open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вилояти Житомир

**Вилояти Житомир** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Шимолу Ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Житомир.

Масоҳат — 29 827 км², (Ҷойи 5-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 216 699 нафар (2019).

Вилояти Житомир иборат аз 23 ноҳия ва 11 шаҳр аст.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Житомир
Номгӯи кишварҳои Африкои Шарқӣ

* Ҷибути (Ҷибути}
* 
* Замбия (Лусака)
* 
* Зимбабве (Хараре)

* Кения (Найроби)
* 
* Ҷазираҳои Комор (Морони)
* 
* Маврикий (Порт-Луи)
*  
* Мадагаскар (Антананариву)
*  
* Майората (Дзаудзи)
*  
* Малави (Лилонгве)
*  
* Мозамбик (Мапуту)
* 
* Реюнон (Сен-Дени)
*  
* Руанда (Кигали)
*  
* Ҷазираҳои Сейшел (Виктория)
*  
* Сомали (Могадишо)
* 
* Танзания (Додома)
*  
* Уганда (Кампала)
* 
* Эритрея (Асмэра)
*  
* Эфиопия (Аддис-Абеба)
* 
* Судони Ҷанубӣ (Ҷуба)
* 
## Адабиёт
* 
* 

## Пайвандҳо
* Восточная Африка. Страны и территории 
 
Гурӯҳ:Минтақаҳои Африқо
Вилояти Донетск

**Вилояти Донетск** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Шарқӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Донетск.
Шаҳрҳои бузургтарин — Мариупол, Макеевка, Горловка, Краматорск, Енакиево, Славянск, Хартсизск, Ясиноватая, Бахмут, Торез, Константиновка, Торетск.
 
Вилоят 2 июли соли 1932 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 26 517 км² (Ҷойи 11-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 4 320 821 нафар (2014) (Ҷойи 1-ум дар байни вилоятҳои Укроин, 2014 )

Моҳи апрели соли 2014, дар натиҷаи тезутунд гардидани вазъи сиёсӣ, дар қисми ҳудуди вилоят Ҷумҳурии Халқии Донетск таъсис  гардид. Бинобар, дар қисми ҳудуди вилоят ва шаҳри Донетск ҳукумрон шудани ҳукумати Ҷумҳурии Халқии Донетск (), маъмурияти вилоят ва дигар идораҳои вилоятӣ дар шаҳрҳои Краматорск, Мариупол, Славянск, Константиновка, Бахмут ва Мирноград ҷойгир шудаанд.

## Бахшбандии кишварӣ
Дар сохтори маъмурӣ-ҳудудии вилоят — 28 шаҳр и 18 ноҳияи тобеи вилоят мавҷуд аст.):
* ноҳияҳо — 18,
* шаҳрҳо () — 52,
** аз ҷумла шаҳрҳои тобеи вилоят — 28,
* шаҳракҳо () — 131,
* деҳаҳо () — 1 118.

## Иқтисодиёт
Вилояти Донетск — минтақаи бузургтарини саноатии Укроин мебошад, ки тахминан 20 % маҳсулоти саноатии кишварро истеҳсол мекунад. Соҳаи асосии иқтисодиёт саноати истеҳсоли ангишт ва фулузот, кокс, саноати кимиё, мошинасозӣ, маҳсулоти сохтмон, электроэнергетика ва нақлиёт мебошад.

### Саноат
Соҳаи асосии саноат корхонаҳои истеҳсоли ангишт ва фулузот, мошинасозӣ мебошанд.

В результате образования на части районов и городов Донецкой области самопровозглашённой непризнанной Донецкой Народной Республики в 2014 году, около 45 % всего промышленного потенциала оказалась под контролем ДНР, в том числе город Донецк (около 40 млрд грн объёма промышленного производства в 2014 году), Макеевка (11 млрд), Енакиево (7,5 млрд), Горловка (7,1 млрд), Харцызск (5,8 млрд), Старобешевский район (4,2 млрд), Кировское (1,6 млрд) и другие. В начале февраля 2015 года под контроль ДНР попал город Дебальцево с объёмом промышленного производства (преимущественно за счёт Углегорской ГРЭС) до 2,4 млрд. В результате разделения индустрии региона, физического разрушения большого количества предприятий и инфраструктуры в результате боевых действий, экономической войны между Украиной и ДНР значительно упал выпуск промышленной продукции практически по всему ассортименту товаров.

## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Официальный веб-сайт Донецкой областной государственной администрации 
* Официальный путеводитель по городу Донецку для туристов и гостей города
* Поиск населённых пунктов на карте Украины
* Справочник почтовых индексов Донецкой области 
* Донецкий коммуникационный ресурс
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Донетск
Вилояти Луҳанск

**Вилояти Луганск** (; то 5 марти 1958 ва аз 5 январи 1970 то 4 майи 1990 — вилояти Ворошиловград) — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар  цисми Шарқи кишвар воқеъ аст.

Масоҳат — 26 683 км², Аҳолӣ — 2 166 710 (2018). Аз рӯи шумораи аҳолӣ ҷойи 6-ум ва аз рӯи масоҳат дар ҷойи 10-ум байни вилоятҳои Укроин қарор дорад.

Моҳи апрели соли 2014, дар натиҷаи тезутунд гардидани вазъи сиёсӣ, дар қисми ҳудуди вилоят Ҷумҳурии Халқии Луганск таъсис  гардид. Бинобар, дар қисми ҳудуди вилоят ва шаҳри Луганск ҳукумрон шудани ҳукумати Ҷумҳурии Халқии Луганск (), маъмурияти вилоят ва дигар идораҳои вилоятӣ дар шаҳри Северодонетск ҷойгир шудаанд.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Луганский областной совет 
* Луганская областная администрация
* География Луганской области
* https://web.archive.org/web/20070930211000/http://www.rada.gov.ua/zakon/new/ADM/d121.rtf 
* Атлас Луганской области 
* Информация о Луганске и области
* Новости Луганска и области
* Справочник почтовых индексов Луганской области 
* Объекты заповедного значения в Луганской области 
* История Луганского края
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Луганск
Вилояти Ивано-Франкивск

мини|left |200px|Манзараи кӯҳсори укроин. Сивуля

**Вилояти Ивано-Франкивск** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ҷануби кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Ивано-Франкивск.    
 
Вилоят 4 декабри соли 1939 таъсис ёфтааст. То 9 ноябри соли 1962 номи *вилояти Станислав*-ро (Марказ — шаҳри Станислав, ҳоло Ивано-Франкивск) дошт.

Масоҳат — 13 927 км²(Ҷойи 22-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 381 798 нафар (2013).
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Справочник почтовых индексов Ивано-Франковской области
* Тенденции развития инфраструктуры Ивано-Франковской области
* Автомобильные номера Ивано-Франковской области УССР 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ивано-Франковск
Вилояти Киив

мини|left |300px|Рӯди Днепр

**Вилояти Киив** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Шимоли кишвар воқеъ аст. Киив маркази маъмурии вилоят аст, вале ба ҳайати он дохил намешавад ва воҳиди алоҳидаи маъмурӣ-ҳудудии Укроин мебошад.

Вилоят 27 феврали соли 1932 таъсис ёфтааст. 	

Масоҳат — 24 588 км² (Ҷойи 8-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 732 200  нафар (2016) (Ҷойи 9-ум дар байни вилоятҳои Укроин)
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Киев
Вилояти Кировоград

мини|left |300px|Ибодатгоҳи Собори Вознесенск

**Вилояти Кировоград** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми марказии кишвар воқеъ аст.
 
Вилоят 10 январи соли 1939 таъсис ёфтааст.

