Инфиҷори фазопаймои «Чалланҷар»

рост|мини|250x250пкс| Challenger дар соли 1983
**Инфиҷори фазопаймои "Чалланҷар"** —  28-уми январи соли 1986 аз сабаби таркиши боки сӯзишвории фазопаймо дар сонияи 72-юм ба вуҷуд омада буд, ки дар натиҷа 7 узви ҳайати кайҳонавардони фазопаймо ҳалок шуданд. Инфиҷор соати 11:39 дақиқа вақти маҳаллӣ дар уқёнуси Атлантик, наздикии соҳили қисми марказии шибҳиҷазираи Флоридаи ИМА рух дод.

## Ҳайати парвозӣ
мини|250x250пкс| Ҳайати парвозии STS-51L. Аз чап ба рост: Маколифф, Ҷарвис, Резник, Скоби, МакНейр, Смит, Онизука
Ҳайати парвозии Challenger аз ҳафт нафар иборат буд  :

* Командири ҳайат  — Франсиски "Дик" Р. Скоби ( )-и 46-сола . Сарнишини ҳарбии ИМА, подполковники нерӯҳои ҳавоии ИМА, кайҳоннаварди NASA . 
* Сарнишини дуюм — Майкл Ҷ. Смит ( ) -и 40-сола. Сарнишин-коромӯз, капитани нерӯҳои баҳрии ИМА, кайҳоннаварди NASA.
* Мушовири илмӣ — Эллисон С. Онизука (, яп. 鬼塚 承 次)-и 39-сола . Сарнишин-коромӯз, подполковники нерӯҳои ҳавоии ИМА, кайҳоннаварди NASA. 
* Мушовири илмӣ — Ҷудит А.  Резник ( )-и 36-сола . Муҳандис ва кайҳоннаварди NASA.
* Мушовири илмӣ — Роналд Э.  McNair ( )-и 35-сола . Физик, кайҳонаварди NASA. 
* Мутахассиси соҳаи бори лозимӣ —  Григорий Б.  Ҷарвис ( )-и 41-сола . Муҳандис ва кайҳоннаварди NASA. Ин аввалин парвози ӯ дар Challenger буд.
* Мутахассиси соҳаи бори лозимӣ — Шарон Криста Корриган Маколиффи ( )-и 37-сола.

## Баррасии иллати ҳодиса

### Камбудиҳои сохтмонӣ
рост|мини| Қисмати васли ду қисмати суръатбахши сӯзишвории сахти shuttle: , , , , , , , ,
Комиссияи таҳқиқии риёсати ҷумҳурӣ, мавсум ба комиссияи Роҷерз, иллати ҳодисаро тарҳи номуносиби васли бахшҳои мушаки сӯхти ҷомиди кумакӣ (solid rocket booster) донист. Муҳандисон аз ширкати паймонкори созандаи мушак ду рӯз қабл аз партоби мушак бо НАСА тамос гирифта ва ба хатари берун рафтанигаз аз ин қисмҳои васлшуда дар сурати партоби фазопаймо дар ҳавои сард ҳушдор дода буданд, аммо мудирони НАСА, ки ба далели таъхироти мутааддид дар партоби фазопаймо таҳти фишор буданд, ин камбудро нодида гирифта буданд..
рост|мини|312x312пкс| Ях дар майдончаи парвоз чанд соат пеш аз оғози Challenger
чап|мини|250x250пкс| Оғози парвози "Чалланҷар"

чап|мини|250x250пкс| Аъзои Комиссияи Роҷерс ба маркази кайҳонии Кеннеди меоянд

## Эзоҳ

; Шарҳҳо

; Манбаъ

## Адабиёт

* 
* 
* Feynman, Richard P. (1986) Rogers Commission Report, Volume 2 Appendix F- Personal Observations on Reliability of Shuttle. (html)
* Jensen, Claus. (1996) *No Downlink: A Dramatic Narrative about the Challenger Accident and Our Time.* New York: Farrar, Straus, Giroux. .
* McConnell, Malcolm. (1987) *Challenger: A Major Malfunction.* Garden City, NY: Doubleday. .
* 
* 
* 
* 
* 
* Vaughan, Diane. (1996) *The Challenger Launch Decision: Risky Technology, Culture and Deviance at NASA*. Chicago: University of Chicago Press. .
* Wallace, Brendan & Ross, Alastair (2006) *Beyond Human Error*. Florida: CRC Press. 
* 
* 
* 
* 
* 

## Истинод

* Чӣ гуна NASA ба фалокати бадтарин дар таърихи кайҳоннавардӣ роҳ дод // Лента. Ru, 7 марти 2019
* 
* 
* 
* 
* Ҳисоботи Комиссияи Роҷерс (pdf, 9.85Mb) - мураттиб Томас ('thomasafb')
* ''Фалокати'' Челленджер: ба ёд оварда шудааст. *Бостон Глоб*. 28 январи соли 2011.