open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ҳобилҷон Зикирзода

**Ҳобилҷон Ҳайиталиевич Зикирзода ** (тав. 07.02.1981, д. Шоҳони н. Ҳисор) — файласуф, номзади илмҳои фалсафа (2009).       
## Зиндагинома
Ҳобилҷон Зикирзода солҳои 1998–2002 дар бакалаврият, 2002–2004 дар магистратураи факултети филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ таҳсил намудааст. Солҳои 2001 то 2005 мутахассиси шуъбаи кор бо ҷавонон, 2005 мудири шуъбаи кор бо ҷавонон, солҳои 2005-2013 раиси Кумитаи иттифоқи касабаи донишҷӯён, 2013- 2014 мудири кафедраи фалсафа, 2014-2015 декани факултети география, 2016 мудири кафедраи фалсафа, 2016- 2018 декани факултети забонҳои романӣ-германӣ, 2018 -2021 ҳамчун мудири кафедраи фалсафаи фарҳанги Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ ва аз соли 2021 раиси Кумитаи иттифоқи касабаи устодону кормандони донишгоҳ фаъолият дорад. Бо қарори комиссияи Академияи илмҳои табиатшиносии Руссия бо унвони профессори академияи мазкур мушарраф гардидааст 249 (2016). Муаллифи 2 монография ва зиёда 30 мақолаи илмӣ-тадқиқотӣ ва дастурҳои методӣ аст, ки дар меҳвари онҳо ақидаҳои иҷтимоӣ-сиёсии Ибни Халдун баррасӣ шудаанд.
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми фалсафа
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Астон Вилла

**«А́стон Ви́лла»** (номи пурра — **Бошгоҳи футболи «Астон Вилла»**, , ) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз шаҳри Бирмингҳеми шаҳристони Мидленси Ғарбӣ аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. Бошгоҳ моҳи ноябри соли 1874 таъсис ёфта, соли 1888 яке аз бошгоҳ-поягузорони Лиги футболи Инглисро ташкил додааст. Соли 1992 низ дар бунёди Лигбартари Инглистон миёни бошгоҳ-поягузорон саҳм дорад. Вилланҳо 7 бор Қаҳрамони Инглистон, 7 маротиба барандаи Ҷоми Инглистон ва 5 маротиба ғолиби Ҷоми Лигаи футболи Инглистон шудаанд. Инчунин дар арсаи Урупо 1 Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои Урупо, Суперҷоми УЕФА ва 2 Ҷоми Интертоторо соҳиб гаштаанд.

## Таърих

## Ҳайати ҳозира

## Эзоҳ

Портал:Футбол
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон

## Пайвандҳо
Лутфия Маҳмадулло

**Лутфия Маҳмадулло ** (тав. 08.10.1966, Душанбе) — омӯзгор, олим, доктори илмҳои педагогӣ (2014), профессор (2020). Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2012), дорандаи Медали «Хидмати шоиста» (2021).      
## Зиндагинома
Лутфия Маҳмадулло хатмкардаи шуъбаи педагогика ва психологияи факултаи педагогикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ (с. 1987). Фаъолияти меҳнатиаш: с-ҳои 1987–1988 лаборанти калон, 1988–1993 ассистенти кафедраи психологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. С-ҳои 1993-2012 дар вазифаҳои ходими илмии лабораторияи тарбияи томактабӣ ва таълими ибтидоӣ, мудири ҳамин лаборатория, мудири шуъбаи омӯзиши таълиму тарбия дар муассисаҳои томактабӣ ва синфҳои ибтидоии Пажуҳишгоҳи рушди маорифи Тоҷикистон, с-ҳои 2012-2014 муовини директор оид ба илми ҳамин муассиса. Соли 2014-2017 вазифаи сармутахассиси раёсати таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солҳои 2017-2020 дар вазифаи мудири кафедраи педагогикаи умумидонишгоҳии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият намуда, аз моҳи феврали соли 2020 директори Пажуҳишгоҳи рушди маорифи ба номи Абдураҳмон Ҷомӣ таъин гардидааст. Дар мавзуи “Асосҳои назариявии бароҳмонии раванди муттасилӣ дар таҳсилоти кӯдакони синни калони томактабӣ ва ибтидоӣ дар ҷанбаи инкишофи нутқӣ» (2014) рисолаи докторӣ дифоъ намудааст.

## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Докторони улуми педагогика
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон
Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо
Хоселу

**Хосе Луис Санмартин Мато** (; 27 марти 1990, Штуттгарт, Олмон) — футболбози испониёӣ, ҳамлагари тими миллии Испониё ва бошгоҳи қатарии «Ал-Ғарафа».

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

__FORCETOC__

Гурӯҳ:Зодагони 27 март
Гурӯҳ:Зодагони соли 1990
Гурӯҳ:Ҳамлагарони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Испания
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Селта B»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Селта»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид Кастийя»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ҳоффенҳайм»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Айнтрахт Франкфурт»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ҳаннофер 96
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Сток Сити»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Депортиво»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Нюкасл Юнайтед»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Алавес»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Эспанёл»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ал-Ғарафа»
Рамон Пуэрта

**Федерико Рамон Пуэрта** (таваллуд 9 сентябри 1951) як сиёсатмадори перонисти Аргентина аст, ки дар соли 2001 ҳамчун губернатор, сенатори миллӣ ва муовин ва кӯтоҳмуддат президенти Аргентина кор кардааст.

## Иқтибосҳо

## Пайвандҳои беруна

* Ситио расмии Рамон Пуэрта
* Профили собиқи сенат
* 'Quién Es Ramon Puerta?' , BBC World, 2001-12-21, дастрасшуда 2006-08-13
 
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1951
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Аргентина
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Аргентина
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Аргентина
Гурӯҳ:Зодагони Буэнос Айрес
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Раймон Копа

**Раймо́н Копа́** (, ҳангоми таваллуд **Копаше́вски** (); 13 октябри 1931, Нё-ле-Мин, Па-де-Кале, Фаронса – 3 марти 2017, Анже, Мен ва Луара, Фаронса) — футболбози лаҳитабори фаронсавӣ. Ҷоизадори Тӯби тило (France Football) дар соли 1958.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

__FORCETOC__

Гурӯҳ:Зодагони соли 1931
Гурӯҳ:Зодагони 23 октябр
Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол
Гурӯҳ:Футболбозони Фаронса
Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Фаронса
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Анже»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реймс»
Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Реал Мадрид»
Донишномаи Эронико

**Донишномаи Эроника** — лоиҳаест, ки ҳадафаш эҷоди як донишномаи фарогир ва бонуфузи инглисӣ аст, ки аз таърих, фарҳанг ва тамаддуни халқҳои эронӣ аз торих то имрӯз ҳикоят мекунад. Дар матолиби донишнома таърихи кишварҳо ва мардумони ғайриэронӣ — Арманистон, Озарбойҷон, Гурҷистон ва ғайра низ баррасӣ шудааст, ки таъриху фарҳанги онҳо бо таъриху фарҳанги эрониён ва Эрон иртибот дошт. Ин тарҳ дар соли 1973 аз сӯи Донишгоҳи Колумбия дар заминаи Маркази эроншиносӣ созмон дода шуда, дар бахшҳои илмии эроншиносӣ ҳамчун донишномаи стандартӣ баррасӣ мешавад. Донишнома на танҳо Эрон, балки манотиқи дигари ҷуғрофиёие, ки дар онҷо забонҳои эронӣ дар як замон бартарӣ доштанд: Афғонистон, Тоҷикистон, Анадолу Курдистон, инчунин бархе аз манотиқи Қафқоз, Осиёи Ҷанубӣ, Осиёи Марказӣ ва Байнаннаҳрайнро дар бар мегирад. Масъалаи равобити ҷаҳони Эрон бо фарҳангҳои дигар (Чин, Аврупо ва ғ.).

Лоиҳа аз 45 ҷилди пешбинишуда 16-тоашро аз чоп баровард. Матни пурраи аксари мақолаҳо дар Интернет бо истифода аз рамзгузории Юникод ройгон дастрас аст.

