open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Яҳё Зарпанҷа

**Яҳё Зарпанҷа** (; ) — мусиқидон ва навозандаи тор аҳли Эрон.

## Зиндагинома
Яҳёи Зарпанҷа (Ҳорун Ҷазосанд) дар соли 1276 ҳиҷрии шамсӣ дар Теҳрон мутаваллид шуд. Хонаводаи ӯ аҳли мусиқӣ буданд. Падараш Оқо Рабеъ овозхон ва навозандаи дойраву даф ва бародараш Мусои Зарпанҷа навозандаи тор буд. Ӯ дар кӯдакӣ торро назди бародар фаро гирифт ва сипас таҳти таълими Оқо Ҳусайнқулӣ ва Дарвешхон, навозандагии торро пай гирифт.

Аз навозандагии вай чанд сафҳа барҷой мондааст, ки «Пешдаромади Исфаҳон» асари Муртазо Найдовуд аз он ҷумла аст. Ӯ ҳамчунин дар варзиши бостонӣ фаъол буд. Вай иҷроҳо ва барномаҳои хайрияе ба нафъи мустамандон дар шаҳрҳои Шероз, Исфаҳон ва Рашт баргузор намуд. 

Дар шаҳривари 1397 китоби «Такнавозии тори Моҳури Яҳёи Зарринпанҷа» бо нотнависӣ, таҷзия ва таҳлили Мозиёри Канъонӣ ва вироишу иҷрои файли савтии Ҳамидризо Ҳасанпур ва назорати Ҳумони Асъадӣ тавассути интишороти «Норан» мунташир шуд.

## Даргузашт
Яҳёи Зарпанҷа дар соли 1311 дар сини 35-солагӣ дар асари беморӣ даргузашт. 

## Эзоҳ
Муртазо Найдовуд

**Муртазо Найдовуд** (; ) — мусиқидон, оҳангсоз ва навозандаи тори аҳли Эрон. Таснифи «Мурғи саҳар» аз ҷумла осори саршиноси ӯ аст.

## Зиндагинома
Муртазо Найдовуд дар соли 1279 дар хонаводае яҳудӣ дар Теҳрон мутаваллид шуд. Дар бархе манобеъ маҳалли таваллуди ӯ Исфаҳон зикр шудааст.  Дар кӯдакӣ истеъдоди мусиқии вай ошкор шуд ва падараш Болoхон, ки худ аҳли мусиқӣ буда ва бо тор ва тунбак ошноӣ дошт, ӯро назди Рамазони Зулфиқорӣ (аз шогирдони Оқо Ҳусайнқулӣ) бурд. Муртазохон ба муддати ҳафт моҳ таҳти таълими Рамазони Зулфиқорӣ қарор гирифт ва сипас назди Оқо Ҳусайнқулӣ рафт ва ба муддати ду солу ним низ аз омӯзишҳои ин устод баҳра ҷуст.

Вай баъд аз Оқо Ҳусайнқулӣ, назди шогирди барҷастаи ӯ Дарвешхон, радифи мусиқӣ ва навохтани торро омӯхт ва пас аз се сол муваффақ ба дарёфти нишони «Табарзини тиллоӣ» ки ба шогирдони мумтоз дода мешуд, шуд.

Аз шогирдони машҳури Муртазо Найдовуд, Фарҳанги Шариф аст.

## Фаъолиятҳо
Найдовуд дар авоили 1304 иқдом ба таъсиси классе барои тадриси тор ва радифи мусиқии эронӣ намуд ва исми онро ба эҳтироми устодаш, Дарвеш номгузорӣ кард, ки пас аз марги нобаҳангоми устод Дарвешхон идомаи омӯзиши шогирдони устодашро низ дар онҷо бар ӯҳда гирифт.

Ошноии ӯ бо Қамарулмулук Вазирӣ дар як маҳфили хусусӣ мунҷар ба кашфи яке аз бузургтарин истеъдодҳои овози эронӣ мешавад, ки дар идома ба ҳамкории он ду анҷомида ва Қамар бо омӯхтан аз ӯ бисёре аз таронаҳои машҳури худро иҷро кард. Бештари таснифҳо ва овозҳои Қамар аз соли 1306 ба баъд бо тори Муртазохони Найдовуд ҳамроҳ будааст.

Найдовуд пас аз таъсиси радио монанди ҳунармандони дигаре чун Ризо Маҳҷубӣ, Алиакбари Шаҳнозӣ, Ҳабиби Самаӣ, Абулҳасани Сабо ва Мусои Маъруфӣ, ба ҳамкорӣ бо радио пардохт. Ӯ барои хонандагони маъруфе чун Қамарулмулук Вазирӣ, Мулуки Зарробӣ, Рӯҳангез, Адиби Хонсорӣ, Ҷаводи Бадеъзода ва Ғуломҳусайн Банон тасниф сохта ё бо овозшон тор навохтааст.

Вай дар соли 1348 иқдом ба иҷро ва забти ҳудуди 300 гӯша аз радифи мусиқии эронӣ намуд, ки тавассути «Интишороти Моҳур» чоп ва нашр ёфтааст. Пешдаромади Исфаҳон асари Муртазо Найдовуд, бо танзими Муртазо Ҳаннона мусиқии унвонбандии маҷмӯаи телевизионии «Ҳазордостон» сохтаи Алӣ Ҳотамӣ аст. Ҳамчунин ин қитъа бо танзими Фаридуни Шаҳбозиён рӯи шеъре сурудаи Фаридуни Муширӣ ва бо садои Алиризо Ифтихорӣ иҷрои бо калом низ доштааст.

Муртазо Найдовуд, солҳо дар хиёбони Манучеҳрии Теҳрон мағозаи лавозими хонагӣ дошт, вале баъд аз ҳудуди 30 сол дар соли 1355 тақрибан ду сол қабл аз Инқилоби исломии Эрон ва дар сини 76-солагӣ ба ҳамроҳи фарзандонаш ба Амрико муҳоҷират кард ва дар шаҳри Сан-Франсиско сокин шуд ва то охири умраш дар он шаҳр зиндагӣ кард.

## Даргузашт
Вай дар 2 мурдоди соли 1369 ба иллати куҳулати син дар сини навадсолагӣ дар Амрико даргузашт.

## Осор
* Таснифи Мурғи саҳар
* Таснифи Шоҳи ман, моҳи ман (Пешдаромади Исфаҳон)
* Таснифи Мурғи ҳақ
* Таснифи Оташи дил
* Таснифи Хурӯсак дам назан вақти саҳар нест бо садои Мулуки Зарробӣ
* Таронаи Нозукӣ мисли гул бо садои Шоҳрух
* Иҷрои муфассали гӯшаҳо, ки тавассути муассисаи Моҳур мунташир шудааст.

## Эзоҳ
Зарраҳои ҳамсон

**Зарраҳои ҳамсон** — зарраҳое, ки хосиятҳои физикӣ — масса, заряди электрӣ, спин ва дигар тавсифоти дохилии ҳамсон (ададҳои квантӣ) доранд. Масалан, ҳамаи электронҳои дар Коинот мавҷуд айнан ба як гунаанд. Зарраҳои ҳамсон ба принсипи айният тобеъ мебошанд. Мафҳуми «зарраҳои ҳамсон» чун тасаввурот дар бораи зарраҳои куллан ё умуман (принсипан) аз ҳамдигар фарқнопазир — мафҳуми квантию механикӣ аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Зарраҳо
Конгресси Аврупо

**Конгресси Аврупо** (  )&nbsp;— моҳи майи соли 1948 дар Гаага барпо гардид.

Дар конгресс қариб 800 нафар ходимони сиёсй, олимон, иқтисоддонон ва ҳуқуқшиносони аксарияти кишварҳои Аврупои Ғарбӣ иштирок доштанд; Уинстон Черчилл раиси фахрии конгресс буд.

Конгресс, ки аз ҷониби Дункан Сэндис ва Ҷозеф Ретингер ташкил карда шуд, намояндагони ақидаҳои гуногуни сиёсиро барои муҳокима кардани ғояҳои таҳкими ҳамкориҳои сиёсии Аврупо ҷамъ овард. Он дар таҳти васояти Кумитаи байналмилаиии ҳаракатҳои ягонагии Аврупо, ки баъдтар ба Ҳаракати аврупоӣ табдил ёфт, барпо гардид.   

Конгресс ба таъсиси "Ҳаракати Аврупо"-ро такон дод ва боиси таъсиси Шӯрои Аврупо ва эълони Хартияи Ҳуқуқи Башар гардид ; «Мурочиатнома ба аврупоиён»-ро қабул кард, ки дар он даъвати барпо намудани Аврупои ягона бо мубодилаи озоди афкор, одамон ва мол, бо ассамблеяи конунгузори умумиаврупоӣ ва суд даъват карда шудааст.

