open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Водии Марг

**Водии Марг** () — пастии байникӯҳӣ дар биёбони Мохаве, дар ҷануби ҳавзаи калон, байни қаторкӯҳҳои Амаргос ва Панаминт, дар ҷанубу ғарб ИМА (иёлати Калифорния). 

Тӯлаш аз шимолу ғарб ба ҷанубу шарқ қариб 250 км. Яке аз пастхамиҳои амиқтарин (85 пасттар аз с. б.) ва беоби рӯйи Замин, пасттарин мавзеи Амрикои Шимолӣ. Дар ин ҷо ҳарорати баландтарини ҳавои нимкурраи Ғарбӣ – +56,7°С (1913) ба қайд гирифта шудааст. Ба сабаби аз ташнагӣ ҳалок гардидани гурӯҳи тилоҷӯён (1849) Водии Марг номида шудааст. Водии Марг ёдгории миллии табиӣ дорад, ки ҷузвиёти хуб боқимондаи олами ҳайвонот (масоҳаташ тақр. 840 га, 1933) аз он шаҳодат медиҳад. 
## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Водии мӯрчагон

**Водии мӯрчагон**, **водии мӯрон**, **водиюннамл** () — номи водие, ки гӯё вақте Сулаймони пайғамбар бо лашкари анбуҳи худ, иборат аз ҷинну одамиёну мурғон аз он гузар мекард, мӯрчае ба дигар мӯрчагон гуфт, ба хонаҳои худ дароянд, то Сулаймону лашкари ӯ онҳоро надониста поймол накунанд. Сулаймон гуфтори мӯрчаро шунид ва табассум намуд. Номи сураи «Намл» баргирифта аз ҳамин моҷаро аст (Қуръон: 27: 17–19). 

Дар достони «Сулаймон ва мӯр» («Қасасу-л-анбиё») гуфтугӯ ва саволу ҷавоби ибратомӯзе байни онҳо, Сулаймонро меҳмондорӣ кардани мӯр ва пойи малах дар пеши ӯ монданаш (армуғони мӯр) батафсил баён ёфтааст. Ба ин достон дар адабиёти форс-тоҷик низ ишора рафтааст:

	

	
Мавҷудияти водиро дар сарзамини Шом (Қатода ва Муқотил), дар Тоиф (Каъб), байни Ҷибрин ва Асқалон («Муъҷаму-л-булдон»), инчунин дар ақсо (канорҳо)-и Яман ва ғ. тахмин карда, сабаби чунин номгузорӣ шуданашро зиёд будани мӯрча дар он мавзеъ маънидод кардаанд.

Водӣ дар тасаввуф ба маънои ҳирс ва нафси ҳарис бар дунёву шаҳватҳои он, мӯрча нафси лаввома ва мӯрчагон сифатҳои нафсонӣ таъбир шудааст: «Пас, чун ба водии мӯрчагон бирасӣ (яъне: ҳирс) доманро бияфшон!» (Шиҳобуддини Суҳравардӣ. «Ҳикмату-л-ишроқ»).
## Эзоҳ

## Адабиёт
* دهخدا علی اکبر. لغتنامه. جلد ۱۵. تهران، ۱۹۹۸؛
* محمد رضا راشد محصَل. پرتوهایی از قرآن و حدیث در ادب فارسی. مشهد، ۱۳۸۰ ش.؛
* عثماني محمد شفيع ديوبندي. تفسير معارف القرآن. جلد ۱۴. تهران، ۱۳۸۹ ش.ر	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дараҳои Арабистони Саудӣ
Водии Муҳассар

**Водии Муҳассар** () — дара ва селроҳаест дар марзи байни Муздалифа ва Мино, ки аз назари ҷумҳури аҳли суннат на аз Муздалифа ба шумор меравад, на аз Мино. 

Бар ҳаҷгузорон мустаҳаб аст, ки вақте аз Муздалифа пеш аз баромадани офтоби рӯзи ид ба тарафи Мино ҳаракат мекунанд, суръати худро дар Водии Муҳассар ба андозаи як сангпарто тезтар намоянд, зеро, ба гуфтаи фақеҳон, он ҷойи нузули азоб бар сипоҳи Абраҳа (нигар Асҳоби фил) аст. Ривоят шудааст, ки Паёмбар (с) вақте ки ба он ҷо расид, суръати шутурашро каме тезонд (Саҳеҳи Муслим, 2941 (1218) – 147). Аз назари мазҳаби ҳанафӣ вуқуфи воҷибӣ вақте дар дохили марзҳои Муздалифа сурат нагирад, дар Водии Муҳассар ва ё Мино дуруст намегардад. Расули Худо (с) мефармояд: «Арафа ҳамааш мавқиф аст ва аз батни Урана дур шавед, Муздалифа ҳамааш мавқиф аст ва аз батни Муҳассар дур шавед!».

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Боқизода А. Ҳаҷ: таърих, моҳият, маносик ва аҳкоми он. Д., 2013;
* الموسوعة الفقهية. الجزء الثاني و الاربعون. الكويت، ۲۰۰۴	

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дараҳои Арабистони Саудӣ
Ҳамид Обидӣ

**Ҳамид Обидӣ** - шоир,  рӯзноманигори тоҷик.  Аз соли 1935 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.
## Зиндагинома
Ҳамид  Обидӣ соли 1911 дар деҳаи Қаратоғи ноҳияи Ҳисор ба ҷаҳон омадааст. Аз соли 1924 дар хонаи бачагон парвариш ёфтааст. Соли 1928 муҳассили
Донишкадаи муаллимини Тошканд шуда, баъди хатми
он моҳи майи соли 1930, ба Душанбе омадааст. Дар рӯзномаҳои «Комсомоли Тоҷикистон», «Барои маорифи коммунистӣ», «Тоҷикистони Сурх», «Васияти Ленин», «Пионери Тоҷикистон», Нашриёти Саҳ 170 давлатии Тоҷикистон ва Трести совхозҳои ҷумҳурӣ кор кардааст. Аз моҳи августи соли 1942 дар хидмати ҳарбӣ (Ҷанги Бузурги Ватанӣ) буда, соли 1943 баъди захмӣ шудан, ба ватан баргаштааст. Муддате котиби КМ комсомоли ҷумҳурӣ ва муҳаррири рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» будааст. 15 марти соли 1948 аз олам даргузашт.
## Эҷодиёт
Фаъолияти эҷодияш аз соли 1932 сар шуда, нахустин шеъру ҳикояҳояш дар маҷмӯаҳои
«Қадамҳои комсомол» (1933) ва «Садои мо»
(1935) чоп шудаанд. Мақолаву очеркҳояш дар
китоби «Тӯҳфа» (1938) фароҳам омадаанд.
Соли 1939 драмаҳои «Пионер дар сарҳад» ва
«Ғаюр» (дар ҳамқаламии А. Усмонов ва Б.
Умарӣ)-ро ба қалам овардааст.
Достонҳои «Писари партизан», «Ҷавонӣ ва
қаҳрамонӣ» ва «Депутатқаҳрамон»-аш солҳои
ҷанг ба табъ расидаанд.
Бо нишонҳои ҷангӣ ва ифтихорномаҳои
ҳукуматӣ мукофотонида шудааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Лутфӣ Обидхоҷа

**Лутфулло Обидхоҷаев** (*Лутфӣ Обидхоҷа*) — , рӯзноманигор. Аз соли 1939 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

## Зиндагинома
(Обидхоҷаев Лутфулло) соли 1898 дар шаҳри Ӯротеппа ба ҷаҳон омадааст. Маълумоти ибтидоиро дар мактаби
куҳна гирифта, сипас дар мактаби русӣ таҳсил кардааст. Аз сабаби танқисии рӯзгор чанд сол фориғи таҳсил буда, баъдан ба чорводорӣ машғул шудааст. Соли 1914 ба Тошканд рафта, дар заводи хишт ба кор даромадааст. Солҳои аввали Давлати Шӯравӣ курси яксолаи омӯзгориро дар Самарқанд ба итмом ра-
сонда, дар муҳорибаҳои зидди босмачиён
иштирок кардааст. Аз соли 1923 дар мақомоти
гуногуни ҳифзи ҳуқуқу тартиботи ҷумҳурӣ
фаъолият бурдааст. Соли 1949 комилан ба ко-
ри рӯзноманигорӣ гузашта, ходими адабӣ ва
мудири шуъбаи рӯзномаи «Роҳи сотсиализм»
будааст. 2 январи соли 1957 вафот кард.