Маркази маъмурӣ — шаҳри Кропивнитский, дар натиҷаи ивази *Кировоград* 14 июли соли 2016 номгузорӣ шудааст. Вилоят номгузории пешинаашро нигоҳ доштааст.

Масоҳат — 28 121 км² (Ҷойи 14-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 936 972  нафар (2019) (Ҷойи 23-ум дар байни вилоятҳои Укроин) 
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Кировоград
Фарангис

thumb|250px|Фарангис ва Кайхусрав дар ҳоли убур аз рӯди маъруфи марзи Эрон ва Турон
**Фарангис** (), ё **Фригис** () — яке аз шахсиятҳои «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, духтари Афросиёб, ҳамсари Сиёвуш ва модари Кайхусрав.

Ӯ мувофиқи ривояти Фирдавсӣ, зани фидокору ҷасур аст. Ҳангоми азми куштани Сиёвуш кардани падараш барои раҳонидани шавҳараш аз марг кӯшиши зиёд намуд. Вале Афросиёб Сиёвушро ба қатл расонид ва амр дод Фарангисро то афтодани тифли дар шикамаш буда бизананд. Пирони Виса ӯро аз марг наҷот дод. Бар ивази ин некӣ Фарангис ҳам Пиронро аз марг раҳонид. Фарангис Кайхусравро ба дунё овард ва пас аз чанд сол ҳамроҳи паҳлавони эронӣ — Гев, ки бо талаби Кайхусрав омада буд, ба Эрон рафт. Фарангис то охири умр ба Сиёвуш содиқ буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Вилояти Лвив

300px|мини |left |Маркази маъмурии вилоят  — шаҳри Лвов

**Вилояти Лвив** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ғарбӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Лвов.
Шаҳрҳои бузургтарин —  Борислав,  Дрогобич, Самбор, Червоноград.

Вилоят 2 декабри соли 1939 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 21 831 км² (Ҷойи 17-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 2 530 326 нафар (2014) (Ҷойи 4-ум дар байни вилоятҳои Укроин, 2017)
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Заповедные объекты Львовской области 
* Львовская область на сайте «История городов и сёл»
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Лвов
Вилояти Миколайев

**Вилояти Миколайев** (); () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ғарбӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри (); ().

Вилоят 22 сентябри соли 1937 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 24 585 км² (Ҷойи 15-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 126 148  нафар (2019).

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Миколайев
Вилояти Запорожйе

мини|left |300px|Бинои маъмурият ва шӯрои вилоят
 
**Вилояти Запорожйе** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ҷанубу Шарқӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Запорожйе
 
Вилоят 10 январи соли 1939 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 27 183 км² (Ҷойи 9-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 698 846 нафар (2019)

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Сайт Запорожской областной администрации
* 
* Главное управление статистики в Запорожской области
* 
* Все о Запорожской области
* Запорожский туристический портал 
* 
* Каталог сайтов Запорожского региона  *(более 3300 сайтов)*
* Веб-каталог сайтов запорожского региона *(более 1200 сайтов)*
* 
* 
* Справочник телефонных кодов Запорожской области
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Запорожйе
Вилояти Закарпатия

left|200px

**Вилояти Закарпатйе** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ҷанубу Ғарбӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Ужгород.

Вилоят 22 январи соли 1946 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 12 753 км² (Ҷойи 24-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 259 068 (2014)
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Ужгородский Взгдяд на культуру региона 
* Новости Ужгорода и Закарпатья
* Результаты всеукраинской переписи населения (Закарпатская обл.)
* Закарпатская область на сайте «История городов и сёл»
* Договор 186/1946 Sb. о передаче Подкарпатской Руси СССР
* Справочник почтовых индексов Закарпатской области

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Закарпатйе
Сюзан Салливан

**Сюзан Салливан** (англ. Susan Sullivan, тав. 18 ноябри 1942) — ҳунарпешаи телевизиони Амрико.

Салливан баъд аз дар операи «Дунёи дигар» (1971—1976) бозиданаш соҳиби шуҳрати зиёд гардид. Баъдтар дар силсилафилми «Барнаби Ҷонс» (1976—1978) ва «Ин ҳаёт аст» (1980—1981) бозидааст. Ҳамчунин ӯ дар силсилафилми дигаре дар соли 1978 «Ҳомиладорӣ» бозидааст, ки ба вай номинатсияи ҷоизаи «Эммиро» «барои нақши беҳтарини занона дар силсилафилми драмавӣ» овардааст.

Салливан соҳиби шуҳрати бисёр гардид баъди иҷрои нақш дар машҳуртарин прайм-тайм орераи собуни солҳои 80-ум «Фэлкон Крест» (1981—1989). Салливан ҳамчунин дар силсилафилми «Дарма ва Грег» (1997—2002) бозидааст, ки ба вай номинатсияро дар ҷоизаи «Глобуси тилоӣ» дар соли 1999 овард. «Свадьба друга» Аз 2009 то 2016 ӯ дар силсилафилми дигаре бо номи «Касл» ҳамчун модари қаҳрамони асосӣ бозӣ кардааст.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Сюзан Салливан (англ.) дар сомонаи *Internet Broadway Database*

Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Ҳунармандони театри ИМА
Гурӯҳ:Ҳунармандони телевизиони ИМА
Гурӯҳ:Зодагони Ню-Йорк
Вилояти Одесса

thumb|left|300px|Бинои маъмурияти давлатӣ ва шӯрои вилояти Одесса  

**Вилояти Одесса** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ҷанубӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Одесса.
Шаҳрҳои бузргтарин: Измаил, Черноморск, Белгород-Днестровский,Подолск.

Вилоят 27 феврали соли 1932 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 33 314 км² (Ҷойи 1-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 2 389 200 нафар (2016).  .

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Портал исполнительной власти Одесской области 
* Официальный туристический сайт Одесской области
* Карта Одесской области
* Маркеры городов на снимках Google 
* Природные ресурсы Одесской области
* Одесские катакомбы 
* Заповедники и заказники Одесской области
* Запорожские и черноморские казаки в Хаджибее и Одессе. 1998
* Раздельная криминальная
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Одесса
Вилояти Ривне

thumb|left|300px |Қасри Дубенский

**Вилояти Ривне** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Шимолу Ҷанубӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Ровно.

То соли 1991 номгузории вилоят ҳамчун — **Ровенская** () маъмул буд.. Дар аксарияти сарчашмаҳои укроинӣ вилоят бо номи *Ривненская* сабт шудааст.

Вилоят 4 декабри соли 1939 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 20 047 км² (Ҷойи  -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 159 259 нафар (2014)

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ровно
Вилояти Сумск

**Вилояти Сумск** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Шимолу Шарқӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Суми. Шаҳрҳои бузргтарин: Конотоп, Шостка, Ахтирка, Ромни, Глухов.

Вилоят 10 январи соли 1939 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 23 832 км² (Ҷойи 16-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 077 841 нафар (2019)

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
*Официальный сайт областной администрации Сумской области 
* Официальный сайт Сумского областного совета
*Официальный сайт Сумского городского совета 
*WEB-камеры города Сумы 
* Автомобильные номера Сумской области УССР 
*  Сумская область. Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
* Сайт Ассоциации европейских приграничных регионов
* Сайт Ассамблеи европейских регионов 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Сумск
Вилояти Тернопил

[мини|left|300px|Река [Стрипа в Бучаче]]

**Вилояти Тернопил** (Тернопиллия; ) — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми ҷануби кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Тернопил.