Бо вуҷуди ин, он ягон натиҷаи мушаххаси ҳамгироӣ надошт, бинобар ин онро пешгузаштаи Иттиҳоди Аврупо донистан душвор аст. Соли 1998 ба муносибати 50-солагии Конгресси Аврупо конгресси аврупоӣ баргузор гардид, ки он «Мурочиатномаи нав ба аврупоихо»-ро қабул кард.
## Нигаред низ
## Нигаред
* Феҳристи кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо аз рӯи аҳолӣ 
* Аҳдномаи Маастрихт
* Иттиҳоди Аврупо
* Бозори ягонаи Иттиҳоди Аврупо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Луғати истилоҳоти Иттиҳоди Аврупо [Бойгонӣ 18 апрели 2007 дар мошини Wayback .]
Гурӯҳ:Таърихи Иттиҳодияи Аврупо
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations
Хидмат (арзиш)

* Хидмат — амал, коре, ки нафъ мебахшад, ба дигаре ёрӣ мерасонад.
* Хидматрасонӣ *(ҳуқуқӣ)* амали ба манфиати шахси дигар буда, натиҷаи он дар раванди иҷрои он истеъмол мешавад.
* "Хизмат"&nbsp;—  Филми тасвирии студияи «Киевнаукфильм», режиссёр&nbsp;— Искандар&nbsp;Викен .
* "Хизмат"&nbsp;— фильми мазхакавй, режиссёр&nbsp;- Доналд Петри (1994).
Захираи мустаҳкамӣ

**Захираи мустаҳкамӣ** дар муқовимати мавод — таносуби байни сарбории ҳисобӣ (бехатарии истифодаи конструксия ё иншоотро таъмин мекунад) ва бор (сарборӣ)-и зиёдтарин (аз ҷиҳати назариявӣ имконпазир мебошад). 

## Тавсиф
Вобаста ба таъйиноти объект ва шароити амалиёти он аз таъриф ва қиматҳои гуногуни зариби захираи мустаҳкамӣ истифода мебаранд. 
* Зариби захираи мустаҳкамӣ аз рӯи шиддат нисбати шиддати имконпазир (ҳадди мустаҳкамӣ, ҳадди сайёлият, ҳадди тобоварӣ, ҳангоми тағйири бор) ба шиддати зиёдтарин ҳангоми мавҷудияти навъи муайяни сарборӣ (таҳмил) мебошад.
* Зариби Захираи мустаҳкамӣ аз рӯи сарбориҳои ниҳоӣ нисбати сарборӣ (таҳмил, ки дар аснои гузоштани он конструксия қобилияти борбардории худро гум мекунад) бар бори ҳисобӣ аст. 
* Зариби Захираи мустаҳкамӣ аз рӯи деформатсияи ниҳоӣ нисбати сарборӣ ба бори ҳисобӣ мебошад, ки дар тамоми конструксия ё ягон ҷузви он деформатсия (дигаргунии комилан имконпазири хос: қатшавӣ, тағйири масофаи байни гиреҳҳо ва ғ.)-ро ба вуҷуд меоварад. 
Таъйиноти зариби захираи мустаҳкамӣ: ба назар гирифтани хосияти механикии мавод, эҳтимолияти пайдоиши таҳмилҳои тасодуфӣ, дараҷаи саҳеҳии ҳисоб ва маълумоти аввала, имкониятҳои нақсҳои пешбининашуда ва ғ. Интихоби қимати зариби захираи мустаҳкамӣ зарурати сарфа намудани маводро ба эътибор мегирад ва дар чандин мавридҳо бо масъалаи ба вуҷуд овардани конструксияҳои вазнашон хурдтарин (масалан, дастгоҳҳои кайҳонӣ, тайёраҳо ва ғ.) алоқаманд аст. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Файзулло Мирзо

**Файзулло Мирзо** (зод. 11 августи 1942, ноҳияи Сари Хосор — 11 ноябри 2024, Душанбе) — ҳисобдор, кишоварз, занбӯрпарвар ва нависандаи тоҷик. Доктори фахрии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон (2025).

## Зиндагинома
Файзулло Мирзо 11 августи соли 1942 дар хонадони марди деҳқон дар деҳоти ноҳияи Сарихосор ба дунё омадааст. Таҳсилоти ибтидоии худро дар мактабҳои деҳоти ноҳияи Сарихосор ва сипас дар ноҳияи Москва фаро гирифтааст. Пас аз хатми мактаб, ду сол дар шаҳри Кӯлоб ба ҳайси муаллим фаъолият кардааст. Сипас, таҳсилро дар факултаи иқтисодиёти ягонаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин идома дода, онро бо муваффақият хатм намудааст. Баъд аз анҷоми таҳсил, ба ноҳияи Москва баргашта, ба фаъолияти меҳнатӣ шуруъ намудааст.

### Хонавода
Файзулло Мирзо падари ҳашт фарзанди соҳиби маълумоти олӣ мебошад.

## Корнома
Фаъолияти касбии худро дар совхози ба номи Саидқул Турдиеви ноҳияи Ҳамадонӣ ба ҳайси сармуҳосиби хоҷагӣ оғоз намуда, дар ташаккули низоми муҳосибӣ ва рушди хоҷагии халқ саҳми арзанда гузоштааст. Ӯ бо расидан ба синни бознишастагӣ низ фаъолияти худро идома додааст ва корҳои ободониро роҳандозӣ намудааст. Ӯ на танҳо мутахассиси шинохтаи соҳаи муҳосибӣ, балки ҳамзамон муҳандисе мебошад, ки тарҳҳои техникиро ба таври мустақил таҳия мекунад.

### Кишоварзӣ
Ӯ баландтарин қуллаҳои кӯҳистон об интиқол дода, дар заминҳои душворгузар боғҳои сабз бунёд намудааст. Боғпарварӣ ва ободкориҳои деҳот яке аз фаъолиятҳои ӯ буда, ӯ дарахтони камёб ва ороишиву мевадиҳандаро ба зодгоҳи худ овардааст. Бо истифода аз пайвандсозӣ ва омезиши илми кишоварзии анъанавӣ бо дастовардҳои муосир, ӯ ба сифати баланди маҳсулот ноил гардидааст.

### Занбӯрпарварӣ
Занбӯрпарвариро низ ҳамчун соҳаи муҳими иқтисодии кӯҳистон ва манбаи даромади устувор, мавриди таваҷҷуҳ қарор дода, бо дарки амиқи арзиши гиёҳҳои шифобахши кӯҳӣ ва нақши занбӯрпарварӣ дар экосистемаи табииро ба назар гирифта, таҷрибаи андӯхтаи худро дар шакли як дастури мукаммали илмӣ ба риштаи таҳрир даровардааст.

## Ҷоизаву медалҳо
Ду маротиба дар шаҳри Маскав бо медали «Барои дастовардҳо дар хоҷагии халқи ИҶШС» қадр шудааст.

## Осор
* Файзулло Мирзо. Занбӯриасалпарварӣ. — Душанбе, 2024. — 496 с. — ISBN 987-99975-2-339-7.

## Эзоҳ
Захираи хӯроки чорво

мини
мини
**Захираи хӯроки чорво** — истеҳсол, гирдоварӣ ва нигоҳдории дарозмуддати хӯроки чорво дар хоҷагиву корхонаҳои кишоварзӣ. 

## Тавсиф
Ба манбаъҳои табиии захираи хӯроки чорво марғзор ва алафзору чарогоҳ, зироати хӯроки чорво (алафҳои яксолаю бисёрсола, бехмеваҳо, кишти омехтаи зироати ғалладонаю лӯбиёгиҳо, ҷуворӣ ва ғ.), боқимондаи хирманҷо ва зироат (коҳ, хасбеда, пахол, поя, барги зироати бехмева ва сабзавот), партови корхонаҳои саноати орду ярма, равған, лаблабу, қаннодӣ, консерв, машрубот, гӯшту шир ва моҳӣ, истеҳсоли хӯрокиҳои омехта ва минералӣ дохил мешаванд. Захираи хӯроки чорво асоси рушди чорводорӣ буда, захира ва истеҳсоли он бо роҳи васеъ кардани майдони кишти зироати хӯроки чорво, истифодаи самараноки алафзору чарогоҳҳо, кишти навъҳои серҳосили зироати хӯрокӣ, истифодаи усулҳои пешқадами нигаҳдошт ва беҳтар кардани сифати ғизонокии хӯрок амалӣ мегардад. Масалан, ҳангоми ба модаговҳо хӯрондани силоси пастсифат миқдори шири онҳо дар як шаборӯз то 2 кг кам мешавад. Барои истеҳсоли 1 т гӯшт ва шир хӯрокҳои дараҷаи сифаташон I нисбат ба хӯрокҳои дараҷаи сифаташон III тақрибан 30–35% кам сарф мешаванд, зеро ғизонокии хӯрокҳои дараҷаи сифаташон III нисбат ба дараҷаи сифаташон I қариб 1,5–2 маротиба кам аст. Сабаби ин дар сифати хӯрок ва риоя накардани тарзи истеҳсолу нигоҳдории онҳо мебошад. Махсусан ба сифати беда, силос, тарбеда ва коҳ диққат бояд дод, зеро онҳо 75–85 дарсади вояи хӯроки чорворо ташкил мекунанд.

