open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Афина (шаҳр)

**Афина** (Athenai) — калонтарин шаҳр ва пойтахти Юнон. Маркази асосии иқтисодӣ ва мадании мамлакат, маркази ном (воҳиди маъмурӣ)-и Аттика. Афина дар нимҷазираи Аттика, дар соҳили халиҷи Сароникоси Баҳри Эгей ҷой гирифта, якҷо бо шаҳристон ва шаҳри бандарии Пирей Афинаи Калонро ташкил медиҳад.

Аҳолии Афинаи Калон 3,7 млн нафар (2011). Аз ҷиҳати зичии аҳолӣ (8160 нафар дар 1 км2) дар Аврупо дар ҷойи чаҳорум қарор дорад ва сеяки аҳолии тамоми Юнон аст.

### Таърихи мухтасари Афина
Аз соли 1466 то мелод Афина ба Рим ва аз садаи IV то соли 1204 ба Империяи Византия тобеъ шуд. Солҳои 1204–1458 пойтахти герсогии Афина буд. Соли 1458 Афинаро туркҳо забт карданд. Аз давраи шӯриши миллӣ-озодихоҳии солҳои 1821–29 Афина маркази маъмурӣ ва маданию сиёсӣ ва аз соли 1834 пойтахти Юнон аст. Афина маркази бузурги туризми байналмилалӣ ва ҷойи баргузории анҷуману симпозиумҳост. Соли 1896 дар Афина Бозиҳои олимпӣ баргузор гардида, аввалин варзишгоҳ низ ҳамин ҷо сохта шуд. Бозиҳои олимпии тобистонии соли 2004 дар Афина баргузор шуданд.

### Саноат
Ба шарафи илоҳаи асосии асотири Юнони Қадим — Афина номгузорӣ шудааст. Пирейро, ки бандари калонтарини Юнон мебошад, дарвозаи баҳрии Юнон мегӯянд. Маркази муҳимми нақлиёти байналмилалӣ. Роҳи оҳан ва шоҳроҳи автомобилгард Афинаро бо Салоники ва аз он ҷо бо Мақдуния, Булғория ва Туркия мепайвандад. Афина ду аэропорти байналмилалӣ, хатти метро дорад. Аз се ду ҳиссаи истеҳсолоти саноатии мамлакат дар Афина ҷойгир шудааст. Дар Афина металлургия, мошинсозӣ (аз ҷумла киштисозӣ) рушд ёфтааст. Корхонаҳои бузурги нассоҷӣ, дӯзандагӣ, хӯрокворӣ, кимиё, нӯшобаҳо, чарму пойафзор, коркарди нафт, кулолӣ, истеҳсоли матоъҳои пахтагӣ, ва мӯина дорад. Дар Афина муассисаҳои тиҷоратию молиявии Юнон ҷой гирифтаанд.

### Аҳолӣ

### Марказҳои илму фарҳанг
Афина дорои академияи илмҳо, донишгоҳ (1837), донишкадаи политехникӣ, Ҷамъияти бостоншиносии Юнон (1837), марказҳои илмию бостоншиносӣ ва таърихии давлатҳои хориҷа, расадхонаи миллии ахтаршиносӣ, китобхонаи миллӣ, театри миллӣ, Маркази мадании ба номи Мелин Меркури, театри опера ва ғайра; 3 консерватория, 26 осорхона, аз он ҷумла Осорхонаи миллии бостоншиносӣ, Осорхонаи Византия, Осорхонаи Акропол, Нигористони миллии рассомӣ, Осорхонаи таърихии Афина ва Нигористони бадеии Бенакӣ мебошад.

### Ёдгориҳои қадима
Афина қадимтарин шаҳри дунё буда, замони бунёдаш муайян нест. Аз рӯйи ривоятҳо ҷойи имрӯзаи Афина ҳанӯз аз асҳои 16–13 то мелод маскун буд. Дар Юнони Қадим он маркази асосии иқтисодӣ, сиёсӣ ва маданӣ гардид. Шаҳр дар теппаҳо бино ёфта, дар теппаи баландтарини он – Ликабетос ёдгориҳои қадимтарини Афина – Акропол, Ареопаг, Пникс, Филопаппу (собиқ Мусейон), дар маркази шаҳр Парфенон – маъбади илоҳа Афина, Пропилейи бошукӯҳ, маъбадҳои Ника Аптерос ва Эрехтейон, ки ҳама мансуби садаи V то мелод мебошанд, маҳфуз мондаанд. Поинтар қадимтарин театрҳо – Одеон Герод Аттик ва Дионис, майдонҳои атиқии Агораи Рим ва Агораи Юнон, маъбади Зевси Олимпӣ, Арки Адриан, маъбади Гефест побарҷост. Дар шаҳр осори бадеии даврони ҳокимияти империяҳои Византия ва турки усмонӣ низ боқӣ мондаанд.
 
## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҷуғрофиё
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Афина
Пашм

thumb|Пашм
**Пашм** - ин ашьёи хом барои тайёр карданди сару либос ва қолину гилемҳо истифода мешавад. Пашмро одатан аз ҳайвоноти ба монанди гӯсфанд мегиранд.
Арвика

**Арвика** () — шаҳр дар  Шветсия.

## Пайвандҳо
* http://www.arvika.se/.

Гурӯҳ:Шветсия
Пётр I

thumb|right|Пётр I Вели́кий
**Пётри I Бузург** (русӣ: Пётр Алексе́евич Рома́нов; ) — шоҳи Маскавию Умуми Русия аз соли 1682 буд, писари шоҳ Алексей Михайлович малика Наталя Кирилловна (Наришкина), бародари шоҳон Фёдор Алексеевичу Иоанн Алексеевич (падаряк), ҳамсари шоҳбону Екатеринаи I, падари малика Елизавета Петровна, бобои шоҳон Пётри II ва Пётри III буд. Вай якумин императори империяи Русия (аз соли 1721) буд.

## Зиндагинома
Шоҳзода Пётр писари сеюм дар оилаи шоҳ Алексей Михайлович буд. Вали дар никоҳи шоҳ Алексей бо шоҳбону Наталя Кирилловна ӯ писари якум буд. Пас аз даргузашти шоҳ Фёдор Алексеевич Пётр Алексеевич бо ҳам бародараш Иоанн Алексеевич ба тахт нишаста ҳастанд. Ӯ «Шоҳи дуюм» (ва Иоанн Алексеевич «Шоҳи якум») эълон карда буд. Хоҳарашони шоҳдухтар София Алексеевна ноибуссалтана шудааст.
### Сафорати Бузург (1697-1698)

### Ҷанги шимолӣ (1700-1721)

### Юриши форсӣ (1722)

## Марг
28 январи (9 феврали) соли 1725 Пётри Якуми Русӣ даргузаштааст.
## Хонавода

## Адабиёт

## Сарчашма

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Императорҳо ва шоҳони Русия
Октав Мирбо

**Октав Мирбо** (; ) — нависанда фаронсавӣ.

## Эҷодиёт
* *Le Calvaire* (1886).
* *L’Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d’une femme de chambre* (1900).
* *Les affaires sont les affaires* (1903).
* *La 628-E8* (1907).
* *Dingo* (1913).
* *Combats esthétiques* (1993).
* *Combats littéraires* (2006).

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Société Octave Mirbeau.
* ''Dictionnaire Octave Mirbeau''.

Гурӯҳ:Нависандагони Фаронса
Ҷангафзор

**Ҷангафзор** (), **аслиҳа**, **силоҳ**, **яроқ** — номи умумии олоту воситаҳое, ки дар муборизаи мусаллаҳона барои маҳв кардани лашкар истифода мешавад. Тавсеъаи таҳсилот ба тарзи тавлидот ва махсусан ба дараҷаи тавсеъаи қувваҳои истеҳсолкунанда вобаста аст.

## Эзоҳ
Михаил Ботвйник

**Михаил Моисеевич Ботвйник** () — шоҳмотбози советӣ, доктори илмҳои техника (1951). Гроссмейстери СССР (1935), гроссмейстери байналхалқӣ (1950) Устоди Хизматнишондодаи Спорти СССР (145). Чемпиони ҷаҳон (1948-57, 1958-60 ва 1961-63), ҳафт карат чемпиони ИҶШС, навовари соҳиаи назарияи дебют ва муаллифи бисьёр асорҳои оид ба шоҳмот.

## Эзоҳ
Чимканд

**Чимканд** (Шимкент; ) — шаҳрест дар Қазоқистон, то 2018 — маркази вилоятии вилояти Қазоқистони Ҷанубӣ, ҳоло шаҳри тобеи ҷумҳуриявӣ мебошад.

## Этимология
Номи шаҳр *Шимкент* аз ду қисм: «**кент**» (аз забони эронӣ - шаҳр) ва вожаи «**шим/чим»**. иборат аст.
«чиминъген» заб. эронӣ "алаф, чарогоҳ ".
* Аз рӯи тахмини В. В. Бартолд ва Э. М. Мурзаев, номи шаҳр аз забони суғдӣ «чимин/чемен» (чаман) бо иловаи «кент» мебошад.
* В. В. Радлов бошад «чаман/чимен»-ро (забони усмонӣ аз забони форсӣ) "алаф, чарогоҳ, чим, аз юнонӣ хасу хошок" тахмин кардааст. 
* Э. М. Мурзаев соли 1984 (аз иқтибосҳо ба асари Л. И. Розов  1973 ва В. И. Савин  1972) мегуяд, ки «чамен/чемен» ин, «чим, қабати замини корам, иборат аз алаф» мебошад.

