open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Александр Грюнберг-Светинович

**Александр Леонович Грюнберг-Цветинович** (; ) — забоншинос-эроншиноси рус, доктори илмҳои филология (1973).

## Зиндагинома
Хатмкардаи факултаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Ленинград (1952). Соли 1953 ба аспирантураи Пажӯҳишгоҳи забоншиносии Академияи илмҳои ИҶШС дохил шуд (роҳбари илмиаш И. И. Зарубин). Фаъолияти илмии Александр Грюнберг-Светинович аз таҳқиқи забони тотҳои Озарбойҷон оғоз ёфтааст (китоби «Забони тотҳои шимоли Озарбойҷон», 1963). Ҳангоми кор ба ҳайси мушовир ва тарҷумон дар Бадахшон ва Нуристони Бадахшон оид ба забонҳои бадахшонӣ (вахонӣ, мунҷонӣ) ва дардӣ (катӣ, глангалӣ ва ғ.) маводди фаровоне ҷамъ оварда, пас аз бозгашт онҳоро таҳлилу баррасӣ намуд ва дар силсилаи «Забонҳои Ҳиндукуши Шарқӣ» асарҳо таълиф кард. Нахустин асари Александр Грюнберг-Светинович дар ин мавзӯъ китоби «Забони мунҷонӣ» (1972) мебошад, ки дар он сохти фонетикӣ, грамматикӣ ва луғати забони номбурда бо иловаи матнҳои эҷодиёти халқ таҳқиқ шудааст. Китоби дигари ин силсила, ки ба забони вахонӣ бахшида шудааст, бо ҳамдастии Стеблин-Каменский И. М. таълиф ва нашр гаштааст. Асари мазкур аз бобҳои фонетика, грамматика, луғат, номҳои ҷуғрофиёӣ ва матнҳои маишию эҷодиёти шифоҳии халқ иборат мебошад. Дар боби «Фонетика» хусусиятҳои сифатию миқдории садонокҳо ифода ёфтааст. Навгонии илмии рисола дар он аст, ки садонокҳои забони вахонӣ ба тавассути таҳлили таҷрибавӣ (мошинӣ) мавриди омӯзиш қарор гирифтаанд. Хусусияти дигари асар аз он иборат аст, ки дар он матнҳо аз рӯи мавзӯъҳо ва навъҳои адабӣ (назм, наср, зарбулмасалу мақол, афсона, матнҳои маишӣ ва этнографӣ) тасниф ёфта, кай, аз кӣ ва дар куҷо навишта шуданашон мушаххас шудааст. Китоби номбурда вазъи кунунии забони вахонии ҳам Бадахшони Тоҷикистон ва ҳам Бадахшони Афғонистонро инъикос менамояд. Дар хотимаи асар доир ба сохти наҳвӣ ва лаҳҷаҳои забони вахонӣ маълумоти мухтасар дода шудааст.

Александр Грюнберг-Светинович чун мутахассиси забони пашту (афғонӣ) маълум аст. Дар ин ришта низ ӯ монография ва мақолаҳо таълиф кардааст.

Александр Грюнберг-Светинович дар омӯзишу нашри эҷодиёти мардумӣ ва баррасии масъалаҳои мардумшиносӣ ва забонҳои эронӣ низ саҳми арзанда дорад. Бо ташаббуси ӯ ва И. М. Стеблин-Каменский «Афсонаҳои мардуми Помир» (1986) ба забони русӣ чоп гардид. Аз соли 1973 то охири умр дар факултаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Санкт-Петербург аз забон ва адабиёти пашту, дарӣ, балучӣ ва ғ. дарс медод. Бо роҳбарии ӯ якчанд нафар (аз ҷумла муҳаққиқони тоҷик) рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дифоъ намудаанд.

## Осор
* Язык североазербайджанских татов. Л., 1963;
* Опыт лингвистической карты Нуристана // Страны и народы Востока. М., 1971;
* Языки Восточного Гиндукуша. Мунджанский язык. Тексты, словарь, грамматический очерк. Л., 1972 (ҳамроҳи Стеблин-Каменский И. М.);
* Языки Восточного Гиндукуша. Ваханский язык. Тексты, словарь, грамматический очерк. М., 1976;
* Сказки народов Памира / Пер. с памирских языков / Сост. и коммен. А. Л. Грюнберга и И. М. Стеблин-Каменского. М., 1976;
* Языки Восточного Гиндукуша. Язык кати. М., 1980;
* Очерк грамматики афганского языка. Л., 1987.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гулистон (Қазоқистон)

**Гулистон** (, то соли 2000 — *Советобод*) — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. Мактаби ба номи Турсунзода бо таълимаш бо забони тоҷикӣ фаъолият мекунад.  
## Аҳолӣ
Дар соли 2009 2514 нафар аҳолӣ дошт. 98%-и аҳолиро тоҷикон ташкил медиҳанд.

## Эзоҳ
Ноҳияи Сарқанд

**Ноҳияи Сарқанд** () — воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Алматӣ, Қазоқистон. Маркази маъмурӣ — ш. Сарқанд.

## Аҳолӣ
Ҳайати миллӣ (то оғози соли 2019):

* Қазоқҳо — 29 850 наф. (80,76 %)
* Русҳо — 6 323 наф. (17,11 %)
* Тоторҳо — 251 наф. (0,68 %)
* Олмониҳо — 136 наф. (0,37 %)
* Чеченҳо — 220 наф. (0,60 %)
* Ғайра — 182 наф. (0,49 %)
* Ҳамагӣ — 36 962 наф. (100,00 %)

## Тақсимот
Ноҳияи Сарқанд аз 36 деҳа, 1 шаҳр, 12 ҷамоати деҳот (округи деҳот) иборат аст:

* Амонбӯктер 
* Амонгелдӣ
* Бекелӣ
* Екиачо
* Кӯктерак
* Қаробӯгет
* Қарочиғон
* Қойлуқ
* Лепсӣ

* Олмолӣ
* Сарқанд
* Черкасск
* Чатирбой

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Сарқанд
Грюндерӣ

**Грюндерӣ** (олм. grunder — муассис, асосгузор) — таъсиси корхонаҳо ва ширкатҳои саҳомии ғаразнок дар саноат, сохтмон ва тиҷорат, бонкҳо, ширкатҳои бима (суғуртавӣ) ва қарздиҳӣ. Ин гуна корхонаву ширкатҳо аз тарафи ҳаннотон бо мақсади найрангу фиреб созмон дода мешаванд. Солҳои 1868-1873 дар Русия 301 ва солҳои 1869-1870 дар Британияи Кабир дар 4241 ширкати саҳомӣ ташкил шуда буд. Дар охирҳои солҳои 80 асри 20 он дар кишварҳои муштаракулманофеъ, хусусан дар Федератсияи Русия ба як падидаи хос мубаддал гашт. Он бештар дар шакли ҳирами молӣ ва ширкатҳои якрӯза густариш ёфтааст. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шакли «муҳрабозӣ» зуҳур намуда буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Иқтисод
Тай­са­фун

**Тай­са­фун** ( (Ktēsiphōn), , , ,  (Tizbon)), **Мадоин** () — шаҳри бостонӣ дар соҳили дарёи Даҷла (наздикии ш. Бағдод дар Ироқ).

Аз асри 1 то мелод то аввали асри 3 мелод қароргоҳи зимистонаи подшоҳони ашконӣ буд. Аз асри 2 мелод Тайсафунро румиён якчанд маротиба ишғол намудаанд. Аз соли 226/227 м ба пойтахти давлати Сосониён ва яке аз шаҳрҳои калонтарину бойтарини Шарқи Наздик табдил ёфт. Солҳои 30 асри 7 шаҳрро арабҳо забт ва хароб карданд. Азбаски онҳо ба мисли Тайсафун шаҳри бузургро надида буданд, онро Мадоин (ҷамъи мадина, ки маънояш шаҳр аст) — шаҳрҳо, чандин шаҳр номидаанд ва номи форсии он фаромӯш шуда, чун Мадоин шуҳрат ёфт.

Дар соҳили шарқии Даҷла боқимондаи насри Тоқи Кисро (подшоҳи Сосониён) бо айвони бузурги тоҷдор воқеъ аст, ки асри 3 б 5 аз хишти пухта бунёд гардидааст. Пеши иморат бо аркҳои сунъӣ оро дода шудааст. Дар натиҷаи ҳафриёт аз омехтаи гаҷу мармар қисмҳои ороишӣ ёфт шудаанд, ки ин ҳол дар қасидаи машҳури Хоқонии Шервонӣ «Хароботи Мадоин» акс ёфтааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ
Ноҳияи Талғар

**Ноҳия Талғар** () — воҳиди маъмурӣ дар ҳайати вилояти Алматӣ, Қазоқистон. 

Маркази маъмурӣ — ш. Талғар.

