open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chevrolet Spark

**Chevrolet Spark** — як худрави хурди шаҳрӣ, ки аз соли 2005 аз ҷониби General Motors бароварда шудааст. То соли 2015 он дар баъзе бозорҳо ҳамчун **[[Daewoo Matiz]]** маъруф буд.

Дар айни замон, ҳар се насли мошин дар тавлидот боқӣ мемонанд, аммо дар бозорҳои гуногун.

## Таърих
Тавлиди Daewoo Matiz дар соли 1998 оғоз шуд, аммо баъдтар дар баъзе бозорҳо ин мошин ба Chevrolet Matiz номгузорӣ шуд. Аз соли 2005 номи Chevrolet Spark дар ИДМ ва Chevrolet Matiz дар Аврупо (то соли 2010) корбурд мешавад. Номи Daewoo Matiz барои ИДМ (мудели M150) ва Кореяи Ҷанубӣ (то соли 2011) нигоҳ дошта шудааст.

## Насли аввал (M200/M250)
### Нигористон

Акс:2007 Chevrolet Matiz SE 1.0 Rear.jpg|Намо аз қафо
Акс:Chevrolet Spark Lite 1.0 LS 2013 (11825095544).jpg|alt=Chevrolet Spark Lite (М250)|Chevrolet Spark Lite (M250)
Акс:20100812 daewoo matiz 0001.jpg|Daewoo Matiz M250
Акс:Pontiac G2 Matiz -- Front.jpg|Pontiac G2 Matiz


## Насли дувум (M300)

Акс:Chevrolet Spark rear 20100601.jpg|Намо аз қафо
Акс:20100823 daewoo matiz creative 1.jpg|Daewoo Matiz Creative
Акс:2011 Holden Barina Spark (MJ MY11) CDX hatchback (2018-10-30).jpg|alt=Holden Barina Spark CDX|Ҳолден Барина Spark CDX
Акс:Ravon R2.jpg|alt=Ravon R2 на Московском автосалоне 2016|Ravon R2 дар мошинбозори Маскав 2016
Акс:2011 Holden Barina Spark (MJ MY11) CDX hatchback (2011-03-31).jpg|alt=Дохил (Holden Barina Spark)|Дохил  (Holden Barina Spark)
Акс:Chevrolet Spark LS fører.jpg|Панели абзорҳои худрав рӯйи сутуни фармон собит шудааст


## Эзоҳ

Гурӯҳ:Худравҳо аз рӯи алифбо
Вилояти Душанбе

**Вилояти Душанбе** () — воҳиди марзию маъмурӣ дар ҶХШ Бухоро ва ҶАШС Тоҷикистон, ки дар солҳои 1920—1929 вуҷуд дошт.

Вилояти Душанбе соли 1920 дар қисми ҶХШ Бухоро ташкил карда шуд. Ба қаламрави вилояти навташкил бекигарии Ҳисори гузашта дохил шуд.

Дар соли 1924 вилояти Душанбе ба Ҷумҳурии навташкили МШС Тоҷикистон гузашт. Дар он вақт он ба 6 тумон тақсим мешуд: Ҳисор, Душанбе, Файзобод, Ёвон, Янгибозор (Кофарниҳон). Дар соли 1925 ба он тумони Қаратоғ пайваст шуд. Дар соли 1926 вилояти Душанбе ба **вилояти Ҳисор** тағйири ном кард. Дар соли 1927 ба вилояти Ҳисор тумонҳои Дурмен-Тоҷик (Лақай-Тоҷик), Душанбе, Қаратоғ, Пакработ, Файзобод, Ёвон ва Янгибозор дохил буданд. 
Дар соли 1929 вилояти Ҳисор ба округи Ҳисор тағйир дода шуд. 

## Манбаъ

* 

Гурӯҳ:Вилоятҳои ҶМШС Тоҷикистон
Евгений Фала

**Евгений Александрович Фала** (4 августи 1913, Минск— 1988, ҳамон ҷо) — роҳбари оркестр, Ҳунарпешаи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1946).

## Зинадгинома
Омӯзишгоҳи мусиқии ш. Киевро соли 1934 ба итмом расонда, дар оркестри низомии Округи ҳарбии Киев ба сифати солист кор кардааст. Аз соли 1940 аввал солист ва баъдан роҳбари оркестри нерӯҳои сарҳадии Комиссариати халқии корҳои дохилии Тоҷикистон (аз соли 1946 Вазорати корҳои дохилӣ) буд. Ин оркестр солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945) ба мардуми ҷумҳурӣ хидмати маданӣ расонда, дар баланд рафтани рӯҳияи ватандӯстии одамон саҳм гузоштааст. Нақши номбурда дар беҳбуди фаъолият ва барномаи оркестр калон буд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
Низом Вафо

**Низом Вафо Оронӣ** (; ) —  ва и эронӣ.

## Зиндагинома
Низом Вафо дар соли 1266 хуршедӣ дар Орон ва Бедгул ба дунё омад. Падараш Мирзо Маҳмуд Имомҷумъа (шоир ва фақеҳу имоми ҷумъа ва модараш Минур Оронӣ (шоир ва хушнавис) мутахаллис ба Ҳаё ва духтари Вафои Кошонӣ буд. Ӯ аз шашсолагӣ ба мактаб рафт ва хондану навиштан омӯхт.

## Эзоҳ
Қурбонбой Бурҳонов

**Қурбонбой Бурҳонов** (*Бурҳонов Қурбонбой Турсунраҷабович; *4 августи 1953, ҶШС Ӯзбекистон) — омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ.

## Зиндагинома
Соли 1975 Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин-ро бо ихтисоси омӯзгори фанни математика хатм кардааст.

## Корнома
* 1975—1978 — омӯзгори фанни математикаи мактаби миёнаи № 42-и шаҳри Қӯрғонтеппа;
* 1978—1989 — омӯзгори кафедраи педагогика ва методикаи таълими ибтидоии ДДОЛ ба номи С.М.Киров;
* 1989—1994 — саромӯзгори кафедраи педагогика ва методикаи таълими ибтидоии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров;
* 1994—2002 — дотсенти кафедраи педагогика ва методикаи таълими ибтидоии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров;
* 2002—2012 — муовини декан оид ба корҳои ғоибонаи факултети педагогии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров;
* 2012—2016 — мудири кафедраи методикаи таълими ибтидоии факултети педагогии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров;
* 2016—2017 — дотсенти кафедраи Назария ва методикаи таълими фанҳои тахассусии факултети педагогии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров;
* Аз августи соли 2017 то ҳоло — дотсенти кафедраи табиӣ-риёзӣ, тарбияи эстетикӣ ва методикаи таълими онҳо дар факултети педагогии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон
Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон
 Гурӯҳ:Олимони асри XXI
Элиша Отис

**Элиша Грейвс Отис** (; 3 августи 1811, Галифакс, Вермонт — 8 апрели 1861, Ню Йорк) — ихтироъкори амрикоии лифтҳои бехатарӣ (системаи таъхири лифт дар кон ҳангоми кандани ресмон) ва муассиси ширкати Otis Lift.

## Зиндагинома
Дар хонаводаи серфарзанд (фарзанди шашумин аз шаш фарзанд) дар фермаи назди Галифакс (Вермонт) таваллуд шудааст. Дар овони чавонӣ кушиш мекард, ки ба тиҷорат машғул шавад, вале саломатии бад имкон намедод, ки комёб шавад. Дар соли 1845 ӯ ба Олбани, дар наздикии Ню-Йорк кӯчид ва се сол ба ҳайси механик дар фабрикаи кати «Тингли» кор кард ва дар он ҷо ба кори тормозҳои бехатарии роҳи оҳан оғоз кард.
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/ElevatorPatentOtis1861.jpg/250px-ElevatorPatentOtis1861.jpg|мини|250x250пкс| Патент барои боздоранда

## Эзоҳ
Кирми шабакавӣ

**Кирми шабакавӣ** як намуди барномаи зараровар аст, ки мустақилона тавассути шабакаҳои компютерии маҳаллӣ ва ҷаҳонии (Интернет) паҳн мешавад.

## Таърих
Таҷрибаҳои аввалини истифодаи кирмҳои компютерӣ дар компютерҳои тақсимшуда дар Маркази тадқиқотии Xerox Palo Alto аз ҷониби Ҷон Шок ва Ҷон Ҳупп дар соли 1978 гузаронида шуданд. Истилоҳи "кирм" аз романҳои фантастикии "Вақте Ҳарли яксола буд" аз ҷониби Дэвид Ҷерролд (1972), ки барномаҳои ба кирм монандро тавсиф кардааст ва «На ударной волне» аз ҷониби Ҷон Бруннер (1975), ки ин истилоҳро муаррифӣ мекунад, таъсир кардааст. худаш..