## Ҷуғрофия

## Таърих

## Иқтисодиёт

## Санъат ва маданият

## Туризм ва истироҳат

## Шаҳрҳои бародар
* 20px Измир (Туркия)
* 20px Гроссето (Италия)
* 20px Могилёв (Беларус)
* 20px Паттайя (Таиланд)
* 20px Хуҷанд (Тоҷикистон)
* 20px Стивенеҷ (Англия)
* 20px Байин (Чин)

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии акимати вилоят 
* www.e-shymkent.kz
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон
Гурӯҳ:Вилояти Қазоқистони Ҷанубӣ
Барбат

**Барбат** — сози қадимаи тории захмавии мусиқӣ аз ихтирооти мардуми эронинажод аст. Барбат аслан калимаи форсӣ-тоҷикӣ буда, аз ду калима — *«бар»* (ба маънои сина, паҳлу) ва *«бат»* (мурғобӣ) таркиб ёфтааст. Косаи Барбат бар тақлиди синаи мурғобӣ (дастааш кӯтоҳ) сохта шудааст. Аввал чунин навъи Барбат маъмул буда, дар аҳди Хилофати араб онро Барбати шабутӣ (дастакӯтоҳ) меномиданд.

Барбат дар замони салтанати Сосониён дар байни арабҳо шуҳрат ёфт. Аввалин арабе, ки Барбатро ба кишвараш бурда, навохтани онро ба ҳамдиёронаш ёд дод, Наср ибни Ҳорис ибни Калада аст. Барбат аввал дар Ҳиҷоз, сипас дар дигар шаҳрҳои араб маъмул гашт. Навозандагон онро дар бағал гирифта бо захма менавохтанд. Бино ба тавсифи Асадии Тусӣ («Луғати фурс») ин соз назди аъроб бо номҳои «Ал-барбат» ва «ал-уд» машҳур будааст. Сози форсиён будани Барбатро Абдуллоҳ Котибии Хоразмӣ («Мафотиҳ-ул-улум») ва муаррих Ибни Хурдодбеҳ ёдрас шудаанд. Ибни Хурдодбеҳ дар асараш «Ал-лавҳ-ул-малоҳӣ» навиштааст: «мусиқии форсиён бо барбатҳо ва чангҳост ва ин созҳо аз они эшон аст. Форсиён барои барбатҳо нойро баргузиданд ва барои танбӯрҳо дуной ва барои таблҳо сурнай ва барои чангҳо зангро» офариданд. Барбат аввал аз 4 тор, яъне бам, зер, мусаллас, мусанно иборат буда, ба қавле Форобӣ ба он тори панҷум — «мутлақ»-ро илова кардааст. Бо мурури замон ҳофизону оҳангсозон, навозандагону мусиқишиносони форс-тоҷик — Иброҳим ва Исҳоқи Мавсилӣ, Залзали Розӣ (а. 8), Исои Барбатӣ (а. 10) ва дигар тору парда, усулҳои навозиш ва сохти Барбатро тағйир ва такмил додаанд. Суннати иҷроии Барбат дар замони Сомониён (819—1005) ва садаҳои баъдӣ хеле рушд намуда, устодоне чун Абулаббоси Бахтиёр, Исои Барбатӣ, Ротибаи Барбатӣ (асрҳои 9 — 10) ва диг. дар ин соз асарҳои бисёре тасниф кардаанд. Барбат аз асрҳои 12 — 13 ба Европа интиқол ёфта, дар дастаҳои ҳунарӣ истифода шудааст. Барбат холо дар истифода нест.

## Нигаред низ
* Уд

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Абунасри Форобӣ, Китоби бузурги мусиқӣ, Т., 1375 ҳ. ш.;
* Абуалӣ Ибни Сино, Донишнома (Мусиқии Донишнома). Се рисолаи форсӣ дар мусиқӣ, Т., 1376 ҳ. ш.; Котибии Хоразмӣ, Мафотиҳ-ул-улум, Т., 1346 ҳ. ш.;
* Фарҳанги Рашидӣ, Теҳрон, 1963;
* Фарҳанги форсӣ, Т., 1963;
* Фарҳанги Амид, Т., 1966;
* Донишномаи Шашмақом, Д., 2009;
* Раджабов А., Борбад, эпоха, традиция и новаторства, Д., 2010;
* Раҷабов А., Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои 1V — V11, Д., 2011.
  
Гурӯҳ:Асбобҳои мусиқӣ аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Созҳои мусиқӣ
Афродита

**Афродѝта** — дар асотири Юнони Қадим илоҳаи ишқу зебоӣ, духтари Зевс ва Диана. Мувофиқи ривоятҳои асотирии дигар аз кафки баҳр пайдо шудааст. Афродита дар шакли зебоиҳои баҳору табиат падидор мегардад, дар байни гулҳои садбарг, шақоиқу нуъмон, бунафшаву наргис, савсану сунбул тасвир ёфтааст. Афродита нигаҳбони ҳосили фаровон, баҳрнавардон, зебоибахши замин, ақди никоҳ, кӯҳсорон, дарёҳо ва ғайра мебошад. Афродита дар дили ошиқон ҳарорати меҳру муҳаббатро афзун менамояд ва худаш низ бо эзадон Анхес, Арес ишқварзӣ мекунад. Афродита дар устураҳо хеле зебо, соҳибҷамол, дилрабо тасвир ёфтааст. Камарбанде дошт, ки аз миён боло мебаст ва бо ин зебоии андоми ӯ зиёдтар мегашт. Ҳамин гуна камарбанд­ро дар асотири ориёӣ Аредвисура Аноҳита — илоҳаи ишқу зебоӣ, илоҳаи обҳо дорад. Афродита ба илоҳаҳои финиқиҳо Астарта, бобилиҳо Иштар, мисриҳо Исида монанд аст. Ин илоҳаҳо дар тасвироти боқимонда якҷоя бо тӯдаи ҳай­во­ноти ваҳшии ромшуда — шер, гург, хирс ва ғайра пайдо мешаванд. Дар баъзе нигораҳо Афродита низ ба ҳамин шакл тасвир ёфтааст. Ба ғайр аз Юнон, дар кишварҳои дигар — Рим, Сурия, Форс, Арабистон маъбадҳои Афродита вуҷуд доштанд. Дар осори адибону файласуфон Лукретсий, Эсхил, Афлотун, шоира Сапфо ва дигар Афродита чун илоҳаву зани зебо тасвир ёфтааст. Машҳуртарин муҷассамаи Афродита, ки дар он тамоми назокату латофат, зебоии зан таҷассум ёфтааст, ба муҷассамасози Юнон Приксител (тақрибан 390—330 то м.) тааллуқ дорад. Яке аз муҷассамаҳои қадимии Афродита дар осорхонаи Луври Париж маҳфуз аст. Дар таърихи санъати тасвирӣ беҳтарин асар тимсол (портрет)-и Афродита (офаридаи Апеллес) эътироф гардидааст. /

## Адабиёт
* 
* Саъдуллоҳи Наим. Қомуси асотир ва ишороти фарҳангӣ. — Душанбе,2006.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Илоҳаҳои Юнони Қадим
Гурӯҳ:Муҳаббат
Кембриҷ (мазмунҳо)

Мазмунҳо:

* Кембриҷ — шаҳр дар Англия
* Кембриҷ — шаҳр дар иёлати Массачусетс, ИМА
* Кембриҷ — шаҳр дар иёлати Мэриленд, ИМА
* Донишгоҳи Кембриҷ — донишгоҳ дар Бритониёи Кабир

 
Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Анис

**Анис**, **анисун**, **бодиёни румӣ**, **бодиёни мисрӣ**, **бодиёни форсӣ**, **розиёнаҷи румӣ** () — гиёҳест яксолаи чатргул; ба кашниз ва ҷаъфарӣ монандӣ дорад.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Бехаш дукмонанд (дарозиаш 50 – 90 см), пояаш рост (20 – 70 см қад мекашад), пашмакдор. Баргаш дар поя пайдарҳам ҷойгир шудааст. Барги бехи пояаш паррадор ё яклухт, думчадароз; барги қисми миёнаи поя думчакӯтоҳ (қисми болоӣ – бедумча). Гулаш майда, сафед, 5-барга, сершаҳд (моҳҳои май – июн мешукуфад); хӯшагулаш чатршакл (дар нӯги поя ва шохчаҳои паҳлуӣ ҷой гирифтааст). Мевааш мурӯдмонанди хокистарранг (дарозиаш 3 – 5 мм, бараш 1,5 – 2,5 мм), баъди пухтан ба ду ҳиссаи баробар («тухм») тақсим мешавад (ба зудӣ мерезад).