## Аҳолӣ
Шумораи аҳолӣ (соли 2019):

* Қазоқҳо — 125 351 наф. (63,77 %)
* Русҳо — 35 880 наф. (18,25 %)
* Ӯйғурҳо — 19 049 наф. (9,69 %)
* Туркҳо — 5 059 наф. (2,57 %)
* Озарбойҷонҳо — 3 138 наф. (1,60 %)
* Курдҳо — 1 512 наф. (0,77 %)
* Тоторҳо — 1 096 наф. (0,56 %)
* Кореягиҳо — 874 наф. (0,44 %)
* Олмониҳо — 816 наф. (0,42 %)
* Ӯзбекҳо — 709 наф. (0,36 %)
* Юнониҳо — 585 наф. (0,30 %)
* Украинҳо — 384 наф. (0,20 %)
* Қирғизҳо — 363 наф. (0,18 %)
* Лаҳҳо — 234 наф. (0,12 %)
* Чеченҳо — 261 наф. (0,13 %)
* Дунганҳо — 38 наф. (0,02 %)
* Белорусҳо — 53 наф. (0,03 %)
* Дигарон — 1 165 наф. (0,59 %)
* Дар умум — 196 567 наф. (100,00 %)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Ноҳияи Талғар
Собит ибни Қурра

**Абулҳасан Собит ибни Қурраи Ҳарронӣ** (; ) — , , пизишк, файласуф.

## Зиндагинома
Аз табори ситорапарастони бобулӣ буд ва ба забони суриёнӣ сухан мегуфт, аммо забонҳои юнониву арабиро хуб медонист. Собит, ки китобҳои бисёреро аз юнонӣ ба арабӣ тарҷума кардааст, бо ҳидояти писарони Мусо Шокири Хуросонӣ, донишманди бузурге дар риёзиву нуҷум шуд. Осоре дар риёзиёт, дар ҳамвор кардани роҳ барои кашфҳои муҳим ба мисли таъмим додани мафҳуми адад ба аъдоди ҳақиқии мусбат, ҳисоби интегрол, қазоёе дар мусалласоти куравӣ, ҳандасаи таҳлиливу ҳандасаи уқлидусӣ таъсири бисёре доштааст. Дар нуҷум ӯ нахустин касе аст, ки ба ислоҳи дастгоҳи батламиюсӣ пардохт. Дар маконик низ аз бунёнгузорони айстонӣ (истотик) аст. Собит ҳамчунин пизишки мумтозу раҳбари ҷамоъаи соббӣ дар Ироқ буд ва писараш Синон ва нувҳаҳояш Иброҳиму Собит аз донишмандони номии ҷаҳони ислом шуданд.

Осори ӯ иборатанд аз: «Фӣ-т-таълифи-н-насаб», «ал-Муфарравизот», «Олоту-с-соъот», «аз-Захира фӣ улуми-т-тиб» ва «Фӣ ҳисоби руъяти-л-аҳалла».

## Эзоҳ
Иброҳими Зарқолӣ

**Абӯисҳақ Иброҳим ибни Яҳё Наққоши Зарқолӣ** (; ) — ,  ва созандаи абзорҳои нуҷумӣ. Ӯ устурлобе ба номи Саҳифаи Зарқолӣ» сохт ва осоре чун «Зайҷот» ва «Ҷадовили мусалласотӣ»-ро таълиф кард. Зарқолӣ созандаи соатҳои обии шаҳри Тулайтула будааст.

## Эзоҳ
Ибни Хурдодбеҳ

**Абулқосим Убайдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Хурдодбеҳ** (; ) — гардишгар, ҷуғрофиёдон, мусиқидон, насабшинос ва муаррихи арабизабони форс-тоҷик, яке аз аввалин тарҷумонҳои «Ҷуғрофиё»-и олими Юнон Клавдиус Птолемей.

## Зиндагинома
Аслаш аз мардуми Табаристон. Бобояш Хурдодбеҳ дар ибтидо зардуштӣ буд ва баъдан тавассути Бармакиён ислом овард. Падари ӯ Абдуллоҳ волии Табаристон (816-19) ва яке аз ҳомиёни аҳли илму адаб буд. Ибни Хурдодбеҳ дар назди донишмандони Бағдод, аз ҷумла мусиқидони машҳур Исҳоқи Мавасилӣ таълим гирифта, чанд муддат дар музофоти Ҷибол (дар шимолу ғарбии Эрон) ба вазифаи роҳбари почта (соҳибу-л-барид ва-л-хабар) таъйин шуд. Баъдан дар дарбори Восиқ Биллоҳ (841-46) роҳбари девони барид ва надими халифа Муътамид (870-92) буд. Солҳои охири ҳаёташро дар Бағдод гузаронд.

## Осор
Аз маҷмӯи осори Ибни Хурдодбеҳ ба ҷуз аз «Китобу-л-масолик ва-л-мамолик» ва «Китобу-л-лаҳв ва-л-малоҳӣ», асарҳои дигараш: «Китобу адаби-с-самоъ» (дар илми мусиқӣ), «Ҷамҳарату ансоби-л-фурс ва-н-навофил (ё навоқил)» (дар насабшиносӣ), «Ан-нудамо ва-л-ҷуласо» (дар одоби суҳбати дарборӣ), «Китобу-т-табих» (дар бораи таомпазӣ), «Китобу-ш-шароб», «Китобу-л-анвоъ», «Китобу-н-нуддом ва-л-ҷуласо», «Китобу-л-вузаро», «Китобу-л-ахбор» ва ғ. боқӣ намондаанд. Асари машҳури Ибни Хурдодбеҳ «Китобу-л-масолик ва-л-мамолик» бо услуби «Сафарнома» ва адабиёти космографӣ (мисли «Аҷоиб») таълиф шуда (846-47), оид ба ҷуғрофиёи таърихӣ, шакли сатҳи Замин, унвони ҳокимони маҳаллии Шарқ, роҳҳои тиҷоратии корвонгузар ба шимол (аз Ироқ то Осиёи Марказӣ, Озарбойҷон, Арманистон, Гурҷистон), ба ҷануб (аз Ироқ то Ҳиндустон), ба ғарб (то Византия ва Испания), ба ҷанубу ғарб (Бағдод, Макка, Мадина), роҳҳои тиҷорати баҳрии Ҳинд ва Чин, иншооти меъморӣ (аҳром, қасрҳо, дижҳо), кӯҳҳо, баҳрҳо ва ғ. маълумоти нодир дорад. Ибни Хурдодбеҳ роҳҳои тиҷоратиро аз Аврупо ба Ҳиндустону Хитой (ба воситаи канали Суэтс ва б. Сурх) ва роҳи тоҷирони русро (ба воситаи д-ҳои Дону Волга ва б. Хазар) ба Осиёи Марказӣ ва Эрон тасвир кардааст. Ибни Хурдодбеҳ яке аз аввалин намунаҳои назми порсии дарӣ дар васфи Самарқанд («Самарқанди кандманд, баз-инат кӣ афканд»)-ро зикр кардааст. Маълумоти ӯ оид ба аспҳои хутталӣ ҷанбаи асотирӣ дорад. Ибни Хурдодбеҳ дар густариши ҷуғрофиёнигорӣ таъсир гузоштааст: донишмандони баъдӣ, аз қабили Ибни Фақеҳ, Ибни Руста, Ҷайҳонӣ, Масъудӣ, Ибни Ҳавқал, Муқаддасӣ, Идрисӣ ва дигарон аз осори ӯ истифода бурдаанд. «Китобу-л-масолик ва-л-мамолик»-и Ибни Хурдодбеҳ дар Лейден (1889), Порис (1865), Маскав (1965), Боку (1986), Теҳрон (1993) тарҷума ва нашр шудааст. Асари дигари Ибни Хурдодбеҳ «Китобу-л-лаҳв ва-л-малоҳӣ» ба таърихи мусиқӣ ва шеъри форсӣ бахшида шуда, дар бораи созҳои мусиқӣ дар аҳди сосонӣ, аз ҷумла созҳои уд, танбӯр, най, сурнай, ҳафттор ва ғ. маълумоти муҳим дорад. Порчаҳои парокандаи ин асар дар маъхазҳои арабӣ боқӣ мондаанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Елқонис

**Елқонис** () — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. 
## Аҳолӣ
Дар соли 2009 754 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Ҷоҳиз

**Абӯусмон Амру ибни Баҳр Кинонии Басрӣ** (), маъруф ба **Ҷоҳиз** (; ) — ҷонваршинос, файласуф ва адиби мусулмон.

## Зиндагинома
Ӯ аҳли Басра буд ва шӯри фаровоне барои таҳсили илм дошт. Ҷоҳиз дар дараҷаи аввал марди адибу забоншинос буд, аммо ба улуми табиъиву мардумшиносӣ таваҷҷуҳи хоссе дошт ва насри арабиро ба комилтарин сурати он даровард. Ӯ муаллими хусусии фарзандони халифа Мутаваккили Аббосӣ будааст. Муҳимтарин асари Ҷоҳиз дар бораи ҳайвонот китоби «ал-Ҳайвон» асари адабӣ аст, ки дар он дониши исломӣ ва юнонӣ дар бораи пистондорони бузург, парандагони муҳим ва ҳашарот хулоса шудааст. Дар ин китоб ӯ баррасиҳои худро нақл ва қазовати хешро арза мекунад. Дар ҷонваршиносӣ дар ҷаҳони ислом ҳаргиз китобе ба густурдагии ин китоб ба вуҷуд наёмадааст. Аз 200 унвон китобе, ки Ҷоҳиз дар бораи сиёсат, дину улум навишта, ҳудуди се асар ба ҷой мондааст.

## Эзоҳ
Кыргыз Туусу

**«Кыргыз Туусу (Keurgeuz Tuusu)»** (номи аввала — «Эркин Тоо (Erkin Too)») — аввалин рӯзномае, ки бо забони қирғизӣ нашр мешавад.