## Эҷодиёт
Шеърҳои аввалинаш соли 1925 дар рӯзномаи «Овози тоҷик» ва маҷаллаи «Мулло
Мушфиқӣ» ба чоп расидаанд. Асосан ғалабаи
Инқилоби Октябр ва шукуфойии мамлакати
шӯравиро тараннум кардааст. Соли 1938 достони аввалинаш «Салимпаҳлавон» чоп шуда,
баъдан достонҳои «Наҷминисо» (1941) ва
«Назарпаҳлавон» (1945—1948)-аш ба дасти хонанда расидаанд, ки ба мавзӯъҳои ҷанги
шаҳрвандӣ, ғалабаи сохти шӯравӣ, қаҳрамониҳои шӯравиён дар ҷанг ва ситоиши озодии
занон бaхшида шудаанд. Як қатор шеъру достонҳои Лутфӣ дар китоби «Сатрҳои муҳаббат» (1940), «Ишқ ва ғалаба» (1947), «Тӯҳфаи
шоир» (1948) ва «Мунтахабот» (1959) ҷой гирифтаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шоирони тоҷик
Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон
Водилқуро

**Водилқуро** () — мавзеъест дар наздикии шаҳри Мадина, ноҳияи шомили чандин дараву русто, воқеъ дар шимоли Ҳиҷоз бар сари роҳи тиҷоратии қадими миёни Арабистони Ҷанубӣ ва Шом, ки дар гузашта ободу маскун буд.

Муҳимтарин мавзеъи он ал-Уло буд, ки чоҳу чашмаҳои об ва нахлистону киштзорҳои обёришаванда дошт. Дар катибаҳои аз ал-Уло ёфтшуда ба номи «Дадон» дар Арабистони Ҷанубӣ ва китоби Аҳди қадим ишора рафтааст, ки ба қадимӣ будани ин мавзеъ далолат мекунад. Манзилгоҳҳои қавми Од ва достони Ҳуд — пайғамбар ба ин сарзамин марбут дониста мешаванд. Аз замонҳои қадим дар ин ноҳия яҳудиён зиндагӣ мекарданд, вале бо омадани ислом ночор диёри худро тарк намуданд. Соли 624 яҳудиёни қабилаи Банӣ Қайнуқоъ аз Мадина берун ронда шуданд. Онҳо чанд муддат дар Водилқуро монданд ва дар соли 5 ҳ. (627) бо яҳудиёни ноҳияҳои Таймо, Фадак ва Хайбар муттаҳид шуда, бар зидди Пайғамбар (с) бархостанд, вале дар ҷанг бо мусулмонон шикаст хӯрданд. Ғазваи Водилқуро моҳи сентябри 628 ба вуқӯъ пайваст. Саранҷом мусулмонон ҳамаи яҳудиёнро аз ин ноҳия ронда, заминҳои онҳоро байни худ тақсим карданд. Корвонҳои зоирону ҳоҷиён барои дарёфти озуқа ва тӯшаи роҳ барои худ аз Водилқуро ё наздики он мегузаштанд. Яке аз сабабҳои ободии мавзеи мазкур ҳамин амр ба шумор меравад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* الواقدي ابو عبدالله محمد بن عمر. المغازي. کلکته، ۱۸۵۶؛
* دائرة المعارف فارسي. جلد ۲. بخش ۲. تهران، ۱۳۸۷ ش.؛
* دانشنامۀ دانش گستر. جلد ۱۷. تهران، ۱۳۸۹ ش.ر

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Дараҳои Арабистони Саудӣ
Водӣ (мазмунҳо)

* Водӣ — мафҳуми геоморфологӣ буда, шакли релефи Замин аст, ки дар натиҷаи шусташавӣ аз бориши атмосферӣ ва обҳои ҷорӣ ба вуҷуд омадааст. 
* Водӣ — дар адабиёти бадеӣ ва фарҳангҳо бештар ба маънои сарзамини фароху ободе ба силсилаи кӯҳсор ва ё канори рӯдҳову наҳрҳо тафсир шудааст. Ҳамчунин ба маънои дашт, саҳро, биёбон омада маҷозан ба маънои дунё низ корбурд гардидааст.
* Водӣ — дар тасаввуф марҳалае, ки солик бояд дар тариқат тай кунад, то ба сарманзили мақсуд бирасад.

## Сарчашма
*
Водӣ (тасаввуф)

**Водӣ** — дар тасаввуф марҳалае, ки солик бояд дар тариқат тай кунад, то ба сарманзили мақсуд бирасад. 

Аз нигоҳи суфиён водӣ роҳи душвор ва манзили хатарнок буда, шумораи водиҳо муносиби аҳволи ҳар кас мухталиф аст. Абдуллоҳи Ансорӣ дар «Манозилу-с-соирин» водиҳоро даҳ ва дар «Сад майдон» маҷмӯи манзилҳоро даҳ мақом донистааст. Аттор дар «Мусибатнома» аз 5 водӣ (ҳис, хаёл, ақл, дил ва ҷон), аммо дар «Мантиқу-т-тайр» аз ҳафт водӣ (талаб, ишқ, маърифат, истиғно, тавҳид, ҳайрат ва фақру фано) сухан гуфтааст:

Аттор парандагонро аз 7 водӣ мегузаронад. Ба андешаи ӯ, дар водии талаб солик бояд аз баҳри ҳама чизи худ бигзарад, ҳар ду оламро фаромӯш кунад, куфру дин ва лаънату раҳмат дар назари ӯ яксон намояд; дилро аз ҳар чӣ ҳаст, пок намояд, он гоҳ нури зот тофтан гирад ва дар дил ошкор шавад. Вақте роҳрав ба водии ишқ мерасад, оқибатандеширо фаромӯш мекунад ва монанди касест, ки дар даруни оташ буда, сар аз по намешиносад ва ё мисли моҳиест, ки аз дарё берун афтода ва ба ҳар сӯ метапад, то дар дарё бияфтад. Дар водии маърифат равишҳо гуногун ва ба ҳоли ҳар роҳрав вобаста мебошанд; сайри ҳар кас ба андозаи зарфияти ӯст: пашша чандон ки талош кунад, ба андозаи сарсар (боди сахт) парида наметавонад. Касе, ки ба водии истиғно мерасад, аз ҳама чиз эҳсоси бениёзӣ карда, ҳеч чиз ғайр аз Худо барояш аҳаммият надорад: агар сахтиву ранҷи бисёре кашида бошад ҳам, гӯё хобе дидааст; агар афлоку ситорагон фурӯ рехтанд, гӯё барге аз дарахт рехтааст; агар ду ҷаҳон несту нобуд шуд, гӯё аз замин реге кам шудааст. водии тавҳид манзили таҷриду тафрид аст; тавҳид адади як нест, балки манзур аз он ин аст, ки дуӣ қобили тасаввур нест. Солик дар водии ҳайрат дар таҳайюр монда, дар роҳ гум ва маҳву мот мешавад. Дар водии фақру фано сад ҳазорон соя аз як хуршед гуму нопайдо мешавад; инсон ҳамчун сояест, ки дар анвори худовандӣ гум мегардад.

Аз нигоҳи баъзе орифон авдия (ҷамъи водӣ) мартабаи таваҷҷуҳи қалб ба сир ва ҳузураш бо Ҳақ барои касби файз аз асмои Ҳақ ва иттисоф ба сифоташ аст. Мақомоти он иборатанд аз эҳсон, илм, ҳикмат, басират, фиросат, таъзим, илҳом, сакина, тумаънина, ҳиммат.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* فريدالدين محمد عطار نيشابوری. منطق الطير. تهران، ۱۳۸۴ ش.؛
*سيد يحيى يثربى. عرفان نظرى. قم، ۱۳۸۰ ش.؛
*گل بابا سعيدي. فرهنگ جامع اصطلاحات عرفاني ابن عربي. تهران، ۱۳۸۷ ش.ر 

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Тасаввуф
Воеводина

**Воеводина** (аз олм. Htezogtym – гертсогӣ) — номи вилояти таърихӣ ва кишвари мухтор дар ҳудуди Югославия, алҳол дар ҳайати Ҷумҳурии Халқии Сербия. Масоҳати он 21,5 ҳазор км2. Аҳолиаш омехта: сербҳо, маҷорҳо, хорватҳо ва руминиҳо. Марказаш ш. Нови-Сад.

## Таърих
Номи Воеводина аз музофоти герсогӣ дар ҳайати империяи Австрия дар нимаи садаи XIX падид омадааст. Аз садаи VI дар ҳудудҳои Воеводина славянҳо ва аз интиҳои садаи IX дар он маҷорҳо сокин мешаванд. Дар охири садаи XVI Воеводина таҳти ҳукмронии империяи Усмонӣ қарор мегирад. Воеводина чун яке аз вилоятҳои Сербия дар замони ҳукмронии Усмониҳо аз ҷиҳати иқтисодию фарҳангӣ хеле тараққӣ кард. Моҳи майи 1948 кумитаҳои халқии скупшина дар қисмати ҷануби Маҷористон бо дастгирии сербҳо мухторияти Воеводина-ро эълон намуданд, аммо ҳукуматдорони маҷор ин дархостро напазируфтанд. Воеводина дар садаи XIX тадриҷан ба маркази эҳёи тамаддуни сербҳо табдил ёфт. То охири Ҷанги якуми ҷаҳон (1914–18) ба ҳайати империяи Австро–Венгрия дохил буд. Аз 1.12.1918 Воеводина ба ҳайати подшоҳии сербҳо, хорватҳо ва славянҳо ворид гашт, ки он соли 1929 номи Югославияро гирифт. Дар рафти Ҷанги дуюми ҷаҳон (1939–45) Воеводина ба ҳайати Маҷористон даромада, дар охири ҷанг аз нав ба Югославия ҳамроҳ шуд. Воеводина аз соли 1946 дар ҳайати Югославия ба вилояти мухтор табдил ёфт. Соли 1989 мухторияти Воеводина аз ҷониби Президент С. Милошевич барҳам дода шуд. Баъди талошҳои истиқлолхоҳӣ ва муборизаи пайгиронаи ташкилоти сиёсӣ соли 1996 ҳуқуқҳои мухторияти Воеводина қисман барқарор карда шуд. 23.1.2002 қонун дар бораи мухторияти Воеводина ба тасвиб расид ва он аз соли 2003 ҳамчун музофоти автономӣ дар ҳайати Сербия шинохта шуд. Ба ҳудудҳои Воеводина музофоти таърихии Бочка, Банат ва Срем дохил мешаванд, ки дар байни рӯдхонаҳои Дунай ва Тиса воқеанд.	