Яке аз кирмҳои  машҳуртарини компютерӣ ин " Ворми Моррис " мебошад, ки онро соли 1988 Роберт Моррис хурдӣ, ки он вақт донишҷӯи Донишгоҳи Корнел буд, навиштааст. Паҳншавии кирм аз 2 ноябр оғоз шуд, ки баъд аз он кирм ба зудӣ тақрибан 6200 компютерро сироят кард (тақрибан 10% ҳамаи компютерҳои дар он вақт ба Интернет пайвастшуда ). Инчунин як кирми маъруфи дигар MyDoom мебошад, ки нармафзори зараровар аст, ки дар муқоиса бо ҳама гуна нармафзори зараровар бузургтарин зарари иқтисодӣ расонидааст - 38 000 000 000 доллари ИМА . Тағйироти ин кирми почта фаъол боқӣ монда, то имрӯз паҳн шудааст.

## Ҳамчунин нигаред
* Ҷадвали вирусҳо ва кирмҳои компютерӣ
* Кирми бисёрвекторӣ

## Пайвандҳо

* Климентьев К.Е. Вирусҳои компютерӣ ва антивирусҳо: назари барномасоз. — М.: ДМК-Пресс, 2013. С. 656. ISBN 978-5-94074-885-4
* Ҷон Шок, Ҷон Ҳупп Барномаҳои "Корм" - Таҷрибаи ибтидоӣ бо ҳисобкунии тақсимшуда" ) ; 172-180, ISSN 0001-0782
* Николас С. Вивер Уорхол Кирмҳо: Потенсиали балоҳои хеле зуди интернет 
* RFC 1135 ) - Ҳелминтозҳои Интернет

Гурӯҳ:Бадафзор
Гурӯҳ:Вируси компютерӣ
Гурӯҳ:Кирми шабакавӣ
Нишонгузории гӯш

пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Earmarking_pliers.JPG/250px-Earmarking_pliers.JPG|мини|270x270пкс| Нишонгузори гӯш
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Mr._Burro%2C_earmarked_for_victory.jpg/220px-Mr._Burro%2C_earmarked_for_victory.jpg|мини| Хари гӯшнишонгузоришуда
**Нишонгузории гӯш** () ё **нишонгузорӣ** — эҷоди буриш ё сӯрох дар гӯши ҳайвонот барои шиносоии онҳо мебошад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Чорводорӣ
Аристондӣ

**Аристондӣ** () — деҳа (*[[авул|ауыл]]*) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Ордабосӣ ҷойгир аст.  

Дар соли 2009 587 нафар аҳолӣ дошт.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Ордабосӣ
Сел дар Эрон (2022)

**Сели 2022 дар Эрон** — ба маҷмӯъаи болоомадагии обҳо, вуқӯъи сел дар манотиқи мухталиф Эрон ва паёмадҳои он ҳамчун рониши замин дар охирҳои моҳи июли соли 2022 ишора дорад, ки 400 шаҳр ва русто дар 21 устон аз 31 устони Эронро таҳти таъсир қарор дод ва беш аз 20000 хонаро вайрон кард. Дар устонҳои Мозандарон ва Язд маргу мир зиёд буд. Ҳадди ақал 95 нафар кушта шудаанд ва беш аз 200 нафар дигар нопадид шудаанд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сел дар Эрон
Систерн

[пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/El_Jadida_cistern.jpg/130px-El_Jadida_cistern.jpg|мини| Систерни Пуртуғолӣ, Ал Ҷадида, [Марокаш]]
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Basilica_Cistern%2C_Constantinople.jpg/170px-Basilica_Cistern%2C_Constantinople.jpg|мини| Систерни Базилика, Истанбул, 138 м х 65 м, 80.000 <sup>м3</sup>, Юстиниан I, 523—542
**Систерн** (, аз дигар лат. *cista — қуттӣ*, инчунин юнонии бостон: *κίστη [Kiste] — сабад*) *—* навъе обанбор буд, ки барои захираи оби борон сохта мешуд. Систернҳо дар меъмории қуруни миёнии Аврупо, Ховари Миёна ва шимоли Африқо маъмул буданд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Таъмини об
Феҳристи кишварҳо аз рӯи шумораи миллиардерҳо

пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Global_billionaires.png/440px-Global_billionaires.png|мини|440x440пкс| Кишварҳо аз рӯи шумораи миллиардерҳо аз рӯи дороии соф (доллари ИМА) дар соли 2017
Ин **феҳристи кишварҳо аз рӯи шумораи сокинони миллиардер** , ки бар асоси арзёбии солонаи сарвати софи доллари ИМА бо шахсони сарватманд дар саросари ҷаҳон.

## ''Форбс''

## ''Ҳисобот дар бораи сарватмандони ҷаҳон дар Найт Фрэнк''

## ''Рӯихати сарватмандони ҷаҳон Ҳурун''

## Ҳамчунин нигаред
* Феҳристи шаҳрҳо аз рӯи шумораи миллиардерҳо
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи шумораи миллионерҳо 
* Миллионер
* Сарватмандтарин шахсиятҳои ҷаҳон
* Феҳристи миллиардерҳои Туркия

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи нишондиҳандаҳои иқтисодӣ
Гурӯҳ:Феҳристи шахсиятҳо аз рӯи сарват
Ғассон Канафонӣ

**Ғассон Канафонӣ** (; 9 апрели 1936, Акко, Фаластин – 8 июли 1972, Байрут, Лубнон) — нависанда ва рӯзноманигори шинохтаи фаластинӣ. Дорандаи Ҷоизаи Лотос 1975. Узви раёсати Ҷабҳаи мардумӣ барои озодии Фаластин (муаллифи барномаи ҶМБОФ).

## Зиндагинома

## Эҷодиёт

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
Феҳристи кишварҳо аз рӯи миқдори миллионерҳо

Ин **феҳристи кишварҳо аз рӯи шумораи [[Миллионер|миллионерҳо]]** аз рӯи сарвати соф (бо доллари ИМА ) аст, ки бар асоси арзёбии солонаи сарват ва дороиҳо, ки аз ҷониби бонки Швейтсария Credit Suisse тартиб дода ва нашр шудааст. Тибқи ҳисобҳо, дар миёнаи соли 2021 дар саросари ҷаҳон 56  миллион нафар фардҳое буданд , ки дороиҳояшон аз як миллион доллар зиёд аст, ва тақрибан 40% онҳо дар Иёлоти Муттаҳида  Амрико зиндагӣ мекунанд. Маблағи умумии ҳамаи миллионерҳо 158,261 триллион долларро ташкил дод.  

## Минтақаҳо аз рӯи шумора ва фоизи миллионерҳо

## Кишварҳо аз рӯи шумора ва фоизи миллионерҳо
***** истинодҳои **"Иқтисоди КИШВАР ё ХУДУД" -ро** нишон медиҳад.
 

## Ҳамчунин нигаред
* Миллионер
* Миллиардер
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи шумораи миллиардерҳо

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи кишварҳо аз рӯи нишондиҳандаҳои иқтисодӣ
Феҳристи шаҳрҳо аз рӯи шумораи миллиардерҳо

Як қатор феҳристҳои гуногун мавҷуданд, ки аз ҷониби нашрияҳои мухталиф дар саросари ҷаҳон тартиб дода шудаанд, ки кӯшиш мекунанд **шумораи миллиардерҳоро аз рӯи шаҳрҳои бузурги ҷаҳон** муайян кунанд. Баҳодиҳии маъруфтарин аз  нашрияи *[[Forbes]]* мебошад.

## ''[[Forbes]]''
Дар соли 2022 дар феҳристи *[[Forbes]]*  шаҳри Ню-Йорк бо 107 нафар  миллиардер, дар ҷои якӯм, Пекин бо 83 нафар миллиардер дар ҷои дуюм  ва Ҳонконг бо 68 нафар миллиардер дар ҷои сеюм қарор доранд. 

## Ҳамчунин нигаред

* Сарватмандтарин шахсиятҳои ҷаҳон
* Феҳристи кишварҳо аз рӯи шумораи миллиардерҳо
* Миллиардер
* Феҳристи оилаҳои сарватманд

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи сарватмандтарин шахсиятҳои ҷаҳон
Гурӯҳ:Миллиардерҳои ҷаҳон
Мифтоҳ Усто Умар

**Мифтоҳ ал-Усто Умар** (   соли тав. 1935, даргузашт 22 марти 2010) — сиёсатмадори Либиё, раҳбари Конгресси умумихалқии Либиё  аз 15 феврали 1984 то 7 октябри 1990.