Дар Тоҷикистон дар масоҳати беш аз 3,8 млн га чарогоҳ мавҷуд аст. Ҳосилнокии чарогоҳҳои тобистона аз ҳар га 8–12 (дар ҳолати хушк), чарогоҳҳои тирамоҳӣ, зимистонӣ ва баҳорӣ 1,5–3,5 сентнер мебошад. Барои афзоиши маҳсулнокии чарогоҳҳо истифодаи оқилонаи замин, коркарди дурусти агротехникӣ ва истифодаи дурусти нуриҳои минералӣ муҳим аст. Дар марҳилаи захира кардани хӯроки чорво кишти бештари юнучқа, ҷуворӣ, офтобпараст, лаблабуи қанд, кишти омехта ва ғ. натиҷаи хуб медиҳад. Тибқи маълумоти оморӣ (нимсолаи аввали 2017) дар корхонаҳои кишоварзӣ ва хоҷагиҳои деҳқони (фермерӣ)-и ҷумҳурӣ 608777 т хӯроки чорво захира карда шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ибҳомзудоӣ

Намуна дар аввали мақолаҳо ҷойгир карда мешаванд. Барои намуна:

**Баҳром**, () — **Варахранром** — номи чанд тан аз шоҳони Эрон аз сулолаи Сосониён.

* Баҳроми I (? — 276) — чаҳорумин подшоҳ аз сулолаи Сосониён (272—276), писари Шопури I.
* Баҳроми II (? — 292/293) — панҷумин подшоҳи Сосониён (276—293), писари Баҳроми I. 
* Баҳроми III (? — 293) — шашумин подшоҳи Сосониён, писари Ҳурмузди I.
* Баҳроми IV (? — 399) — сездаҳумин подшоҳ аз сулолаи Сосониён (388—399).
* Баҳроми V (? — 438), машҳур ба **Баҳроми Гӯр** — понздаҳумин подшоҳ аз сулолаи Сосониён (421—436), писари Яздгурди I. 

Дар баъзе мавридҳо, вақте ки истинод аз мақолаи мушаххас ба саҳифа бо арзишҳои дигар талаб карда намешавад, қолаб  мумкин нест. Масалан, ба шумо лозим нест, ки аз мақолае дар бораи коргардони филм Франсуа Озон ба саҳифаи ҷудокунии " Озон (мазмунҳо) " пайванд диҳед. Дар ҳар як ҳолати мушаххас, шумо бояд ақли солимро истифода баред: оё истинод аз мақолаи мушаххас ба саҳифаи номуайянӣ муфид ва мувофиқ аст. Агар шубҳа дошта бошед, қолабро истифода баред.  гузоштан беҳтар аст, зеро мавҷудияти он ба хонанда беҳтар аст, на монеа.

Шаблонро бо яке аз роҳҳои зерин истифода бурдан мумкин аст:

# 
# Дар ин ҳолат, истинод ба мақолае бо ҳамон ном ва бо такмили "(мазмунҳо)"дода мешавад. Масалан, дар мақолаи «Шоколад» шаблон чунин аст:: 

#  Ин тартиб барои ҳолате, ки номи саҳифа тафсири дигар дорад ё умуман тафсир надорад; дар ин ҳолат номи он ҳамчун далели шаблон пас аз аломати `|`. Масалан, дар мақолаи «Камон (силоҳ)» шаблони , ки аз он чунин натиҷа: 

Агар барои яке аз номҳои алтернативии мавзӯи мақола номуайянӣ мавҷуд бошад, аммо мақола бо номи дигар ном бурда мешавад, шумо метавонед қолабро истифода баред  ё ; агар аз сарлавҳаи алтернативӣ ба мақола масир мавҷуд бошад, он гоҳ қолаб бояд истифода шавад  . Дар ҳолате, ки мақола тавсифи баъзе мафҳумҳои норавшанро ҳамчун ҷузъи ҷузъӣ дар бар мегирад, қолаб пешбинӣ шудааст.  .

Баръакси шаблон , намунаи якуми ин қолабҳо номи алтернативӣ (ё масир) муайян мекунад ва саҳифаи арзишҳо ҳамон ном бо тахассуси "(мазмунҳо)" муайян мешавад. Агар саҳифаи мазмунҳо ин хосият надошта бошад ё ягон чизи дигар номида шавад, номи он бояд ҳамчун параметри дуюм нишон дода шавад. Мисолҳо:

* Ба мақолаи «Функсияҳои тригонометрӣ» онҳо "sin" ва "sec" - ро равона мекунанд ва саҳифаҳои маъноҳо барои ин истилоҳҳо "Sin (маъноҳо)" ва "SEC"номида мешаванд. Барои нишон додани истинодҳо ба ин саҳифаҳои арзишҳо дар аввали мақола қолабҳои зерин оварда шудаанд:
*: :
*:
*: :
*:
* В статье «Радий» маънои истилоҳи радий (дар риёзиёт) тасвир карда мешавад, ки барои он саҳифаи мазмунҳои Радий мавҷуд аст. Барои нишон додани истинодҳо ба ин саҳифа дар аввали мақола қолаби зерин дода шудааст:
*: :
*:
* Номи «асал» номи дигар «шаҳд» дорад, ва дар мақола чунин шаблон ҷоиз аст
*: 
*:
* истилоҳи «шаҳд» бо номи «Гулшаҳд» пайваст аст, ва дар мақолаи «Гулшаҳд» истифода бурда мешавад:
*: 
*:

Барои дигар қолабҳои шабеҳ, *ба саҳифаи Википедиа нигаред:Шаблонҳо/Мақсади умумӣ#Мақолаҳо бо унвонҳои шабеҳ* .
Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ
Илёс (Ҳамном)

**Илёс** — номи мардона

* Илёс () —  паёмбари исломӣ
* Илёс Илёдис  
* Илёси Нойӣ
* Илёси Танбӯрии Самарқандӣ
* Илёс ибни Асад  
* Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ  
* Илёс ибни Исҳоқ 
* Илёс Фахфох
* Илёс Ҳаровӣ
Баҳром (Ҳамном)

**Баҳром** — номи мардона

* Баҳром
* Баҳром
* Баҳроми Гӯр
* Баҳром ибни Мардоншоҳ
* Баҳром Саққои Бухороӣ
* Баҳром Фирӯз  
* Баҳром Ғафурӣ
* Баҳром Иноятзода  
* Баҳром Сафаров
* Баҳром Сирус
Захирату-л-хавонин

**Захирату-л-хавонин**  — асари таърихии тазкиранигор ва шоири форсизабони Ҳинд Шайх Фариди Баҳакрӣ.

## Тавсиф
Шайх Фариди Баҳакрӣ, ки ба шарҳи ҳоли амирону хонҳои дарбори аҳди Акбар, Ҷаҳонгир ва Шоҳҷаҳон бахшида шудааст. Асар аз се боб иборат буда, дар асоси «Табақоти Акбарӣ»-и Низомуддин Аҳмади Бахшӣ, хотироти муаллиф ва нақли қавли ҳамзамони ӯ нигошта шудааст (1651). Захирату-л-хавонин дар таълифи осори таърихии баъдӣ, аз ҷумла «Маосиру-л-умаро»-и Шоҳнавозхон таъсир гузошт. Насри Захирату-л-хавонин содаву равон буда, дар он истилоҳот ва ашъори ҳиндӣ фаровон истифода шудаанд. Ду нусхаи хаттии асар дар Китобхонаи таърихи Покистон ва Анҷумани тараққии урду (дар Карочӣ) нигаҳдорӣ мешаванд. Захирату-л-хавонин солҳои 1961–74 дар Карочӣ бо муқаддима ва тасҳеҳи Сайид Муинулҳақ дар се ҷилд нашр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Захираҳои корхона

**Захираҳои корхона** — воситаҳои мавҷудаи муассиса, ки фаъолияти онро таъмин мекунанд. 

## Тавсиф
Захираҳои корхонаро субъектҳои муассиса барои расидан ба мақсадҳои ниҳоӣ истифода мебаранд. Ба захираҳои корхона захираҳои инсонӣ, сармоя, масолеҳ, технология ва иттилоот дохил мешаванд. 