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Ноҳияи Бромли

**Бромли ** (Бромлей; , }) — яке аз 32 ноҳияҳои Лондон аст, ки дар Лондони берунӣ, дар маркази кишвар Лондони Бузург 15 км дар самти ҷанубу ғарби аз истгоҳи роҳи оҳани Черинг-Кросс воқеъ аст. Масоҳат — 150,15 км² , дар байни ҳавзаҳои Англия дар ҷойи 188-ум аз ҷамъи умумуми 326, қарор дорад. Аҳолӣ — 310 600 нафар. (2011)
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
  
### Дин
Маълумоти оморӣ оид ба диндорони ноҳия соли 2011:

## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Бромли
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Лондон
Ҳоббз ва Шоу

**Сареъ ва хашмгин тақдим мекунад: Ҳоббз ва Шоу** () — филм экшн ва моҷароӣ ба коргардони Дэвид Литч ва нависандагиии Крис Морган, ки дар соли 2019 ба экран баромад.

Марҳалаҳои филмбардории Ҳобз ва Шоу дар шаҳрҳои Лондон ва Глосгу думбол шуд ва дар моҳи январ дар Ҳавайӣ ба поён расид.

## Достони филм
Достони ин филм ду сол пас аз иттифоқоти филми «Сарнавишти хашмгин» ба вуқӯъ мепайвандад. Маъмури ботаҷриба Лук Ҳоббз тасмим мегирад то бо дӯст ва рақиби қадимиаш Деккорд Шоу ҳамкорӣ кунад то маъмурияти як хилофкори махуф ба номи Брикстонро мутаваққиф кунанд. Аммо...

## Бозигарон

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Филмҳои ИМА
Гурӯҳ:Филмҳои Original Film
Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Гурӯҳ:Сареъ ва хашмгин
Михаил Воеводский

**Воеводский Михаил Ваславович** (; (1903, Смоленск — 1948, Маскав) — бостоншиноси рус, мутахассиси асри санг.

## Зиндагинома
Михаил Воеводский дар Сомоленск таваллуд шуда, аз ибтидои садаи XX ҳамроҳи оилааш ба Осиёи Миёна муҳоҷир шуда, мактаби миёнаро дар шаҳри Самарқанд хатм кард. Баъди баргаштан ба Маскав (соли 1923) то охири умраш дар Осорхонаи антропологияи Донишгоҳи давлатии Маскав, ҳамзамон Академияи таърихи маданияти моддӣ (аз соли 1937 Институти таърихи маданияти моддӣ) фаъолият дошт. Дар заминаи омӯзиши ёдгориҳои бостонии Аврупои Шарқӣ мавҷудияти мезолитро ҳамчун як марҳилаи хосси асри санг (байни палеолит ва мезолит) асоснок кард. Михаил Воеводский ба экспедитсияҳои бостоншиносии осиёимиёнагӣ (1928-29), Хоразм (1935), Ок (1936), Самарқанд (1939) ва Деснин (1936-41, 1945-48) роҳбарӣ кардааст, ки дар натиҷа барои омӯзиши ёдгориҳои Оқтеппа, Анов, қӯрғонҳои ҳавзаи дарёи Чирчиқ, шаҳри асримиёнагии Замаҳшар маълумотҳои муҳим ба даст омаданд. Михаил Воеводский барои таҳқиқи қабатҳои маданӣ якчанд усули ковиши бостоншиносии саҳроиро истифода бурда, мутахассисони илмҳои дақиқро ба ҳамкорӣ даъват мекард. Омӯзиши технологияи коркарди маснуоти сафолӣ яке аз самтҳои афзалиятноки таҳқиқи Михаил Воеводский буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Чабур А. А. Михаил Вацлавович Воеводский: страницы биографии. К 100-летию со дня рождения. Очерки истории Брянской археологии, выпуск 1. Брянск, 2003;
* Чабур А. А. Десянский палеолит. Проблемы истории исследований, историографии и источниковедения, М., 2005.

## Сарчашма
*
Воейков, Александр Иванович

**Александр Иванович Вое́йков** (, Маскав — , Петроград) — ҳавошинос, иқлимшинос ва ҷуғрофиёдони рус, асосгузори иқлимшиносӣ дар Русия. Узви вобастаи АИ Петербург (1910), узви Ҷамъияти ҷуғрофиёии императории рус (1866).

## Таҳқиқот
Солҳои 1868 ва 1870 дар Қафқози Шарқӣ (Доғистон, Боку ва Ленкоран) таҳқиқот бурдааст. Солҳои 1869-70 бо супориши ҷамъият барои омӯхтани пойгоҳҳои обуҳавосанҷӣ ба Вена, Милан, Порис, Брюссел ва Лондон сафар кардааст. Солҳои 1872-76 ба Аврупои Ғарбӣ, Амрикои Шимолӣ, Марказӣ ва Ҷанубӣ, Ҳиндустон саёҳат карда, дар Осиёи Миёна, Хитой, Шри-Ланка, Ҷопон низ таҳқиқот кардааст. Соли 1884 «Иқлими кураи Замин, аз ҷумла Русия» ном асари Александр Воейков ба забони русӣ ба табъ расид. Александр Воейков аввалин бор дар омӯзиши ҳодисаҳои ҷуғрофиёӣ усули мизон (мизони яхбандӣ, намии ҳаво ва ғайра)-ро татбиқ кард. Ба бунёди соҳаҳои нави илм: метеорологияи кишоварзӣ, иқлимшиносӣ, фенология асос гузошт. Вобаста ба низоми ҳидрологӣ дарёҳои кураи заминро тасниф кард. Узви якчанд ҷамъияти илмии Русия ва хориҷӣ буд. Соли 1949 ба муносибати 100-солагиаш ба Расадхонаи асосии геофизикавии Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) номи Александр Воейков дода шуд. Солҳои 1948-57 «Асарҳои мунтахаб»-и ӯ иборат аз чор ҷилд ба забони русӣ нашр гардид.

Дар майдони марказии шаҳраки Воейковои (ба шарафи ӯ номгузорӣ шудааст) ноҳияи Всеволжски вилояти Ленинград нимпайкараи ӯ гузошта шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 Т. (82 т. и 4 доп.). СПб., 1890—1907;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2007.

## Сарчашма
*
Мирзошафеъи Возеҳ

**Мирзошафеъи Возеҳ** (, ; 1796, Ганҷа — 28 ноябри 1852, Тифлис) — , адиб ва рӯшанфикри озарбойҷонӣ.

## Зиндагинома
Таълими ибтидоиро аз донандаи забону адабиёти форсӣ — классики адабиёти Озарбойҷон Мулло Паноҳ гирифта, баъдан худомӯзӣ кардааст. Возеҳ соли 1826 дар Ганҷа мактаби хусусӣ кушода, дар он аз хаттотӣ, адабиёти форсию туркӣ дарс медод. Мутафаккири бузурги Озарбойҷон М. Ф. Охундов шогирди ҳамин мактаб буд. Соли 1850 Возеҳ дар Тифлис маҳфили адабии «Девони ҳикмат»-ро ташкил дода, то охири умр сарвари он буд.

## Эҷодиёт
Возеҳ ба се забон — форсӣ, озарбойҷонӣ ва арабӣ эҷод кардааст. Муҳити адабиву иҷтимоии Тифлис шеъри Возеҳ-ро рӯҳан неруманд сохт ва ба зиндагии мардум наздик кард. Шоир хушиҳои зиндагиро тараннум ва нуқсонҳои ҷамъиятро тасвир кардааст. Осори Возеҳ аз тарафи шоир ва сайёҳи олмонӣ Фридрих Боденштедт (1819-92) ба забони олмонӣ ва забонҳои дигари аврупоӣ тарҷума кардаву ба табъ расонда шуд.

Пажӯҳишгарони озарӣ А. Аслонов, З. Оруҷев, Ф. Содиқзода. Н. Ҳасанзода ба тарҷума ва таҳқиқи осори Возеҳ машғул буданд. Саҳван пажӯҳишгари озарӣ А. Саидзода як қисми шеърҳои шоири тоҷик Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳро бо осори Возеҳ як дониста, онро ҳамчун осори Возеҳ ба табъ расондааст.

## Осор
* Нағмалар. Бакы, 1961 (ба забони озарбойҷонӣ).

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Рофили М. Мирза Шафи в мировой литературе. Баку, 1958;
* Самад В. Оқибати як сохтакорӣ дар илм//Армуғон. Китоби 2. Д., 1971;
* Самад В. Мирза Шафи Вазех и Кори Рахматулло Вазех//Основные вопросы таджикско-азербайджанских литературных связей в XIX веке. Д., 1975. 