Вилоят 4 декабри соли 1939 таъсис ёфтааст. 
 
Масоҳат — 13 824 км² (ҷойи 23-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1,052,312 нафар (2018).

Вилоят дорои 18 шаҳр, 17 шаҳрак, 17 ноҳия аст. Ҳайати миллӣ: аз рӯи омори соли 1970: укроинҳо — 96,1 %, русҳо — 2,3 %, лаҳистониҳо — 1 %, яҳудиён — 0,5 %.:
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Тернопольская область в Энциклопедии туриста 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Тернопол
Вилояти Черкаск

thumb|left|300px|Бинои меҳмонҳонаи "Славянский", ҳоло Укрсотсбанк   

**Вилояти Черкаск** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар маркази кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Черкасси. Шаҳрҳои бузргтарин:Уман, Смела

Вилоят 7 январи соли 1954 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 20 916 км² (Ҷойи 18-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1198912 нафар (2019)
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Черкаск
Вилояти Чернивтсӣ

thumb|left|300px|Қароргоҳи митрополити Буковина ва Далматсия, ш. Чернивитси

**Вилояти Чернивтсӣ** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ҷанубӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Чернивтсӣ

Вилоят 7 августи соли 1940 таъсис ёфтааст. 	

Масоҳат — 8 096 км² (ҷойи 25-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 901 748 нафар (2017).

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Чернивитси
Вилояти Харкив

thumb|left|300px|Майдон дар Ноҳияи Шевченкои ш. Харков 

**Вилояти Харкив** () — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Шимолу Шарқӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Харкив. 
Шаҳрҳои бузргтарин: Лозовая, Купянск, Изюм.

Вилоят 27 феврали соли 1932 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 31 418 км² (Ҷойи 4 -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 2 663 259 нафар (2018)
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Официальный сайт Харьковской областной администрации

* Гербы городов губернии 
* Усадьбы области
* Природа и география Харькова 
* Справочник почтовых индексов Харьковской области 
* Путеводитель по Харьковской области
* Население Харьковской области по всем населённым пунктам согласно переписи население 2001 г. 
* Самый молодой губернатор Харьковской области Юлия Светличная
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Харкив
Вилояти Херсон

thumb|left|300px|Табиати киштзорҳои вилояти Херсон  

**Вилояти Херсон** ()  — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Ҷанубӣ кишвар воқеъ аст. Вилоят назди соҳилҳои баҳри Сиёҳ дар ҷанубу ғарб ва баҳри Азов — дар ҷанубу шарқ воқеъ аст. Марказ — шаҳри Херсон. Шаҳрҳои бузргтарин: Новая Каховка, Алёшки, Каховка

Вилоят 30 марти соли 1944 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 28,461 км² (Ҷойи  7-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1 032 668 нафар (2019)

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо
* Официальный сайт Херсонской областной государственной администрации. — Херсонська обласна державна адміністрація. // khoda.gov.ua
* Автомобильные номерные знаки Херсонской области Украинской ССР.  // avtonomer.net
* «Электронная книга памяти Херсонской области 1941—1945».  // memory-book.com.ua
* Херсонская и Гомельская области будут сотрудничать.  Херсонское информационное интернет-издание «Площадь Cвободы» // pskherson.com.ua (26 сентября 2011 года)
* Острова и реки Херсонской области. // wikimapia.org
* Природа Херсонщины. Водоёмы Херсонской области. // mycity.kherson.ua
* Официальный сайт Международного аэропорта «Херсон».  // airport.kherson.ua
* 3d-панорамы Херсонской области.  Сайт «Виртуальный Херсон» // 3dkherson.com
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Херсон
Вилояти Чернигив

thumb|left|300px|Чернигов, боғи шаҳрӣ дар фасли зимистон

**Вилояти Чернигов** (Черниҳив, Чернигив, ) — яке аз вилоятҳои  Укроин мебошад, ки дар қисми Щимолӣ кишвар воқеъ аст. Марказ — шаҳри Чернигов. Шаҳрҳои бузургтарин: Нежин, Прилуки

Вилоят 15 октябри соли 1932 таъсис ёфтааст.

Масоҳат — 31 903 км² (Ҷойи 3-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 994 401 нафар (2019).

Вилоят иборат аз: 22 ноҳия, 15 шаҳр, 30 шаҳрак, 1488 деҳа.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Чернигов
Виннитса

**Виннитса** () — шаҳр, маркази маъмурии вилояти Виннитса (аз соли 1931), маркази иқтисодӣ ва фарҳангӣ дар қисми Ғарби Ҷумҳурии Укройн. Дар соҳили рӯди Буги Ҷанубӣ, дар ҳамвории байни пастии Приднепровск ва Подолск воқеъ аст. Масоҳат — 113,2 км². Аҳолӣ — 372 432 (2015)

## Таърих
Аз асри 10 дар ҳудуди В. бошишгоҳҳои қабилаҳои славянии тиверсҳо ва уличҳо зиндагӣ мекарданд. Аз соли 1363 ҳамчун қалъаи Литва маълум аст. Соли 1558 дар он қалъаи нав сохта шуд. Аз соли 1569 дар ҳайати Полша. Аз соли 1793 дар ҳайати Русия (аз соли 1795 — шаҳр). Иқтисодиёти шаҳр аз соли 1881 баъди аз ҳудуди он гузаронидани хатти р. о. рӯ ба тараққӣ ниҳод. Аз соли 1914 маркази губернияи Подолск. Аз соли 1918 дар ҳайати ҶШС Укройн.

## Иқтисод
Дар Винитса саноати мошинасозӣ, кимиё ва хӯрокворӣ тараққӣ кардааст. Бузургтарин фабрикаи харитасозии Укройн дар В. воқеъ аст.

## Фарҳангу маориф
Аз ёдгориҳои таърихию меъморӣ маҷмӯаи таърихию меъмории «Мурҳо» бо дайри иезуитҳо (аввали асри 17), дайрҳои доминиканҳо, капутсинҳо, калисоҳои чӯбини православии Юрев, Николаев, калисои ҷомеи Приобреженский (асри 18) боқӣ мондаанд. Донишгоҳҳои техникӣ, педагогӣ, тиббӣ, кишоварзӣ, осорхонаҳои кишваршиносӣ ва адабии хотираи М. М. Катсюбинский, театрҳои мусиқию драмаӣ, лухтак, филармония дорад. Дар наздикии Виниитса осорхонаи Н. И. Пирогов мавҷуд аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Вилояти Винитса
Гурӯҳ:Марказҳои вилоятҳои Украина
Соколово (ноҳияи Печор)

**Соколово** — деҳот дар ноҳияи Печори вилояти Пскови Россия. Шомили  ҷамоати деҳоти «Волости Новоизбор».

Дар 8 км ғарбтар аз маркази волост, деҳоти Новий Изборск ҷойгир аст.