Мифтоҳ Умар ихтисос, табиб - педиатр, дар Миср ва Англия таҳсил кардааст. Ӯ ҳамчун мунаққиди системаи тандурустӣ, ки дар замони  шоҳ Идриси I  таҳия шуда буд, маъруф буд ва дар соли 1970 дар Шӯрои Фармондеҳии Инқилобӣ мақоми вазири тандурустиро гирифт. Вай ин мансабро дар даврат Ҷамоҳирия дар Конгресси умумихалқӣ нигоҳ дошт, сипас (на пештар аз соли 1979) котиби корҳои дохилӣ шуд, дар моҳи марти соли 1982 ин вазифа барҳам дода шуд. 1 феврали соли 1984 (тибқи маълумоти дигар, 15 феврал) вай Конгресси умумихалқиро сарварӣ карда, ба унвони сарвари расмии давлат табдил ёфт, гарчанде ки дар асл кишварро Муаммар Қаззофӣ идора мекард. Дар моҳи октябри соли 1990 аз вазифаи Котиби Генералии Конгресс истеъфо дод.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарварони Либиё 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо викификатсияи дастии сана дар қуттӣ
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2010
Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 март
Гурӯҳ:Зодагони соли 1935
Абдурраззоқи Савсоҳ

**Абдурраззоқи Савсоҳ** (; ) — Котиби генералии Конгресси умумихалқӣ ва ба ин тартиб сардори давлати Либиё аз 7 октябри 1990 то 18 ноябри соли 1992 буд

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Сарвазирони Либиё
Муҳаммад аз-Зенатӣ

**Муҳаммад ал-Зенатӣ** (    Az-Zanati al-Muhammad az-Zanati ) — як сиёсатмадори Либиё аст, ки Дабири кулли Конгресси умумихалқӣ буд ва аз 18 январи соли 1992 то 3 марти соли 2008 Сарвазири давлати Либиё буд. Ӯ 1 марти соли 2000 дубора сарвазири давлат таъин шуд  Ӯ аз шохаи Қадзфа аз қабилаи Ҳуара аст. 

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Сарвазирони Либиё
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1937
Мифтоҳ Муҳаммад Кеиба

**Мифтоҳ Муҳаммад Кеиба**  (арабӣ: مفتاح محمد كعيبة ) (тав. 16 июли 1947),  **Мифтаҳ Муҳаммад Куайба** инчунин тарҷума шудааст,  - сиёсатмадори Либиё, ки дабири кулли Конгресси умумихалқии Либиё 3 март 2008 то 5 марти 2009    ва ҳамчун сарвазири давлат буд. Вай инчунин дар солҳои 1980-ум вазири адлия буд.

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Сарвазирони Либиё
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1942
Муҳаммад Абдулқосим Зуаӣ

**Муҳаммад Абдулқосим Зуаӣ** (14 майи 1952 таваллуд шудааст) — сиёсатмадори Либиё аст, ки охирин Дабири кулли Конгресси умумихалқии Либиё буд  ва  аз ин рӯ, аз соли 2010  то соли 2011 раҳбари номиналии давлати ин кишвар буд. Вай Имборак Шомехро иваз кард. Аз 8 сентябри соли 2011 ӯ дар боздошти нерӯҳои ММТ қарор дорад.

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Сарвазирони Либиё
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Муҳаммад Алӣ Салим

**Муҳаммад Алӣ Салим** — сиёсатмадори Либи1 аст, ки иҷрокунандаи вазифаи раиси Конгресси умумии миллии Либиё буд ва то замони таъин шудани Муҳаммад Мақариф ба мақоми раиси доимии Либиё ҳамчун куҳансолтарин узви нахустин маҷлиси қонунгузорӣ аз тариқи демократӣ интихобшуда  буд.  

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI 
Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Муҳаммад Заруқ Раҷаб

**Муҳаммад аз-Зоруқ Раҷаб** (  тав. 1940 ) — сиёсатмадори Либиё аст.

Вазири молияи Либиё аз соли 1972 то 1977   .

Аз 7 январи соли 1981 то 15 феврали соли 1984 котиби генералии Конгресси умумихалқии Либиё (сардори ғайрирасмии кишвар). Аз 16 феврали соли 1984 то 3 марти соли 1986 Котиби Генералии Кумитаи олии халқии Либиё (монанди вазифаи сарвазир)  .

## Эзоҳ

 

Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Сарвазирони Либиё
Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
Гурӯҳ:Вазирони Либиё 
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1940
Муҳаммад Мақариф

**Муҳаммад Юсуф ал-Мақариф**   ё тавре ки ӯ дар вебсайти расмии худ менависад, **доктор Муҳаммад Юсуф Ал Мақариф**  ( ; соли таваллудаш 1940), — сиёсатмадори Либия аст, ки аз нахустин ҷаласаи худ дар моҳи августи соли 2012 то истеъфоаш дар моҳи майи соли 2013 ба ҳайси раиси Конгресси Миллии Миллӣ кор кардааст. Дар ин нақш ӯ *воқеан* сарвари давлати Либиё буд,    то истеъфоаш дар моҳи майи соли 2013 

Мақариф раҳбари Ҳизби Ҷабҳаи Миллӣ аст, ки дар интихоботи соли 2012 се курсиро ба даст овардааст ва қаблан бо таъсис ва аввалин роҳбари Ҷабҳаи миллии наҷоти Либиё алайҳи режими Муаммар Қаззофӣ маъруф буд.  
## Фаъолияти асосии сиёсӣ
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Clinton-Magaraif.jpg/250px-Clinton-Magaraif.jpg|рост|мини|250x250пкс|Муҳаммад Мақариф ва Ҳиллари Клинтон  
Пас аз ҷанги шаҳрвандии соли 2011, Мақариф аз Иёлоти Муттаҳида ба Либиё баргашт, ки бештари 30 соли худро дар онҷо дар бадарға гузаронида буд.  Ҳоло ӯ раҳбари Ҳизби Ҷабҳаи Миллӣ, вориси расмии NFSL  мебошад, ки 9 майи соли 2012, пас аз ба даст овардани қудрати Шӯрои Миллии Интиқол пароканда карда шуд.  Магариаф узви Институти муҳосибони оинномавӣ дар Англия ва Уэлс мебошад. 

Дар ҷараёни интихоботи Конгресси Миллии Либиё дар соли 2012, ӯ дар дохили Ҳизби Ҷабҳаи Миллӣ вакили конгресс интихоб шуд.

### Президенти Конгресси умумимиллӣ
Мақариф 9 августи соли 2012 президенти Конгресси Миллии Либиё интихоб шуд. Вай дар Конгресс 113 овоз ба муқобили 85 раъйи рақиби мустақилаш Алӣ Зейдан, ки моҳи ноябр сарвазири Либиё шуд.  Баъди 9 моҳ дар мақоми президенти Конгресси Миллии Либиё кор кардан ӯ моҳи майи соли 2013 дар интизори қонуни инзивои сиёсӣ, ки тасвиб шуда буд, истеъфо дод ва ба далели наҳваи қаблиаш ба ҳайси сафир дар замони режими Муаммар Қаззофӣ аз мақом маҳрум шуд. 
## Сарчашмаҳо
* Бэнкс, Артур С., Томас Мюллер ва Вилям Оверстрит. Дастури сиёсии ҷаҳон 2008, CQ Press, 2008.
* Шӯрои Амнияти Байналмилалӣ, *Корҳои ҷаҳонӣ*, Ҷилди 1, Шумораи 3-4, 1986, саҳ.&nbsp;56–59.
* Ассотсиатсияи Байналмилалии Таҳқиқоти Стратегӣ, Дастур оид ба мудофиа ва корҳои хориҷӣ, 2002 - Технология ва муҳандисӣ
* Метц, Ҳелен Чапин (1987). "ЛИВИЁ: омӯзиши кишвар, боби 4. Ҳукумат ва сиёсат: мухолифат бо Қаззофӣ: мухолифони бадарғашуда». Шӯъбаи федералии тадқиқот, Китобхонаи Конгресс.
* Вандеволл, Дирк (2006). Таърихи Либиёи муосир. Матбуоти Донишгоҳи Кембриҷ.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1940
Феҳристи ҷазираҳои Димоғаи Сабз

пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/97/Cape_Verde-CIA_WFB_Map.png|мини|355x355пкс| Харитаи ҷазираҳо
Димоғаи Сабз  10 ҷазираро дар бар мегирад, ки ба 2 гурӯҳ тақсим мешаванд.

* Барлавенту
* Сотавенто

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи ҷазираҳо аз рӯи кишвар
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Димоғаи Сабз
Ҷазираҳои Тонга

Архипелаг ва Подшоҳии **[[Тонга]]**, ки дар он ҷойгир аст, аз **171** ҷазира иборат аст, ки танҳо тақрибан  дар 40-тои онҳо одамон истиқомат мекунанд  . Ҷазираҳои архипелаг ба 4 гурӯҳ (аз ҷануб ба шимол) тақсим мешаванд: ҷазираҳои Тонгатапу, Ҳаапай, Ҷазираҳои Вавау ва Ниуас . Ин гурӯҳҳо ба чаҳор шаҳристони Тонга мувофиқат мекунанд: мутаносибан Тонгатапу, Ҳаъапай, Вавау ва Ниуас ; ноҳияи панҷум ҷазираи Еваро ташкил медиҳад, ки қисми гурӯҳи Тонгатапу мебошад.