## Сарчашма
*
Вожаномак

«**Вожаномак**» (, номи дуюмаш «**Дар бораи вожаҳои душвори Шоҳнома**») — асари дар соҳаи фарҳангнигорӣ таълифкардаи ҳунарманди театр, сенариянавис, нависанда ва пажӯҳишгари «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ Абдулҳусайни Нӯшин.

Нӯшин онро дар солҳои 60 садаи XX ҳангоми зиндагӣ дар Иттиҳоди Шӯравӣ (Маскав) ва ширкаташ дар таҳияи чопи интиқодии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, ки дар шоҳномашиносӣ бо номи «Чопи Маскав» маъруф аст, тартиб додааст. Тибқи васияти ӯ, дастнависи ин асар ба дабири кулли Бунёди фарҳанги Эрон Парвиз Нотил Хонларӣ расид ва ӯ онро нашр кард. «Вожаномак» аз муқаддимаи муаллиф ва сарсухани «Шеваи кори нигоранда дар тадвини китоб», матни асосӣ, ки шарҳи тақр. 3000 вожаи сода ва мураккаб, ибораҳову ҷумлаҳоро дар бар мегирад, таркиб ёфтааст. Тартиби ҷойгирии калимаҳо дар «Вожаномак» мутобиқ ба алифбои форсист. Аз сарсухани китоб бармеояд, ки Нӯшин дар «Вожаномак» номи ашхосро наовардааст, маънои маҷозии вожаҳо, кинояҳо баён шудаанд, барои шарҳи вожаҳо бо як байт қаноат накардааст, барои равшан шудани маънии вожа дар байти «Шоҳнома» якчанд байти пеш ва пас овардааст; барои тақвияти фикр аз шоирону нависандагони дигар шоҳид ҷуста, шарҳи вожаро тақвият додааст. Мураттиб аз «Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ», «Фарҳанги Рашидӣ», «Луғати фурс», «Сиҳоҳу-л-фурс» ва ғ. истифода бурда, ғалатҳои онҳо, махсусан нисбат додани байти як шоир ба шоири дигар, саҳеҳ набудани тафсирашон ва ғ.-ро нишон додааст. Манбаи вожаҳои дар «Вожаномак» тафсиршуда ҳамон нусхаҳои хаттии «Шоҳнома» (нусхаҳои Музеи Британия, Китобхонаи умумии Санкт-Петербург, Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии АИ Русия) мебошанд, ки дар заминаашон чопи интиқодии маскавии «Шоҳнома» таҳия гардидааст.

Шарҳу тавзеҳоти дар «Вожаномак» овардашуда, андешаҳояш оид ба ғалатҳои роҳдодаи котибон дар нусхабардорӣ аз «Шоҳнома» гувоҳи онанд, ки нависандаи ин асар аз нозукиҳои маънои вожаҳои «Шоҳнома» огоҳ аст ва онҳо барои дуруст таҳия гардидани матни асар ёрӣ мерасонанд. «Вожаномак» дар Эрон аз тариқи Бунёди фарҳанги Эрон (1973), дар Кобул (1986) ва соли 2006 боз дар Теҳрон аз ҷониби Муин нашр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Краткая литературная энциклопедия. Т. 5. М., 1968;
* دانشنامۀ دانش گستر. جلد ١٧. تهران، ١٣٨٩ ش.ر

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Вожаномаҳои форсӣ
Возеҳ, Мирзо Мубораккулоҳи Соваҷӣ

**Возеҳ** (), **Мирзо Мубораккулоҳи Соваҷӣ** (1649—1716, Деҳлӣ) — адиб, муфассир ва давлатмарди форсизабони Ҳиндустон.

## Зиндагинома
Гузаштагони Возеҳ аз шаҳри Соваи Эрон ба Ҳиндустон рафта, дар дарбори шоҳони ин кишвар хидмат мекарданд ва ба унвону мансабҳои давлатӣ соҳиб гашта буданд. Возеҳ ҳам дар ибтидо кори аҷдодашро идома бахшид, вале дар охири умр аз хидмат истеъфо дода, ба равияи тасаввуфии нақшбандия гаравид.

## Эҷодиёт
Чун шоиру адиб пуркору сермаҳсул буда, дар аксари анвои шеъри форсии тоҷикӣ — ғазал, қасида, рубоӣ, қитъа ва ғ. асарҳо офаридааст, ки дар девоне фароҳам омадаанд. Бо номи «Кашфи тариқ» маҷмӯаи рубоиёташро (762 рубоӣ) тартиб дода буд. Мавзӯи рубоиёти Возеҳ ишқу муҳаббат, ишқу вафо, ирфону тасаввуф, панду андарз ва ғ. мебошанд. Дар ғазал аз пайравони Соиб буда, дар баъзе шеърҳояш аз ӯ бо эҳтиром ёд кардааст. Муаллифи маснавиҳои «Миръоти дидор» (дар пайравии «Махзану-л-асрор»-и Низомӣ), «Каманди ваҳдат» (дар ҷавоби «Силсилату-з-заҳаб»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ), «Асрори маснавӣ» (дар пайравии «Маснавии маънавӣ»-и Ҷалолуддини Румӣ), «Нағмаву шеван» (ҷавобия ба «Налу Даман»-и Файзии Даканӣ) ва ғ. мебошад. Ҳамчун офарандаи осори мансури арзишманде ҳам шуҳрат дорад. Таърихи ҳукмронӣ ва воқеоти замони баъзе шоҳзодагони хонадони Темуриёни Ҳиндро (то соли 1714) дар «Таърихи Иродатхон» сабт кардааст (нашр-Лоҳур, 1971; тарҷума ба урду — 1317 ҳ. қ.; тарҷума ба англисӣ — 1786). «Панҷ руқъа» дар жанри номанигорӣ нигошта шуда, номаҳои ошиқ ба маъшуқро дар насри маснӯи муншиёна фаро мегирад. Рисолаи "Калимоти олийёт (ё «Калимоти таййиба»), дар шарҳи рубоиёти худаш ва таҳрири мансури «Вомиқу Азро» низ аз намунаҳои осори мансури Возеҳ мебошанд. Осори Возеҳ дар куллиёте ҷамъоварӣ шудаанд, ки дар китобхонаи Солорҷанги Ҳайдарободи Дакан таҳти шумораи 2048 маҳфуз аст. Як нусхаи девони ашъораш таҳти шумораи 2049 ва нусхаи дигараш таҳти шумораи 855 дар китобхонаи Осафияи Ҳинд нигоҳдорӣ мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Ғаффоров А. Возеҳ // Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988;
* دانشنامۀ ادب فارسی. ادب فارسی در شبه قاره،(هند، پاکستان، بنگلديش)،جلد چهارم، بخش 3. تهران، 1380 هـ. ش.
* سیید عبدالوهاب افتخاربخارئ دهلوی. تذکرۀ بی نظیر. تهران، 1390 هـ. ش.ر

## Сарчашма
*
Возеҳии Даргузинӣ

**Возеҳии Даргузинӣ** () — и форсизабони Ҳиндустон (асри 17).

## Зиндагинома
Муаллифи «Арафоту-л-ошиқин» — Тақиуддини Авҳадӣ бо ӯ соли 1612 дар Аҷмири Ҳиндустон ҳамсуҳбат шуда, аз ӯ чун шоири баркамол ва дорои табъи латиф ёд мекунад. Дар маъхазҳои адабӣ Возеҳии Даргузинӣ аз ҷумлаи дарвешон ва шоирони суфимашраб ёд шудааст. Бо тахаллусҳои «Ситонӣ» ва «Возеҳӣ» шеър эҷод намудааст. Аз осораш абёти пароканда дар тазкираҳо боқӣ мондааст.
Ин порча намунае аз ашъори Возеҳии Даргузинӣ аст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* احمد گل چین معانی. کاروان هند. جلد دوم. مشهد. 1369هـ. ش؛
* تقی الد ین محمداوحدی. عرفات لعا شقین. جلد هفتم. تهران 1378هـ. ش.ر

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Шоирони асри XVII
Амрикоиҳо

**Амрикоиҳо** мафҳуми дастаҷамъӣ буда, аҳолии Амрикоро дар назар дорад. Ба маънои маҳдуди мафҳум - сокинон ва истиқоматкунандагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико.