## Аҳолӣ
Дар охири соли 2000 аҳолиаш 36 нафарро ташкил медод.

## Пайвандҳо
* Харита O-35-080-D  Миқёс: дар 1 см 500 м. Госгисцентр 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Русия
Вилоятҳои Белорус

Белорус дорои 6 вилоят аст, ки онҳо инчунин аз ноҳияҳои тобеи шаҳрҳо ва вилоятҳо иборат мебошанд. Ҷамъи ҳамамаи ноҳияҳои вилоятҳо — 118, шаҳрҳои тобеи вилоят — 10. Шаҳри  Минск воҳиди алоҳидаи маъмурӣ мебошад ва ба ягон вилоят дохил намешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилоятҳои Белорус
Гурӯҳ:Белорус
Вилояти Брест

**Вилояти Брест** () — яке аз вилоятҳои Белорус аст. Маркази вилоят — шаҳри Брест

Масоҳат — 32 787 км². Аҳолӣ — 1 380 391 нафар (2019).

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ
## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Вилояти Брест
Анҳуй

thumb|left|250px|Манзараи кӯҳсор дар вилояти Анҳуй

 
**Вилояти Анҳуй** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Хефей.

Масоҳат — 140 455 км км² (Ҷойи 22-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 59 500 510 нафар (2010) (Ҷойи 8-ум байни вилоятҳои кишвар).
  
Вилояти Анҳуй иборат аз 16 ноҳияи шаҳрӣ аст.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Анҳуй
Гансу

thumb|left|250px|Рӯди Хуанхэ дар Ланчжоу

 
**Вилояти Гансу ** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Шимоли қисми марказии кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Ланчжоу.

Масоҳат — 454 000 км км² (Ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 25 575 254  нафар (2010) (Ҷойи 22-ум байни вилоятҳои кишвар).
  
Вилояти Гансу иборат аз 12 ноҳияи шаҳрӣ ва 2 ҳавзаи мухтор аст.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Гансу
Гуйчжоу

thumb|left|250px|Манзараи деҳот дар вилояти Гучжоу

**Вилояти Гуйчжоу** () — яке аз вилоятҳои кӯҳистонии Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷанубу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Гуйан.

Масоҳат — 174 976 км км² (Ҷойи 16-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 34 746 468 нафар (2010) (Ҷойи 19-ум байни вилоятҳои кишвар).
  
Вилояти Гуйчжоу иборат аз 9 ноҳия аст.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Гуйчжоу
Гуандун

**Вилояти Гуандун** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷануби кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Гуанчжоу. Аҳолиаш 106,4 млн нафар (2014). Масоҳаташ 231,4 км2, ба ҳудудаш инчунин ҷазираи Хайнан ва як силсила ҷазираҳои хурди Чини Ҷанубӣ (Сиша, Дунша, Нанша) дохиланд. Маркази маъмурияш ш. *Гуанчжоу*. Аз лиҳози ҳудуди табиӣ ва иқлим музофоти аз ҳама гарми Чин буда, ҳарораташ моҳи январ аз 8 то 160С ва июл аз 26 то 280С аст. Дар доманкӯҳҳояш (баландиашон то 1922 м) ҷангалзорҳои ҳамешасабз мавҷуданд. Боришоти солона 1200–2000 мм. Аз ҳудуди Гуандун дарёи сероби Сисзян бо шохобаш Бэйсзян ҷорӣ мешавад. Гуандун яке аз музофотҳои асосии рустанипарварии тропикӣ дар Чин буда, дар он асосан шолӣ ва ғалладона мекоранд ва дар як сол ду-се ҳосил мегиранд. Ҳамчунин парвариши батат, найшакар, рустаниҳои равғандеҳ (арахис, соя, кунҷид) ва рустаниҳои ситрусӣ (банан, ананас, манго) ривоҷ дорад. Дар Гуандун пилапарварӣ ва шоҳибофӣ, инчунин моҳигирӣ, парвариши гов, бахусус говмеш, вусъат ёфтааст. Аз саноати сабук бештар бофандагӣ ва хӯрокворӣ тараққӣ кардааст. Саноати коркарди филиззоти сиёҳ, мошинасозӣ, истеҳсоли маҳсулоти кимиёӣ ва коғазбарорӣ низ рушд кардааст.

## Таърих
Аз замонҳои қадим дар ҳудуди Гуандун қабилаҳои вйетнамии юэ сокин буданд. Дар асрҳои 6–4 то м. дар ин ҳудуд давлати Юэ таъсис ёфт, ки бо императорони Чини Шимолӣ рақобати тӯлонӣ дошт. Дар нимаи асри 3 то м. дар ҳудуди Гуандун давлати Намвет таъсис ёфт, ки пойтахташ Фиенгун (наздикии ш. Гуанчжоу) буд. Соли 214 то м. ин давлат аз ҷониби империяи Сини Чин забт гардида, аз соли 111 то м. император У-ди раванди Чиникунонии сокинони ин музофотро вусъат бахшид. Охири асри 6 дар ҳудуди Гуандун музофоти ҳарбии Гуанчжоу таъсис ёфта, соли 971 он ба ҳайати империяи Суни Чин дохил шуд. Ҳангоми ҳукмронии сулолаи Юан аз соли 1278 ба округи ҳарбии Гуандун табдил ёфт. Дар охири асри 17 ҳангоми ҳукмронии сулолаи Син музофоти Гуандун бо вилояти Гуанси якҷо шуд, ки пойтахташ ш. Гуанчжоу буд. Дар асрҳои 17–19 Гуандун барои ташаккулу пешрафти иқтисодиёти Чин нақши муҳим дошта, тавассути бандарҳои он тиҷорат ва рафтуо бо кишварҳои Аврупо вусъат ёфт. Ҳангоми «Ҷанги афюнӣ»-и солҳои 1840–60 рақобати миёни Чин бо Британияи Кабир ва Фаронса тезутунд гашта, соли 1898 ҳудудҳои Ҳонконг ба Британияи Кабир ва як қисми ҳудудҳои Гуанчжоу ба Фаронса иҷора дода шуд. Аз охири асри 19 ва аввали асри 20 муҳоҷирати сокинони Гуандун ба Осиёи Ҷануби Шарқӣ, Аврупо ва ИМА вусъат ёфт. Гуандун дар ибтидои асри 20 ба яке аз марказҳои муборизаи зидди манҷуриҳо ва инқилоби Синхай (1911) табдил ёфт. Солҳои 1917–25 дар Гуандун ҳукумати қисмати ҷанубии Чин бо сарварии Сун Ятсен (роҳбари ҳизби Гоминдан) таъсис ёфт, ки пайравони он ҳангоми Ҷанги граждании Чин (1917–49) барои муттаҳидсозии мамлакат кӯшиш ба харҷ медоданд. Гуандун соли 1927 ба маркази мубориза ва ошӯби зидди Чан Кайши табдил ёфт. Солҳои 1938–45 Гуандун аз ҷониби ҷопониҳо истило гардида, соли 1949 комилан озод шуд ва таҳти назорати Ҳизби коммунистии Чин гузашт. Дар нимаи дуввуми асри 20 Гуандун рӯ ба тараққиёт оварда, ба яке аз марказҳои асосии иқтисодиёт, тиҷорат ва сайёҳии Чин табдил ёфт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Вилояти Гуандун
Феҳристи ҷазираҳои Ҷопон

Давлати ҷазиравии Ҷопон пурра дар ҷазираҳои Уқёнуси Ором ҷойгир аст, ки шумораашон ба 6852 мерасад.

Бисёр қисми ҷазираҳо архипелаги ҷопониро ташкил медиҳанд. Ба ғайр аз ин ҷазираҳои Рюкю ва якчанд гуруҳи ҷазираҳо дар уқёнус, ки ҷануб ва ҷанубу-шарқи архипелаг ҷойгиранд, низ ба Ҷопон таалуқ доранд.