То соли 2017 сармуҳаррири он профессор Эҳсон Яршатер, мудири муҳаррир Аҳмад Ашраф буд. Ҳайати таҳрир инчунин Николас Симс-Уилямс, Кристофер Ҷ. Бруннер, Муҳсин Оштиёнӣ, Манучеҳр Кашаф ва беш аз 40 муҳаррири дигар аз муассисаҳои бузурги байналмиллалии марбут ба эроншиносиро дар бар мегиранд. Шумораи зиёди олимон (тақрибан 1200 нафар аз соли 2006) дар таъсиси донишномаи Эроника саҳм гузоштаанд.

Эроника аз ҷониби бисёр бунёдҳо, созмонҳо ва шахсони алоҳида дастгирӣ карда мешавад. Аз соли 1979 энсиклопедия аз ҷониби Бунёди гуманитарии миллӣ сарпарастӣ карда мешавад, ки аз соли 2007 сеяки буҷаи лоиҳаро фаро мегирад . Саҳмгузорон то соли 2018 Шӯрои ҷамъиятҳои илмии Амрико, , Ҷамъияти фарҳангии Эрон ва бисёр созмонҳои хайрия, оилаҳо ва шахсони алоҳидаро дар бар мегирифтанд.

## Баҳси ахир
25 марти соли 2007 Ассошиэйтед Пресс Энсиклопедияи Эроникаро барои оммаи васеъ нашр кард . Ин хабарро расонаҳо, ҳам нашрияҳо ва ҳам нашрияҳои интернетӣ гирифтанд. Масалан, дар вебсайти CNN International як матни каме тағйирёфта нашр шуд. Дар ҳамин ҳол, муаллиф ҳангоми таҳияи матлаб ба сардабирони Encyclopedia Iranica муроҷиат накардааст ва дар ин матлаб иштибоҳҳои ҷиддие, аз қабили ибораи «ҳукумати Эрон ба Энсиклопедия шадидан мухолифат мекунад» ва тарҷумаи ҳоли нодурусти профессор Яршатер ҷой гирифтааст. Ин носаҳеҳиҳо Encyclopædia Iranica-ро водор карданд, ки посухи расмиро нашр кунад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Encyclopædia Iranica Events Архивная копия от 20 августа 2011 на Wayback Machine
* Columbia College Today
* CNN World: «Move over Britannica, here’s Encyclopedia Iranica» (2) Архивная копия от 20 августа 2007 на Wayback Machine
* Guidelines for authors Архивная копия от 8 августа 2011 на Wayback Machine
* Scholars' comments on Iranica Архивная копия от 21 августа 2011 на Wayback Machine
Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Фернандо де ла Руа

**Фернандо де ла Руа** ( ; , Кордоба -  ) - Президенти Аргентина дар солҳои 1999-2001 аз иттифоқи Иттиҳоди Радикалҳои шаҳрвандӣ ва ҳизбҳои FREPASO. Вай ба далели ошӯбҳо дар пасманзари авҷ гирифтани бӯҳрони иқтисодӣ, ки дар шакли ниҳонӣ тамоми давраи раёсати ҷумҳурии ӯро ҳамроҳӣ мекард, пеш аз мӯҳлат ба нафақа баромад.

## Зиндагинома
Дар оилаи ҳуқуқшинос Антонио Де ла Круа Катани ва Элеонора Бруно Боэри таваллуд шудааст. Падараш аз авлоди галисӣ, модараш итолиёӣ буд. Вай Донишгоҳи Миллии Кордоваро хатм карда, дар он ҷо дар соҳаи ҳуқуқ таҳсил кардааст. Соли 1973 ӯ аз Иттиҳоди Радикалии шаҳрвандӣ ба сенат интихоб шуд. Дар интихоботи президентии моҳи сентябри соли 1973 ӯ ҳамроҳи Рикардо Балбин ба мақоми ноиби президентӣ номзад шуда, ҷои дуюмро ишғол кард. Пас аз табаддулоти дигари низомӣ ӯ дар Донишгоҳи Буэнос-Айрес дарс медод. Соли 1996 ӯ аввалин шаҳрдори интихобшудаи Буэнос-Айрес шуд ва дар ин мақом маъруфият пайдо кард.
чап|мини| Менем ва Фернандо де ла Руа. 10 декабри соли 1999
Дар соли 1999 вай 48,37% овози интихобкунандагонро ба даст оварда, бар зидди 38,27% рақиби наздиктарин Эдуардо Дюхалде (интихобот дар як давр баргузор мешуд) президент интихоб шуд. Қайд карда мешавад, ки бадбинии раисиҷумҳури кунунӣ Карлос Менем, ки ҳамтои ӯ Духалде буд , дар интихоби ӯ нақши муҳим бозид. Пеш аз интихобот, де ла Руа ваъда дод, ки бо коррупсия, ҷинояткорӣ ва бекорӣ мубориза хоҳад бурд, аммо ваъда дод, ки модели иқтисодии неолибералиро, ки таҳти роҳбарии Менем сохта шудааст, нигоҳ медорад  . Аммо махз дар давраи президентии у нишондихандахои асосии иктисодии Аргентина бад шуданд: иктисодиёт ба мархалаи рукуд дохил шуд, карзи давлатй ба бештар аз 100 миллиард доллар расид, дефицити бюджет ва бекорй зиёд шуд. Дар тобистони соли 2001 рейтинги кредитии Аргентина паст карда шуд, ки ин боиси боз ҳам печида шудани вазъи молиявӣ гардид  . Дере нагузашта ҳукумат бо роҳбарии де ла Руа ба мушкили пардохти қарзҳо дучор шуд ва маҷбур шуд, ки чораҳои ғайримаъмулии сарфаҷӯиро (кам кардани маоши хизматчиёни давлатӣ ва нафақа) истифода барад, ки боиси эътирозҳои оммавӣ гардид  . 3 декабр барои гирифтани маблағҳои бонкӣ маҳдудият ҷорӣ карда шуд  ва 12 декабр ҳукумат натавонист 1,4 миллион нафақаро пардохт кунад, зеро пули нақд дар раванди баргардонидани қарзҳо ҷалб карда шуд  . Дар баробари ин дар мамлакат ба мукобили сиёсати хукумат ва шахсан де ла Руа ва вазири иктисодиёт Доминго Кавалло эътирозхои оммавй ва корпартоии умумимиллй барпо гардиданд  . То 20 декабр дар задухӯрд бо полис 20 нафар кушта шуданд  ва рӯзи дигар де ла Руа истеъфо дод. 23/24 декабр ва. О. Президент эълон кард, ки дефолт аз ӯҳдадориҳои хориҷӣ ба маблағи умумии 132 миллиард доллар  .

Пас аз истеъфо ӯро дар парвандаи марги эътирозгарон дар ҷараёни ошӯбҳо ба додгоҳ кашиданд.

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Аргентина
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Аргентина
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Аргентина
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2019
Гурӯҳ:Даргузаштагони 9 июл
Гурӯҳ:Зодагони соли 1937
Гурӯҳ:Зодагони 15 сентябр
Рейналдо Бигноне

**Рейналдо Бенито Антонио Бигноне** (21 январи 1928 - 7 марти 2018) —  генерали аргентинӣ буд, ки аз 1 июли 1982 то 10 декабри 1983 президенти Аргентина буд, охирин президенте, ки дар зери диктатураи ҳарбӣ хизмат мекард. Дар соли 2010 ӯ барои нақш дар одамрабоӣ, шиканҷа ва куштори афроде, ки ба мухолифат бо ҳукумат дар замони Ҷанги ифлос гумонбар мешуданд, ба 25 соли зиндон маҳкум шуд.

Вай диктаторе буд, ки дастур дод, ки ҳама ҳуҷҷатҳои нопадидшуда нобуд карда шаванд. Ягона саҳми ӯ дар волоияти қонун ин супурдани фармондеҳӣ ба Раул Алфонсин буд.