Захираҳои корхонаро ба ду навъ ҷудо мекунанд: 
* Захираҳои молиявӣ (моддӣ-ашёӣ);. Ба захираҳои молиявӣ бино, иншоот, воситаҳои истеҳсолот – мошинҳо, таҷҳизот, олот, инвентари истеҳсолии хоҷагӣ ва ғ. дохил мешаванд. Онҳо дар раванди истеҳсолот якчанд бор иштирок мекунанд ва арзиши худро қисм-қисм то фарсудашавӣ ба маҳсулоти тайёр мегузаронанд. Захираҳои молиявии корхона инчунин дар раванди истеҳсолот ва фаъолияти сармоягузорӣ истифода мешаванд. Онҳо доимо дар ҳаракат буда, дар шакли маблағи пулии боқимонда танҳо дар ҳисоби бонкии муассиса ва хазинаи худи корхона вуҷуд дошта метавонанд.
* Меҳнатӣ. Ба захираҳои меҳнатии муассиса қисми аҳолии аз ҷиҳати ҷисмониву зеҳнӣ инкишофёфта ва дорои маълумоту тахассус дар соҳаи муайян дохил мешаванд. Таҳлили захираҳои меҳнатӣ яке аз қисмҳои асосии таҳлили кори муассиса ба ҳисоб меравад. Нигар Фонди асосии муассиса.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Захираҳои меҳнатӣ (дар корхонаҳо)

**Захираҳои меҳнатӣ** — қисми аҳолии аз ҷиҳати ҷисмонӣ, зеҳнӣ инкишофёфта, дорои маълумот ва тахассус, ки барои иҷрои амали зарурӣ дар истеҳсолот қобилият дорад. 

## Тавсиф
Мафҳуми «захираҳои меҳнатӣ»-ро соли 1922 академик С. Струмилин ба илм ворид намудааст. Дар баъзе мамлакатҳо мафҳуми «захираҳои инсонӣ» низ истифода мешавад. Захираҳои меҳнатӣ мақула (категория)-и васатии мафҳуми иқтисодии «аҳолӣ» ва «маҷмӯи қувваи корӣ» мебошад. Ин меъёр вобаста ба дараҷаи умри миёнаи шаҳрвандон дар давлатҳои алоҳида гуногун аст. Аз ин рӯ, ба захираҳои меҳнатӣ аҳолии қобили кори то синни нафақа, нафақагироне, ки дар истеҳсолоти ҷамъиятӣ кор мекунанд, наврасони то синни қобилияти корӣ нарасидае, ки дар ҷамъият фаъолият карданӣ ҳастанд, дохил карда мешаванд. 

Захираҳои меҳнатӣ вобаста ба дараҷаи иштирокашон дар истеҳсолоти ҷамъиятӣ ба ду қисм ҷудо мешаванд: 

* Фаъол;
* Ғайрифаъол. 

Дар шароити муосир манбаи асосии зиёдшавии захираҳои меҳнатӣ ҷавонони синну соли қобили кор мебошанд. Захираҳои меҳнатӣ омили муҳимми истеҳсолот буда, истифодаи оқилонаи он на танҳо сатҳи истеҳсолот ва самаранокии он, балки инкишофи тамоми низоми иҷтимоиро таъмин мекунад. Тибқи маълумоти охирини оморӣ соли 2014 захираҳои меҳнатии Ҷумҳурии Тоҷикистон 4 млн 983 ҳазор нафарро ташкил мекард, ки 59,7 дарсади шумораи умумии аҳолӣ мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Захма

[thumb|250px|Мизроби [гитор]]
thumb|250px
**Захма** (), **мизроб**, **шикофа** — олате, ки барои навохтани созҳои тории захмаии мусиқӣ истифода мешавад. 

## Тавсиф
Тавассути захма ба торҳои созҳои мусиқӣ зарба зада, аз онҳо садо мебароранд (садои табиии симҳо). Захмаро аз чӯб, филиз ё устухон месозанд. Мутриб ҳангоми навохтани созҳои танбӯр, барбат (уд), сетор, тор, сантӯр, рубоб асосан аз захма истифода мекунад. Аҳли мусиқӣ имрӯз ба ҷои захма бештар вожаи арабии мизробро ба кор мебаранд.

Дар адабиёти таърихию адабӣ ва назарии мусиқӣ вожаи захма хеле фаровон ва ба маъноҳои гуногун истифода шудааст:

  

Дар баъзе манбаъҳои хаттӣ захма ба сифати навъи таснифи суруд омадааст, яъне аз қисмҳои ёздаҳгонаи таснифҳо қисми даҳум захма ном дорад; 

Як қитъаи оҳанги бематн, ки чун замимаи Пешрав иҷро карда мешавад. Хоҷа Абдулқодири Гӯянда дар «Ҷомеъу-л-алҳон» гуфтааст: «Аммо захма ва он мисли як хонаи Пешрав бошад ва дар он гоҳ бошад, ки шеър дароваранд, чун дар он шеър дароваранд, онро «ҳавоӣ» хонанд ва илло мисли як хонаи Пешрав бошад».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Созҳои тории мизробӣ
Зарраҳои маҷозӣ

**Зарраҳои маҷозӣ** — зарраҳои бунёдие, ки барояшон алоқаи байни энергия (E), масса (m) ва импулс (p)-и барои зарраҳои воқеӣ ҳатмӣ вуҷуд надорад, яъне : E^2\,=\,m^2 c^4 + p^2 c^2\,;.

Дар электродинамикаи квантӣ майдони электромагнитӣ ҳамзамон бо зарраҳои бо майдони мазкур алоқаманд – фотонҳо муоина мегардад (гӯё он аз фотонҳо – квантҳои майдон таркиб ёфта бошад). Манбаи фотонҳо барқа (заряд)-и электрӣ аст. Таъсири мутақобили ду барқаро чунин тасаввур мекунанд: барқаи якум фотон меафканад ва барқаи дуввум он фотонро фурӯ мебарад. Ин гуна тасаввурот дар таъсири мутақобили ҳастаӣ татбиқ шудааст, онро ҳанӯз соли 1934 И. Е. Тамм пешниҳод карда буд. Сонитар соли 1935 физики ҷопонӣ Юкава ба ҳайси пайк (ҳомили майдон)-и таъсири мутақобили ҳастаӣ зарраҳои ҳанӯз кашфнагардидаеро пешниҳод кард, ки массаашон тақр. ба 200–300 массаи электрон баробар буд. Соли 1938 зарраи мю-мезон кашф гардид, вале он ба нақши пайки таъсири мутақобили зӯр мувофиқат накард. Минбаъд (солҳои 1947–50) аввал дар таркиби нурҳои кайҳонӣ ва баъд дар таҷрибаҳо бо истифодаи суръатфизоҳо пи-мезон (массааш баробари 270 массаи электрон) кашф гардид, ки аз рӯи хосиятҳояш ба зарраи Юкава шабоҳат дошт.

Тибқи назарияи квантӣ, бинобар мавҷуд будани таносуби номуайянии Ҳайзенберг барои энергияю вақт – ∆E ∙ ∆*t* ≥ ħ, вайроншавии муваққатии қонуни бақои энергия ба вуҷуд меояд. Объекти мутавассити аз як зарра ба зарраи дигар интиқолёбанда умри ниҳоят кӯтоҳи баробар ба вақти ҳастаӣ – 10-23 с дорад (вақти ҳастаӣ фосилаи вақтест, ки фотон қутри ҳастаро дар тӯли он мепаймояд), аз ин рӯ, барои пайдо шудани чунин зарра имкон фароҳам меояд. Зарраҳое, ки умрашон баробари фосилаи мазкури вақт мебошад, дар таҷриба мушоҳиданопазиранд ва онҳоро зарраҳои маҷозӣ ном гузоштаанд. Нақши асосии зарраҳои маҷозӣ дар он аст, ки онҳо пайкҳои таъсири мутақобили байни зарраҳои бунёдӣ мебошанд. Мас., ду электрон ба ҳам тавассути фотонҳои маҷозӣ таъсир мекунанд – яке аз электронҳо ин фотонро меафканаду дигараш онро фурӯ мебарад. Адронҳо байни худ, асосан. тавассути мубодилаи зарраҳои маҷозии ба ном глюонҳо таъсири мутақобил доранд. Ҳар як амали пайдарпайи мубодила (афканиш ва фурӯбурди глюон) бе вайроншавии вобастагии энергия ва импулс имконнопазир мебошад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Зарраҳо
Краснодар

**Краснодар** (то соли 1920 — **Екатеринодар**) — шаҳри бузургтарин дар ҷануби қисми аврупоии Русия ва маркази маъмурии кишвари Краснодар мебошад. Он соли 1793 аз ҷониби казакҳои украинӣ бунёд шудааст. Аҳолиаш 1 154 885 нафарро ташкил медиҳад (барои соли 2025). Онро ғайрирасмӣ пойтахти ҷануби Русия ва пойтахти ҷанубӣ меноманд.