## Ҷазираҳои истиқоматии Тонга
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Ha%CA%BBapai.gif/220px-Ha%CA%BBapai.gif|алт=Карта островов Хаапай|мини| Харитаи ҷазираҳои Ҳаапай .
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Vava%CA%BBu.gif/220px-Vava%CA%BBu.gif|алт=|мини| Харитаи ҷазираҳои Вавау .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи ҷазираҳо аз рӯи кишвар
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Тонга
Феҳристи ҷазираҳои Кириботӣ

300px|miniaturadaimagem|рост|Ҷазираҳои Кириботӣ, давлатҳо ва қаламравҳои ҳамсоя
Ҷумҳурии Кириботӣ аз 32 атолҳои паст ва аз 1 ҷазираи оҳаксанг, Банаба иборат аст. Ҳамаи онҳо дар уқёнуси Ором ҷойгиранд. Масоҳати умумии замин - 812,34 км², лагунаҳо - 2412,5 км². Масофа аз ғарбтарин то шарқтарин ҷазираи Кириботӣ қариб 4000 километр аст. Аҳолӣ - 103058 нафар  (2010, барӯйхатгирии аҳолӣ).

Дар зер рӯихати пурраи ҷазираҳо ва атоллҳои Ҷумҳурии Кириботӣ оварда шудааст.

## Ҷазираҳои Гилберт

## Ҷазираҳои Лайн

## Ҷазираҳои Финикс

## Ҷазираи Банаба

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Феҳристи ҷазираҳо аз рӯи кишвар
Гурӯҳ:Ҷазираҳои Кириботӣ
Ҷумъа Аҳмад Атиқа

**Ҷумъа Аҳмад Атиқа** (соли таваллудаш 1950) — сиёсатмадори либиёӣ аст, ки аз соли 2012 ба ҳайси муовини раиси Конгресси Миллии Либиё кор кардааст  ва иҷрокунандаи вазифаи президенти Конгресси умумимиллии Либиё баъд аз истеъфои Муҳаммад  Юсуф ал-Мақариф аз 28 майи соли 2013 то 25 июни соли 2013 буд.

## Фаъолияти сиёсӣ
7 июли соли 2012  Атиқа дар интихоботи Конгресси соли 2012 ҳамчун конгрессмени мустақил интихоб шуд. 10 август ҷонишини президенти Конгресси умумимиллӣ интихоб шуд . Атиқа баъд аз истеъфои Муҳаммад Мақариф иҷрокунандаи вазифаи президенти Конгресс (аз 28 майи соли 2013 то 25 июни соли 2013) шуд. Ӯ ҳамчун сарвари муваққатии давлат Сарфармондеҳи Артиши миллии Либиё таъин шуд. 

## Сарчашмаҳо
* Бэнкс, Артур С., Томас Мюллер ва Вилям Оверстрит. Дастури сиёсии ҷаҳон 2008, CQ Press, 2008.
* Шӯрои Амнияти Байналмилалӣ, *Корҳои ҷаҳонӣ*, Ҷилди 1, Шумораи 3-4, 1986, саҳ.&nbsp;56–59.
* Ассотсиатсияи Байналмилалии Таҳқиқоти Стратегӣ, Дастур оид ба мудофиа ва корҳои хориҷӣ, 2002 - Технология ва муҳандисӣ
* Метц, Ҳелен Чапин (1987). "ЛИВИЁ: омӯзиши кишвар, боби 4. Ҳукумат ва сиёсат: мухолифат бо Қаззофӣ: мухолифони бадарғашуда». Шӯъбаи федералии тадқиқот, Китобхонаи Конгресс.
* Вандеволл, Дирк (2006). Таърихи Либиёи муосир. Матбуоти Донишгоҳи Кембриҷ.

## Эзоҳ
 

Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI 
Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1950
Мулло Нуров

**Мулло Нуров** (*Нуров Ёрмаҳмад Нурмаҳмадович*; 8 марти 1936, Шайнаки Гадо, ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон — 2 декабри 1992, Тоҷикистон) — майори милиса, бозраси БДА ва яке аз намодҳои Душанбе дар замони шӯравӣ.

## Зиндагинома
Ӯ 8 марти 1936 дар рустои Шайнаки Муллогадои ноҳияи Ҳисор севумин писар дар хонаводаи Нурмаҳмад Нуров ба дунё омадааст. Падараш номи ӯро Ёрмаҳмад гузошт. Писари боҳушу доно бузург шуд. Падараш дар хона ҷувози равғанкашӣ дошт, ӯ дар ин кор падарашро ёрӣ мекард ва дар лаҳзоти истироҳат аз ӯ дарси хондани Қуръон мегирифт. Дар ҳаштсолагӣ Ёрмуҳаммад бештаре аз оёти Қуръонро азёд кард, ки боиси ба худ гирифтани номи дувумаш — Мулло гардид ва ӯ то поёни умр бо ин ном зиндагӣ кард.

Ба гуфтаи бастагонаш, ӯ аз кӯдакӣ шефтаи мошинҳо буд ва орзу дошт, ки ба унвони ронанда кор кунад. Дар даҳаи 1950 ба сафи Артиши Шӯравӣ даъват шуд. Ӯ дар Қазоқистон, дар мавзеъҳои мушакии Байконур хидмат кардааст. Ба гуфтаи худи Нуров, дар артиш ронандаи «падар»-и мушаксозони ИҶШС Сергей Королев буд ва ҳамзамон ба ӯ муяссар шуд, ки фазонавардони машҳур, аз ҷумла Валентина Терешковаро аз наздик бубинад.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Душанбе
Нурӣ Абусаҳмайн

**Нурӣ Абусаҳмайн** ( ; 25 октябри соли 1956 таваллуд шудааст) — сиёсатмадори Либиё аст. Вай як чеҳраи умдаи ҷанбаи исломгароёни низои Либиё дар соли 2014 ва муассиси гурӯҳи LROR аст, ки аз ҷониби парлумони Либиё гурӯҳи эътирофшудаи байналмилалӣ "террорист" дониста мешавад. Гуфта мешавад, ки вай ҳангоми кор карданаш ба ҳайси президенти Конгресси Миллии Либиё тақаллуб кардааст.

## Зинданинома
Ӯ дар ибтидо ба Конгресси Миллии Либиё ҳамчун узви ноҳияи Зувара интихоб шуда буд. Ӯ аз ҷониби гурӯҳи Ихвон-ул-муслимин  каме пуштибонӣ мекард, аммо ҳамчун номзади мустақил баромад. Вай иртиботи қавӣ бо Ихвон-ул-муслиминро рад кардааст.

Дар соли 2013 ӯ номзади гурӯҳи исломгаро ба курсии раиси Конгресси Миллии Либиё буд, аммо номзади созишпазир аз ҷониби аъзоёни либералии конгресс қобили қабул дониста шуд. Дар натиҷа, ӯ 25 июни соли 2013 президенти Конгресси Миллии Либиё (GNC) шуд.  Ӯ дар интихобот аз ҳизби Ихвон-ул-муслимин, Ҳизби Адолат ва Сохтмон пуштибонӣ кард.  Вақте ки президенти Конгресси Миллии Либиё шуд, Абусаҳмайн аввалин  намояндаи Барбарҳои Либиё буд, ки пас аз Ҷумҳурии Триполитани солҳои 1918-22 нақши роҳбарии миллиро ба даст овард.  Абусаҳмайн фавран як гурӯҳи мусаллаҳи исломии LROR -ро таъсис дод, ки дар моҳи октябри соли 2013 кӯшиши табаддулоти исломиро анҷом дод. Вай мубоҳисаҳо ва пурсишҳоеро, ки қисми исломии КМЛ намехост,, аз ҷумла мубоҳисаро дар бораи сарфи ғайриқонунии пул ба сӯи LROR пахш кард. 

Дар давраи раисии Абусаҳмайн дар КМЛ (GNC) ва баъд аз тасмими он дар бораи татбиқи қонуни шариат дар моҳи декабри соли 2013, аз аввали соли 2014 дар донишгоҳҳои Либиё сегрегатсияи гендерӣ ва ҳиҷоби ҳатмӣ ҷорӣ карда шуда буд, ки интиқоди шадиди гурӯҳҳои ҳуқуқи занонро ба бор овард.