## Парвариш
Аниси худрӯй маълум нест. Онро дар замонҳои қадим (бино ба маълумоти Буқрот) боғӣ кардаанд. Анисро, одатан, баҳорон мекоранд. Ба ҳар га 10 – 22 кг тухмӣ сарф мешавад. Анис дар ҳарорати 10 – 15°С дар давоми 14 рӯз неш мезанад. Давраи нашваш 110 – 130 рӯз. Анисро асосан барои тухмаш мепарваранд. Онро дар Тоҷикистон бештар дар назди ҳавлӣ мекоранд.

## Корбурдҳо
Тухми анис як навъ адвиёти пурқимат (алалхусус дар қаннодӣ ва нонпазӣ) аст. Онро чун зираву корав ба таом ҳам меандозанд. Сабзаи тару тозаашро чун хӯриш истифода мебаранд. Аз анис равғани эфир (1 – 6%) мегиранд; равғани эфири анис асосан аз анетол (80 – 90%) ва метилхавикол (10%) иборат аст. Онро барои тайёр кардани навшодири анис, хокаю хамираи дандоншӯӣ ва ғайра истифода мебаранд; дар тиб ва атриёт низ муҳим аст. Равғани эфири анис доруи балғамовар аст ва узвҳои ҳозимаро тақвият мебахшад. Аз анис равған (8 – 28%) ҳам мекашанд; онро дар собунпазӣ ва тайёр кардани ҳар гуна локҳо истифода мебаранд. Кунҷорааш хӯроки серғизои чорвост.

## Хосияти шифоӣ
Хусусияти давоии худи тухми анис аз қадим маълум аст. Абуалии Сино анисунро барои кори узвҳои меъда, ҷигар, испурч, гурда ва пешобдон муфид ҳисобидааст; анис арақ, пешоб ва бодро меронад, нафаскаширо осон ва варами пойро мегардонад. Ҳоло нақеи тухми анисро чун омили тақвиятбахши узвҳои ҳозима ва бодрон (1 қошуқ аниси кӯфтаро дар 1 истакон оби ҷӯш 20 дақиқа дам карда, пас аз дока мегузаронанд ва пеш аз таом 3 – 4 маротиба 1 – 2-қошуқӣ) менӯшанд. Тухми анис ҷузъи таркиби бисёр «чойҳост», ки барои табобати сулфа, иллати меъда, инчунин чун омили арақовар, зидди исҳол истифода мешаванд.

## Адабиёт
* Склиревский Л. Я., Целебные свойства пищевых растений, М., 1972;
* Полуденый Л. В., Эфирномасличные и лекарственные растения, М., 1979;
* Гаммерман А. Ф., Лекарственные растения, М., 1983; Флора Таджикской ССР, Л., 1984.

## Сарчашма
* 

## Эзоҳ
Баптизм

thumb|
**Баптизм** ( — ба об фурӯ мебарам) — яке аз равияҳои протестантизм, ки ибтидои асри 17 пайдо шудааст.

## Эътиқод
Баптизм дар пайравии анъанаи протестантизм Библияро сарчашмаи ягонаи таълимоти динӣ дониста, наҷоти шахсиро дар эътиқод ба «Қурбони Исои Масеҳ баҳри омӯрзиш» ва диндоронро «баргузида»-и Худо мебинад. Як қисми баптистони пайрави калвинизм дар чунин ақидаанд, ки Худо «аз азал», пеш аз офаридани олам баъзе касон («баргузидагон»)-ро ба наҷот ва баъзеи дигарашонро ба ҳалокат муқаддар кардааст. Баптистон принсипи «қудсияти умум»-ро гаравида, рӯҳониёнро ҳамчун миёнчии байни Худову диндорон инкор мекунанд, ба валиёну уқнумҳо, роҳибону фароизи динӣ ва диг. муқаддасот имон надоранд.

Маросими ғусли таъмид ва тақарруб дар байни баптистон рамзи эътиқоди инсон ва садоқати ӯ ба Масеҳост. Соли 1944 дар ИҶШС баптистон бо масеҳиёни инҷилӣ муттаҳид шуда, Шӯрои умумиттифоқии масеҳиёну баптистони инҷилӣ (ШУМБИ)-ро ташкил карданд.

## Пайравони баптизм дар Тоҷикистон
Пайравони Баптизм дар Тоҷикистон ҳам (Душанбе, Суғд, Қӯрғонтеппа) ҳастанд. Шӯро маҷ. «Братский вестник»-ро нашр менамояд. Дар ҷумҳурии мо намояндагон («ташаббусгарон»)-и баптистҳо низ ҳастанд. Б.-ҳо дар ибодатгоҳу манзилҳои истиқоматӣ бо мусиқӣ ва суруд ибодат мекунанд. Ба ҷамъияти баптистҳо кашиш роҳбарӣ мекунад. Ӯ мекӯшад, ки доираи манфиатҳои диндоронро дар чорчӯбаи ҷамъияти динӣ маҳдуд карда, дар шуури диндорон нисбат ба илм ва маданият ҳисси навмедӣ барангезонад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Тоҷуддин Аҳмадӣ

**Аҳмадӣ Тоҷуддин Иброҳим ибни Хизр** (, ; ) — и турк ва ке аз асосгузорони адабиёти дарборӣ дар адабиёти турк.

## Зиндагинома
Дар дарбори амир Сулаймон хидмат мекард. Аҳмадӣ бо унвони «Искандарнома» (1400) дар пайравии Низомии Ганҷавӣ достоне навиштааст, ки дар адабиёти турк нахустин асар дар бораи Искандари Мақдунӣ мебошад. Аҳмадӣ сужети достонро тағйир додааст, мазмуну мундариҷаи асарро ба шакли энсиклопедӣ сохтааст, ки он кулли иттилоот (донишҳои)-и заруриро барои ашроф дар бар мегирифт. Мавзӯи достони дигар Аҳмадӣ — «Ҷамшед ва Хуршед» аз адабиёти форс-тоҷик, қиссаву ривоятҳои шарқӣ гирифта шудааст. Илова бар ин, Аҳмадӣ ба ин достон симоҳоеро аз афсонаҳои сеҳрноки туркӣ ворид намудааст. Аз Аҳмадӣ инчунин девони ашъор боқӣ мондааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Аҷабии Хуҷандӣ

**Аҷабии Хуҷандӣ** (; ? — қарни XII) — и форс-тоҷик.

Дар охирҳои асрҳои 12 дар Самарқанду Бухоро умр ба сар бурдааст. Муҳаммади Авфӣ ба табъи мавзун ва ашъорӣ равони Аҷабии Хуҷандӣ баҳои баланд дода, як қасидаи ӯро бо радифи «нашканад» мисол овардааст…

## Эзоҳ
Адад

**Адад**(), **шумор**, **шумора**, **ҳисоб **— маҳфуми асосии риёзист, ки аз қадимулайём тадриҷан инкишоф ёфтааст. Маҳфуми ададҳои бутуни мусбат, яъне ададҳои натуралӣ
дар давраи ҷамъияти ибтидоӣ аз зарурати ҳисоби ашъё ба вуҷуд омадааст. Дарки беинтиҳоии қатори ададҳои натурали дар инкишофи мафҳӯми ададҳои натуралӣ саҳифаи нав кушод.

## Таърих
Таърих собит сохтааст, ки мафҳуми адад пойдевори бинои муҳташами илми риёзиро ташкил медиҳад. Донишмандони тоҷику форс дар рушди илми ҳисоб (арифметика) шуҳратманд буданд. Бо вуҷуди маълумоти зиёди назариявӣ то асри XIII, таърифи илмии мафҳуми адад вуҷуд надошт. Риёзидони намоёни тоҷик Насируддини Тусӣ (вафот 1273) аввалин шуда, таърифи илмии ададиро ба бузургиҳои якҷинса (ҳамченак ва бе ҳамченак) баён кард. Дар пайравӣ аз Насируддини Тусӣ баъди 320 сол риёзидони нидерландӣ С. Стевин ва пас аз 500 сол яке аз асосгузорони илми табиатшиносӣ И. Нютон ҳамин гуна таърифи ададро такрор намудаанд.

Маълумоти аввалин дар бораи таърифи номукаммали адад дар асарҳои Пифагор, Арасту, Никомах; назарияи ададҳои мусбати бутун дар асарҳои Эвдокас, Эратосфан, Архимед омода шуда бошанд ҳам, саҳми босазо дар рушд ва инкишофи ин илм тадқиқоти беназири олимони тоҷику форс ба мушоҳида мерасанд.