## Ҷуғрофия
Шаҳр дар қисми ҷанубии ҳамвории Аврупои Шарқӣ, дар соҳилҳои дарёи Кубан, дар шимоли кӯҳҳои Қафқоз ҷойгир аст.

## Аксҳои

Krasnodar, Russia, near natural colors, Sentinel-2 satellite image 2018-SEP-18.jpg
Триумфальная арка и памятник Святой Екатерине (1).jpg
Медакадемия Краснодар Russia.JPG
View of Krasnodar taken from Kozhevennaya street, 24 2020-04-18-5.jpg
Здание гостиницы централь 03.JPG
Karasunskiy okrug, Krasnodar, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (27).jpg
2022. Краснодар DSC 9475.jpg
Екатерина Великая. Монумент.JPG


## Варзиш
* «Краснодар»
* «Кубан»

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 


Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Русия
Гурӯҳ:Шаҳрҳо, ба шарафи одамон
Нусратулло Зокирзода

**Нусратулло Зокирзода** (*Зокирзода Нусратулло Мелик*; ) — донишманд ва муҳаққиқи тоҷик, номзади илмҳои фалсафа.

## Зиндагинома

## Корнома
* 1993–2000 — Ходими хурди илмии сектори сиёсатшиносӣ, фарҳангшиносӣ ва муносибатҳои байнидавлатии шуъбаи «Кишварҳои араб»-и Институти иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналхалқии АИТ.
* 2000–2017 — Ходими илмӣ ва ходими калони илмии шуъбаи омӯзиши масъалаҳои фалсафии дини Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АМИТ.
* 2017–2019 — Котиби илмӣ ва ҳамзамон котиби масъули маҷаллаи илмӣ-таҳлилии «Ахбор»-и Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АМИТ.
* 2019–2021 — Мудири Кафедраи фалсафаи назди Раёсати АМИТ.
* 2021—2025 — Ректори Донишкадаи исломии Тоҷикистон.

## Таълифот
Зокирзода Н.М. муаллифи 2 монография ва зиёда аз 40 мақолаи илмӣ мебошад.

### Монографияҳо
* «Реформаторская концепция Ахмада Дониша» («Консепсияи ислоҳотии Аҳмади Дониш») (2018)
* «Истиқлоли сиёсӣ ва рушди давлатдории миллӣ» (2023)

## Эзоҳ
Одилҷон Умурзоқов

**Одилҷон Умурзоқов** (*Умурзоқов Одилҷон Ёқубович*; зод. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, Ҳу­нар­пешаи шоистаи Тоҷикистон (2002).

## Зиндагинома
Одилҷон Умурзоқов 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст. Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо баъди хатм дар соҳаи тиб фаъолият накард.

Соли 1985 факултаи забон ва адабиёти руси Институти давлатии педагогии шаҳри Кӯлобро ғоибона ба итмом расондааст.

## Корнома
Ӯ дар 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар ибтидои солҳои 1970 оғоз намуд. Фаъолияти кориаш ба сифати мудири клуби сайёри шӯъбаи маданияти шаҳри Кӯлоб (1972—1975; 1978—1985) оғоз ёфта, 1986—1989 роҳбари бадеии Кохи фарҳанги шаҳри Кӯлоб, солҳои 1990—2003 муовини директор ва дар солҳои 2003—2013 директори он буд.

Аз ташкилкунандагони ансамбли созҳои халқии «Садои дил»-и назди Кохи фарҳанги ба номи Рустами Абдураҳими шаҳри Кӯлоб мебошад. Иштирокдори бисёр ҷашнвораҳои ҷумҳуриявии мусиқӣ мебошад.

## Сурудаҳо
Ба се забон — тоҷикӣ, узбекӣ ва русӣ якзайл суруд мехонад, аз ҷумла «Мижгонсиёҳ», «Ҷавонӣ», «Дархост», «Баҳор омад», «Тоҷикистон» барин сурудҳои тоҷикиаш ҳаводорони зиёд пайдо кардаанд.

## Эзоҳ

 

ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод:

Сад фарди маъруф - РӮЗГОР

ДОНИШГОҲИ ДАВЛАТИИ КӮЛОБ: ГУЗАШТА, ИМРӮЗ ВА ОЯНДА — АНВОРИ ДОНИШ

 
 

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон
Таърихи донишномаҳо

Донишномаҳо аз оғози таърих дар шакли хаттӣ, сипас дар асрҳои миёна ва замони нав дар шакли чопӣ рушд кардаанд ва дар замони охир дар роёна намоиш дода шуда, тавассути шабакаҳои роёнаӣ паҳн мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Донишномаҳо
Меделин

**Меделин** () — дуюмин шаҳри калонтарин дар Колумбия. Маркази маъмурии департаменти Антокия. Соли 1616 дар соҳили дарёи Порсе ҳамчун деҳаи Сан-Лоренсо таъсис ёфта, аз соли 1675 бо номи Виля-де-Нуэстра-Сенора-де-ла-Канделария-де-Меделин маъруф шуд.

Меделинро «пойтахти саноатии Колумбия» меноманд. Илова бар ин, шаҳр бо лақабҳои «Шаҳри ҳамешабаҳор», «Пойтахти кӯҳҳо», «Шаҳри гулҳо», «Пойтахти орхидеяҳо», «Деҳаи зебо», «Косаи нуқра» низ маъруф аст.

## Этимология
Номи шаҳр аз  бармеояд, ки аз номи сарлашкари Рими қадим — Квинт Сетсилий Метелл Пий гирифта шудааст.

### Дар ҳайати Империяи Испания
Аввалин аврупоиҳое, ки ба ҳудуде, ки имрӯз шаҳри Меделин дар он ҷойгир аст, расиданд, испаниҳо аз экспедитсияи конкистадор Хорхе Робледо буданд. Онҳо ин минтақаро моҳи августи соли 1541 таҳқиқ намуда, онро водии Св. Варфоломей номиданд. Аммо ин ном маъмул нагардид ва дертар испаниҳо онро бо номи маҳаллии он — Абурра меномиданд.

Соли 1574 муҳоҷири испанӣ Гаспар де Родас ба Шӯрои вилояти Антьокия муроҷиат кард, то ба ӯ барои таъсиси ранчо (фермаи чорводорӣ) дар водӣ чор мил мураббаъ замин ҷудо карда шавад. Шӯро, пас аз баррасии масъала, ба ҷудо кардани нисфи ин масоҳат мувофиқат кард. Таъсиси ранчо оғози рушди иқтисодии водӣ ва афзоиши шумораи аҳолии он гардид.

Соли 1616 муҳоҷири тозаи Испания Франсиско де Герера деҳаи Сан-Лоренсо ()-ро таъсис дод, ки рӯзномаи расмии бунёди Меделин ба ҳисоб меравад. Имрӯз ин минтақа яке аз маҳаллаҳои обрўмандтарини шаҳр буда, Эль-Побладо ( — «деҳа») ном дорад.

Рушди босуръати шаҳр дар миёнаи асри XVII оғоз ёфт, вақте ки дар Антьокия конҳои тилло ба истихроҷ шурӯъ карданд. Ба шарофати ҷойгиршавии қулайи водии Абурра — дар миёни роҳ байни пойтахти онвақтаи вилоят, шаҳри Санта-Фе-де-Антиокия, ва конҳои тилло — ин водӣ зуд ба таъминкунандаи асосии маҳсулоти озуқаворӣ дар вилоят мубаддал гашт. Бо афзоиши шумораи аҳолӣ ва сатҳи зиндагӣ, талаби таъсиси худидоракунии маҳаллӣ зиёд мешуд, аммо мақомоти Санта-Фе-де-Антиокия ба ин мухолифат мекарданд, чун метарсиданд, ки вазифаҳои пойтахт ба шаҳри нав интиқол меёбанд. Тавре вақт нишон дод, нигарониҳои онҳо асос доштанд, гарчанде то андозае пеш аз вақт буданд.