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Президентҳои Аргентина
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Аргентина
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Аргентина
Эвертон (бошгоҳи футбол)

**«Э́вертон»** (номи пурра — **Бошгоҳи футболи «Эвертон»**, , ) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз шаҳри Ливерпули шаҳристони Мерсисайд, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. Бошгоҳ соли 1878 таъсис ёфта, соли 1992 яке аз бошгоҳ-поягузорони Лигбартари Инглистонро ташкил додааст.

## Таърих

## Ҳайати ҳозира

## Эзоҳ

Портал:Футбол
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон

## Пайвандҳо

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1878
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Ливерпул
Забони бусниёӣ

**Забони бусниёӣ** (ба бусниёӣ: *bosanski jezik*) — яке аз забонҳои славянии ҷануби аз хонаводаи забонҳои ҳиндуаврупоӣ ва гунаи меъёри сербикрувотӣ аст, ки буснёиҳо бад-он гуфтугӯ мекунанд. Бусниёӣ дар канори крувотӣ ва сербӣ яке аз се гунаи расмии ин забон дар Босния ва Ҳерсеговина аст.

## Эзоҳ
Саидмурод Бостонгуҳар

**Бобомуллоев Саидмурод Бостонгуҳар** (10 сентябри 1960, деҳаи Ворӯ, ноҳияи Панҷакент — 16 декабри 2024, Душанбе) — бостоншинос ва и тоҷик, доктори илмҳои таърих (2010).

## Зиндагинома
Баъди хатми мактаб (1977) дар з-ди консерви шаҳри Панҷакент (1977-79) кор карда, солҳои 1979-81 дар сафи қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат кардааст. Баъди хатми факултаи таърихи УДТ (ҳоло ДМТ) дар вазифаҳои лаборанти калони базаи бостоншиносии Панҷакент (1986—1987), методисти осорхонаи мактаб (1989-89), х. х. илмии лабораторияи бостоншиносии осорхонаи мамнӯъгоҳи Ҳисор (1989-91), х. х. илмӣ (1991-97) ва ходими калони илмии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АИ Тоҷикистон (1997—2000) фаъолият намудааст. Аз соли 2000 директори Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон.

## Фаъолияти илмию бостоншинохтӣ
Бостонгуҳар дар экспедитсияҳои бостоншиносии Саразм, Бунҷикат, Дашти Қозӣ, Зарча Халифа ва Аҷиннатеппа ширкат варзида, бо бостоншиносони машҳур Бостонгуҳар А. Литвинский, В. В. Ранов, Н. Н. Неъматов, А. И. Исҳоков ҳамкорӣ мекард. Дар мавзӯъҳои «Тамаддуни кишоварзӣ ва чорводории Саргаҳи Зарафшон дар ҳазорсолаи II то милод» рисолаи номзадӣ (1996) ва «Таърихи омӯзиши ёдгориҳои археологии ҷануби Тоҷикистон» рисолаи докторӣ (2010) ҳимоя намудааст. Дар конференсияҳои байналхалқии Порис (2009, 2010), Берлин (2000), Ҳамбург (2001), Киёто (2005), Токио (2006), Манхейм (2010), Мадрид (2010), Лиобен (2010), Алмаато (2011), Ашқобод (2011) ва Маскав (2011) маърӯзаҳои илмӣ кардааст. Соли 2005 дар «Экспо-2005» ёдгорҳои бостоншиносии Тоҷикистонро дар шаҳри Айчии Ҷопон муаррифӣ кард. Аз соли 2007 узви комиссияи сабти номи ёдгорҳои умумиҷаҳонии ЮНЕСКО ва роҳбари экспидитсияи бостоншиносии Қалъаи Кофарниҳон.

Зиёда аз 80 мақолаи илмии Бостонгуҳар бо забонҳои олмонӣ, англисӣ, фаронсавӣ ва ҷопонӣ ба чоп расидаанд.

## Даргузашт
Саидмурод Бобомуллоев 16 декабри 2024 бар асари сактаи мағзӣ дар 64-солагӣ дар Душанбе даргузашт.

## Осор
* Верховье Зарафшана во II тыс. до н. э. Д., 1998;
* К истории археологического исследования Южного Таджикистана. Д., 2006;
* Создание и деятельность Таджикской археологической экспедиции в 40-50-е годы XX века. Д., 2006;
* История изучения археологических памятников Южного Таджикистана (XX — начало XXI вв.). Д., 2010.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Аргументы и Факты

**«Аргументы и факты»** (**«АиФ»**) — ҳафтаномаи маъруф ва бонуфузи Русия.

## Таърих
Аз соли 1978 нашр мешавад. Танҳо дар ФР доираи хонандагонаш 7 млн нафарро ташкил медиҳад. Дар 60 кишвари дунё
муштарӣ дорад. Дар 66 минтақаи ФР ва 16 кишвари хориҷӣ дорои шабакаҳо мебошад. Соли 1990 аз рӯйи теъдоди нашраш (33431100 нусха) ба Китоби рекордҳои Гиннес дохил шудааст. Декабри 2006 дар шаҳри Лондон байни нашрияҳои ғайрианглисӣ соҳиби «Ҷоми булӯрин» гаштааст.

«Аргументы и Факты» то замони истиқлолият дар Тоҷикистон маҳбубияти зиёд дошт, вале баъди фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ нашри он дар Тоҷикистон қатъ гардид. Декабри 2006 байни нашрияи «Аргументы и Факты» ва ҶММ «Оила» дар хусуси интишори он дар Тоҷикистон шартнома баста шуд. Аз январи 2007 бо номи «Аргументы и факты. Таджикистан» дар матбааи «Оила-принт» чоп мешавад. Ибтидо дар ҳаҷми 32 саҳифа нашр мешуд, ки 24 саҳифаи он матолиби иқтисодӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ, фароғатӣ, варзишии аз ҷониби дафтари Москва таҳияшуда ва 8 саҳифааш мавзӯъҳои зикршударо аз ҳаёти Тоҷикистон дар бар мегирифт. Аз охири соли 2009 дар ҳаҷми 24 саҳифа ба табъ мерасад. Дар тамоми шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон ба фурӯш расонда мешавад. Теъдоди нашраш 8600 нусха (2010).

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Арнавоз

**Арнавоз** — яке аз персонажҳои ривояту достонҳои бостонии мардуми ориёӣ, инчунин «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

Номаш дар Авесто (бахши «Яштҳо») ба шакли Аренавак ҳамроҳи хоҳараш Шаҳрноз (дар Авесто Сангҳвак) вомехӯрад. Онҳо занони Ажи-Даҳака (Заҳҳок) мебошанд. Траетаони (Фаридун) ба эзидон қурбониҳо оварда, хостор мешавад, ки ин ду зани зеботарини рӯи ҷаҳонро ба даст оварад ва дар охир ба мақсадаш мерасад. Дар осори паҳлавӣ (тафсиру тарҷумаи Авесто ба забони паҳлавӣ, «Бундаҳиш» ва ғ.) Арнавоз ва Шаҳрноз хоҳарони Ҷамшед мебошанд, ки Заҳҳок пас аз шикаст додани Ҷамшед онҳоро ба занӣ мегирад. Мувофиқи маълумоти «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ Арнавоз ва Шаҳрноз хоҳарон (дар баъзе нусхаҳо духтарон)-и Ҷамшеданд ва пас аз пирӯзии Заҳҳок ба ӯ супурда шуданд. Фаридун Арнавоз ва Шаҳрнозро аз чанги Заҳҳок раҳонида ба занӣ гирифт. Аз Арнавоз Эраҷ ба дунё омад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Абулқосими Фирдавсӣ, Шоҳнома, ҷ. 1, Д., 2007

Гурӯҳ:Шахсиятҳои Шоҳнома
Бусниҳо

**Бусниҳо**, **босниҳо** — яке аз халқиятҳои славянҳои ҷанубӣ, ки дар давраи империяи Усмонӣ бар асари ба ислом рӯ овардани славянҳои Босния пайдо шуда, асосан дар Босния ва Ҳерсоговина умр ба сар мебаранд.