Бо тиражи 20 ҳазор нусха дар як ҳафта 2 маротиба мебарояд. Дар соли 1975 тиражи он 120 ҳаз. нухсаро ташкил дод.

## Таърих
Аввалин шумораи рӯзнома бо номи «Эркин Тоо» (Кӯҳҳои озод) 7 ноябри соли 1924 дар Тошканд нашр шуд. Аз тобистони соли 1925 дар Пишпек нашр шудан гирифт. 20 августи соли 1927 ба «Кызыл Кыргызстан» (Қирғизистони Сурх), ва соли1956 — ба «Советтик Кыргызстан» (Қирғизистони Шӯравӣ) тағйири ном кард. Номи кунуниаш — аз соли 1991.

Дар соли 1958 бо Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат қадрдонӣ карда шуд.

## Ҳамчунин нигаред

* Уш садоси
* Жалолобод тонги

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Рӯзномаҳо ба забони қирғизӣ
Гурӯҳ:Рӯзномаҳои Қирғизистон
Густав Эдмунд фон Грюнебаум

**Гу́став Э́дмунд фон Грюнеба́ум** (; ) — шарқшиноси утришӣ ва амрикоӣ.

## Зиндагинома
Донишгоҳҳои Вена ва Берлинро хатм кардааст. Соли 1938 аз Австрия ба ИМА рафт. Ассистенти профессори-и Донишкадаи Осиёи Ню-Йорк (1938-42), профессори арабшиносӣ ва исломшиносии Донишгоҳи Чикаго (1943-56), аз соли 1957 — дар Донишгоҳи Лос-Анҷелес. Муаллифи асарҳои зиёд оид ба таърихи ислом ва масоили иҷтимоиву сиёсии он буда, таърихи ҳаёти фарҳангии мардуми Шарқи мусулмониро ҳамчун таъсири мутақобили анъанаҳои «бузург» ва «хурд», яъне «ормони умумиисломӣ»-и ягона ва фарҳангҳои маҳаллӣ арзёбӣ карда, нодурустии тасаввуротро дар бораи «исломи ягона» ва «тамаддуни исломии ягона» ба исбот мерасонад.

## Осор
* Основные черты арабо-мусульманской культуры. М., 1981;
* Классический ислам. Очерк истории (600—1258). М., 1986 ва ғ.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Батунский М. А. О некоторых тенденциях в современном западном исламоведении // Религия и общественная мысль народов Востока. М., 1971.
Василий Грязев

**Грозев Василий Петрович** () — конструктори аслиҳаи автоматии артиллерӣ ва тирандозӣ, доктори илмҳои техникӣ (1971), профессори Донишгоҳи давлатии Тула, узви Академияи муҳандисӣ ва Академияи илмҳои мушаксозию артиллерии Русия, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1984), муассиси мактаби илмӣ.

## Зиндагинома
Баъди хатми Институти механикии Тула (1951) дар соҳаи саноати техникаи мудофиавӣ кор кардааст. Асарҳои Г. ба тарҳрезӣ ва таҳқиқи аслиҳаи автоматии артиллерӣ ва тирандоз бахшида шудаанд. Ӯ ихтироъкор ва роҳбари лоиҳаи сохтани беш аз 30 намуди тӯпҳои автоматии зудпаррони (аз ҷумла, бисёрмилаи) ГШ (Грязев — Шипунов), дастгоҳҳои тирандози БМП-3, аслиҳаҳои тирандозӣ ва шикорӣ барои Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ ва Русия (бо ҳамроҳии А. Г. Шипунов) буд.

## Ҷоизаҳо
Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1968, 1976), Мукофоти давлатии Федератсияи Русия (1998, 1999). Бо орденҳои Ленин, Инқилоби Октябр сарфароз гардидааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Мирзоканд

**Мирзоканд** () — шаҳрак дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Маркази маъмурии ноҳияи Пахтаарал.
## Аҳолӣ
Дар соли 2019 13 339 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Ноҳияи Алотау

**Ноҳияи Алотау** () — ноҳия дар ҳайати шаҳри Алматӣ, ки соли 2008 бо роҳи худкунии ноҳияи Авезов ташкил шудааст.

## Аҳолӣ

Ҳайати миллӣ (оғози соли 2019):

* Қазоқҳо — 195 747 наф. (75,16 %)
* Русҳо — 24 469 наф. (9.40 %)
* Ӯйғурҳо — 20 302 наф. (7.80 %)
* Дунғонҳо — 4 916 наф. (1,89 %)
* Кореягиҳо — 1 975 наф. (0,76 %)
* Қирғизҳо — 1 879 наф. (0,72 %)
* Тоторҳо — 1 716 наф. (0,66 %)
* Озарбойҷонҳо — 1 366 наф. (0,52 %)
* Ӯзбекҳо — 1 265 наф. (0,49 %)
* Туркҳо — 1 232 наф. (0,47 %)
* Олмониҳо — 616 наф. (0,24 %)
* Курдҳо — 555 наф. (0,21 %)
* Ингушҳо — 481 наф. (0,18 %)
* Украинҳо — 460 наф. (0,18 %)
* Чеченҳо — 373 наф. (0,14 %)
* Арманҳо — 99 наф. (0, 04 %)
* Белорусҳо — 61 наф. (0,02 %)
* Дигарон — 2 929 наф. (1,12 %)
* Дар умум — 260 441 наф. (100,00 %)

## Эзоҳ
Ноҳияи Авезов

**Ноҳияи Авезов** () — ноҳияи шаҳри Алматӣ, ки 10 марти 1972 бо Қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Қазоқистон бо тариқи азбайнбарии ноҳияҳои Ленин ва Калинин ташкил шудааст ва ба ёддошти Мухтор Авезов номгузорӣ шудааст.

## Аҳолӣ
Ҳайати миллӣ (оғози соли 2019)::

* Қазоқҳо — 184 931 наф. (62,57 %)
* Русҳо — 70 562 наф. (23,88 %)
* Ӯйғурҳо — 17 297 наф. (5,85 %)
* Кореягиҳо — 6 060 наф. (2,05 %)
* Тоторҳо — 4 297 наф. (1,45 %)
* Ӯзбекҳо — 1 939 наф. (0,66 %)
* Украинҳо — 1 484 наф. (0,50 %)
* Туркҳо — 1 358 наф. (0,46 %)
* Озарбойҷонҳо — 1 351 наф. (0,46 %)
* Олмониҳо — 1 057 наф. (0,36 %)
* Қирғизҳо — 925 наф. (0,31 %)
* Дунғонҳо — 749 наф. (0,25 %)
* Чеченҳо — 341 наф. (0,12 %)
* Арманҳо — 249 наф. (0,08 %)
* Курдҳо — 244 наф. (0,08 %)
* Белорусҳо — 240 наф. (0,08 %)
* Ингушҳо — 214 наф. (0,07 %)
* Дигарон — 2 245 наф. (0,76 %)
* Дар умум — 295 543 наф. (100,00 %)

## Эзоҳ
Ҷетисой

**Ҷетисой** () — шаҳрест дар Қазоқистон, маркази ноҳияи Ҷетисойи вилояти Туркистон.

Масофа аз Туркистон 393 километр аст.

## Таърих
Он соли 1939 ба муносибати азхудкунии заминҳои пахтакорӣ ва сохтмони канали обёрӣ таъсис ёфт.

4 майи соли 1993 бо қарори Президиуми Шӯрои Олии Қазоқистон транскриптсияи номи шаҳри Джетисай ба забони русӣ ба Жетисай иваз карда шуд .

Дар шаҳр заводҳои пахтатозакунӣ, пивою нон мавҷуданд; сехи истеҳсоли равғани сабзавот ва пахта низ ҳаст.

Донишгоҳи Сирдарё ва Театри драмавии қазоқӣ ба номи К. Ҷондорбеков дар ҳаминҷо ҷойгиранд.

Аз байни шаҳр роҳи оҳани Тошкент — Сирдарё — Бухоро мегузашт. Айни замон роҳи таъмиршудаи Ҷетисой — Чимканд — Алмата аз инҷо мегузарад.

То соли 2018 он маркази ноҳияи Пақтаарал буд.

## Аҳолӣ
Дар соли 1999, аҳолии шаҳр 30,487 нафар (14,727 мард ва 15,760 зан) буд . Аз рӯи барӯйхатгирии соли 2009, дар шаҳр 36,494 нафар (17,437 мард ва 19,057 зан) зиндагӣ мекарданд .

Дар аввали соли 2019 шумораи аҳолии шаҳр 24 484 нафар (13 146 мард ва 11 338 зан) буд.

## Иқлим

Ҷетисой яке аз гармтарин шаҳрҳои Қазоқистон аст. Шаҳр иқлими континенталӣ субтропикӣ дорад. Дар фасли зимистон назар ба тобистон хеле зиёд бориш аст, аммо дар давоми сол бориш ночиз аст. Таснифи иқлими Коппен Csa мебошад. Ҳарорати миёнаи солонаи шаҳр 15,6&nbsp;°C аст. Бориши солона 344 мм аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Пахтаарал
Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон
Шапағат

**Шапағат** () — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. 
## Аҳолӣ
Дар соли 2009 239 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
Сергей Ткач

**Сергей Фёдорович Ткач** (, , * 12-уми сентябри 1952, дар Киселёвск, вилояти Кемерово, Иттиҳоди Шӯравӣ; † 4-ум ё 5-уми ноябри 2018 дар Житомир), маъруф бо номи  / , — силсила қотили украин буд, ки дар умум зиёда аз 100 духтар ва занҳоро кушта, баъдан онҳоро таҷовуз кардааст.