22 ноябри соли 1674 маликаи Испания Марианна фармон дар бораи таъсиси шӯрои шаҳрро ба имзо расонд, аммо шаҳри Меделин танҳо соли 1826, баъд аз ба даст овардани истиқлоли кишвар аз Испания, пойтахти Антокия гардид.
Зуҳрон Мамдонӣ

**Зуҳрон Қаввом Мамдонӣ** ((; ) — сиёсатмадори амрикоӣ ва шаҳрдори мунтахаби Ню-Йорк. Узви Ҳизби демократ ва сотсиалистҳои демократии Амрико, аз соли 2021 ба ҳайси узви Узви маҷлиси иёлати Ню-Йорк аз ҳавзаи 36-ум, бо намояндагӣ аз маҳаллаи Квинс дар Астория хидмат кардааст.

## Зиндагинома
Мамдонӣ дар Кампалаи Уганда дар оилаи академик Маҳмуд Мамдонӣ ва филмсоз Миро Ноир таваллуд шудааст, ки ҳарду аз Ҳиндустон мебошанд. Мамдонӣ, вақте ки панҷсола буд, ба Кейптауни Африқои Ҷанубӣ муҳоҷират кард ва баъдан дар ҳафтсолагиаш ба Иёлоти Муттаҳида рафт ва дар шаҳри Ню-Йорк сукунат ихтиёр кард. Мамдонӣ Мактаби олии илмии Бронксро хатм кард ва дар соли 2014 аз Коллеҷи Бовдойн дар Мэйн дараҷаи бакалаврро бо ихтисоси омӯзиши африқоӣ дарёфт кард. Пас аз кор ба ҳайси мушовири амлок ва навозандагӣ Мамдонӣ ба сиёсати маҳаллии Ню Йорк ҳамчун мудири маъракаи Хузр Ал-Ятим ва Росс Баркан ворид шуд. Ӯ бори аввал дар соли 2020 ба вакилии Ассамблеяи иёлати Ню Йорк интихоб шуда, дар интихоботи ибтидоии демократӣ Аравелла Симотас, намояндаи феълии панҷдавраинаи демократҳоро шикаст дод. Ӯ дар солҳои 2022 ва 2024 бидуни мухолифат дубора интихоб шуд.

Моҳи октябри соли 2024 Мамдонӣ номзадии худро ба мақоми шаҳрдори шаҳри Ню-Йорк дар интихоботи соли 2025 эълон кард. Дар моҳи июни соли 2025, Мамдани дар пешбарии демократӣ бар Эндрю Куомо пирӯз шуд. Вай дар интихоботи умумии рӯзи 4 ноябр бар зидди Куомо, ки ҳамчун номзади мустақил ширкат карда буд ва номзади ҷумҳурихоҳ Кертис Слива бо 50,4 % овозҳо шаҳрдор интихоб шуд. Мамданӣ аввалин ҳинду-амрикоӣ, аввалин Уганда-Амрикоӣ, аввалин мусулмон, ҳазораи якум, ва дуввумин демократи сотсиал-демократ пас аз шаҳрдори шаҳри Ню Йорк Дэвидкинс Динкинс мебошад. Интизор меравад, ки ӯ 1 январи соли 2026 ба кораш шурӯъ кунад.

## Саргузашт

## Фаъолиятҳои сиёсӣ

## Ҷусторҳои вобаста

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Аъзои Ассамблея Зӯхрон Мамдонӣ 
* Вебсайти маърака
Кошона

[мини|Биноҳои маскунӣ дар Сингапур. Биноҳои маскунии маъмултарин намуди амлоке мебошанд, ки дар доираи барномаи давлатӣ дар [Сингапур сохта шудаанд.]]
[мини|Кошонаҳои чандманзура дар Бристол, [Англия]]
[мини|Намои Кошонае дар [Аврупои Шимолӣ]]
[мини|Хонаҳои рустоӣ дар [Сиэтл|Сиэтл, Вашингтон]]
**Кошона**  як воҳиди маскунии мустақил (навъе моликияти маскунӣ) мебошад, ки бахше аз як биноро (ба таври маъмулӣ дар як табақа) ишғол мекунад. Давомнокии иҷораи манзили як кошона метавонад дар ҳар кишваpе бо таваҷҷуҳ ба қонун ва навъи иҷора, мутафовит бошад.

Дар бархе кишваpҳои дар ҳоли таҳаввул ва ақибмондаи санъатӣ, кошонанишинӣ ба иштибоҳ муъодили шаҳрнишинӣ маъно шуда аст ва ба далели набуди вуҷуди зерсохтҳои рифоҳии муносиб дар шаҳрҳои ин кишварҳо, истиқлол ва рифоҳи сокинони кошонаҳо бисёр дар сатҳи поин қарор дорад.

## Мушкилот
Бо афзоиши аҳолӣ ва паҳншавии кошонанишинӣ, мушкилоти кошонанишинӣ низ возеҳтар шудаанд. Кошонанишинӣ бо сабаби зиндагии якҷояи одамони гуногун аз фарҳангҳо ва завқҳои гуногун мушкилоти гуногунро ба вуҷуд овардааст. Дар байни мушкилоти гуногуни кошонанишинӣ, ки дар сурати набудани фарҳанги зиндагии хонагӣ ба миён меоянд, нороҳатӣ ва садо барои ҳамсоягон, ихтилофҳо дар бораи масъалаҳои сохтмонӣ ва масъалаҳои саломатӣ мебошанд.

## Навъҳои кошонаҳо
Кошонаҳо ба навъҳои гуногуна аз ҷумла ба категориҳои A B C тақсим мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Квартира // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
* Фатера // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
* 
*  
* Глава 18, Гражданский кодекс Российской Федерации.
* 

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Кошонаҳо
Гурӯҳ:Хонаҳо
Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations
Илҳомуддин Иброҳимзода

**Иброҳимзода Илҳомуддин Раҷабалӣ** — олим, доктори илмҳои иқтисод, профессор, академики Академияи байналмилалии нақлиети Федератсияи Русия.

## Корнома
Илҳомуддин Раҷабалӣ Иброҳимзода 15 июни соли 1980 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст. Соли 2002 ӯ Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистонро аз рӯи ихтисоси "иқтисодчӣ-инспектори андоз"хатм кардааст. Рушди илмиро идома дода, соли 2006 рисолаи номзадӣ ва соли 2019 дар Донишгоҳи давлатии иқтисодии Санкт-Петербург рисолаи докториро бомуваффақият дифоъ кардааст.

Дар солҳои гуногун ӯ вазифаи омӯзгор, мудири кафедраҳо, проректор ва декани факултети молиявию иқтисодии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро ишғол кардааст. Аз моҳи 7 январ  то 3 ноябри соли 2025 Институти илмӣ-тадқиқотии сайеҳӣ ва соҳибкории Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистонро роҳбарӣ кардааст.

Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2025, Иброҳимзода Илҳомуддин Раҷабалӣ ректори Муассисаи байнидавлатии таҳсилоти олии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон таъин карда шудааст.

Иброҳимзода И. Р. муаллифи зиеда аз 400 нашрияҳои илмӣ, аз ҷумла монографияҳо ва китобҳои дарсӣ. Бо ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ ва медали "Барои хизматҳои шоиста"мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Убайдулло Асрорзода

**Убайдулло Асрорзода Саттор** — олим, доктори илмҳои иқтисод, профессор.

## Корнома
Соли 2008 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм намуда,  Солҳои минбаъда ба ҳайси ходими илмӣ, омӯзгор ва то имрӯз дар вазифаҳои масъули соҳаи илму маориф фаъолият дорад.
Соли 2011 — дар Институти иқтисоди кишоварзӣ -  Академияи Илмҳои Кишоварзии Тоҷикистон.
Соли 2014 — Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон
Соли 2015 — Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон
Соли 2015 — Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон
Аз соли 2020 ҳамчун ректори Донишкадаи сайёҳӣ, соҳибкорӣ ва хизмати Тоҷикистон ва аз соли 2022 бо табдили донишкада ба донишгоҳи байналмилалӣ ба сифати ректори Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон кор мекунад.

Дар тӯли фаъолияти меҳнатӣ барои дастовардҳои назарррас Убайдулло Асрорзода бо як қатор унвон ва ҷоизаҳои давлатӣ, ба монанди “Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон” (соли 2012), Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (соли 2013), Медали Хидмати шоиста (соли 2018) ва Ордени Шараф, дараҷаи II (соли 2024) сарфароз шудааст.

## Фаъолияти илмӣ
Самтҳои асосии фаъолияти илмию пажӯҳишии профессор Убайдулло Асрорзода бо рушди соҳаи сайёҳиву соҳибкорӣ, ҳамкориҳои иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Ҷумҳурии Мардумии Чин ва дигар масоили мубрами рушди иқтисоди ҷаҳон алоқаманд мебошад.