Нахустин бор баёни даҳ рақами ҳиндӣ ва системаи позитсионии даҳӣ барои ададҳои бутун ва ғайрибутуни мусбатро риёзидони Гелонӣ Кушёр ибни Лаббан Ҷилӣ (асри Х) дар рисолаи «Оид ба ибтидои ҳисоби ҳиндӣ» таҳқиқ намуда буд. Намунаи чунин асарҳо дар асри XI сар шуда, асрҳои баъд олимон онро инкишоф ва тараққӣ доданд. Бузургтарин асари ибни Сино «Арсимотайқӣ» дар пайравии асари Евклид «Китоби ҳисоб» ва «Алфахрӣ»-и Абубакри Қараҷӣ (Алқархӣ) таълиф гардидааст. Ҳанӯз дар асри XV Ғиёсиддин Кошонӣ (ал-Кошӣ) дар асарҳои «Мифтоҳ-ал-ҳисоб» ва «Рисола доир ба давра» назарияи мукаммали ададҳои касриро кор карда баромада буд. Шогирди ӯ Алиқушчӣ асосгузори касрҳои даҳӣ ва назарияи ададҳои мусбату манфӣ дар Шарқи Наздику Миёна гардида буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Риёзиёт
Адабчӯб

**Адабчӯб** - чӯбдасти домуллои мактаби куҳна барои танбеҳи бачагони мактабхон. Дар системаи таълими мактаби куҳна ҷазои ҷисмонии бачагон ҷой дошт. Падару модарон, ки босавод шудани фарзандонашонро мехостанд, ҳамаи шартҳои вазнини мактабро қабул мекарданд. Домулло ҳангоми машғулият навдаи тақрибан 3-4 метраи ғафсиаш 1.5-2 см-ро нигоҳ медошт, ки бо он шогирдони гунаҳкорро мезад. Баъзан асои домулло низ вазифаи адабчӯбро адо мекард.

Садриддин Айнӣ дар мактаби куҳна  (Аморати Бухоро) таҳсил карда буд ва дар ин бора навиштааст.

## Адабиёт
# Садриддин Айнӣ., Куллиёт. Ҷили 5 - Душанбе., 1963

Гурӯҳ:Мактаб
Сулҳ

[right|150px|thumb|[Кабӯтари сулҳ, нишонаи сулҳ]]

**Сулҳ** ин осоиштагӣ ва дӯстӣ дар кишвар ва берун аз он мебошад. Сулҳ ин набудани ҷанг аст, сулҳ маънои зидди ҷангист.
**За́мони осоишта (сулҳ)**, бар хилофи замони ҷангӣ — ҳолати муносибатҳо миёни субъектҳои иҷтимоӣ мебошад, ки дар он барои ҳалли зиддиятҳои мавҷуда аз воситаҳои ғайринизомӣ истифода бурда мешавад.

Сиёсатшиноси маҷорӣ Иштван Кенде ҳисоб кардааст, ки дар солҳои 1945—1986 дар рӯи Замин ҳамагӣ 26 рӯз бе ҷанг гузаштааст. Ташкили ҷомеаи осоишта дар айни замон яке аз мушкилоти умумбашарӣ ба ҳисоб меравад. Дар роҳи ҳалли ин мушкилот созмонҳои бузурги байналмилалии сиёсӣ ва мавзуӣ фаъолият кардаанд ва ҳоло низ фаъолият доранд, аз ҷумла Шӯрои ҷаҳонии сулҳ.

Рамзи *сулҳ* ва шодӣ аз замонҳои қадим Шохаи нахл ба шумор меравад.

Гурӯҳ:Сулҳ
Артикл

**Артикл** (; аз  — ҷузъ, узв) — калима ё ҳиссаи ёридиҳандае, ки бо исм омада, категорияҳои грамматикии муайянию номуайянӣ, ҷинсият, шумора ва маъноҳои гуногунро ифода мекунад.

Ду навъ аст: препозитивӣ (пеш аз калима оянда) ва постпозитивӣ (пас аз калима оянда). Артикли препозитивӣ (дар забонҳои англисӣ, арабӣ, немисӣ, франсавӣ ва ғайра) пеш аз исм ва артикли постпозитивӣ (дар забонҳои руминӣ, булғорӣ, албанӣ, забонҳои скандинавӣ ва ғайра) баъди исм меояд. Артикл дар баъзе забонҳо (англисӣ) тағйир наёфта, дар забонҳои дигар (романӣ, немисӣ) мувофиқи ҷинсу шумора ва падежҳо (дастурҳо; немисӣ) тасриф мешавад. Артикл дар ҳамаи забонҳои германӣ, романӣ, сомӣ, юнонӣ, венгерӣ ва ғайра мавҷуд аст. Дар забони тоҷикӣ пасванди (суффикси) номуайяниие (йо-и ваҳдат)-ро баъзе забоншиносон артикл номидаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҳиссаҳои нутқ
Бентал

**Бентал** ( аз  — умқ) —— макони зисти мавҷудоти зериобӣ, ки дар дарун ё рӯйи лойқаи ҳавзҳои об зиндагӣ мекунанд (ниг. Бентос). Дар уқё­нусу баҳрҳо ва обҳои ширин Б. ба табақаҳои амудии гуногун — сатҳӣ (то умқи 200 м), зерисатҳӣ (200—500 м), мобайнӣ (500—1500 м), қаърӣ (1500-3500 м) ва ғ. тақсим мешавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* 

## Пайвандҳо
* 

Гурӯҳ:Уқёнусшиносӣ
Гиббонҳо

**Гиббо́нҳо** () — оилаи маймунҳои одамшакли хурд; мансуби гурӯҳи приматҳо. 

Гиббонҳо ду ҷинс доранд: гиббон (Hylobates), ки аз 6 навъ иборат аст ва сиамангҳо (Symphalangus), ки як навъ (S. syndactylus)-ро муттаҳид месозанд (ангуштони 2 ва 3-юми пои онҳо бо парда пайваст шудаанд). Дарозии тани гиббонҳо 40-64 см, вазнаш 9,5-12,5 кг (баъзан 20 кг) аст. Дасти хеле дароз (то 2 м) ва пашми ғӯлӣ доранд. Рангашон хокистарӣ ё зарди сиёҳтоб буда, бештар дар дарахтон рӯз мегузаронанд. Ғизои гиббонҳо мева, барг, муғҷа, ҳашарот ва тухму чӯҷаи парандаҳост.

Гиббонҳо аслан аз Хитойи Ҷанубӣ, Ҳиндустон, ҷазираҳои Суматра, Ява, Калимантан мебошанд. Ватани сиамангҳо ҷазираи Суматра ва нимҷазираи Малакка (иёлати Селангор) аст. Гиббонҳо ҷуфт-ҷуфт ё гала-гала аз 6 то 20-30-сарӣ зиндагӣ мекунанд. Ҳайвони бисёр чолок буда, бо ёрии даст аз дарахт ба дарахт 10-12 м меҷаҳад. Гиббонҳо хона намесозанд ва дар болои шоху навдаҳои сербарг хоб мераванд. Овози гиббонҳо хеле баланд буда, ба дуриҳо паҳн мешавад. Хусусан гиббонҳои сиёҳ ва сиамангҳо бештар фарёд мезананд. Даври ҳамли гиббонҳо 210—235 рӯз аст; дар ҳар фасли сол метавонанд таваллуд кунанд. Гиббонбачаҳо дар 5-10-солагӣ болиғ мешаванд. гиббонҳо 30-35 сол умр мебинанд. Онҳоро дар боғи ҳайвонот низ нигоҳ медоранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Брэм А. Жизнь животных. М., 2012. 

## Сарчашма
*
Банорас (шаҳр)

thumb|Банорас
**Банора́с** (, , , *Banāras* ) ё **Бенарес**  ); **Варана́си** (, ,  ё ,  ) — лафз. «миёни ду рӯдхона» ё **Кошӣ** (, , , *Kāśī* ) — шаҳре дар иёлати Уттар-Прадеши Ҳиндустон. Дар соҳили дарёи Ганг воқеъ аст. Маркази нақлиётии Калкатта — Деҳлӣ. Аҳолиаш 3 147972 ҳазор нафар (2001).

## Таърих
Яке аз қадимтарин шаҳрҳои мамлакат, маркази маданият, дин ва косибист.

## Иқтисод
Банорас бо матоъҳои зарбофт, қолин ва ҷавоҳироти худ шуҳрат дорад. Заводи тепловоз ва корхонаҳои саноати матоъҳои пахтагӣ, шиша, кимиё, хӯрокворӣ ва ғ. мавҷуданд. Матоъи «*банорас*», ки дар кишварҳои Осиёи Марказӣ машҳур аст, дар ҳамин шаҳр истеҳсол мешуд.

## Илму фарҳанг
Донишгоҳ, китобхона, расадхонаи Ҷай Сингҳ (1700), зироатгоҳҳо, қариб 1500 ибодатхона, ёдгориҳои меъмории асримиёнагӣ дорад. Б. дар а. 7 то м. бунёд ёфта, Кашӣ ном дошт. Солҳои 1775—1950 таҳти тасарруфи англисҳо қарор гирифт. Аз соли 1950 тобеи иёлати Уттар-Прадеш.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳиндустон
Атлантида

alt=Афлотун ва Арасту. Қисмате аз мусаввараи Рафаел "Мактаби Афинагӣ", соли 1509|thumb|Афлотун ва Арасту. Қисмате аз мусаввараи Рафаел "Мактаби Афинагӣ", соли 1509
**АТЛАНТЍДА** (юн. *Ἀτλαντὶς*) — ҷазира (архипелаг ё қитъа)-и афсонавие, ки дар Уқёнуси Атлантик воқеъ буда, гӯё дар натиҷаи офати табиӣ (заминларза ва обхезӣ) бо аҳолиаш ғарқ шудааст. Ин қисса бори аввал дар рисолаҳои Афлотун («Тимоус» ва «Куртиёс») бо ишора ба ривоятҳои қадима оварда шуда, замони ҳалокатро 9000 сол пеш (яъне 9500 сол то милод) нишон додааст. Мутаассифона, ҳанӯз ҳам собит нашудааст, ки Атлантида воқеан вуҷуд дошт ё на. Донишмандон дар хусуси мавқеи ҷойгиршавии Аталнтида ихтилофи зиёд доранд. Сабабҳои нопадид шудани ин ҷазира низ ба дурустӣ маълум нест.	