Аксари кулли диндорон мусулмонони суннимазҳаб ва теъдоде аз онҳо масеҳиёни православ мебошанд. Забонашон босниягист. Дар саршумори аҳолӣ дар Югославияи собиқ дар солҳои 1960-70 ба ҷойи истилоҳи «боснӣ» ибораи «славянҳои мусулмон» истифода шудааст. Тибқи омори соли 2005 теъдоди умумии босниҳо 2147 ҳазор ва тибқи саршумори соли 2011 шумораи умумии онҳо дар саросари ҷаҳон 2400 ҳазор нафарро ташкил медиҳад. Аз ин миқдор дар буснӣ 2 218 638 нафар, дар Сербия 136 087 нафар, дар Черногория 53605 нафар, дар Туркия беш аз 30 ҳазор нафар, дар ИМА 30 ҳазор нафар, дар Хорватия 14 ҳазор нафар буснӣ умр ба сар мебаранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Хорхе Рафаэл Видела

**Хорхе Рафаэл Видела Редондо** (Тав.	2 август 1925 - ваф. 17 май 2013, Буэнос Айрес) — афсари баландрутбаи артиши Аргентина, президенти Аргентина дар солҳои 1976-1981.

Видела дар натиҷаи анҷоми табаддулоти давлатӣ ба сари қудрат омад, ки Изабел Мартинес де Перонро сарнагун кард. Вай ба нақзи густурдаи ҳуқуқи башар ва ҷиноятҳои зидди башарият дар замони ҳукмрониаш, аз ҷумла одамрабоӣ, шиканҷа ва куштори фаъолон, рақибони сиёсӣ (ҳам воқеӣ ва ҳам гумонбаршуда) ва аъзои оилаҳои онҳо, ба таври махфӣ айбдор карда шуд. Ӯро ба рабудани кӯдакони зиёде, ки дар боздоштгоҳҳои ғайриқонунӣ таваллуд шудаанд, муттаҳам мекарданд. Ӯ то 10 октябри соли 2008 дар ҳабси хонагӣ қарор дошт ва ба зиндони низомӣ фиристода шуд. 5 июли соли 2010, Видела барои амалҳои артиш дар давраи ҳукмронии худ комилан масъул дониста шуд. “Ман ҳамчун намояндаи мақомоти олии низомӣ дар замони ҷанги шаҳрвандӣ масъулиятро қабул мекунам. Зердастонам фармонҳои маро иҷро карданд”, гуфт ӯ дар додгоҳ. 

22 декабри соли 2010, Видела барои куштори 31 маҳбус пас аз табаддулот, ки ӯро ба қудрат овард, ба ҳабси абад маҳкум шуд..

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Аргентина
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Аргентина
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Аргентина
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Изабел Перон

**Мария Эстела Мартинес де Перон** (  ) — маъруф бо номи **Изабел** (*4 феврали 1931)&nbsp;- президенти Аргентина дар солҳои 1974-1976 ва аввалин президенти зан дар ҷаҳон. Зани Хуан Доминго Перон. 24 марти соли 1976 дар натиҷаи табаддулоти ҳарбй сарнагун карда шуд. Аз соли 1981 дар Испания зиндагӣ мекунад.

## Хонуми аввал
Вай бо шавҳари ояндааш Хуан Перон дар Панама шинос шуд, ки он вақт дар клуби шабона ба ҳайси раққоса кор мекард. Якҷоя бо Хуан Перон дар соли 1960 ба Испания кӯчид. Зери фишори калисои католикӣ Хуан Перон маҷбур шуд, ки бо ӯ издивоҷ кунад (ҳарчанд Изабел аз ӯ 35 сол хурдтар буд).

Вақте ки Хуан Доминго Перон ба сиёсат бармегардад, Изабел аксар вақт ба кишварҳои мухталифи Амрикои Ҷанубӣ ва Испания мерафт. Дар ин муддат вай бо файласуф Хосе Лопес Рега вохӯрд, ки то замони барканор шуданаш аз қудрат ба ӯ таъсири назаррасе дошт. Дар зери фишори занаш Хуан Перон Лопесро котиби шахсии худ таъин кард, ки баъдтар вазир шуд. Дар оянда, Хосе Лопес Рега раҳбари "дастаҳои тундрави марг"-и Аргентина — ташкилоти радикалии рости иттифоқи зиддикоммунистии Аргентина шуд.

## Президентӣ
Вақте ки Хуан Перон дар соли 1973 тасмим гирифт, ки бори сеюм дар интихоботи президентии Аргентина номзад шавад, вай занашро ба вазифаи ноиби президент пешбарӣ кард. Чанде пас аз пирӯзӣ дар интихобот Хуан Доминго Перон вафот кард ва дар соли 1974 Изабел Перон ба таври худкор сарвари давлат шуд ва аз 1 июли соли 1974 то 24 марти соли 1976 президенти Аргентина буд. Дар натиҷаи табаддулоти низомии генерал Хорхе Рафаэл Видела аз вазифаи президент дур карда шуд. Изабел Перон аввал, дар ҳабси хонагӣ буд, соли 1981 ба Испания муҳоҷират кард.

Изабел Перон аввалин зан дар ҷаҳон буд, ки мақоми президенти кишварро ишғол кард (гарчанде ки ӯ ба ин вазифа интихоб нашудааст) ва аввалин зан — президенти кишвар дар нимкураи ғарбӣ (Амрикои Ҷанубӣ) буд.

## Айбнома
Моҳи январи соли 2007 дар Аргентина ҳуҷҷати ҳабси Изабел Перон тасдиқ шуд, ба гумонбарие ки  Изабел Перон  дар куштор ва ғайб задани садҳо коммунисти Аргентинӣ даст дошта бошад ва аз ин рӯ истирдоди ӯро талаб мекард  . Мувофиқи ҳисобҳои ташкилотҳои ҳуқуқшиносӣ дар солҳои 1974—1976 дар Аргентинақариб 1500 нафар фаъолони чап аз дасти аъзоёни ААА халок шуданд,  ки ба гуфтаи худашон, бо санксияи шахсии Изабел Перон амал мекарданд.

Дар соли 2008 Додгоҳи миллии Испания дархости Буэнос-Айресро дар бораи истирдоди Изабел Перон рад кард ва ҳукм кард, ки мӯҳлати даъво кайҳо гузаштааст, бинобар ин зарурати истирдод вуҷуд надошт  .

## Эзоҳ

### Адабиёт

* *Б. Матвиенко.* Перон Мария Эстела // Політична енциклопедія /мухаррир: Ю Левенец (сардор), Ю. Шаповал (чонишини сардор). — К. : Нашриёти парлумонӣ, 2011. - БО. 551-552. —  .

