дмебошад.

## Ҷоизаҳо
Соли 2008 бо нишонаи сарисинагии “Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон” ва соли 2014 бо медали “Хизмати шоиста” сарфароз гардонида шудааст.
## Нигаред низ
* Маҷмааи тандурустии “Истиқлол”
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»
Қаро-Сув (ноҳияи Олой)

**Қаро-Сув** () — деҳа дар деҳистони Будалики ноҳияи Олойи вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон.

Аҳолӣ — 906 нафар дар соли 2023.
## Аҳолӣ

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Олой
Ноҳияи Олой

**Ноҳияи Олой** () — воҳиди маъмурӣ дар вилояти Ӯши Қирғизистон. Маркази ноҳия — деҳаи Гулча ().

## Таърих
Соли 1928 райони Олой-Гулча ташкил карда шуд. Соли 1936 ба 2 ноҳия — Олой ва Чон-Олой тақсим шуд. 23 июли соли 1958 ҳарду ноҳия дубора бо номи ноҳияи Олой муттаҳид карда шуданд  . 29 октябри соли 1958 ноҳияи Гулча ба ноҳияи Олой ҳамроҳ карда шуд  .

Соли 1992 баъди эълони истиқлолияти Қирғизистон он дубора ба 2 ноҳия – Олойи шарқӣ ва Чон-Олой (Ғарбӣ) тақсим шуд.

Рӯзи 5 октябри соли 2008 дар наздикии рустои Нура заминларзаи 8 дараҷаӣ рух дод, ки бар асари он 75 нафар, аз ҷумла 42 кӯдак кушта шуданд.

## Ҷуғрофиё
Масоҳати ноҳия 7582 км² буда, 26% масоҳати умумии вилояти Ӯшро ташкил медиҳад.

Ноҳияи Олой дар ду водӣ — Олой ва Гулча воқеъ аст. Дар ҳудуди ноҳия, дар марз бо Чин, гузаргоҳи "Иркештам-Автодорожный" ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
Мувофиқи маълумоти барӯйхатгирии умумииттифоқии аҳолӣ  дар соли 1989 дар ҳудуди ноҳияи Олой (аз ҷумла ноҳияи Чон-Олой, ки солҳои 1959—1992 ба ҳайати он дохил буд) 66858 нафар зиндагӣ мекард. Дар соли 2007 аҳолии ноҳия — 72110 нафар, аз ҷумла қирғизҳо 71901 нафар ё 99,6% буданд.

## Тақсимоти маъмурӣ
Ноҳия 14 деҳистонро (ҷамоати деҳотро) дар бар мегирад, ки дар онҳо 65 маҳалли аҳолинишини деҳот ҷойгир аст:

# Деҳистони **Олойи** ба номи К. Белекбоев: д. Сӯфӣ-Қӯрғон (марказ), Аскалӣ, Ҷиргатол, Колдук, Таргалак, Терак, Чий-Тала;
# Деҳистони **Будалик**: д. Қаро-Сув (марказ), Қайнама, Тамга-Терак, Қум-Шоро, Октябр, Ӯро-Теппа;
# Деҳистони **Булӯлу**: д. Қӯшулуш (марказ), Кичик-Булӯлу, Кӯл-Чатӣ, Чон-Булӯлу;
# Деҳистони **Гулча**: д. Гулча (марказ), Қаро-Булоқ, Ҷили-Сув, Тош-Короо, Чакмак, Курмаҷон Датка;
# Деҳистони **Ҷошолу**: д. Янги-Турмуш (марказ), Аюу-Тапан, Коммунизм, Ленин-Юл, Мияздӣ, Ӯрта-Сув, Осоавиахим, Қаро-Токту;
# Деҳистони **Конур-Теппа**: д. Бӯз-Қараган (марказ), Ҷар-Қишлоқ, Қаро-Шоро, Арпа-Тектир, Қизил-Ӯй;
# Деҳистони **Кабилан-Кӯл**: д. Кабилан-Кӯл (марказ), Кунгуй, Қаро-Ҷиғач, Курулуш;
# Деҳистони **Корул**: д. Тоғуз-Булоқ (марказ), Кен-Ҷилға, Якуми май, Арал;
# Деҳистони ба номи **Ленин**: д. Сугунду (марказ), Гагарин, Кун-Элек, Мурдаш;
# Деҳистони **Толдӣ-Сув**: д. Толдӣ-Сув (марказ), Арча-Булоқ, Кӯк-Булоқ, Кургак, Сари-Муғул;
# Деҳистони **Сари-Муғул**: д. Сари-Муғул (марказ);
# Деҳистони **Уч-Теппа**: д. Кичик-Қарокӯл (марказ), Оқ-Босого, Оқ-Ҷой, Геҷиге, Қизил-Олой, Чон-Қарокӯл;
# Деҳистони **Янги-Олой**: д. Янги-Олой (марказ), Янги-Ариқ;
# Деҳистони **Сари-Тош**: д. Сари-Тош (марказ), Кӯк-Сув, Нура;

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* https://web.archive.org/web/20100612231051/http://www.ehs.unu.edu/palm/file/get/5121
*
Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Ӯш
Моҷароҳои Ҷимми Нейтрон: писари нобиға

**«Моҷароҳои Ҷимми Нейтрон: Писар Гениал»** () як маҷмӯъаи телевизионии пӯёнамоӣ америкоӣ аст ки туст Ҷон А. Дэвис барои шабака Nickelodeon дар 20 июли 2002 то 25 ноябри 2006 сохта шудааст.