## Ҳаёт
Ткач дар ҷанги Афғонистон ҳамчун аскари Қувваҳои Мусаллаҳи Советӣ иштирок карда, дар он ҷо ярадор шудааст. Баъдан дар Кемерово дар минтақаҳои марказии Иттиҳоди Шӯравӣ муфаттиши ҷиноятӣ таҳсил карда кор кардааст. Ҳарчанд ӯ касби умедбахшро оғоз кард, ҷинояти қаллобӣ ӯро маҷбур кард, ки истеъфо диҳад ва пас аз он ба Украина кӯчид ва дар конҳои ангишт ва корхонаҳои саноатӣ кор мекард. Дар ин ҷо ӯ аввалин куштори худро дар соли 1980 содир кард: занро буғӣ карда, таҷовуз кард. Ба гуфтаи худаш, таҷовуз ба номус ҳадафи ӯ будааст ва ӯ нохост занро куштааст, аммо ин хеле барангезанда будааст.

## Силсилаи кушторҳо
Аз соли 1984 то соли 2005 то боздошт шуданаш духтарон ва занони ҷавонро кушт. Модули амали ӯ нафасгирӣ буд, пас аз куштани духтарон ӯ дар ҷасади қурбониёни худ амалҳои ҷинсӣ (некрофилизм) анҷом дод.

Вай қурбониёни худро дар наздикии шоҳроҳҳо ва истгоҳҳои роҳи оҳан меҷуст, то муфаттишонро фиреб диҳад, ки қотил аз шаҳри хориҷӣ аст. Вай ҳамчун детектив таълим гирифта, ҳеч нишонае нагузошт ва дар қад-қади роҳҳои оҳан, ки барои иштибоҳ гардонидани сагҳои бӯйгир қатрон карда буд, мерафт. Вай инчунин ашёи қиматбаҳо ва ҷавоҳиротро медуздидааст, то ҷиноятро ба ғорат монанд кунад.

Дар даврае, ки ӯ кушторро содир кард, Ткач се маротиба издивоҷ кард ва соҳиби чор фарзанд шуд.

## Тафтишот
Дар давоми солҳо 10 нафар одамони бегуноҳ барои кушторҳои Ткач ба зиндон маҳкум карда шуданд. Яке аз афроди ноҳақ муттаҳам ба худкушӣ даст зад.

Ткач дар соли 2005 дар зодгоҳаш Пологи боздошт шуд; духтари шиносашро кушта буд, ки дар маросими дафни ӯ дӯстони духтар фаҳмиданд, ки ӯ охирин нафарест, ки бо зани мурда дида шудааст. Муфаттишони куштор дар хона дидан карда, Ткатч ба онҳо гуфт: "Ман бист сол боз интизор будам, ки шумо ба назди ман биёед."

## Суд ва ҳукм
Ҷаласаҳои додгоҳӣ ошкоро баргузор нашуданд, зеро аксари қурбониён духтарони ноболиғ буданд. Дар ҷараёни мурофиаи яксолаи дар Днепропетровск Ткач иддао кард, ки вай 100 нафарро куштааст ва ӯ як ҳаюлоест, ки танҳо ба ҳукми қатл сазовор аст. Вақте ки дар бораи ангезаҳои ӯ пурсиданд, ӯ изҳор дошт, ки мехоҳад "ҳамкасбони полиси комилан нотавон"-и худро таҳқир кунад. Ӯ аз узрхоҳӣ ба хонаводаи қурбониён худдорӣ кард.

Дар ниҳоят, ӯ барои 36 куштор муттаҳам шуда, ба 36 ҳукми абад маҳкум шуд, зеро Украина пас аз истиқлол ҳукми қатлро лағв кард.

## Марг
Соли 2018 аз сабаби беморӣ даргузашт.

## Адабиёт

* Anil Aggrawal: *Necrophilia: Forensic and Medico-legal Aspects.* CRC Press

## Пайвандҳои беруна

* Artikel über Serhij Tkatsch in der Kronen Zeitung 
* Artikel über Tkatsch bei BBC-News 
* Artikel über Serhij Tkatsch bei Russia Today 

## Эзоҳ
Ноҳияи Олмалӣ

**Ноҳияи Олмалӣ** () — ноҳия дар маркази шаҳри Алматӣ.

## Аҳолӣ
Ҳайати миллӣ (оғози соли 2019):

* Қазоқҳо — 122 457 наф. (56,75 %)
* Русҳо — 64 206 наф. (29,76 %)
* Кореягиҳо — 6 207 наф. (2,88 %)
* Ӯйғурҳо — 5 083 наф. (2,36 %)
* Тоторҳо — 3 707 наф. (1,72 %)
* Ӯзбекҳо — 1 934 наф. (0,90 %)
* Озарбойҷонҳо — 1 878 наф. (0,87 %)
* Украинҳо — 1 841 наф. (0,85 %)
* Дунғонҳо — 1 229 наф. (0,57 %)
* Туруҳо — 984 наф. (0,46 %)
* Олмониҳо — 920 наф. (0,43 %)
* Қирғизҳо — 834 наф. (0,39 %)
* Дигарон — 4 488 наф. (2,08 %)
* Дар умум — 215 768 наф. (100,00 %)

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна
Дастгоҳи ҳокими ноҳияи Олмалӣ
Феҳристи сарвазирони Ҷопон

Ин феҳристи таърихии одамоне мебошад, ки дар вазифаи сарвазири Ҷопон кор мекарданд.  Дар Ҷопон, номҳои оилавӣ дар ин феҳрист дар ҷои аввал қарор доранд.

## Пайвандҳо
* Вебсайти расмии Сарвазири Ҷопон ва дастгоҳи ӯ
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Ҷопон
Гурӯҳ:Феҳристи сарвазирон
Ҷулиу Андреоттӣ

**Ҷулиу Андреоттӣ** ( ; 14 январи 1919, Рум — 6 майи 2013, Рум) — сиёсатмадори итолиёвӣ, демократи христианӣ, борҳо сарвазири Итолиё шудааст. Муаллифи таҳқиқотҳои таърихӣ ва сиёсашиносӣ.

## Фаъолият дар ҳукумат
Аз 22 июли соли 1989 — Раиси Шӯрои Вазирони Итолиё.
19 июни соли 1991 Андреоттӣ аз ҷониби президенти Италия Франческо Коссига як умр сенатор таъин карда шуд.

Давраи охирини сарвазирии Андреоттӣ бо мубориза бо фасод ва иртиботи ҳукумат бо мафия мегузашт ва 24 апрели соли 1992 Андреоттӣ истеъфо дод. Азбаски баъд аз ин азнавсозии тамоми хаёти сиёсии Италия cap шуд, хукумати Андреоттӣ охирин кабинети христианӣ-демократии Италия гардид.
Соли 1993 худи Андреоттӣ барои иртибот бо мафия маҳкум шуд ва маҷбур шуд, ки фаъолияти сиёсиро қатъ кунад.
Дар соли 2002, пас аз мурофиаи сесола, Андреоттӣ барои иртибот бо мафия ва даст доштан дар куштори рӯзноманигор Мино Пекорелли ба 24 соли зиндон маҳкум шуд, аммо соли дигар озод шуд.

Соли 2006 ӯро ҷонибдорони сарвазири Итолиё Силвиу Берлусконӣ ба курсии раиси Сенати Итолиё пешбарӣ карданд, аммо Андреоттӣ мағлуб шуд ва Франко Марини ба ҳамин мансаб интихоб шуд.

Андреоттӣ 6 майи соли 2013 дар Рум вафот карда, дар қабристони Кампо Верано дафн карда шуд.

## Адабиёт
* Кто есть кто в мировой политике / Отв. ред. Л. П. Кравченко. — М.: Политиздат, 1990. — С. 24.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Карлу Чампӣ

**Карлу Адзелио Чампӣ** ( ; 9 декабри 1920, Ливорно, Итолиё — 16 сентябри 2016, Рум) — арбоби давлатии Итолиё, даҳумин президенти Ҷумҳурии Итолиё (1999—2006), раиси Шӯрои вазирони Итолиё (1993—1994).

## Пайвандҳо
* Тарҷумаи ҳол )

## Адабиёт
* Кто есть кто в мировой политике / Отв. ред. Л. П. Кравченко. — М.: Политиздат, 1990. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Италия
Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ҳусейн ибни Алӣ синфи I
Чириаку Де Мита

**Чириаку Луиҷи де Мита** ( ,  ) - сиёсатмадори итолиёвӣ, сарвазири Италия дар солҳои 1988-1989.

Аз 13 апрели соли 1988 то 22 июли соли 1989 де Мита дар вазифаи сарвазир (дар хайати коалицияи ХХД, ҳизбҳои сотсиалистй, ҷумҳуриявӣ, сотсиал-демократӣ ва либералӣ) буд. Дар ибтидои сарвазири худ, Роберто Руффилли, мушовири де Мита, аз ҷониби аъзоёни Бригадаҳои сурх дар шаҳри Форли кушта шуд . Мухлати вазифаи сарвазириаш як сол баъд ба охир расид ва баъд аз он де Мита фаъолияти хукуматии худро ба охир расонд.