Профессор Убайдулло Асрорзода муовини раиси Шурои диссертатсионӣ оид ба ҳимояи рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дар соҳаи сайёҳӣ, маркетинг ва соҳибкорӣ мебошад. Муаллифи 5 монография, 6 китоби дарсӣ ва зиёда аз 80 мақолаи илмӣ дар соҳаҳои сайёҳӣ, соҳибкорӣ ва иқтисоди ҷаҳон мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
Рӯйхати корҳои илмӣ – [АСРОРЗОДА УБАЙДУЛЛО САТТОР https://elibrary.ru/author_profile.asp?id=1221809]

Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Захираҳои ҳокимият

**Захираҳои ҳокимият** — маҷмӯи усулу воситаҳое, ки дар ҷараёни амалигардонии вазифаҳои ҳокимият истифода мешаванд. 

## Тавсиф
Вобаста ба марҳалаи рушди иҷтимоӣ ва сиёсии давлатҳову низомҳои сиёсии мушаххас захираҳои ҳокимият аз ҳам фарқ доранд. Дар марҳалаҳои ибтидоии рушди ҷомеа манбаъ ва захираи ҳокимият зӯр ба ҳисоб мерафт. Дар давраи инкишофи сармоядорӣ дороӣ ва пул бартарӣ ва нуфузи бештар дошт. Дар кишварҳои саноатӣ дониш ва иттилоот захираи асосии рушди истеҳсолот, ҳокимият ва ҷомеа гардид. Ҳамчунин омилҳои гуногуни ташкилӣ, анъанавӣ, маърифатӣ ва ғ. захираҳои ҳокимияти сиёсӣ шуда метавонанд.

Маъмулан захираҳои ҳокимият вобаста ба соҳаҳои ҳаёти ҷамъиятӣ тасниф ва тақсимбандӣ мешаванд. 

Навъҳои нисбатан маъруфи захираҳои ҳокимият: иқтисодӣ, иҷтимоӣ, маъмуриву қудратӣ, фарҳангиву иттилоотӣ, демографӣ, дипломатӣ, маънавиву ахлоқӣ, равоншиносӣ. 

Захираҳои иқтисодии ҳокимият: сиёсати фаъоли сармоягузорӣ ва илмию техникӣ, сиёсати мувофиқу самарабахши андоз ва гумрук, сиёсати фаъоли иқтисодии хориҷӣ баҳри таҳкими истиқлолияти сиёсии кишвар ва ғ. 

Захираҳои иҷтимоии ҳокимият: амалҳо ва чорабиниҳое, ки барои тағйири вазъи иҷтимоии умумиятҳои ҷомеаи мушаххас истифода мешаванд; имкони таъсир ба нишондиҳандаҳое аз қабили вазифа, мақому мартаба, таҳсилот, таъминоти иҷтимоӣ, хидматрасонии тиббӣ, имтиёзҳо.

Мақсади асосиро дар фаъолии иҷтимоӣ таъмин ва ҳимояи манфиатҳои миллӣ, ҷалби табақаҳои иҷтимоӣ, ҳамкорӣ бо умумиятҳои гуногуни иҷтимоӣ ташкил медиҳад. 

Захираҳои маъмурию қудратии ҳокимият: раванди дарёфт ва интихоби кадрҳо, такмили мунтазами касбияти онҳо, таҷҳизонидани муассисаҳои ҳокимият бо воситаҳои техникии ҷавобгӯ ба стандарти байналмилалӣ, истисно намудани рақобати мақомоти қудратӣ, пешгирии ришва (коррупсия), шаклҳои гуногуни экстремизми сиёсӣ ва ғ. 

Захираҳои фарҳангию иттилоотии ҳокимият: низоми ҳифз ва баҳисобгирии музаффариятҳои миллию фарҳангӣ, таҳлил ва ҳамоҳангсозии иттилооти зарурӣ, гуногунандешии кафолатнок дар фаъолияти ВАО ва омилу падидаҳои дигар. Вазифаи муҳимми ин навъи захираро низоми кафолатҳо баҳри ҷилавгирӣ аз ифротгароӣ ва роҳ надодан ба ҳар гуна неруҳои иртиҷоӣ ба воситаҳои ахбор ташкил медиҳад.

Захираҳои ҳокимият аз рӯи манфиатҳо (ташкилӣ, инъомӣ, маҷбурсозӣ ва меъёрӣ) вазифаи гузариши бемонеаи амру фармонҳо ва дархостҳоро таъмин ва назорат менамоянд. Захираҳои инъомӣ воситаҳои моддӣ ва маънавиеанд, ки ҳокимият доираи муайяни аҳолӣ ва сиёсатмадоронро тавассути онҳо дар зери таъсири худ нигоҳ медорад. Масалан, дар арафаи интихобот тавассути инъомҳои гуногун ҳокимият заминаи иҷтимоии ҷонибдории нухбагон (элита)-и ҳукмронро васеъ мегардонад. Захираҳои маҷбурсозии ҳокимият аз маҷмӯи чорабиниҳои маъмурӣ иборатанд, ки барои иҷрои фармоишҳо истифода мешаванд. Онҳо хусусияти таъсиррасонӣ дошта, воситаи пешгирии ҳар гуна амалҳои ғайрирасмӣ ва эътирози сиёсии одамон мебошанд. Захираҳои меъёрӣ вазифаи таъсиррасонӣ ба рӯовариҳои арзишӣ ва меъёрҳои ахлоқиро иҷро менамоянд; воситаи таъмини ҳамкории иҷтимоии ҳокимон ва зердастон буда, боиси ташаккули низоми махсуси рафтор мегарданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ҳокимияти давлатӣ
Заҳбур

мини
**Заҳбур**, **Заҳкаш**, **Заҳбурор** — ҷӯй ё лӯлаҳое, ки барои кашидани заҳи замин, шӯршӯйӣ ва амсоли онҳо кофта ё гузаронда мешаванд. 

## Тавсиф
Истифодаи заҳбури кушода аз қадим маълум аст. Дар ҳоли ҳозир умқи заҳбур аз сатҳи оби зиёдатӣ 1–1,5 м ва масофаи байни заҳбурҳо 150–200 м мешавад. Заҳбурҳои пӯшида низ мавҷуданд. Барои сохтани онҳо, маъмулан, заминро кофта (бараш 0,6 м, умқаш 2,5–3,5 м), ба он регу шағал (15–20 см) мерезанд. Сипас лӯлаҳои сафолин хобонда, боз 10–15 см регу шағал мепартоянд, аз болои он тол ё пардаи полиэтиленӣ кашида, хокпӯш мекунанд. Масофаи байни заҳбурҳои пӯшида 400–600 м аст. Барои заҳкашӣ заҳбурҳои умқашон 0,5–1,2 м ва қутрашон 12–15 см мекобанд. Дар заминҳои серрегу санг заҳбурҳои чоҳмонанд месозанд. Оби ба лӯла рафтаро тавассути насосҳо берун меоранд. Як Заҳбур заҳи 200–1000 м-ро кашида, ҳолати 200–300 га заминро беҳтар мекунад. Заҳбурҳо вобаста ба мавқеъ уфуқӣ ва амудӣ мешаванд. Дар заҳбурҳои уфуқӣ оброҳаро қадре моил, дар заҳбурҳои амудӣ мисли чоҳ месозанд. Аз рӯи сохти оброҳа ва масолеҳи сохтмон заҳбурҳои лӯлаӣ (сафолӣ, чӯбӣ, асбестусементӣ, пластмассӣ), белӯла ва рег ё сангрезадор мавҷуданд.

Дар мавриди мунтазам истифода бурдани заҳзаминҳо тадбирҳои заминхушконӣ бояд барои сабзишу инкишофи зироат ва кори мошинҳои кишоварзӣ шароити мусоид фароҳам оваранд. Низоми оби заминҳое, ки хушконидани онҳо ба нақша гирифта шудааст, аз рӯи намии хоки решаи рустаниҳо муайян карда мешавад. Ҳангоми паст будани сатҳи обҳои зеризаминӣ намии хок парида, ҳавогирии он меафзояд. Умқи ҷойгирии обҳои зеризаминиро, ки барои ғизогирии реша мусоидат мекунад, меъёри заҳкашӣ меноманд (маъмулан он барои зироат 0,7–1,1 м, барои алафҳо 0,4–0,7 м аст). 