## Садоофарон

* Деби Дерриберри - Ҷимми Нейтрон
* Ҷеффри Гарсиа - Шин Эстевез
* Роб Полсен -  Карл Визер / Директор Виллоуби / Юстас Стрич
* Каролин Лоуренс - Синди Вортекс
* Кристал Скайлс - Либби Фолфакс
* Франк Велкер - Годдард
* Марк ДеКарло - Хью Нейтрон
* Меган Кавана - Ҷуди Нейтрон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* 

Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ ИМА
Меҳтарлом

**Меҳтарлом** () — шаҳр дар қисми марказии Афғонистон, маркази маъмурии вилояти Лағмон. Дар масофаи 100 км дар самти шарқии Кобул (800 м аз с. б. баланд), дар доманаи қаторкӯҳҳои Ҳиндукуш, дар соҳили ду дарё – Алишинг ва Алинигор ҷойгир аст. Тобистони гарм ва зимистони муътадил дорад. Шумораи аҳолӣ 20 ҳазор нафар. Таркиби аҳолӣ – тоҷикон, паштунҳо, пашаӣ ва дигар қавмҳо, аксари аҳолии Меҳтарломро тоҷикон ташкил медиҳанд.

## Таърих
Вожаи «Меҳтарлом» решаи бостонӣ дошта, дар Авесто ба шакли «Mirhrat», ба маънои меҳр омадааст ва ин вожаро ҳамчун бузург, аршад ва калон низ маънидод кардаанд. Дар забони қавми пашаӣ вожаи «лом» маънои деҳаро дорад ва бо иловаи калимаи «меҳтар» Меҳтарлом-ро «деҳаи бузург» медонанд.

Тибқи ривоёти маъмул дар байни мардуми маҳаллӣ таърихи бунёди Меҳтарлом ба даврони тӯфони Нӯҳ мерасад, ки гӯё бо номи падари Нӯҳ Меҳтарламак рабт доштааст. Тибқи ривояти дигар, Меҳтарлом маҳалли дафни Нӯҳ буда, дар замони ҳукмронии султон Маҳмуди Ғазнавӣ ба поси эҳтиром дар назди мақбара боғи бошукӯҳ ва масҷид бино ёфта буд. 

Дар асрҳои миёна ва баъд Меҳтарлом дар масири роҳҳои тиҷоратӣ бо Ҳинд қарор дошт ва ба маркази муҳимми тиҷорат ва ҳамлу нақл табдил ёфт. Дар натиҷа аҳолии Меҳтарлом афзуд ва кишоварзӣ дар навоҳии атрофи он рушд кард. 

Соли 1964 дар замони ҳукмронии Зоҳиршоҳ (1933–73) дар натиҷаи амалӣ акардани ислоҳоти низоми маъмурӣ-идории кишвар, вилояти Лағмон бо марказаш Меҳтарлом ташкил дода шуд. Солҳои 80-уми асри 20 аҳолии Меҳтарлом бо барқ таъмин ва фаъолияти корхонаҳои хурди коркарди маҳсулоти кишоварзӣ ва истеҳсоли маводди ғизоӣ оғоз гардид. Солҳои 2004–20 иқтисоди Меҳтарлом бештар рушд кард, дар шаҳр мутобиқи услубу тарҳҳои муосир мактаб, шифохонаву марокизи саломатӣ, муассисаҳои бонкӣ ва алоқа бунёд шуданд. 

## Маориф ва фарҳанг
Донишгоҳи давлатии Лағмон дар Меҳтарлом мутахассисонро аз рӯи 4 ихтисос – забону адабиёт, кишоварзӣ, таълиму тарбия, муҳандисӣ ва иқтисод омода менамояд.

Мақбараи Меҳтарломбобо яке аз ёдгориҳои таърихии Меҳтарлом аст, ки чанд қарн пеш бино ёфта, дар аҳди амир Ҳабибуллоҳхон (1901–19) таъмиру тармим гардид (феълан дар ҳолати харобӣ қарор дорад). Меҳтарлом зодгоҳи ашхоси маъруфи Афғонистон – собиқ сарвазири кишвар доктор Абдуззоҳир (падари овозхони машҳури Шарқ – Аҳмад Зоҳир), шоиру нависандагон – Бориқ Шафеӣ, Исҳоқ Нангиёл, Гулпочо Улфат, олими шинохта Муҳаммадҳасан Кокар ва дигарон аст. 