Вай дар бӯҳрони конститутсионӣ, ки ҳангоми дар иҷлосияи КМЛ дар моҳи апрели соли 2014 ба мақоми нахуствазир Аҳмад Маитиқ интихоб шуд, ки аз ҷониби ҷангиёни мусаллаҳи исломгаро ба порлумон ворид шуда буданд, гуё нақш дошт.  Ҳарчанд муовини раиси ҷумҳур, Вазорати адлия, Додгоҳи олӣ ва ҳизбҳои мухолиф ин мурофиаро ғайриқонунӣ хонданд, Абусаҳмайн фармонеро имзо кард, ки Аҳмад Маитиқро тасдиқ мекунад 

Ба гуфтаи тарафдорони ҳукумати шарқӣ, мӯҳлати ӯ замоне ба поён расид, ки Маҷлиси нави намояндагон 4 августи соли 2014 таъсис ёфт   Ҷонишини ӯ Абубакри Байрат, раиси муваққати парлумони нав шуд.  Вай инчунин намояндаи КМЛ  аз ғарби кишвар, зодгоҳи Барбарҳои худ Зувара буд.  

## Эзоҳ

 
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI 
Гурӯҳ:Сарварони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1956
Гулхор

**Гулхор**, **буттахор**, **гулбутта**, **хоргул** () — як навъ буттаи сернавдаи хордор.

## Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
Аз 1 то 4 (баъзан то 6) метр қад мекашад. Пӯстлохи навдаҳояш ҷигарии бӯртоб, бо хорҳои махрутшакл (дарозиашон 1-2 см) фаро гирифта шудааст. Баргаш бепашмак, ғафси дандонадор (аз 3-7 баргча иборат аст, дарозиашон 1-2,5 см). Гулаш калон (қутраш 3-9 см), сафед, норанҷӣ. Ғуҷуммеваи сурхтоб, дарозрӯяи пашмакдор ё луччак, сершира ё бешира дорад (дарозиаш то 5 см). Давраи гулшукуфташ июн — июл, самараш моҳи сентябр мерасад.

Гулхор дар арчазорҳои қаторкӯҳҳои Қурама, Туркистону Зарафшон, Ҳисору Дарвоз, Тоҷикистони Ҷанубӣ (дар баландии 1500-3200 м аз с. б.) мерӯяд. Меваи гулхор сервитамин мебошад. Дар таркиби самари расидаи он витаминҳои C, P, E, B2 ва K1, 12-27 мг% каротин, кислотаҳои органикӣ, 15-20 % қанд, флавоноидҳо, моддаҳои пектинӣ ва даббоғӣ (то 5 %) мавҷуданд. Мевааш 6,22-9,84 % кислотаи аскорбин, 1,7 % витамини P, 0,04 % витамини E, 27 % каротин дорад.

## Корбурди пизишкӣ
Табибони халқӣ самари гулхорро чун воситаи талхарон ва афтонандаи санг, нақеи бо асал омехтаи онро ҳангоми илтиҳоби роҳҳои нафас, сурфа, ҷӯшобаи реша ва баргашро ҳангоми шикамдард, исҳоли хун ва чун воситаи пешоброн ба кор мебаранд. Бо нақеи гулхор (20 дона меваи онро дар 0,5 л оби ҷӯш андохта, як шаборӯз нигоҳ медоранд) зуком, сурфа, ғалаёни хун, гулӯзиндонакро муолиҷа мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Эмомалӣ Нуралӣ

**Эмомалӣ Нуралӣ** (8 апрели 2002, деҳаи Ҳилолӣ, ноҳияи Хуросон, Тоҷикистон) — ҷудукори тоҷик. Қаҳрамони ҷудуи ҷаҳон миёни ҷавонон (2022).

## Зиндагинома
Эмомалӣ Нуралӣ 8 апрели соли 2002 дар деҳаи Ҳилолии ноҳияи Хуросон ба дунё омадааст. Дар мактаби №47, ки падараш дар онҷо омӯзгор буд, таҳсил намудааст. Падараш Нуралӣ Бобокалонов дар баробари омӯзгорӣ дар деҳа толори варзиш дошт, ки онҷо шогирдонро тарбият менамуд. Аз синни 8-солагӣ падар Эмомалиро ба толори варзиши худ бурд ва аввалин устоди ӯ дар риштаи куштии ҷуду шуд.

Эмомалӣ пас аз хатми мактаб ба Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар риштаи ҳуқуқшиносӣ дохил шуд. Ҳамзамон тамринҳои худро дар Бошгоҳи варзишии Парвиз Собиров оғоз намуд.

## Ифтихорот

### Ҷумҳуриявӣ
* Мусобиқоти қаҳрамонии Тоҷикистон 2022 — 
* Мусобиқаи ҷумҳуриявӣ миёни калонсолон 02.2022 — 
* Мусобиқаи ҷумҳуриявӣ миёни калонсолон 12.2021 — 
* Мусобиқаи ҷумҳуриявӣ миёни ҷавонон 11.2021 — 
* Мусобиқаи ҷумҳуриявӣ миёни ҷавонон 07.2021 — 

### Байналмилалӣ
* Мусобиқоти ҷаҳонии ҷудуи ҷавонон 2022 инфиродӣ. Гуаякил — 
* Ҷоми ҷавонони Осиё 2022. Тошканд — 

## Эзоҳ
Гулхорак

**Гулхорак** (), **хорчак**, **хори гулобӣ** — буттаест хордор.

То 1,5 м қад мекашад. Шоху навдааш печ андар печ, хордор (дарозиаш то 1,5 см); баргаш тоқапаршакл, аз 5-7 баргак иборат аст. Гулаш гулобиранг (қутраш 3-4 см), май — август мешукуфад. Мевааш байзашакл ё нокмонанд, норанҷии рӯшан, камоб (дарозиаш то 2 см, вазнаш 0,13-0,82 г).

Дар Тоҷикистон дар нишебиҳои қ-кӯҳҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисору Дарвоз, Помиру Олой (дар баландии 800—2200 м аз с. б.) мерӯяд. Бештар дар нимсаваннаҳо, арчазор, сесанбарзор, зағозазорҳо, ҷойҳои санглох вомехӯрад. Меваи гулхорак 9,97 % витамини С, 0,01 % каротин дорад. Гулхорак рустании шифобахш аст. Бо нақеъ ва ҷӯшоби меваи он хуншории милки дандонҳо, бемории узвҳои ҳозима, бо ҷӯшоби гулу баргаш бемориҳои илтиҳобӣ ва зангиларо дармон мебахшанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Гулхӯракҳо

**Гулхӯракҳо** () — номи умумии чанд гурӯҳи гамбусакҳо.

Ғизои гулхӯракҳо ва кирминаи онҳо ғунчаву гули рустаниҳост. гулхӯракҳо зиёда аз 1000 гуна доранд. Дар Аврупо, Осиё ва Амриқои Шимолӣ асосан 3 навъи онҳо (гулхӯракҳои себ, тамашк ва карам) зиндагӣ мекунанд. Гулхӯраки себ (Anthonomus pomorum) бештар ба себу нок зарар мерасонад. Рангаш ҷигаритоб, дарозиаш 4,5 мм. Зимистон дар роғи пӯстлоху ковокии дарахтон ва зери баргҳои рехта панаҳ мебаранд. Онҳо баҳорон ба дарахт мебароянд ва муғҷаҳои наврасро хӯрда сӯрох мекунанд. Аз сӯрохҳо ширае таровида берун мебарояд ва дар натиҷа муғҷа мехушкад. Гулхӯраки модина дар ҳар ғунчаи дарахт яктоӣ тухм мегузорад (ҳамин тавр, то 100 адад тухм гузоштанаш мумкин аст). Кирминаҳо баъди аз тухм баромадан, гулмуғҷаро мехӯранд. Насли нави гамбусакҳо баъди шукуфтани гули себ пайдо мешавад. Онҳо барги дарахтро хӯрда, сипас ба тамоми боғ паҳн мешаванд ва барои гузаронидани зимистон ҷои мувофиқ меҷӯянд. Гулхӯраки тамашк (Anthonomus rubi) сиёҳранг буда, баданаш бо мӯякчаҳо фаро гирифта шудааст. Дарозиаш 2-3 мм. Модинааш то 100 дона тухм мегузорад. Кирминааш сафед, бепой, сараш зарди ҷигаритоб. Дар зери барг, хок ва пасмондаҳои рустанӣ зимистон мегузаронад. Айёми гулшукуфти тути заминӣ ва тамашк (охирҳои апрел — аввалҳои май) гамбусакҳо берун омада, барг, гулмуғҷа ва навдаҳои наврасро мехӯранд. Гамбусаки модина дар ҳар гулмуғҷа яктоӣ тухм мегузорад. Баъди 6-7 рӯз аз тухм кирминаҳо баромада, то 26 рӯз дар гулмуғҷа зиндагӣ мекунанд ва онро комилан мехӯранд. Онҳо аввал ба зоча, сипас баъди 7-11 рӯз ба гамбусак табдил меёбанд. Гулхӯраки карам (Meligethes alneus) ба карам, хардал, шалғам ва ғ. зиён мерасонад. Дарозиаш 1,5-2,7 мм, рангаш сиёҳи кабудтоб. Зимистонро дар хок гузаронида, баҳор гули бӯимодарон, қоқу, олуболу, себ ва ғайраро мехӯрад. Ғизои кирминаҳо гарди гул ва гарддон аст.

