Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе

thumb|Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе
thumb|Ҳавопаймоҳои замонавӣ дар Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе
**Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе** — бузургтарин фурудгоҳи Тоҷикистон ба шумор меравад, беш аз 80 % бозори интиқоли парвозҳои мунтазам, байналмилалӣ ва дохилиро ба анҷом мерасонад.

Терминали байналмилалии нав метавонад дар як соат ба зиёда аз 500 мусофир хидмат расонад. Фурудгоҳи Душанбе дорои дараҷаи В буда, бо рамзи ИКАО — 4D зикр карда мешавад. Вай қобилият дорад, ки ҳавопаймоҳои Боинг-737, Боинг-767, Ил-62, Ил-76, Ту-154 ва тамоми намуди чархболҳоро қабул намояд.
Солҳои охир барои таъмини бехатарӣ ва қабули ҳавопаймоҳои замонавӣ дар фурудгоҳи Душанбе хати парвозиро аз нав таъмир намуданд. Ҳоло фурудгоҳи Душанбе дорои мақоми байналмилалӣ буда, қобилияти қабул кардани тамоми намуди ҳавопаймоҳоро дорад. Дар баробари толори умумии фурудгоҳ, ҳамчунин толори VIP ва CIP дорад. Ин ба мусофироне, ки мақоми VIP ва CIP доранд, имкон медиҳад, ки ҳангоми интизорӣ ба парвоз, гузаштани расмиёти гумрукӣ ва сарҳадӣ аз шароитҳои махсус истифода намоянд. Барои чунин мусофирон толору нуқтаи назоратии шиносномаҳо ва гумрукии алоҳида вуҷуд дорад. Дар баъзе мавридҳо барои ба ҳавопаймо ворид шудани мусофирон ба онҳо зинапояи алоҳида пешниҳод карда мешавад. Дар фурудгоҳи Душанбе барои мусофирон хидматрасониҳои мусоиди зерин пешниҳод карда мешаванд, аз ҷумла:
* Нуқтаи маълумотдиҳӣ;
* Қаҳвахона, Fast food;
* Нуқтаи мубодилаи асъор;
* Хазинаи савдои чипта;
* Мағозаҳои Дюти фри, туҳфаҳо ва ғайра;
* Нуқтаи савдои рӯзномаву маҷаллаҳо;
* Банкоматҳо;
* Интернет (Wi-Fi).
Ба фурудгоҳ тавассути нақлиётҳои зерин ташриф овардан мумкин аст:
Таксиҳои шаҳрӣ, троллейбуси № 4, автобуси № 8 ва микроавтобусҳои № 1, 7, 8, 14, 16, 33.

Нуқтаи маълумотдиҳӣ ба таври шабонарӯзӣ фаъолият мекунад. Телефон барои тамос ба фурудгоҳи байналмилалии Душанбе 09-09.

## Таърих
Фурудгоҳи Душанбе яке аз қадимтарин фурудгоҳҳои Осиёи Марказӣ мебошад. Майдони ҳавоии аввалин дар ин ҷой дар солҳои 1920-ум таъсис ёфт, замоне ки Тоҷикистон ба ҳайати Иттиҳоди Шӯравӣ шомил буд.

Дар соли 1954 фурудгоҳ расман ба хидмат дода шуд ва дар соли 1964 аз нав сохта шуд. Дар давраи Шӯравӣ Фурудгоҳи Душанбе маркази пайвастагии Тоҷикистон бо Маскав ва дигар шаҳрҳои шӯравӣ буд.

Пас аз истиқлолияти Тоҷикистон дар соли 1991, фурудгоҳ дар давраи ҷанги шаҳрвандӣ (1992–1997) зарари калон дид. Соли 2011 терминали байналмилалии нав — иморати 3-ошёнаи замонавӣ ба истифода дода шуд.

Дар соли 2014 низ барқарорсозии пурраи хати фуруд ба итмом расид ва фурудгоҳ тавонист ҳавопаймоҳои калонтари байналмилалиро қабул намояд.