## Адабиёт

* تهران، چاپ چهارم، سال ۱۳۹۰ش.شناسنامه افغانستان .بصیر احمد دولت آبادی

## Қайдҳо

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Гулбаҳор

**Гулбаҳор** ё **Маҳмудроқӣ** () — шаҳр дар қисми марказии Афғонистон, маркази маъмурии вулусволӣ ва вилояти Кописо. Фосила то Кобул 76 км. Масоҳаташ 16 км2.  Аҳолӣ 7,4 ҳазор нафар, бо аҳолии деҳаҳои тобеи шаҳр тақрибан 150 ҳазор нафар (2020). Дар саргаҳи дараи Тангӣ, дар баландии 1450 м аз с. б. воқеъ аст. Аксари аҳолӣ тоҷикон буда, ҳамчунин, паштунҳо, пашаӣ ва дигар гурӯҳҳои қавмӣ зиндагӣ мекунанд.

## Ҷуғрофиё
Маҳмудроқӣ дар минтақаи кӯҳистонӣ воқеъ аст, табиати зебо ва оби фаровон дорад. Дар минтақаи Сайёди Маҳмудроқӣ 4 дарё – Панҷшер, Ғурбанд, Шутул ва Соланг ба ҳам пайваста, дар ҷараёни поинӣ ба дарёи Кобул мерезанд. Маҳмудроқӣ аз 4 ноҳия ва 50 маҳалла иборат аст. Маҳаллаҳои асосии шаҳр: Сидқобод, Навобод, Шухӣ, Қалъаи Сайидхон, Бобоалӣ, Гулдон, Реги Равон, Сайёд, Дарбофон ва ғ. Шоҳроҳи Сурубӣ – Ҷабалуссироҷ аз байни Маҳмудроқӣ мегузарад ва минтақаҳои шимолу шарқиро ба ҳам мепайвандад. Боғи милли Сайёд, кӯҳ ва боғи Реги Равон маконҳои фароғатӣ, Бурҷи Абдулло ва Сидқобод мавзеъҳои таърихии Маҳмудроқӣ мебошанд. Дар маҳаллаҳои Бобоалӣ, Сайёд ва Гулдон бозорҳои бузург мавҷуданд.

## Иқтисод
Дар шаҳр чанд корхонаи истеҳсоли маҳсулоти қаннодӣ ва коркарди пӯсти қароқӯлӣ фаъолият доранд. Маркази тиҷорати маҳсулоти истеҳсоли кишоварзони маҳаллӣ – пахта, кунҷит ва тамоку аст. Корхонаи нассоҷии Гулбаҳор Дар қисми шимолу шарқи Маҳмудроқӣ, яке аз бузургтарин корхонаи истеҳсолии Афғонистон ба ҳисоб меравад. Замони ҳукмронии Муҳаммад Довудхон (1973–75) лоиҳаи бунёди обанбор дар наздикии Маҳмудроқӣ тарҳрезӣ ва корҳои сохтмонӣ оғоз гардиданд. Мутобиқи лоиҳа, баландии дарғот 200 м, ҳавзаи обгирии он 3565 км2 ва захираи оби обанбор 760 млн м3-ро ташкил дода, имкон фароҳам меовард, то 40 ҳазор га замини кишоварзӣ обёрӣ шавад. Ҳамзамон, бунёди НБО бо иқтидори 120 мВт ба нақша гирифта шуд. Соли 2008 байни Афғонистон ва Эрон оид ба эҳёи раванди бунёди неругоҳ қарордод имзо шуд, вале ба марҳалаи иҷро нарасид.

## Маориф
Дар Маҳмудроқӣ Донишгоҳи ал-Берунӣ фаъолият дорад, ки бо ташаббуси Қаҳрамони миллии Афғонистон Аҳмадшоҳи Масъуд бунёд ёфт, донишҷӯён дар риштаҳои кишоварзӣ, мутолиоти исломӣ, муҳандисӣ, пизишкӣ ва адабиёт таҳсил менамоянд.

## Адабиёт

* تهران، چاپ چهارم، سال ۱۳۹۰ش.شناسنامه افغانستان .بصیر احمد دولت آبادی 

## Қайдҳо

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Афғонистон
Мани нафратангез 4

**«Мани нафратангез 4»** () — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи «».

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Despicable Me 4 Release Date

Гурӯҳ:Филмҳои соли 2024
Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Мани нафратангез
Гурӯҳ:Филмҳои Illumination Entertainment
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Мани нафратангез

**«Мани нафратангез»** () як франшизаи медиа аст, ки соли 2010 бо нашри филми бадеии ҳамон ном оғоз шуда, аз ҷониби Illumination Entertainment истеҳсол шуда, аз ҷониби Universal Pictures.

## Филмҳо
* Мани нафратангез (2010)
* Мани нафратангез 2 (2013)
* Минёнҳо (2015)
* Мани нафратангез 3 (2017)
* Минёнҳо: Болоравии Гру (2022)
* Мани нафратангез 4 (2024)
* Минёнҳо 3 (2027)

## Пайвандҳо
* 


Гурӯҳ:Филмҳо