Тадбирҳои мубориза: аз пӯстлохи фарсуда тоза кардани танаи дарахтон, шохчаҳоро афшонда маҳв сохтани гамбусакҳо, ба дарахтон пошидани ҳашаракушҳо.

## Нигаред низ
* Гамбусакҳо

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Ҷейрон (сериёл)

**Ҷейрон** () — сериёли телевизиюнии эронӣ дар жанри ошиқонаи таърихӣ ба коргардонии Ҳасан Фатҳӣ, нависандагии Эҳсони Ҷавонмард ва Фатҳӣ ва таҳиякунандагии Исмоили Афифа аст.

## Достон
Маҷмӯъаи Ҷейрон достони ошиқона ва таърихӣ аст, ки шаш сол аз зиндагии Носируддиншоҳ чаҳорумин подшоҳи Қоҷорро ба тасвир мекашад. Ин моҷаро, ки дар даврон пас аз марги Амиркабир ва садриаъзам шудани Мирзо Оқохони Нурӣ шурӯъ мешавад. Достон ошноӣ ва ишқи шоҳ бо духтари рустоӣ ба номи Хадиҷахонуми Таҷриширо, ки ба сабаби чашмони дурушташ, шоҳ номи «Ҷейрон»-ро бар ӯ ниҳод, нишон медиҳад.

## Бозигарон

## Эзоҳ
Гулчанбар

мини|Гулчанбар дар фурӯшгоҳ
**Гулчанбар** — ороише, ки дар шакли доира аз баргу поя, гул, шохчаи рустаниҳои ҳамешасабз, маснуоти сунъӣ, коғаз ва ғайра таҳия мекунанд.

Гулчанбар вобаста ба мақсади истифода идона, ҷашнӣ, сӯгворӣ ва ғайра мешавад. Дар Юнони Қадим ғолибони мусобиқаҳои навозандагӣ ва варзиширо бо гулчанбар сарфароз мекарданд. Ба ғолибони бозиҳои Пифий чанбари баргҳои лавр (ғор) супорида мешуд. Дар асри 5 то м. Гулчанбар рамзи ҳақиқии пирӯзӣ гашт. Дар империяи Рум гулчанбар мақоми ҷоизаро дошт. Мас., барои аз марг раҳонидани шаҳрванди Рум ба наҷотгар гулчанбари баргҳои булут дода мешуд; ба ҷанговароне, ки аввалин шуда девори шаҳри душманро фатҳ мекарданд, гулчанбарҳои махсус месупориданд. Минбаъд ҷои чанбаракҳои гулу гиёҳиро ашёи филиззӣ гирифт ва ҳамин тавр, тоҷ пайдо шуд. Гулчанбар дар байни бисёр халқҳо шуҳрати беандоза дорад. Бино ба баъзе расму ойинҳои қадимӣ баъзе халқҳои славянӣ бо гулчанбар фол мекушоянд. Чунончи, дар рӯзи Иван Купала (иди қадимии халқии заминдорони динпараст, ки ба 24 июн рост меояд) духтарон ба об гулчанбар сар дода, бо ҳамин роҳ фол медиданд: гулчанбари зери об маънии марг, гулчанбари рӯи об маънии издивоҷро дошт. Гулчанбарҳои муосир бештар рукни ҷашниро соҳиб гашта, вобаста ба мақсад навиштаҷот доранд. Онро чун рамзи эҳтиром, поси хотир ба пояи муҷассамаҳои шахсиятҳои бузурги таърихӣ ва муосир мегузоранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Гулҳо
Гулчеҳрабегим

**Гулчеҳрабегими Ҳиндустонӣ** (**Гулрухбегим**; ) — и форсигӯи Ҳиндустон. Духтари Бобур. 

## Зиндагинома
Хоҳараш Гулбаданбегим ва духтараш Салимабегим низ шеър мегуфтанд. Аз девонаш иттилоъ нест. Дар тазкираҳои бисёре номаш ва намунаҳои шеъраш омадааст. Ин байт аз ӯст:

## Эзоҳ

## Адабиёт
*
Носируддиншоҳ

**Носируддиншоҳи Қоҷор** (, ‎ ) — чаҳорумин шоҳ аз дудмони Қоҷори Эрон, ки бо наздик ба 50 соли подшоҳӣ, пас аз Шопури II Cоcонӣ ва Таҳмосби I Сафавӣ тӯлонитарин давраи подшоҳӣ дар миёни тамоми шоҳҳои таърихи Эронро дорост. Ӯ ба ифтихори ним қарни салтанат бар Эрон, худро **Соҳибқирон** номид. Ӯ ҳамчунин нахустин подшоҳи эронӣ буд, ки хотироти худро навишт.

## Зиндагинома
Носируддинмирзо дар 17 июни 1831 (25 тири 1210) дар рустои Куҳанмӯ дар наздики Табрез мутаваллид шуд. Ӯ севумин фарзанди Муҳаммадмирзо ва Маликҷаҳон Хонум буд. Муҳаммадмирзо ҳангоме ки дувоздаҳ сол дошт, дар 1198 ба дастури Фатҳалишоҳ бо духтари аммаи чаҳордаҳсолааш Маликҷаҳон Хонум издивоҷ кард.пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D0%A8%D0%B0%D1%85%2C_%D1%88%D0%B0%D1%85_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9._%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BB%D0%B8%D1%82._1894%D0%B3_%D0%93%D0%98%D0%9C_e1t3.jpg/200px-%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D0%A8%D0%B0%D1%85%2C_%D1%88%D0%B0%D1%85_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9._%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BB%D0%B8%D1%82._1894%D0%B3_%D0%93%D0%98%D0%9C_e1t3.jpg|чап|мини|272x272пкс| Носируддиншоҳ. Хромлитография 1894

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
* 
* Nasser-al-Din Shah’s Portrait
* His visit to England(select from list)
* Side view of Nasser-al-Din Shah’s marble tombstone

Гурӯҳ:Дорандагони Салиби бузурги ордени Леополди 1
Оқомуҳаммадхони Қоҷор

**Оқомуҳаммадхони Қоҷор**, **Оқомуҳаммадшоҳи Қоҷор** (, ; ) — шоҳи Эрон (1776—97), асосгузори сулолаи Қоҷориён. 

Ӯ сарвари муборизаи қоҷор ба муқобили зандхо буд, ки соли 1794 бо ғалабаи қоҷорҳо анҷом ёфт. Соли 1786 Теҳронро пойтахт эълон кард.

Нисбат ба душманони худ ва шӯришгарон беамон буд. Соли 1795 ба Озарбойҷон ва Гурҷистон тохта, Тифлисро тороҷ на­муд. Ҳангоми ҳуҷуми дуюмборааш ба Қафқози Ҷанубӣ (1797) бо дасти дарбориён кушта шуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Қоҷориён
Гулчин

**Гулчин** () — маҷмӯъаи беҳтарин ва некутарин ашъори як ё чанд шоирро гӯянд.

Дар гулчин, маъмулан, намунаҳои баргузидаи ашъори адибон гирд оварда мешаванд. Гулчинро муаллиф ё мураттиб метавонад аз рӯи мавзӯъ ё мувофиқи табъу завқаш мураттаб созад. Ба монанди мавзӯъҳои Ватан, сулҳ, дӯстӣ, ваҳдат, модар, васфи баҳор, Наврӯз, тараннуми ишқ ва ғ. Дар гулчини ин ё он адиби алоҳида метавон мавзӯъҳои гуногунро ҷой дод. Аз ин ҷиҳат он ба баёз умумият дорад. Маҷмӯаҳои ашъори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ «Шеърҳо» (2006, мураттиб Р. Ҳодизода), А. Лоҳутӣ «Шӯъла ва шамшер» (1974), М. Турсунзода «Асри ман» (1974), Ф. Ансорӣ «Офтоби баҳор» (2006) гулчини эҷодиёти онҳост, ки мавзӯъҳояшон гуногунанд. «Баёзи ваҳдат» (2007, мураттиб А. Бобоҷон) аз гулчини офаридаҳои дар мавзӯи сулҳу ваҳдат ва дӯстӣ бахшидаи суханварони гузаштаи форс-тоҷик ва эҷодиёти адибони муосири тоҷик фароҳам омадааст. «Занҷири гусаста» (1968, мураттибон М. Қаноат ва У. Раҷаб) гулчини назму насри адибони муосири Осиё ва Африко дар тарҷумаи адибони тоҷик аст. Мунтахаботи ашъори шоирон низ ба гулчин шабоҳат доранд. Осори мансурро низ метавон ба ҳайси гулчин таҳия намуд. Дар адабиёти муосири тоҷик «Осори баргузида»-и С. Айнӣ дар ду ҷилд (солҳои 1977-78) намунаи гулчини мансур аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт
* 