Соли 1996 ба порлумон баргашт ва пас аз он ду маротиба - солҳои 2001 ва 2006 дубора интихоб шуд. Соли 1994 ба Ҳизби Халқии Итолиё, ки соли 2002 тарк карда буд, ба ҳизби марказии Мариголд: Демократия озодист . Дар он ҷо ӯ 5 сол монд ва пас аз он ба Ҳизби демократии Италия гузашт .

Дар моҳи июни соли 2009 де Мита курсии парлумони Аврупоро ба даст оварда, дар синни 81-солагӣ куҳансолтарин номзади пирӯзгардида дар ин интихобот шуд. 

Аз соли 2014 ӯ шаҳрдори зодгоҳаш Нуско буд.

## Пайвандҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1928
Гурӯҳ:Зодагони 2 феврал
Сарвазири Итолиё

**Сарвазири Италия** (воқеан **Раиси Шӯрои Вазирон** ;   ) – сардори ҳукумати Итолиё буда, тибқи моддаҳои 92, 93, 94, 95 ва 96 Конститутсияи Итолиё амал мекунад. . Дар Италия ҳокимияти иҷроия Шӯрои Вазирон мебошад, ки таҳти раёсати сарвазир қарор дорад. Президент Сарвазир ва бо пешниҳоди ӯ аъзои Ҳукуматро таъин мекунад. Ҳукумат ҳангоми ба кор даромаданаш бояд аз ҷониби ҳарду палатаи парлумон дастгирӣ ёбад. Ҳукумат дар фаъолияти худ ба парлумон ҳисобот медиҳад, фаъолияти он одатан ба иродаи аксарияти парлумон асос меёбад.

Сарвазир  " *primo ministro* " аст, аммо дар Итолиё ӯро аслан раиси Шӯрои вазирон меноманд. Бо вуҷуди ин, сарвазирони кишварҳои дигар бо унвони Сарвазири Итолиё даъват карда мешаванд.

Аз соли 2006 то 2008 Сарвазири Итолиё Роману Продӣ, раиси собиқи Комиссияи Аврупо ва раҳбари эътилофи чапи марказ буд.

Ҷавонтарин сарвазир дар таърихи Итолиё Маттеу Рентси буд , ки аз соли 2014 то соли 2016 дар ин мақом кор мекард. 

Аз 22 октябри соли 2022 Сарвазири Итолиё Ҷорҷия Мелонӣ мебошад.

## Ҳамчунин нигаред
* Феҳристи сарвазирони Итолиё

## Пайвандҳо
* Вебсайти расмӣ (бо забони итолиёӣ)

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсати Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Беттину Краксӣ

**Бенедетту (Беттину) Краксӣ** (  ; 24 феврали 1934, Милан, Итолиё — 19 январи 2000, Хаммамет, Тунис ) — сиёсатмадори итолиёвӣ, раиси Шӯрои вазирони Италия аз 4 августи 1983 то 17 апрели 1987.

## Пайвандҳо
* 
## Нигаред низ
* Феҳристи сарвазирони Итолиё
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2000
Гурӯҳ:Даргузаштагони 19 январ
Гурӯҳ:Зодагони соли 1934
Гурӯҳ:Зодагони 24 феврал
Бойбитчилик (деҳа)

**Бойбитчилик** () — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Ҷетисой ҷойгир аст. 
## Аҳолӣ
Дар соли 2009 984 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ
)
Ҷованни Гориа

**Ҷованни Ҷузеппе Гориа** ( ; 30 июли 1943, Асти – 21 майи 1994, Асти) –  арбоби сиёсӣ ва давлатӣ, сарвазири Итолиё аз 28 июли 1987 то 13 апрели 1988. Аз соли 1960 аъзои Ҳизби христианӣ-демократии Итолиё.

## Зиндагинома
Вай бори нахуст соли 1976 ба палатаи депутатҳо интихоб шуд ва баъд роҳи ӯ ба сиёсати калон оғоз ёфт. Аз соли 1981 то соли 1982 муовини вазири хазинадорӣ буд. Солҳои 1982—1987 — вазири хазинадорӣ. Вай дар байни интихобкунандагони итолиёвӣ бо услуби ором ва маҳорати худ ҳангоми баромадҳои телевизионӣ маъруфият пайдо кард. Ӯ намояндаи "маркази чап" дар Ҳизби христианӣ-демократии Итолиё ва шарики Алдо Моро ҳисобида мешуд.

Моҳи июли соли 1987 ӯ кабинети вазирони худро ташкил ва сарварӣ мекард, аммо дар ҳукумат як сол ҳам кор накард.
Пас аз истеъфо аз мақоми сарвазир, ӯ соли 1989 вакили парлумони Аврупо интихоб шуд.

Вай дар Девони Ҷулиу Андреоттӣ вазири кишоварзӣ буд (1991-1992). Дар соли 1992, ӯ вазифаи вазири молияро дар Девони Ҷулиану Амату гирифт. Дар соли 1993 моҷарои бузурги фасод ба вуқӯъ пайваст, ки дар он бисёре аз шахсиятҳои муҳими Ҳизби христианӣ-демократии Итолиё ширкат доштанд ва Гориа маҷбур шуд, ки истеъфо диҳад.

Ҳатто пеш аз анҷоми тафтишот, 21 майи соли 1994, ӯ дар зодгоҳаш Асти даргузашт.

## Нигаред низ
* Феҳристи сарвазирони Итолиё
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Итолиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Итолиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1994
Гурӯҳ:Даргузаштагони 21 май
Гурӯҳ:Зодагони соли 1943
Гурӯҳ:Зодагони 30 июл
FTSE 100 Index

**FTSE 100 Index** (Financial Times Stock Exchange Index, ғайририасӣ Footsie) — индекси пешрави биржаи фондии Лондон. Аз тарафи ширкати мустақили FTSE Group, ки онро ба таври муштарак  рӯзномаи Financial Times ва биржаи фондии Лондон ихтиёрдорӣ менамоянд, ҳисоб карда мешавад.
 
Аз санаи 3 январи соли 1984 аз сатҳи 1000 банд ҳисобкунӣ оғоз шудааст. Ба ифодаи рекордии 6950,6 худ санаи 30 декабри соли 1999 ноил гардид.
 
## Ҷузъҳои таркиби индекс
 
Моҳи сентябри соли 2021 бахши мол ва хизматрасониҳои саноатӣ индекси бузургтарин бо вазни 11,5% буд, пас аз он бахши молиявӣ бо 11,3% ва дар ҷои сеюм бахши ҳифзи саломатӣ бо 9,9% меистоданд. 10 ширкатҳои калонтарин дар сармояшавии умумии ҳамаи иштирокчиёни индекс вазни маҷмӯии 41%-ро доро буданд.
 
## Маҳакҳои интихоб
 
Ширкатҳое, ки саҳмияҳои онҳо бо ҳисоби индекси FTSE 100 ба ҳисоб гирифта мешаванд, бояд шартҳое, ки FTSE Group пеш меорад, қонеъ намоянд:

* ба феҳристи биржаи фондии Лондон шомил бошанд,
* арзиши саҳмияҳои индекси FTSE 100 бояд бо фунтах ё евро ифода шаванд,
* аз санҷиши тестӣ ҷиҳати мансубият ба давлати муайян гузаранд,
* саҳмияҳо бояд дар муомилоти озод буда, пардохпазирии баланд дошта бошанд. 
 
Индекс ҳар семоҳа, рӯзи ҷумъаи аввали моҳҳои март, юн, сентябр ва декабр, аз нав баррасӣ мегардад. 
 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Молия
Гуанидин

**Гуанидин** , карбамидин, имидомочевина, HN = C(NH2)2 — кристаллҳои беранги намкаш; ҳарорати гудозишаш тақр. 50°С. гуанидин аз ҳаво СО2 ва намро меҷабад, бо кислотаҳо намак ҳосил мекунад. Ҳангоми гидролизи гуанидин карбамид ва аммиак ҳосил мешавад. гуанидинро Штреккер (1861) аз гуанин, Гофман (1866) аз хлорпикрин, Эрленмейер (1868) аз сианамид зери таъсири аммиак ҳосил намуданд. Штреккер ва Гофман гумон доштанд, ки дар таркиби гуанидин сиангурӯҳ мавҷуд аст. Эрленмейер барои гуанидин формулаи сохтории дурустро пешниҳод намуд. гуанидин (ё намаки онро) дар натиҷаи ба сианамид таъсир намудани аммиак (ё намакҳои аммоний) ҳосил мекунанд: 

H2N – C ≡ N + NH3 → NH = C(NH2)2

H2N – C ≡ N + NH4Cl → (H2N)2 C = NH · HCl

Гуанидинро аз роданиди аммоний (дар ҳарорати 180°С) ва эфирҳои кислотаи ортокарбонат бо таъсири аммиак низ ҳосил менамоянд. Боқимондаи гуанидин дар таркиби α-аминокислотаҳо – аргиксин, гуанин, креатин, антибиотикҳо – стрептомитсин ва заҳри ҳайвонот – тетродотоксин мавҷуд аст. гуанидинро барои ҳосил кардани доруворӣ, маводди тарканда, зифтҳои муовизи ион истифода мебаранд. Намакҳои гуанидин дар саноат фаровон ба кор мераванд. Намаки динитрати гуанидин ҳамчун моддаи тарканда, намаки фосфати гуанидин дар саноати бофандагӣ (барои тайёр намудани матоъҳои оташбардор) ва намаки карбонати он дар синтези моддаҳои сатҳашон фаъол истифода мешаванд. Нитрогуанидин , нитрат ва перхлорати гуанидин ҳамчун сӯзишвории ракетаҳо истифода мешаванд. Хромати гуанидин  ҳамчун ингибитори зидди зангзании филиззот ба кор меравад. Ҳосилаҳои гуанидин хосияти бактерисидӣ ва фунгитсидӣ дошта, дар сохтмони пулҳо, барои нигоҳдории санадҳо ва ғ. истифода мегарданд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гуантанамо (шаҳр)

**Гуанта́намо** () — шаҳр дар Куба, дар шарқи ҷазираи Куба (910 км аз Гавана); маркази маъмурии ноҳияи Гуантанамо. Аҳолиаш 210 ҳазор нафар (2014). Дар доманаи кӯҳи Серра-Маэстра ҷойгир аст. Гуантанамо роҳоҳан, роҳҳои мошингард ва фурудгоҳ дорад.

