Сипаҳсолор

**Сипаҳсолор** () — дараҷае солорӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ, интизомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз лашкарсолор ва пойинтар аз артишсолор дорад ва баробар бо дарёсолор дар нерӯи дарёӣ аст; *генерал-полковник*.

*Сипаҳсолор* дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии вазорати дифоъ, умури дохилӣ, амният, сардори ситод дорад ва ё *фармондеҳи* *[[сипоҳ]]* (корпус) аст, ки он ягоне амалиётӣ ва тактикӣ аст, ки аз ду – се лашкар ташкил мешавад ва ё ороише аз ягонҳо барои иҷрои амалиёти размӣ аст.

## Вожашиносӣ
*Сипаҳсолор* яке аз куҳантарин истилоҳоти низомист ва аз ду вожа сохта шуда ва мақулаи дастурии ин вожа исм ва сохтвожаи он ба сурати [исм (*сипоҳ*) + исм (*солор*)] аст:
*[[сипоҳ]]* (  

Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. 

Аз *spāda-* дар  сохта шуда, ки дар , дар , дар , дар балхӣ: *σπαλοβιδο* : *ασπαλοβιδο* ва дар  гаштааст. Ҳамчунин аз *сипоҳ* дар форсии дарӣ истилоҳи *сипаҳсолор* ( < ) сохта шуда, ки бо *сипаҳбад* мутародиф аст.

«*Солор*» аз куҳантарин замонҳо ба маънои «*фармондеҳ; [[генерал]]*» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад.

## Пешина

*Сипаҳсолор* ҳамчун мақоми низомӣ нахустин бор дар сипоҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) падид омадаву *сипаҳбад* () номида мешуда ва фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ буд, ки *[[сипоҳ]]* () номида мешуданд.

Ашкониён (250 то милод — 224) созмони радабандии даҳдаҳии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифта буданд, аз ин рӯ нерӯҳои мусаллаҳашонро куллан *сипоҳ* () меномиданд ва фармондеҳи кулли сипоҳ унвони *сипоҳбад* () дошт.

Сосониён (224 — 651) низ ҳамин радабандӣ ва номгузориро ба кор мебурданд ва фармондеҳи *сипоҳ* низ *сипоҳбед* () ва *сипоҳсолор* () номида мешуд.

Фармондеҳи сипоҳ дар замони Сомониён *сипаҳсолор* () унвон дошт. Сипаҳсолор, ки ба суратҳои «*сипоҳсолор*» () дар «*[[Таърихи Байҳақӣ]]*», «*сипаҳсолор, исфаҳсалор, исфаҳсолор*» дар «*[[Қобуснома]]*» омадааст, аз мақомоти муҳими лашкарӣ дар давраи Ғазнавиён ҳам будааст.

*Сипаҳбад* ҳамакнун яке аз дараҷаҳои солорӣ дар нерӯҳои мусаллаҳи Эрон аст, ки бо *генерал-полковник* дар нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон ва *lieutenant-general* дар нерӯҳои заминии кишварҳои узви НАТО баробар аст.
Аз ин рӯ, истилоҳоти *сипоҳ* ва *сипаҳсолор* барои ҷойгузин кардани вомвожаи русии «*корпус*» (аз  «*андом*») ва дараҷаи низомии «*генерал-полковник*» ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаанд.

## Имрӯза
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон *генерал-полковник* ҳамакнун  дувумин дараҷаи аршади низомӣ (пас аз генерали артиш) ва *генерал-полковники милитсия* — болотарин дараҷаи вижаи мақомоти корҳои дохилӣ аст. Ин дараҷаро то кунун 11 кас дарёфт кардаанд.

**Генерал-полковник**
# Абдураҳимов, Хайриддин Саидович, Вазир амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон  (1999—2006), раиси Кумитаи давлатии амнияти милии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006—2010)
# Сайдамир Зуҳуров (2002), раиси Кумитаи ҳифзи сарҳадди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005—2006), раиси Кумитаи давлатии ҳифзи сарҳадди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006)
# Шералӣ Мирзо (2018), Вазири дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2013)
# Набиев Рахмон Набиевич (1992), Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991—1992)
# Раҷабалӣ Раҳмоналӣ (2018), ҷонишини якуми раиси Кумитаи давлатии амнияти миллӣ — фармондеҳи Нерӯи марзбонии КДАМ ҶТ
# Хайруллоев Шералӣ Хайруллоевич (1999), Вазири дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—2013)
# Шарифов Ҳомиддин Ҳасанович, Вазири корҳои дохилии ҶТ (1996—2006)
# Ятимов Саймумин Сатторович (2017), раиси КДАМ ҶТ (аз 2010)

**Генерал-полковники милитсия**
# Қаҳҳоров Абдураҳим Абдулаҳадович (2010), Вазири корҳои дохилии ҶТ (2009—2012)
# Раҳимов Рамазон Ҳамроевич, (2017), Вазири корҳои дохилии ҶТ (аз 2012)

**Генерал-полковники адлия**
# Раҳмонов Юсуф Аҳмадович, (2017), Додситони кулли ҶТ (аз 2015)
## Пайвандҳо
* Нерӯҳои мусаллаҳ
* Дараҷаи низомӣ
* Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон
* Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Генералҳо
Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ
Гурӯҳ:Артиш
Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ
Гурӯҳ:Солорон