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик
Гурӯҳ:Таърих
Банҷ

**Банҷ**, **базрулбанҷ**, **шайтонкоса** () — гиёҳи дусола, мансуби авранҷиҳо.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Баландиаш 20-125см. Пояи рост, сершоҳ, барги байзашакл ё нештаршакли дарозрӯя, гули сафеди зардтоб, ғӯзаи кӯзачашакли сертухм,мудаввар ё гурданамои бӯртоб ё сиёҳ дорад. Аз апрел то сентябр гулу мева мекунад. Гиёҳи басо зарҳнок ва бадбӯй, ҳамчун алафи бегона дар боғу киштзор, заминҳои бекорхобида,наздикии истиқоматгоҳ,канори роҳ,марғзору буттазор ва ғ, месабзад. Банҷи хурдрӯй дар Европаи Миёна,кишварҳои Скандинавияю Баҳри Миёназамин, Балкану Осиёи Хурд Эрон,Муғулистону Хитой ва СССР (қисми Европой, Қрим, Кавказ, Сибири Ғарби ва Шарқи, Шарқи Дур, Осиёи Миёна) паҳн шудааст. Ба Америкаи Шимоли ва Австралия низ бурдаанд.Ҳамчун гиёҳи дустор ва баъзе кишварҳои Европа ва СССР (Украина, вил.Воронеж) мекоранд. Дар ҶШС Тоҷикистондар ҳама ҷо (ғайри Помири Шарқи) паҳн шудааст.

## Хосиятҳои шифоӣ
Барги Б. ҷуъзи таркибии доруи астматол ва астматин буда, дар амалияи тибби муосир барои муолиҷаи зиққи нафас ва ғ. истифода мешавад. Банҷ алкалоидҳои заҳрноки гиосциамин, атропин ва скополамин дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Оҳанг (забоншиносӣ)

**Оҳанг - Интонатсия** (аз лот.intono-баланд талаффуз мекунам), оҳанг лаҳн. И. ду навъ аст: 1) дар ҷумла маҷмӯи воситаҳои овози забон аст, ки нутқро аз ҷиҳати фонетикӣ мураттаб месозад,таносуби маъноии қисмҳои ҷумларо устувор мекунад ва ба ҷумла тобишҳои хабарӣ, саволӣ,амрӣ ва ғ. медиҳад.Воситаҳои фонетикии И. :тақсими задаҳои таъкиди байни калимаҳо, оҳанги нутқ,истҳо(паузаҳо),суръати нутқ, тобишҳои ҳиссии тембри овоз. И. дар навишт ба воситаи аломатҳои китобатӣ ва воситаҳои графикӣ ифода меёбад;2)оҳанги нутқ, пасту баландии талаффуз дар овози садоноки алоҳида, ҳиҷо ва овози алоҳида И.-ро задаи савтӣ(оҳангӣ) меноманд. И. дар матнҳои бадеӣ аз муҳимтарин воситаҳои ифодаи маъно ва ҳис ба ҳисоб ба меравад.

Гурӯҳ:Забоншиносӣ
Гурӯҳ:Фонетика
Рӯзи Рӯдакӣ

**Рӯзи Рӯдакӣ** — 22 сентябр ба хотири Одамушуаро, бунёдгузори адаби форсӣ, нахустин шоири машҳури форсисарои Эронзамин дар давраи Сомониён, асосгузори сардафтари *адабиёти классикии тоҷик* Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ ҳамчун рӯзи Рӯдакӣ дар Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад.

## Нигаред
* Адабиёт

Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 22 сентябр
Гурӯҳ:Ҷашнҳои 22 сентябр
Машқ

**Машқ** — (аз забони арабӣ - пай дар пай, варзиш) 
## Дар таълим
Такрори мунтазами фаъолияти фикрӣ ё амалӣ, ки мақсади пухта кардан дорад. Машқ дар таълим барои ҳосил кардани маҳорат ва малака мавқеи калон дорад. Барои он ки машқ натиҷаи дилхоҳ диҳад, ба ҳисоб гирифтани шароити мавҷуда, фаҳмидани саҳву нуқсонот ва донистани роҳҳои ислоҳи онҳо зарур аст. Машқ он вақт фоида мебахшад, ки аз иҷрои амали сода ба иҷрои амали мураккаб тадриҷан гузашта шавад. Илова бар ин, ташкили дурусти такрор лозим, чунки такрори барзиёд ба хастагӣ ва такрори кам ба канда шудани алоқаҳои таркиб ёфта боис мегардад. Дар аввалҳои таълим бештар ва дар охирҳои он камтар такрор кардан ба мақсад мувофиқ аст. 
Машқи мактабӣ, одатан ҳар фан ва корҳои берун аз синф ва берун аз мактаб хос аст. Машқ барои кори мустақилона ва инкишофи қобилияти эҷодии хонандагон ёрии ҷиддӣ мерасонад. Машқ дар корҳои тарбия низ истифода мешавад.

## Дар мусиқӣ
Машқ тайёрии махсусест, ки созанда ва хонанда оҳанг ва сурудро мувофиқи нишондоди устод аз худ ва иҷро мекунанд ва маҳорати худро меафзоянд. Оҳангҳое, ки бо асбоби алоҳида ё аз тарафи дастаи навозандагон иҷро карда мешавад, низ Машқ ном дорад. 
Масалан: машқи Дилхироҷ, машқи Наврӯзи Аҷам ва ғайраҳо. Роҳҳои навозиши сурудҳо низ Машқ номида мешавад. Созандагонро машшоқ, яъне машқкунандагон мегӯянд.

## Нигаред
*Мактаб
*Мусиқӣ
Холид Ҳусайнӣ

**Холид Ҳусайнӣ** (, тав. 4 марти 1965, Кобул, Афғонистон) — пизишки пешин ва и афғон-амрикоӣ аст. Умдаи шуҳрати вай бобати нигориши ду румон «Бодбодкбоз» ва «Ҳазор хуршед тобон» аст. Охирин румонҳои ӯ «Ва кӯҳистон ба танин омад» ва «Дуои дарё» ҳастанд, ки ба форсӣ низ тарҷума шудаанд. Ҳусайнӣ сокини ИМА аст ва осори худро ба забони инглисӣ менависад.

## Зиндагинома
Холид Ҳусайнӣ аз падар ва модари ҳаротӣ, дар шаҳри Кобул зода шуд. Дар соли 1976, падари Холид ба унвони дипломати Вазорати хориҷаи Афғонистон ба Порис эъзом шуд ва ӯ низ ба ҳамроҳи хонавода ба пойтахт Фаронса рафт.

Дар соли 1980 ва ба думболи кудетои куммунистӣ дар Афғонистон, падари Холид аз сафорат Афғонистон барканор шуд. Дар натиҷа хонаводаи Ҳусайнӣ аз ИМА тақозои паноҳандагии сиёсӣ карданд, ки ба онҳо эъто шуд. Холид Ҳусайнӣ ба ҳамроҳи хонаводааш дар соли 1980 ба Сан-Хосеи иёлати Калифорния муҳоҷират кард.

## Эзоҳ
Рене Флеминг

мини|334x334пкс|Рене Флеминг (2023)
**Рене Флеминг - Renée Fleming** (тав. 14 феврал 1959), овозхон, сопранои Амрикоӣ, ки хусусан опера ва ҷазз мехонад. Вай яке аз беҳтаринҳо дар ҷаҳон мебошад.

## Зиндагинома

Флеминг дар Индиана, Пенсилвания таваллуд шудааст ва дар Рочестер, Ню Йорк ба воя расидааст.

## Таҳсил

Вай мусиқиро дар Мактаби Мусиқии Крейн дар Донишгоҳи Ню Йорк дар Потсдам омӯхтааст.

## Сабти мусиқии машҳур

Флеминг бисёр мусиқии машҳурро дар Полиграм ва Декка сабт кардааст.

*A Prairie Home Companion*

## Дискографияи қисмӣ

* *Strauss Four Last Songs* RCA 1996
* *Mozart Arias* Decca 1996
* *Schubert Lieder* Decca 1997
* *Signatures* Opera arias By Mozart, Verdi, Britten, Strauss, w. Georg Solti, Decca 1997
* *The Beautiful Voice* Decca 1998
* *I Want Magic* American Opera Arias, Decca 1998
* *Star Crossed Lovers* Duets with Plácido Domingo, Decca 1999
* *Strauss Heroines* Decca 1999
* *Renée Fleming* Decca 2001
* *Night Songs* Lieder by Debussy, Fauré, Marx, Strauss, Rachmaninov, Decca 2001
* *Bel Canto* Arias by Donizetti, Bellini, Rossini, Decca 2002
* *Under the Stars* Broadway Duets with Bryn Terfel, Decca 2003
* *By Request* Decca 2003
* *Handel Arias* Decca 2003/2004
* *Requiem* Philips 2004
* *Haunted Heart* Decca 2005
* *Sacred Songs* Decca 2005
* *Homage - The Age of the Diva* Decca 2006

## Эзоҳ

* Fleming, Renee. *The Inner Voice: the Making of a Singer*. Paperback ed. New York: Penguin Group, 2004.