## Терминалҳо
мини|Терминали нави Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе ду терминал дорад:

### Терминали байналмилалӣ
Терминали байналмилалии нав соли 2011 ба истифода дода шуд. Он иморати 3-ошёнаест бо масоҳати умумии 18 000 м². Дар як соат то 500 мусофир хидмат мегирад. Дорои:
* 10 дарвозаи парвоз (gate)
* Толори ҷудошавӣ (departure hall) ва омадашавӣ (arrival hall)
* Толорҳои VIP ва CIP
* Дӯконҳои Дюти фри
* Нуқтаҳои хӯрокхӯрӣ ва кафе
* Банкоматҳо ва нуқтаҳои мубодилаи асъор

### Терминали дохилӣ
Барои парвозҳои дохили Тоҷикистон истифода мешавад. Фурудгоҳ хатҳои дохилии Хуҷанд, Кӯлоб, Хорог ва Қӯрғонтеппаро пайваст мекунад.

## Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз
мини|Ҳавопаймои Somon Air дар Фурудгоҳи Душанбе

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе маркази (hub) ширкатҳои ҳавоии тоҷик мебошад:

### Авиакомпанияҳои тоҷик
* **[[Somon Air]]** — авиакомпанияи миллии Тоҷикистон, хатҳои байналмилалӣ ва дохилӣ
* **[[Tajik Air]]** — авиакомпанияи давлатии Тоҷикистон

### Авиакомпанияҳои хориҷӣ
* **[[FlyDubai]]** — Дубай
* **[[Turkish Airlines]]** — Истамбул
* **[[Ural Airlines]]** — Маскав, Екатеринбург
* **[[S7 Airlines]]** — Маскав
* **[[Aeroflot]]** — Маскав
* **[[Pegasus Airlines]]** — Истамбул
* **[[Air Arabia]]** — Шорҷа

Хатҳои асосии байналмилалӣ: Маскав, Истамбул, Дубай, Франкфурт, Пекин, Урумчӣ, Алмато, Теҳрон.

## Зерсохтор
### Хати фуруд
Фурудгоҳи Душанбе як хати фурудро дорад:
* **Рақам:** 09/27
* **Дарозӣ:** 3,112 метр
* **Арзӣ:** 47 метр
* **Рӯйпӯш:** Асфалт-бетон
* **Баландӣ:** 785 метр аз сатҳи баҳр

Хати фуруд имкони қабули ҳавопаймоҳои зеринро дорад: Boeing 737, Boeing 767, Boeing 777, Airbus A320, Airbus A330, Ил-76, Ту-154 ва тамоми намуди чархболҳо.

### Рӯшноидиҳии шабона
Фурудгоҳ дорои системаи пурраи рӯшноидиҳии шабона буда, шабу рӯз қабул карда метавонад.

### Сӯзишворӣ
Нуқтаи сӯзишвориирасонӣ барои ҳамаи намудҳои ҳавопаймоҳо мавҷуд аст.

## Дастрасӣ
мини|Роҳи расидан ба фурудгоҳ

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе дар ҷанубу ғарби шаҳри Душанбе, ба масофаи тақрибан 5 км аз маркази шаҳр воқеъ аст.

Роҳҳои расидан:
* **Таксӣ** — бештар истифодашаванда, дар 10–15 дақиқа ба маркази шаҳр
* **Троллейбуси № 4** — аз маркази шаҳр ба фурудгоҳ
* **Автобуси № 8** — хати ҳамзамон
* **Микроавтобусҳо** — № 1, 7, 8, 14, 16, 33

Паркинги мошин дар назди терминал мавҷуд аст.

## Омор

Манбаъ: Вазорати нақлиёти Тоҷикистон

## Пойгоҳи ҳавоии Айнӣ
Дар наздикии Душанбе, дар ноҳияи Ҳисор, Пойгоҳи ҳавоии Айнӣ воқеъ аст — майдони ҳавоии ҳарбии давраи Иттиҳоди Шӯравӣ. Ин пойгоҳ барои парвозҳои мусофирбарии маъмулӣ истифода намешавад ва аз Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе мустақилона кор мекунад.

## Нигаред
* Феҳристи фурудгоҳҳои Тоҷикистон

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Душанбе
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Душанбе
Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Тоҷикистон
Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