## Феҳристи пурраи халқҳо

### [[Амрикои Шимолӣ]]
* Амрикоиҳои ИМА 
** Амрикоиҳои Африқотабор 
** Амрикоиҳои сафедпӯст 
* Бермудиҳо (Бермуда) 
* Канадагиҳо, аз ҷумла: Канадагиҳои инглистабор ва Канадагиҳои фаронсатабор 
* Мексикоиҳо

### [[Амрикои Марказӣ]]
* Белизиҳо (Белиз) 
* Гватемалагиҳо 
* Гондурасиҳо 
* Костарикагиҳо 
* Никарагуагиҳо 
* Панамагиҳо 
* Салвадориҳо

### Минтақаи Кариб
* Антилиҳо ( Нидерланд Антил ) 
* Ангилиҳо ( Ангилия ) 
* Антигуанҳо ( Антигуа ва Барбуда ) 
* Багамиҳо (Ҷазираҳои Багам )
* Барбадосиҳо ( Барбадос ) 
* Вирҷиниягиҳо ( Ҷазираҳои Вирҷиния ) 
* Гаитиҳо 
* Гваделупагиҳо ( Гваделупа ) 
* Гренадагиҳо ( Гренада ) 
* Доминиканиҳо 
* Доминикиҳо 
* Кайманиҳо ( Ҷазираҳои Кайман ) 
* Кубагихо 
* Мартиникагиҳо ( Мартиника ) 
* Монтсерратиҳо ( Монтсеррат ) 
* Пуэрторикагиҳо 
* Райсалиҳо ( забони  Райсалии креолӣ. Сан Андреси Провиденсия ) 
* Сентвинсентиҳо ( Сент-Винсент ва Гренадин ) 
* Сенткитсиҳо ( Сент-Китс ва Невис ) 
* Сентлюсиягиҳо ( Сент-Люсия ) 
* Теркиҳо ( Ҷазираҳои Теркс ва Кайкос ) 
* Тринидадиҳо ( Тринидад ва Тобаго ) 
* Ямайкагиҳо

### [[Америкаи Ҷанубӣ|Амрикои Ҷанубӣ]]

* Аргентинагиҳо 
* Боливиёиҳо 
* Бразилиёиҳо 
* Венесуэлагиҳо 
* Гайанагиҳо 
* Гвианагиҳо ( Гвианаи Фаронса ) 
* Колумбиягиҳо 
* Парагвайиҳо 
* Перугиҳо 
* Суринамиҳо 
* Уругвайиҳо 
* Фолкландиҳо ( Ҷазираҳои Фолкланд ) 
* Чилигиҳо 
* Эквадорииҳо

### Ҳиндуҳо
Истилоҳи "ҳиндуҳо" як истилоҳи дастаҷамъӣ барои халқҳоест, ки пеш аз пайдоиши аврупоиҳо дар Амрико зиндагӣ мекарданд. Истилоҳи "ҳиндуҳо"  Алеутҳо ва Эскимосҳоро дар бар намегирад. Ҳиндуҳои муосир, чун қоида, як мушаххасоти дукарата доранд - аз рӯи миллаташон (ба рӯйхат дар боло нигаред) ва аз рӯи пайдоиши кавмиву қабилавии онҳо (ки на ҳамеша бо забон мувофиқ аст).
## Нигаред

## Инчунин нигаред

* Авроамрикоиҳо 
* Амрикоҳои лотинитабор

Гурӯҳ:Халқҳои Амрико
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Ноҳияи салтанатии Гринвич

thumb|Лондон, Гринвич, Расадхонаи Роял Гринвич — 2016**Ноҳияи салтанатии Гринвич** (, ), ё **Гринвич**— яке аз 32 ноҳияҳои Лондон аст, ки дар Лондони берунӣ, дар дар ҷанубу шарқи Лондони Бузург воқеъ аст. Масоҳат — 47,35 км², Аҳолӣ — 288 186 нафар (2018).
Бо расадхонаи астрономӣ (таъсисаш 1675 аз тарафи шоҳ Карли II), ки меридиани онро ҳамчун асоси ҳисоби вақту тӯли ҷаҳон гирифтаанд, машҳур аст. Соли 1948 расадхона ба Хёрстмонсо, соли 1970 ба ҷазираҳои Канар, соли 1990 ба Кембриҷ кӯчонда шуд. Дар Гринвич Осорхонаи баҳрии миллӣ (1937), Чаҳорбоғи Гринвич, коллеҷи баҳрии шоҳӣ ва донишгоҳ мавҷуд аст.

Лавҳаи ёдгории Юрий Гагарин соли 2013 дар Гринвич гузошта шудааст.

## Дин
Маълумоти оморӣ оид ба диндорони ноҳия соли 2011:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 


Гурӯҳ:Ноҳияҳои Лондон
Ноҳияи Бексли

**Бексли** (, ) — яке аз 32 ноҳияҳои Лондон аст, ки дар Лондони берунӣ, дар маркази Лондони Бузург воқеъ аст. Масоҳат — 60,56 км², Аҳолӣ — 232 800 нафар (2011).
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
  
### Дин
Маълумоти оморӣ оид ба диндорони ноҳия соли 2011:

## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Бексли
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Лондон
Андрей Вознесенский

**Вознесенский Андрей Андреевич** (12 майи 1933, Маскав – 1 июни 2010, ҳамон ҷо) — и рус.

## Зиндагинома
Хатмкардаи донишкадаи меъмории Маскав (1957). Яке аз намояндагони «назми баланд»-и рус, ки ашъори нахустинашро (дар 14-солагӣ) Б. Л. Пастернак баҳо додааст. Маҷмӯаҳои нахустинаш – «Мозаика», «Парабола» (ҳар ду – 1960) ва «Мурӯди секунҷа» (1962, ки пас аз сафари ИМА навишт) таваҷҷуҳи умумро ҷалб кард. Аз рӯйи силсилаи шеърҳои Андрей Вознесенский «Зиддиоламҳо» («Антимиры», 1964) театри Таганкаи Маскав бо ҳамин ном намоишнома ва аз рӯйи достони ӯ – «Авос» театри Ленкоми Маскав рок-операи «Юнон ва Авос»-ро ба саҳна гузошт. Андрей Вознесенский муаллифи повести «О» (1982), китобҳои «Муҳандисони рӯҳ» (1984), «Хандақ» (1986), «Фолнома» (1995), «Casino»-и «Русия» (1997), мақолаҳои адабиётшиносию публитсистӣ мебошад. Дар ашъори Андрей Вознесенский мавқеи иҷтимоии қаҳрамонони лирикӣ ифода ёфтааст. Тарзи баёнаш мутантан мебошад; мекӯшид мақсаду маромашро дар шаклҳои нави шеър ба хонанда бирасонад. Андрей Вознесенский акад. Академияи маорифи Русия (1994), дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1978) мебошад.

## Осор
* Собрание сочинений. В. 5-ти томах., М., 2000 – 03.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2008.
Забонҳои галлии итолиёӣ

thumb|290x290px| Забонҳои галлии итолиёӣ дар нақшаи таснифи забонҳои романӣ
**Забонҳои галлии итолиёӣ** (инчунин *забонҳои* *галло-итолиёӣ, лаҳҷаҳои* *галло-итолиёӣ, лаҳҷаҳои галлии итолиёӣ* ;    ) - забонҳо ё лаҳҷаҳои ба ҳам наздик (аз забони итолиёӣ ), ки аз қисми зергурӯҳҳои забонҳои итолиёии шимолӣ фарқ мекунанд   . 

**Забонҳои галлии итолиёӣ** давоми забонҳои лотинии галлии  нимҷазираи Апенин мебошанд, ки асосан дар асоси шеваи Келти ба миён омадаанд. Ба ташаккули онҳо  забонҳои олмонӣ - Остготӣ ва Лангобардӣ таъсир расондаанд  . Забонҳои галлии итолиёӣ  бо якчанд забонҳои галло-романӣ монанди дошта тавсиф карда мешаванд  . 

Байни забонҳои галлии итолиёӣ  ягон сарҳади аниқ мавҷуд нест, онҳоро бо гурӯҳҳои гӯишҳои лаҳҷавии гузаранда ҷудо мекунанд, ки хусусиятҳои ду, се ва ё ҳатто чаҳор забони ҳамҷаворро муттаҳид кардаанд  . 

## Гурӯҳбандӣ
Дар байни забонҳои галлии итолиёӣ  забонҳои лигурӣ, ломбардӣ, пйемонтӣ ва эмилиано-романолианӣ дохил мешаванд    : 

* Лигурӣ: 
** интемелӣ (аз ҷумла монегаскӣ ментонӣ ); 
** лигурии ғарбӣ; 
** генуэзӣ 
** чинкветеррӣ; 
**  ; 
**  ; 
* Ломбардӣ: 
** ломбардии ғарбӣ : 
*** миланӣ 
*** ломбардҳои алпӣ; 
** ломбардии шарқӣ; 
* Пйемонтӣ: 
** туринӣ; 
**  ; 
**  ; 
** лангаролло; 
** монферино; 
** пйемонтии болоӣ; 
* эмилиании романйолӣ: 
**  : 
*** эмилиании ғарбӣ ; 
*** эмилиании шарқӣ; 
** романйолӣ . 
*  ; 
*  . 