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмии Рене Флеминг
* Renée Fleming - Her home on the web 
* All Music Guide pop. music entry-- Renée Fleming
* All Music Guide classical music entry-- Renée Fleming
* NPR interview-- Renee Fleming
* Video of Renee Fleming in the Letter Scene of Tchaikovsky's Eugene Onegin

Гурӯҳ:Овозхонҳои Амрико
Мантиқ

**Мантиқ** () — илмест, ки қонунҳои тафаккур ва шаклҳои онро тадқиқ менамояд. Мантиқ дар садаи IV то милод пайдо шудааст. Асосгузори он фалайсуфи Юнони Қадим Арасту аввалин шуда қонун ва шаклҳои тафаккурро тадқиқ намуд. Мантиқ дониши шиносоӣ ва иродаи равиши дурусти андешидан (таъриф кардан ва истилол кардан) аст.

Азбаски дониш бо ақл қабул мегардад, мантиқ имчунин ҳамчун илм дар бораи намуд ва қонунҳои андешаронии «дуруст» муайян мегардад. Азбаски андешарони дар забон ҳамчун мулоҳиза ташаккул меёбад, ки исбот ва инкор низ ба он дохил мешавад, мантиқ инчунин ҳамчун илм дар бораи намудҳои мулоҳиза ва ё илм дар бораи роҳҳои исбот ва инкор муайян мегардад. Мантиқ ҳамчун илм роҳҳои дастрасии ҳақиқатро дар раванди ташхиси тавассутӣ аз худ менамояд, яъне, ки аз дониш, на балки аз таҷрибаи ҳиссиётӣ. Бинобар ин, ӯро ҳамчун илме тарзҳои дастрасии «дониши хулосави»-ро азхудкунанда, муайян кардан мункин аст.

Дониши хулосавӣ, ки тавассути истифодаи қонунҳои мантиқ ва тарзҳои андешаронии мантиқӣ дастрас шудааст, мақсади ҳамаи амалҳои мантиқист, ки дастёбии ҳақиқатро ва истифодаи донишро барои ташхиси чуқури ҳодисаҳо ва воқеъаҳои олами атроф дар назар дорад.

Яке аз масъалаҳои асосии мантиқ — муайян кардан, ки чи хел аз фарзия ба хулоса расидан («андешаронии дуруст») ва дар натиҷа дониши ҳақиқиро барои мавзӯи мулоҳиза пайдо намоем, то ин ки ҳамаи тарафҳои мавзӯро ва алоқамандии онро бо дигар тарафи воқеаи мазкур чуқур дарк кунем.
Мантиқ яке аз асбобҳои қариб ҳамаи илмҳои дигар мебошад.

## Нигаред низ
* Мантиқи риёзӣ

## Эзоҳ
Владимир Борисович Рушайло

**Владимир Борисович Рушайло** (тав. 1953, Тамбов) — сиёсатмадори рус, аз соли 2004 Котиби иҷроияи Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ ИДМ.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вазирони корҳои дохилии Русия
Гурӯҳ:Котибони Шӯрои амнияти Русия
Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ

300px|thumbnail|Парчами ИДМ
300px|thumbnail|Харитаи ИДМ
**Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ**, **Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил** (**ИДМ**) — иттиҳоди байнидавлатии ҷумҳуриҳои собиқ ИҶШС.

## Аъзоён
### Аъзои комилҳуқуқ
*  Арманистон
*  Беларус
*  Қазоқистон
*  Қирғизистон
*  Молдова
*  Озарбойҷон
*  Русия
*  Тоҷикистон
*  Ӯзбекистон
### Аъзои узвӣ
*  Туркманистон
### Аъзои одӣ
*  Украина
### Аъзои мушоҳидачӣ
*  Афғонистон
*  Муғулистон
### Аъзои собиқ
*  Гурҷистон

## Таърих
ИДМ аз тарафи Беларус, Русия ва Украина асос гузошта шудааст. Дар аҳдномаи дар бораи созиши ИДМ, ки рӯзи 8 декабри соли 1991 дар Минск имзо шудааст, ин кишварҳо навиштанд, ки СССР дар ҳолати пош хӯрдан аст, ва эълон кардан, ки ҳамкорӣ дар соҳаҳои сиёсат, иқтисодиёт ва дигар соҳаҳоро тараққӣ хоҳанд дод.

21 декабри соли 1991 ба ин Созишнома Озорбойҷон, Арманистон, Қазоқистон, Қирғизистон, Молдова, Тоҷикистон, Туркманистон, Ӯзбекистон ҳамроҳ шуданд, ки бо Беларус, Русия ва Украина дар Алма-Ато Эъломияи мақсадҳо ва принсипҳои ИДМ-ро имзо карданд

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии ИДМ

*
Гурӯҳ:Блокҳои Тиҷоратӣ
Ким Чен Ир

**Ким Чен Ир** (Ким Чжон Ил, Ким Юрий Ирсенович, тав. 16 феврал, 1941 — 17 Декабр, 2011) — раҳбари Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Корея, котиби генералии Ҳизби кории Корея, фармондеҳи олии Артиши миллии Корея, раиси Кумитаи Давлатии Муҳорибаи ҶХДК, писари «пешвои бузург» Ким Ир Сен.

## Пайвандҳо
* http://www.korea-dpr.com/library/103.pdf 

Гурӯҳ:FootBot:FBT002A
Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ

**Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ** — созмони низомию сиёсӣ, ки аз тарафи ҷумҳуриҳои собиқ шӯравӣ 15 майи соли 1992 ташкил шудааст. Николай Бордюжа дабири кулли Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ мебошад.

## Узвият
### Давлатҳои аъзо
марказ|800x800пкс
Харитае, ки аъзои СПАД, нозирон ва аъзои вобастаро нишон медиҳад. Ба он қаламравҳои аз ҷониби Русия ишғолшудаи Укроин, қаламравҳои ишғолшудаи Русия дар Гурҷистон ва ҷумҳурии ҷудоихоҳи Приднестровӣ дохил мешаванд.

**Давлатҳои аъзои Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ:**

### Давлатҳои собиқ узви СПАД

### Кишварҳои нозири ғайриузв дар Ассамблеяи парлумонии СПАД
Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Сербистон ва Волеси Ҷирга (палатаи поёнии) Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон дар соли 2013 дар Ассамблеяи порлумонии СПАД мақоми нозир гирифтанд, ҳарчанд Ҷумҳурии Исломии Афғонистон дар соли 2021 бо тасарруфи Толибон барҳам хӯрд.  Ҳамчунин, Ассамблеяи парлумонии Иттиҳоди Беларус ва Русия дар Ассамблеяи парлумонии СПАД мақоми нозирро дорад. 

### Узвияти эҳтимолӣ
Дар моҳи майи соли 2007 Николай Бордюжа, Дабири кулли СПАД пешниҳод карда буд, ки Эрон метавонад ба СПАД шомил шавад, гуфт, "СПАД як созмони боз аст. Агар Эрон тибқи оинномаи мо муроҷиат кунад, мо дархостро баррасӣ хоҳем кард".  Агар Эрон ба он шомил шавад, он аввалин давлате хоҳад буд, ки берун аз Иттиҳоди Шӯравии пешин узви ин созмон мешавад.

Ӯзбекистон дар соли 2021 пас аз мақоми нозири ИАО дар 11 декабри соли 2020  бо Русия тамрини низомии дуҷониба ва бо Русияву Тоҷикистон тамрини низомии сеҷониба анҷом дод, дар ҳоле ки президенти ин кишвар дар нишасти СПАД ба ҳайси меҳмон ширкат карда, сару садоҳо дар бораи вуруди эҳтимолии дубора ба СПАД-ро ба вуҷуд овард. 

## Нигаред
* Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ

## Пайвандҳо
** Сомонаи расмии СПАД
* Созмони Шонҳой бо Паймони амнияти дастаҷамъӣ наздик мешаванд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ
Мета

**Мета** (аз забони юнонӣ meta- байни, баъд, ба воситаи), як ҳиссаи аввали таркибии калимаҳои мураккабест, ки фосила, аз паси ягон чиз рафтан, ба ягон чизи дигар гузаштан, дигаршавии ҳолат, табдилёбиро ифода мекунад. Масалан., метаболизм, метагалактика, метагенез ва ғайраҳо
Мудофиа

**Мудофиа** ( — дифоъ кардан, ҳимоя ва тарафдорӣ кардан) — навъи ҷанг, ки ба мақсади пешгирӣ кардан ё зада гардонидани ҳуҷуми душман, шикаст расонидан ва мавқеъро нигоҳ доштан ва барои ҳуҷум шароит ба вуҷуд овардан ба вуқӯъ меояд. Аксаран қӯшун дар шароити номусоид ё номувофиқии ҳуҷум ба Мудофиа мегузарад. Мудофиа вобаста ба вазифа ва қувваю воситаҳое, ки ҷалб карда мешаван, дорои аҳамияти стратегӣ, оперативӣ ва тактикӣ мешавад.