## Таърих
Соли 1796 ташкил карда шудааст, пеш Санта-Каталина-де-Салтадеро ном дошт. Дар асри 19 дар ин ҷо бисёр мустамликадорони фаронсавизабон аз Гаити сокин шуданд. Соли 1843 Гуантанамо ном гирифт, аз соли 1870 — шаҳр. Дар охири асри 19 яке аз марказҳои ҳаракати озодихоҳӣ буд. Дар ибтидои асри 20 дар натиҷаи рушди саноати қанд тараққӣ кард. Маркази коркарди қаҳва ва найшакар. Саноати коркарди филиззот, кимиё ва бофандагӣ тараққӣ кардааст. Донишгоҳ, калисои Санта-Каталина-де-Риккис (1863), бозор, вокзал (1918), осорхонаи шаҳрӣ, 2 театр дорад. 15 км ҷанубтар аз шаҳр халиҷи Гуантанамои баҳри Кабир (дарозиаш 19 км, бараш 10 км) воқеъ гардидааст. Дар қисми ҷанубии он пойгоҳи Флоти ҳарбии баҳрии ИМА (соли 1903 иҷора гирифтааст) ҷойгир аст, ки дар ҳудуди он январи 2002 маҳбаси Гуантанамо таъсис дода шуд. Дар он асосан маҳбусони ниҳоят хавфнок, аъзои созмони терростии «ал-Қоида», ки дар Афғонистон ва дигар кишварҳои Шарқ меҷанганд, нигоҳ дошта мешаванд. Бандари Кайманера ба Гуантанамо хидмат мерасонад. Дар Гуантанамо Э. Реве, ки суруди «сон-чанги»-ро машҳур гардондааст, зиндагӣ кардааст. Суруди машҳури инқилобии Куба «Гуантанамера» бо номи Гуантанамо алоқаманд аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Баҳоуддин Хурамшоҳӣ

**Баҳоуддин Хуррамшоҳӣ** (; апрели 1945, Қазвин, Эрон) — нависанда, мутарҷим, рӯзноманигор, танзпардоз, фарҳангнавис, ҳофизпажӯҳ ва шоири эронӣ.

## Зиндагинома
Таҳсилоти ибтидоӣ ва мутавасситаро дар Қазвин гирифт. Сипас ба таҳсил дар риштаи пизишкӣ пардохт, аммо таҳсил дар ин риштаро дар соли сеюм нимакора раҳо кард ва ба ҳамроҳи Комрони Фонӣ, Саъид Ҳамидиён ва Қадамалии Саромӣ ба таҳсил ба риштаи адабиёти форсӣ пардохт. Сипас аз Донишгоҳи Теҳрон фавқулисони китобдориро гирифт. Аз устодони вай дар риштаи адабиёти форсӣ метавон ба Сайид Манучеҳри Муртазавӣ, Забеҳулло Сафо, Маҳдии Муҳаққиқ, Сайид Ҷаъфари Шаҳидӣ, Парвиз Нотили Хонларӣ, Сайид Содиқи Гавҳарин, Абулҳасани Шуаронӣ ва Абдулҳамид Бадеъуззамонии Курдистонӣ ишора кард. Ӯ тавфиқи худро дар масири пажӯҳишҳои қуръонӣ, мадюни китоби «Қонуни тафсир» ва муаллифаш Сайидалӣ Камоли Дизфулӣ медонад.

## Қуръоншиносӣ
Хуррамшоҳӣ яке аз қуръонпажӯҳон ва мутарҷимони Қуръони карим ба забони форсӣ аст. Фаъолитҳои қуръонпажӯҳии вайро метавон ба се ҳавза тақсим кард; нахуст китобҳо ва мақолаҳои умумӣ, дувум нигориши мақолаҳои интиқодӣ ва нақди тарҷумаҳои мавҷуди Қуръон ва севум тарҷумаи Қуръони карим. Хуррамшоҳӣ Қуръонро бо насри равон, имрӯзӣ ва дар айни ҳол адабӣ тарҷума кардааст. Илова бар тарҷума ва тафсири ин асар дорои пайвастҳои шомили гуфтори мутарҷим, мақолаҳое бо унвонҳои Қуръон ва қуръонпажӯҳӣ, таҳрифнопазирии Қуръон, фаҳми Қуръон бо Қуръон, калимаҳои форсӣ дар Қуръони маҷид ва вожанома аст.

## Ҳофизшиносӣ
пажӯҳиш дар шеър ва зиндагии Ҳофизи Шерозӣ ҳавзаи тахассусии кори пажӯҳишии Хуррамшоҳӣ аст. Хуррамшоҳӣ то кунун беш аз дувоздаҳ китоб дар бораи Ҳофиз навишта ва дар он миён китоби «Ҳофизнома» дар заминаи шарҳи алфоз, эълом, мафҳумҳои калидӣ ва байтҳои душвори Ҳофиз беш аз ҳама шуҳрат дорад.

## Осор
* Фарҳанги мавзӯии Қуръон
* Баррасии тарҷумаҳои имрӯзини Қуръони карим
* Қуръон, шинохт
* Донишномаи Қуръон ва қуръонпажӯҳӣ
* Қуръонпажӯҳи (2 ҷ.) (маҷмӯаи мақолоти қуръонпажӯҳӣ)
* Доираиолмъорифи ташайюъ
* Чаҳордаҳ ривоят
* Катибае бар бод
* Аз шак то яқин
* Сайри бесулук (маҷмӯаи мақола)
* Позитивисми мантиқӣ
* Тарҷумаковӣ
* Танз ва трагедӣ
* Кажтобиҳои зеҳн ва забон
* Фурсати сабзи ҳаёт
* Фарҳанг-Донишномаи коро
* Аз вожа то фарҳанг
* Ҳазор ҳикоят ва ҳазор иборати ирфонӣ (бо ҳамкории Ориф ва Шиҳобуддини Хуррамшоҳӣ)

## Эзоҳ
Парвиз Нотили Хонларӣ

**Парвиз Нотили Хонларӣ** (; ) — адиб, сиёсатмадор, забоншинос, нависанда ва шоири муосири эронӣ. Доктор ва профессори фахрии УДТ ба номи В. И. Ленин. 

## Зиндагинома
Баъди хатми мактаби олӣ чанде дар мактабҳои миёнаи Рашт ва Теҳрон муаллим буд. Фаъолияти илмию адабии Xонларӣ серсоҳа буда, масъалаҳои гуногуни шеъри форсӣ-тоҷикӣ, адабиёти муосири форсӣ, забон ва тамаддуни гузаштаи халқҳои эрониро фаро гирифтааст. Дар монография ва мақолаҳои ӯ — «Шеър ва ҳунар», «Забоншиносӣ ва забони форсӣ», «Таърихи забони форсӣ» (ду ҷилд), «Вомиқ ва Азро»-и Унсурӣ ва «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, «Пасту баландиҳои шеъри нав», «Вазни шеъри форсӣ», «Таҳқиқи интиқодӣ дар арӯзи форсӣ» ҷиҳатҳои мухталифи адабиётшиносӣ, нақди адабӣ, таърихи забону забоншиносӣ ва эҷодиёти шоирони бузурги форс-тоҷик мавриди тадқиқ қарор гирифтаанд. Xонларӣ бо ҳамроҳии Забеҳуллоҳи Сафо зери унвони «Шоҳкориҳои форсӣ» як силсила асару достонҳои маъруф — «Чаҳор мақола»-и Низомии Арӯзии Самарқандӣ, «Рустам ва Суҳроб»-и Фирдавсӣ, «Сафарнома»-и Носири Хусрав ва ғайраро ба чоп ҳозир намудааст. Xонларӣ инчунин шоир аст (маҷмӯъаи «Моҳ дар мурдоб»). Xонларӣ нашри ж. «Сухан»-ро (1943—1979) ба роҳ монда, дар тарғиби адабиёти мутараққии Эрон ва инкишофи равобити илмию адабӣ бо дигар кишварҳо, аз ҷумла, Иттиҳоди Шӯравӣ ҳиссаи калон гузоштааст. Ӯ ду бор ба Тоҷикистон омада, дар Симпозиуми шеъри форсӣ (1967) ва ҷашни 650 солагии зодрӯзи Ҳофизи Шерозӣ (1975) суханронӣ кардааст. Баъзе мақолаю шеърҳои Хонларӣ ба забонҳои русӣ, тоҷикӣ ва узбакӣ чоп шудаанд. 