## Архипелаги Ҷопон

### Ҷазираҳои асосӣ

* Хоккайдо
* Хонсю
* Сикоку
* Кюсю

### Ҷазираҳои начандон калон

#### Ҷазираҳои [[Внутреннее Японское море|Баҳри Ҷопони дарунӣ]]

* Касадо
* Химе
* Хейгун
* Ясиро
* Итсукусима (чун «Миядзима» машҳур аст)
* Нисиноми
* Этадзима
* Курахаси
* Инносима
* Тесима
* Сёдо
* Авадзи

#### Ҷазираҳои [[Баҳри Ҷопон]]

##### Дар баробари ҷазираи Хоккайдо

* Ребун ва  Рисири
* Теури ва Ягисири
* Окусири
* Кодзима

##### Дар баробари ҷазираи Хонсю

* Кӯҳҳои  Кюроку
* Тоби
* Ава
* Садо
* Хекура
* Ҷазираҳои Нанатсусима
* Ното
* Ҷазираҳои  Оки
** Дого
** Насиносима
** Каканосима
** Тибури
* Мисима
* Аисима

#### Ҷазираҳои Танги Корея

* Ҷазираҳои Тсусима
** Каминосима
** Симоносима
* Футаои
* Ороносима
* Ики
* Окиносима

#### Ҷазираҳои [[Баҳри Шарқи Хитой]]
Дар ғарби ҷазираи Кюсю ҷойгиранд.

* Икитсуки
* Хирадо
* Ҷазираҳои Гото
** Накадори
** Торисима
** Хисака
** Фукуэ
* Хасима
* Ҷазираҳои Дандзё
* Ҷазираҳои Косики
* Кусакаки

#### Аз тарафи берунии архипелаг

##### Дар баробари ҷазираи Хонсю

* Кинкадзан
* Адзи
* Эносима
* Ҷазираҳои Идзу
** Торисима (Ҷазираи Панафидин)
** Тосима
** Удоне
** Ниидзима
** Сикине
** Кодзу
** Тасиро
** Ҷазираҳои Омбасе
** Миякедзима
** Микура
** Инамба
** Аогасима
** Кодзима
* Тоси

##### Дар баробари ҷазираи Кюсю

*  島浦島（しまうらとう）

## Ҷазираҳои [[Рюкю]] (Нансэй)

* Ҷазираҳои Осуми
** Танэгасима
** Яку
* Ҷазираҳои Токара
** Йокоатэ
** Кутиносима
** Кутиноэрабу
** Наканосима
** Суваносэ
** Такара
** Ҷазираҳои Амами
** Какэрома
** Кикай
** Осима
** Токуносима
** Тори
* Ҷазираҳои Окинава
** Торисима
** Кумэ
** Окиноэрабу
* Ҷазираҳои Сакисима
** Ҷазираҳои Яэяма
*** Ириомотэ
*** Исигаки
*** Йонагуни
** Ҷазираҳои  Мияко
*** Минна
*** Ирабу
*** Икэма
*** Курима
*** Миякодзима
*** Наканобанарэ
*** Огами
*** Симодзи
*** Тарама
*** Футэива
* Ҷазираҳои Сенкаку
** Секиби
** Уотсури
* Ҷазираҳои Бородино (Дайто)
** Бородинои Шимолӣ (Кита-Дайто)
** Бородинои Ҷанубӣ (Минами-Дайто)
** Раса (Оки-Дайто)

## Ҷазираҳои [[Уқёнуси Ором]]

* Ҷазираҳои Нампо
** Сумису
** Торисима
** Торисима
** Торисима
** Торисима
** Ҷазираҳои Кадзан (Волкано)
*** Ио (*боз* Иодзима, Иводзима, Иото, Ивото)
* Окинотори (Паресе-Вела)
* Минамитори (Маркус)

## Ҷазираҳо дар кулҳо

* Дайкон

## [[Проблема принадлежности южных Курильских островов|Курили Ҷанубӣ]]
Баъди Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ  тамомиҶазираҳои Курил ба таркиби Ҷумҳурии Федеративии Шӯравии Сотсиалистии Русия даромаданд


* Итуруп
* Кунашир
* Шикотан
* Хабомаи
** Полонского
** Зелёний
** Танфильев
** Юрий
** Дёмин
** Анучин

## Ҷазираҳои сунъӣ

* Chūbu Centrair International Airport
* Дэдзима
* Kansai International Airport
* Kobe Airport
* Одайба
* Port Island
* Rokko Island
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Ҷопон
Хайнан

thumb|left|250px|Манзараи шаҳри Санйа

**Вилояти Хайнан** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷануби кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Хайкоу. Ба ҳайати вилоят ҷазираи Хайнан (ҳамном) ва ҷазираҳои хурд: Тсичжоу, Дачжоудао, Симаочжоу ва диг дохил мешаванд.

Шаҳрҳои бузургтарин: Санйа, Дунфан, Данчжоу, Тсюнхай.
 
Масоҳат — 34 438 км² (Ҷойи 29-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 8 671 518 нафар (2010) (Ҷойи 29-ум байни вилоятҳои кишвар).

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Хайнан
Ҳунан

thumb|left|250px|Кӯли кабуд дар Hongshilin, харсанги сурх дар вилояти Ҳунан

**Вилояти Ҳунан** ()  — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷанубу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Чанша.

 
Масоҳат — 211 231 км² (Ҷойи 10-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 65 683 722 нафар (2010) (Ҷойи 7-ум байни вилоятҳои кишвар).
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* The Provincial Government of Hunan
* Large map of Hunan
* Hunan Tourist Map 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ҳунан
Ҳубей

thumb|left|250px|Вокзали Ичан

**Вилояти Ҳубей** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Шарқи қисми марказии кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Ухан.

 
Масоҳат — 185 889 км² (Ҷойи 14-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 57 237 740 нафар (2010) (Ҷойи 9-ум байни вилоятҳои кишвар).

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* China Internet Information Center
* Official site, in English
* Large map of Hubei
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ҳубей
Хэйлунҷиан

thumb|left|250px|'Ҷаҳони ях ва барф' дар Харбин, Чин

**Вилояти Хэйлунҷиан** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷанубу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Харбин. Дар гузашта  — қисме аз ҳудуди вилояти таърихии Манчжурия. Ҳоло ба минтақаи ҷуғрофии Чин (Чини Шимолу Шарқӣ) дохил аст.

Шаҳрҳои бузургтарин — Ситсикар, Суйхуа, Датсин ва Мудантсзян.

Масоҳат — 454,800 км² (Ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 38 312 224  нафар (2010) (Ҷойи 15-ум байни вилоятҳои кишвар).
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Хэйлунҷиан
Ҷиёнгсу

thumb|left|250px|Маъбади Силин, шаҳри Янчжоу, вилояти Ҷиангсу

**Вилояти Ҷиангсу** ()  — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми  Шарқи кишвар воқеъ аст. Вилоят дар соҳили рости Баҳри Зард; ҳудуди он дар поёноби рӯди Янтсзи ҷойгир аст. Ҷиангсу яке аз вилоятҳои бонуфузи Чин мебошад, ки аз ҷиҳати рушди иқтисодӣ, истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва саноатӣ, инчунин сатҳи зиндагии аҳолӣ пешқадам аст.  Маркази вилоят — шаҳри Нанкин. (Нанкин) дар гузаштаи таърихи кишвар якчанд маротиба пойтахти Чин буд.