**Падофанд** ( аз ***пад-*** < **pati-* (пешванд) 'муқобил, зидд' + ***офанд*** ‘ҷанг, набард’): ин истилоҳ дар улуми низомӣ корбурдҳои зерин дорад: 

# маҷмуъаи ҷангафзорҳое, ки барои дафъи ҳамлаи душман ба кор меравад; 
# маҷмуъаи корҳо ва равишҳое, ки барои дафъи ҳамлаи душман ба кор меравад; дифоъ дар баробари ҳамла. 
# системи иқдомоти сиёсӣ, иқтисодӣ, низомӣ, иҷтимоъӣ, ҳуқуқӣ ва дигар чораҳо барои омодасозии дифоъи мусаллаҳона аз кишвар, якпорчагӣ ва масунияти сарзамини он; дифоъ. 
# гунае аз амалиёти низомӣ (ҷангӣ), ки бар амалиёти дифоъии нерӯҳои мусаллаҳ бунёд шуда ва барои боз доштану пас задани офанди душман, нигаҳ доштани минтақаҳо, маҳаллҳо, ҳудуд ва созаҳои муҳим, замингир кардани нерӯҳои бартари душман ва фароҳам сохтани шароит барои офанд задан ва дигар ҳадафҳо ба кор меравад; мудофеъа

### Бархе аз гунаҳои падофанд:
 
**падофанди омил**: амалиёти офандиву амалиёти маҳдуду подтак барои пешгирӣ аз ҳамлаҳои душман.

**падофанди ҳавофазо**: иқдомоти падофандӣ барои нобуд ё сарнагун кардани ҳавогардҳову мушакҳои муҳоҷим ва низ пешгирӣ аз фаъолиятҳои фазоии душман. 

**падофанди перомунӣ**: падофанде, ки ҷиноҳи мушаххас надорад ва нерӯҳоеро дар бар мегирад, ки перомуни як минтақаи дифоъӣ густариш ёфтаанд.

**падофанди пӯё**: падофанде, ки дар он ба нерӯи душман иҷоза дода мешавад пешравӣ кунад ва вориди минтақае шавад, ки имкони анҷоми подтак ва корбурди нерӯҳои зарбати пӯё дар он вуҷуд дошта бошад.

**падофанди нуқтаӣ**: дифоъ ва ҳифозат аз таъсисоту аносири ҳаётии вижа, монанди таъсисоти фармондеҳиву вопоиш ва пойгоҳҳои ҳавоӣ.  

**падофанди ғайри омил**: иқдомоте кунишпазирона барои коҳиши хисорат ё пешгирӣ аз хисоратҳое, ки дар паи амалкарди душман рух медиҳанд. 

**падофанди кайҳонӣ**: падофанде тарроҳишуда барои аз миён бардоштан ё хунсо кардан ё коҳиши асарбахшии таҷҳизоти кайҳонии душман, аз ҷумла мушакҳо дар кайҳон.

**падофанди минтақаӣ**: падофанде барои нигаҳдошти минтақаи вижае, ки дар он нерӯҳои душман ба маҳдудае кашонда мешаванд, ки имкони пешрафтро аз онҳо мегирад ва сипас бо таку тохт аз тарафайн ба кулли нобуд мешаванд.  

## Нигаред
* Мудофиа аз яроқи қатлӣ ом
* Мудофиа аз хуҷуми ҳавоӣ
* Мудофиаи шаҳрвандӣ

## Эзоҳ

* 


Гурӯҳ:Амнияти давлатӣ
Гурӯҳ:Ҳунарҳои низомӣ
Мухаммас

**Мухаммас** (аз забони арабӣ - панҷгона, панҷтоӣ), як навъи мусаммат, ки ҳар банди он аз панҷ мисраъ иборат аст. Мухаммас қофиябандиаш ба шакли *ааааа* *ббббб* ва ғайраҳо дар адабиёти классикии форс-тоҷик маъмул буд. Мухаммас асосан ду навъ дорад:
#шеъри ҳар бандаш панҷмисраӣ, ки аз тарафи як шоир гуфта шудааст;
#шеъре, ки дар ҳар бандаш се мисраи аввали ҳамвазну қофия аз шоири мухаммасгӯ ва ду мисраи охири банд аз ғазали шоири дигар мебошад, ки инро мухаммасбандӣ ё мухаммаси ботазмин меноманд.
 
**Мухаммас**  -  мухаммас чунин жанри адабиёти китобӣ ва шифоҳӣ аст, ки аз бандҳои панҷмисрагӣ таркиб ёфтааст. Дар назми шифоҳии тоҷик намунаҳои мухаммас низ дучор мешаванд, ки бештари онҳо аз адабиёти хаттӣ ба фолклор гузаштаанд. Баъзе шоирони халқӣ низ мухаммас эҷод кардаанд. Мухаммасҳо бештар дар мардуми босавод ва аҳолии шаҳрҳо ба назар мерасад. Дар шаҳрҳо фаъол аст.  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Анъанаи шифоҳӣ дар Тоҷикистон
Мухотаб

**Мухотаб** (аз забони арабӣ - хитобшаванда), калима ва ибораест, ки шахс ва ё ашъёи муроҷиатшударо номбар мекунад. Ба визифаи Мухотаб исмҳои хосу ҷинс, ҷондору беҷон, ҷонишинҳои шахсӣ ва ҳама калимаҳое, ки ба маъноӣ исм истифода мешаванд, омада метавонад. Мухотаб ба аъзои ҷумла алоқа надорад ва аъзои ҷумла низ шуда наметавонад; дар аввал, байн ва охири ҷумла ҷой гирифта, бо аломатҳои китобатии мувофиқ ҷудо кардан мешавад.

Масалан: *Хуршед, ту аз мактаб кай омадӣ?*

Гурӯҳ:Грамматика
Абдулазиз ибни Шарафуддин

**Абдулази́з ибни Абдулваҳоб** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — ҳунарманд ва рехтагари тоҷик (охири садаи XIV – ибтидои садаи XV).

## Зиндагинома
Дар дарбори Амир Темур (ҳукмронӣ 1370–1405) зиндагӣ ва эҷод кардааст.

## Осор
Аз амали Абдулазиз то замони мо осори кам расидааст. Намунаи машҳури ҳунари ӯ деги калонест, ки соли 1399 аз хӯлаи ҳафтҷӯш барои мазори Хоҷа Аҳмади Ясавӣ (шаҳри Туркистон) рехта шудааст. Ин дег намунаи барҷастаи санъати рехтагарӣ ва мисгарӣ буда, ҳашт ҳалқаи нуқракӯби зарандуд дорад. Дар девораҳои дег тасвири сари шер, мурғ ва моҳӣ муҷассам ва ҳаккокӣ гаштааст. Гирдогирди он бо хатҳои сулс, кӯфӣ ва риқоъ матнҳои гуногун китобат шудаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Муҳандисии шимӣ

**Муҳандисии шимӣ** (), **технологияи кимиёӣ** () — яке аз шохаҳои илми муҳандисӣ мебошад, ки бо ба кор бурдани донишҳои физикӣ (монанди химия ва физика) ба василаи риёзиёт, моддаҳои кимиёии хомро ба моддаҳои арзишмандтар ва гаронтар табдил медиҳад.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Химия
Висбаден

**Висбаден** () — шаҳр дар соҳили дарёи Рейн дар ҷануби Олмон, дар замини федералии Ҳессен мебошад.

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Олмон
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҳессен
*
Асрҳо

**Аср** (аз забони арабӣ - қарн) Сад сол. Асри 21. Фосилаи вақт аз 1 январи 2001 то 31 декабри 2100. Давраи таърихӣ

## Нигаред
* Асри санг
* Асри биринҷӣ
* Асри ҷеолоҷӣ
* Асри оҳан
* Асри сангу мис
Бориҷа

**Бориҷа** () — як навъ гиёҳи бисёрсолаи худрӯй, мансуби чатргулҳо.

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ
Баландиаш то 1 метр. Барги сермӯяки хокистарранг, гули майдаи заъфарон ва хӯшагули чатршакл дорад.

Май — июн гулу мева мекунад.

## Густариш
Бориҷа рустании монокарп аст, яъне, як бор гулу мева карда, баъд тамоман мехушкад. Танҳо дар алафзори минтақаи даштии Осиёи Марказӣ (Копетдоғи Туркманистон) мерӯяд; дар Эрон низ дучор меояд.

