WhatsApp

**WhatsApp** — хизмати паёмрасони фаврӣ, мубодилаи паёмҳои овозӣ ва видеоӣ ва занги VoIP мебошад, ки аз ҷониби Meta Platforms идора мешавад. То майи 2025 WhatsApp зиёда аз **3 миллиард корбари фаъоли моҳона** дорад ва маъмултарин барномаи мессенҷери ҷаҳон аст. WhatsApp барои Android, iOS, Windows, macOS ва браузерҳои веб дастрас аст.

## Таърих

### Таъсис (2009)
WhatsApp аз ҷониби Ян Кум ва Брайан Эктон — собиқ кормандони Yahoo! — таъсис ёфт. Кум 24 феврали 2009 ширкати WhatsApp Inc.-ро дар Калифорния сабт кард. Номи барнома аз ибораи «what's up» (чӣ хабар) гирифта шудааст.

Барнома дар майи 2009 дар Apple App Store нашр шуд. Дар аввал барнома вазъи корбаронро нишон медод (дар кор аст, дар сафар аст ва ғ.), аммо корбарон онро барои мубодилаи паёмҳо истифода бурданд. Дар августи 2009 WhatsApp 2.0 бо компоненти паёмрасонӣ нашр шуд ва шумораи корбарон якбора ба 250 000 расид.

### Хариди Facebook (2014)
19 феврали 2014 Facebook (ҳоло Meta Platforms) WhatsApp-ро ба маблағи тақрибан **19,3 миллиард доллар** харид — дар он вақт бузургтарин харидории ширкати венчурии таърих. Facebook 4 миллиард доллар нақд, 12 миллиард доллар дар саҳмияи Facebook ва 3 миллиард доллар дар саҳмияҳои маҳдуд пардохт.

Пас аз хабари харид, бисёр корбарон ба Telegram ва дигар мессенҷерҳо кӯч карданд. Telegram эълон кард, ки 8 миллион корбари нав гирифт.

### Рушди корбарон
WhatsApp ба суръат афзуд: феврали 2013 — 200 миллион корбар; августи 2014 — 600 миллион; январи 2015 — 700 миллион; феврали 2020 — 2 миллиард. Дар соли 2015 WhatsApp маъмултарин барномаи мессенҷери ҷаҳон шуд. То майи 2025 шумораи корбарон ба 3 миллиард расид. WhatsApp дар минтақаҳои Ҷануби Осиё, Амрикои Лотинӣ ва Африқо хусусан маъмул аст.

## Хусусиятҳо

### Паёмрасонӣ
WhatsApp имкон медиҳад паёмҳои матнӣ, расмҳо, видеоҳо, файлҳо, паёмҳои овозӣ ва мавқеи ҷуғрофиро фиристод. Ҳама паёмҳо бо рамзгузории end-to-end ҳифз карда мешаванд — яъне ҳатто WhatsApp/Meta онҳоро хонда наметавонад.

### Занги овозӣ ва видеоӣ
WhatsApp имкони занги овозӣ ва видеоии ройгон тавассути интернет медиҳад — ҳам байни ду нафар ва ҳам занги гурӯҳӣ.

### Гурӯҳҳо ва каналҳо
Корбарон метавонанд гурӯҳҳо то 1 024 узв созанд. WhatsApp инчунин дорои **Каналҳо** — воситаи пахши якҷониба барои шумораи номаҳдуди обунашавандагон — мебошад.

### WhatsApp Business
Дар январи 2018 WhatsApp барои тиҷорат барномаи алоҳидаи **WhatsApp Business** муаррифӣ кард, ки ба ширкатҳо имкон медиҳад бо муштариён муколама кунанд. То соли 2023 WhatsApp Business зиёда аз 200 миллион корбари моҳона дошт.

## Танқид ва масъалаҳои махфият
WhatsApp борҳо бо нигаронии махфияти корбарон рӯ ба рӯ шудааст. Дар январи 2021 WhatsApp сиёсати нави махфиятро эълон кард, ки тибқи он маълумоти корбарон бо Meta мубодила мешуд. Ин боиси эътирози зиёд шуд ва бисёр корбарон ба Signal ва Telegram кӯч карданд.

WhatsApp дар баъзе кишварҳо маҳдуд ё манъ шудааст, аз ҷумла дар Чин (ки WeChat бартарӣ дорад).

## Ҳамчунин нигаред
* Telegram
* Viber
* Signal
* Facebook Messenger

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии WhatsApp
* Саволу ҷавобҳои WhatsApp

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Паёмрасонҳои фаврӣ
Гурӯҳ:Нармафзорҳои Андроид
Гурӯҳ:Нармафзорҳои iOS
Гурӯҳ:Маҳсулоти Meta Platforms
Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2009