## Минтақа
thumb|250x250px| Минтақаҳои забонҳои галлии итолиёӣ дар харитаи забонҳои Италия
Ба ғайр аз вилоятҳои дар шимоли Итолиё буда, як қисми зисти забонҳои галлии итолиёӣ аз нигоҳи ҷуғрофӣ дар кишварҳои ҳамсоя ҳастанд: инҳои манотиқи ҷанубии кантонҳои Тичино (Ticino ) ва Граубюнден (Graubünden) дар Швейтсария ( забони ломбардӣ ), гӯиши Ментони (Menton) дар Фаронса ва гӯиши Монгасӣ (Monegasque) дар Монако, гӯишҳои дигар, дар шаҳри аз Бонифачо (Bonifacio) дар Корсика (Corsica), ҷазираҳои Сан- Пиетро ва Сан Антиокко дар соҳили Сардиния ( забони лигурӣ), гӯиши Сан Марино (забони эмилиании романйолӣ), лаҳҷаҳои шимолу шарқии Ситсилия, баъзе минтақаҳои Лукания ва Кампания (маҷмӯи хусусиятҳои Пйемонт, Лигурия ва Ломбард) мебошанд . 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Забонҳои романӣ
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Гринвич (ноҳияи таърихӣ)

**Гринвич** (; талаф. , ,  или ) — яке аз ноҳияи таърихии шаҳри Лондон аст. Дар тақсимоти кунунии маъмурии (Лондони Бузург) қисми Ноҳияи шоҳонаи Гринвич мебошад. Воқеъ дар ҷануб-шарқ (ё дар шарқ) -и Лондон дар соҳили дарёи Темза, дар соҳили дигар аз ҷазираи Саг (Isle аз Dogs).

Дар як замоне, Гринвич шаҳре дар канори ҷанубу шарқи Лондон буд ва он аз Лондон чандон дур набуд — бо аспсавори барои инҷо расидан якчанд соат вақт лозим буд. Дар замони мо, аз маркази Лондон танҳо 15 дақиқа ба лозим аст.

Ҳоло ин маҳал ҷои хеле зебо ва ором ҳисобида мешавад, ки дар он шумо метавонед дар боғ вақт гузаронед ва ҷойҳои гардишгариро бубинед.

## Ҷозибаҳои гардишгарӣ
Соли 1997, созмони байналмилалии ЮНЕСКО минтақаи Гринвичро ба Рӯйхати объектҳои мероси умумиҷаҳонӣ дохил кард.

Гринвич махсусан бо расадхонаи шоҳона машҳур аст. Меридиан сифр бо номи Гринвич тавассути расадхона кашида шуд ва вақт дар минтақаи вақти он GMT номида мешавад.

Пеш дар ин шаҳр қароргоҳи шоҳона ҷойгир шуда буд, ҳоло танҳо хонаи хурди Малика боқӣ мондааст.

Минтақаи бандарӣ дар наздикии Гринвич ҷойгир аст, бинобар ин номи он бо Флоти ҳарбии Бритониё ва таърихи баҳрии Бритониёи Кабир пайваст аст.

Гринвич инчунин яке аз ёдгориҳои асосии меъмории Лондон — Беморхонаи Флоти ҳарбии баҳрӣ, собиқ ибодатхона барои маллоҳони пиронсол, баъдтар Коллеҷи ҳарбии баҳрӣ ва ҳоло Донишгоҳи Гринвич ва Осорхонаи миллии баҳрӣ мавҷуд аст.. 

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Ҳама чиз Гринвич — Дастур оид ба дӯконҳои маҳаллӣ, тарабхонаҳо, барҳо ва қаҳвахонаҳо ва дигар иншооти иҷтимоӣ

Гурӯҳ:Бандарҳои Бритониёи Кабир
Гурӯҳ:Меъмории Лондон
Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Лондон
Гурӯҳ:Мероси умумибашарӣ дар Бритониёи Кабир
Гурӯҳ:Ноҳияҳои Лондон
Воизи Ҳиравӣ

**Воизи Ҳиравӣ** (), **Мавлоно Муин ибни Мавлоно Муҳаммади Фараҳӣ** — воиз ва и форс-тоҷик (асри 15).

## Зиндагинома
Ин шахс дар «Маҷолису-н-нафоис»-и Алишери Навоӣ чун воизи хуби кишвари Хуросон муаррифӣ гардидааст. Ваъзҳои ӯ мақбули хоссу авом будаанд. Барои озодона иброз доштани андешаҳояш ва дучор гардидан ба таъқиб худро девона вонамуд мекард. Шеър ҳам мегуфтааст. Ин байт аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* نوایی علیشیر. مجالس النفایس. تهران، 1362 هـ. ش

## Сарчашма
*
Воизӣ

**Воизӣ** (), **Ҳаким Абубакр ибни Муҳаммади Балхӣ** — и форс-тоҷик (асри 12).

## Зиндагинома
Аз шоирони Хуросон аст. Дар манбаъҳои адабӣ («Лубобу-л-албоб») ба унвони «Ҳаким» ёд шудаст. Дар замони оли Салчуқ зиста ва ба зуҳду вараъ ва ашъори ситоишии мазҳабӣ шуҳрат доштааст. Аз тахаллусаш бармеояд, ки ба ваъз гуфтан низ машғул будааст. Ба мавзӯъҳои динӣ — тавҳид, ваҳдати вуҷуд, фазилатҳои Пайғамбари ислом ва хислату аъмоли саҳобагон таваҷҷуҳ доштааст. Қасидаи тавҳидии зерин аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
* محمد عوفی. لباب الا لباب. تهران. ۱۳۳۵

## Сарчашма
*
Воизи Балхӣ

**Воизи Балхӣ** (), **Абубакр ибни Умар ибни Муҳаммад ибни Довуд** (тав. тақр. 1120) — воиз, фақеҳ, таърихнигори тоҷик.

## Зиндагинома
Аз Абубакр Муҳаммад ибни Аҳмад Иброҳим Зоҳиди Балхӣ ҳадис шунида, дар маросими ваъзи ӯ иштирок дошт. Асари асосии Воизи Балхӣ «Фазоили Балх» мебошад, ки онро бар асоси равияи таърихнигории маҳаллӣ таълиф намуда (1214), дар бораи аҳвол ва осори шайхон, фақеҳону муҳаддисони мактаби фиқҳии ҳанафии Балх (зиёда аз 70 нафар) маълумот додааст. Воизи Балхӣ баъд аз зикри аҳволи ҳар донишманд як ё ду ҳадиси ривояткардаи онҳоро аз қавли шогирдонашон овардааст. Воизи Балхӣ нооромиҳои сиёсӣ, муборизаҳои дохилии ҳокимони маҳаллӣ, муҳоҷирати аҳли илму адаби Мовароуннаҳрро дар замони Хоразмшоҳиён ба Балх зикр карда, заминаҳои ташаккули ҳавзаи илмӣ ё дорулиҷтиҳоди мактаби фиқҳии ҳанафиро дар Балх нишон додааст. Воизи Балхӣ баъзе паҳлуҳои зиндагии донишмандони мовароуннаҳрӣ, ба мисли Варроқи Тирмизӣ, Наср ибни Муҳамади Самарқандӣ, Ҳасан ибни Алии Вахширо дар асараш равшан намудааст. «Фазоили Балхӣ» баъди даҳ соли таълиф дар натиҷаи тохтутози муғулҳо аз байн рафта, танҳо тавассути тарҷумаи форсии Абдуллоҳ Муҳаммад ибни Муҳаммад ибни Ҳусайн Ҳусайнии Балхӣ (соли 1287) то имрӯз расидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* عارف نوشاهی. نسخۀ نویافته فضايل بلخ// معارف، شمارۀ 2، 1381ش.؛
* فضايل بلخ. صفی الدین بلخی. تصحیح و تحشیه عبدالحی حبیبی، تهران. 1388ش.ر 

## Сарчашма
*
Ройгонафзор

**Ройгонафзор**  ё **нармафзори ройгон** () — ба навъе аз нармафзор гуфта мешавад, ки истифода аз он ройгон аст. Ин мафҳум дар баробари нармафзори тиҷорӣ таъриф мешавад, ки усулан ба корбар барои суд фурӯхта мешавад. 
 
Нармафзори ройгон бо нармафзори озод () комилан тафовут дорад ва набояд иштибоҳ шавад, зеро ҳуқуқи монанди ҳаққи тавзеъи муҷаддад ё дахл ва тасарруф дар код дар нармафзори ройгон барои масрафкунанда вуҷуд надорад. 
 
## Эзоҳ


Гурӯҳ:Иҷозатномаҳои нармафзор
Этел Войнич

**Э́тел Ли́лиан Во́йнич** (; 11 майи 1864, Баллинтемпл, Ирландия — 27 июли 1960, Ню-Йорк, ИМА) — нависандаи ирландӣ, композитор, тарҷумон аз забони русӣ.

## Зиндагинома
Хатмкардаи Консерваторияи Берлин (1885). Дар консерватория навохтани фортепианоро омӯхт. Ба сабаби ранҷурии дасташ аз навохтани ин сози мусиқӣ даст кашид. Ба Лондон баргашта бо муҳоҷирон — инкилобгарони рус робита пайдо кард. Солҳои 1887-89 дар Русия зиндагӣ кардааст. Бо инқилобгар — муҳоҷири полшагӣ М. Войнич хонадор шуд (1892). Аз соли 1920 сокини ИМА.