Гурӯҳ:Шеър
Муҳаммадсаид Аттор

пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Al-Attar_photo.jpg/220px-Al-Attar_photo.jpg|мини
**Муҳаммад Саид ал-Аттор** (    ) ) (26 ноябри 1927 - 20 ноябри 2005)  - иҷрокунандаи вазифаи сарвазири Яман барои панҷ моҳ дар 1994 буд. Ӯ дар тӯли фаъолияти худ дар Яман дар вазифаҳои мухталифи вазирӣ кор мекард ва кишварашро дар Созмони Милали Муттаҳид намояндагӣ мекард. Аз соли 1974 то соли 1985 Мухаммад Саид Ал-Аттор котиби ичроияи Комиссияи иктисодии Созмони Милали Муттаҳид оид ба Осиёи Ғарбӣ (холо ESCWA) буд. 
## Пайвандҳо
* Saba Net
* СММ ESCWA
* Ал-Хаёт
* Ал-Хаёт
* Almotamar Net
* Ал-Хаёт

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2005
Гурӯҳ:Зодагони соли 1927
Абдуллатиф Дайфуллоҳ

**Абдуллатиф Дайфуллоҳ** (  ; 1 январи 1930 &ndash; 27 марти 2019) - афсари низомӣ ва сиёсатмадори яманӣ буд. Ӯ дар вилояти Ибб таваллуд шудааст. Ӯ ба артиши Яман пайваст ва дар Академияи ҳарбии Миср дар Қоҳира таълими ҳарбӣ гирифт ва дар он ҷо ҳамдардии носириро пайдо кард. Дар замони табаддулоти сентябри соли 1962 ӯ рутбаи генерал-майор дошт  ва дар артиши Яман  хидмат мекард. Вай дар замони ҳукмпониипрезидент Абдулло Ас-Салол,  аз 26 апрели соли 1963 то 5 октябри соли 1963 сарвазири Ҷумҳурии Ямани Араб буд,. Дайфуллоҳ дар моҳи январи соли 1975 низ ба ҳайси иҷрокунандаи вазифаи сарвазир нӯҳ рӯз кор кард. Дайфуллоҳ моҳи марти соли 2019 дар синни 89-солагӣ даргузашт 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони ҶЯА
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2019
Гурӯҳ:Зодагони соли 1930
Абдулқодир Боҷамол

**Абдулқодир  Боҷамал** ( ; 18 феврали 1946 - 7 сентябри 2020)   — сиёсатмадори яманӣ буд, ки аз 31 марти 2001 то 7 апрели 2007 сарвазир буд  Ӯ узви ҳизби Конгресси умумихалқӣ буд ва аз ҷониби президент Алӣ Абдуллоҳ Солеҳ сарвазир таъин шуд. Қаблан аз соли 1998 то 2001 дар вазифаи вазири корҳои хориҷӣ кор кардааст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Яман
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2020
Гурӯҳ:Зодагони соли 1946
Алимуҳаммад Муҷавар

**Алӣ Муҳаммад Муҷавар** (; таваллуд 26 апрели 1953) — аз 7 апрели соли 2007 то 10 декабри соли 2011 дар вазифаи сарвазири Яман ва пеш аз ин вазири нерӯи барқ буд.

Дар пайи ошӯби зиддиҳукуматӣ дар Яман, президент Алӣ Абдуллоҳ Солеҳ рӯзи 20 марти соли 2011 Муҷавар ва дигар аъзои кобинаи Яманро барканор кард, аммо аз онҳо хост, то замони таъсиси ҳукумати нав боқӣ монанд. Дар ҷараёни ошӯб, 3 июни соли 2011, Муҷавар дар ҳамон ҳамлае, ки президент Солеҳро шадидан захмӣ кард, сахт маҷрӯҳ шуд. Ӯ дар шаҳри Ар-Риёзи Арабистони Саудӣ табобат гирифт.

## Эзоҳ


## Пайвандҳои беруна
* Вебсайти расмии парлумони Яман

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Яман
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1953
Мазори Шариф (мазмунҳо)

**Мазори Шариф**:

* Мазори Шариф — шаҳр дар Афғонистон 
* Мазоришариф — деҳа дар Тоҷикистон
Муҳаммадсалим Басиндва

**Муҳаммад Салим Басиндва** (    4 апрели 1935 таваллуд шудааст) — сиёсатмадори яманӣ аст, ки аз 10 декабри 2011 то 24 сентябри 2014 сарвазири Яман буд.

## Зиндагинома
Дар Адан таваллуд шудааст, Басиндва аз соли 1993 то 1994 вазири корҳои хориҷӣ буд.  Вай узви ҳизби ҳокими Яман буд, аммо дар авоили солҳои 2000-ум истеъфо дод, то ба мухолифини президент Алӣ Абдуллоҳ Солеҳ ҳамчун як шахси мустақил пайваст. 

Моҳи ноябри соли 2011, пас аз чанд моҳи нооромиҳо дар Яман, Басиндва аз ҷониби мухолифони яманӣ ба раҳбарии нахустин ҳукумат пас аз барканории президент Солеҳ пешбарӣ шуд.  27 ноябри соли 2011 ӯро муовини президент Абд Раббо Мансур Ҳодӣ сарвазир таъин кард.  Ӯ ва аъзои кобинаи вазирон 10 декабри соли 2011 савганд ёд карданд 

31 августи соли 2013, Басиндва аз як сӯиқасд, вақте ки афроди мусаллаҳ ба сӯи корвони ӯ оташ кушоданд, ба тангӣ раҳоӣ ёфт.
21 сентябри соли 2014 Басиндва дар ҳамон рӯзе, ки шӯришиёни Ҳусӣ шаҳри Санъо, пойтахти Яманро ишғол карданд, аз мақоми сарвазир истеъфо дод.   24 сентябри 2014 Абдуллоҳ Муҳсин Аква ба иҷрои вазифаи сарвазир шуруъ кард. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Яман
Гурӯҳ:Зодагони соли 1935
Абдуллоҳ Муҳсин Аква

**Абдуллоҳ Муҳсин Аква** ( ; таваллуд 18 апрели 1961)  — сиёсатмадори яманӣ аст, ки аз 24 сентябри 2014  то 9 ноябри соли 2014 иҷрокунандаи вазифаи сарвазири Яман буд 

## Зиндагинома
Соли 1961 дар Санъо ба дунё омада, мактаби миёнаро хатм кард ва баъдтар дар соли 1978 барои гирифтани дараҷаи бакалавр дар соҳаи илмҳои компютерӣ дар Фаронса таҳсил кард. Дар соли 1994, ӯ яке аз муассисони Ҳизби сиёсии Ислоҳ аст ва ҳамон сол дар Вазорати барқ ва об кор кардааст. Аз соли 2001 то 2010 муовини раиси Кумитаи олии интихобот ва раъйпурсӣ буд.  

Оиладор ва соҳиби 3 духтар аст.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Яман
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Соли 1961 таваллудшудагон
Холид Маҳфуд Баҳаҳ

**Халед Махфуд Бахаҳ** (    ) (таваллуд 1 январи 1965)  — сиёсатмадор ва дипломати яманӣ аст, ки дар солҳои 2014 ва 2016 сарвазири Яман ва инчунин муовини президенти Яман аз соли 2015 то 3 апрели 2016 аз ҷониби президенти Яман Абдраббу Мансур Ҳодӣ барканор шуд.. 

## Зиндагинома
Бахаҳ таҳсилоти худро (1992) аз Донишгоҳи Пунаи Ҳиндустон гирифтааст.  

Дар соли 2011 Бахаҳ аз инқилоби Яман, ки аз моҳи март оғоз шуда буд, фаъолона пуштибонӣ карда, талаб кард, ки президент Алӣ Абдуллоҳ Солеҳ истеъфо диҳад ва аз хунрезиҳои дигар пешгирӣ кунад. Вай аз ҳизби ҳоким бо далели хушунати маъмурияти Солеҳ алайҳи шаҳрвандонаш истеъфо дод. Вай ҳамчун сафири Яман дар Канада корро давом дод. 

Президент Абд Раббу Мансур Ҳодӣ Баҳаҳро, ки баъдан Намояндаи доимӣ дар Созмони Милали Муттаҳид кор мекард, рӯзи 13 октябри соли 2014 бо ризоияти Ҳусиҳо, ки Санъоро   тасарруф карда буданд, ба унвони сарвазир таъин кард.  Ӯ 9 ноябри соли 2014 ба вазифаи сарвазирӣ ба кор даромад.  Бо вуҷуди ин, 22 январи соли 2015, пас аз задухӯрдҳои шадид дар атрофи бинои президент, президент Ҳодӣ ва сарвазир Бахаҳ истеъфои худро пешниҳод карданд ва кобинаи вазиронро пароканда карданд ва Яман бе ҳукумат монд. 