## Пайвандҳо

* Аввалин президенти зан дар Аргентина 
 

Гурӯҳ:Президентҳои Аргентина
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Аргентина
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Аргентина
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бону-президентҳо
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Бонувони Аргентина
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Гурӯҳ:Зодагони соли 1931
Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал
Арвоҳ

**Арвоҳ** — дар таълимоти динӣ махлуқоти фавқуттабиӣ.

Эътиқод ба мавҷудияти арвоҳ дар натиҷаи шарҳи ғайриилмии ҳодисаҳои ҳаёт ва шуур (хоббинӣ, марг, мадҳушӣ) ба вуҷуд омада, дар таълимоти анимистӣ (ниг. Анимизм) ташаккул ёфтааст. Одами ҷамъияти ибтидоӣ сабаби пайдоиши ин ҳодисаҳоро надониста, зуҳуроти хаёлиро ҳамчун моҳияти асл тасаввур мекард. Мас., вай хоббиниро таассуроти арвоҳ-и аз ҷисм берун баромада дониста, ақида дошт, ки агар арвоҳ бо ягон сабаб ба ҷисм барнагардад, хоб ба марг табдил меёбад. Дар динҳои муосир низ ин ақида вуҷуд дорад. Дар таълимоти динӣ одамони зинда ва арвоҳ-и мурдагон бо ҳам робитаи мутақобила доранд. Ба ақидаи диндорон, арвоҳ махлуқест, ки аз моддаи муайяни шаффоф таркиб ёфта, хосияту қобилияти махсус дорад. Арвоҳ гӯё метавонистааст дар ҷойи дилхоҳаш пайдо шавад, маҳзуну маъюс ё шоду хуррам бошад, ба ҳаёти одамон таъсири манфӣ ё мусбат расонад, аз ҳар гуна монеа гузарад, ҷиҳати зоҳирии худро тағйир диҳад. Аз тарафи дигар, арвоҳ гуруснагию ташнагиро ҳис карда метавонистааст. Арвоҳ ҳамчун ҷузъи рӯҳи илоҳӣ воситаи «мулҳақ шудан» бо Худо будааст. Дар асл тасаввуроти динӣ доир ба олами арвоҳ инъикоси вайрон ва фантастикаи қувваҳои стихиявии табиат ва ҷамъият буда, дарки нодурусти зуҳуроти рӯҳӣ ва шуури инсонист.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Равоншиносӣ
Айнтрахт Франкфурт

**«Айнтра́хт»** () — бошгоҳи футболи олмонӣ, ки дар шаҳри Франкфурт қарор дорад ва дар Бундеслигаи Олмон бозӣ мекунад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Айнтрахт» 6 ҷоизаи миллӣ: 1 – қаҳрамони Бундеслига ва 5 – Ҷоми Олмонро соҳиб шудааст.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон
Арифметика (Диофант)

«**Арифметика**» — асари асосии риёзии Юнони Бостон Диофанти Искандаронӣ (а. 3 то м.), ки аз 13 китоб иборат аст.

То давраи мо танҳо 6 китоби аввал маҳфуз мондаанд. Китоби якум муқаддимаи муфассалро бо тавсифоти ишоратҳои истифодашуда дар бар мегирад. Номаълумро Диофант «адад» номида бо ҳарфи ς, квадрати номаълумро бо рамзи δν ишорат кардааст. Дар «Арифметика» аломатҳои махсус барои дараҷаҳои минбаъдаи адади номаълум (ҳатто то дараҷаи шашум, ки «кубо-куб» номида мешуд) ва дараҷаҳои ба онҳо баръакс пешбинӣ шуда буд. Дар «Арифметика» аломати ҷамъ мавҷуд нест: фақат аъзои мусбат наздик навишта мешаванду ҳар як аъзо аввал аз дараҷаи адади номаълум, сипас аз коэф-и рақамӣ иборат мебошад. Аъзои тарҳшаванда низ наздик навишта ва пеш аз тамоми гурӯҳи онҳо аломати махсус дар шакли Ψ-и чаппашуда гузошта мешавад. Аломати баробарӣ бо ду ҳарфи iσ (мухтасар аз iσος — «баробар») ишорат мегардад. Қоидаҳои овардани аъзо, ҷамъу тарҳи ҳамон як адад ё ифода ба ҳар ду тарафи муодила бори аввал дар «Арифметика»-и Диофант оварда шуда буд (дертар ин қоидаҳо дар асарҳои Хоразмӣ «алҷабр ва алмуқобала» ном гирифтаанд). Қоидаи «зарби минус бар минус плюс мешавад» низ дар «Арифметика»-и Диофант қайд карда шудаанд.
 
Қисми зиёди «Арифметика»-и Диофант аз маҷмӯи масъалаҳо бо ҳаллашон иборат мебошад (дар 6 китоби боқимонда 189 масъала мавҷуд аст). Муаммои асосии «Арифметика»-и Диофант ёфтани ҳалҳои ратсионалии мусбати муодилаҳои номаълумдор аст. Ададҳои ратсионалиро Диофант чун ададҳои натуралӣ тавсиф медиҳад, ки ин ба математикони давраи Атиқа хос нест. Дар аввал Диофант муодилаҳои тартиби дуюмро бо адади номаълум таҳқиқ мекунад ва дар ҳолати маълум будани як ҳал усулҳои ёфтани ҳалҳои дигарро пешниҳод карда, усулҳои ба ин монандро ба муодилаҳои дараҷаҳояшон олӣ татбиқ менамояд.

Бори аввал «Арифметика»-и Диофант ба забони арабӣ дар а. 10 тарҷума шуда, ба таҳқиқоти илмии олимони Шарқ таъсири худро гузоштааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Риёзиёт
Босфор

**Босфо́р** (, ) — гулӯгоҳи Қустантатиния ва гулӯгоҳи камбари байни Аврупову нимҷазираи Осиёи Хурд, ки Баҳри Сиёҳ ва Баҳри Мармарро бо ҳам мепайвандад.

Дарозиаш 30 км, бараш аз 0,75 то 3,7 км, умқаш 27-120 м. Водии қадимии дарёӣ буда, дар давраи чорум (антропоген) зери баҳр мондааст. Соҳилҳои Босфор баланд ва ҷаринок буда, дар он лангаргоҳҳои мувофиқ ва табиӣ бисёранд. Дар яке аз онҳо халиҷи Шохи Тило ва дар соҳили дигараш (осиёӣ) шаҳри Истанбул воқеъ аст. Ду пули бесутун, ки дарозиашон 1500 ва 2800 м аст, ба воситаи Босфор то Истанбул тӯл кашидаанд. Дар қабати болоии гулӯгоҳ ҷараёни об номураттаб буда, ҳар сол аз шимол ба ҷануб қариб 325 км³ оби Баҳри Сиёҳро (шӯриаш 18 %) ба Баҳри Мармар меорад. Ҷараёни муқобил (поёнӣ) аз Баҳри Мармар ҳаракат карда, қариб 175 км³ оби шӯриаш 38%-ро ба Баҳри Сиёҳ мебарад. Мубодилаи оби гул. Босфорро бори аввал баҳрнаварди ҳарбӣ ва уқёнусшиноси рус С. О. Макаров солҳои 1881-82 таҳқиқ кардааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Турби кӯҳӣ

**Турби кӯҳӣ, хрен** () — гиёҳи бисёрсолаест aз оилаи чилликгулҳо дар шароити зироат — гиёҳи як ё дусола.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Пояаш рост, аз 50 то 160 см қад мекашад. Барги бехи пояаш калони паршакл (дарозиаш 30—60 см, бараш 10—15 см), гулаш майдаи сафед, ғилофакаш гирдаи дупалла (паллааш 4— тухма). Pосани худрӯй дар кишварҳои Европа мерӯяд. Дар Кавказ ва Сибир Pосани кишта дар баъзе ноҳияҳо худрӯй шудааст. Дар ҷойҳои сернам ва соҳили дарёҳо месабзад. Май — июл гул мекунад.

хрен чун гиёҳи нуқлӣ ва тавобил дар асри 1 мелодӣ маъмул буд. Ҳоло онро дар бисёр мамлакатҳои дунё — Ҳиндустон, Амрико, Русия (вилоятҳои Ярослав, Иванов) ва ғайра мекоранд. Хрен чун сабзавот ва зубуда махсусан дар кишварҳои Осиё, баҳри Миёназамин ва Европа маъмул аст. Хренро аз қаламча (дарозиаш 10—15 см) мерӯёнанд. Қаламчаро аввали баҳор ё тирамоҳ (байни қаторҳо 60—70 см, байни ниҳолҳо 25—30 см) мешинонаяд. Дар замини сернам ва серпору хуб месабзад. Бехашро сентябр-октябр меғундоранд. Аз ҳар га хрензор 100—300 с ҳосил мегиранд. Бехи хрен ғафс, сермағз аст. Онро хом ё ҷӯшонда бо таом истеъмол мекунанд. Бехи тари хрен бӯй ва таъми тунди хосе дорад. Шакидаи бехи тар ва хушки хрен таомро хушбӯю хуштаъм мекунад. Баргашро ҳам ҳангоми консервонӣ ва очоронии бодиринг, помидор, занбӯруғ ва ғайра истифода мобаранд.