## Фаъолияти эҷодӣ
Соли 1890 дар Британияи Кабир ба фаъолияти эҷодӣ рӯй овард. Асарҳои Н. В. Гогол, А. Н. Островский, В. М. Гаршин, Ф. М. Достоевский, М. Е. Салтиков — Шедринро тарҷума карда, ба табъ расонд. Войничро романи инқилобии «Занбӯр» (1897), ки ба муборизаи озодихоҳии халқи Итолиё дар солҳои 30-40 садаи XIX бахшида шудааст, машҳур гардонд. Дар асоси ин роман намоишномаҳо (дар Театри давлатии академии драмаи тоҷик ба номи Абулқосим Лоҳутӣ аз рӯйи ин асар пйесае намоиш дода мешуд), опера ва филм офарида шудааст. Романи мазкурро нависандаи тоҷик С. Улуғзода ба ҳамин ном ба забони тоҷикӣ тарҷума кард, ки соли 1932 ба табъ расид. Дар таҳрири дуюм (нашр — 1982) ин асар «Ғурмагас» ном гирифтааст. Романҳои дигари ӯ — «Дӯстии қатъшуда» (1910), «Ҷек Реймонд» (1901), «Оливия Лэтам» (1904), «Пойафзоратро бикаш» (1945) низ бо рӯҳи шӯришгарона, дар мавзӯи озодии шахсӣ ва иҷтимоӣ эҷод шудаанд.

Войнич якчанд асари мусиқӣ низ офаридааст. Дар ораторияи ӯ — «Бобил» (1948) аз сарнагун гардидани ҳокимияти мутлақи шоҳӣ дар Русия сухан меравад.

## Осор
* Занбӯр. Сталинобод (ба алифбои лотинӣ.) Д., 1932; 
* Ҳамин асар бо номи Ғурмагас. Д., 1982; 
* Овод. М., 2004.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Таратута Е. А. Э. Л. Войнич: Судьба писателя и судьба книги. М,, 1964;
* Таратута Е. А. По следам «Овода». М., 1972.

## Сарчашма
*
Богдан Войсеховский

**Войсеховский Богдан Вячеславович** (22 январи 1922, деҳаи Сороки, вилояти Виннитса, Украина — 21 августи 1999, Вирҷинияи Ғарбӣ, ИМА) — механик ва и шӯравӣ, доктори илмҳои физика ва математика (1961), академики АИ ИҶШС (1964) ва АИ Русия (1991).

## Зиндагинома
Хатмкардаи Институти муҳандисию физикаи Маскав (1953). Дар соҳаи истифодаи фишори импулсӣ, шарраи моеи баландсуръат, таҷҳизоти гуногуни ҳидродинамикӣ таҳқиқот анҷом дода, дар татбиқи онҳо саҳм гузоштааст. Таҳқиқоти В. дар соҳаи истифодаи ҳодисаи детонатсияи мавҷӣ дар газҳо ва дигар силсилаҳои тарканда ӯро машҳур гардонданд. В. таҷҳизоти истифодаи неруи шамолро ихтироъ кард, ки ба тӯфон устувор буда, барои минбаъд ҷамъ кардани неру ва сохтани манбаъҳои барқароршавандаи он ва обсофкунакҳо замина мегузорад. В. муаллифи зиёда аз 200 асари илмӣ, 2 кашфиёти илмӣ ва зиёда аз 100 ихтироъ мебошад. Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1965). Бо ордени Ленин, 2 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, орденҳои Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи 2), «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

## Осор
* Структура фронта детонации в газах. Новосибирск. 1963;
* Микромодульная ветроэнергетика. Новосибирск, 1995.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Войцеховский Богдан Вячеславович. Новосибирск. 1982.

## Сарчашма
*
Вокализатсия

**Вокализатсия** (фаронс. vocalisation – овози садонок) — сурудхонӣ танҳо бо овозҳои садонок (бештар бо садоноки «а»). 

Тарзи содаи вокализатсия усули сурудхониест, ки аз садонок ё ҳиҷои дорои ду ва ё зиёда садоноки шеърӣ сар карда, то садои борики баланд (колоратурӣ) мебарояд. Ин навъи вокализатсия дар мусиқии вокалӣ хеле маъмул аст. Баъзан асарҳои комил ё қисме аз онҳо вомехӯранд, ки аз аввал то охир ҳиҷои ягон калимаи онҳоро месароянд. Мас., дар «Аллилуйя» («Аллилуйя»-и вокализатсия Мотсарт), «Слава» (дар эпилоги операи «Иван Сусанин»-и М. Глинка). Ба вокализатсия инчунин овозхонии бематн, ки дар асоси як садонок иҷро мешавад, дохил аст. Вокализи М. Равел «Хабанера», «Консерт барои овоз ва оркестр»-и Р. Глиэр аз зумраи чунин асарҳоянд.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Сарояндагӣ
Вокализ

**Вокализ** (фаронс. vocalise, аз итол. vоcalis – овози садонок), **замзама** — машқ ё этюде барои овоз, ки бе матн, фақат ба тавассути овозҳои садонок иҷро мешавад ва барои инкишофи ифоданокию барҷастагии овоз ва маҳорати баланди сароянда пешбинӣ шудааст.
 
Маъноҳои дигар:

1) бо овози садонокҳо бе матн иҷро намудани машқ барои инкишофи техникаи вокалии овозхонон.
 
2) Асари консертӣ бисёртар барои сопрано бо ҷӯршавии соз, ки матн ва овози хушилатиф, баъзан виртуозӣ надошт (В. дар шакли хабанераи Равел) ва ғ. Дар асри ХХ Вокализ ба жанри созӣ наздик мешавад (5 мелодия барои овоз ё скрипка бо фортепианои Прокофев; Вокализ – этюди Шимановский), аз он ҷумла, калонҳаҷм ( сюита – Вокализ барои овоз бо фортепианои Метнер; консерт барои овоз бо оркестри Глиэр) ва ғ. 

3) Асари мусиқие, ки ба ҳамин мақсад офарида шудааст низ *Вокализ* ном дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Луғати русӣ-тоҷикии истилоҳоти санъат. Д., 2003.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Сарояндагӣ
Ҳиндустони Шарқӣ

**Ҳиндустони** **Шарқӣ** (хиндӣ, бенг.  পূর্ব ভারত) — яке аз минтақаҳои Ҳиндустон буда, аз иёлотҳои Банголаи Ғарбӣ, Бихар, Ҷарҳанд ва Орисса иборат аст. 

## Таърих
Ҳиндустони Шарқӣ дар маркази империяҳои қадимии Мадаха ва Имперотурии Маурйа воқеъ аст. Вай гаҳвораи дини буддоӣ буд. Будда Гаутама аз Бодх Гая маърифат гирифта буд Подшоҳи Имперотурии Маурйа (Maurya) Ашока (Ashoka) ба фиристодани мӯъбадон барои паҳншавии дини буддоӣ дар Осиё сар карда буд. Донишгоҳи машҳури Наланда дар Ҳиндустони Шарқӣ буд. Сайёҳони чинӣ аз маъбадҳои буддоӣ, ҳиндуия ва китобхонаҳо дар Бихар ва Бенгалиё дидан карда буданд. 

Ҳамлаи исломӣён дар асри XIII дар натиҷаи шикасти салтанатҳои ҳиндуҳо ба тобеъ гардидании онҳо хотима ёфт ва аксари буддоён, хусусан дар Бангола  (ҳоло Бангладеш ), ба дини ислом  гаравиданд. Ҳиндустони Шарқӣ ҳамчунин як қисми  Имперотурии Темуриёни Ҳинд (русӣ Империи Великих Моголов) дар асрҳои XVI  ва XVII буд. Бо пайдоиши аврупоиҳо дар асри XVII дар Бангола посгоҳҳо таъсис дода шуданд. Ҳангоми тақсими Ҳиндустон дар соли 1947, аксарияти ҳиндуҳои Банголаи Шарқӣ  ба Ҳиндустон гурехтанд. 

## Фарҳанг
Иёлоти Орисса ва Банголаи Ғарбӣ дорои хусусиятҳои зиёди фарҳангӣ ва забонӣ мебошанд, ки ба Бангладеш ва Ассам монанданд. Дар якҷоягӣ бо Бангладеш, Банголаи Ғарбӣ то ҷудокунии Ҳиндустон Бритониё дар соли 1947, як минтақаи этнологии забониро дар Бангола ба вуҷуд овард. Забони банголӣ забони сершумортарин  дар Ҳиндустони Шарқӣ мебошад, ки зиёда аз 80 миллион аҳолӣ дар Бангола ва инчунин дар давлатҳои ҳамсоя бо он гап мезананд. Забони Ҳиндӣ шумораи аз ҳама баландтари сухангӯён дорад - беш аз 90 миллион. 

## Иқтисод
Кишоварзӣ ҳозир бахши бузургтарини иқтисодиёт боқӣ мондааст ва дар он аксарияти одамони аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол кор мекунанд. Дар асри XX рушди саноат дар минтақаҳои ҷанубии Банголаи Ғарбӣ ва дар Ҷамшедпур мутамарказонида шудааст. Дар солҳои охир, саноати IT дар иёлоти Орисса ва Банголаи Ғарбӣ рушд кардааст. 