Пас аз барқарор шудани Палатаи Намояндагон ва Ҳодӣ дар охири моҳи феврали соли 2015 ба Адан фирор кард, аз ҷониби Ҳусиҳо ба Баҳаҳ дастур дода шуд, ки ба кор баргардад, аммо тибқи гузоришҳо, ӯ ва вазирони собиқаш ин корро рад карданд.  Моҳи марти соли 2015 Бахаҳро аз ҳабси хонагӣ раҳо карданд ва ӯ фавран Санъоро тарк кард. 

Ҳодӣ дар ҳоле ки дар Арабистони Саудӣ дар муҳоҷират буд, дар замони ҷанги шаҳрвандӣ байни тарафдорони Ҳодӣ ва Ҳусиҳо , 12 апрели соли 2015 Баҳаҳро  муовини президент таъин кард. Ёрдамчии Ҳодӣ изҳори умедворӣ кард, ки таъини Баҳаҳро ба "ҳалли сиёсӣ"-и низоъ мусоидат хоҳад кард.  *Le Monde* Баҳаҳро "марди ризоият" тавсиф кард ва пешниҳод кард, ки агар дахолати Саудӣ дар Яман дар барқарории ҳукумати қонунӣ агар ба қудрат муваффақ шавад,Баҳаҳ метавонад ба унвони як вориси қобили қабули Ҳодӣ ворид шавад. 

Ба гуфтаи сухангӯи ҳукумат, Баҳаҳ бо чанд вазири дигар 16 сентябри соли 2015 дар пасманзари пирӯзиҳои содиқ ва эътилоф дар ҷануб ба Одоно фирор кардааст. 

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Яман
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1965
Фараҷ Саид Ғоним

**Фараҷ Саид ибни Ғонимм** (; ) — давлатмарди яманӣ, аз 17 майи 1997 то 29 апрели 1998 сарвазири Яман буд.

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Сарвазирони Яман
Абдуллоҳ Саллол

**Абдуллоҳ ас-Салол** (    ; 9 январи 1917 - 5 марти 1994) пешвои инқилоби Ямани Шимолӣ дар соли 1962 буд. Вай аз 27 сентябри соли 1962 то 5 ноябри соли 1967  аввалин президенти Ҷумҳурии Ямани Араб буд . 

## Зиндагинома
Салол дар деҳаи Шаъсани ноҳияи Санҳон таваллуд шудааст. Падараш дар синни ҷавонӣ вафот кард. Ал-Салол ба ягона ятимхона дар Санъо, ки бо номи Мактаби ятимон маъруф аст, пайваст,  мактаби мазкур бо тарбияи бисёре аз ватандӯстони Яман ва бархе аз бонуфузтарин сиёсатмадорони он даврон машҳур шуд.

Салол ҳарчанд аз узви бонуфузи иҷтимоии Яман набуд, сарфи назар аз писари қассоб будан, касбе, ки пеш аз инқилоб ба назари эътибор намегирифтанд, аз ҷониби ҷомеаи низомӣ ҳамчун афсари босалоҳият ва ҷасур,  эҳтироми васеъ дошт.

## Фаъолияти сиёсӣ
пайванд=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Abdullah_al-Sallal_in_a_military_display_March_1963.jpg/220px-Abdullah_al-Sallal_in_a_military_display_March_1963.jpg|чап|мини| Абдуллоҳ Ас-Салол дар намоиши харбӣ марти соли 1963
Ас-Салол ба қувваҳои инқилобие, ки шоҳ Мухаммад ал-Бадрро сарнагун карда, шоҳигарии мутваккили Яманро ба охир расонданд, раҳбарӣ мекард. Ас-Салол  дар  Ҷумҳурии навтаъсиси Ямани Араб (YAR) ҳамчун президенти кишвар роҳбарӣ мекард, бо равобити наздик бо Ҷамол Абдулносир раҳбари Миср, ҳамчун иттифоқчии қавитарин дар ҷанг бар зидди подшоҳони мутаваккилии Арабистони Саудӣ, ки то соли 1970 идома дошт, хидмат мекард.

Президенти ҶАЯ Абдуллоҳ Салол баъд аз ғалабаи инқилоб бо сардорони қабилаҳо гуфтушунид кард, то ки Ҷумҳурии Ямани Арабро мустаҳкам кунад. Ӯ баъдан дар як табаддулоти бидуни хун таҳти сарварии Абдурраҳмон Ориёнӣ барканор шуд ва ба Миср бадарға шуд ва дар он ҷо то замони ҳукмронии президент Алӣ Абдуллоҳ Солеҳ ӯ то бозгашт дар авоили солҳои 1980, боқӣ монд. 

Шаш нафари гуногун дар  замони ҳукмронии президент Абдуллоҳ Салол дар Ҷумҳурии Ямани Араб вазифаи сарвазириро  ишғол карда буданд, аз ҷумла худи Ас-Салол се маротиба. Ӯ ҳарду мақоми давлатдориро аз замони таъсиси ҷумҳурӣ то 26 апрели соли 1963, вақте ки Абдуллатиф Дайфуллоҳро  ба мақоми  сарвазри ҷумҳурӣ  таъин кард, (дар соли 1965 ва аз 18 сентябри соли 1966) то анҷоми давраипрезиденти ҷумҳурӣ ба ӯҳда дошт. Абдулраҳмон Ориёнӣ, вориси Ас-Салол ба мақоми президентӣ дар соли 1967, дар солҳои 1963 ва 1964 дар мақоми сарвазир кор кардааст. Ҳасан ал-Амрӣ низ се маротиба дар ин мақом кор кардааст.

## Нигаред низ
* Ҷумҳурии Ямани Араб

## Пайвандҳои беруна
* 
## Эзоҳ

Гурӯҳ:Президентҳои Ямани Шимолӣ
Гурӯҳ:Сарвазирони ҶЯА
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Яман
Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1994
Гурӯҳ:Зодагони соли 1917
Муҳаммадюнус Манфӣ

**Муҳаммад Юнус ал-Манфи** (арб       ) — дипломат ва сиёсатмадори Либиё аст. Ӯ дар Форуми муколамаи сиёсӣ раиси Шӯрои президентии Либиё интихоб шуд, ки дар он ширкаткунандагони низоъи дохилӣ дар Либиё ҳукумати нави интиқолиро барои баргузории интихоботи президентӣ ва парлумонӣ дар ин кишвар тасдиқ карданд  . Дар гузашта сафири Либиё дар Юнон буд  .

## Зиндагинома
Соли 1976 дар шаҳри Тобрук таваллуд шудааст. Зодаи қабилаи Манф. Ӯ дар факултаи муҳандисии Донишгоҳи Табрук таҳсил карда, дар он ҷо унвони номзади илмро гирифт. Манфӣ яке аз раҳбарони фаъоли Ассотсиатсияи донишҷӯёни Либиё (шӯъбаи иттифоқи донишҷӯёни Ҷамоҳирияи Либиё) буд, ки дар Фаронса таҳсил кардааст. Пас аз сарнагун кардани Муаммар Қаззофӣ, ӯ узви Конгресси умумимиллӣ шуд, ки ба Кумитаи хоҷагии манзилию коммуналӣ сарварӣ мекард  .

Баъдтар вай ба намояндагии дипломатӣ дар Юнон сарварӣ кард. Фаъолияти ӯ ба ҳайси сафир дар Афина бо ташаннуҷи равобити Ҳукумати ризоияти миллӣ (Либиё) ва ҳукумати Юнон бар сари созишномаи марзи баҳрии Либиё ва Туркия буд. Дар охир, дар моҳи декабри соли 2019, ӯ аз Афина ихроҷ карда шуд  .

5 феврали соли 2021 Манфӣ дар баробари Абдулҳамид Муҳаммад Дбейба дар мақоми сарвазир ва Мӯсо ал-Конӣ ва Абдуллоҳ ал-Лафӣ ба ҳайси муовинони президент ширкат карданд. Рӯихати онҳо 39 раъй гирифт, ки аз рӯихати  Оқоилоҳ Солеҳ Исо ва Фатҳи Башаги  панҷ нафар бештар аст. Рӯихати Солеҳ-Башагӣ дар ИМА тасвиб шуда буд, аммо сафири Амрико ҳама гуна кӯшиши таъсир ба раванди интихоботро рад кард  .

## Эзоҳ

Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо
Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Либиё
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Либиё
Гурӯҳ:Сарварони асри XXI
Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI
Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон
Гурӯҳ:Зодагони соли 1976
Гурӯҳ:Зодагони 3 март