## Корбурд
Зифти он (галбанум) дар тиб истифода мешавад. Решаи Бориҷа 2,8—3,8 дарсад равғани эфир ва то 24 дарсад зифт дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Офтобпараст

200px|thumb|Бӯқаламун
**Офтобпараст** ё **Бӯқаламун** - хамелеон (), яке аз оилаҳои хазандаҳо, ки 4 ҷинс ва тақрибан 90 намудаш дар минтақаи субтропикӣ ва тропикии Африқо ва Осиё паҳн шудааст. Дарозиаш 4-60 см. Бадани Бӯқаламун панҷақ, сараш тоскулоҳшакл, гарданаш кӯтоҳ, думаш камоншакл, забонаш дароз (то 30 см). Ранги пӯсти Бӯқаламун бо таъсири омилҳои берунӣ (ҳарорат, рӯшноӣ, намӣ) ва дохилӣ (гуруснагӣ, ташнагӣ, тарс ва ангезиш) дигар мешавад. Одатан дар дарахт зиндагонӣ мекунад. Бӯқаламун ҷонварӣ камҳаракат аст. Ҳашароту мавҷудоти бемӯҳраро бо забонаш дошта мехӯрад. Аксари Бӯқаламунҳо тухм мегузоранд.

Гурӯҳ:Хазандагон
Скарлетт Йоҳанссон

**Ска́рлетт И́нгрид Йо́ханссон** (, соли таваллуд 1984) — ҳунарпешаи ИМА.

## Зиндагинома

Скарлетт Йохансон 22 ноябри соли 1984 дар шаҳри Ню-Йорк ба дунё омадааст. Падари ӯ, ки аслан аз Дания мебошад, дар иёлати Манҳэттен дар соҳаи сохтмон кор мекард. Модараш ба тарбияи фарзандон– писаронаш Эдриан ӯ Ҳантер ва духтаронашон Ванессаву Скарлетт машғул буд. Номи Скарлеттрро ба хотири  қаҳрамони филми «Унесенные Ветром» - Скарлетт О'Ҳаро гузоштаанд. 
Дар авлоди Йохансон ягон кас ба санъати синамо ва театр таваҷҷуҳе надошт ва шиносоии ӯ бо олами шоубизнес тасодуфӣ буд. Яке аз дӯстони оила ба волидайни Скарлетт маслиҳат медиҳад, ки иҷозат диҳанд ӯ дар ягон кастинг иштирок варзад. 
Баъди ин Скарлетт дар ҳама гуна кастингҳо иштирок мекард ва мехост, ки ба ягон нақше соҳиб шавад. Модараш ӯро дар ин кор ҳамаҷониба  дастгирӣ мекард ва ӯро ба шуъбаи кӯдакони боистеъдоди донишгоҳи театрии Лӣ Страсберг супурд. Дар давоми таҳсил дар он ҷо Скарлетт дар чандин намоишномаҳои театрӣ баромад кард. Ҳанӯз пас аз ним соли таҳсил дар шуъбаи кӯдакона, ӯро ба курси ҳунарпешагони калонсол гузаронданд ва Скарлетти хурдсол аз уҳдаи он дарсҳо баромада тавонист.  
Соли 1994 ба ӯ нақшеро дар филм Роб Рейнер - «Норт» доданд, ки  дар он дар баробари Скарлетт дигар ситораи синамо Элайҷа Вуд (филми «Властелин Колец») низ карйераи худро дар синамо оғоз намуд. Баъд ӯ нақши духтари Шон Коннериро дар филми «Just Cause» бозид.. 
Баъдтар Скарлетт дар филми мазҳакавии «Один Дома 3», нақши хоҳари калонии қаҳрамони Алекс Линсро бозид. Филми Роберт Редфорд «Заклинатель Лошадей» /«The Horse Whisperer»/ ба Йохансон шуҳрат меоварад. Барои иштирок дар ин филм Скарлеттро ба ҷоизаи Ҳунарпешагони ҷавон /Young Artist award/ пешниҳод карданд. 
Маҳорати ҳунарпешаи ҷавон дар филм София Коппола «Трудности Перевода» пурра ҳувайдо гардид. Ин филм ба мунаққидон писанд ва ҷоизаи «Глобуси Тилоӣ»-ро ҳамчун «Филми Беҳтарин», «Сенарияи Беҳтарн» ва «Ҳунарпешаи Беҳтарин» (Билл Мюррей) сазовор гашт. Скарлетт низ барои нақши беҳтарин пешниҳод шуда буд, вале ҷоизаро Диан Китон (филми «Любовь по правилам и без») соҳиб шуд. Вале ӯ бемукофот намонд ва ҷоизаи ҳунарпешаи беҳтаринро аз киноакадемияи Британия гирифт. 
Ба синни ҷавонии худ нигоҳ накарда, дар айни замон Скарлетт яке аз бомаҳораттарин ҳунарпешагони Ҳолливуд ба ҳисоб меравад. Нақшаи кории ӯ барои чандин солҳо пешакӣ пур шудааст. Дар оянда ӯ бо Эван МакГрегор дар филми фантастикии «Остров» ва бо Том Круз дар қисми сеюми «Миссия: Невыполнима» ва «Match Point»-и коргардон Вудӣ Ален нақш ҳохоҳад офарид.

## Филмномаҳо

## Пайвандҳо
* 
* Фан-сайт Скарлетт Йоханссон 
* «Люди» 
* Русский сайт Скарлетт Йоханссон 
* «МК-Бульвар» (6 февраля 2006 года)
* «Известия» (14 января 2005 года)
Таваррум

thumb|380px|Таваррум 2019
**Таваррум** — аз назари илмӣ иқтисод ба маънии афзоиш ба равия ва мудуми сатҳи қиматҳо арза ва тақозои куллӣ ҷомеаъ — фузуни тақозо бар арза аст.

«Таваррум» ин мунтазам баландшавии сатҳи умумии нарх мебошад. Таваррум бо ёрии индексацияи нарх ҳисоб карда мешавад.

Ҷараёни таваррум ба инкишофи иқтисодиёт ва сатҳи зиндагонии аҳолӣ таъсири манфӣ мерасонад. Таҷрибаи ҷаҳонӣ нишон додааст, ки таварруми мӯътадил ба тараққиёти иқтисодӣ ягон таъсири манфӣ намерасонад ва баръакс афзоиши миқдори пул дар муомилот ва болоравии дараҷаи нархи молҳо, боиси афзоиши ҳаҷми маблағгузорӣ ва маҷмӯи арза гашта, ба рушди иқтисодӣ мусоидат мекунанд. Аммо таварруми ҷаҳанда ва таварруми аз эътидол зиёд ба тараққиёти иқтисодӣ таъсири манфӣ мерасонанд, ки ба оқибатҳои иҷтимоию иқтисодии онҳо ҳолатҳои зерин дохил мешаванд:
* қобилияти худидоракунии механизми бозорӣ кам мешавад, зеро ки бо афзоиши таваррум ахбор барои сатҳи нархҳо ва ҷойгиршавии сармоя, ба истеҳсолкунандагон ва истеъмолкунандагон намерасад ва камчинии ахбор ба вуҷуд меояд;
* қобилияти харидории одамон кам мешавад, зеро ки бо таваррум даромади ҳақиқии аҳолӣ кам мешавад;
* вазъи иҷтимоии одамоне, ки музди корашон муқаррар шудааст (хусусан коркунони соҳаи буҷет) бад мешавад, зеро ки бо таваррум истеъмолот ва пасандози онҳо низ кам мешавад;
* дараҷаи фаъолияти соҳибкорӣ паст шуда, сармоя аз соҳаи истеҳсолот ба соҳаи тиҷорат ё ин ки ба хориҷи кишвар «мекӯчад»;
* арзиши маблағҳои қарздодашуда ва пасандозҳо паст мешавад ва аз ҳамин ҷиҳат қарздиҳандагон ва пасандозкунандагон муфлис мешаванд;
таваррум ба беқурб шудани маблағҳои ҳамчун андоз ба буҷаҳо воридшуда оварда мерасонад, ки дар натиҷаи он низоми молиявӣ ба бӯҳрон дучор шуда, маблағгузории соҳаи иҷтимоиро низ кам мекунад.
қобилияти харидории як воҳиди пул кам мешавад, ки дар натиҷа беқурбшавии пул ба вуҷуд меояд.

Оиди таъсири таваррум ба сатҳи иқтисодиёт дар назарияи иқтисодӣ ақидаҳои гуногун вуҷуд доранд. Аз ҷумла иқтисодчӣ Филлипс дар натиҷаи омӯхтани 100 солаи нишондиҳандаҳои Англия ба хулосае меояд, ки байни таваррум, музди кор ва дараҷаи нархҳо вобастагӣ вуҷуд дорад. Ба ақидаи ӯ давлат якуякбора таваррум ва дараҷаи бекориро паст карда наметавонад. Дар ҳолати паст кардани дараҷаи таваррум дараҷаи бекорӣ зиёд мешавад ва баръакс, дар ҳолати паст кардани дараҷаи бекорӣ дараҷаи беқурбшавии пул меафзояд. Ақидаи Филлипсро дар шакли графика чунин тасвир кардан мумкин аст:

Графикаи каҷхатаи Филлипс.
Аз нигоҳ ба графика ба хулосае омадан мумкин аст, ки дар ҳолати мавҷуд будани 6-7 % дараҷаи бекории табиӣ дараҷаи таваррум ба сифр (намеафзояд) баробар аст. Агар давлат кӯшиши зиёд кардани музди корро пеш гирад, қобилияти харидории аҳолӣ зиёд шуда дараҷаи нархҳо баланд мегарданд ва дараҷаи таваррум меафзояд.

## Эзоҳ