Барои кори саҳроии мошинҳои заҳкашӣ меъёрҳои зерин таъйин шудаанд: 
* Дар давоми корҳои саҳроӣ оби зеризаминӣ бояд аз сатҳи замин 0,4–0,6 м пасттар бошад; 
* Заҳбурҳо ҳангоми кор ба ҳаракати воситаҳои нақлиёт монеъ нашаванд; 
* Барои мусоидии корҳои техникӣ масофаи байни заҳбурҳои кушода бояд аз 300–400 м кам набошад.

Қисми зиёди заминҳои обии Тоҷикистон аз сабаби номукаммал будани усулҳои обёрӣ сернамак мешаванд. Дар чунин ҷойҳо шӯршӯии хок аҳаммияти махсус дорад. Сабаби асосии шӯр задани заминҳои обӣ баланд ҷойгир шудани обҳои минералии зеризаминӣ мебошад. Обҳои минералӣ бухор шуда, дар хок намакҳои барои зироат зарарнокро (NaCl, Na2SO4, MgCl2, CaCl2 ва Na2CO3, ки дар об зуд ҳал мешаванд) боқӣ мегузоранд. Барои аз сатҳи замин поин нигоҳ доштани намакҳо заҳбурро амиқ (2–3 м) кофта, ҳамеша дар ҳамин ҳолат нигоҳ доштан лозим аст. Дар марҳалаи аввал (1–2 сол) тавассути заҳбур обҳои зеризаминиро кашида, шӯрии қабати решадори хокро то дараҷаи зарурӣ паст мефуроранд. Дар марҳалаи дуввум натиҷаҳои бадастоварда доимӣ нигоҳ дошта мешаванд. Миқдори оберо, ки барои ҳал ва аз хок хориҷ кардани намакҳо зарур аст, вобаста ба дараҷаи шӯрӣ, таркиби намакҳо ва таъсирпазирии хок муқаррар менамоянд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Андрей Кудин

**Андрей Павлович Кудин** (9 марти 1963, Днепропетровск) — хитошиноси шӯравӣ ва русия, нависанда, мусиқинавис, муаллифи сурудҳо, продюсери мусиқӣ ва публитсист. Дотсенти диншиносӣ. Мутахассиси таърихи динҳо. Муаллифи китобҳо оид ба таърихи Булғористон, иқтисоди Чин, таърихи санъати меъморӣ, меъмории маъбади Русияи Қадим, инчунин муаллифи як қатор монографияҳо дар бораи рушди иқтисодӣ ва маънавии кишварҳои осие ва аврупо мебошад.

## Солҳои аввал
Институти давлатии муносибатҳои байналмилалии Москваи Вазорати корҳои хориҷии Иттиҳоди Шуравӣ ва академияи маънавии Санкт-Кирилло-Мефодиевро хатм кардааст. Дар Институти Шарқи Дур дар академияи илмҳои Русия, дар сохторҳои гуногуни тиҷоратӣ кор кардааст, ҳоло бо фаъолияти мустақили соҳибкорӣ машғул аст.

### Фаъолияти адабӣ
Асарҳои асосии адабии Кудин китоби "Сирри Булғористон" дар се ҷилд мебошад. Дар аввал китоб бо забони русӣ навишта шуда буд, аммо баъдтар ба забонҳои булғорӣ ва англисӣ тарҷума шуд. Ин нашрия таваҷҷӯҳи хонандагони русия ва булғористонро ба бор овард ва ба ҷоизаи Тиллоии Авруосие дар номинатсияи Таҳқиқоти Этнографӣ ва этнологӣ сазовор шуд.

### Фаъолияти илмӣ
Вай дар таърихи динҳо кор мекунад ва доктори илоҳиет дорад. Ӯ муаллифи нашрияҳо ва монографияҳои сершумор дар бораи рушди иқтисодӣ ва маънавии кишварҳои осие ва аврупо мебошад. Вай инчунин нақши тиҷорати хусусии чинро ҳамчун муҳимтарин қувваи пешбарандаи иқтисоди ЧИН дар солҳои 1980-2010 омӯхтааст. Ҳамчунин кори калони Кудин А.П. ба таъсири византия ва анъанаҳои русӣ дар меъмории маъбади Сангии Киив дар даврони ташаккули масеҳият дар Русия бахшида шудааст.

## Мукофотҳо

* Салиби тиллои ордени салибчиёни православии қабри муқаддас
* Ордени Сент Эндрю Апостол
* Мукофоти тиллоӣ

## Дискографияи

### Албомҳои студиявӣ

* «Ни позже, ни раньше» (2023) 
* «Память» (2023)
* «По волнам моих ребер» (2023)
* «Ангел» (2024)
* «Я Андрей» (2024)

### Муҷаррадҳо

* «Водка, лодка и селёдка» (2023)
* «Ангел» (2023)
* «Новогодняя песня» (2023)
* «Не бросай» (2024)
* «Ты больше не придёшь» (2024)
* «Я не грущу» (2024)
* «Всем моим встречам разлука улыбалась» (2024)

## Видеоҳои мусиқӣ

* Андрей Кудин — «Ни позже, ни раньше» (2023) 
* Андрей Кудин — «Водка, лодка и селёдка» (2023)
* Андрей Кудин — «Память» (2023) 
* Андрей Кудин — «Память (видео махсус)» (2023) 
* Андрей Кудин — «Мама» (2023)
* Андрей Кудин — «Я не любил (клипи студияи) (2023)
* Андрей Кудин — «Я поехал за границу» (2023)
* Андрей Кудин — «Так живёт деревня» (2023)
* Андрей Кудин — «Ангел» (2024)

## Рӯйхати корҳо

### Китобҳо

* 

* 
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 
* 

### Мақолаҳо

* 
* 
*  
* 
* 

### Шеърҳо

* Кудин. Андрей — «Душа не знает времени»
* Кудин. Андрей — «Где та гавань тихая на веки»

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ
Заҳзамин

**Заҳзамин**, **зағор** — замине, ки оби зеринаш ба вай наздик бошад. Дар заҳзамин асосан рустаниҳои намипарвард мерӯянд. Заҳзамин барои парвариши бисёр навъҳои зироати кишоварзӣ мувофиқ нест. Бо мақсади корам кардани Заҳзаминҳо заҳбур мекананд. 

## Нигаред низ

* Шибарзамин

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Билет

**Билет**(  (аз billetus асри миёна — ёддошт, мактуб, гувоҳинома; шаҳодатнома  ) ҳуҷҷатест, ки соҳиби ҳуқуқи муайяни шахси мушаххас ё барандаи билетро тасдиқ мекунад. Билет метавонад барои як муддати муайян эътибор дошта бошад ё бемуҳлат бошад.

Масалан, билетҳо барои сафар дар нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла кортҳои сайёҳии чандманзура) ва барои ширкат дар руйдодҳои гуногун (аз ҷумла вуруди ройгон бо даъватномаҳо) истифода мешаванд.

Билетҳо умуман пул ҳисобида намешаванд ва озодона гардиш намекунанд. Онҳо эквиваленти универсалӣ барои молҳо ё хадамоти дигар нестанд ва иваз кардани онҳо ба пул ё мол ба миқдори номаҳдуд ғайриқонунӣ аст. Бо вуҷуди ин, билетҳо дар миқдори маҳдуд метавонанд ройгон харидорӣ, фурӯхта шаванд, иваз карда шаванд ё дода шаванд. Бо вуҷуди ин, авроқи арзӣ ( коғазҳо ) метавонанд расман ҳамчун билет номида шаванд.

Билетҳо коллексия мебошанд. Ҷамъоварии билетҳои нақлиёти ҷамъиятӣ " *перидромофилия* " номида мешавад.

## Намунаҳои билет

## Ҷусторҳои вобаста

* Тасвири электронии сафар
* Билети электронӣ
* Билети лотерея
* Банкнота
* Авроқи хазонадорӣ
* Билети хушбахт
* Билети Эдмондсон

## Эзоҳо

## Адабиёт

* Билеты // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
Гурӯҳ:Ҳуқуқи шаҳрвандӣ
Гурӯҳ:Билет
Гурӯҳ:Пардохти сафар
MIUI

**MIUI** (талаффузи *"Ми Ю Ай"* ) — як системаи оператсионии мобилӣ барои смартфонҳо ва планшетҳои электронӣ мебошад, ки бар Android асос ёфтааст. Аз ҷониби ширкати Xiaomi мустақилона таҳия ва дастгирӣ карда мешавад. Хусусиятҳои иловагиро дар бар мегирад, ки баъзе қарорҳоро аз Android ва iOS муттаҳид мекунанд. Xiaomi дар ҷараёни иваз қарор дорад аз MIUI тадриҷан бо системаи нави дастгоҳҳои худ — HyperOS, ки аллакай дар смартфонҳои силсилаи Xiaomi 14 муаррифӣ шуда буд, гузашта истодааст.

## Эзоҳ