Масоҳат — 98 285 км² (Ҷойи 25-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 78 659 903 нафар (2010) (Ҷойи 5-ум байни вилоятҳои кишвар).
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ҷиангсу
Ҷилин

thumb|left|250px|Ибодатгоҳи масеҳӣ дар Ҷилин

**Вилояти Ҷилин** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Шимолу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Чанчун.

Масоҳат — 187 400 км² (Ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 27 462 297 нафар (2010) (Ҷойи 21-ум байни вилоятҳои кишвар).

Вилояти Ҷилин иборат аз 1 ноҳияи махсуси шаҳрӣ, 7 ноҳияҳои шаҳрӣ ва 1 ноҳияи мухтор аст.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

## Пайвандҳо
* Официальный сайт правительства провинции
* Англоязычная версия официального сайта правительства провинции
* Large map of Jilin
* Справочник по инвестициям и каталог главных объектов для иностранных инвестиций в провинции Цзилинь
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Ҷилин
Тахта (мазмунҳо)

Мазмунҳо:
* Тахта — масолеҳи аз чӯб
* Тахтаи сафед - василаест дорои сатҳи бузург барои навиштан.
* Тахтаи сиёҳ  — василаест дорои сатҳи бузург барои навиштан

 
Гурӯҳ:Ибҳомзудоӣ
Қингҳай

thumb|left|250px|Масҷиди Дуоба (Масҷиди Доба), ноҳияи Синин, вилояти Чингҳай

**Вилояти Чингҳай** () — яке аз камаҳолитарин вилоятҳои Ҷумҳурии Халқи Чин аст, ки дар ғарби он кишвар ҷой дорад. Маркази ин вилоят шаҳри Синин аст.

Масоҳат — 696 700 км² (Ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 5 626 722  нафар (2010) (Ҷойи 32-ум байни вилоятҳои кишвар).

Вилояти Чингҳай 2 ноҳияҳои шаҳрӣ ва 6 ноҳияҳои мухторро дар бар мегирад.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Қингҳай
Чжеҷиан

thumb|left|250px|Кӯли ғарбӣ
thumb|left|250px|Занҳо сахт меҳнат мекунанд

**Вилояти Чжеҷиан** (; , — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Ханчжоу, шаҳри бузургтарин — Венчжоу.

Масоҳат — 106 078 км² (Ҷойи 24-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 54 426 891 нафар (2010) (Ҷойи 10-ум байни вилоятҳои кишвар).

Вилояти Чжеҷиан иборат аз 2 ноҳияҳои вилоятӣ ва  9 ноҳияҳои шаҳрӣ аст.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Чжеҷиан
Лиаонин

thumb|left|250px|Марказӣ коргузории ш. Далян
thumb|left|250px|Бисёрошёнаҳои ш. Далян

**Вилояти Лиаонин** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Шимолу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Шэнян.

Масоҳат — 147 451 км² (Ҷойи 21-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 43 746 323 нафар (2010) (Ҷойи 14-ум байни вилоятҳои кишвар).

Вилояти Лиаонин иборат аз 2 ноҳияҳои вилоятӣ ва  9 ноҳияҳои шаҳрӣ аст.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* 中国辽宁 The Provincial Government of Liaoning
* Large map of Liaoning
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Лиаонин
Сичуан

thumb|left|250px|"Марвориди ғарбӣ" (339 м) — баландтарин иншооти телевизионии Чини Ғарбӣ
thumb|left|250px|Маъбади Буддо дар Лешан

**Вилояти Сичуан** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Ҷануби қисми марказии кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Чэнду.

Масоҳат — 491 146 км² (Ҷойи 5-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 80 418 200 нафар (2010) (Ҷойи 4-ум байни вилоятҳои кишвар).
  
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Сичуан
Шанси

thumb|left|250px|Девори шаҳри Пинг Яо, Шанси

**Вилояти Шанси** (, номгузории таърихӣ: ) — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Маркази кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри  Тайюан.

Масоҳат — 156 000 км² (Ҷойи -ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 36 500 000 нафар (2010) (Ҷойи -ум байни вилоятҳои кишвар).

Вилояти Шанси иборат аз 11 ноҳияҳои шаҳрӣ аст.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Шанси
Шандун

thumb|left|250px|Личенг, Тсзинан, Вилояти Шандун

**Вилояти Шандун** ({{Чинӣ||山东|Shāndōng||}) — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Тсзинан, шаҳрҳои бузургтарин: Тсиндао, Тайан дар домани кӯҳи муқадаси Тайшан, Вэйфан, осоишгоҳҳои Вэйхай ва Янтай, ватани Конфусий — шаҳри таърихӣ Тсюйфу, маркази бузурги саноати роҳи оҳан Тсзибо ва диг.

 
Масоҳат — 156 219 км² (Ҷойи 19-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 95 793 065 нафар (2010) (Ҷойи 2-ум байни вилоятҳои кишвар).
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Шандун
Шаанси

thumb|left|250px|Ҷанговарони гиллин (терракотти)

**Вилояти Шаанси** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар маркази кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Сиан.

Масоҳат — 149708 км² (Ҷойи 20-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 35 712 111 нафар (2010) (Ҷойи 18-ум байни вилоятҳои кишвар).

Вилояти Шаанси иборат аз 1 ноҳияҳои вилоятӣ ва 11 ноҳияҳои шаҳрӣ аст.
## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Шаанси
Йуннон

thumb|left|250px|Се ибодатгоҳ дар Дали, вилояти Йуннан 

**Вилояти Йуннан** () — яке аз вилоятҳои  Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷануби кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Кунмин.

Масоҳат — 388 610 км² (Ҷойи 8-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 45 966 239 нафар (2010) (Ҷойи 12-ум байни вилоятҳои кишвар).

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Юньнань на muhranoff.ru 
*Township level administrative map of Yunnan  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Вилояти Йуннан
Гуансӣ

thumb|left|250px|Ҷанговарони гиллин (терракотти)

**Гуансӣ-Чжуан (ноҳияи мухтор)**(; ) — яке аз нояҳияҳои мухтори Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Ҷануби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурии ноҳия — шаҳри Наннин..

Масоҳат — 235 001 км² (Ҷойи 9-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 46 026 629 нафар (2010) (Ҷойи 11-ум байни воҳидҳои маъмурии сатҳи вилоятии Чин).

Таъсиёбӣ: 5 марти   соли 1956

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
Гуансӣ — минтақаи сермиллати Чин мебошад. Аксарияти аҳолӣ халқи ханҳо (62 %), дуюмин халқ аз рӯи шумора чжуанҳо (34 %) аст. Инчунин намояндагии чунин халқҳо: яо, мяо, дун, мулао, маонан, хуэй, буи, вйетҳо, шуй, и, гэлао, манчжурҳо истиқомат мекунанд.

## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Large map of Guangxi
* Guangxi Zhuang Autonomous Region  
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Гуансӣ-Чжуан
Синзян

thumb|left|250px|Манзараи Урумчи)

**Синзян - Уйғур (ноҳияи мухтор)** (**НМСУ**  русӣ — **СУАР**), (, ; мухтасар, **Синзян**  заб. чинӣ — «марзи нав» ё «сарҳадҳои нав») — яке аз нояҳияҳои мухтори Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Шимолу Ғарби кишвар воқеъ аст. Бузургтарин аз рӯи масоҳат воҳиди маъмурӣ дар Чин. Маркази маъмурии ноҳия — шаҳри Урумчи.

Масоҳат — 1 664 897 км² (Ҷойи 1-ум аз рӯи масоҳат), аз рӯи ҳаҷми масоҳат аз масоҳати якҷояи Бритониё, Фаронса ва Олмон зиёд аст.