## Хосиятҳои доруӣ
хрен гиёҳи доруӣ аст. Дар тибби халқӣ бо бехи хрен касалиҳои обхӯра (истисқо), пайвандак (ревматизм), саратон, зангила, мафосилро табобат мекунанд. Шакидаи бехаш (як чойчумчааш бо асал) омили иштиҳоовар (мушаҳҳӣ) аст. Ғайр аз ин, аз шакидаи он марҳам сохта ҳангоми радикулит ба миёи мебанданд. Хрен хусусияти хуби фитонтсидӣ дорад. Бактерияҳои касалиангезро нобуд мекунад. Шакидаи хрен хусусияти фитонтсидии худро то 20 рӯз нигоҳ медорад. Бехи хрен 100—171 мг% витамини С, каротин, витаминҳои гурӯҳи В, ангиштоб, равғани эфир, намакҳои минералӣ (асосан Са, К, Р), гликозидиси ширин, ферменти мирозин, пайвастҳои сулфурдор, баргаш 526 мг% витамини С, ширааш моддаи лизотсим ва витамини С (0,25 %) дорад.

## Эзоҳ


## Адабиёт
* 

* Минаева Г., Лекарственные растения Сибири, Новосибирск, 1970;
* Скляревский Л. Я., Целебные свойства пищевых растений, М., 1972;
* Вехов В. Н., Губанов И. А., Лебедева Г. Ф., Культурные растения СССР М., 1978.
Росан

**Росан**, **занҷабили шомӣ**, **алонийун**, **занҷабуя,** () — гиёҳи бисёрсолаест аз оилаи мураккабгулҳо.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Пояаш рост, пашмакдор, 60—250 см қад мекашад, баргаш калон (дарозиаш то 50 см, бараш 25 см), сабадакаш (диаметраш 6—8 см) аз гулҳои зарди забончашакл (канорӣ) ва найчашакл (мобайнӣ) иборат аст, донакаш майда аст (дароаиаш 3—5 мм; вазни 1000-тоаш 1—1,5 г). Моҳҳои июн —сентбр гул мекунад. Дар лаби ҷӯбор, соҳили дарёҳо, марғзори серрутубат ва минтақаи бешазори қисми аврупоии Русия, Кавказ, Сибири Ғарбӣ, Қазоқистон ва Осиёи Миёна мерӯяд.

## Хосиятҳои шифоӣ
Росан чун гиёҳи шифобахш аз қадимулайём маъмул аст. Табибони қадими Тибет, Ҳиндустон ва Хитой онро барои табобати касалиҳои гуногун истифода мебурданд. Абӯалии Сино росанро ҳавои ба дил қуввабахшанда ҳисобидааст. Росан дар тибби халқҳои туногун хеле машҳур мебошад. Решаву решапояи онро барои муолиҷаи иллати узвҳои ҳозима, сили устухон, пайвандак, зардпарвин, обхӯра, бавосир, қабзияти роҳи нафас ва ғайра тавсия медиҳанд. Дар тибби муосир решаи росан (Radix Inulae)-po, ки аввали баҳор ё тирамоҳ мекобанд, ҳангоми қабзияту сили шуш чун доруи балғамовар, инчунин талхаву пешоброн истифода мебаранд. Як истакон ҷӯшоби решаи росанро (1 чумчагӣ, рӯзе 3—4 бор) чун давои балғамовар менӯшанд. Доруи «энулеи»-ро низ (30 —40-қатрагӣ, рӯзе 3—4 бор) бо ҳамин мақсад истифода мебаранд. Бо росан иллати меъдаву руда ва касалиҳои пӯст (масалан, қубо)-ро ҳам муолиҷа мекунанд. Решаи росан 1—3 % равғани эфир (алантолактон, изоалантолактон, дигидроалаптолактон, алантон, пироазулен), то 40—50 % инулин ва ғайра дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Минаева Г., Лекарственные растения Сибири, Новосибирск, 1970;
* Скляревский Л. Я., Целебные свойства пищевых растений, М., 1972;
* Вехов В. Н., Губанов И. А., Лебедева Г. Ф., Культурные растения СССР М., 1978.
Аршак

**Аршак** (, ; ), **Ашки I** — подшоҳи Порт (247—217 пеш аз мелод), поягузор ва номдиҳандаи силсилаи Ашконӣ. Ҳокими селевкии Порт, Ондрогуросро шикаст дод, иёлати Портро фатҳ ва онҷо тоҷгузорӣ кард.

Ӯ яке аз чеҳраҳои диловар, кордон ва ботадбир буда, тавонист ҳамқабилаҳои худ — портҳои ориёиро дар атрофи хеш муттаҳид созад. Ӯ соли 256 то м. парчами муборизаро бар зидди Селевкиҳо барафрошт ва дар соли 250 то м. ба тахти подшоҳӣ нишаст. Аршак бо бохтариҳо борҳо ҷангид ва дар соли 248 то м. дар яке аз чунин набардҳо ба қатл расид. Авлоди Аршак ба ӯ эҳтироми бисёр доштанд ва ба хотири бузургдошту зинда нигоҳ доштани номи бунёдгузори дудмони худ ҳамаи онҳо хешро Ашк номиданд ва ин силсила Ашконӣ ном гирифт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ашкониён
Алмерия (бошгоҳи футбол)

**«Алмери́я»** () — бошгоҳи футболи испониёӣ, ки дар шаҳри Алмерияи вилояти мухтори Андалусия қарор дорад.

## Таърих

## Ҳайати ҳозира

## Эзоҳ

Портал:Футбол

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё

## Пайвандҳо
Ардавони I

**Ардавони I**, **Артабони II** (, дар таҳқиқоти қадимитар ба иштибоҳ ба унвони **Ардавони II** шинохта мешавад; ) — подшоҳи Ашконӣ (127—124/123 пеш аз мелод), фарзанди Фриёпат. Пас аз кушта шудани Фарҳоди II ба дасти сакоҳо бар тахти шоҳӣ нишаст.

Баъд аз қатл шудани бародарзодааш – Фарҳоди II солҳои 128 – 124 то м. ҳукмронӣ кардааст. Ба муқобили скифҳо ва дигар қавму қабилаҳои саркашу ғоратгар дар шарқу ҷануби кишвар ҷангидааст. Дар яке аз ин муҳорибаҳо ҷароҳат бардошт ва бар асари он фавтид. Баъд аз марги ӯ Меҳрдоди II ба тахти подшоҳӣ нишаст. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Ашкониён
Аппарати телефон