Авҷи рушди иқтисодӣ , аз соли 1991, ба  паҳншавии марказҳои нави тиҷоратӣ, шоҳроҳҳо, фурудгоҳҳо ва IT - технологияҳо овардааст. Яке аз аввалин донишгоҳҳои бузург дар таърихи башар, Наланда, воқеъ дар Бихар мебошад. Дар бораи эҳёи ин донишгоҳи қадим нақшаҳои мухталиф буданд ва дар он ҷо як консорсиум бо роҳбарии Сингапур ва бо иштироки Чин, Ҳиндустон ва Ҷопон созмон дода шуд. 

## Нигаред
* Ҳиндустони Ҷанубӣ 
* Ҳиндустони Ғарбӣ 
* Ҳиндустони Шимолу Шарқӣ 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Минтақаҳои Ҳиндустон
Гурӯҳ:Ҳимолой
Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд
Жак де Вокансон

**Жак де Вокансон** (; 24 феврали 1709, Гренобл — 21 ноябри 1782, Порис) — механики фаронсавӣ, ихтироъкор.

Жак де Вокансон як идда механизмҳои худкорро офарид, ки бо истифода аз механизми соат ҳаракатҳои мураккабро иҷро менамоянд. Жак де Вокансон дастгоҳи шоҳибофии механикиро ихтироъ кардааст. Намунаҳои ихтирооти Жак де Вокансон дар ҳуҷраи ба номи ӯ гузошташуда дар консерваторияи санъат ва косибӣ маҳфузанд. Муаллифи рисолаи «Механизми флейтанавози худкор» (1738).

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Вокзали роҳи оҳани Душанбе

**Вокзали роҳи оҳани Душанбе** — маҷмӯи иншооти марказии мусофирбарии роҳи оҳани Душанбе барои хидматрасонӣ ба мусофирон ба воситаи қатораҳои мусофирбари байналмилалӣ, дохилиҷумҳуриявӣ ва наздишаҳрӣ. Қисми таркибии КВД «Роҳи оҳани Тоҷикистон».

## Таърих
Аввалин вокзал соли 1936 дар ш. Душанбе дар назди истгоҳи кунунии Душанбе-1 бунёд гардид, ки бинои якошёнаи хиштини дорои як толори хурд ва ду-се утоқи корӣ буд. Он то соли 1960 ҳамчун нуқтаи қабулу гусели мусофирон фаъолият мекард. Иморати имрӯзи вокзал соли 1963 аз рӯйи лоиҳаи меъморон Л. Н. Травянко ва вокзал Э. Русанов сохта шудааст. Бинои вокзал аз оҳану бетон, шиша ва пластика сохта шуда, бо кошинкорӣ ороиш ёфтааст. вокзал шуъбаҳои хидматрасонӣ, толори интизорӣ, қабул ва гусели мусофирон, толори меҳмонони расмӣ, нуқтаҳои чиптафурӯшӣ, бағоҷхона, ҳуҷраи модару кӯдак, шуъбаи батанзимдарории ҷойҳо, шуъбаи ҳисобот, идораи маълумотдиҳӣ, нуқтаи мубодилаи асъор, сартарошхона, қаҳвахона дорад. Дар байн майдони назди вокзал воқеъ гардидааст. Гирди майдон истгоҳҳои нақлиёти мусофиркашонии шаҳрӣ, автомобилҳои шахсӣ ва нуқтаҳои фурӯши маҳсулоти хӯрокворӣ ҷойгиранд. Фаввораи байни майдони вокзал ва гулҳои рангоранги атрофи он назаррабоянд.

## Эзоҳ

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Вокзалҳо
Вокзал

**Вокзал** — маҷмӯи бинову иншоот, ки барои хидматрасонии мусофирон таъйин шудааст. 

Дар гузашта (асри 18) вокзал ҳам бино барои мусофирон буду ҳам маркази дилхушию истироҳат (боғи фароғати Vouxholl – Воксхолл дар маҳалли наздишаҳрии Лондон) маҳсуб мешуд. Баъдан калимаи «воксхолл» бо номи вокзал умумият пайдо кард. вокзалҳо мувофиқи намуди нақлиёт, гунҷоиш ва шумораи мусофирон гуногун мешаванд. Мас., автовокзал, аэровокзал, вокзали роҳи оҳан: вокзалҳои баҳрӣ, вокзали дарёӣ ва ғ. Бинои вокзал кассаҳои чиптафурӯшӣ, толори интизорию истироҳат, хонаи модару кӯдак, бағочхона, муассисаҳои тиббию хӯроки умумӣ дорад.

Автовокзали марказии шаҳри Душанбе яке аз калонтарин вокзалҳои ҷумҳурӣ буда, дар он беҳтарин таҷҳизоти техникии замонавӣ насб гардидаанд ва дар як шабонарӯз ба 10 ҳазор мусофир хидмат мерасонад.

## Нигаред низ

* Вокзали роҳи оҳани Душанбе

## Эзоҳ

## Сарчашма
*
Вокуниш

**Вокуниш** (аксуламал, акси амал) — амале, ки дар ҷавоби коре карда шавад.

Дар журналистика матолибест, ки бо усули таҳлил бо такя ба факту далел, барои нишон додани ҳақиқати ҳол, ки дар он воқеа таҳриф ва факту далелҳои мавзӯе нодуруст истифода шудааст, ба таври мухтасар навишта мешавад. Вокуниш муодили мафҳумҳои ҷавобия ва раддия аст, ки дар матбуоти пеш аз замони истиқлол зери рубрикаҳои «Акси садои хонандагон», «Ба редаксия ҷавоб омад» навишта мешуд. Пас аз фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи вокуниши шахсони мансабдор ба маводди танқидӣ ва таҳлилии воситаҳои ахбори омма» (№ 622, 7 феврали 2009) вокуниш мақоми расмӣ пайдо кард, ки моҳияти таъмини фазои солими иртиботӣ байни соҳибмансабон ва ВАО-ро дорад ва дар ташаккули вокуниш ҳамчун матни публитсистӣ замина гузошт. Тибқи фармони мазкур роҳбарони ВАО уҳдадор шудаанд, ки таъмини воқеият ва таъсирбахшии маводди танқидӣ ва таҳлилиро вазифаи асосии фаъолияти хеш шуморанд; дар барномаҳои радио ва телевизион, саҳифаҳои рӯзнома ва маҷаллаҳо инъикоси саривақтии натиҷаҳои Вокунишро ба маводди танқидӣ ва таҳлилӣ таъмин намоянд; Роҳбарони вазорату идораҳо, ташкилоту муассисаҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ вазифадоранд, ки ҷиҳати вокуниш ба мулоҳизаҳои танқидӣ ва пешниҳодҳое, ки дар ВАО иброз мегарданд, дар муҳлатҳои тибқи қонунгузории ҷумҳурӣ муқарраргардида тадбирҳои бетаъхири мушаххас андешида, аз натиҷаи баррасии онҳо ба Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва воситаҳои ахбори оммаи дахлдор иттилоъ диҳанд. Аз имконоти ВАО барои сари вақт хабардор намудани аҳолӣ аз ҷараёни иҷрои масъалаҳои дорои аҳаммияти ҷамъиятӣ истифода мешавад. Вокуниш аз ҷиҳати мақому мансубият расмӣ ва ихтиёрӣ ва аз рӯйи мавқеъгирӣ ба масъала тасдиқӣ ва инкорӣ мешавад. Вокунишҳои расмӣ аз тарафи шахсони мансабдоре навишта мешаванд, ки камбудҳои нишондодашуда ва ҳалли масъала ба онҳо дахл доранд. Вокунишҳои ихтиёриро шахсоне менависанд, ки ба ВАО муносибати интиқодӣ доранд, ба мазмуни нигоштаҳо бетараф нестанд. Аломати асосии вокуниши тасдиқӣ қоил шудан ба камбудҳои ошкоршуда ва ваъдаи ислоҳи онҳост. Дар Вокуниши инкорӣ муаллиф нодуруст будани маълумот, факту рақамҳоро собит намуда, ҳақиқати ҳолро исбот мекунад ва нишон медиҳад. Баъзан нашрияҳо акси сарчашмаи вокунишро ҳамчун факт дар саҳифа ҷой медиҳанд.
## Эзоҳ

## Адабиёт
* Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ. (иборат аз 2 ҷ. ). Ҷ. 1. Д., 2008.

## Сарчашма
* 

Гурӯҳ:Рӯзноманигорӣ
Вокуниш (мазмунҳо)

**Вокуниш** — калимаи мазбур дар адабиёти улуми табииёт миёни форсизабонон маъруф аст, ки дар Тоҷикистон низ метавон онро истифода кард, аммо ба иллати ин, ки дар адабиёти илмии мо дар шакли русӣ (реаксия) бештар маъмул шудааст, ба зарурат ҳамин шакли охирӣ нигоҳ дошта шуд.

* Вокуниш — дар журналистика матолибест, ки бо усули таҳлил бо такя ба факту далел, барои нишон додани ҳақиқати ҳол, ки дар он воқеа таҳриф ва факту далелҳои мавзӯе нодуруст истифода шудааст, ба таври мухтасар навишта мешавад.
* Вокуниш — дар психология, амали ҷавобии организм ба таъсири муайян; ҳаракати ихтиёрӣ дар ҷавоб ба сигнали расида.  

## Нигаред низ
* Реаксия

## Эзоҳ

## Сарчашма
*