Аҳолӣ — 23 217 299 нафар (2015) (Ҷойи -ум байни воҳидҳои маъмурии сатҳи вилоятии Чин).

Таъсиёбӣ: 1 октябри   соли 1955

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
Синзян - Уйғур — минтақаи сермиллати Чин мебошад, 47 миллатро дарбар мегирад. Аксарияти аҳолиро  — уйгуҳо  ва ханҳо.  Инчунин намояндагии чунин халқҳо:  қазоқҳо, дунганҳо, хуэй, ойратҳо, муғл-чохарҳо, сибо, сарикӯлиҳо, вахониҳо, қирғизҳо,  ӯзбекҳо, манчжурҳо, тоторҳо, русҳо ва диг. истиқомат мекунанд.
 
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин
## Пайвандҳо
* Синьцзянский информационный Интернет-центр
* И. Плескачевская. Китайский Туркестан
* *Волынец Алексей* «Синьцзян против Китая. Мусульманское восстание забирает ӯ империи Цин весь Восточный Туркестан»
* *Волынец Алексей* "Китай без Синьцзяна: «зубы, не прикрытые губами». Повстанцы-мусульмане вооружаются револьверами, а империя Цин готовится вернуть «Новую границу»
* Александр Собянин. Уйгурский сепаратизм становится общей проблемой России и Китая
* «Караван Азия», полная информация о городе Урумчи и по провинции Синьцзян на форуме соотечественников 
* П.Аптекарь ОТ ЖЕЛТОРОСИИ ДО ВОСТОЧНО-ТУРКЕСТАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ 
* Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) № 5 от 15 апреля 1934 года «О Синьцзяне» 
* Танковый бросок на Памир. Из Подмосковья в Китай через Кант в Киргизии
* Роль белогвардейских военных подразделений в подавлении мусульманского восстания в Синьцзяне впервой половине 30х гг. XX в.
* Англосоветское соперничествов Синьцзяне в 1918—1928 гг. 
* Специальная операция НКВД в Синьцзяне
* Список 15 КПП, через которые иностранец может попасть в Синьцзян
* Общий атлас Синьцзяна 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Синзян-Уйғур
Забони балэсангӣ

**Забони балэсангӣ**, инчунин **забони балэйсангӣ** ( индон. )   Bahasa Balaesang ) ин забони австронезиягӣ аст, ки одамони миллати ҳамном дар шимоли ҷазираи Сулавеси Индонезия зиндагӣ мекардагӣ истифода мебаранд.  Мувофиқи маълумоти гуногун, шумораи истифодабарандагон дар солҳои 2000-ум аз 3200 то 3900 нафарро ташкил медод   . 

## Ареал ва истифодабарӣ
left|thumb|260x260px|Харитаи этнографии нимҷазираи Минахаса: ареали зисти истифодабарандагони забони балэсангӣ бо ранги зард нишон дода шудааст
Шумораи истифодабарандагон тадриҷан кам мешавад, пеш аз ҳама, аз ҳисоби гузаштани чавонон ба забони давлатии кишвар — индонезиягӣ.

## Эзоҳ

## Адабиёти истифодашуда

* 
Гурӯҳ:Забонҳои Индонезия
Гурӯҳ:Забонҳои сулавесӣ
Ҷозеф Бэлл

**Ҷозеф Белл** (; 2 декабри соли 1837 — 4 октябри 1911) — профессори донишгоҳи Эденбург, ҷарроҳи машҳури замони худ.

Дар оилаи табиби Шотландия Белл таваллуд шудааст. Аз кӯдакӣ вай кӯдаки бисёртарафа буд, ба ӯ ҳам илмҳои амалӣ ва ҳам гуманитарӣ дода мешуданд, гарчанде ки ӯ ба физика ва химия афзалият дода буд. Ҳаваси махсуси Белл омӯзиши таъсири заҳрҳо ба бадани инсон буд, ки дар он ҷо дар хонаи ӯ як озмоишгоҳи махсус мавҷуд буд.

## Тарз дар филмҳо
Доктор Ҷозеф Белл ва шогирдаш Дойл қаҳрамонони силсилафилми телевизиони BBC «Хуҷраҳои марг» шуданд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
*
Днепр (шаҳр)

**Днепр** (*Днипро́*, ) — шаҳр, маркази вилояти Днепропетровски Ҷумҳурии Укроин аст.. Аз рӯи миқдори аҳолӣ ҷойи 4-умро пас аз шаҳрҳои Киев, Харков ва Одесса дар Укроин ишғол мекунад. Шаҳри Днепр аз соли 1796 ва сипас, аз соли 1802 то 1926  номи **Екатеринослав**, аз соли 1796 то 1802  — **Новороссийск**, ва аз соли 1926 то 2016 — **Днепропетровск** ном дошт.

Днепропетровск яке аз марказҳои саноатӣ ва истеҳсоли маҳсулоти мудофиавӣ ва барномаи кайҳонии собиқ ИҶШС ба шумор мерафт. Бинобар ин, то соли 1990-ум шаҳри барои хориҷиён *махкам*  буд. Махсусан истеҳсоли фулузоти сиёҳ, корхонаҳои мошинасозӣ ва диг. соҳаҳои саноати вазнин рушд меёфт.

## Таърих
## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт
## Аҳолӣ
## Нақлиёт
## Алоқа
## Фарҳанг
### [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]]
### Дин

### Идҳо
## Пайвандҳо

## Эзоҳ
 
 
Гурӯҳ:Марказҳои вилоятҳои Украина
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Ивано-Франкивск

**Ивано-Франкивск** (; то соли 1939 — **Станиславов**; то соли 1962 — **Станислав**) — шаҳр, маркази маъмурии вилояти Ивано-Франкивск, маркази иқтисодӣ ва фарҳангӣ дар ғарби Укройн, дар доманаи кӯҳҳои Карпат ҷойгир аст. Аҳолиаш 246 ҳазор нафар (2018). Истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи байналмилалӣ дорад.

## Таърих
Дар нимаи дуввуми асри 17 ҳамчун нуқтаи истеҳкоми Лаҳистон дар ҷои д. Заболоте таъсис ёфтааст. Шаҳр соли 1662 бо номи Станислав бунёд гардида, ба он гетмани бузург Станислав Потоский (роҳбари сипоҳиёни лаҳистонӣ) ҳуқуқи Магдебург (маҷмӯи имтиёзоти шаҳрӣ) дод. Шаҳр ба ифтихори ӯ — Станиславов номгузорӣ шуд. Соли 1772 дар ҳайати Галитсия ба империяи Габсбургҳо тааллуқ гирифт. Соли 1801 ҳукумати Австрия Станиславовро аз оилаи Пототскийҳо харид; шаҳр расман номи олмонии Станислау (Stanialau)-ро гирифт. Соли 1866 дар шаҳр р. о. бунёд гардид. Дар солҳои Ҷанги якуми ҷаҳонӣ се дафъа аз тарафи лашкариёни рус забт гардид (1914, 1915 ва 1916). Баъди пошхӯрии иттиҳоди Австро-Венгрия ноябри 1919 ба ҳайати Ҷумҳурии халқии Укройни Ғарбӣ дохил шуд ва моҳи майи 1919 пойтахти он эълон гардид; яке аз марказҳои ҳаракати миллии украинии зиддилаҳистонӣ шуд. Аз соли 1939 ба ҳайати ИҶШС дохил шуда, Станислав ном гирифт ва маркази маъмурии вил. Станислави ҶШС Укройн гардид. Дар оғози ҶБВ (2.7.1941) Ивано-Франкивск-ро сипоҳиёни Маҷористон (Венгрия) истило карданд. 26.7.1941 таҳти идораи маъмурияти ишғолгари Олмон қарор гирифт. Дар давраи забткориҳо дар шаҳр ва ноҳияҳои атрофи он неруҳои гуногуни сиёсӣ амалиёти ҷангӣ мебурданд. Дар натиҷаи муқовимат миёни ин неруҳо ва амалиёти «тозакунӣ»-и олмониҳо дар Ивано-Франкивск ва навоҳии атрофи он, миёни аҳолии осоиштаи рус, маҷорӣ ва украиниҳо махсусан бештар яҳудиҳо (28,5 ҳазор нафар аз 30 ҳазор сокини шаҳр) кушта шуд. 27.7.1944 Ивано-Франкивск аз тарафи Артиши Шӯравӣ озод гардид. Соли 1962 ба ифтихори адиби украинӣ И. Я. Франко номгузорӣ шуд.