**Аппарати телефон** — таҷҳизот барои ирсол ва қабули садо дар масофа.

Аппарати телефон таҷҳизотест, ки садоро ба масофаи дур интиқол медиҳад. Телефонҳои нахустин асбобҳои механикие буданд, ки дар асоси паҳншавии садо дар ҳаво ё дигар воситаи физикӣ сохта шудаанд. Кашфи ҷараёни электрикӣ ва пайдоиши телеграфи электрикӣ боиси ихтирои аппарати телефон гардид. Соли 1854 инженер-механики франсавӣ Ш. Бурсел ғояи кори аппарати телефон-ро тайёр карда, истилоҳи «телефон»-ро пешниҳод кард. Соли 1860 дар ИМА А. Меуччи асбоберо ихтироъ кард (телектрофон), ки садоро ба воситаи сим интиқол медод. Соли 1861 физик ва ихтироъкори немис И. Ф. Рейс асбоберо намоиш дод, ки навои мусиқӣ ва сухани одамро ба воситаи сим мефиристод ва онро «телефон» номид. Ин асбоб микрофон, манбаи ҷараён ва динамик дошт. Телефоне, ки барои он А. Белл 7 марти 1876 дар ИМА патент гирифт, «телеграфи гӯё» ном дошт. Ин асбоб 25 июни 1876 бори аввал дар намоишгоҳи умумиҷаҳонии электротехникӣ (Филаделфия) намоиш дода шуд. Гӯшаки он бо навбат барои интиқол ва қабули садои одам хизмат мекард. Телефони Белл занг надошт ва баъдтар (1878) аз тарафи ҳамкори Белл — Т. Ватсон ихтироъ шуд. Абонент ба воситаи гӯшак бо садои ҳуштак даъват шуда, алоқа ба масофаи то 500 м ташкил карда мешуд. Соли 1877 ихтироъкор Ваден барои даъвати абонент калиди телеграфиро истифода кард. Худи ҳамон сол дар з-ди «Сименс ва Галске» (Петербург) истеҳсоли аппарати телефон бо ду гӯшак — якеаш барои қабул, дигараш борои интиқоли садо сар шуд. Соли 1878 электротехники рус П. М. Голубитский дар аппарати телефон конденсатори электрикӣ ва магнитҳои доимиро истифода бурд. Соли 1878 ихтироъкор Томас Эдисон микрофони ангиштдорро ихтироъ кард, ки то с. 1980 дар истифода буд. Гуфтугӯи якуми телефонӣ байни ш-ҳои Нию-Ёрк ва Лондон 7 янв. 1927 баргузор гардид.

Дар натиҷаи тараққиёти илму техника дар аппарати телефон микрофони электрикӣ, технологияҳои «садои баланд», фишурдани рақамии садо, IP-телефония, алоқаи шонӣ ва ғ. ворид карда шуданд. Ҳоло ба воситаи аппарати телефон хабарҳои кӯтоҳ (SMS) ва мултимедиявӣ (MMS) фиристодан, дар шабакаи Интернет кор кардан, барномаҳои радиоро гӯш кардан, мусиқӣ шунидан ва ғ. имконпазир аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
Гурӯҳ:Телефон
Қиёмиддин Гулмирзоев

**Қиёмиддин Ҳақмирзоевич Гулмирзоев ** (тав. 25.04.1978, н. Сангвор (Тавилдара) – ҷуғрофияшинос, номзади илмҳои география, дотсент. Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2011).       
## Зиндагинома
Қиёмиддин Ҳақмирзоевич Гулмирзоев солҳои 1997-2001 факултети географияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ хатм намудааст. Соли 2001-2003 ҳамин Донишгоҳро бо ихтисоси магистри илмҳои табиатшиносӣ хатм намуда, 2003-2007 таҳсилро дар шуъбаи аспирантураи ДОТ ба номи С. Айнӣ давом додааст. Дар мавзуи «Ҷанбаҳои географии батанзимдарории муҳоҷирати меҳнатии беруна (дар мисоли Тоҷикистон)» рисолаи номзадӣ ҳимоя кардааст (2019). Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2011) ва Ифтихорномаи ДДОТ ба номи С. Айнӣ (2018), муаллифи зиёда аз 40 маводи чопшудаи илмӣ-методӣ мебошад, ки дар онҳо масъалаҳои ҷуғрофии муҳоҷирати меҳнатӣ, истифодабарии дурусти захираҳои табиӣ мавриди тадқиқ қарор дода шудаанд. 
## Осор
* Чистая вода и человеческое общество пути упровления. Д., 2007;  
* Захира ва самаранок истифодабарии обҳои Тоҷикистон. Д., 2009;  
* Качество водообеспеченности и экономическое состояние некоторих промышленних городов Таджикистана. Д., 2010;  
* Масъалаҳои ҳифзи захираҳои туристӣ ва рекреатсионии Тоҷикистон. Д., 2017;  
* Тағирёбии иқлим ва таъсири он ба захирахои обии Тоҷикистон. Д., 2019;  
* Захираи обии ҳавзаи дарёи Зарафшон ҳамчун омили асосии баланд бардоштани иқтисодиёти минтақа. Д., 2019;  
* Самаранок истифода бурдани захираҳои обӣ дар Тоҷикистон. Д., 2019;  
* Равандҳо ва манбаъҳои маълумоти оморӣ оиди 167 муҳоҷирати аҳолӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д., 2019;  
* Осорхонакунонии канданиҳои фоиданоки Тоҷикистон. Д., 2020. 
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Ҷуғрофияшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми география
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Силемоншо Ғуломшоев

**Силемоншо Акимшоевич Ғуломшоев ** (тав. 14.01.1969, д. Занинси н. Роштқалъа) — китобшинос ва муаррих, номзади илмҳои таърих (2007). Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004), Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010), Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2015)
## Зиндагинома
Силемоншо Ғуломшоев соли 1998 факултети китобдории Донишкадаи давлатии санъат ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. Соли 1995-1998 китобшиноси китобхонаи ба номи А. Лоҳутӣ, мудири шуъбаи илмӣметодии китобхонаи бачагона, китобшиноси пешбари шуъбаи библиографияи Палатаи давлатии китоб, 1998- 2005 мудири шуъбаи библиографияи Агентии миллии СБРСК- Хонаи китоби Тоҷикистон, ҳамзамон аз соли 2000 мудири китобхонаи А. А. Семенови Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Аз соли 2003 ба сифати омӯзгор ва соли 2012 то соли 2020 ба сифати мудири кафедраи таърих ва ҷомеашиносии Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумова фаъолият дошт ва аз соли 2021 ба сифати дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷик дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият менамояд. Оид ба масъалаи таърихи китоб ва китобдории Бадахшон кори илмӣ- тадқиқоти илмӣ анҷом додааст. Муаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ ва илмӣ - оммавӣ мебошад.
## Осор
* Махзани маърифат. Д., 2006; 
* Таърихи фаъолияти китобдорӣ дар Помир. Д., 2007. 
* История библиотечного дела на Памире (Таърихи китобдорӣ дар Помир). Д., 2009; 
* Таърихи халқи тоҷик: курси лексия барои донишҷӯёни ғайриихтисоси таърих. (ҳаммуалиф). Д., 2014; 
* Таърихи халқи тоҷик барои донишҷӯёни коллеҷ. Д., 2011; 
* Ҳайдаршо Пирумшоев. Китобномаи шарҳиҳолӣ. Д., 2015; 
* Гулаҳмад Раҳмихудоев. Китобномаи шарҳиҳолӣ. Д., 2015; 
* Китобҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон солҳои 1986 - 1990 (Нишондиҳандаи библиографӣ). Д., 2005.

## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода
Аппендикс

**Аппендикс** (аз лот. appendix — замима, зоид), **кирмрӯда** — изофаи кирмшакли кӯррӯда. Дарозии аппендикси одам 1 — 28 см, қутраш 4 — 5 мм аст; дарозии аппендикси навзодон 3 — 5 см, кӯдакони 10 — 12-сола 9,5 см мебошад. Баъзе одамон аппендикс надоранд. Дар давраи пирсолӣ аппендикс кӯтоҳ ва атрофия мешавад. Дар аппендикс ҷой доштани паразитҳои гуногун (мас., Balantidium coli, Entamoeba histolytica) ва кирмҳо (киҷҷаҳо, аскаридаҳо ва ғ.) имконпазир аст. Илтиҳоби аппендиксро аппендитсит меноманд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Узвҳои ҳозима
Аппендикулярҳо

**Аппендикулярҳо**  — як радаи ҷонварони хордадор.

Аппендикулярҳо ҷонварони хурд (то 1 см) буда, дар баҳрҳо ҳаёт мегузаронанд. Тани аппендикулярҳо аз хорда, торҳои асаб ва ҳуҷайраҳои мушакӣ иборат аст. Дар ҳалқумаш як ҷуфт сӯрохии ғалсама дорад. Аппендикулярҳо ҷонварони бемақъад (клоака) мебошанд. Дар сатҳи бадани аппендикулярҳо «ҳуҷраи» атоламонанд мавҷуд аст, ки ҷисми ҳайвонро пурра фаро мегирад. Аппендикулярҳо дум ҷунбонда, обро ба воситаи сӯрохии пеш, ки дорои полояк аст, ба даруни ҳуҷра тела медиҳанд. Микроорганизмҳое, ки аз полояк мегузаранд, барои аппендикулярҳо ғизо мебошанд. Аппендикулярҳо ҳуҷраи кӯҳнаи ифлосро партофта, онро ба ҳуҷраи нав иваз мекунанд. Аппендикулярҳо асосан дар қабатҳои болоии ҳамаи баҳру уқёнусҳо маскун шудаанд. Бо роҳи ҷинсӣ афзоиш мекунанд. Бидуни метаморфоз инкишоф меёбанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Реймс (бошгоҳи футбол)

**«Реймс»** (, ) —  бошгоҳи футболи фаронсавӣ, ки дар шаҳри Реймси Фаронса қарор дорад ва дар Лига 2-и Фаронса бозӣ мекунад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Реймс» 13 ҷоизаи миллиро соҳиб шудааст: 6 – қаҳрамони Лига 1, 2 – Ҷоми Фаронса, 4 – Суперҷоми Фаронса ва 1 – Ҷоми Лига.