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Забони ғарбӣ

**Забони ғарбӣ (Оксидентал)**, ё ки **Интерли́нгве** (*Occidental*, *Interlingue*) ([interˈliŋɡwe], [oktsidenˈtaːl]; ISO 639 *ie*, *ile*) — забони фаросохтаи байналхалқӣ. Аз ҷониби Эдгар де Ваҳл сохта шудааст ва соли 1922 нашр шудааст. Дар соли 1949 он ба *Interlingue* номгузорӣ шуд, то ассотсиатсияҳои манфиеро, ки номи "Ғарбӣ" метавонад ба вуҷуд оварад, бартараф кунад.

Дар замони ҳозира дар ҷаҳон бо зиёда аз 5 ҳазор забону лаҳҷаҳо гуфтугӯ мекунанд. Шумораи хеле зиёди забонҳо, ки инсоният бо онҳо мубодилаи афкор мекунад ва адабиёти худро нашр менамояд, заруратеро ба миён овардааст, ки забони ёридиҳандаи байналхалқии барои ҳар як кас дастрас ба вуҷуд ояд.

Ба миён омадани ин гуна забон ба халқияту миллатҳои гуногуни ҷаҳон имконият медод, ки озодона бо ҳамдигар муносибат карда тавонанд, таҷрибаи истеҳсолӣ ва илмии ҳамдигарро омӯзанд ва ривоҷу равнақ диҳанд. Ин барои тараққиёти маданияти инсоният аҳамияти калон медошт.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Krasina, raconta del subterrania del Moravian carst*, опубликовано в 1938 году, автор Ян-Амос Кайша.
* *Li astres del Verne*, коллекция оригинальной поэзии Ярослава Подобского, опубликована в 1935 и 1947 годах.
* *Li sercha in li castelle Dewahl e altri racontas*, написано и опубликовано Висентом Косталаго в 2021 году.

## Пайвандҳо

* Союз Интерлингве
* Журнал Cosmoglotta
* Руководства по Интерлингве
* Дискуссионная группа на Yahoo
* Grammatica de Interlingue in Interlingue de F. Haas
* Grammar of Occidental translated into English

Гурӯҳ:Забонҳои сунъӣ
Гурӯҳ:Забонҳо
Луълуъ ва марҷон

«**Луълуъ ва марҷон**» (), «**ал-Луълуъ ва-л-марҷон фима-ттафақа ъалайҳи-ш-шайхон**» () — китоби муҳим ва машҳур дар ҳадис; таълифи муҳаққиқ ва феҳристнигор ‒ Муҳаммадфуод Абдулбоқӣ.

«Луълуъ ва марҷон» аз ду муқаддима, 54 китоб, 1293 боби фарогири 1906 ҳадис ва тавзеҳоти мухтасар иборат аст. Муаллиф дар муқаддимаи якум барои ривиши таснифи асар ва дар муқаддимаи дуввум бобати «тағлиз (сухани дурушт) бар зидди касе, ки бар Паёмбар (с) дурӯғ мебандад», маълумот додааст. «Луълуъ ва марҷон» аз «Китобу-л-имон» оғоз ва бо «Китобу-т-тафсир» хотима ёфтаааст. Дар китоб аҳодисе гирдоварӣ шудааст, ки имомон ‒ Бухорӣ ва Муслим дар «Саҳеҳайн» дар мавриди матну санади онҳо иттифоқи назар доранд. Муаллиф дар асар алфози аҳодиси «Саҳеҳ»-и Бухориро интихоб карда, сипас номи китоб, боб ва рақамҳои аҳодиси «Саҳеҳ»-и Муслимро, ки бо аҳодиси интихобшуда аз рӯи матну маъно наздикӣ доранд, мураттаб сохтааст. Ҳамчунин номи китоб, боб ва рақами аҳодиси «Саҳеҳ»-и Бухориро дар зери ҳар як ҳадис оварда шудааст. Муаллиф дар «Луълуъ ва марҷон» зимни шарҳи истилоҳи ҳадиси «муттафақунъалайҳ» қавли Ибни Ҳаҷари Асқалониро меорад: «Манзур аз иттифоқи Муслим бо Бухорӣ ин аст, ки ин ду имом дар тахриҷи асли ҳадис аз саҳобае, ки ин ҳадисро аз паёмбар (с) ривоят карда, бо ҳам дар маъно ва матни он ҳамраъй бошанд, ҳарчанд баъзеи тарзи ҷумлабандиҳои аҳодис бо ҳам мутафовит будааст». Инчунин ӯ ҷойгоҳи аҳодиси муттафақунъалайҳро дар миёни аҳодиси дигар нишон дода, аҳаммияти дар як китоб фароҳам овардани онҳоро кори судманд арзёбӣ кардааст.

«Луълуъ ва марҷон» бо дархости чопхонаи «Дору эҳёи-л-кутуби-л-арабия» дар як ҷилд ва ҳафсад саҳифа, замони зиндагии муаллиф чоп шуд. Китоб аз рӯзи интишор инҷониб мавриди қабули хонандагону соҳибназарон гардида, дар баъзеи кишварҳои арабӣ ва исломӣ ҳамчун дастури таълимӣ истифода мешавад. Он ба даҳҳо забонҳо, аз ҷумла, тоҷикӣ тарҷума ва нашр шудааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* *Луълӯъ ва марҷон*. Д., 2010;
* اللؤلؤ و المرجان فیما اتفق علیه الشیخان. القاهرة، ۲۰۱۲

Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо
Канъон (писари Ҳом)

**Канъон** ( ‒ ҳалим, бурдбор; ), **Йом** — писари Ҳом, набераи Нӯҳ (а), ҷадди аълои Канъониён.

Дар Китоби Муқаддас аз Канъон бисёр ном бурда шудааст (Ҳастӣ 9: 21‒25; 9,10:6, 15‒19, 26‒27). Дар мавриде ӯ дар шумори писарони Ҳом мазкур аст: «Писарони Ҳом: Куш, Миср, Фут ва Канъон» (Ҳастӣ 9, 10:6). Бино ба маълумоти ривоёти Аҳди Қадим, ҳазрати Нӯҳ (а) Ҳомро лаънат гуфт ва ин нафрини ӯ домангири Канъон низ шуд (Ҳастӣ 9: 20‒27). Дар ривоёте Канъонро писари Нӯҳ (а) ё номи писари Сом ибни Нӯҳ ном бурдаанд. Бархе ривоёт низ ӯро писари Кӯш ва падари Намруд донистаанд. Канъон ду писар дошт: Сидун ва Ҳит (Ҳастӣ 9, 10:1‒32). Баъд аз он қабилаҳои канъонӣ густариш ёфтанд. (Ҳастӣ 9, 10:15‒19).

Бар пояи ривоёти исломӣ, Нӯҳ (а) чаҳор писар дошт: Сом, Ҳом, Ёфис ва Канъон. Дар Қуръон (11:40‒47) ба достони писари Нӯҳ (а) ишора шудааст, ки тибқи он, вай ба нубуввати падар имон наовард ва ҳамроҳи кофирон гирифтори азоби илоҳӣ гардид. Пеш аз нузули ин азоб, Нӯҳ (а) писарашро даъват кард, то дар киштӣ савор шавад, аммо ӯ напазируфта, мегӯяд, ки болои кӯҳе меравам, то аз тӯфон дар амон бошам. Нӯҳ (а) бори дигар писарро барои ба киштӣ савор шудан даъват кард, вале боз ҳам ӯ ба мавъизаҳои падар гӯш надод ва ниҳоят дар тӯфон ғарқ шуд. Дар ҷузъиёти ин достон миёни муфассирон ихтилоф аст. Аксари муфассирон муътақиданд, ки ӯ писари воқеии Нӯҳ (а) буд. Нӯҳ (а) аз куфри ин писари худ огоҳ набуд ва ба ҳамин далел, ӯро даъват кард, то дар киштӣ савор шавад.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 
* Китоби Муқаддас Аҳди Қадим ва Аҳди Ҷадид. Стокгольм, 1999;
* دیوبندی محمد شفیع عثمانی. معارف القران. جلد ٧. تربت جام، ١٣٨١ ش.؛
* صابونی محمد علی. صفوة التفاسیر (ترجمۀ فارسی). جلد ٢. تهران، ١٣٨٢ ش.؛
* محلی جلال الدین و سیوطی جلال الدین. تفسیر جلالین (ترجمۀ فارسی) جلد ٣. تهران، ۱۳۸۵ ش.؛
* دانشنامۀ دانشگستر. جلد ١٣. تهران، ١٣٨٩ ش
Зуҳр

**Зуҳр** ( ‒ нисфирӯзӣ, нимрӯз), **нимрӯз** — фосилаи замонии байни қиём ва завол.

Зуҳр замоне фаро мерасад, ки Офтоб нимае аз сайри рӯзонаи худро аз тулуъ то ғуруб тай карда бошад. Вобаста ба ҷойгиршавии ҷуғрофиёӣ дар бархе минтақаҳо соя маҳв гашта, Офтоб аз баландтарин нуқтаи худ дар осмон (байни осмон) ба сӯи мағриб мойил мешавад. Субҳ ҳангоми баромадани Офтоб, сояи он ба тарафи мағриб меафтад ва баробари болотар рафтанаш ин соя камтар мешавад. Ҳангоме ки сояи ҳар чиз ба охирин дараҷаи косташавӣ расид, вақти Зуҳр оғоз мегардад ва чун соя рӯ ба машриқ ниҳод, замони Зуҳр аст.