## Иқтисод
Дар Ивано-Франкивск донишгоҳҳо, осорхонаҳои кишваршиносӣ ва таърихӣ, Театри мусиқӣ-драмавии ба номи И. Франко (1939), Театри лӯхтаки ба номи М. Подгорянка (1945) мавҷуданд. Ивано-Франкивск маркази муҳимми саноатии Укройн буда, соҳаҳои саноати сабук (корхонаҳои истеҳсоли чарм, пойафзор, нассоҷӣ), хӯрокворӣ (з-ди шаробпазӣ, комб. гӯшт), чӯбгарӣ (ф-каи мебелсозӣ), мошинасозӣ ва коркарди филиззот рушд кардааст. Дар Ивано-Франкивск тракторҳои хурди «Пикарпатец» ва таҷҳизоти кишоварзӣ (з-ди «Агромаш»), ҳисобкунакҳои газӣ («Промприбор») ва лӯлаҳои интиқоли газ истеҳсол мешаванд. Аз ёдгориҳои меъморӣ калисои католикии полякҳо (костёл, 1672) ва димнаи қалъаҳо боқӣ мондаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

## Пайвандҳо
* Станислав: виртуальный Ивано-Франковск | сферические панорамы 
* Старые фото и открытки Станиславова (Stanisławów) начала XX века
* Карта Ивано-Франковска  на Visicom Maps
* Город и его миф Книги, посвящённые Ивано-Франковску 
* Карта Ивано-Франковска 
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991. Станиславская — Ивано-Франковская область.

Гурӯҳ:Марказҳои вилоятҳои Украина
Вилояти Семиречйе

**Вилояти Семиречӣ, Семиречйе, Семиреченск, Семиреченский, ё Ҳафткӯл** — яке аз воҳидҳои маъмурӣ дар Империяи Русия, Русияи Шӯравӣ ва ИҶШС мебошад. Маркази маъмурӣ шаҳри Верний (Алма-Атои имрӯза) мебошад.

30 апрели соли 1918 ин минтақа ба Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Туркистон дохил шуд. 22 октябри соли 1922 Вилояти ***Семиреченск*** номи ***Джетисуйскаяро *** гирифтааст. 27 октябри соли 1924 дар натиҷаи тақсимоти миллӣ-ҳудудии Осиёи Миёна тақсим шудааст. Дар қисми шимолӣ губернияи Ҷетисуйски ҶШС Қирғизистон, қисми - ҷануби AO Кара-Қирғизистон, ки бевосита  зертобеи РСФСР буд  дохил карда шудааст.

Вилояти Ҳафткӯли империяи Русия аз шимол бо вилояти Семипалатинск, аз ҷануб ва шарқ бо Синзян - Уйғур, дороии Чин, аз ғарб бо вилоятҳои Фарғона, Сирдарё ва Акмола ҳамсарҳад буд.

Масоҳати вилоят 402,200 км2 (353,430 кв. Верст) ташкил мекард.

## Мақомот

### Тақсимоти маъмурӣ
thumb|383x383px| Харитаи тақсимоти маъмурии вилояти Семиреченск |link=Special:FilePath/Semirechenskaya_oblast.png
**Вилояти Ҳафткӯл** (русӣ: Вилояти Семиреченск) ҳамчун як воҳиди маъмурии Генерал-губернатории Туркистон  соли 1867 таъсис ёфтааст. Дар аввали асри XX, минтақа ба 6 шаҳр тақсим шуд: 

### Губернаторони ҳарбӣ

### Ёрдамчиёни ҳукумати ҳарбӣ ва раисони ҳукумати вилоят

### Ноиби губернаторон

## Нишон
Нишони аслиҳа ба минтақа ғайримустақим аст, садонок. 
Акс:Семиреченская область МВД Бенке.jpg|Нишони расмии минтақа (таҳрир MVD, 1880 ) 
Акс:Семиреченская область изд.Сукачова.JPG|Гербҳои ғайрирасмии минтақа (таҳр. Сукачов, 1878 ) 
Акс:Coat of Arms of Semirechye Province.png|Дизайни замонавии герб ( 2000с ) 
Акс:Верный (Алма-Ата) 1878 из Винклера.jpg|Гербҳои пойтахти вилояти Верный ( П. Винклер, 1899 ) 


## Аҳолӣ
Тибқи саршумории соли 1897  дар минтақа 987,863 нафар аҳолӣ (529.215 мардон ва 458.648 занон) буданд, ки аз онҳо дар шаҳрҳо 62.974 мезистанд. Дар соли 1905 аҳолии ин вилоят 1070,600 нафарро ташкил медод. 
[left|thumb|392x392px| Нишони давлатии ин минтақа бо тавсифи расмӣ, аз ҷониби [Александри II|Александр II тасдиқ шудааст ( 1878 ) ]]
Аксарияти аҳолӣ (тибқи саршумории соли 1897) қирғизҳо буданд - 794,815; Русҳо (" Русҳои бузург ") - 76 839, украинҳо (" Русҳои кӯчак ") - 18 611, Таранчи - 55 999, Сартс - 14 895, Хитоӣ (аз афташ, аксар Dungans ) - 14 130, Татарҳои Волга (" Татарҳо ") - 8 353.

Таркиби миллӣ дар соли 1897  : 

## Инчунин нигаред

* Генерал-губернатории Туркистон
* Империяи Русия
* Аморати Бухоро

## Эзоҳҳо

## Пайвандҳо

* ESBE: вилояти Семиреченск 
* Китобхона Царское Село, китобҳо дар бораи таърихи минтақаи Семиреченски асрҳои XIX - XX, PDF  
* Харитаҳои шаҳрҳо аз "Атласи мизи А.Ф. Маркс, 1903" 
* "Харитаи Туркистон ва қисмҳои моликияти Русия дар Осиёи Миёна. Муаллиф Ю. М. Шокальский " , дар охири асри XIX, дар сайти www.genealogia.ru; Ҳамчунин, File: BE-Russian-Turkistan-map.jpg дар Wiki Commons 
* Минтақа Семиреченская  - бойгонии мақолаҳо ва ҳуҷҷатҳои асри XIX. 
* Харитаи минтақаи Семиреченски солҳои 1890, 2 верст

## Манбаъҳо

* 

Гурӯҳ:Вилоятҳои Империяи Русия
Гурӯҳ:Вилояти Ҳафткӯл