## Таърих

## Варзишгоҳ

## Ҷоизаҳо
### Миллӣ
* 15px **[[Чемпионати футболи Фаронса|Лига 1]]**
** 15px **Қаҳрамон (6):** 1948/49, 1952/53, 1954/55, 1957/58, 1959/60, 1961/62
** 15px **Ноиби қаҳрамон (3):** 1946/47, 1953/54, 1962/63
** 15px **Мақоми сеюм (4):** 1947/48, 1949/50, 1956/57, 1960/61
* 15px **[[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (2):** 1949/50, 1957/58
** 15px **Финалист (2):** 1976/77, 2024/25
* 17px **[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб (4):** 1955, 1958, 1960, 1966
* 15px **[[Ҷоми лигаи футболи Фаронса|Ҷоми лигаи Фаронса]]**
** 15px **Ғолиб:** 1991

### Байналмилалӣ
*  **[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]**
** 15px **Финалист (2):** 1956, 1959
* **[[Ҷоми Лотин]]**
** 15px **Ғолиб:** 1953
* **[[Ҷоми Алп]]**
** 15px **Ғолиб:** 1977

## Ҳайати ҳозира

## Гузаришҳо

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Реймс»

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Фаронса
Байер 04 (бошгоҳи футбол)

**«Ба́йер 04»** (, ) — бошгоҳи футболи олмонӣ, ки дар шаҳри Леверкузени замини Райн-Вестфалени шимолӣ қарор дорад ва дар Бундеслигаи Олмон бозӣ мекунад.

## Таърих

## Ҳайати ҳозира

## Эзоҳ

Портал:Футбол
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмӣ
Борнмут (бошгоҳи футбол)

**«Бо́рнмут»** (номи пурра — **Бошгоҳи варзишии футболи «Борнмут»**, , ) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз шаҳри Борнмути шаҳристони Дорсет аст, ки дар Лигаи бартари Инглистон бозӣ мекунад. Бошгоҳ соли 1899 таҳти номи **Boscombe F.C.** таъсис ёфта, бори нахуст мавсими 2015/16 ба Лигаи бартар роҳхат гирифтааст.

## Таърих

## Ҳайати ҳозира

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Борнмут»
* БФ «Борнмут» дар Лигаи бартар
* БФ «Борнмут» дар УЕФА

Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1899
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон
Брентфорд (бошгоҳи футбол)

**«Бре́нтфорд»** (номи пурра — **Бошгоҳи футболи «Брентфорд»**, , ) — бошгоҳи футболи инглисӣ аз шаҳри Брентфорди ноҳияи Ҳоунслови шаҳристони Лондони Бузург аст, ки дар Лигбартари Инглистон бозӣ мекунад. Бошгоҳ 10-уми октябри соли 1889 таъсис ёфта, натиҷаи болотаринаш ишғоли ҷойи 5-ум дар мавсими 1935/36 дар Лигбартари Инглистон мебошад.

## Таърих

## Ҳайати ҳозира

## Эзоҳ

Портал:Футбол
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Инглистон
Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Лондон

## Пайвандҳо
* Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Брентфорд»
* БФ «Брентфорд» дар Лигабартар
* БФ «Брентфорд» дар УЕФА
Абдулло Имомов

**Абдулло Асадуллоевич Имомов ** (тав. 21.05.1970, д. Ситораи сурхи н. Абдураҳмони Ҷомӣ) – ҷуғрофияшинос, номзади илмҳои география (2021).
## Зиндагинома
Абдулло Имомов солҳои 1987 – 1993 дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ  таҳсил намуда, онро бо ихтисоси география хатм кардааст. Солҳои 1988 - 1989 дар сафҳои Артиши Шȳравӣ хизмат кардааст. Давоми солҳои 1993 – 2006 ба ҳайси роҳбари ташкилоти наврасон ва ҷавонон, муаллими фанни география, биологияи мактаби миёнаи №16-и н. А. Ҷомӣ ва мактабҳои миёнаи №3 ва №5-и ш. Роғун кор кардааст. Соли 2004 категорияи олии омȳзгорир ба даст овардааст. Аз соли 2006 то ин ҷониб ҳамчун муаллим, муаллими калони кафедраи географияи умумӣ (географияи табиӣ)- и факултети география дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ  мекунад. Ҳамчунин, дар ин давом соли 2008 ба ҳайси раиси Шурои кураторони Донишгоҳи давлатии омȳзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият кардааст. Муаллифи чандин мақолаҳои илмӣ, китобҳои дарсӣ ва дастурҳои методиву таълимӣ. Соли 2021 дар мавзуи “Хусусиятҳои ташаккулёбӣ, инкишоф ва фаъолияти ҳавзҳо дар шароити Ҷанубу Fарбии Тоҷикистон рисолаи номзадӣ ҳимоя кардааст.

## Осор
* Материк ва уқёнусҳо (қисми 1-2). Д., 2015-2016; 
* Географияи хок бо асосҳои хокшиносӣ. Д., 2018; 
* География (материкҳо ва уқёнусҳо. (китоби дарсӣ барои синфи 7-ум). Д., 2020
## Пайвандҳо
Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Гурӯҳ:Ҷуғрофияшиносони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Номзадҳои улуми география
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ
Сареъ ва хашмгин 10

**Форсаж 10** *(, баъзан ҳамчун *'Форсаж X*' номида мешавад)* як филми ҷангии амрикоист, ки аз ҷониби коргардон Луи Летерие ва филмноманавис Ҷастин Лин, Зак Дин ва Дэн Мазо навишта ва ба навор гирифта шудааст, идомаи филми Сареъ ва хашмгин 9 (2021), қисми даҳуми асосӣ ва ёздаҳумин филми бадеии франшизаи Форсаж.
 
Дар нақшҳо Вин Дизел, Мишел Родригес, Тайрез Гибсон, Крис "Людакрис" Бриджс, Ҷейсон Момоа, Натали Эммануэл, Ҷордана Брюстер, Ҷон Сина, Ҷейсон Стэтхэм, Сонг Канг, Алан Ричсон, Даниэла Мелчиор, Брилен Чарренс Истрон, Брили Чарренс Истрон ва Рита Морено.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Филмҳои Universal Pictures
Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Булунғур

**Булунғур** (ӯзбакӣ: Bulungʻur/Булунғур) — шаҳрест дар вилояти Самарқанд, Узбекистон. Булунғур маркази маъмурии Ноҳияи Булунғур аст.  . Аҳолии шаҳр дар соли 1989 21030 нафар, ва дар соли 2016 29,200 нафар буд.

## Эзоҳ


Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд
Челак (Ӯзбекистон)

**Челак** (  ) — шахр дар вилояти Самарқанди Ӯзбекистон . Он як қисми Ноҳияи Пойариқ аст.  Аҳолии шаҳр дар соли 1989 13,110 нафар,  ва дар соли 2016 20,800 нафар буд 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон 
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Самарқанд