## Нигаред низ
* Намози зуҳр

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Рӯз
BTS

**BTS** ( *Пантхан сонёндан*,  *Фандан шаонянтуан*, ; *Бо̄дан сё̄нэндан*, маъруф бо номи **Bangtan Boys** ё **Beyond The Scene**) — гурӯҳи мусиқии писаронаи ҷанубикуриёӣ аст, ки соли 2013 аз ҷониби Big Hit Entertainment таъсис ёфтааст. Гурӯҳ аз ҳафт аъзо иборат аст: RM (раҳбари гурӯҳ), Чин, Сюга, Ҷей-Ҳоуп, Чимин, Ви ва Ҷонгук.  Дар моҳи июли соли 2017 гурӯҳ логотипи расмӣ ва имлои англисии номи худро тағир дод, ки дар натиҷа онҳо Beyond The Scene (Дар паси саҳна).шуданд.

BTS бо нашри албоми дуюми студияи худ Wings, ки то январи соли 2018 муваффақтарин дар карераи онҳо маҳсуб мешуд, дар саросари ҷаҳон эътироф шуд (рекорди фурӯшашро танҳо мини-албоми Love Yourself: Her, моҳи сентябри соли 2017 шикаст).  Вай ба гурӯҳ иҷозат дод, ки дар ҷоизаҳои бонуфузи Mnet Asian Music Awards номинатсияи "Артисти сол"-ро ​​соҳиб шавад. Дар соли 2017, BTS ба яке аз гурӯҳҳои беҳтарини кореягӣ дар саҳнаи мусиқии ҷаҳонӣ табдил ёфта, ҷоизаи "Беҳтарин ҳунарманди васоити ахбори иҷтимоӣ"-и ҷадвали Billboard Music Awards-ро соҳиб гашт ва мини-албоми онҳо Love Yourself: дар руйхати Billboard 200 дар ҷойи 7-ум қарор гирифт, ки натиҷаи баландтарин дар байни ҳамаи ҳунармандони Корея буд, ки ба ин рӯйхат ворид шудаанд, гардид. Синглҳои "DNA" ва "MIC Drop" ҳарду аз ҷониби RIAA сертификати тилло гирифтанд ва BTS аввалин ҳунарманди кореягӣ дар таърих гардид, ки соҳиби шаҳодатномаи тилло шудааст. Сабтҳои сершумор ба гурӯҳ имкон доданд, ки соли дуюм паиҳам дар ҷоизаҳои Mnet Asian Music Awards номинатсияи "Артисти сол"-ро ​​соҳиб шаванд. Аз замони дебюти худ, BTS зиёда аз 5 миллион сабтҳои худро дар саросари ҷаҳон фурӯхтааст. Дар моҳи апрели соли 2020 BTS ҳунарманди серфурӯштарин дар таърихи Кореяи Ҷанубӣ шуд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:BTS
Ифк

**Ифк** ( – баргаштан аз ҳақ сӯи ботил, туҳмат, буҳтон; дурӯғ дар ҳаққи касе) - дурӯғест, ки зиштии он ошкор бошад; ошкортарин дурӯғ; буҳтоне, ки инсон ба сурати ногаҳонӣ бо он мувоҷеҳ мешавад. 

Ҳадиси ифк ё достони ифк ҳодисаи туҳмати зино задани гурӯҳи мунофиқон ба Оиша аст. Тибқи ҳадисҳо («Саҳеҳи Бухорӣ», 4473; «Саҳеҳи Муслим», 2771) ва тафсирҳо, паёмбар (с) ҳангоми ба ғазва рафтан миёни ҳамсаронаш қуръа андохта, яке аз онҳоро ҳамроҳи худ мебурд. Дар ҷанги банӣ Мусталақ қуръа ба номи Оиша баромад ва паёмбар (с) ӯро бо худ бурд. Лашкари паёмбар (с) ҳангоми бозгашт аз ғазваа дар яке аз манзилгоҳҳои наздики Мадина барои истироҳат муддате таваққуф кард. Шабонгаҳ эълон шуд, ки лашкар ҳаракат мекунад. Оиша барои қазои ҳоҷат аз урдугоҳ дур шуда буд. Чун назди кӯчи худ омада дид, ки гарданбандаш кандааст, зуд баргашта, аз пайи ҷустуҷӯи муҳраҳои он шуд. Афроде, ки ба кӯчу бори Оиша муваззаф буданд, бо гумони ин ки ӯ дар каҷовааш аст, ба роҳ баромаданд. Ҷустуҷӯи донаҳои гарданбанд сабаб шуд, ки Оиша аз қофила ақиб монад. Ӯ пас аз ёфтани гарданбанд ба манзилгоҳ баргашта, дид, ки мардум рафтаанд. Ба умеди он ки ба суроғаш меоянд, дар ҳамон ҷо мунтазир монд. Яке аз саҳоба – Сафвон ибни Муъаттали Суламӣ, ки  низ аз қофила қафо монда буд, Оишаро дид ва ба ӯ ишора кард, то ба шутур савор шавад. Сипас Сафвон ресмони шутурро гирифта, пеш-пеш ва Оиша савора ба лашкар расиданд. Ҳамин сабаб шуд, ки мухолифони паёмбар (с), аз ҷумла раиси мунофиқон Абдуллоҳ ибни Убайд ва Ибни Салулӣ ба Оиша туҳмат заданд. Ҳодисаи Ифк, ки хеле туҳмати сангину ногувор буд, хонадони нубувват ва ҷомеаи исломиро ғамгину рӯҳафтода кард. Оиша бо иҷозати паёмбар (с) ба хонаи падари худ Абубакри Сиддиқ рафта, хеле ранҷ кашид ва гиряи зиёд кард, то даме ки Худованд дар исботи покдомании ӯ ваҳй фиристод (Қуръон, 24: 11–24).

## Адабиёт

* Ифк / С. Наимӣ // Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. — Д. : СИЭМТ, 2011—2020. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2022).
* Али-заде А. Исламский энциклопедический словарь. М., 2007. 

السعدی عبدالرحمن ابن ناصر. تفسیر راستین./ ترجمۀ فارسی. جلد ٢. تهران، ١٣٧٤ ش.؛ 

دیوبندی محمد شفیع عثمانی. معارف القران. جلد ٩. تهران، ١٣٨٢ ش

Гурӯҳ:Мафҳумҳои исломӣ
Iamdifferent

**iamdifferent** — бренди миллии тарроҳии либос дар Тоҷикистон.

## Таърихи таъсис
iamdifferent дар 16 апрели соли 2010 таъсис шуда дар бештар аз 10 соли фаъолият яке аз пешгомон ва навоварони санъати духтудӯз дар Тоҷикистон ба шумор меравад.

## Ҳамкориҳо ва тавлидот
iamdifferent бо корхонаҳои нассоҷӣ дар Ӯзбекистон, Чин ва Туркия, ки ба хайётӣ машғул ҳастанд қарордод дорад. Тарроҳӣ ва дӯхти ҳар маҳсул аз маҷмӯъаи нав ҳудуди 2 то 3 ҳафта тӯл мекашад. Либосҳо умдатан ба сабки аврупоӣ, вале бо такя бар зеҳнияти маҳаллӣ сохта мешаванд. iamdifferent баёни афкори фардро дар зоҳираш медонад ва ибрози назар, шахсият, фардият ва баёни муносибати шахсро аз тариқи либос ва лавозимот пешниҳод мекунад.

Яке аз вежагиҳои боризи либосҳои брендӣ корбурд аз нақшунигори миллии тоҷикӣ аст. Либосҳо ягонаву ҷолиб ба назар мерасанд ва таваҷҷуҳи сокинон маҳаллӣ ва меҳмонони хориҷии Душанберо ба худ ҷалб мекунанд.

### Либосҳои расмии варзишӣ
Яке аз самтҳои ширкат тарроҳӣ ва пешниҳод кардани либосҳои варзишӣ аст. iamdifferent таъмингари расмии Федератсияи футболи Тоҷикистон бо атрибутикаи футболӣ ва дастаи мунтахаби олимпии ҷумҳурӣ бо маҷмӯъи либосҳо ва лавозимоти варзишӣ мебошад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* 

Гурӯҳ:Ширкатҳои Тоҷикистон
Қатраи барф

«**Қатраи барф**» (; *Seolganghwa*; ) — як сериали телевизиюнии Кореяи Ҷанубӣ аст, ки дар он Ҷунг Ҳе Ин, Ҷису, Ю Ин На, Ҷанг Сен Ҷо, Юн Се А, Ким Ҳе Юн ва Ҷунг Ю Ҷин бозӣ мекунанд. Он дар JTBC ҳар рӯзи шанбе ва якшанбе соати 22:30 аз 18 декабри соли 2021 пахш мешавад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ Кореяи Ҷанубӣ